La hestoria de Tehran ye meyor conocida a partir del momentu en que'l so nome ye mentáu n'escritos hestóricos, como los de Yaqut, que fala de la ciudá en 1220. Los escritos de Qazviní, fechaos en 1275, dexen conocer meyor la ciudá nesta dómina. Dambos hestoriadores descríbenla como una ciudá comercial ("qurā") ya inclusive una ciudá comercial importante ("qariyaton kabiraton"), estremada en dolce barrios ("mahale"). Qazviní añede que cada barriu ta dirixíu por un vieyu. Según elli, los vieyos enfrentárenese ente ellos y los habitantes duldaben a la de dir a otru barriu que nun fore'l suyu. Nesta dómina, la ciudá tenía una fisionomía particular que destaquen estos autores. Ello ye que l'habitante troglodita o semitroglodita yera corriente en Teherán, lo qu'ufiertaba asina a los habitantes un abellugu escontra la inseguridá reinante na ciudá. Esti tipu d'habitante alcuéntrase tamién nel norte de Irán cola fin de combatir los rigores ivernizos.
La economía de la ciudá nesta dómina basábase nel comerciu de frutes y berces cultivaes nos xardinos de la ciudá, alimentaos polos regatos provenientes del Elbourz y por sistemes de regadíu tradicionales (como'l "qanat" y el "kariz").
Tehran empecipa tomar más importancia tres la destrucción de Rei polos Mongoles en 1228. Tehran sofrió tamién la invasión mongola, pero'l cayente de Rei afaló a los sos habitantes a instalase en Tehran, qu'ufiertaba más comodidaes colos sos xardinos y los sos regatos. En 1340, Hamdollah Mostowfí describió Teherán como una «pequena ciudá importante», pero tan pocu poblada como antañu. Nel sieglu XIV, la provincia mongola na zona taba formada por cuatro departamentos, unu de los cualos yera Tehran. Rei formaba parte nesta dómina del distritu de Tehran, periodu en que la futura capital iranina entamaba a predominar sobre Rei.
Ruy González de Clavijo, embaxador castellanu, foi probablemente'l primer européu en visitar Tehran, llegando en xunetu de 1404, nel cursu d'un viaxe a Samarcanda (güei n'Uzbequistán y que nesa dómina yera la capital mongola). Describe Tehran como una gran ciudá fornida d'una residencia real («posada»). Rei ye descrita como una ciudá abandonada («agora deshabitada»).
El Sah Tahmasp I, segundu soberanu de la dinastía safávida, fixo construyir en 1553-1554 un bazar, según una muralla con 114 torretes (acordies col númberu d'azores del Corán). Les razones de la eleición de los Safávides en favor de Tehran tuvieren delles causes: el fechu de qu'un antepasáu de los Safávides, Sayyed Hamza, tuviera soterráu en Rai o que Tehran fora dende diba sieglos un abellugu pa los Chiítes tuvieren una cierta importancia; pero sobremanera foren les situaciones hestóriques les qu'emburriaron al safávida. Shah Tahmasp yá fuera obligáu a mover la so capital de Tabriz a Qazvin por culpa de les menacies del Imperiu otomanu. La ciudá de Tehran fortificada, asitiada a 150 km al este de Qazvin, ufiertaba entós un bon abellugu en casu de peligru. Xavier de Planhol sorraya que la muralla yera escesiva y desproporcionada en relación a les necesidaes d'una pequena ciudá: estendíase sobre 8 km de llargu, arrodiando una superficie de 4,5 km², ente que la población nun entepasaba les 20 000 persones na dómina. Les descripciones falen entós d'una gran ciudá, que tenía grandes xardinos llenos de múltiples variedaes de frutes.
Na dómina de los Safávides, Tehran foi un centru alministrativu rexonal, qu'acoyía una "beğlerbeği" y un gobernador de provincia. Sicasí, na actualidá la ciudá nun cunta con restos importantes d'esta dómina, como una gran mezquita o fábrica.
El Sah Abbas II moró tamién en delles ocasiones en Tehran y fíxose construyir una residencia llamada "Chāhār bāgh". El Sah Suleymán fixo constuir una secretaría imperial ("Divān Khāneh") nel centru de la ciudá ("Chenārestān"). Ye nesti llugar onde l'embaxador del sultán otomanu Ahmet III axuntar en 1721 col Sah Sultán Hosein, últimu rei de la dinastía safávida enantes de la invasión afghana. A la fin del sieglu XVIII, Tehran nun yera más qu'una pequeña ciudá provincial pero tomara yá importancia pa los soberanos iraninos.
En 1722, les tropes de Mir Mahmoud Hotaki invadieren Isfahán ya Irán entró nun periodu de problemes que sofrieron tanto Tehran como la so rexón.
So la dinastía de los Zand, Tehran sedría en centru militar, ente que les tribus de Zand y de Qayar enfrentaríense pa tomar el poder nel país. Ente 1755 y 1759, Karim Jan entamaba faer de Tehran la capital del país; fai construyir edificios dientro de les llendes del barriu real (el Palaciu de Golestán, por casu). El barriu real adquier entós toles carauterístiques d'un "arg" o barriu real fortificáu. Sicasí, Karim Jan prefirió nomar Shiraz como capital del país.
Al decesu de Karim Jan en 1779, Tehran convirtióse oxetu de disputa ente Qafur Jan, fiel a los Zand, y Agha Mohammad Jan, de la dinastía Qayar. La ciudá cayó en manes d'un aliáu de los Qayar en 1785, y Agha Mohammed Jan Qayar, primer rei de la dinastía, entró na ciudá'l 12 de marzu de 1786 y fixo d'ella la capital del so reinu. Tehran debió'l so estatus de capital d'Irán na dómina qajar a esmoliciones xeoestratéxiques: los Rusos amenaciaben les fasteres norte del país y los Turkmenos aquélles del nordeste. Tehran beneficiábase pos d'una situación privilexada na encruciada de la ruta Este-Oeste que percuerre la enllanada del Elbourz coles víes que conducen a los oasis del Irán central y a les cuenques del Fars.
En 1797 Tehran siguía teniendo l'apariencia d'una ciudá nueva y cuntaba con pocos habitantes. Un viaxeru européu, G.Y. Olivier, falaba d'una ciudá de 15 000 habitantes, de los cualos 3 000 yeren soldaos, pero que s'estendía sobre 7,5 km² de los cualos namái la metá taben edificaos, pos el restu siguía ocupáu por xardinos y verxelos.
Fath Alí Sah Qayar (1797 - 1834) foi'l primer constructor de Tehran. Enguapeció'l "Arg" (barriu real) y fixo construyir el Palaciu de Golestán y el "Tajt-y Marmar" (palaciu de mármol) nel so senu. Construyó igualmente numberosos edificios importantes como la Mezquita del Sah ("Masyed-y Shah") nel interior del bazar y el Palaciu de Negarestán y de Lalezar. La ciudá diba atrayendo cada vez más habitantes y la población doblaríase en 20 años. Sicasí, en 1834, a la fin del so reináu, munches construcciones siguíen ensin acabar.
Baxo Mohammad Shah Qayar (1835 - 1848) tuvieron llugar les primeres construcciones fora de les muries. Residencies principesques y reales fueron construyíes nel norte de Tehran. Amás, mezquites y imamzadeh foren construyíes intramuries. Los testimonios de los viaxeros estranxeros de la dómina describíen inda una ciudá ensin grandes atraiciones.
Nasereddín Shah (1848 - 1896) foi quien fixo pasar Tehran del estatus de ciudá provincial al de capital. En 1868, la ciudá acoyía 155 736 persones, concentraes nos barrios antiguos. En 1870 - 1871, valtiara les antigües muralles pa construyir nueves. La nueva muralla, de seyes metros d'altor, tomó entós una forma octogonal irregular de 19,2 km de circunferencia y entendía 12 puertes monumentales afataes con cerámiques. Nasseredin Sah fixo anovar dellos edificios y los qanat p'abastecer d'agua la capital. Llevó a cabu obres cada vez más importantes de tipu hausmanianas abriendo nel centru aveníes rectillinies. Construyóse entós la gran plaza de "Tupjané", (güei del Imam Jomeini), que recibía'l so nome de los cañones ellí instalaos.
Tehran, na dómina de los Qayar, concentrábase alredor del bazar, que constituyía'l corazón de la ciudá. A dellos pasos atopábase la ciudadela real ("Arg-y saltanatí") cola residencia del Sah y de la corte. Al bazar y la ciudadela añedíen trés barrios separtaos: Udlayán, estensu barriu acomodáu con gran población de xudíos y zoroastrianos al este del Arg; Chal Meydán («Plaza'l Fuexu»), zona degradada pol arramáu de desfechos al suroeste del bazar y Sangalach, barriu populosu al oeste del bazar. Según el primer censu efectuáu en 1885 Teherán cuntaba con 147.206 habitantes, al empiezu del sieglu XX, Tehran entendía yá 250.000, la mayoría residentes fora de les muralles.
Dementres la Segunda Guerra Mundial, británicos y soviéticos ocuparen la ciudá, teniendo llugar nella la Conferencia de Tehran en 1943, con Franklin Delano Roosevelt, Winston Churchill, y Iósif Stalin.
Tres la cayida de la dinastía Pahlavi en 1979, la ciudá pasó por una complexa situación qu'acabó col secuestru de más de cincuenta ciudadanos norteamericanos que foren reteníos na embaxada d'esti país dende finales de 1979 hasta xineru de 1981.
En tiempu de la Guerra Irano-Iraquina de 1980-1988 foi atacada en diverses ocasiones por misiles Scud enemigos. Sicasí, depués de la guerra, los desastres causaos polos Scud fueron reparaos rápido. Otra consecuencia de la guerra foi la llegada masiva de refuxaos a la capital, lo qu'amontó la población.
Na actualidá, multiplicóse la construcción de complexos d'apartamentos baratos, luxosos condominios d'apartamentos y modernos rascacielos. Estos nuevos edificios foren construyíos desordenadamente, y sectores hestóricos y antiguos de la ciudá fueron valtaos p'abrir pasu a la urbanización moderna.
Escontra 1788, la ciudá cuntaba con 15.000 habitantes. Dende entós la población de la ciudá espoxigó aceleradamente. Para 1950, había 1,05 miyones d'habitantes, y para 1995 yeren yá 6,8 millones. Esta crecedera acelerada de la población débese principalmente al desenvolvimientu alministrativu de la ciudá, la industria y l'inmigración proveniente d'otros llugares del país.
Tehran ye'l centru alministrativu ya industrial d'Irán. Dende los años ochenta, casi la metá de la producción manufacturada d'Irán alcuéntrase en Tehran.
Anguaño, la ciudá tamién apresenta problemes de contaminación. El suministru d'agua nun se fai afechiscamente y muncha refugaya terminen nes fontes d'agua, lo cual incidió notoriamente na contaminación de la ciudá.
Tehran ta asitiada nuna enllanada que baxa n'enclín escontra'l sur a los pies de los Montes Alborz. La ciudá tien una altitú de 1.100m al sur, 1.200m nel so centru y 1.700 m al norte. La ciudá y la so periferia cubren una superficie de 86.500 hectárees.
La fundación de la ciudá tuvo primeramente circunscrita a la llende ente dos zones carauterístiques de les enllanaes: la zona alta, compuesta de xaramucu permeable, y la zona baxa compuesta de depósitos aluviales más finos y más impermeables. La zona sobre la cual alcuéntrase Tehran representa la transición ente'l desiertu maneru (kavir) y la cordalera montascosa del Alborz.
La ciudá nun dispon d'importantes recursos acuíferos. Ta asitiada a igual distancia de dos importantes cuenques hidrográfiques que recueyen les agües que vienen de los montes asitiaos ríu enriba. Son les cuenques de Karaj, al oeste, y del Yachrud, a una trentena de kilómetros al este, qu'alimenta Varamin y los pueblos alrodiu. Ente les zones urbanes de Karaj y Varamin, namái hebo nel pasáu una ciudá importante, Rei, que s'atopaba na interseición de les rutes ente dambes cuenques.
Los barrios del norte de la ciudá, asitiaos n'altor sobre les fasteres del Alborz, tán menos contaminaos y más nidios pel branu. Son los barrios residenciales de la población de clase media-alta de la capital. La mayoría de les embaxaes estranxeres atópense ellí, según los palacios y el parque del antiguu shah. Escontra'l sur, en direición al desiertu, tán los barrios más populares ya industriales. Nel estremu sur de l'actual aglomeración alcuéntrase l'enclave de Rei. Rei foi enforma tiempu la capital rexonal y ye el llugar de nacencia de los califes abasís al-Hadi y Harún al-Rashid (escontra l'añu 766).
La ciudá alcuéntrase al pie de los montes, polo qu'un teleféricu enllaza la aglomeración norte al monte Tochal, a 3.966 m. Más al este y a 50 km del centru de Teherán atopa'l monte Damavand, que la so cresta tien inda dellos restos de ñeve pel branu y que remata a 5.671 m.
Hai una gran falla asitiada so la cordalera del Alborz, al pie de la cual asítiase Tehran, según tamién delles falles más pequeñes asitiaes nes enllanaes del sur de la ciudá. Tehran ta espuesta pos a terremotos, que se desenvuelven según ciclos de cerca de 150 años. Nun hebo dalu gran seísmu en Tehran dende hai más de 175 años, y los especialistes consideren qu'un terremotu importante podría tener llugar nun futuru próximu. Según un estudiu realizáu en 1999-2000, tal sísmu podría causar ente y muertos.
La metrópolis de Tehran, que la so superficie aumentó enforma a lo llargo de la segunda metá del sieglu XX, estiéndese agora sobre varios departamentos de la provincia de Tehran: el departamentu de Tehran contién la mayor parte de la ciudá, que s'estiende tamién nos departamentos de Eslamshahr, de Rei y de Shemiranat. El términu metrópolis o aglomeración que s'utiliza equí nun tien valor alministrativu. Ye utilizáu nun sentíu xeográficu pa referise a la ciudá de Teherán y a la so rexón urbana, que correspuende a la municipalidá de Tehran y a la provincia de Tehran.
El departamentu (o "shahrestān") de Tehran parte col departamentu de Shemiranat al norte, de Damavand al esti, de Eslamshahr, Pakdasht y Rai al sur, y de Karaj y Shahriar al oeste.
El conceyu de Tehran ("shahrdāri") ta estremáu en 22 distritos ("mantaghe") municipales, que disponen cada unu del so propiu centru alministrativu. Tán numberaos pa ser identificaos. Per otru llau, Tehran estrémase en 112 barrios ("nāhiye") ente los que destaquen:
Abbasabad, Afsariye, Amir Abá, Bagh Feiz, Baharestán, Daraké, Darband, Dardasht, Darabad, Darrús, Dibayí, Elahiyé, Evín, Farmanié, Gheytarié, Gholhak, Gisha, Gomrok, Hasanabad, Jordan, Lavizán, Naziabad, Niavarán, Park-y Shahr, Pasdarán, Punak, Rei, Sadeghiyé, Shahrará, Shahr-y zibá, Shahrak-y Gharb, Shemirán, Tachrish, Tehranpars, Vanak, Velenyak, Yaftabad, Yamarán, Yannatabad, Yavadiyé, Yomhurí, Zafaraniyé, etc. Estos barrios pertenecen a rexones alministratives que dependen de ciertos distritos.
Anque separtaos administrativamente, Rei, Shemirán y Karach suelen ser consideraos de cutiu como parte de la metrópolis de Teherán.
La situación de Tehran, ente montes y una cuenca desértica, inflúi sobre'l clima de la ciudá. El clima de los montes ye más bien frescu y semihúmidu, ente que les zones meridionales de la ciudá, aínes en contautu direutu col desiertu del Dasht-y Kavir son templaes y seques. Los meses más templaos son los de branu (mediaos de xunetu hasta mediaos de setiembre), con temperatures medies ente 38 y 40 °C. Los meses más cutos son avientu y xineru, con una temperatura medio cercana a -9 °C.
Les precipitaciones son d'unos 200 mm. añales, concentraes nel iviernu. El branu ye bien secu.
El clima de Teherán ta influyíu principalmente por trés factores xeográficos:
La diferencia de temperatura qu'esiste ente los montes y les enllanaes fai circular l'aire de los montes escontra los llanos mientres la nueche, y de los llanos escontra los montes mientres el día.
La ciudá de Tehran tien una población de cerca de 8 millones d'habitantes según l'últimu censu oficial de 1996.
La ciudá tien un aire cosmopolita, les cases de Tehran acovecen diversos grupos étnicos y llingüísticos provenientes de tol país y representa la composición étnico-llingüística d'Irán (anque variando la relación de porcentaxe). Más del 60% de la población de Tehran nació fuera de la ciudá.
Les minoríes de la ciudá inclúin a los kurdos, mazandarani, gilaks, luros, baluchis, qashqai, turcos, árabes (del Khuzestán), armenios, bakhtiari, asirios, talysh, xudíos etc. Esisten tamién un númberu d'otres minoríes establecíes, que falen punyabí, domari y romanín. Un númberu de falantes d'árabe llevantín provenientes d'El Líbanu y de Siria tamién viven en Tehran.
La mayoría de los habitantes de Tehran son xiítes y la minoría ye sunita, zoroastrista, bahaísta, xudía y cristiana; incluyendo adherentes de la Ilesia Asiria d'Oriente, Ilesia Apostólica Armenia, Ilesia Católica, Ilesia Católica Caldea, Ilesia Protestante, Ilesia Iranina, Ilesia Evanxélica Armenia, Ilesia Yama'at-y Rabbaní, Ilesia de la Hermandá Armenia, Ilesia Ortodoxa Rusa, y Ilesies presbiterianes.
Esisten tamién pequenos grupos de sikhs, hinduistes, budistes, mandeanos, espiritualistes, ateos (unos 0,3% n'Irán ya inda más na capital del país), azalís, yazidis, yarsan, Septimanos, musulmanos seculares y siguidores del sufismu.
Alredor del 30% de la fuercia del seutor públicu d'Irán y el 45% de les mayores firmes industriales tán instalaes en Tehran y siquier la metá de esi trabayadores trabayen pal Gobiernu Iranín. La mayoría de trabayadores restantes son emplegaos en fábriques, propietarios de tiendes y tresportistes.
Munches empreses estranxeres operen en Tehran pola mor del gobiernu islámicu, anque tien casi nules relaciones con Occidente. Pero enantes de la Revolución Islámica munches compañíes americanes taben presentes nesta rexón. Na actualidá la mayoría d'industries modernes de la ciudá dedícase a la fabricación d'automóviles, lletrónica y equipamientos llétricos, armamentu, testiles, zucre, cementu y productos químicos. Ye tamién una zona importante na vienta d'alfombres y muebles. Hai una refinería de crudu cao de Rai, al sur de la ciudá.
Tehran tien tres aeropuertos, l'Aeropuertu Internacional de Mehrabad, l'Aeropuertu Internacional Imán Khomeini, y l'Aeropuertu Ghal'eh Morghi.
La capital iranina depende enforma de los coches particulares, autobuses, motocicletes y taxis, siendo una de les ciudaes que más precisen de los automóviles nel mundu. En 2001, inauguróse un metru que se llevaba planiando dende los años 70 y que cunta con cinco llinies.
Tehran ye'l centru educacional más grande y más importante d'Irán. Anguaño hai cerca de cincuenta grandes universidaes en total nel Gran Tehran. Dende l'establecimientu de Darolfonún a mediaos del sieglu XIX, Tehran amasó un gran númberu d'instituciones d'educación cimera. Dalgunes d'estes instituciones xugaron papeles fundamentales nel desenvolvimientu d'eventos políticos iraninos. La Universidá de Tehran ye la universidá estatal más antigua y ye la más grande d'Irán. Samuel Jordan, so que'l so nome noma l'avenida Jordan en Tehran, foi tamién un de los pioneros fundadores del el Colexu Americanu de Tehran ("American College of Tehran"). Tehran ye tamién see de la academia militar más grande del país, lo mesmo que de dellos colexos relixosos y seminarios. La ciudá agospia la Biblioteca Nacional d'Irán.
Tehran foi la primer ciudá n'Oriente Mediu que foi see de los Xuegos Asiáticos (1974), según que llevaríase a cabu cola participación de 2.363 atletes y oficiales de 25 países.
Tehran ye tamién el llugar onde s'atopa l'estadiu nacional de fútbol d'Irán nel Complexu Azadi Sport con 100.000 espectadores d'aforu. L'Estadiu Azadi ye un de los más grandes d'Asia Occidental y un de les más grandes del mundu. Munchos de los meyores partíos de la Lliga Premier d'Irán celébrense equí. Nel añu 2005, la FIFA ordenó a Irán pesllar y reformar l'estadiu Azadi, por cuenta de un accidente fatal asocedíu por cuenta de la falta de procedimientos de seguridá afayadizos. Otros estadios de Tehran son el Shahid Dastgerdi, el Takhti, y el Shahid Shirudi, ente otros.
La estación d'esquí de Dizin alcuéntrase nel norte de Tehran, nos montes Elburz. El Tochal Ski Resort ye la quinta estación d'esquí más alta del mundu, con más de 3.730 metros na so cumal. El complexu finárase en 1976, poco enantes del derrocamientu del Shah.
Piranshahr.
Tehran abelluga los cuatro meyores equipos de la Lliga Premier d'Irán:
Tehran tamién ye la see de dellos clubes pequenos:
Mickey Rooney
Mickey Rooney foi un reconocíu actor y animador estauxunidense de cine, televisión y teatru; munches de les sos actuaciones remóntense a los años 1930 y 1940. La so carrera estiéndese por más d'ochenta años, en comedies del cine mudu, musicales con Judy Garland, obres de Shakespeare, televisión y musicales de Broadway. 
El so padre yera escocés y la so madre, norteamericana. Trabayó en más de 100 películes y tamién fixo series de televisión y dellos trabayos rellacionaos con esti mundu. Los sos papeles fueron de personaxes de muncha simplez y espontaneidá, que captaron la simpatía de l'espectador.
Entamó la so carrera artística na so neñez, cuando actuaba nel espectáculu de vodevil de los sos padres, tiempu nel qu'empecipare a surdir nel cine enantes de cumplir los 10 años; na so adolescencia yá yera una estrella por papeles como Andy Hardy. Ye consideráu l'actor cola carrera profesional más llarga (dende 1922 hasta 2014). Ente cine y televisión, cunta con 326 títulos. Siempres dixo: "nun te retires, ye meyor qu'inspires"; y en 2008, dixo a The Associated Press "hai enforma por faer". 
Nos años 1990, participó na serie de televisión "The Adventures of the Black Stallion" (1990-1993). Unu de los sos últimos papeles foi un ésitu en taquilla: "A night at the Museum", de 2006.
Ganó dos Premiu Óscar polos sos llogros personales y, ente 1939 y 1942, foi l'actor más taquilleru de la industria, lo que s'atayó mientres se xunió al exércitu na Segunda Guerra Mundial. No cimero de la so carrera, foi la encarnación del home espectáculu que podía cantar, baillar y faer chancies, cautivando a millones cola so gran sorrisa y la so melota rubia. Más tarde ganó un premiu Tony y un Emmy poles sos actuaciones en Broadway y un programa de televisión, respeutivamente. En 1982 otorgóse-y el Óscar honoríficu. Foi ganador de los premios Globu d'Oru y Emmy.
Mickey Rooney declarara en quiebra en 1996 porque debía más de 1,75 miyones de dólares al IRS, l'organismu del Gobiernu de Estaos Xuníos responsable de la recaldación d'impuestos.
A pesar de la so baxa estatura y apariencia pocu engraciada, yera dueñu d'una personalidá desbordante en simpatía y muncha elocuencia. Casóse ocho vegaees y tuvo nueve fíos en total. Les sos esposes foren Ava Gardner (1942-1943), Betty Jane Rase (1944-1949) con quien tuvo dos fíos; Martha Vickers (1949-1951), un fíu; Elaine Mahnken (1952-1958), cuatro fíos; Barbara Ann Thomason (1958-1966), Marge Lane (1966); Carolyn Hockert (1969-1974), dos fíos; y Jan Chamberlin (1978-2014).
L'actor finó'l 6 d'abril de 2014 en Los Angeles, California, por causes naturales. Rooney taría acompangáu de la so familia al momentu del so decesu na so casa de North Hollywood, informó Andrew Smith, comandante de la policía de Los Angeles. Smith dixo qu'axentes respondieron a un reporte de muerte pero indicaron que nun había nada sospechoso y que él nun tenía más detalles. La oficina del forense del condáu de Los Angeles dixo que nun yera'l so casu porque Rooney morrió de causes naturales. Nun se dieren detalles alrodiu de la muerte del actor, quien el mes pasáu allegó a una fiesta la nueche d'entrega de los premios Óscar.
Na última temporada de la serie "Full House" (1994), apaeció como artista convidáu nel episodiu de Navidá, faciendo'l papel d'un propietariu d'una tienda de regalos y artículos de chancia.
En 1995, apaeció como actor de voz nel episodiu «Radioactive man» de "Los Simpson".
Mohammad Baqer Qalibaf
Mohammad Baqer Qalibaf (en persa, محمدباقر قالیباف) (n. Torqabé, 21 d'agostu de 1961) ye un políticu iranín, anguaño alcalde de Tehran y profesor acomuñáu de Xeografía na Universidá de Tehran.
Doutor en Xeografía política, enantes de ser designáu como alcalde de la capital iranina en 2005 exerció como comandante de división dende los 22 años na guerra Irán-Iraq, comandante del centru Jatam ol-Anbiá en tiempu de paz (1994-1997), comandante de la Fuercia Aérea de los Cuerpos de la Guardia Revolucionaria Islámica (1997-2000) y como comandante de los cuerpos de policía d'Irán ente 2000 y 2005.
La so entrada nel sable políticu empecipia nel branu de 1999 cola espublización d'una carta confidencial d'ultimátum al entós presidente Seyed Mohammad Jatamí per parte de dellos altos mandos militares por qu'impunxera l'orde cuanto enantes ante les protestes estudiantiles que siguieren la clausura del diariu Salam. Foi candidatu a la presidencia iranina na eleición de 2005.
Europol
La Oficina Europea de Policía (Europol), ye'l muérganu encargáu de facilitar les operaciones de llucha escontra la delincuencia nel senu de la Xunión Europea (XE).
La creación de la Europol foi alcordada nel Tratáu de Maastricht y formalmente empecipió les sos actividaes como "Xunidá de drogues d'Europol" el 3 de xineru de 1994. Col pasu del tiempu fuéronse amestando otres árees táctiques fasta'l 1 de xunetu de 1999, fecha na qu'adoptó la so estructura actual.
Defensor del Pueblu Européu
El Defensor del Pueblu Européu, ta habilitáu pa recibir de los ciudadanos de la Xunión Europea (UE), o de toa persona física o xurídica que more o tenga la so see social nun estáu miembru de la Xunión, reclamaciones relatives al mal funcionamientu de les instituciones o de los organismos de la Xunión (con esceición del Tribunal de Xusticia o del Tribunal Xeneral nel exerciciu de les sos funciones xurisdiccionales).
El Defensor ye nomáu pol Parllamentu Européu dempués de cada eleición y pa tola duración de la llexislatura. Lo cual quier dicir qu'el so mandatu dura 5 años. Trabaya n'Estrasburgu y Bruxeles.
Salvador de Madariaga
Salvador de Madariaga y Rojo , foi un diplomáticu, escritor, hestoriador y pacifista español. Foi padre de Nieves ya Isabel de Madariaga, y tíu güelu de los políticos socialistes Luis y Javier Solana Madariaga. Mientres la Segunda República Española foi ministru d'Instrucción Pública y Belles Artes nel cuartu gobiernu Radical/Cedista que presidió Alejandro Lerroux ente'l 3 de marzu y el 28 d'abril de 1934. Foi ún de los cofundadores, en 1949, del Colexu d'Europa.
Economía d'Uzbequistán
Uzbequistán tenía una de les economíes más probes de la extinta Unión Soviética. Dende la so independencia el país ta empobináu a una transición gradual a una economía de mercáu. Sicasí, el progresu en reformes económiques foi cautelosu y rexistró dellos llogros. Entá nun s'esanició la fienda ente'l mercáu negru y les tases de cambéu oficiales. El comerciu restrictivu del réxime y les sos polítiques xeneralmente intervencionistes siguen teniendo efeutos na so economía. Ente les restricciones imperantes alcuéntrase la capacidá de convertibilidá de la moneda y otres midíes gubernamentales pa controlar l'actividá económica, incluyendo la implementación de severes restricciones a les importaciones y zarros esporádicos de les sos fronteres colos vecinos Kazakhstán, Kirguistán y Tajikistán, que llevaren a organizaciones internacionales a suspender o dar marcha tras los creitos proyeutos.
El Gobiernu d'Uzbequistán, que trabaya n'estrecha collaboración col Fondu Monetariu Internacional, realizó considerables progresos nel amenorgamientu de la inflación y el déficit presupuestariu. La moneda nacional (el som uzbequistanín) fíxose convertible en 2003 como parte del programa de estabilización diseñáu pol FMI, anque siguen esistiendo delles restricciones alministratives. La agricultura y l'industria manufacturera contribúin igualmente na economía, representando cada un aprosimadamente una cuarta parte del PIB. Uzbequistán ye un productor y esportador importante d'algodón, anque la importancia d'esti productu tornó significativamente dende la so independencia. Coles mesmes, Uzbequistán ye un gran productor de oru, cola mayor mina a cielu abiertu d'oru nel mundu, tien depósitos sustanciales de cobre, minerales estratéxicos, gas y petroleu.
Sydney
Sydney (pronunciáu: "sidni") ye la ciudá más grande y poblada d'Australia, con una población na so área metropolitana cercana a los 4.034.000 d'habitantes (envaloraos en 2008).
Ye la capital del estáu de Nueva Gales del Sur y foi l'asentamientu de la primer colonia británica n'Australia. 
Foi fundada en 1788 por Arthur Phillip, almirante de la Primer Flota de Gran Bretaña, y ye la ciudá más antigua del país.
Ta asitiada al sudeste d'Australia, a veres de l'amplia Badea de Jackson. 
Na ciudá destaca la Ópera de Sydney, la ponte del puertu de Sydney y les sos sableres. La área metropolitana ta arrodiada de parques nacionales que contienen badees y ríos. La ciudá acoyó eventos internacionales deportivos como los Xuegos de la Mancomunidá de 1938, los Xuegos Olímpicos de Sydney 2000 y la final de la Copa Mundial de Rugby de 2003, ente otros. L'aeropuertu principal que sirve a Sydney ye l'Aeropuertu Internacional Kingsford Smith (comunmente conocíu como l'Aeropuertu de Sydney).
El Cairu
El Cairu (n'árabe: "ا"لقاهرة "Al-Qāhira" 'la bragada', 'la vitoriosa') ye la capital d'Exiptu y de la so gobernación ("muhafazah" o provincia). Ye la mayor ciudá del mundu árabe, d'Oriente Próximu y d'África, y los exipcios denómenla de cutiu cenciellamente col nome del país, مصر, pronunciáu n'árabe cultu "Misr" y nel dialeutu exipciu "Masr".
El so área metropolitana inclúi una población averada d'unos 16 miyones d'habitantes, convirtiendo a El Cairu na undécima urbe más poblada del mundu. Ye, tamién, l'área metropolitana más poblada de tol continente africanu. Ye conocida polos exipcios como la madre de toes ciudaes" y la ciudá de los milenta minaretes".
Foi fundada nel añu 116 e.C., no qu'anguaño se conoz como Vieyu Cairo, cuando los romanos reconstruyeren una antigua fortaleza persa xuntu al ríu Nilu. Enantes de la so fundación, Menfis o otres ciudaes yeren la capital del imperiu faraónicu. El nome actual débese a los fatimíes, que bautizaren la ciudá col nome, Al-Qāhira. Tres diverses invasiones como la de los mamelucos, otomanos, L'Imperiu Napoleónicu y los británicos, El Cairu convirtiérase en capital soberana en 1952.
Ta allugada nes riberes ya islles del ríu Nilu, al sur del delta. Escontra'l sudoeste alcuéntrase la ciudá de Guiza y l'antigua necrópolis de Menfis, col pandu de Guiza y les sos monumentales pirámides, como la Gran Pirámide. Al sur ta asitiáu'l llugar onde s'edificó l'antigua ciudá de Menfis.
Asitiada a 14 km d'Heliópolis xuntu al Nilu, los romanos establecieren una fortaleza y la ciudá actual tien la so base en cuatro construiciones socesives musulmanes: 
Al-Fustat ("El Campamentu", n'árabe: الفسطاط) tamién llamáu Fustat y Misr al-Fustat, foi'l núcleu orixinal y la primer capital del Exiptu árabe. Construyóse ente la fortaleza romana y el ríu pol xeneral Amr ibn al As darréu dempués de la conquista árabe d'Exiptu nel añu 641, fortificándola y construyendo nella la mezquita d'Amr, la primer alzada n'Exiptu y n'África. Foi'l centru alministrativu d'Exiptu dende'l que s'impunxo l'usu del árabe como llingua alministrativa ya impuestos especiales a cristianos y xudíos, hasta que la ciudá foi quemada pol visir Shawar en 1168 pa evitar que cayera en manes d'invasores cruciaos. Forma parte del llamáu "Cairo antiguu".
Suleimán, gobernador d'Exiptu por delegación de los abasíes, fundó xuntu a Al-Fustat la ciudá d'A el-Askar ("L'Exércitu"), como asentamientu militar. Nesta parte de la ciudá llevantó'l palaciu de gobiernu. 
Ahmad ibn Tulun edificó la fortaleza Al-Qatta'i, col so correspondiente palaciu y mezquita, no qu'anguaño ye'l barriu de Tulun. D'esta ciudá solo llegó a los nuesos díes la mezquita que lleva'l so nome. 
El Cairu, Al-Qahira (القاهرة) 'La Triunfante', foi fundada pol fatimí Yawhar al-Qaid, en 972, al norte de los palacios y tomando al-Askar y A el-Qatta'i, y ellí construyóse la mezquita d'A el-Azhar, la primer universidá de la hestoria. Esta ciudá convirtióse nel centru urbanu colos años, anque de primeres del Califatu Fatimí Al-Fustat siguió siendo la capital. 
En 1176 Saladinu (Salah al-Din) construyó la ciudadela pa fortificar la ciudá, ampliándola y sustituyendo les vieyes muralles por otres de piedra. Esti recintu fortificáu xebra la ciudá vieya de la nueva creada por Ismael Bajá. 
La ciudá creció escontra l'oeste y el sur, cola ciudadela como centru alministrativu. La construición de palacios y mezquites atraía a gran númberu d'artesanos y comerciantes, colo qu'El Cairu sedría una próspera ciudá con cientos de mezquites, madrases, baños públicos y otros edificios, según gran númberu de fontes. En 1382 l'emir mamelucu Djaharks El-Jalili construyó un albergue pa viaxeros (caravanserai) que llevó'l so nome y que se convirtió nun importante focu económicu. 
Los mamelucos reinaren dende'l 2 de mayu de 1250, y espulsaren a mongoles y cruciaos. Na so dómina, El Cairu sufrió una epidemia de peste en 1348, y los negocios ente Exiptu y Europa fomentaos por Vascu de Gama paralizaren la crecedera de la ciudá y traxeren el cayente d'A el-Fustat como puertu, esviándose'l comerciu a los puertos del Mediterraneu.
En 1517 los otomanos ocuparen Exiptu y retuviéronlu hasta 1798, pero calteniendo una relativa autonomía: Al-Qāhira se conviritió nun centru internacional del comerciu del café, y l'universidá d'A el-Azhar, nel referente inteleutual del mundu islámicu. 
Tres el curtiu pasu de Napoleón, Mehmet Ali (1805-49) entamare la industrialización urbana: en 1816 llevantó nella la primer fábrica testil, y en 1831 una de papel; tamién modernizó les infraestructures, construyendo la canal Mahmudiyah que la xune con Alexandría. En 1854 inauguróse'l ferrocarril d'Alexandría a El Cairu.
El jedive Ismail Pasha (1863-79) fadría una bayurosa remodelación urbanística: trazare un plan urbanísticu de tipu ortogonal, sanió les zones pantanoses y construyó nuevos barrios residenciales xuntu al Nilu; coincidiendo cola inauguración de la canal de Suez, abrió les puertes de nuevos edificios como'l palaciu d'A el-Qubba y el teatru de la ópera, colo que l'antigua Al-Qahira tornaría nuna ciudá de xentes de pocos recursos económicos, según que les bones élites diríen istalándose na nueva urbe. Ente 1882 y 1937 la población xorreció un 250%, sobremanera debíu al éxodu rural. 
Dementres el dominiu británicu, prosiguió la modernización de la ciudá, por casu cola instalación del telégrafu en 1903 y l'allongamientu del ferrocarril escontra'l sur.
La independencia proclamada en 1922 convirtiola en capital d'Exiptu, que foi cuartel xeneral del mandu británicu mientres la Segunda Guerra Mundial; ente 1958 y 1961 foi la capital de la República Árabe Xunida y anguaño, ye tamién la see de la Lliga d'Estaos Árabes.
La ciudá foi escenariu en febreru de 2011 de les conocíes como "Protestes d'Exiptu de 2011".
Ta allugada nes riberes ya islles del ríu Nilu, al sur del delta. Escontra'l sudoeste alcuéntrase la ciudá de Guiza y l'antigua necrópolis de Menfis, col pandu de Guiza y les sos monumentales pirámides, como la Gran Pirámide. Al sur atopa'l llugar onde s'edificó l'antigua ciudá de Menfis.
La so población ye de 6.789.479 habitantes (2006) nel términu municipal de la ciudá; con 15.502.478 habitantes n'área d'aglomeración urbana (datos de l'1 de xineru de 2005), ye la mayor metrópoli d'África.La numberosa comunidá cristiana (alredor del 10%) tien una fuerte presencia na vida de la ciudá.
Ye en tolos sentíos el centru económicu d'Exiptu dende la so fundación nel añu 969, anque nesa dómina yera Fustat, agora absorbida por El Cairu. Un quintu de la población total de Exiptu mora na so área metropolitana, polo que la mayoría del comerciu nacional xenérase o pasa pellí. Esto provocó una rápida crecedera: unu de cada diez edificios tien menos de quince años.
Esta gran crecedera sobrecargó hasta apocayá les sos servicios públicos. Les carreteres, la de lletricidá, el teléfonu y el alcantarelláu quedáronse-y aína pequenos. Diversos analistes qu'estudiaren los cambeos denominaron esti procesu como una "hiperurbanización".
La ciudá actual estrémase en grandes barrios o zones residenciales, ente les qu'hai destacar:
Tien estatutu de gobernación ("muhafazah") con un gobernador al frente que ye nomáu pol Presidente d'Exiptu. El Cairu ye'l centru políticu, económicu y cultural d'Exiptu y d'Oriente Próximu. Ye see del gobiernu exipciu, del Parlamentu ("Majlis al-Sha'b"), de tolos organismos estatales y relixosos centrales y de numberoses representaciones diplomátiques.
Cuenta con numberoses universidaes, teatros, monumentos y museos: el más importante ye'l Muséu Exipcianu, asitiáu na plaza Tahrir y qu'alluga la mayor coleición del mundu d'oxetos del antiguu Exiptu. Anguaño tase plantegando'l so treslláu a un edificiu mayor, alzáu na zona de Guiza.
L'epicentru de la vida cultural cairina alcuéntrase nel Centru Cultural Nacional, un complexu d'edificios culturales dedicaos al teatru, danza, ópera y música, asitiáu na islla de Gezira. Nesti centru destaca La Ópera d'El Cairu, inaugurada en 1988 pol presidente Hosni Mubarak y qu'allugó un conciertu de la Orquesta Filarmónica Real londinense en xineru de 2007 na so primer actuación n'Oriente Mediu y África. La música clásica sueli ser la predominante na Ópera de la ciudá, anque tamién ye fácil esfrutar de música clásica árabe, anque ésta gocia de mayor espardimientu nel Institutu de Música Árabe, alcontráu na cai Ramsés. Una cita obligada pa la música na ciudá ye'l Festival de Música Árabe, que se cellebra a entamos del mes de payares na Ópera d'El Cairu. En dichu complexu cultural danse otros seyes teatros y auditorios. L'actual Ópera sustituyó a la Ópera Khedivial, o tamién conocida como la Ópera Real, edificiu que se llevantó en 1869 y que se caltuvo activu hasta 1971.
Los espectáculos de danza folclórica suelen representase na Ópera per aciu la Compañía de Ballet d'El Cairu, y sobremanera nos hoteles más importantes de la ciudá. Tamién ye un acontecimientu notable na axenda de la danza cairina la cita añal col Ballet Bolshoi. La danza del banduyu o la dancia sufí, más conocida nel mundu occidental como la danza de los derviches xiratorios, son dos de los bailles más populares na ciudá.
Un de los acontecimientos culturales más importantes de la ciudá ye'l Festival Internacional d'El Cairu, qu'axunta cientos de películes de dellos países demientres el mes d'avientu, convirtiéndose n'unu de los festivales cinematográficos más importantes del mundu. El Cairu, enantes conocíu como'l "Hollywood d'Oriente", perdió'l estatus de capital cinematográfica d'Oriente en favor del "Bollywood" hindú. La censura sigue siendo, entá anguaño, habitual nel festival magar qu'axuntó, dende la so creación en 1976, a superestrelles como John Malkovich, Nicholas Cage, Morgan Freeman, Bud Spencer, Gina Lollobrigida, Ornella Muti, Sophia Loren, Elizabeth Taylor, Oliver Stone o Catherine Deneuve.
Los cines cairinos alluguen, na so gran mayoría, superproduiciones de Hollywood con sotítulos n'árabe. Les produiciones llocales esfruten tamién d'ésitu na población d'El Cairu. Estes películes suelen ser rodaes nos grandes estudios asitiaos en Misr o Al-Ahram, cao dambos a les pirámides de Guiza. El cine independiente nacional ye entá pocu popular ente los cairotas, y ye que namái los cines Good News Grand Hyatt y Ramses Hilton proxecten esti tipu de cine.
Na escena lliteraria, destaca sobremanera Naguib Mahfuz, Premiu Nobel de Lliteratura en 1988, que la so "Triloxía d'El Cairu" ye la obra que la empericotió. L'escritor algamare un gran ésitu ente la crítica local tres les primeres ediciones en 1956 y 1957, pero entá ye más cuando fueron traducíes al inglés en 1990. Sicasí, y pese al ésitu y fama lliteraria qu'otorgó a la ciudá, el célebre escritor foi apuñaláu en 1994 por fundamentalistes. Y ye que foi oxetu de roxura y de les presiones de los integristes que lo acusaren de bocayar contra'l mundu musulmán. Finó en 2006 de resultes d'una úlcera sangrante.
Otra figura fundamental de la escritura cairina ye Nawal al-Sa'dawi, quien fundó l'Ensame de Solidariedá de Muyeres Árabes y escribió estensamente sobre la sociedá árabe. Al igual qu'el so colega Mahfuz, el-Saadawi foi duramente criticada y escorrida polos estremistes islámicos, forzando la so marcha a Estaos Xuníos, onde impartió clases en diverses universidaes. Aportó tar encarcelada mientres el réxime de Sadat.
Dalgunes de les feches y acontecimientos más importantes dientru'l panorama cultural cairín son la Feria del llibru, dementres el mes de xineru na Feria d'Esposiciones d'El Cairu; el Festival Internacional del Cantar d'El Cairu n'agostu o'l Festival de Teatru Esperimental en setiembre. 
El Muséu Exipcianu d'El Cairu, recueye la mayor coleición del mundu sobre'l Antiguu Exiptu, con más de 120.000 oxetos. 
La so hestoria empecipa en 1798, por cuenta de la espectación que llevantó n'Europa la espedición de Napoleón: mientres el sieglu XIX axentes de los cónsules europeos, como Drovetti o Belzoni guetaren y sacaren del país tou tipu de reliquies, hasta qu'en 1835 creóse'l Serviciu d'Antigüedaes d'Exiptu pa protexer los monumentos y ayalgues de la espoliación. Toles pieces atopaes fuéronse depositando primeru nun edificiu de l'Azbaia y depués en La Ciudadela de Saladinu. Desgraciadamente, esta primer coleición foi apurrida al duque Maximiliano d'Austria por Abbas Pasha.
En 1858 abrióse un nuevu muséu en Boulaq, magar que parte de que la so coleición perderíase nuna de les crecíes del Nilu. En 1878 los oxetos salvaos treslladaríense al Palaciu d'Ismail Pasha en Guiza. 
En 1897 l'arquiteutu francés Marcel Dourgnon entamare edificar l'actual see, asitiada na plaza Tahir. El muséu inauguró'l 15 de payares de 1902, y esperimentó una gran crecedera a partir de 1922, col descubrimientu de la tumba de Tutankamón per parte de Howard Carter.
Anguaño tase construyendo'l Gran Muséu Exipciu en Guiza, un complexu cultural de 50 hectárees que va contener más de 150 mil pieces. Cuando s'inaugure, ta previstu que l'actual de la plaza Tahir quede como centru cultural.
El gobiernu exipciu tien tamién prevista l'apertura d'otru muséu na zona d'A el-Fustat, el "Muséu de les Civilizaciones Exipcies", con 50.000 pieces procedentes de les distintes cultures que s'asocedieron n'Exiptu: faraónica, grecorromana, cristiana y musulmana.
Ye un edificiu de trés plantes que s'atopa nel complexu cultural Opera House, y la mayor parte de les sos obres daten d'entamos del sieglu XX. Dende'l deceniu de 1950 los artistes exipcios espoxigaren en tres direiciones principales: la interpretación d'estilos académicos derivaos d'una inspiración neoclásica y exipcia, l'amiestu a los enclinos d'arte modernu como post-impresionismu, cubismu, surrealismu y espresionismu y la estética del arte popular, del folclore. 
La planta baxa tien obres de los más rellumantes artistes exipcios. Ente otros tán representaos:
Nel muséu relluma que la tema más tratada polos artistes llocales ye la representación de la vida cotidiana.
En 1979, el centru históricu d'El Cairu foi declaráu Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco, col nome de El Cairu Hestóricu. 
Ellí tamién s'atopa'l barriu cristianu, el Barriu Coptu.
Los coptos surdieren nel sieglu IV colos primeros cristianos. El barriu coptu ta na parte antigua de la ciudá, derrotu por caleyes, y nél puédense atopar munches ilesies onde se sigue'l ritu coptu:
Equí alcuéntrase tamién la sinagoga Ben-Ezra (sieglu VII), la más antigua d'Exiptu, y la fortaleza de Babilonia. 
Nel barriu alcuéntrase'l Muséu Coptu, onde tán allugaos los manuscritos de Nag Hammadi, 1.200 papiros del sieglu IV escritos en coptu. Asitiáu nun xardín dientro de l'antigua fortaleza romana de Babilonia, les sos habitaciones interiores tán decoraes con biombos de madera tallao (conocíes llocalmente como "mashrabiyya").
La ciudadela ta asitiada nun pequenu monte, Muzzattam. Foi l'abellugu de tolos gobernantes dende Saladinu nel sieglu XII hasta Mehmet Alí nel XIX.
La fortaleza y les muries del esti foren construyíes por Saladinu en 1176, y foi ampliada escontra l'oeste, onde s'atopa la mezquita de Hassan, la puerta principal. En partiendo'l sur tán los palacios: esta zona foi ampliada por Mehmet Alí, que construyere la mezquita d'Alabastru, dafechu cubierta d'esti material tanto nel so interior como nel esterior y que decoró con mármol y grabaos sobre estucu. Consta d'una gran cúpula central afayada por cuatro columnes y otres cúpules menores alredor. Tien dos minaretes d'estilu otomanu y a un llau tien un gran patiu cola fonte p'abluciones.
Na ciudadela atópense tamién los museos d'armes y xarrés, el pozu Bir Usef y la mezquita Sidy Sariah. Relluma tamién la Mezquita de Mohammed Ali, con una gran cúpula central, la Mezquita d'a el-Nasir o'l Pozu de Yusuf.
La mezquita de Muhammad Alí foi construyida en 1824, rematando la so construición en 1848. El so altu allugamientu, na ciudadela, fai que seya fácilmente estremable dende munchos puntos de la ciudá, otorgándo-y una sensación de ciertu poder político. Según un planu del arquiteutu griegu Yusuf Bushnaq, la construición tratare d'asonsañar les pautes siguíes pal llevantamientu de la mezquita Yeni Valide d'Istambul más de 200 años tras, yá que, daquella, la ciudá taba baxu réxime otomanu. El nome de la mezquita débese a Mehmet Alí, rei exipciu ente 1805 y 1849, y nel interior de la mezquita, nel patiu, alcuéntrase un reló que'l rei Lluis Felipe de Francia apurrió a cambéu del obeliscu asitiáu na Plaza de la Concordia de París.
Ye una área comercial antigua, un inmensu "zocu" d'estreches caleyes con miles de pequeñes tiendes atestaes de mercancíes: zapatielles, pañuelos, pipes de cristal, especias, xoyes, coles sos cais apinaes de xente, meses a les puertes de los cafés, onde dellos comercios contienen tamién los sos propios pequenos talleres de manufactures.
Xuntu col mercáu d'A el-Muski, asitiáu al oeste, forma la área de compres más importantes de la ciudá. Pero más qu'eso, representa la tradición que convirtió a El Cairu nun centru importante de comerciu, al dar a los comerciantes estranxeros un llugar fixu pa esponer les sos mercancíes. Nel bazar atopaben les especies, que'l so mercáu monopolizaren los mamelucos hasta que portugueses y españoles atoparen rutes alternatives. 
El zoco fundaríase en 1382, cuando'l emir fatimí Dyaharks el-Jalili construyó una "caravanserai" o fonda pa viaxeros mercaderes y xeneralmente un focu d'actividá económica pa la so contorna; y que güei perdura. Otru llugar de descansu ye'l café El-Fishawi (de los espeyos), abiertu les 24 hores dende fai 200 años, llugar de xunta pa los artistes locales que yera frecuentáu por Naguib Mahfuz, premiu Nobel de Lliteratura y un de los autores más conocíos d'Exiptu.
El mercáu yera tamién un centru de xunta pa grupos rebalbos, hasta qu'el sultán Ghawri reconstruyir y modernizó nel sieglu XVI.
La ciudá d'El Cairu recibió más de nueve millones de turistes en 2006. Varies de les principales atraiciones de la ciudá tremen nel denomáu centru hestóricu, Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco. Sicasí, hai otros puntos fundamentales del turismu cairín que nun tán asitiaos nel so centru hestóricu.
Evidentemente, el reclamu de la ciudá y del país son les Pirámides de Guiza, asitiaes a unos venti kilómetros al suroeste de la capital. La Gran Pirámide de Keops ye considerada como una de les Siete Maravíes del Mundu Antiguu y l'única que permanez entá de pies. La so misión foi acoyer el sarcófagu del faraón Keops y envalórase que pa la so construicións'emplegaren cerca de 2,5 millones de bloques de piedra caliar. Daqué más alloñaes de les vecines pirámides de les reines atópense les dos grandes pirámides de Kefrén y Micerinos.
La puerta sur de Bab Zuwayla, asitiada nel Cairo Islámicu, ye la última briguera que perdura de la ciudá fatimí d'A el-Qāhira. Nos sos oríxenes, los mamelucos faíen equí públiques les sos execuciones mortales, pero a partir del sieglu XIX el llugar foi escoyíu pol santu Mitwalli pa la realización de los sos milagros. Anguaño, la población y los turistes claven na puerta una guedeya de pelo o un cachu de les sos prendes cola cuenta de ver cumplíos los sos ruegos. Tamién nel Cairo Islámicu alcuéntrase Bayn al-Qasryn, la que yera principal plaza pública de la ciudá nel Medievu. Nella álcense dellos palacios mamelucos, destacando'l Mausoléu y Madraza de Qalaun, que'l so orixe remonta a 1279.
La Mezquita d'Ahmad Ibn Tulun ye la más antigua de la ciudá, construyida en 879, y la que s'atopa en meyor estáu de caltenimientu. Ordenada alzar pol xeneral Ahmad Ibn Tulun, la mezquita convirtiera nun referente d'Oriente y nuna de les más importantes de la dómina. Ocupa 2,4 hectárees y l'única parte que foi sensiblemente restaurada ye'l mihrab, pero calteniendo elementos orixinales como arcos, soportes y la configuración polo xeneral. Tamién ye notable la Mezquita-Madrasa del Sultán Hasán, una de les más grandes del mundu gracies a los sos 7.900 m² d'estensión. Ye unu de los edificios d'orixe mamelucu más importantes de tola ciudá y foi construyíu ente 1356 y 1363.
Bien conocíos son los mercaos y zocos cairinos. El mercáu más importante ye'l de "Jan El Jalili", asitiáu nel Cairo islámicu, onde les sedes y les especies son los productos más demandaos. El zoco d' "An-Nahassin" ye unu de los más populares, por cuenta de la so gran ufierta d'oxetos de cobre y llatón. Tamién ye importante'l zoco d' "as-Sagha".
N'El Cairu, según la vecina Guiza, atópense los centros sanitarios más importantes y avanzaos del país. Ente los hespitales más importantes d'El Cairu tán l'As-Salam International Hospital-Corniche El Nile; el Maadi (l'hespital priváu exipciu más importante); l'Hespital Universitariu Ain Shams; el Dar El Fouad y l'Hespital Xeneral Qasr El Ainy.
La ciudá ye la más importante del país, ya inclusive del mundu árabe no tocante a formación educativa per aciu de colexos, institutos y universidaes internacionales.
Dalgunes de les escueles internacionales d'El Cairu:
Universidaes n'El Cairu:
Ye'l centru neurálxicu de les comunicaciones n'Exiptu. Ye la única ciudá d'África que tien un sistema de tresporte soterrañu metropolitanu, el Metru d'El Cairu. L'Aeropuertu Internacional d'El Cairu allúgase al esti de la ciudá, cerca d'Heliópolis.
Cuenta col Aeropuertu Internacional d'El Cairu, allugáu cerca del distritu d'Heliópolis, a unos 22 kilómetros al nordés de la ciudá y consta de dos terminales. L'antigua terminal, la 1, de la mesma ta estremada en cuatro terminales de vuelos nacionales ya internacionales. Trés d'elles ocupen, aínes puramente, EgyptAir y la cuarta queda reservada pa vuelos privaos. La terminal 2, de recién creación, sirve al restu de compañíes internacionales y ta estremada en tres edificios, dixebraos unos d'otros por 3 kilómetros pero con serviciu d'autobuses gratuitu que les coneuta.
L'aeropuertu cairín anunciare l'ampliación de les sos instalaciones con una nueva terminal más, la 3, que quedaría rematada a mediaos de 2008. La so construición realizose al pie de la terminal 2 y quedaría xunida a ésta per aciu d'una ponte. La nueva T3 sirve a vuelos nacionales ya internacionales y ta fornida coles últimes teunoloxíes como'l sistema d'embarque y control migratoriu controláu por parámetros biométricos, serviciu que ta presente nos principales aeropuertos del mundu. Amás, la Cairo Airport Company empecipió un esixente plan de meyora nes infraestructures del aeropuertu qu'inclúi la creación d'una cuarta pista, una nueva torre de control de tráficu aereu, un hotel, un centru comercial, l'ampliación de les places d'aparcamientu y una Ciudá de les Mercancíes.
El so aeropuertu ye'l segundu en tráficu aereu del continente africanu, tres Johannesburgu, Sudáfrica. Les resultancies refundiaron que 10,8 millones de pasaxeros pasaron pol aeropuertu cairín en 2006 y 10 millones en 2007, cantidaes que pretenden doblase cola implantación de la T3 hasta llegar a los 22 millones d'usuarios añales.
El sistema ferroviariu cairín cunta con un serviciu de trenes que coneuten la capital colos principales puntos del país. Amás, la ciudá tien el so propiu sistema de metru.
La "Egyptian State Railway" ye la compañía nacional de los ferrocarriles. Dende ella hai conexones ferroviaries coles principales ciudaes exipcies como Alexandría, Luxor y Asuán. Tamién esiste la posibilidá de realizar el trayeutu a ciudaes como Luxor y Asuán con trenes nuecherniegos per aciu d' "Abela Egypt". Tolos trayeutos aparen na principal estación cairinaa, la Estación de Ramsés, en Midan Ramses.
El Metru d'El Cairu ye l'únicu serviciu metropolitanu soterrañu d'África. Nació en 1987 y consta de dos llinies. La llinia 1 xune'l barriu d'El-Marg, nel centru d'El Cairu, cola zona industrial d'Helwan, al sur. La llinia 2 coneuta El Mounib con Shobra. El metru cairín anunciare l'ampliación del serviciu con cuatro llinies más proxectaes pa los próximos 30 años. En total van ser 92 kilómetros más de nueves víes pa los usuarios.
La rede de carreteres que coneuta El Cairu coles principales urbes del país ye bona y eficiente. Les carreteres más importantes son l'autopista 1 o carretera del Delta, que'l so destín ye Alexandría; l'autopista 11 o del desiertu, tamién hasta Alexandría y la mariña del noroeste; la carretera 2 a Luxor; la carretera 3 hasta Puertu Saíd y la carretera 33 con destín a Suez. Sicasí, el restu de tipu de víes ye probe, con asfaltos de mala calidá y baches peligrosos.
Dientro de la mesma ciudá, guiar ye realmente pelligrosa, aportando a inclusive temeraria. Los cairinos adelantren en cualquier situación incumpliendo les estrictes normes de circulación, pero qu'en bien poques ocasiones castiguen a los infrautores. La hora punta nun puede estremase, yá que a toes hores prodúcense atascos. Pela nueche guiar faise especialmente pelligroso, usando los vehículos les lluces namái pa emitir rellumos a los vehículos que tienen d'estremase.
Les llinies d'autobuses ufierten bona cobertoria. Les principales empreses d'autocares son "East Delta Bus Company", "Superjet", "Upper Egypt Bus Company" y "West Delta Bus Company". Les terminales más importantes son Abdel Mouneem Riyad, tamién conocida popularmente como la terminal Ramses Milton pola so proximidá a esi hotel, con rutes a Alexandría, Hurgada, Asuán y Luxor. La Terminal d'Autobuses de Sinaí o Estación Abbassiyya cubre los trayeutos a ciudaes como la mentada Sinaí, Sharm el-Sheikh y Nuweiba. La Terminal d'Autobuses de Koulali ye la encargada de coneutar les rexones de la Canal de Suez y del Delta del Nilu. A lo último, na Terminal d'A el-Azhar los autobuses parten escontra la zona del desiertu occidental.
Tamién esisten servicios de microbuses privaos, un híbridu de taxi y autobús públicu; amás de los habituales autobuses públicos que cubren les principales estaciones y puntos de la ciudá y que sicasí nun gocien de bona fama por cuenta de la so saturación de pasaxeros.
El fútbol ye'l deporte más popular ente los cairinos. La ciudá alluga a los dos colosos del fútbol exipciu, el Zamalek y el Al-Ahly, y de tol continente africanu en númberu de títulos internacionales, pos ente dambos sumen 11 títulos del palmarés de la Lliga de Campeones africana con un entorcháu más l'A el-Ahly percima del otru equipu. La rivalidá ente dambos clubes ye enorme una, al marxe de los títulos, l'A el-Ahly ye l'equipu de les clases media y trabayadora, ente que el Zamalek ye l'equipu de la clas alta cairina.
Dambos xueguen como llocales nel Estadiu Internacional d'El Cairu, allugáu nel suburbiu de Ciudá Nasr, remocicáu en 2005 y con capacidá pa 75.000 espeutadores. Ye un de los mayores y más modernos estadios d'África, siendo see, tamién, de la seleición nacional exipcia. La ciudá cunta con otru estadiu más, el de l'Academia Militar. En 2009, el vieyu estadiu foi reconstruyíu por cuenta de la celebración del Mundial de fútbol Sub-20 de 2009. Dambos estadios fueron sees de la Copa Africana de Naciones 2006 celebrada en Exiptu y ganada finalmente por un equipu local.
La mayoría de los equipos del fútbol exipciu tienen la so see n'El Cairu o contorna. La Egyptian Football Association (Asociación exipcia de fútbol) ye una de les federaciones más importantes con see na capital tres la marcha de la Confederación Africana de Fútbol, que se camudó apocayá a la "Ciudá del 6 d'ochobre", pequena localidá pela rodiada d'El Cairu.
El Cairu tien alcuerdos d'amistá coles siguientes ciudaes:
 * Seúl, Corea del Sur (1997)
El Valle (Anguila)
"El Valle") ye la capital del Territoriu Británicu d'Ultramar d'Anguila. Alcontrada nel centru de la islla d'Anguila, a 18º 13' llatitú norte y 63º 03' llonxitú oeste, tien una población de 1067 habitantes (2011 est.).
La ciudá tien pocos llugares con estilu d'arquitectura colonial, debíu al treslláu de l'alministración d'Anguila a Saint Kitts y Nevis en 1825. Unu d'estos llugares ye'l Wallblake House, edificáu en 1787, entá de pies y usáu como casa parroquial de la ilesia.
The Valley tien pocos exemplos d'arquiteuctura colonial debíu al respasu de l'alministración a St. Kitts y Nevis en 1825, anque ainda consérvase la Wallblake House, construyida en 1787, usada de reutoría de la ilesia. Nueves tiendes tienen abierto en dellos edificios y cases d'estilu "Indiu Oriental" tienen sío remocicaes. Les tiendes vieyes tienen sido modernizaes según tamién los sos productos y espaciu.
Les ruines del antiguu "Edificiu del Parlamentu" allugaos en Crocus Hill, son el puntu de mayor altor de la islla. Too lo que resta ellí son les muries valtiaes de dalgunes celdes del soterrañu. Na llende occidental de The Valley, alcuéntrase la Wallblake House, el llar d'una plantación construyíu a mediaos de 1787, anguaño posesión de la Ilesia Católica (el párrocu vive ellí) y de la Ilesia Católica de San Xerardu, cola so fachada orixinal de piedres, cemendu, madera, azulexos y lláscara.
La ciudá ta allugada na metada de la islla, cao de Crocus Bay y tamién cao de Crocus Hill, el puntu de mayor altor de la islla. Aldees cercanes son North Side, The Quarter, North Hill y George Hill.
The Valley tien un clima tropical y mui secu baxo la Clasificación climática de Köppen. L'área tien una curtia estación seca que surde ente los meses de febreru y abril, y una estación húmida que s'estrema'l restu l'añu. Magar que la estación húmida, anque llarga, nun tien les precipitaciones que pueden atopase n'otres ciudaes caribeñes como Santo Domingo o San Xuan. Les temperatures más altes en The Valley son relativamente constantes al llargor del añu, tando estes ente los 26 y los 25 graos.
El tresporte d'El Valle según tamién el d'Anguila ta remanáu pol Aeropuertu Wallblake d'Anguila (IATA: AXA, ICAO: TQPF) con dellos esnales interacionales.
Temple por inducción
Temple por inducción, el templáu por inducción consiste n'esponer la pieza d'aceru a un campu magnéticu alternu, que enfusa'l calor superficialmente (efectu pelicular).
Cuanto mayor ye la frecuencia de trabayu, menor ye la penetración sobre la pieza. La enerxía del campu magnéticu tresfórmase en calor (efectos d'histéresis y corrientes de Foucault sobre materiales ferromagnéticos), aumentando la temperatura de la superficie de la pieza hasta llegar en pocos segundos a la temperatura de templáu (900ºC aprox.).
Llegáu a esti punti desaníciase'l campu magnéticu y enfríase la pieza de diverses formes (corrientes d'aire, agua, soluciones acuoses, aceite, y otros) controlando d'esti xeitu la velocidá d'enfriamientu. A mayores velocidaes llógrense mayores dureces.
San Xuan (Antigua y Barbuda)
San Xuan ye la capital d'Antigua y Barbuda, un país asitiáu nes Antilles, na mar Caribe. Con una población de 22.215 habitantes (2010), Saint John's ye'l centru comercial del país y el principal puertu de la islla d'Antigua.
Saint John's foi'l centru alministrativu d'Antigua y Barbuda desque les islles fueron colonizaes per primer vegada en 1632, y tres la independencia del Reinu Xuníu en 1981 convirtióse en see del gobiernu.
Saint John's ye'l principal centru de comunicaciones del país. La ciudá cunta con un puertu al qu'apuerten numberosos cruceros turísticos, y col aeropuertu Internacional V. C. Bird.
Saint John's foi fundada en 1632 como una pequena casona, cuando un grupu de británicos llideraos por Edward Warner aportaren a Antigua dende la vecina Islla de Saint Kitts. Darréu, Edward Warner convirtiera nel primer gobernador d'Antigua, el segundu según otres fontes, y la islla entamó ser poblada por ciudadanos de les Islles Britániques, especialmente irlandeses. Mientres los sos primeros años, Saint John foi atacada de cutio polos caribes y los franceses.
Para 1667 el pueblu foi xorreciendo, y la llegada d'esclavos d'África dexó que se desenvolviera la industria del cultivu de la caña de zucre. En 1680, empecipióse la construición d'un fuerte na Islla Rat, frente a la badea. Pa esti propósitu, en setiembre de 1672, decidiérase qu'un esclavu de cada ocho participara na construición del edificiu defensivu, que foi rematáu en 1704 sol nome de "Fort James".
Para 1689, Saint John's superara en tamañu a Falmouth, pero un furacán destruyó casi tol pueblu l'añu siguiente y toes los barcos apostaos nel puertu, a lo menos foren perdíes 18 embarcaciones.
En 1702, trazáronse afechiscamente les cais y construyóse un mercáu, amás designóse un pregoneru y guardianes del pueblu, que construyeren aparatos de castigu y humildación pa los habitantes que cometieren crímenes menores.
En 1747 empecipióse la construición de la Corte de Xusticia, que cuando nun yera utilizada, funcionaba como salón de baille. Anguaño l'edificiu ye'l Muséu d'Antigua y Barbuda. En 1769, una quema destruyó 260 cases de Saint John's, lo que representaba dos terceres partes de la población.
En 1784, llegó'l famosu Almirante Horatio Nelson, inda al entamu de la so carrera, quien ordenó la construición d'un estelleru qu'anguaño lleva'l so nome, ya intentó camudar les lleis comerciales de saléu llocales. Nelson nun se llevó bien cola población de Saint John's, y no posible intentó evitar entrar al pueblu, calteniéndose la mayor parte del so tiempu nel so barcu fondiáu frente a la población.
En 1801, empecipióse la construición de la residencia del gobernador, qu'hasta entós habitaba en cases arrendaes. En 1830 construyóse la primer biblioteca nes Antilles Britániques, anque yera quitada.
En 1842, Saint John's foi declarada ciudá al establecese una diócesis.
Cola llegada d'emigrantes dende Madeira, la ciudá creció entá ye más, y en 1850, abrióse una oficina de correos. En 1867, la ciudá estableció finalmente un serviciu d'agua potable al construyise un banzáu fora de la mesma.
L'horizonte de Saint John's ta apoderáu poles blanques torres barroques de la catedral de San Xuan. L'actual edificiu foi construyíu en 1845, siendo ésti'l tercer templu qu'agospia la catedral, tres les destruiciones de los anteriores en dos talos terremotos, en 1683 y 1745. Les puertes de fierro de la fachada sur de la catedral tán asitiaes cao de pilastres decoraes con estatues de San Xuan Evanxelista y San Xuan Bautista. Estes figures fueron robaes pol barcu HMP Temple en 1756 d'un navío francés que se dirixía a la Martinica. 
El Muséu d'Antigua y Barbuda ta asitiáu na esquina ente "Long street" y "Market street", y ocupa l'edificiu del antiguu tribunal colonial, construyíu en 1747 na cortil qu'ocupaba'l primer mercáu de la ciudá. Ye l'edificiu n'usu más antiguu de Saint John's. Les esposiciones arqueolóxiques del muséu amuesen la vida de los primeros habitantes del país, según la de los esclavos y colonos. El muséu espón instrumentos arahucos y coloniales procedentes de les escavaciones arqueolóxiques de les islles. Tamién amuesa un retruque d'una casa arahuaca y maquetes del plantíos de zucre qu'espliquen la hestoria del país. El muséu caltién coles mesmes un bate de cricket del xugador antiguano Viv Richards.
El palaciu gubernamental de Saint John's ye la residencia y see del gobernador xeneral d'Antigua. L'edificiu foi construyíu n'estilu colonial y ta arrodiáu de xardinos. Alcuéntrase na zona esti de la ciudá. L'edificiu nun tien visites turístiques regulares, anque pueden ser alcordaes nel Departamentu de Turismu d'Antigua y Barbuda en Long Street.
El fuerte James foi construyíu en 1739 pa protexer el puertu de Saint John's, siendo unu de los munchos fuertes que'l Reinu Xuníu construyó nes sos colonies caribeñes nel sieglu XVIII pa protexeles de les invasiones de la Marina francesa. Asítiase nun cabu na zona noroeste de la ciudá. Nél caltiénense los antiguos polvorinos, cañones de defensa y los cimientos de les muralles del fuerte. El principal curiosu turísticu de Fort James son les escelentes vistes al puertu de Saint John's. Esisten otros fuertes na redoma como "Fort George", "Fort Charles", "Fort Shirley", "Fort Berkeley" y "Fort Barrington".
Los vienres y sábados pela mañana, celébrase un mercáu de productos agrícoles y artesanía nes contornes al sur de la ciudá. Saint John's cunta con un nuevu muelle pa navíos de cruceru, un centru comercial y numberosu tiendes, y una gran ufierta hotelera, que faen de la ciudá un centru de turísticu con una gran ufierta pa faer compres y salir a cenar.
L'antigua destilería de ron allúgase na Ciudadela, y trátase de la única destilería de ron de la islla, que produz más de 180.000 galones de ron embotellau.
Saint John's cunta con un Xardín botánicu asitiáu cerca de la interseición de "Factory Road" y d' "Independence Avenue" (Xardín Botánicu d'Antigua).
El Muséu d'Arte de la Marina, asitiáu en "Gambles Terrace", ye una pequena instalación qu'alluga roques fósiles, piedres volcániques, madera petrificao y una coleición de más de 10.000 conches. Tamién amuesa oxetos de dellos naufraxos de navíos británicos.
Saint John's dispón del campu de críquet "Antigua Recreation Ground". Amás, al este de Saint John's alcuéntrase l'estadiu multiusos "Sir Vivian Richards", que foi construyíu principalmente p'allugar partíos de la Copa mundial de Críquet de 2007, apostada nes Antilles ente'l 13 de marzu y el 28 d'abril de 2007, y de la qu'acoyera un total d'8 alcuentros.
Yereván
Yereván (n'armeniu: "Երևան" o "Երեւան"; en rusu: "Ереван", tr.: "Yerevan") ye la capital d'Armenia, según la mayor ciudá del país. La so superficie ye de 227 km², siendo una división alministrativa especial, distinta a los "marzes" (մարզեր) en que s'estrema'l país. Trátase d'una ciudá fundada nel añu 782 e.C. al oeste de lo que güei ye Armenia, nel estremu oriental de la enllanada del monte Ararat y a la vera del ríu Hrazdan. Dempués de la Primer Guerra Mundial convirtióse na capital de la República Democrática d'Armenia y aumentó la so población cola llegada de cientos de sobrevivientes del xenocidiu armeniu, espandiéndose entá más nel sieglu XX al convertise en capital d'una de les quince Repúbliques de la XRSS, la RSS d'Armenia. D'esta manera, la pequena ciudá tresformare nuna de les más importantes de la rexón, see de les más importantes asociaciones culturales, artístiques ya industriales del país, amás de les polítiques, y bas d'una estensa rede de víes ferriales, según el nuedu de comerciu de productos agrícoles.
En 2003, la población de la ciudá envalorare en 1.091.235 habitantes, pa un total de 1.245.700 habitantes añediendo l'área metropolitana; conformando'l 42% de la población armenia, siguida por Gyumri, con una población de 150.917 habitantes.
La hestoria de Yerevan remonta'l sieglu VIII e.C., cola fundación de la fortaleza urartiana d'Erebuni nel añu 782 ANE.
Progresivamente, el nome Erebuni evolucionó nel idioma armeniu ente'l s. V o'l IV ANE, modificando la lletra "b" nel nome, hasta convertise en "v".
Cunta con universidá propia, Academia de Ciencies, la Galería Nacional d'Armenia, el Muséu d'Hestoria d'Armenia y diverses biblioteques públiques. Na ciudá esisten les ruines d'una fortaleza urartiana d'unos 3000 años d'antigüedá. Ente los edificios importantes destaquen la Catedral, el Mercáu y l'Ópera. El so aeropuertu ta asitiáu en Zvartnots.
Yerevan foi designada Capital Mundial del Llibru pal 2012 pola UNESCO.
L'orixe del nome de la ciudá de Yerevan provién de la fortaleza d'Erebuni (del reinu d'Urartu), construyíu xuntu al centru de la ciudá y anguaño en ruines. Foi nel so momentu una de les principales ciudaes urartianes. Amás, unu de los dolce distritos d'Yerevan llámase Erebuni.
El principal símbolu de la ciudá de Yerevan ye, evidentemente, el Monte Ararat, visible en clima favorable dende cualesquier parte de la ciudá. Tamién ta representáu nel so escudu d'armes, au tamién ye goyable como símbolu'l lleón coronáu yá utilizáu pola República d'Armenia. Esti símbolu representa'l reinu d'Armenia que se remonta al primer rei del Reinu armeniu de Cilicia, Lleón I d'Armenia. El nome vien de Lleo, el lleón, en llatín. Ye, primero de too, el símbolu heráldicu más frecuente n'Oriente y Oicidente, y reflexa la fuercia y maxestuosidad.
En contraste colos símbolos oicidentales, onde'l lleón ta representada de pies (nel sieglu XIII, Armenia ta mirando escontra l'Oicidente romanu, llévase'l lleón de pies y de perfil).
Dende 2004, Yerevan tien un himnu nacional, Erépouni-Yerevan, escritu por Barouïr Sévag y compuestu por Y. Hovhannissian, depués d'una escoyeta nun concursu pa representar la ciudá, y una bandera, sobre la bas del escudu d'armes de la ciudá. La bandera incorpora l'escudu col lleón, sobre un fondu blancu, arrodiáu de dolce pequenos triángulos de color bermeyu que representen les 12 socesives capitales d'Armenia.
L'antigüedá de Yereván ta acreditada por un cercu del rei de Urartu Argishti I que menta la fundación de la fortaleza de Erebouni nel añu 782 a. C., pa sirvir como fuerte y ciudadela de proteición contra los ataques que procedíen del norte del Cáucasu. Yereván ye, pos, una de les más antigües ciudaes nel mundu. Ente'l los sieglos VI ya IV a. C., Yereván foi unu de los principales centros de la Dinastía Aqueménida. Nel añu 585 a. C., la fortaleza de Teishebaini (Karmir Blur), treinta milles al norte de Yereván, foi destruyida polos escites.
El nome de Yereván ye usáu dende'l sieglu VII a. C baxu dominiu de los perses. Siguió polo xeneral el destín d'Armenia, y foi apostada por romanos, perses y partos, hasta que pasó a dominiu musulmán, y de socesives dinastíes rexonales.
Nes guerres turcu-perses, la ciudá camudó de manos catorce vegaes ente 1513 y 1737. En 1604, en virtú de la orde de Abás el Grande, decenes de miles d'armenios (incluyíos los ciudadanos de Yereván) fueron deportaos a Persia. De resultes d'ello, la población de Yereván convirtiérase nel 80 per cientu musulmanes y el 20 per cientu armenios. Mientres la década de 1670, el francés Jean Chardin visitó Yereván y dio una descripción de la ciudá nos sos "Viaxes de Chardin Cavalier en Transcaucasia en 1672-1673". El 7 de xunu de 1679, un devastador terremotu afaró la ciudá.
A partir de 1747, la ciudá formó parte del Canatu de Yereván, un principáu musulmán sol dominiu del Imperiu persa. Mientres la segunda guerra rusu-persa, Yereván foi lliberáu poles tropes ruses sol mandu de Iván Paskévich el 1 d'ochobre de 1827, y formalmente vencíu polos perses en 1828.
En 1918, tres el final de la Primer Guerra Mundial, foi declarada capital de la nueva República Democrática d'Armenia. Esi mesmu añu, Yereván enfrenta l'amenaza de les fuercies turques otomanes, qu'aportaren hasta 7 km de la ciudá. Solamente la firma azotada del Tratáu de Batum pudo salvar a la capital d'Armenia de ser ocupada.
El 4 d'avientu de 1920 foi ocupada poles tropes del Exércitu Roxu, quien eslleieron la república. El 16 de febreru de 1921 españa una insurreición anti-soviética na ciudá, que nun llogra ser reprimida hasta'l 2 d'abril.
Yereván siguió siendo la capital d'Armenia, esta vegada so la figura de República Socialista Soviética d'Armenia una de los quince repúbliques de la XXunión Soviética. La era soviética tresformó la ciudá nuna moderna metrópoli industrial de más d'un millón de persones, ellaborada acordies col prominente arquiteutu armeniu Alexander Tamanian. Yereván tamién se convirtió nun importante centru cultural y científicu.
Tamanian incorporó les tradiciones nacionales cola construición urbana contemporanea. El so diseñu presenta una disposición radial-circular que superpone l'actual ciudá. Como resultancia, munchos edificios históricos fueron baltaos, incluyíes ilesies, mezquites, la fortaleza persa, baños, bazares y caravansarays. A munchos de los distritos circundantes alredor de Yereván dióse-yos el nome de comunidaes armenies que foren abrasaos polos turcos otomanos mientres el Xenocidiu armeniu. Los distritos de Malatya-Sebastia y Nork Marash, por casu, son los nomes de les ciudaes turques de Malatya, Sivas y Marash, respectivamente. Tres el final de la Segunda Guerra Mundial, prisioneros de guerra alemanes fueron utilizaos p'ayudar na construición de nuevos edificios y estructures, como la ponte de Kievyan.
En 1965, mientres la conmemoración del quincuaxésimu aniversariu del xenocidiu armeniu, Yereván foi'l centru d'una masa de 24 hores de protesta anti-soviética, la primer demostración d'esti tipu na Xunión Soviética, pa esixir la reconocencia del Xenocidiu poles autoridaes soviétiques. 
Tres el fin de la Xunión Soviética, féxose Yereván la capital de la República d'Armenia el 21 de setiembre de 1991. El caltenimientu de los suministros de gas y electricidá resultó difícil; el suministru d'enerxía eléctrica continuu ensin cortes, nun se restableció hasta 1996. Coles mesmes, nos últimos cinco años, el centru de Yereván tresformóse nuna gran obra de construición y el so urbanismu foi remocicáu pa perder les sos carauterístiques soviétiques. Según el serviciu nacional d'estadística, gastáronse alredor de 1,8 millones de dólares en construiciones en 2006. Los precios de los apartamentos del centru de la ciudá aumentaron n'alredor de diez veces mientres la última década. Sicasí, dellos espertos espresaron les sos opiniones, y afirmaron que munchos de los nuevos edificios y la planificación urbana violen los requisitos de seguridá contra terremotos.
Yereván alcuéntrase n'Armenia Oriental, na zona nororiental del valle del Monte Ararat. La parte cimera de la ciudá ta arrodiada de montes per trés puntos, ente que na parte meridional alcuéntrase la ribera del ríu Hrazdan, un tributariu del ríu Arax. El Hrazdan forma un cañón qu'estrema a la ciudá en dos partes. L'altor de la ciudá alcuéntrase ente los 900 y 1300 msnm.
Al desendolcar la capitalidá del país, Yereván nun forma parte de nengún "marz" ("provincia"). Magar ello, alcuéntrase arrodiada polos siguientes "marzer": Kotayk' (norte), Ararat (sur), Armavir (suroeste) y Aragatsotn (noroeste).
El clima de Yereván ye continental con branos secos y templaos ya iviernos fríos y húmedos. La temperatura n'agostu puede xubir hasta los 35 °C, ente que en xineru, el mes más fríu, pueden baxar hasta los -20 °C. Les precipitaciones tienen una media añal de 710 mm.
Amás de les grandes arteries de la ciudá, les aveníes Machtots, Baghramian y Tigran Metz, Yereván tien delles decenes de kilómetros d'autovíes que formen una rede en forma de telaraña:
Per otra parte, la fuerte crecedera recién del parque automovilísticu armeniu (unos 12.000 vehículos per añu), colapsó'l tráficu nel centru de la ciudá y en delles víes sufren atascos mientres los díes llaborables. Pa solucionar el problema, el conceyu de la ciudá decidió invertir na construición de nueves redes viarias. La obra más visible anguaño ye l'arreglu d'una vieya vía ferroviaria como vía de circunvalación urbana que va xunir los barrios del norte col centru de la ciudá, pasando detrás d'una zona residencial de luxu en construición, dempués del monumentu de la casacada.
El Metru de Yereván (n'armeniu Երեւանի մետրոպոլիտեն) tien una única llinia de 12 kilómetros, con 10 estaciones. Una estensión de la llinia de 10 nueves estaciones dende'l Noroeste al Este ta en construición. La fecha de final de los trabayos nun ta entá determinada.
Los proyectos al llargu plazu preven la construición de dos nueves llínies, anque'l déficit del balance presupuestariu nun dexa afitar una fecha d'entamu de los trabayos.
Yereván tien 46 llinies d'autobús y minibús y 24 llinies de trolebús. Entá permanecen en funcionamientu los vieyos autobuses de la dómina soviética, anque la mayor parte tán siendo adulces cambeaos y surden cada vez más minibuses mariellos pa reemplazalos, siendo esti color el qu'adulces s'impon como el color oficial de los tresportes de viaxeros en Yereván.
Dempués de 2006, el conceyu instaló paraes d'autobús en tolos barrios de la ciudá, yá que enantes, namái los residentes locales sabíen los llugares onde tenía d'asperase l'autobús.
Otres llinies d'autobuses que paran na ciudá, son los autobuses que parten de la Estación Central d'Autobuses asitiada nel barriu de Nor Kilikia, con salíes a casi toes la ciudaes d'Armenia y del estranxeru, destacando Tbilisi en Xeorxa o Tabriz n'Irán.
En 1906 entámase a construyir la tranvía de Yereván, siendo'l so últimu viaxe en xineru de 2004. El conceyu decidió'l pieslle definitivu de la tranvía, por cuenta de que'l costu de funcionamientu yera 2,4 vegaes cimeru que los ingresos, intentando en devanéu el salvamentu de la tranvía'l 2003.
Dempués, los raíles fueron desmontaos y vendíos al pesu. En 2007, la casi totalidá de los raíles fueron retiraos y les cais ralquitranes.
Hasta l'añu 2004, un teleféricu xunía'l centru de la ciudá de Yereván col barriu residencial de Nork, dientro del distritu de Nork-Marach.
Dende'l socesu, una parte de los cables alcuéntrase descolgao y l'instalación foi abandonada. Yá deficitariu enantes del aicidente, el teleféricu gueta inversores pa raniciar el serviciu. Diariamente yera utilizáu por unes 500 persones.
Yereván dispon namái d'una Estación Central (dalgunes de les estaciones de les contornes tán en desusu dende'l 1990). D'arquiteutura típicamente soviética, con una llarga punta enriba'l teyáu del edificiu, acabando colos símbolos típicos del comunismu: estrella colorada, foz y martiellu. Dende'l zarru de les fronteres turca y azerí, namái salen cuatro trenes rexonales acaldía, y un tren internacional cada dos díes, con destín a la vecina Xeorxa.
Pa una cantidá que puede variar ente 9.000 y 18.000 drams, ye posible aportar pela nueche en tren a la capital xeorxana, Tbilisi. Depués puede siguise'l trayectu con destín a la ciudá costera de Batumi nel mar Prietu. Pel llau iranín, la llinia de ferrocarril traviesa'l territoriu azerí de Najicheván, nun dexando que nengún tren procedente de Yereván siga con destín sur. Hai un proyectu n'estudiu pa la construición d'una nueva llinia que coneute direuctamente dambos países.
L'aeropuertu internacional de Yereván (Aeropuertu Internacional de Zvartnots) ta asitiáu a unos 12 kilómetros al oeste del centru de la ciudá. Esti ye'l primer aeropuertu del país, y base de la compañía Armavia.
Inauguráu en 1961 na dómina soviética, l'aeropuertu de Zvartnots foi restauráu la primer vegada en 1985 y una segunda en 2002 pa tentar afaese a les normes internacionales. Dempués, empecípiase la construición d'una nuea terminal, tando la primer fase de los trabayos finada en setiembre de 2006 cola apertura de la zona d'aportaes. La segunda parte, la zona d'embarque, foi inaugurada en mayu de 2007.
El segundu aeropuertu de Yereván ye l'aeropuertu Erebouni. Dempués de la independencia del país en 1991, los vuelos comerciales son abandonaos en beneficiu de los vuelos privaos. L'exércitu del aire igualmente tien una base nel aeropuertu, y son dellos los MiG-29 que tán aparcaos na terminal de Erebouni.
Ereván foi una de les sees de la Copa Mundial de Fútbol Xuvenil de 1985, apostada na Xunión Soviética. Nel Estadiu Hrazdan xugáronse los seis alcuentros del Grupu A, compuestu poles seleiciones de Bulgaria, Colombia, Hungría y Túnez, y unu de cuartos de final.
La ciudá tamién alluga los Xuegos Pan-Armenios, que foren realizaos en 1999, 2001, 2003 y 2007, y que la so próxima edición va cellebrase en 2011.
Seyes de los ocho equipos que participaron na temporada 2007 de la lliga armenia de fútbol son de Yereván: el Ararat, el Banants], el MIKA, el Uliss y el Pyunik. Esti postreru ye l'equipu más esitosu de l'Armenia post-soviética, habiendo ganáu ocho de los quince campeonatos apostaos hasta'l momentu.
El Estadiu Hrazdan, construyíu en 1972, ye'l más grande del país, con capacidá pa 72 mil espectadores. Ye utilizáu principalmente pa partíos de fútbol, pero tamién cunta con instalaciones pa practicar kárate, ximnasia, baloncestu, boxéu, esgrima y tenis de mesa. Nél fai de llocal el FC Ararat, unu de los equipos más populares del país.
Nel Estadiu Hanrapetakan, construyíu en 2000 y con capacidá pa casi 35 mil persones, exercen la localía la seleición de fútbol d'Armenia y el FC Pyunik.
Otros estadios erevaneses son l'Estadiu Banants, l'Estadiu Mika y l'Estadiu Nairi.
Personaxes que ñacieren o vivieren en Yereván
Les ciudaes hermanaes con Yerevan son:
Economía de Suecia
La economía de Suecia ye una economía mista empobinada principalmente a la esportación y al comerciu internacional. Considerada pol Bancu Mundial y pol Fondu Monetariu Internacional como una economía avanzada», anguaño la so PIB nominal algama los 444.585 millones de dólares. Poro, cunta con un modernu sistema de distribución, abondes comunicaciones esternes ya internes y una fuerza de trabayu especializada. La madera, la enerxía hidráulica y el fierro constitúin la base económica del país, xuntu col sector d'inxenieríes qu'apurre'l 50% de la producción y esportaciones. Les telecomunicaciones y la industria d'automóviles y farmacéutica son tamién de gran importancia. La agricultura cuenta con namá'l 2% de la fuerza de trabayu.
Bryan Cranston
Bryan Lee Cranston (7 de marzu de 1956) ye un actor y escritor d'Estaos Xuníos d'América. 
Módulu alderique:Coordenaes/tests
Economía de los Emiratos Árabes Xuníos
Los Emiratos Árabes Xuníos tienen una economía abierta con eleváu PIB per cápita y espresivos superávits comerciales. Esfuerzos bien asocedíos nel sentíu de diversificar la economía amenorgaron la participación del petroleu y del gas natural nel Productu internu brutu a solamente 25%. Dende'l descubrimientu de petroleu nos Emiratos fai más de 30 años, el país pasó por una fonda tresformamientu, d'una rexón de principaos probes en mediu del desiertu pa un país modernu con altu patrón de vida. El gastu del gobiernu espandió la creación d'empleos, y la espansión de la infraestructura aumentó la implicación económica del sector priváu.
El territoriu d'Emiratos ye na so totalidá desértico. Por ello les actividaes económiques tradicionales llindar a la recoyida de dátiles, la pesca y la cría de camellos. A mediaos del sieglu XX el conxuntu de los Emiratos constituyía una de les rexones más probes del planeta. Sicasí, les esportaciones petroleres afayaron importantes reserves de petroleu y gas natural en Abu Dhabi y Dubai. Estos dos emiratos constitúin les pilastres nos que se construyó la economía del país, que vio aumentar el so PIB hasta asitialo al mesmu nivel de los llamaos países desenvueltos.
La ultramoderna Dubai atestigua'l rápidu desenvolvimientu del país, que se ve reflexáu nuna arquitectura d'altu nivel. Esta ciudá tien l'hotel más grande del mundu y ta construyendo na actualidá dos Islles artificiales en forma de palmera.
Arxel
Arxel (n'árabe: "الجزائر Al-Ŷazā'dir", "les islles"; en francés: "Alger"; en tamazight: , "Ledzayer") ye la capital y la mayor ciudá d'Arxelia. Envalórase qu'en 2010 la población de la ciudá ye de 2.239.613 persones, y que tol área metropolitana ta habitáu por 4.375.000 persones. Arxel ta asitiada na mariniega mediterraneu y ye el principal puertu del noroeste d'África en dichu mar.
Conocida como "Arxel la blanca" pol blancu rellumante de los sos edificios vistos dende'l mar, nel so día foi considerada como una de les ciudaes árabes más romántiques. Anguaño ye una ciudá moderna, que los sos edificios y aveníes d'estilu colonial francés entamaren a ser construyíos nel sieglu XIX; na coral de la ciudá, l'alcazaba ("casbah"), coles sos caleyes llaberíntiques, correspuende a la ciudá vieya y foi declarada Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco nel añu 1992.
El nome d'Arxel, "Alger" en francés, ye una deformación francesa del catalán "Aldjer", de la mesma deformación del nome árabe dau por Buluggin ibn Ziri, fundador de la dinastía de los Ziríes, cuando edificó la ciudá en 960 nes ruines de l'antigua ciudá romana de Icosium, y la denomara Djezaïr Beni Mezghanna. Delles desplicaciones, sicasí, foren daes en cuanto al significáu del nome dau por Buluggin ben Ziri.
Una primer desplicación sería que'l nome árabe Al-Djaza’dir (الجزائر), "los castros", fore dau en referencia a los castros que s'atopaben entós frente al puertu d'Arxel, y que fueron xuníos pa llevantar el muelle autual. La referencia a la islla podría, según xeógrafos musulmanes de la Edá Media, tamién designar la mariña fértil d'Arxelia, arrequexada ente'l vastu Sáhara y el Mediterraneu, surdiendo entós como una islla de vida, Al-Jaza'dir.
Según la lleenda, Arxel foi fundada pol héroe mitolóxicu Hércules. Según los restos arqueolóxicos atopaos na ciudá en 1940, calcúlase que la so fundación sedría anterior al sieglu IV e.C. Nel so orixe, foi un puertu feniciu llamáu "Ikosim", y pertenecía a los antiguos reinos bereberes de Mauretania y de Numidia. El so nome que foi llatinizáu como "Icosium" cuando a dende'l añu 146 e.C. foi integrada n'área d'influencia del Imperiu romanu, arriendes d'una alianza ente'l rei bereber Masinisa y el xeneral romanu Escipión l'Africanu, mientres les guerres púniques.
A la muerte del rei Ptolomeo de Mauritania en 40 e.C., la rexón d'Arxel foi anexonada al imperiu romanu ya incluyida na provincia romana de Mauritania Cesariense.
Nel sieglu V foi conquistada polos vándalos que la gobernaron mientres un sieglu hasta la so derrota frente al exércitu bizantín en 533. Foi entós integrada nel Imperiu bizantín.
Nel sieglu VIII, los árabes conquisten el norte d'África ya introducen l'Islam. La rexón d'Arxel taba habitada entós polos Maghrawes, una tribu bereber Zenata. A la fin d'una llarga guerra, el xefe bereber Sanhaja Ziri ben Esquitái vence y espulsa por cuenta de los Fatimíes a entamos del sieglu X. Autorizó al so fíu, Buluggin ibn Ziri, a fundar, o a reconstruyir y ampliar, trés ciudaes: Medea, Miliana y Djazaïr Beni Mezghanna, "les islles de los fíos de los Mezghannas", l'autual Arxel.
En redol al añu 1068 (un sieglu enantes de la llegada de los almohades), el xeógrafu ya historiador Abu Abdullah al-Bakri describe la ciudá na so "Descripción del África septentrional" como una ciudá importante y monumental que fuera la capital d'un vastu imperiu".
A partir del sieglu X conviértese nun importante puertu pol que pasaba gran parte del comerciu del Mediterraneu, pero nun adquier braera importancia hasta'l sieglu XV cola llegada de numberosos moriscos granadinos, espulsaos polos Reis Católicos. Sedríen esos granadinos los qu'ocuparen y fortificaren en 1510 el peñón asitiáu frente al puertu, pero forenn desagospiaos por Barbarroja en 1530, que, cola proteición del Imperiu otomanu convirtió la ciudá nuna base pa la piratería qu'acosaba tantu a barcos mercaderes como militares españoles y británicos. Una espedición contra la ciudá per parte del Emperador Carlos I fracasó en 1541.
El rei francés Carlos X mandó unviar una espedición militar a Arxel utilizando como sida un incidente ente'l cónsul francés y el bey d'Arxel. El 14 de xunu de 1830 la ciudá foi conquistada polos franceses. Primeramente una ocupación temporal, la colonia arxelina duró más de 132 años hasta la so independencia en 1962.
Mientres la segunda guerra mundial, y tres el desembarco aliáu nel norte d'África en payares de 1942, Arxel tuvo un papel principal al ser el cuartel xeneral del xeneral Charles de Gaulle hasta'l final de la guerra. Darréu'l socialismu revolucionario tuvo un fuerte impautu en Arxelia. Mientres la llucha pola independencia contra Francia (1954-1962) foi escenariu d'importante enfrentamientos. En 1962 proclamar capital de l'Arxelia independiente.
Mientres la guerra de la independencia'l Comandante Azzedine miembru del FLN foi nomáu pol Gobiernu provisional de la República d'Arxelia (GPRA) como responsable de la Zona Autónoma d'Arxel. Na guerra d'independencia Arxel foi escenariu d'atentaos y combates ente les distintes faiciones nes que se destacar los partidarios de la independencia. FLN, GPRA, los guerrilleros llamaos "fedayín" y los partidarios de la permanencia en Francia. Los llamaos Piednoirs y otros grupos como'l OAS y los sos comandos Delta.
La ciudá esperimentó un espeutacular aumentu de población doblándose la so población en poco tiempu (en 1983 malpenes vivíen un millón y mediu de persones). Anguaño más del 10% de la población del país concentrar na capital.
El 11 d'avientu de 2007, dos bombes españaren en zones de clase alta de la ciudá. Más de 67 persones morrieron nesti atentáu que foi atribuyíu al grupu Al Qaeda del Magreb Islámicu.
Arxel foi edificada nes estribaciones de les llombes del Sahel arxelín. Los 230 km² de la metrópoli estiéndense sobre una trentena de kilómetros. La ciudá ye bordiada nel norte y al esti pol mar Mediterraneu, y apoderada por una serie de llombes.
L'Arxel precolonial, l'Alcazaba o "Kasbah", tien siete puertes: Bab El-Oued, Bab Azzoun, Bab Dzira, Bab El Bhar, Bab Ezzouar, Bab Jedid y Bab Sidi Abd Rahmane. Cubre'l lladral d'una llomba nel centru de la ciudá, y baxa hasta'l puertu.
El clima d'Arxel ye mediterraneu marín, con unes temperatures moderaes pola influencia marítima, dende qu'en xineru bazcuyen ente los 16 °C como media de les máximes y los 6 °C como media de les mínimes. Pel branu y a pesar de la so situación meridional gracies a los orales la media de les máximes nun tiende a superar los 30 °C y les mínimes ronden los 19 °C, esto nun quier dicir qu'en momentos puntuales les máximes nun se disparen, especialmente cuando soplen los vientos del Sur, provenientes del Sáhara que son bien templaos, nos caberos años la máxima aportare hasta los 35 °C.
En cuanto al réxime pluviométricu, les agües danse especialmente pel hibiernu y son práuticamente inesistentes pel branu. 
El 59% de la población ye d'orixe árabe, el 38% bereber y el 3% nacíos proceden del estranxeru, principalmente de China, Vietnam y Malí.
Esisten n'Arxel múltiples edificios d'interés arquiteutónicu, como'l barriu de Casbah, la plaza de los Mártires (Sahat ech-Chouhada ساحة الشهداء), los edificios gubernamentales (d'antiguo el consuláu británicu), la mezquita Kechaua, la ilesia católica Notre Dame d'Afrique, el Muséu nacional del Bardu (que'l so edificiu yera una casona turca), l'antigua Biblioteca Nacional d'Arxelia (palaciu turcu edificáu rematáu ente 1799-1800) y la Nueva Biblioteca Nacional, construyida nun estilu reminiscente de la British Library.
L'edificiu principal de la Casbah construyir en 1516 nel llugar d'un edificiu antiguu y sirvió como palaciu hasta la conquista francesa. Una carretera traviesa'l centru del edificiu, la mezquita convertir en cuarteles, y de la sala d'audiencies namái queden ruines. Esiste entá un minarete y delles columnes y árcos de mármol.
La Gran Mezquita (Jamaa-el-Kebir الجامع الكبير) ye la mezquita más antigua d'Arxel. Foi construyida orixinalmente por Yusuf ibn Tasufin, pero reconstruyida en múltiples ocasiones. El púlpitu (minbar منبر) contién la inscripción del añu en que l'edificiu foi llevantáu, 1097. El minarete foi llevantáu pol sultán de Tremecén, en 1324. L'interior de la mezquita ye cuadráu y estremáu en pasiellos por columnes y arcos carauterísticos del arte musulmano.
La Nueva Mezquita (Jamaa-el-Jedid الجامع الجديد) data del sieglu XVII y la so planta ye de cruz griega. Na parte cimera alcuéntrase'l so gran cúpula, con cuatro pequeñes más nes esquines. El minarete mide 27 metros d'altu y l'interior guarda cierta semeyanza al de la Gran Mezquita.
La ilesia de la Santa Trinidá (edificada en 1870) alcuéntrase a la fin de la cai d'Isly, cerca del sitiu del baltáu Fort Bab Azoun باب عزون. L'interior ta bien decoráu con dellos mármoles coloriaos. Munchos d'esos mármoles contienen inscripciones memoriales sobre residentes ingleses (voluntarios y non voluntarios) d'Arxel dende los tiempos de John Tripton, cónsul británicu en 1580.
La mezquita Kechaua (Djamaa Ketchaoua جامع كتشاوة), a los pies de la Casbah, foi enantes de la independencia de 1962 la catedral de San Felipe, llevantada en 1845 a partir d'otra mezquita del añu 1612. La entrada principal, qu'algama 23 pasos, ta bien afatada con un pórticu sosteníu por cuatro columnes de mármol. Delles d'eses columnes vienen de la mezquita orixinal. Nuna de les capiyes reposen los restos de San Gerónimo. La construcción del templu recibe influencies del arte musulmano y bizantín.
Arxel tien una universidá con facultaes de derechu, medicina, ciencia y lletres. El Muséu nacional del Bardu contién delles escultures antigües y mosaicos descubiertos en Arxelia, xuntos con medayes y dineru arxelino. El puertu d'Arxel ye salvaguardáu de tolos vientos. Hai dos puertos, dambos artificiales: el puertu vieyu o del norte y el del sur o puertu de Agha. El puertu del norte cubre una área de 95 heutárees. Una apertura nel cai del sur dexa una entrada nel puertu de Agha, construyíu na mesma Badea Agha. Dichu puertu tien tamién una entrada independiente sobre'l so llau sur. El puertu interior foi construyíu en 1518 por Khair-ad-Din Barbarossa. El faru qu'asitiáu nel Fuerte de Penon foi construyíu en 1544.
Arxel foi una ciudá cercada dende l'empiezu de la so hestoria hasta'l final del sieglu XIX. El franceses, dempués de la so ocupación na ciudá (1830), construyeron una muralla, un parapetu y una cabiana, con dos fortaleces terminales, Bab Azoun al sur y Bab-el-Oued al norte. Les fortaleces y la parte de les muralles fueron baltaes a empiezos del sieglu XX.
La ilesia de Notre Dame d'Afrique, construyida ente 1858-1872 nun amiestu de los estilos romanu y bizantín, ta asitiada sobre'l nivel del mar, nes llombes de Bouzareah, 2 milles al norte de la ciudá. Enriba del altar ta la estatua de la Virxe representada como una muyer negra. La ilesia tamién contién una estatua sólida de plata del Arcángel Miguel, perteneciente a la confrería de pescadores napolitanos.
La empresa de tresportes urbanos y suburbanos d'Arxelia ("ETUSA") lleva'l serviciu d'autobuses n'Arxel y les zones perifériques. Tán en funcionamientu 54 llinies, qu'operen dende les 5:30 h hasta les 00:45 h.
ETUSA xestiona tamién los cuatro teleféricos de la ciudá d'Arxel: el teleféricu del Mémorial, el teleféricu d'El Madania, el del Palais de la Culture y el de Notre Dame d’Afrique.
Los servicio ferroviarios tán xestionaos pola empresa estatal SNTF ("Société Nationale deas Transports Ferroviaires" en francés o Sociedá Nacional de los Tresportes Ferroviarios) coneutando'l centru de la capital cola so periferia y con delles ciudaes. Tien 3.572 km de víes a lo llargo del país.
Ta construyéndose una llinia de tranvía pa coneutar el centru col este de la ciudá, diendo pola mariña, con un llargor previstu de 23 km y un total de 38 estaciones. En mayu de 2011 el primer tramu, de 7,2 km de llargu y 13 estaciones, entró en serviciu. Xune los barrios de Bab Ezzouar y Bordj El Kiffan.
La primer llinia del Metro d'Arxel foi inaugurada'l 31 d'ochobre de 2011, convirtiéndo asina a Arxelia nel segundu país africanu con un sistema de metro. La llinia xune'l barriu de Haï el Badr cola plaza de la oficina central de correos (Grande Poste), nel corazón de la ciudá. Tien 10 km de llargu y 10 estaciones.
El Aeropuertu Internacional Houari Boumedienne ta alcontráu en Dar el Beïda (d'antiguo Maison Blanche), a 20 km de la ciudá. Un autobús coneuta'l centru de la ciudá col aeropuertu cada trenta minutos. La terminal ta operada pola empresa arxelina EGSA ("Entreprise de gestion deas services aéroportuaires" en francés, "Empresa de xestión de los servicios aeroportuarios" n'español). Dende'l 5 de xunetu de 2006, una nueva terminal xestionada pola empresa francesa Aéroports de Paris (ADP) (Aeropuertos de París n'español) amplió la capacidá de tráficu internacional del aeropuertu. Ufierta vuelos a munches ciudaes europees, África occidental, Oriente Mediu y a Norteamérica.
Arxel ye'l mayor polu deportivu d'Arxelia. En distintes disciplines, los clubes d'Arxel consiguieron munchos títulos nacionales ya internacionales, amás cunta con un enorme complexu deportivu (Complexu OCO - Mohammed Boudiaf). Ente los estadios más importantes de la ciudá cabo destacar el Stade 5-juillet-1962 (Estadiu 5 de xunetu de 1962), con capacidá pa 70.000 espeutadores, y el Stade 20 Août 1955 (Estadiu 20 d'agostu de 1955), con capacidá pa 15.000 espeutadores. Nel primeru suel apostar los sos partíos como local la selección arxelina de fútbol.
Arxel foi la see de los siguientes eventos deportivos:
Los principales clubes de fútbol de la ciudá:
Arxel ta hermanada coles siguientes ciudaes:
Economía de Singapur
Singapur tien una economía de mercáu bien desenvuelta y esitosa. El so ambiente de negocios ye llibre, la corrupción ye baxa, los precios son estables y el so renta per cápita ye más alta que la de munchos países desenvueltos.
La economía ye bien dependiente de les esportaciones, particularmente de productos electrónicos de consumu, fármacos, y de un sector financieru creciente. La crecedera real del PIB algamó'l 8.6% ente los años 2004 y 2007. El 2009 la economía menguó 1.0% como resultáu de la crisis financiera mundial, pero volvió crecer nel intre: 14.8% el 2010 y 4.9% el 2011, col fortalecimientu de les esportaciones.
Economía de Bolivia
La economía de Bolivia tien la so base principal na estracción y na esportación de los sos recursos naturales, principalmente mineros y gasísticos. La perspectiva del so desenvolvimientu dende los años cincuenta amuesa que la so renta percápita tuvo una crecedera bien lenta dende entós. El PIB tuvo una crecedera media d'un 3% añal, ente que la tasa de medría de la población foi del 2,6% añal, de los que s'esprende, que la renta percápita permaneció casi igual y la so población vien atopase en similares condiciones económiques a la de los años cincuenta, ensin que se produxera casi nengún aumentu de productividá. A nivel comparativu, dientro del continente americanu, namái Arxentina y Perú, tuvieron una trayectoria similar.
Agora País Llionés
Agora País Llionés ye una organización política qu'aboga pol socialismu y l'autodeterminación del llamáu País Llionés. Foi fundada a finales de 2007 (magar la so presentación pública foi'l 1 de mayu de 2008) por mozos d'esquierdes procedentes de círculos antifascistes y de coleutivos culturales y xuveniles llionesistes. La so meta más cercana ye la creación d'un ente alministrativu propiu pa les provincies de Salamanca, Llión y Zamora, dixebrada de l'actual de Castiella y Llión, que tomaría parte de lo que se llama País Llionés.
Ye una organización llionesa autónoma, con calter de conceyu participativu, compuesta sobre un abanicu de sensibilidaes d'esquierda que tienen como base planteamientos comunes, como la creencia na democracia participativa, el laicismu, l'ecoloxismu, el feminismu, el socialismu, l´anticapitalismu, el llionesismu, l'internacionalismu y el derechu d'autodeterminación. Tien como fin últimu la busca y construcción d'un País Llionés llibre y socialista.
El funcionamientu de la organización ye asambleariu, ensin qu'esistan cargos nin xuntes directives. Nun ta amestada a nengún partíu políticu y entámase por asamblees territoriales, arrexuntaes nel Alcuentru Nacional.
El so funcionamientu sufrágase gracies a les aportaciones de los sos militantes y simpatizantes y per aciu la vienta de material, como la publicación periódica "El Pegollu", chapes, pegatines, camisetes, etc. Siguen principios d'autoxestión y total independencia al respective de les instituciones.
Esta organización caltién relaciones con otros coleutivos independentistes de España como los Fai!, en Asturies; Regüelta, en Cantabria; o Maulets en Cataluña, Baleares y la Comunidá Valenciana.
Presidente de Nixeria
Anguaño, el presidente de Nixeria ye escoyíu pola población pa un periodu de 4 años, cola posibilidá d'una reelección pal periodu siguiente.
Esta ye la llista de presidentes y xefes d'Estáu de Nixeria, dende l'adopción de la república, l'añu 1963.
Arthur Rimbaud
Arthur Rimbaud (Charleville-Mézières, 20 d'ochobre 1854 - Marsella, 10 de payares 1891) foi un poeta francés. 
Sito de Arthur Rimbaud
Paul Verlaine
Paul Verlaine (Metz, 30 de marzu 1844 - París, 8 de xineru 1896) foi un poeta francés. 
Bukan
Bukan (en persa: Bukān‎; en kurdo:بۆکان\Bokan) ye una ciudá d'Irán y la capital del condáu de Bukan, na provincia d'Azerbaixán Oriental. En 2006, Bukan tenía una población de 149.340 habitantes, en 32.488 familias.
Bakú
Bakú (n'azerbaixanu: "Bakı", en rusu "Баку") ye la capital y ciudá más poblada d'Azerbaixán, del mar Caspiu y del Cáucasu. Ta asitiada na mariña sur de la península d'Absheron, que se proxeuta nel Caspiu. La ciudá compónse de dos partes principales: el centru y el cascu antiguu interior. En xineru de 2011 Bakú tenía una población de 2.092.400 habitantes, de los cualos 153.400 yeren movíos internos y 143.400 refuxaos de la guerra de Nagorno Karabaj.
Bakú estrema n'once distritos alministrativos (raiones) y 48 conceyos. Ente estos atópense los conceyos de les islles de la badea de Bakú y Neft Daşları construyíes sobro pilotes nel Mar Caspiu, a 60 km de Bakú. El centru urbanu de la ciudá, col Palaciu de los Shirvanshah y la Torre de la Doncella, foi inscritu pola UNESCO como Patrimoniu de la Humanidá en 2000. Acordies cola clasificación de Lonely Planet, Bakú tamién s'atopa ente los diez meyores destinos de vida nocherniega urbana del mundu.
La ciudá foi un de los mayores centros petrolíferos de l'antigua Xunión Soviética y anguaño ye'l centru científicu, cultural ya industrial d'Azerbaixán. Munches instituciones importantes d'Azerbaixán tienen la so see ellí, incluyendo SOCAR, una de les cien principales empreses del mundu, ente otres. El Puertu de Comerciu Marítimu Internacional de Bakú, protexíu poles islles del archipiélagu Bakú escontra l'este y la península d'Absheron al norte, ye capaz de tresportar dos millones de tonelaes de carga xeneral y ensuga a granel per añu. La ciudá acoyó'l 57.º Festival d'Eurovisión en 2012 y va ser la see de los Xuegos Europeos nel 2015.
Trojany
Trojany ye una villa de Polonia, allugada ente Wołomin. En 2014 tenía una población de 490 habitantes.
John Belushi
John Adam Belushi (24 de xineru de 1949 - 5 de marzu de 1982) foi un actor y cómicu estaoxunidense.
Esllabón Lleonesista
Esllabón Lleonesista ye una asociación fundada en 1997 de naturaleza socio-cultural enmarcada dientro del llionesismu políticu.
Anguaño alcuéntrase n'activo y participa na vida social y cultural de la ciudá de Llión, onde concentra la mayor parte del so llabor, anque tamién participa n'iniciatives fuera de la provincia, como nel casu d'una manifestación llionesista na ciudá de Salamanca nel añu 2013.
L'oxetivu principal de la organización ye'l llogru d'una autonomía pa la Rexón de Llión, asina como la promoción de la identidá llionesa. Ello ye que vertebra tou tipu d'iniciatives de calter social, cultural, políticu o llingüísticu qu'ayuden a sensibilizar a la sociedá civil nesi sen.
Esllabón Lleonesista vien d'entamar distintos actos; destaca pola so mayor trescendencia la llamada "Nuechevieya llionesista" que l'asociación celebra añalmente.. De la mesma manera, nos caberos años l'asociación impulsa "Conceyos Abiertos" nos que concuayen miembros y simpatizantes d'organizaciones y partíos llionesistes. Nestes xuntes alderícase sobre la situación de Llión y abórdense iniciatives pa la meyora y solución de los problemes de les sos provincies.
La organización tamién entama y participa en diferentes manifestaciones nes que poder amosar les sos reivindicaciones, como una facultá de melecina pa la Universidá de Llión, la meyora de les infraestructures ferroviaries, la defensa del GREIM (Grupu Especial de Rescate y Intervención nel Monte de la Guardia Civil) de Sabero.
Asociación Cultural Faceira
Faceira ye una entidá dedicada al estudiu, divulgación, protección y proyección del patrimoniu cultural, históricu y llingüísticu de Llión.
L'asociación garra'l nome de "faceira", una pallabra propia del dialectu occidental del asturllionés que correspuende al estándar "facería"; en referencia al terrén comunal compartíu polos vecinos d'un mesmu conceyu..
Faceira naz nel añu 2011, cuando dellos antiguos miembros de la desapaecida "Facendera pola Llengua" decidieron continuar col llabor divulgativu de la llingua y cultura llioneses.
Páxina web de l'Asociación Faceira
Whitesnake
Whitesnake ye una banda británica de hard rock fundada nel añu 1978 pol vocalista David Coverdale, tres la so separación de Deep Purple, banda de la cual formó parte dende 1973 hasta 1976.
Nos sos primeros años, la so música taba esencialmente empobinada escontra'l hard rock clásicu de los años 70, con abondosa influencia del blues, similar a los yá mentaos Deep Purple o Led Zeppelin, con músicos como Bernie Marsden, Neil Murray o los antiguos compañeros de Coverdale en Deep Purple: Ian Paice y Jon Lord, ente otros.
A mediaos de la década del 80 apréciase un cambéu notable nel so estilu musical, en momentos en que la banda redefinió la so carrera, amás de camudar casi por completu l'alliniación, entornándose a un rock duru con reminiscencies del "glam metal" estaunidense (incluyendo a músicos como Adrian Vandenberg, Rudy Sarzo, John Sykes o'l virtuosu Steve Vai), estilu musical que Coverdale caltuvo a lo llargo de los años 90 y 2000, con distintes formaciones. 
Nesa llinia más comercial el grupu vio amontada la so popularidá y espardimientu exponencialmente con cantares como "Is This Love", "Still of the Night" o una anovada versión de la so "Here I Go Again", los cualos convirtiéronse n'himnos pa la banda y grandes ésitos "FM" de la dómina.
Un aspeutu que caracterizó a Whitesnake mientres tola so hestoria foi la inconsistencia de les sos distintes formaciones a lo llargo de los años, arreyando a distintos músicos británicos y estaunidenses con David Coverdale, fundador del grupu, como líder y únicu miembru permanente.
Carnívoru
Un carnívoru (del llatín "*carnivŏ*rus",‘devorador de carne’), ye un organismu que llogra les sos enerxíes y requerimientos nutricionales al traviés d'una dieta consistente principalmente o puramente del consumu de carne, yá sía per aciu la depredación o consumu de carnuezu. El términu preferíu en ecoloxía ye zoófagu.
Esisten axetivos más específicos pa referise a animales que s'alimenten clases específiques de preses, como nel casu de los animales que comen insectos, llámense insectívoros o meyor *entomófagos, pero dientro d'éstos inda puede estremase, por casu, a los comedores de formigues y termites, llamándolos mirmecófagos. Los carnívoros atópense siempres en posiciones avanzaes de la cadena trófica.
A pesar de qu'esisten munches especies d'animales consideraos puramente carnívoros, delles subespecies nun son consumidores esclusives de carne. Por exemplu, la mayoría de les especies d'osos son omnívoros, siendo la esceición el panda xigante, que la so dieta consiste casi dafechu del consumu de bambú. 
Aparte del mundu animal, esisten una gran cantidá de plantes carnívores ya inclusive fungos carnívoros. Los primeres son *predominantemente insectívoros, mientres los postreros subsisten per aciu el consumu d'invertebraos microscópicos, como amebes y colémbolos.
Un carnívoru verdaderu o estrictu ye aquel que subsiste con una dieta solo de carne, siendo marxinal la so capacidá pa usar recursos d'otra clase. Anque pueden consumir pequeñes cantidaes de materia vexetal, estos nun tener una fisioloxía apta pa una dixestión eficiente. Estos animales pueden consumir otros productos animales, como'l miel, por casu,pero estos productos nun son necesarios pa la so dieta, polo que pueden sobrevivir ensin ellos.
Los carnívoros tienen una serie de carauterístiques de mancomún, como por casu órganos pa prindar y desarticular la presa (dientes y garres cumplen esta función en munchos vertebraos). A pesar d'aquello, munchos carnívoros nun cacen y dedíquense al consumu de carroña (sicasí munchos cazadores van consumir carroña cuando esista la oportunidá). Los carnívoros tienen un sistema dixestivu *comparativamente más curtiu por cuenta de que ellos nun #riquir romper la celulosa atopada nes plantes.
Dalgunos dinosaurios terópodos qu'esistieron mientres el Cretácicu, como "Tyrannosaurus rex", yeren carnívoros.
Los mamíferos prehistóricos del grupu corona Carnivoramorpha (Carnivora y Miacoidea ensin Creodonta), xuntu col orde tempranu *Creodonta, y dellos mamíferos del igualmente orde tempranu Cimolesta, fueron verdaderos carnívoros. Considérase que los primeros mamíferos carnívoros fueron los "Cimolestes" qu'esistieron mientres el Cretácicu cimeru y el periodu Terciariu d'América del Norte fai 65 millones d'años. La mayoría de les especies de *Cimolestes fueron del tamañu d'un mure o un aguarón, pero pal Cretácicu tardíu los Cimolestes magnus algamaron el tamañu d'una marmota, polo que ye unu de los mayores mamíferos mesozoicos conocíos (20-60 g). Les sos mueles combinaron les funciones de perforación, corte y molienda, y los molares de los Palaeoryctes teníen bien altes y agudes cumales que fora de la *perforación teníen bien poques funciones. Na dentición de los Cimolestes prefiguren les mesmes estructures de corte vistu en tolos carnívoros posteriores. Ente que les especies más pequeñes yeren insectívoros, los Cimolestes *magnus probablemente tomaron preses más grandes y yeren ensin dulda carnívoros en dalgún grau. Les mueles de los Hyracolestes ermineus («armiños como musarañes» de 40 g) y los Sarcodon pygmaeus («dientes carnívoros pigmeos» de 75 g), yeren comunes na última etapa del Paleocenu de Mongolia y China, y ocuparon llugar de pequeños depredadores. Les sos mueles amuesen les mesmes mozquetes carauterístiques que sirven nos carnívoros d'anguaño pa caltener la carne nel so llugar pa cortar cachos con arestes cortantes.
Tamién hai delles especies de plantes a les que se llama plantes carnívores: complementen el so ingresu de nutrientes con pequenos insectos, nemátodos y otros invertebraos pequenos.
Los humanos nun son carroñeros por comer animales muertos, solo dáse-y esa categoría a los animales.
Dieta (alimentación)
Popularmente,nel casu de los humanos, la dieta acomúñase equivocadamente a la práctica d'acutar la ingesta de comida pa llograr namái los nutrientes y l'enerxía necesarios, y asina consiguir o caltener ciertu pesu corporal.
Esta dieta equilibrada ye particular de #cada individuu y afaise al so sexu, edá, pesu y situación de salú. Sicasí, esisten diversos factores (xeográficos, sociales, económicos, patolóxicos, etc.) qu'inflúin nel equilibriu de la dieta.
Intensidá del campu gravitatorio
La intensidá del campu gravitatoriu, aceleración de la gravedá o, a cencielles, gravedá, ye la fuerza gravitatorio específica qu'actúa sobre un cuerpu nel campu gravitatorio d'otru; esto ye, como la fuerza gravitatorio por unidá de masa del cuerpu que lu esperimenta. Represéntase como {g} y esprésase en *newtons/kilogramu (N/kg) nel Sistema Internacional d'Unidaes.
Tamién podría interpretase como la aceleración que sufriría un cuerpu en cayida llibre sobre otru. Esta interpretación paez más intuitiva y accesible nos cursos introductorios de Física; sicasí nun ye correcta, nun siendo que consideremos un campu gravitatorio n'astractu (colo que sume la intuición) o que'l cuerpu tenga una masa despreciable en relación cola masa del que lo atrai, pa poder despreciar l'aceleración qu'adquier esti segundu cuerpu. 
Magnitú específica
En física, una magnitú específica, ye una magnitú referida a la unidá de masa. Ye, poro, el valor o intensidá de la magnitú considerada, correspondiente a cada unidá de masa nelSU ( sistema d'unidaes) utilizáu.
EXEMPLOS
Son denominaciones correctes:
Calor específico: Cantidá de calor necesario p'amontar en 1 K la temperatura de la unidá de masa d'un cuerpu. Esprésase en xulios por kelvin y por kilogramu.
Enerxía específica: Enerxía per unidá de masa. Esprésase en xulios per kilogramu.
Volume específico: Volume ocupáu pola unidá de masa d'una sustanza. Esprésase en metros cúbicos por kilogramu. El so valor representa l'inversu de la densidá.
Otros usos del términu específicu" "nun se dexen nel contestu" del Sistema Internacional d'Unidaes "y, arriendes d'ello, son reprobables.
Acordies con la normativa, ye reprobable el términu pesu específicu, yá que el so significáu sería "pesu per unidá de masa", esto ye newtons por kilogramu; en cuantes que el qu'equivocadamente se-y asigna ye'l de pesu per unidá de volume, esto ye, newtons por metro cúbicu (densidá de pesu sería la so denominación correuta).
Bureau International deas Poids et Mesures - The International System of Mesures
National Institute of Standards & Technology - Guide for the Use of the International System of Units (SI)
Tyrannosaurus rex
Tyrannosaurus rex (en griegu "Tyranno" 'tiranu' y "saurus" 'llagartu'; "rex" en llatín significa ‘rei’) ye la única especie de Tyrannosaurus, un xéneru monotípicu de dinosauriu terópodu tiranosáurido. Vivió a finales del periodu Cretácicu, fai aprosimao ente 67 y 66 millones d'años, nel Maastrichtianu, no que ye güei Norteamérica occidental, con una distribución muncho más amplia qu'otros tiranosáuridos. Comúnmente embrivíu como "T.rex' ', ye una figura común na cultura popular. Foi unu de los últimos dinosaurios non avianos n'esistir enantes de la estinción masiva del Cretácicu Terciariu.
Como otros tiranosáuridos, "T. rex" foi un carnívoru bípedu con un enorme craniu equilibráu por una llarga y pesada cola. En relación coles sos llongures y poderosos miembros traseros, los miembros cimeros del "Tyrannosaurus" yeren pequeños, pero inusualmente fuertes pal so tamañu, y terminaben en dos deos con garres. Anque otros terópodos anden a la tema o superen al "Tyrannosaurus rex" en tamañu, ye inda'l mayor *tiranosáurido conocíu y unu de los mayores depredadores conocíos de la Tierra, midiendo hasta 12,3 metros de llargu,; 4 metros d'altor hasta les cadriles. Mientres enforma tiempu foi'l mayor carnívoru del so ecosistema, tuvo de ser el superpredador, cazando hadrosáuridos y ceratópsidos, anque dellos espertos suxurieron que yera principalmente carroñeru. L'alderique de si "Tyrannosaurus" foi un depredador dominante o un carroñeru ye unu de los más llargos na paleontoloxía.
Hai más de 30 especímenes de "Tyrannosaurus rex" identificaos, dalgunos de los cualos son cadarmes casi completos. Atopáronse texíu conxuntivo y proteínes a lo menos en unu d'estos especímenes. La bayura de material fósil dexó investigar en detalle munchos aspeutos del so bioloxía, incluyendo'l so ciclu de vida y la so biomecánica. Los vezos de alimentación, la fisioloxía y la velocidá potencial del "Tyrannosaurus rex" son oxetu de discutiniu. El so taxonomía ye tamién polémica, con dellos científicos que consideren al "Tarbosaurus bataar" d'Asia como una segunda especie de "Tyrannosaurus" mientres otros caltienen a "Tarbosaurus" como xéneru separáu. Dellos otros xéneros de *tiranosaúridos norteamericanos tamién fueron sinonimizados a "Tyrannosaurus".
Sobre'l "T. rex" en Duiops.net
Otros datos interesantes sobre'l "T. rex"
Abondosa información del "T. rex" en Enchanted Learning
Escelente diseñu ya interesantes carauterístiques del "T. rex" en Yahooligans!
Topen texíu blando en fósil de "T. Rex"
El pasáu emplumáu del "T. Rex"
Sue's homepage
Stan's homepage
Pictures of a retruca of Sue the "T. rex"
The Secret of "T. rex"'s colossal size: a teenage growth spurt (The Guardian August 12, 2004)
History of the first "T. rex" finds
Article on "T. rex'" life
Tree of Life discussing Tyrannosauridae
Unearthing Tyrannosaurus rex
Ilustración actualizada sobre la postura y aspeutu[[Categoría:Fósiles]][[Categoría:*Tyrannosauridae]][[Categoría:Dinosaurios del Cretácicu]][[Categoría:Dinosaurios d'América del Norte]][[Categoría:*Megafauna]]
Consello d'a Fabla Aragonesa
El Consello d'a Fabla Aragonesa (C.F.A.) conocíu popularmente como "Consello", ye una asociación cultural nacida en 1976 y reconocida legalmente en 1978. El so ámbitu territorial ye Aragón.
Los fines d'esta asociación son la esfensa, promoción y estudiu del aragonés en tolos sos aspeutos:
Hestoria, lliteratura, gramática, léxicu, toponimia, folklore, consideración social y llegal, pedagoxía, didáctica, amostranza, etc., parando especial cuenta nel estudiu, proteición y desenvolvimientu de toles sos variantes locales y comarcales, les cuales son el fundamentu del aragonés común o estándar.
El trabayu del Consello d'a Fabla Aragonesa tien trés prencipios: 
1. Actitú respetuosa cola realidá trilingüe d'Aragón.
2. No adscripción coleutiva a una corriente política, sindical o relixosa. 
3. Llibertá ideolóxica de les presones que lo formen. Ye, de fechu, una de les asociaciones de referencia alredor de la llingua aragonesa en tola sociedá aragonesa. 
Dende la so creación, el Consello d'a Fabla Aragonesa trabaya en la dignificación del idioma aragonés, contribuyendo a crear un estáu d'opinión favorable alredor d'esta llingua minoritaria romanica y espublizando la so conocencia a traviés de publicaciones variaes, como les revistes "Fuellas" o "Luenga e Fablas". Como editorial, baxo la direición de Francho Nagore, publicó un total de 135 llibros n’aragonés nos postreros 40 años.
Los órganos de gobierno del Consello d'a Fabla Aragonesa son "l'Asambleya Cheneral de consellers" y la "Chunta Directiva", que la so composición y atribuciones apaecen regulaos nes "Ordinacions d'o Consello".
L'actual presidente, dende 2004, ye Chusé Inazio Nabarro y dende avientu de 2014, vicepresidente Rafel Vidaller Tricas, secretariu xeneral, Daniel Lerín y tesoreru, Chorche Escartín. Los vocales son: vocal de publicaciones, Alberto Gracia Trell, vocal d'Estudios y Biblioteques, Amaya Gállego, vocal d'Organización y Comercialización, Tresa Estabén, vocal d'Amostranza, Ana Cris Vicén, vocal de Conseyeros d'Ayuda, Ángel Ramírez y vocal de Comunicación, Paz Ríos.
Lingwa de Planeta
La idea principal yera crear un tou harmoniosu basándose nes llingües nacionales más falaes ya influyentes del planeta. D'ello sale como resultáu'l vocabulariu de Lidepla, que contién una cantidá significante de palabres non europees, faciendo de Lidepla un "worldlang". Un principiu xeneral siguíu na creación de Lidepla foi'l tener daqué de mancomún coles llingües de la mayoría de los habitantes de la Tierra.
El líder del proyectu ye un psicólogu, Dmtri Ivanov. Él sentó les bases de la llingua. Les llingüistes A. Vinogradova and Y. Ivanova ayudaron mientres la primer etapa'l desenvolvimientu de Lidepla. En 2007 A. Lysenko xunióse y convirtióse na llingüista principal del proyectu.
Dende l'empiezu'l proyectu foi abiertu y llargamente aldericáu en dellos grupos de "conlanger". Dica agora (2014) más de 15 persones contribuyeron a la llingua de forma considerable (esto ye, trabayaron nel vocabulariu y la gramática, traducieron obres y testos orixinales, incluyíes cantares), por non falar de los que participaron nos alderiques.
Nesti momentu, la llingua usar en comunicación real, principalmente per internet (Facebook, Yahoo, etc.). Unes 15 persones apoderen la llingua, y unes 50 pueden usar pa comunicase. Hai munchos testos traducíos, incluyendo dalgunos bastante llargos como "Alicia nel País de les Maravíes", de Lewis Carroll y dellos cuentos. Esisten cantares traducíos y cantaes, incluyendo un álbum del cantante profesional Jonny. M y subtítulos pa dibuxos animaos y películes (como la película rusa Ivan Vasilievich: "Vuelta al Futuru").
En delles fontes la fecha de creación de Lidepla caltener nel 2006. Ye importante esclariara que la "versión básica" de la llingua publica-se nel 2010. La forma básica de la llingua caltiense estable dende entós.
Les once
Les once ye una comida sele que se toma ente medies del almuerzu y la xinta.
Fritz Lang
Friedrich Christian Anton Lang, más conocíu como Fritz Lang (Viena, 5 d'avientu de 1890 – Los Angeles, 2 d'agostu de 1976), foi un direutor de cine d'orixe austriacu que desarrolló la so carrera artística n'Alemaña y nos Estaos Xuníos. 
Participa na Primera Guerra Mundial como voluntariu del exércitu austrohúngaru. Firíu na guerra, en 1916 entama a escribir guiones pa los estudios Universum Film AG (UFA) y nel añu 1917 estrena como guionista una primera película güei desapaecida. Terminada la Primera Guerra Mundial abandona la ciudá de Viena y, convertíu yá en ciudadanu alemán, trabaya como direutor en "Hallblut" (1919) y "Die Spinnen" (1920), películes que son bien recibíes y nes que vemos yá rasgos carauterísticos del so estilu como son el talentu dramáticu y la bona composición d'imáxenes. Nel añu 1922 cásase con Thea von Harbou. 
Al finalizar "Das Testament des D. Mabuse" nel añu 1932, recibe la propuesta de Joseph Goebbels de facese cargu de la direición de la UFA. Lang, contrariu al nazismu, marcha a Francia dexando n'Alemaña a Thea von Harbou, cola qu'hasta entóncenes conviviera y guionista tanto del propiu Lang como de Murnau y Dreyer, pero simpatizante del nazismu. 
Yá en Hollywood, Fritz Lang trabaya en películes de diversos xéneros, dende westerns a otres del xéneru policial-negru. Dellos filmes d'esta época son: 
De regresu a la República Federal Alemana dirixe tovía películes como "Der Tiger von Eschnapur" (1959). Almiráu polos críticos de la revista francesa "Cahiers de Cinena", ye entrevistáu por Godard y tendrá un importante papel como actor na película d'esti "Le Mépris" (1963). Muerre nel añu 1976; ta enterráu nel Forest Lawn – Hollywood Hills Cemetery de Los Angeles. 
"Historia del cine", David Parkinson, Ediciones Destino, 1995
Pinocchio
Pinocchio ye'l nome del personaxe ficticiu creáu pol escritor italianu Carlo Collodi (seudónimo de Carlo Lorenzini), protagonista de la novela "Les aventures de Pinocchio" ("Le avventure di Pinocchio" en italianu), escrita en 1881. Segun el cuentu de la novela, Pinocchio ye una marioneta que cobra vida inesperadamente.
Lila Tretikov
Lila Tretikov (en rusu: Лайла Третиков o Ляля Третьякова; Moscú, 25 de xineru de 1978) ye una especialista en software d'empresa rusa y estauxunidense. Ente'l 2014 y'l 2016 foi direutora executiva (CEO) de la Fundación Wikimedia.
Club Xeitu
El Club Xeitu ye una asociación española dedicada al estudiu, protección y divulgación del patrimoniu cultural, históricu, documental, antropolóxicu, gráficu, folclóricu y natural del valle de Ḷḷaciana y de los montes asturiano-llioneses.. L'asociación tien la so sede na llocalidá de Viḷḷablinu (Llión), siendo la so presidenta honorífica María Luisa Jorissen García
L'anagrama d'esta entidá inspírase nuna grillándana (o "griḷḷándana"), una flor común nel cordal cantábricu y abondo frecuente en Ḷḷaciana.
El Club Xeitu foi constituyíu'l 19 de febreru de 2009 en Cagüaḷḷes d'Abaxu por delles persones naturales o rellacionaes col Valle de Ḷḷaciana al envís de revitalizar y promover los valores patrimoniales del mesmu y de la so contorna xeográfica, centrándose especialmente na variante del asturianu occidental falada na zona (conocida popularmente como paḷḷuezu).
Una de les actividaes principales de l'asociación ye la publicación de llibros de temática diversa: diccionarios de paḷḷuezu-castellanu, guíes de flora autóctona, biografíes de personaxes llocales, historia, etc..
El Club Xeitu encárgase tamién del estudiu y la promoción del asturllionés. Asina, dende l'añu 2009 vien celebrando'l "Certame Lliterariu Guzman Álvarez" xunto col concursu de recoyida de toponimia tradicional "Concha de Lama", dende 2011, amás de recitales de poesía y homenaxes a figures importantes de la cultural autóctona (como los homenaxes a Isabel Alvarez, Melchor Cosmen o Fernando Mayán. D'esta miente, publicó un diccionariu de paḷḷuezu iguáu por Manuel Gancedo en 2013.
Ente los sos oxetivos destaca la conservación y defensa del patrimoniu históricu y etnográficu. Nesti sen, denunciara públicamente l'abandonu y deterioru de la "Piedra Furada de Carrasconte" o l'afayu nun vertideru d'una placa commemorativa centenaria dedicada a Sierra y Pambley. 
Asinamesmo, dispón d'un boletín periódicu ("Xeitu") al traviés del que divulgar aquellos temes rellacionaos colos valles del noroeste de Llión.
Peligru Mariellu
Peligru mariellu (dacuando
Terror mariellu) ye una metáfora del color de la raza que s'anició nel sieglu XIX, pa ufiertar dende occidente una imaxe de les persones orientales y establecer una diferencia de raza clara colos mesmos occidentales. Esta imaxe creá de los orientales, tuvo principalmente, una considerancia negativa
escontra ellos (anque s'usó de diverses formes en función de lo que la situación riquía), y foi usada como escusa y sida pal tratu políticu, económicu
y militar d'occidente. Les causes de la mesma, fueron tantu la puxanza de nueves potencies como Xapón, vista con rocea dende Europa, como la importación masiva de mano d'obra china a dellos países como Estaos Xuníos, Sudáfrica, Nueva Zelanda, etc, lo que xeneró una reacción de refuga de la población d'estos países.
El términu ta motiváu principalmente pol desconocimientu de la población occidental sobre Asia, y estructuróse como una imaxe prexuiciosa, utilizada como arma política y cultural, y delimitada por una perspectiva eurocentrista. Refierse a una construcción ideolóxica con un enfoque claru y conveniente que sirvía sobremanera pa definir lo propio (occidental) frente a lo distintu (oriental). ). Tamién se refier al mieu y/o a les creencies irracionales de que les sociedaes d'Asia Oriental atacaríen y habría guerra coles sociedaes occidentales por que, finalmente, unos acabaren colos otros consiguiendo l'aniquilación total de les sociedaes y cultures contraries.
El "peligru mariellu" como sentimientu acomuñábase, muncho primero de que'l términu fuera acuñáu, a Atila, al Gran Tamerlán o a les invasiones mongoles. La so representación más famosa amuesa a les naciones europees dibuxaes como belles muyeres que dende un altu monte reparen con esmolición a un Buda levitando na llonxanza. Yera productu del desasosiegu que provocaba la desproporción tan grande ente los pocos occidentales dominadores y los munchos orientales apoderaos, y por eso señalábase la rexón onde esa desproporción yera mayor, nes zones más habitaes del planeta.
L'orixe de la frase remóntase al sieglu XIX. Munches de les fontes acrediten al Kaiser Wilhelm II d'acuñar el peligru mariellu" (alemán: gelbe Gefahr) y d'ordenar la creación de la famosa imaxe de les muyeres y Buda qu'anició l'alvertencia del peligru oriental en 1895. El Kaiser ordenó colgar el dibuxu en tolos barcos de la llinia América-Hamburgu p'alvertir a tola población. El dibuxu indica la necesidá d'Occidente de crear un enemigu. El fechu de que fuera la muyer alemana la que señalara esi Buda reflexa una política imperial de Berlín que buscaba abasnar a los demás países na concienciación de l'amenaza. 
Wilhelm camudó d'opinión dempués de la so abdicación na Primer Guerra Mundial, cuando entró en conflictu col restu de potencies Europees, diciendo que nun tendría de fadiase n'alvertir a Europa del peligru mariellu, y afirmando qu'Alemaña tendría de tar más en sintonía con Oriente, que colos pueblos europeos como Francia ya Inglaterra, que demostraren la so falta de pureza como raza blanca al aceptar la igualdá racial que se taba produciendo nos sos países, y eponderando a Oriente como los nuevos defensores de la raza pura. 
En 1898, l'escritor británicu MP Shiel publicó una serie de cuentos titulaos "La emperatriz de la Tierra". La novela editada más tarde llamóse "El Peligru Mariellu". La novela de Shiel xira redolada nel asesinatu de dos misioneros alemanes en Kiau-Tschou en 1897 y cuenta col villanu chinu, el doctor Yen How. Esta va ser unu de los referentes de la influencia del “peligru mariellu” na cultura occidental.
Per otru llau, la denominación de raza “mariellos” que s'axudicó a los asiáticos provién tamién d'esta dómina y de esa necesidá d'estremalos de la raza caucásica. El color mariellu pa designar a la raza mongoloide, foi asignáu más coles mires de clasificar que de describir y, verdaderamente, nes narraciones sobre el xaponeses de los sieglos XVI y XVII nun s'atopa nenguna referencia a él. Amás, Occidente nun podía dexase perder el monopoliu de un color de piel qu'implica pureza, virtú o decoro y a los habitantes d'Estremu Oriente atribuyóse-yos otru distintu, el mariellu, que ta acomuñáu colo vieyo y con lo decadente ya inclusive cola enfermedá. La asignación de esti color, a última hora, obedecía a la necesidá de simplificar la división de los pueblos del mundiu ente los civilizaos y los que taben por civilizar y de que la raza dominadora tuviera n'esclusiva una característica que connotara la so superioridá sobre les demás.
L'escritor de ciencia ficción William F. Wu teoriza nel so llibru de 1982 "El peligru mariellu: los americanos chinos na ficción americana, 1850-1940", que la medrana a los asiáticos remóntase a la invasión mongola na Edá Media, mientres l'Imperiu Mongol. "Los europeos creíen que los mongoles taben invadiéndo-yos masivamente, pero en realidá, solamente montaben a caballu bien rápido", escribe. La mayoría de los europeos nunca vieren a un asiáticu antes, y el duru contraste nel llinguaxe y l'aspeutu físicu causó probablemente más escepticismu que colos inmigrantes transcontinentales. "Creo que la forma en que se víen teníen enforma que ver cola paranoya", diz Wu. 
Unu de los aspeutos que caractericen al peligru mariellu” ye la galbana  y el desinterés real al recurrir a él, al ser un conceutu que nun ta encontáu nuna conocencia fonda de les distintes sociedaes asiátiques y toma una diversidá enorme de pueblos y cultures mongoloides so un mesmu estereotipu. Esta ambigüedá, dexó qu'el so usu fuera diversu a lo llargo de la hestoria, usándolo positiva o negativamente en función de les necesidaes d'occidente al respective de distintos países d'Asia.
“Esta asimilación amuesa diverses carauterístiques de la relación d'Occidente con Asia, como son el prestu perceptual, la frivolidá, l'interés pol reflexu de lo propio o'l desdexamientu políticu .Yá que yera tan complicáu conocer el so mundiu, refugábase buscar esplicaciones complicaes o faer indagaciones fondes pa desentrañar les duldes, porque una de les carauterístiques de les visiones d'estos pueblos ye precisamente la so superficialidá. Por espresalo d'otra forma, nun había interés porque dexaren de ser orientales. L’exoticismu salvaba les conciencies occidentales; con saber unos pocos datos yera suficiente” 
“La versatilidad de la imaxe, dexaba aplicala a cualquier clase de desafíu, empezando pola raza mongoloide y siguiendo por cualesquier pueblu en presunta actitú amenazadora, yá fuera distintu no xeográfico como no cultural, “mariellu” o non. El términu yera aplicáu, por tanto, non yá a tou aquel que tuviera los güeyos resgaos, sinón tamién a los indios ya inclusive a los rusos, que non yá yeren blancos, rubios munchos d'ellos, y nun teníen los güeyos resgaos, sinón qu'inclusive compartíen la mesma cultura cristiana.
La idea venía definida pol receptor occidental, más que por esi mariellu” tan peligrosu, yera la imaxe que cualquier persona tenía cuando se falaba de dalgún país alloñáu con una actitú amenazadora, yá fuera Xapón, la XRSS, la India. 
Amás de señalar les posibles amenaces militares o culturales a la civilización occidental, el peligru mariellu” tamién sirvía pa otru tipu d'intereses, como los comerciales. Sobremanera en cuanto los empresarios xaponeses empezaron a conquistar segmentos de mercáu nes colonies europees arriendes de la crisis de 1929.
Los productos xaponeses convirtieron-se nuna competencia indeseable pa los gobiernos coloniales cuando empezaron a desbancar les esportaciones de les metrópolis. Esto provocó que los gobiernos coloniales empezaren a llevantar barreres escontra la penetración comercial xaponesa.
Nun mercáu que siempres s'había consideráu propiu por Occidente, el peligru mariellu” yera más un reflexu del poder blancu, que quería caltener los sos privilexos, frente a l'alternativa mariella, que nesti casu representaba a Xapón, pero non al restu de “mariellos” que vivíen nos países colonizaos, amosando una vegada más como l'usu del términu variaba en función de les necesidaes occidentales.
Otru de los usos que se-y dio al peligru mariellu” dende Occidente, foi'l de describir a los gobiernos ensin controlar por ellos mesmos como especialmente déspotes y autoritarios, métodu utilizáu pa xustificar el mesmu colonialismu, que pasó a definise col llamáu “despotismu asiáticu”, afirmando que la vida de les persones tenía escasu valor ante los tiranos gobernantes orientales, calificaos de déspotes y autoritarios.
El despotismu asiáticu” sirvó sobremanera pa xustificar la necesidá de colonizar esos países y faer ver a los ciudadanos de los países colonizaos la necesidá de que se siguiera per esa vía pa nun ser sometíos por un dictador oriental. Tamién sirvió pa xustificar la puxanza económica de Xapón como daqué por cuenta de la opresión a la que taben sometíos los sos habitantes y polo tanto la supuesta ventaya sobre occidente pola falta d'igualdá de condiciones. 
Col despotismu asiáticu, reforzábase la idea de la superioridá blanca” frente a les races inferiores”. Los imperios coloniales, al sostener que se debía “humanizar” a esos pueblos y que lo meyor pa ellos yera ser empuestos por un pueblu civilizáu que los llevara pel camín del progresu, convencer a sigo mesmos y a dellos apoderaos de lo conveniente del so dominiu, usando esa imaxe del oriental pa llograr un beneficiu políticu. 
Polo tanto en función del contestu esa imaxe del oriental variaba. En tiempos d'aselu, el peligru mariellu” yera más paternalista y fomentábase la simpatía escontra los primíos orientales frente a los gobernantes tiranos y dictatoriales, faciéndo-yos merecedores d'aprender el camín del progreso pero siempres tutelaos por Occidente.
Esta visión se superpuso con otru aspeutu que quixo fomentase de forma positiva pa xenerar esa simpatía: l'erotismu, que tuvo'l so plasmación nel sector de población más suxerente pa los colonizadores, les muyeres. Asina, la carrera colonial nun se vio impulsada namái pola conveniencia de llibrar a los primíos del xugu despóticu sinón por múltiples fantasíes sexuales, tales como los Mil y una nueches, el Kamasutra o les mousmée, una palabra tomada del xaponés [musume, fía] que significa nueva prostituta en francés. L'exemplu más claru fueron les noveles coloniales, que la so estructura básica consistía na hestoria d'un occidental que, mientres la so estancia temporal nun país exóticu, narraba cómo yera este centrando la trama na so relación con una nativa. La muyer acababa totalmente prindada d'él, de tala forma que al llegar la hora de la despidida invariablemente arrenunciaba a la so vida anterior y dependía de la voluntá del occidental. Nunes ocasiones acababa colándose con él, n'otres alloriaba y n'otres suicidábase, pero siempres abrazaba la superioridá occidental, tal como asocede na ópera Madame Butterfly, onde el costumes atrasaes” nipones llevar a cometer el suicidiu. Les noveles coloniales tamién remembraben esa superioridá cola que se autojustificaban los imperios coloniales. 
La imaxe de lo impenetrable de la cultura china trasluce que l'interés aparente pola so cultura quedar en relatos exóticos enfocaos a satisfaer el deséu de conocer daqué anecdóticu. Yera abondu escuchar un relatu suxestivu con descripciones de tipismo o ve-yos dibuxaos nun grabáu o enmarcaos nuna semeya que confirmaren les opiniones previes sobre'l so xabacismu o sobre lo estraños o raros que yeren, ensin interesase por oldear esa información.
Xapón tenía una fuerte imaxe propia que diba más allá de la so pertenencia a Oriente. Tuvo unes carauterístiques eminentemente positives, como la superación, el samurai y el refinamientu artísticu, pero al pie de elles nun faltaron les llectures alternatives con un calter menos bonable: el so expansionismo, la falta de creatividá y la crueldá.
La superación nacional yera la principal característica de Xapón. Yera l'únicu país non occidental que, dende un precariu puntu de partida como foi la Renovación Meji de 1868, llegara a convertise nuna gran potencia. Supiera modernizase , caltener la so independencia frente a occidente y ganar a dos grandes imperios como'l Rusu y el Chinu. 
Hai dellos puntos básicos nos que se basa la visión especial del xaponeses, les positives suelen eponderar la so cultura clásica, el so arte y el so feminidad como parte del exotismo del país y de la moda del “xaponismu” que punxo de moda la cultura y l'arte xaponés a finales del sieglu XIX. Sicasí, les negatives, que s'amonten mientres la Segunda Guerra Mundial nel bandu de los Aliaos, utilicen la deshumanización y la crueldá del xaponeses como base de la so imaxe. Esta dualidá ye necesaria pa entender la visión de Xapón n'Occidente.
Por ello podemos entender que'l progresu de Xapón, fora almiráu, pero esplicar pol so occidentalización. Dende esta visión afirmábase que si el xaponeses progresaren tantu yera por cuenta de esi decidíu enfotu por copiar la tecnoloxía y les maneres de pensar y actuar d'Occidente. Gracies a que dexaren tras la cultura asiática, lliberárense de los supuestos llastres que-yos torgaben avanzar. La consecuencia más obvia pa la imaxe de Xapón yera la so falta de creatividá y d'intelixencia. Según occidente el xaponeses esforciar por aprender, y eso yera positivu pero, al nun ser occidentales nun teníen otra forma de progresar qu'asonsañando a la fonte de desenvolvimientu. La imaxe del xaponés copión, por tanto, ayuda perbién a entender cómo se percibía'l so progresu: siendo seres ensin creatividá, afirmábase, lo bono que teníen lo importaren d'Occidente. L'almirante Luis Carrero Blanco escribió en 1947 una caracterización bien positiva del xaponeses basada nesa idea: «El xaponés, intelixente y trabayador, perseverante y dotáu d'un espíritu críticu y d'observación, asimila rápido la ciencia y la técnica occidentales.
La imaxe del samurái como un soldáu honesto y dispuesto a dar la vida polos sos superiores yera otra de les más llamatives de Xapón entós daquella, pero entá siendo positiva esa imaxe del samurái valerosu, nun faltó la otra cara de la moneda. Mientres la Segunda Guerra Mundial, sobremanera tres l'ataque a Pearl Harbor, empezóse-y a dar una llectura de crueldá a los actos de los otrora honorables soldaos xaponeses cuando s'empezó a falar non yá de la capacidá nipona de autoinmolase, sinón coles mesmes, de faer sufrir a los demás, llegando a apurrir traces de inhumanidad que llueu fueron calando na percepción occidental del xaponeses.
Les victories nipones de los entamos de la guerra del Pacíficu fueron vistes so esa perspectiva inhumana por occidente. Los americanos, por casu, ufiertaron la interpretación de que fueren ganaos por un enemigu tan afechu a la selva que yera casi imposible en seres normales, apaeciendo inclusive dibuxos de monos armaos qu'avanzaben colgaos de lianes como propaganda.
Esa caracterización infrahumana del soldáu xaponés pervivió mientres enforma tiempu, aportando a representáu como una alimaña. Nun foi difícil camudar el sentíu de la imaxe anterior del samurái, una y bones esa disposición de dar la vida podía interpretase coles mesmes en clave de fanatismu, pasando de la interpretación de la so firmeza y la so entrega a la de que si'l xaponés despreciaba la so vida, yera porque nun la merecía. Ello llevó a xustificar que al soldáu xaponés pudiera estermináse-y como si fuera un animal mientres la guerra del Pacíficu, onde los niveles de despreciu pola vida del enemigu aumentaron a niveles nunca algamaos n'Europa.
A la fin de la guerra del Pacíficu la posición del presidente Truman puede esplicase por esta dualidá. Evitó bombardear Kioto col fin de caltener les ayalgues culturales del país, pero xustificó'l llanzamientu de la bomba atómica considerándolo necesariu porque el xaponeses yeren, según el so diariu, “selvaxes, desalmaos, ensin piedá y fanáticos. Inclusive dende occidente atalantar que los xaponeses merecieren esi final.
Esi interés por evitar destruyir el patrimoniu culturar xaponés, yera por cuenta de que'l refinamientu artísticu foi la imaxe favorable más duradera de que goció Xapón. Dende los primeros alcuentros colos occidentales almiraron les sos artes plástiques y la delicadeza de la geisha como exemplu d'un país especialmente esmolecíu pola guapura. La moda del “xaponismu” surdió a finales del S.XIX, influyendo na cultura y los productos occidentales. Los artistes plásticos europeos tuvieron una gran influencia de la estampa xaponesa, que'l so estilu se conviritió en referencia pa munchos artistes impresionistes y postimpresionistes, y la lliteratura xaponesa tamién contribuyó a que munchu escritores como Juan Ramón Jimenez o Rubén Darío asonsañaren les sos formes lliteraries colos haiku, otros munchu autores escoyeron temátiques exótiques xaponeses pa les sos obres y llibros como Genji Monotagari de Murasaki Shikibu, aportaron a bestseller n'Europa
N'EE.XX. y otros países les medranes xenófobes escontra'l supuestu "peligru mariellu", taben más motivaos pola inmigración masiva de mano d'obra China. Estes motivaciones llevaron a l'aplicación de la Page Act de 1875 y la Llei d'Esclusión China de 1882, ampliada diez años dempués pola Llei de Geary.
La Llei d'Esclusión China, que prohibió emigrar a los Chinos a EEXX ente 1885 y 1943 sustituyó al Tratáu Burlingame ratificáu en 1868, qu'afalara la inmigración china, a condición de que "los ciudadanos de los Estaos Xuníos en China, de toes los enclinos relixosos y súbditos chinos nos Estaos Xuníos, son titulares de tola llibertá de conciencia y van tar exentos de toa inhabilitación o persecución por causa de la so fe relixosa o de cultu, en cualesquier de los países " y ciertos privilexos concedíos a los ciudadanos de cada país residentes nel otru, negando, sicasí, el derechu de naturalización. 
El Cable Act de 1922 garantizaba la ciudadanía femenina independiente namái a les muyeres que se casaron con "estranxeru/s con derechu a la naturalización". Nel momentu d'aprobación de la llei, los estranxeros asiáticos nun fueron consideraos racialmente elegibles pa la ciudadanía d'EE.XX. 
La Natural Origins Quota de 1924 tamién incluyó una referencia empobinada escontra los ciudadanos xaponeses, que nun yeren elegibles pa la naturalización y tampoco podríen ser aceptaos nel territoriu de los EE.XX. En 1922, un ciudadanu xaponés intentó demostrar que el xaponeses yeren miembros de la raza blanca", y, como tal, elegible pa la naturalización. Daqué que foi negáu pol Tribunal Supremu nel xuiciu Takao Ozawa escontra los Estaos Xuníos, que sentenció que el xaponeses nun yeren miembros de la raza blanca". La frase "apeligro mariellu" yera común nos periódicos estaunidenses de propiedá de William Randolph Hearst y tamién foi'l títulu d'un llibru bien popular d'una figura relixosa bien influyente nos EE.XX., GG Rupert, que publicó "El peligru mariellu"; o, "Oriente vs Occidente" en 1911. Basándose na frase "los reis del Oriente" del llibru bíblicu Revelaciones 16:12, Rupert, que creía na doctrina del israelismo británicu, afirmó que toles races de color" xuniríense eventualmente sol lideralgu de Rusia, produciendo finalmente una confrontación apocalíptica. . Más tarde, sobremanera a partir del bombardéu de Pearl Harbor, resurdió'l terror mariellu” n'EEXX, esta vegada empobináu escontra Xapón.Mientres el periodu de la II Guerra Mundial empezar a abarruntar que toos el xaponeses residentes n'EEXX son potenciales espíes y potenciales enemigos. La resultancia foi qu'a toos el xaponeses d'EEXX, que vivíen na mariña del Pacíficu reasitióse-yos nel interior. Esto ye, echóse-yos de les sos cases dende l'añu 1942 hasta 1945 y llevóse-yos a campos de concentración nel interior de los EEXX. Per mediu del exércitu, de l'alministración de control civil en tiempu de guerra, decidióse qu'a cencielles por ser d'orixe xaponés yeres peligrosu, un enemigu potencial y por eso treslladábase-yos a un campu de concentración. 
El peligru mariellu", foi
una parte importante de la plataforma política promovida por Richard Seddon, un
primer ministru de Nueva Zelanda populista, a finales del sieglu XIX y
principios del sieglu XX. Comparó a los chinos a los monos y nel so primer
discursu políticu en 1879 declaró que Nueva Zelanda nun deseyaba que les sos
mariñes fueren "anubiertes con asiáticos bárbaros”, y afirmó : “Preferiría
dirixime a los homes blancos qu'a esos chinos. Non puede falase con ellos, non
puede razonase con ellos. Tou lo que puedes llograr d'ellos nun ye intelixente'
". Les midíes
destinaes a frenar la inmigración china inclúin un importante impuestu tres la
invasión del Xapón imperial y ocupación de China, que foi abolíu en 1944 y pol
cual dende'l gobiernu de Nueva Zelanda yá s'emitió una sida formal.
Alredor de 63.000
trabayadores chinos fueron llevaos a Suráfrica ente 1904 y 1910 pa trabayar les
mines d'oru del país. Munchos fueron repatriaos dempués de 1910 
por cuenta de la
fuerte oposición blanca a la so presencia, al igual qu'asocedió colos
sentimientos anti-asiáticos nel oeste d'Estaos Xuníos mientres el mesmu
periodu. La importación masiva d'obreros chinos pa trabayar nes mines d'oru
contribuyó a la cayida del poder del gobiernu conservador nel Reinu Xuníu, que yera
nesi momentu responsable del gobiernu d'África del Sur dempués de la Guerra
Anglu-Boer, y a la recuperación económica d'África del Sur, faciendo de les
mines d'oru de Witwatersrand les más granibles del mundiu.
El 26 de marzu 1904
celebróse una manifestación escontra la inmigración china a África del Sur nel
Hyde Park de Johannesburgu y cuntó cola presencia de 80.000 persones. El Comité
Parlamentariu del Congresu de Sindicatos d'entós aprobó un resolvimientu
declarando que: “esta xunta consistente en toles clases de ciudadanos de
Londres, protesta con énfasis escontra g2 l'acción del Gobiernu de la concesión
de permisu pa importar a Suráfrica esquito d'obra china en condiciones
d'esclavitú, y encamentar a protexer a esta nueva colonia de la cobicia de los
capitalistes y al Imperiu de la degradación.” 
Emile Driant, un oficial
francés y activista políticu, escribió sol seudónimu de Capitaine Danrit “La
invasión mariella” en 1905: La hestoria describe l'ataque sorpresa escontra'l
mundiu occidental por un xigantescu exércitu chinu-xaponés, secretamente
forníos con armes de fabricación estaunidense y entrenaos nel remotu interior
de China.
En 1914 la hestoria de Jack
London "La invasión ensin precedentes", presentada como un ensayu
históricu que narra fechos asocedíos ente 1976 y 1987, describe una China con
una población cada vegada mayor y con enganíes d'entamar la colonización de los
sos vecinos, col enfotu de finalmente faese cargu de tola Tierra. 
La novela de Allan J. Dunn,
El Peligru del Pacíficu, de 1916, describe un intentu d'invasión del oeste de
los Estaos Xuníos per Xapón. La novela, ambientada en 1920, propón una alianza
ente los inmigrantes xaponeses nos Estaos Xuníos y la marina xaponesa. Reflexa
l'ansiedá contemporaneo sobre la situación de los inmigrantes xaponeses, el 90%
de los cualos vivíen en California. 
La novela “Armageddon 2419
AD” de Philip Francis Nowlan, qu'apaeció per primer vegada n'en 1928 y foi
l'empiezu de la popular serie de Buck Rogers de llarga duración, amosaba un
futuru nel qu'Estaos Xuníos fuera ocupáu y colonizáu polos crueles invasores
procedentes de China.
HP Lovecraft representó la
medrana constante de la cultura asiática qu'envolubra'l mundiu y dalgunes de el
so hestories reflexar, como "El Terror En Red Hook", onde
"güeyos resgaos inmigrantes practiquen ritos ensin nome n'honor de los
dioses paganos a la lluz de la lluna", onde se dexa ver que los homes
mariellos conquistaron el mundiu, y agora baillen colos sos tambores sobre les
ruines de los blancos.” 
Como mentemos enantes, les
noveles coloniales tamién fueron una de les mayores representaciones d'esi
peligru mariellu”, retratando nes muyeres asiátiques la parte más exótiques del
términu y nos homes asiáticos la parte más cruel del mesmu. La obra más
representativa d'esti xéneru ye la ópera Madame Butterfly, de Giacomo Puccini,
basada na obra escrita por Pierre Loti, Madame Chrysanthème.
El peligru mariellu yera una
tema común na ficción de la dómina. Seique lo más representativo d'ello son les
noveles de Sax Rohmer "Fu Manchú". Créese que'l personaxe de Fu
Manchú ta basáu nel antagonista de los llibros de 1898 "Peligru
Esisten delles adaptaciones
cinematográfiques de les noveles como La máscara de Fu-Manchú (1932), con Boris
Karloff nel papel protagonista, y más tarde
Christopher Lee.
Otru personaxe ye Li Shun,
un villanu de ficción de la etnia mongoloide creáu por H. Irving Hancock,
publicáu per primer vegada en 1916. Como ye común na lliteratura barata
d'aquellos tiempos, la representación de Li Shun tenía considerables
estereotipos raciales. Describióse-y como "alto y trabáu" y con
"un llunar na so redonda cara mariella" coronada por ceyes
abuitaes" y "güeyos fundíos". Tien "un increíble mal",
lo que-y convierte en "una maravía en tou lo malino", y en "una
maravía de l'astucia satánica".
Sax Rohmer, describe asina a
Fu-Manchú nun llibru reeditáu n'España en 1998: “Imaxínese a una persona alta
delgada y felina, de costazos anchos, ceyes a lo Shakespeare y cara de demoniu,
el craniu afaitáu y unos güeyos resgaos, magnéticos, verdes como los d'un gatu.
Dóte-lu usté de tola astucia cruel de la raza oriental pero concentrao nuna
única intelixencia xigantesca, con tolos recursos de la ciencia antiguo y
actual, con tolos recursos, tamién, d'un gobiernu poderosu y que, sicasí, negó
siempres tener conocencia siquier de la so esistencia. Imaxínese a esa bisarma
y va tener usté la semeya mental del Doctor Fu-Manchú, el peligru mariellu
encarnáu nuna sola persona” 
En 1937 DC Comics
presentaron a Ching Lung como personaxe malváu en Detective Comics, qu'apaeció
na portada de la primer edición (marzu de 1937).
A finales de 1950, n'Atlas
Comics (agora Marvel Comics) debutó Garra Mariella, un pastiche de Fu Manchu.
Marvel utilizaría más palantre l'actual Fu Manchu como'l principal enemigu del
so fíu, Shang-Chi, el Maestru de Kung Fu na década de 1970. Otros personaxes
inspiraos na obra de Rohmer inclúin a Pao Tcheou.
La serie de 1977 Doctor Who,
nel capítulu "Les garres de Weng-Chiang", constrúi un argumentu de
ciencia ficción sobre otru fluexu pastiche de Fu Manchu. Nesti casu, el
personaxe clave llamábase "diañu mariellu".
Ming el Despiadáu,
archienemigo de Flax Gordon, foi otra adaptación del mesmu personaxe.
Esisten datos qu'amuesen que
l'Imperiu Español en Filipines foi pioneru en crear polítiques de apartheid,
esto ye, n'ellaborar una lexislación segregacionista por orixe étnicu, yá nel
sieglu XVII, pero esto asítiase  primero
qu'apaeciera el conceutu del peligru mariellu” como tal.
N'España, la imaxe del
peligru mariellu" tamién tuvo la so repercusión, pero afacer a la
situación propia del país. El so significáu y la so duración tuvieron una
íntima relación cola delicada situación defensiva de les Filipines: tantu China
como Xapón podíen acabar cola débil presencia española nel archipiélagu Filipín
si asina lo propunxeren, cuidao que si xuntaren los sos efectivos podríen
trunfar ante la sonce Armada hispana aparcada nel Pacíficu. 
Asina, los planes de la
Marina definieron a dambos países como los enemigos a bater y de ende nació
l'interés de Madrid pola Armada xaponesa (más peligrosa que la China), una y
bones el gobiernu de Manila taba angustiado ante la posibilidá d'una unión de races
orientales” , una alianza ente invasores mariellos” y filipinos rebalbos.
Los planes estratéxicos
cuntaben cola posibilidá d'una victoria inicial xaponesa aprovechando la
sorpresa y la dispersión de la flota hispana en Filipines, pero tarrecíase sobremanera
que el invasores pudieren desembarcar nel archipiélagu nesos primeros momentos
y provocar una revuelta que fadría imposible la so recuperación. Asina, anque
Manila nun tuvo ocasión de dar amueses fehacientes de tal remor porque'l
gobiernu xaponés caltuvo siempres una bona relación con Madrid (tantu mientres
la revolución filipina como mientres la guerra con Estaos Xuníos),prueba d'esa
medrana ye que se prohibió la emigración xaponesa nos dominios españoles, tantu
en Filipines como n'a Micronesia.
Mientres los incidentes de
Manila en 1898, arrodiaos por norteamericanos y por filipinos katipuneros, el
españoles axustaron de callao la so rindición colos norteamericanos, por que
solo entraren ellos na ciudá y torgar una llacuada de victoria de los filipinos.
Esto suxure qu'había una medrana mayor que nun yera pola raza,nin cultural yá
que ente los rebeldes de Katipunan había cada vegada más españoles, falaben
castellán y la mayoría yeren cristianos apostólicos y romanos. La medrana,
poro, yera más bien políticu: el españoles sitiaos tarrecíen a los probes. El
peligru mariellu” ponía de manifiestu tamién, el mieu a que se intranquilizaran
los escalafones más baxos de la sociedá.
Tres esi incidente'l peligru
mariellu” foi menor n'España por cuenta de la escasez d'inmigrantes, los pocos
productos xaponeses que llegaron y la probe situación nel ámbitu internacional,
polo qu'a pesar de tener dalguna presencia nos discursos falanxistes del sieglu XX predominó la indiferencia.
La esperta en cultura china
Ana Aranda afirma nun artículu sobre'l peligru mariellu” que “ Cien años dempués
de l'apaición de los primeros relatos de Fu Manchú, escritos pol británicu Sax
Rohmer, de nuevu remanez la metáfora del peligru mariellu”. Eso sí, la estética
varió y el quimonu de Fu Manchú sustituyóse por un traxe d'executivu, y los sos
espaxaraos preseos de tortura por un maletu de cueru. L'estereotipu viose
desaposiáu de la sexualidá y misticismu d'antaño. Los chinos malvaos del sieglu
XXI son más bien contables un pocu coimbres como'l que sale n'El caballeru
escuru, la última película de Batman. Ye d'esperar que van apaecer cada vegada
más villanos chinos agora que China convirtióse na segunda potencia mundial."
Esta nueva imaxe de los
asiáticos, céntrase sobremanera en China, por cuenta de la so nueva posición
como líder mundial dau la so crecedera económica imparable, qu'espierta un
imaxinariu actualizáu del peligru mariellu”. China ye un casu únicu nel mundiu
de crecedera sostenida, con unes tases bien alzaes nun promediu del 10%
mientres 30 años. Nunca, en nengún momentu de la hestoria tiense constancia de
que nenguna rexón del mundiu creciera d'una manera siguida, d'una manera
sostenida, mientres tanto tiempu a unes tases tan elevaes. 
Tou esto, xuníu a los sos
nuevos movimientos pa faese con más puntos y contactos geoestratégicos nel
mercáu mundial con países enemigos” d'Occidente como Venezuela o Irán, o con rexones onde
Occidente tamién tenía los sos intereses como África o América Llatina, xuníu tamién a la creación de la Organización de
Cooperación de Shanghai al pie de Rusia y más paises, y al aumentu del so
poder na ONU con un 74% de sofitos en 2007, empezó a desamarrar toles alarmes
n'Occidente, onde cada vegada se ve más clara la perda del poder d'Europa y
Estaos Xuníos en favor de China. La crisis mundial de 2008, nun fixo sinón
reafitar entá más esos mieos, encendiendo de nuevu toles alarmes del peligru
mariellu”, esta vegada como mieu a qu'una nueva potencia mundial que paez
insuperable entartalle económicamente a tolos países occidentales.
Parque Natural d'Arribes del Dueru
El Parque Natural d'Arribes del Dueru ye un espaciu natural protexíu del oeste español y más concretamente del noroeste de la provincia de Salamanca y el sudoeste de la provincia de Zamora, na comunidá autónoma de Castiella y Llión, al pie de la llende portuguesa.
Arribes y arribanzos son les palabras asturllioneses utilizaes pa referiste la xeomorfoloxía que presenten los ríos Águeda, Dueru, Esla, Güebra, Tormes y Uces nesti territoriu. Ésta caracterízase per una zona de depresión o d'altitú más baxa y otra de penillanura o d'altitú más elevada. Esta particularidá común na orografía de tola zona, enconta o constitúi l'orixe d'una comarque natural ensin llendes definíes o territoriu de rellación económica, cultural y turística ente los sos conceyos, non yá los españoles, tamién los portugueses.
L'Abadengu
L'Abadengu ye una fastera hestórica-tradicional española allugada nel oeste de la provincia de Salamanca, n'antigua Rexón de Llión, güei la comunidá autónoma de Castiella y Llión. Fazendo raya moyada con Pertual. La sua capital ye Llimiares.
Llenda con Pertual al oeste, Les Arribes (La Rivera) y La Ramaxería al norte, El Campu de Yeltes al este y El Campu d'Argañán al sur.
Ninilchik
Ninilchik (Нинильчик en rusu) ye un llugar designáu pol censu allugáu nel borough de Península de Kenai nel estáu d'Estaos Xuníos d'Alaska. Nel añu 2000 tenía una población de 772 habitantes y una densidá poblacional de 1,4 persones por km².
Según la Oficina del Censu en 2000 los ingresos medios por llar nel llugar designáu pol censu yeren de 36.250dólares, y los ingresos medios por familia yeren .750. Los homes teníen unos ingresos medios de .861 frente a los .750 pa les muyeres. La renta per cápita pal llugar designáu pol censu yera de .463. Alredor del 13,9% de la población taben per debaxo del estragal de probeza.
Reciéntemente afayóse un grupu de persones d'avanzada edá que caltienen un dialectu del rusu como la so llingua materna, que se llevó mientres el periodu nel que Rusia tenía Alaska. Esti dialectu, como carauterístiques, perdió'l xéneru neutru y el femenín amenorgó'l so usu. Úsense palabres comunes del rusu de Rusia, pero dalgunes camudaron el so significáu. Tamién usen delles siberianes y provenientes de les llingües indíxenes d'Alaska y del inglés. Probablemente esti grupu de persones sía alredor de 20 y de descendencia rusa o mestiza.
Les Arriondes (parroquia)
Les Arriondes ye una parroquia del conceyu asturianu de Parres. Asitiada na zona centruoccidental del conceyu, tien una estensión de 6,78 km² y llenda: al noreste cola parroquia de Pendás, al noroeste cola de Santitomás, al oeste coles de Castiellu y Nevares, al suroeste cola de Viabañu, al sureste cola de Villanueva y al este col ríu Sella, que-y fai de llende natural col conceyu de Cangues d'Onís.
Compriende la villa de Les Arriondes, capital del conceyu, y los llugares de Castañera, Cuadroveya, Santianes del Terrón y Villar de la Peñe, y tien una población (INE, 2013) de 3.305 habitantes. Los más d'ellos, 2.511 persones, viven na villa capital. 
Bode
Bode ye una parroquia del conceyu asturianu de Parres. Asítiase na fastera nororiental del conceyu y tien una estensión de 3,34 km². Llenda al norte cola parroquia de Santitomás, al este cola de Cayarga, al oeste cola de Pendás y al sur col ríu Sella, que-y fae de llende natural col conceyu de Cangues d´Onís. Compriende namái el llugar homónimu, nel que viven los 53 habitantes (INE, 2013) de la parroquia.
Castiellu (Parres)
Castiellu ("Castiello" en castellanu) ye una parroquia del conceyu asturianu de Parres. Ocupa 2,02 km² de la fastera central del conceyu, y llenda: al norte cola parroquia de Nevares, al sur cola de Viabañu, al este cola de Les Arriondes y al oeste col ríu Cúa, que-y fae de llende natural col conceyu de Piloña. La so población, de 93 habitantes (INE, 2013), repártese ente los llugares de Castiellu y Prunales.
Cofiñu
Cofiñu ("Cofiño" en castellanu) ye una parroquia del conceyu asturianu de Parres. Ocupa 7,29 km² del estremu noroccidental del conceyu, na fastera setetrional de la sierra del Sueve, y llenda: al norte col conceyu de Colunga, al oeste col de Piloña, al sur cola parroquia parraguesa de Fíos, al sureste cola de Nevares y al este cola de Santitomás. La so población, de 90 habitantes (INE, 2013), repártense ente los llugares de Cofiñu, Pandiellu y Villar.
Nel llugar de Cofiñu tien la so sé la xunta alministrativa de la Mancomunidá del Puertu Sueve, que regula les normes d'aprovechamientu de los praos de la sierra. Nel so caseríu rescamplen, amás de la ilesia de Samiguel, que caltién restos románicos dientro de la so actual cadarma barroca (sieglu XVIII) de nave única con cabecera rectangular y espadaña con trés arcos, la casona nomada casa de los Caneja, anguaño dedicada a establecimientu hosteleru, y la casona de Lafuente.
- "Diccionario geográfico de Asturias de La Nueva España", p. 301. Uviéu, Editorial Prensa Asturiana, 1998.
La Güera Deu
La Güera Deu ("Huera de Dego" en castellanu) ye una parroquia del conceyu asturianu de Parres. Ocupa los 12,85 km² del estremu suroriental del conceyu, y llenda: al norte, noroeste y oeste cola parroquia de Parres, al suoreste cola de Llerandi, al sur col conceyu d'Amieva y al este col ríu Sella, que-y fae de llende natural col conceyu de Cangues d'Onís. La so población (INE, 2013) ye de 248 habitantes, repartíos ente los llugares d'Aballe, El Colláu l'Andrín, Deu, El Puente, Santianes de Tornín y Sotu Deu.
Nel llugar d'El Puente alcuéntrase la ponte conocida como "ponte romana" de Cangues d'Onís.
Concursu de Tonada de Samartín del Rei Aurelio (XVI Edición)
Entamáu pola Asociación de la Canción y el Folklore Valle del Nalón, que relevó a la Asociación Toná y Folklore de San Martín na organización, tuvo llugar en L'Entregu el XVI Concursu de canción asturiana de Samartín del Rei Aurelio, depués de que nel añu 2013 nun se celebrara. Con relación a ediciones anteriores, ésta presentó delles novedaes, principalmente l'establecimientu de nueves categorías: una pa menores de 18 años y otra p'aficionaos.
Los campeones d'esta decimosesta edición, que recibieron los sos premios nuna gala que tuvo llugar el 6 de xunu de 2014 fueron los que vienen darréu:
Panchen Lama
El Panchen Lama (en tibetanu: པན་ཆེན་བླ་མ་; en chinu: 班禪喇嘛) ye la segunda autoridá relixosa más importante nel Tíbet, al ser el segundu más importante de la escuela Gelug, que ye la más popular de les escueles budistes nel Tíbet. El Dalai Lama ye líder de la escuela Gelug, xefe políticu del Tíbet nel esiliu, perteneciente a la tradición Gelug-pa. El títulu de Panchen Lama otorgólu per primer vegada'l quintu Dalai Lama, Lobsang Gyatso al abá del monesteriu de Tashilhunpo lo que significa “Gran Sabiu”. El Panchen Lama ye consideráu una emanación del Buda de la Lluz Infinito, Amitābha. Una de les sos funciones más importantes ye la d'atopar les reencarnaciones de los Dalai Lama.
Alministración Central Tibetana
L'Alministración Central Tibetana, tamién conocida como Gobiernu tibetanu nel esiliu ye una organización política qu'alministra políticamente a la mayor parte de los refuxaos tibetanos nel esterior (principalmente India, Nepal y Bután) y que reclama tener soberanía y ser el lexítimu gobiernu de l'actual Rexón Autónoma de Tíbet, y sobro Gansu, Sichuan y Yunnan (el Tíbet históricu) y que se formó tres la invasión china de Tíbet en 1950. La organización básase en faer lobby políticu por que Tíbet seya lliberáu de la invasión china o que siquier gocie de mayor autonomía como la de Hong Kong, busca caltener la cultura tibetana, fomentar condiciones de vida dignes pa los refuxaos tibetanos y xenerar consciencia global poles violaciones de los drechos humanos en China.
Tien la so sede en McLeod Ganj, ciudá de Dharamsala, Estaáu de Himachal Pradesh, India.
Bandera de Tíbet
La bandera de Tíbet foi introducida en 1912 pol 13º Dalai Lama, quien unificó les banderes militares de delles provincies pa diseñar l'actual. Dende entós emplegóse como pabellón militar tibetanu fasta 1950. Güei sigue siendo l'emblema de l'Alministración Central Tibetana con see en Dharamsala, India. 
Como símbolu del movimientu d'independencia tibetanu, ta prohibíu na República Popular de China, incluyendo la Rexón Autónoma de Tíbet correspondiente a l'antigua área de control del Gobiernu Tibetanu en Lhasa, amás d'otres árees de Tíbet.
Lhasa
Lhasa (tibetanu: ལྷ་ས་, chinu simplificáu: 拉萨, chinu tradicional: 拉薩, pinyin: Lāsà), ye la capital del Tíbet, na República Popular China asitiada na meseta tibetana arrodiada pelos montes del Himalaya. Cuenta con una población d'alredor de 250.000 habitantes. Alcuéntrase a una altitú de 3.650 metros sobro'l nivel del mar, nel valle del ríu Brahmaputra siendo la segunda ciudá más alta d'Asia y una de les más altes del mundu, tantu que la cantidá d'osíxenu disponible ye namái un 68% del disponible a nivel del mar.
La ciudá ye la see tradicional de los lames y llugar u s'atopen los palacios de Potala, Norbulingka y el Templu de Jokhang, incluyíos nel Patrimoniu de la Humanidá y ye consideráu pol budismu tibetanu como'l centru más sagráu nel Tíbet.
Lhasa quier dicir "llugar de los Dioses", anque antiguos documentos tibetanos ya inscripciones demostraron que fasta principios del sieglu VII'l llugar llamábase Rasa, que significa "llugar de cabra".
Economía de Papúa Nueva Guinea
Papúa Nueva Guinea ye dotada de munchos recursos naturales, pero la esplotación ye enzancada pel terrén accidentáu, por cuestiones alrodiu de la propiedá de les tierres, y pol altu costu d'implantación de la infraestructura necesaria. La economía tien un pequenu sector formal básicamente esportador de productos primarios, y tamién un gran sector informal qu'emplega la mayoría de la población. Sicasí les fontes mineres, incluyendo'l petroleu, el cobre y el oru, representen los cuatro quintes partes de los sos exportaciones.
Caltién una agricultura de subsistencia que sirve namái pal consumu local, magar tomó cierta puxanza la industria maderero. El 85% de la so población vive de la agricultura.
La pesca, esplotada industrialmente en concesiones a otros países, constitúi tamién una fonte importante d'ingresos, pero bien afectada polos cambeos climáticos de les corrientes marines del Océanu Pacíficu.
L'ayudes al desenvolvimientu provienen nel so mayor parte d'Australia, magar son de destacar tamién les qu'ufierta Xapón y la Unión Europea
A pesar de les altes potencialidaes del país, en 1995 foi necesaria la intervención del Fondu Monetariu Internacional y del Bancu Mundial p'afaer un programa de desenvolvimientu, que tuvieron de refaese en 1997 tres los efectos de la seca qu'amenorgaron gravemente la producción de café, cacáu, té, azucre y cocu. Na actualidá la situación estabilizóse, con una crecedera de la producción agrícola d'un 3,9% de media añal dende l'añu 1999.
Felipe IV d'España
Felipe IV d'España (Valladolid, 8 d'abril de 1605 – Madrid, 17 de setiembre de 1665), conocíu col nomatu d'El Grande o el Rei Planeta, foi rei d'España dende'l 31 de marzu de 1621 hasta la so muerte, y de Portugal (como Felipe III) dende'l mesmu día hasta avientu de 1640. 
Nel so reináu la Monarquía Hispánica enfrentóse a la Guerra de los Trenta Años (terminada en 1648 cola Paz de Wesfalia), a la rebelión de Portugal y Cataluña de 1640 y a la guerra con Francia (1635 - 1659). Tuvo comu válidu al Conde-Duque d'Olivares entre 1622 fasta la caída en desgracia d'este en xineru de 1643. 
Cèlia Sànchez-Mústich
Cèlia Sànchez-Mústich (Barcelona, 1954) ye una poeta y escritora en llingua catalana. Vive en Sitges dende'l 2001.
Cursó estudios musicales (pianu, guitarra, harmonía) a Arts del Ritme y al Conservatori del Liceu de Barcelona. La so obra axunta títulos de poesía, novela, narrativa curtia y narrativa de non ficción, siete de los cualos recibieron premios como Mercè Rodoreda de narrativa, Miquel de Palol, el Serra d’Or o'l Premi Octubre de poesía. Parte de sos poemes fueron traducíos al gallegu, èuscar, castellán, francés, occitanu, italianu ya inglés, y formaron parte delles antoloxíes tantu en formáu llibru ("Parlano le donne, poetesse catalane del XXI secolo", "48 poètes catalanes pour le XXI siècle, La Traductière" o la más recién "Paraula encesa", al cargu de Jordi Julià y Pere Ballart, ente otros) cómo audiovisual (Archivu audiovisual de poetes del ACEC, etc.).
Interpretó sos poemes en llugares de los Países Catalanes, de cutiu en collaboración con otros poetes. Un curtiumetraxe empobináu por Jordi Bonu, "Ràdio-Taxi" (estrenáu'l 2012) basóse n'unu de sos cuentos. Dinamizadora cultural, hai promovido proyectos d'espardimientu de la poesía como por casu los alcuentros poètico-musicales a Lailo, una trastienda del Raval de Barcelona, mientres cinco años, y la singular Festa de la Poesía a Sitges que dirixe xuntu col poeta y bioquímicu Joan Duran i Ferrer dende l'añu 2007.
Xuntu con Pere Gimferrer, Maria-Mercè Marçal y Jaume Pont formó parte del cuartetu de poetes antologados al estudiu dedicáu a la lliteratura catalana del númberu 1007 (mayu del 2013) de la revista lliteraria francesa Europe. A partir d'esti fechu, empezó a recibir amueses d'interés per parte del mundu poéticu francófono, como la ufierta conxunta de Editions du Noroît (Quebec) y de Myriam Solal (Paris) pa editar la versión francesa de so poemariu "On no sabem", o la invitación a participar al festival Voix de la Méditerranée 2014 a Lodève. Na seronda del 2013, Myriam Solal y Editions du Noroît llegaron finalmente a un alcuerdu por coeditar "On no sabem" col títulu de "Cet espace entre nous", con traducción del tamién poeta y traductor François-Michel Durazzo. La presentación tuvo llugar el 5 de xunu del 2014 al palaciu Maison del Amérique latine de Paris.
Osetia del Sur
Osetia del Sur ye una república independiente "de facto" non reconocida internacionalmente pola mayoria de la comunidá internacional. Xeorxa considérala parte integrante del so territoriu. 
Concursos de Tonada 2014
Civilización púnica
La civilización púnica o cartaxinesa foi un Estáu y civilización de l'Antigüedá clásica que englobaba la ciudá de Cartago y los sos territorios dependientes. El so idioma, cultura y relixón provienen de los fenicios.
La ciudá de Cartago, primeramente una colonia fenicia (la palabra llatina "punĭcus" -"púnicu"- significaba "feniciu" -del griegu "phoinikes"-), tres la decadencia de la so metrópoli (Tiro -incorporada al Imperiu neobabilónicu nel 573 e.C.-), desenvolvió una alianza o lliga con otres ciudaes púniques del Mediterraneu occidental basada na hexemonía de Cartago, que col tiempu terminó integrando toles ciudaes a los sos dominios. La so forma d'Estáu evolucionó dende una tiranía con ciertes carauterístiques monárquiques, fasta un sistema dafechu republicanu. La estensión territorial de los sos dominios formaron un verdaderu Imperiu púnicu.
Idioma púnicu
L'idioma púnicu o cartaxinés foi una llingua semítica falada nel Norte d'África, sur de la península ibérica y delles islles del Mediterraneu de la zona controlada pela antigua ciudá de Cartago. Filológicamente se lo entronca nos dialectos occidentales del feniciu, estendíu pol Mediterraneu arriendes de la colonización fenicia, anque-y lo suel considerar un idioma propiu, sobremanera a partir del sieglu V e. C.
Suelse considerar a Agustín d'Hipona como l'últimu escritor importante de l'Antigüedá que tuvo conocencies de púnicu. Acordies colos sos comentarios, el púnicu inda se falaba na so rexón (Norte d'África) nel sieglu V, y los sos falantes inda se referíen a sigo mesmos como "chanani" («cananeos», esto ye, «fenicios, cartaxineses)».
Calendariu xulianu
El calendariu xulianu, introducíu por Xuliu César nel añu 46 e.C. ("708 Ab urbe condita"), foi una reforma del calendariu romanu qu'entamó a usase nel añu 45 e.C. (709 AUC). Foi'l más usáu n'Europa, y tamién nes posesiones estraeuropees d'estos países, hasta que foi afináu y sustituyíu pol calendariu gregorianu. La diferencia na duración media de los años ente dambos calendarios, 365,25 díes nel xulianu y 365,2425 díes nel gregorianu, ye namái del 0,002%.
El calendariu xulianu tien un añu común de 365 díes dividíos en 12 meses (ver tabla de meses embaxo). Cada cuatro años añádese-y, amás, un día extra a febreru; l'añu que se fai esto ye conocíu como añu bisiestu. Poro, la duración media d'un añu xulianu ye de 365,25 años, colo que s'intentaba axustase lo más posible al añu tropical (añu solar). Magar que los astrónomos griegos persabíen, dende polo menos un sieglu enantes de la reforma, que l'añu tropical yera unos minutos más curtiu, el calendariu xulianu nun incluyía compensación pa ello nel so diseñu. A resultes d'ello, el calendariu ganaba trés díes cada cuatro sieglos, y siguió faciéndolo hasta la reforma calendariu gregoriana de 1582. Esti calendariu tien los mesmos meses, caún cola mesma duración, que'l calendariu xulianu, pero inclúi los díes bisiestos de forma diferente. Por esa diferencia'l calendariu xulianu ta, anguaño, trece díes per detrás del calendariu gregorianu: el 1 de xineru del calendariu xulianu ye'l 14 de xineru nel calendariu gregorianu.
Esti calendariu tien sío sustituyíu como calendariu civil pol gregorianu na mayoría de los países, pero entá ye'l calendariu civil en delles partes del mundu. Amás, les distintes confesiones cristianes surdíes nos países del oeste d'Europa (católica, protestante...), y les partes del mundu evanxelizaes por elles, tiénenlu tamién como base pa los sos calendarios llitúrxicos. Por embargu, nos países de relixón ortodoxa hai delles ilesies (como la de Xerusalén y la de Rusia) entá usen el calendariu xulianu, o modificaciones d'elli distintes al calendariu gregorianu, pa la so lliturxa, mentanto qu'otres (les de Constantinopla, Grecia y Finlandia) adaptáronse darréu al gregorianu. La Ilesia copta sigue usando'l calendariu xulianu, que ye tovía tamién el calendariu civil de los bereberes del norte d'África y nel monte Athos. Y una variante d'elli, nomada calendariu alexandrinu, ye la base del calendariu etiópicu, que ye'l calendariu civil d'Etiopía.
Ab urbe condita
Ab urbe condita ye una frase llatina que significa dende "la fundación de la ciudá" (Roma), que se produció, según el cálculu fecho por Marcu Terenciu Varrón, nel tercer añu de la sesta olimpiada, esto ye, nel añu 753 e.C. 
"Ab urbe condita", que la so abreviatura ye AUC, ye un sistema de numberación usáu por dalgunos historiadores de la Roma clásica pa nomar los años. Sicasí, los editores de llibros del Renacimientu añedieron delles veces AUC a los manuscritos romanos que publicaron, dando la falsa impresión de que los romanos teníen el vezu d'usar esti sistema pa numberar los años, y parez que nun yera asina. El métodu más usáu nesa dómina yera nomar a los dos cónsules qu'ocupaben el cargu esi añu. Asina, por exemplu, l'añu 430 yera conocíu como "Añu del consuláu de Teodosiu y Valentinianu". Usar l'añu de reináu del emperador foi otru sistema, perestendíu nel Imperiu bizantín dende que, en 537, Xustinianu desixó que se ficiera así. El caberu de los sistemes alternativos era cuntar los años "post reges exactos", esto ye, dende la espulsión de los reis y la creación de la República romana. 
El sistema foi usáu polo menos hasta'l pontificáu d'Hormisdes (514-523), cuando'l monxu Dionisiu l'Exiguu calculó les feches del ciclu pascual a partir de la fecha de la encarnación de Xesucristu, qu'él dató nel añu 754 AUC.
Marcu Aureliu
César Marcu Aureliu Antoninu Augustu, en llatín Caesar Marcus Aurelius Antoninus Augustus (26 d'abril de 121 - 17 de marzu de 180), tamién conocíu como Marcu Aureliu, foi emperador romanu dende'l 8 de marzu de 161 el 17 de marzu de 180 y filósofu. Foi el 16° emperador de l'Imperiu romanu y miembru de la "dinastía Antonina", instituyía por Traxanu.
Foi un de los más grandes filósofos de lo Stoixismu.
Azores
Les Islles Azores (en portugués "Açores") son una rexón autónoma de Portugal, conformada por un archipélagu de nueve islles nel Atlánticu Norte.
El Campu d'Argañán
El Campu d'Argañán ye una fastera hestórica-tradicional española allugada nel suroeste de la provincia de Salamanca, n'antigua Rexón de Llión, güei la comunidá autónoma de Castiella y Llión. Fazendo raya moyada con Pertual.
Llenda con Pertual al oeste, L'Abadengu al norte, El Campu de Yeltes y Ciarrodrigu al este y El Campu de Robréu al sur.
Domenico Modugno
Domenico Modugno (Polignano a Mare, 9 de xineru de 1928 - Lampedusa, 6 d'agostu 1994) yera un conocíu cantautor y actor italianu. Ta consideráu como un personaxe únicu na música europea de los años '50, es conocido sobre todo por su canciòn "Nel blu dipinto di blu" ("Volare")
Ilesia de San Isidoru (Uviéu)
La Ilesia de San Isidoru'l Real ye una ilesia y parroquia de la ciudá d'Uviéu, nel Principáu d'Asturies, España. Allúgase na Plaza de la Constitución, xunto a la casa del conceyu de la llocalidá.
Lliga Hanseática
La Lliga Hanseática, tamién nomada Hanse o Hansa (en baxu alemán: "Hanse" o "Dudesche Hanse"; en llatín "Hansa", "Hansa Teutonica" o "Liga Hanseatica") foi una confederación comercial y defensiva de los gremios mercantiles d'un bon númberu de ciudaes del norte d'Europa que dominó el comerciu nes agües del mar Bálticu y el mar del Norte y, al traviés de los puertos d'esos mares, en bona parte de les tierres interiores del norte d'Europa nos sieglos finales de la Edá Media y los primeros de la Edá Moderna (sieglos XIII-XVII).
La lliga creóse pa protexer los intereses económicos y los privilexos diplomáticos de los mercaderes agremiaos nes ciudaes, países y rutes de comerciu que visitaben. Les ciudaes de la Hansa teníen un sistema llegal propiu, y armaben exércitos de so p'axudase y protexese unes a otres. Pesie a ello la organización nun yera una ciudá-estáu, ni tampoco puede llamáse-y una confederación de ciudaes-estáu, una y bones solo perpoques de les ciudaes teníen una autonomía comparable a la que tenía una ciudá imperial llibre.
L'alcordanza de la Hansa caltiénse anguaño nos nomes de delles empreses y instituciones: la compañía aérea de bandera alemana Lufthansa ("Air Hansa"), l'equipu de fútbol de la ciudá de Rostock (F.C. Hansa Rostock), una universidá de la ciudá holandesa de Groningen ("Hanzehogeschool Groningen", Universidá Hanseática de la Ciencia Aplicada), el bancu Hansabank (anguaño Swedbank) y el festival marítimu de Rostock ("Hanse Sail"). Una de les mayores compañíes navieres alemanes, hasta la so quiebra en 1980, nomábase DDG Hansa.
Los historiadores avecen a remontar los oríxenes de la Lliga al momentu de desarrollu de la ciudá de Lübeck, nel norte d'Alemaña. Esta ciudá, que tien puertu nel mar Bálticu, empezó a garrar puxu en 1159, dempués de que'l duque de Saxonia y Bavaria Enrique-y la quitara al conde de Schauenberg y Holstein Dolfu II, que la fundara en 1143 y ficiera un castiellu nella. Primero d'eso el mar Bálticu yá tenía sío escenariu d'aventures esploratories -los marinos de la islla sueca de Gotland xubieron pelos ríos aportando a ciudaes tan llonxanas del mar como Novgorod, por exemplu- y tamién zona d'actividá de bandes de pirates, pero la escala del comerciu al traviés d'elli yera enforma pequeña primero de que se desarrollara la Lliga Hanseática. Les ciudaes alemanes habríen facese en perpocos años, nel sieglu XIII, col control del comerciu nesti mar, y la ciudá de Lübeck convirtióse nel puntu central de les rutes de comerciu que conectaben les ciudaes de los mares Bálticu y del Norte. El puntu cimeru de la so hexemonía algamolu nel sieglu XV, entamando entonces una lenta decayencia hasta la desapaición de la Lliga nel sieglu XVII.
Lübeck convirtióse nuna base pa que los mercaderes de Saxonia y Westfalia comerciaran con puertos asitiaos al norte y al este d'ella. Bien de tiempu primeru de que'l términu "Hanse" apareciera nún documentu en 1267 los comerciantes de delles ciudaes entamaran a formar gremios (o "Hansa") pa comerciar con ciudaes del otru lláu del mar, especialmente coles de la fastera oriental del Bálticu, económicamente menos desarrollaes. Esta zona yera rica en madera, cera, ámbar, resinas y pieles que, amás del trigu y el centén, yeren baxaes en barca dende les tierres interiores a les ciudaes portuaries, aú yeren embarcaes nos barcos de la Hansa. Eses ciudaes foron creando gremios de comerciantes (Hansa) y tamién los sos propios exércitos, nos que los gremios taben obligaos, cuando facía falta, a poner soldaos. Aidábense militarmente ente elles, y avezaben a poner tamién soldaos nos barcos comerciales pa protexelos.
Primero de que se formara la Hansa yera la ciudá sueca de Visby la que dominaba'l comerciu nel Bálticu. Mercaderes de la ciudá establecieran, en 1080, un puestu comercial, nomáu Gutagard o Gotenhof, na ciudá rusa de Novgorod.. Los mercaderes alemanes primero instaláronse tamién nelli, pero dempués llevantaron, agües arriba del ríu Volkhov, uno propiu, que nomaron Peterhof. Esto ficiéronlo na primer metá del sieglu XIII, y pa 1229 los mercaderes alemanes yá consiguieran ciertos privilexos na ciudá qu'afitaron la so posición
Nesos documentos, sicasí, nun s'usaba entá la pallabra Hanse, que nun apaez davezu hasta la fundación de la Lliga en 1356; los habitantes de Gotland (islla sueca aú s'asitia Visby) usaben, en cuenta d'ella, la pallabra "varjag".
Les sociedaes gremiales trabayaron pa eliminar les restricciones al comerciu per ende. Por exemplu, en 1157 los mercaderes de la Hansa de Colonia convencieron al rei inglés Enrique II de que los lliberara de tolos peaxes en Londres y de que-yos dexara comerciar faciendo feries per toa Inglaterra. La ciudá de Lübeck, la "reina de la Hansa", que facía de puertu intermediariu ente los mares Bálticu y del Norte, consiguió el privilexu imperial de convertise nuna ciudá imperial llibre, como tamién lo yera Hamburgu dende 1189.
En 1241 Lübeck, que tenía consiguío l'accesu a los recursos pesqueros de los mares Bálticu y del Norte, formó una allianza -precursora de la Lliga- con Hamburgu, otra ciudá comercial que controlaba les rutes del comerciu de la sal de la rodiada de Lüneberg. Les ciudaes aliaes pasaron a controlar asina'l comerciu del pescáu en salazón, y especialmente el mercáu de Scania, una feria añal cellebrada nesa rexón sueca al entrar la seronda na que se comerciaba con arenque. Colonia axuntose a les dos ciudaes na Dieta (asamblea) de 1260. En 1266 Enrique III concedió-y a les Hansa de Lübeck y Hamburgu un estatutu que-yos permitía comerciar n'Inglaterra, y la Hansa de Colonia xunióse a elles en 1282 pa formar una poderosa colonia hanseática en Londres. Estos alcuerdos víense facilitaos pola fragmentación de los poderes políticos de la dómina, que yeren incapaces munches vegaes de garantizar la seguridá del comerciu. Nos siguientes 50 años la Hansa foi formándose mediante la firma d'alcuerdos de cooperación y confederación coles ciudaes que salpicaben les rutes comerciales al este y al oeste de Lübeck. Esta ciudá siguió siendo l'exe y la ciudá principal de la confederación, que alquirió un carácter oficial na Dieta cellebrada nesa ciudá en 1356.
D'otra banda, en 1258 comerciantes de la ciudá holandesa de Groningen consiguieron el derechu de comerciar n'Inglaterra, y tamién privilexos pal comerciu dientro d'Holanda. Groningen yera, ya d'aquella, un miembru del guañu de Lliga Hanseática que, de manera entá non oficial, taba formándose. Yá años anantes, en 1227, dos mercaderes d'esa ciudá figuraben como testigos, en Gotland, d'un tratáu firmáu ente la Hansa y el príncipe de Smolensk, y había contactos regulares de los mercaderes d'esa ciudá colos d'Hamburgu y Bremen. En 1273 l'abá d'Aduard (una villa asitiada a les afueres de Groningen) consiguió, del arzobispu d'Hamburgu, el derechu de comerciar cola ciudá alemana de Stade, ribereña del ríu Elba.
Nel periodu ente 1300 y 1500, sicasí, el comerciu a gran distancia de Groningen amenorgó, debilitando la posición de la ciudá dientro la Lliga, cola que tuvo dellos desencuentros. Asina, en 1358 Lübeck unvió cartas a tolos miembros de la Hansa nes que-yos pedía que ficieran un boicot comercial a Flandes, pero Groningen nun recibió la carta y, cuando-y llegó al final, protestó por tener que boicotear a los sos vecinos, magar qu'acabó sumándose al bloquéu comercial. Diez años dempués tamién refugó participar nuna flota que la Lliga axuntó pa enfrentase al rei Waldemar de Dinamarca pa protexer la llibertá de navegación al traviés del Øresund. Pesie a ello Groningen siguió siendo miembru de la Hansa, y nel entamu del sieglu XV agospió la cellebración d'una asamblea de la Lliga.
L'ascensu de Lübeck, y el so accesu al comerciu con Escandinavia y el Rus de Kiev, fízo-y entrar en competencia directa colos mercaderes escandinavos, que teníen previamente'l control d'eses rutes. La competición, sicasí, finó tres de firmar un tratáu cola Hansa de Visby, pol que los mercaderes de Lübeck vieron aseguráu el accesu al puertu fluvial de Novgorod, aú construyeron un puestu comercial o "Kontor". Esi tratáu foi siguíu por otros similares con otres ciudaes del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu, y la Lliga foi tomando forma. Nunca, por embargu, foi una federación como tal. Ye cierto que hubo reuniones ("Hansetag" o dietes hanseátiques) de les ciudaes de la Lliga en Lübeck a partir de 1356, pero nun teníen una periodicidá regular, había ciudaes que decidíen nun mandar representantes y los alcuerdos que s'adoptaben nun yeren de cumplimientu obligatoriu. A lo llargo del tiempu la rede d'aliances crecía y menguaba, xuniendo a un númberu variable (ente 70 y 170) de ciudaes nos distintos momentos de la so esistencia.
La Lliga consiguió tamién establecer "Kontors" en Bruxeles (Flandes), Bergen (Noruega) y Londres. Esos puestos comerciales medraron hasta convertise n'enclaves foriatos dientro d'eses ciudaes. El de Londres, establecíu en 1320, allugábase al oeste de la ponte de Londres ("London Bridge"), nel llugar qu'anguaño ocupa la estación de ferrocarril de Cannon Street. Col tiempu foi medrando hasta ser un barriu amuralláu coles sos propies cases, oficines, ilesies, almacenes, oficina de pesos y midíes... La primer referencia al enclave col nome de "Steelyard" (del alemán "der Stahlhof") ye de 1422. Además d'estos grandes Kontors, nes ciudaes hanseátiques había un representante comercial y un almacén de la Lliga. N'Inglaterra, por exemplu, habíalos en Boston, Bristol, King's Lynn, Ipswich, Norwich, Yarmouth y York.
La Lliga, que comenzó comerciando con texíos de llana basto, tuvo l'efectu de desarrollar, amás del comerciu, la industria testil del norte d'Alemaña, qu'ameyoró la calidá de los sos productos de llana y entamó a producir teles de llinu y inclusu seda. Esi procesu de refinamientu de la producción industrial afectó a otros sectores industriales: talla en madera, producción d'armes, grabáu en metal, tresformaos de la madera... En poques pallabres, el monopoliu de la navegación y el comerciu marítimu de la Lliga, que duró más d'un sieglu, fizo posible que'l Renacimientu aportara al norte d'Alemaña muncho tiempu anantes que al restu d'Europa.
Los productos colos que comerciaba la Lliga incluyíen madera, pieles, resina, llinu, miel, trigu y centén, que yeren llevaos del este d'Europa a Flandes y Inglaterra y intercambiaos por ropa y bienes manufacturaos producíos nesos países. Dende Suecia, pela so banda, traía mineral de cobre y fierro y pescáu en salazón.
No que cinca a la espansión de la Lliga hacia l'este, los colonos alemanes escomenzaron a instalase, nos sieglos XII y XIII, en munches ciudaes de la costa oriental del mar Bálticu: Elbing (actual Elbląg) y Thorn (actual Toruń) en Polonia, Reval (actual Tallinn) y Dorpat (actual Tartu) n'Estonia, Riga en Letonia ... que se convirtieron en miembros de la Lliga y que, en dalgunos casos, entá caltienen anguaño munchos edificios y una trama urbana que recuerda los sos díes como ciudaes hanseátiques. Los colonos, les más de les veces, teníen el privilexu de tar sometíos a la llei de Lübeck ("Lübisches Recht"), polo que toles cuestiones llegales que-yos concerníen teníen que tratales col ayuntamientu de Lübeck. La Confederación Livona, que comprendía l'actual Estonia y parte de l'actual Letonia, tenía la so propia dieta hanseática, y toles sos principales ciudaes yeren miembros de la Lliga.
La Lliga tenía una estructura fluida, pero los sos miembros compartíen dalgunes carauterístiques. Pa entamar, la mayoría les ciudaes de la Hansa yeren ciudaes independientes o que ganaron esa independencia gracies a l'acción colectiva de les ciudaes de la Lliga. Magar qu'esa independencia yera relativa, lo cierto ye que les ciudaes llibres hanseátiques debían namái obediencia al emperador del Sacru Imperiu Romanu Xermánico, sin dengún llazu de vasallaxe cola nobleza llocal. Otra característica común yera que toes taben estratéxicamente asitiaes a lo llargo les principales rutes comerciales. Nel cumal del so poder, a finales del sieglu XIV, les ciudaes usaron esta posición y la so fuercia militar pa influyir na política imperial.
Tamién proyectaben el so poder fuera del Imperiu. Ente 1361 y 1370 la Lliga caltuvo una guerra con Dinamarca. Ensin munchu ésitu nún primer momentu, tres de la formación de la Confederación de Colonia en 1368 saquearon Copenhague y Helsingborg, obligando al rei danés Valdemar IV y al so xenru Haakon VI, rey de Noruega, a garantizá-y a la Lliga'l 15% de tolos beneficios del comerciu danés nel tratáu de Stralsund (1379), que punxo fin a la guerra. Esti tratáu, que-y daba'l monopoliu políticu y comercial en Escandinavia, marca'l puntu cimeru del poder de la Lliga, que vio renovaos esos privilexos nel tratáu de Vordingborg (1435).
La Hansa tamién llevó alantre una enérxica campaña escontra la piratería. Ente 1392 y 1440 el comerciu de la Hansa tuvo amenazáu polos ataques de los Vitalians, una compañía de corsarios contrataos en 1392 por Albertu de Mecklenburg, rei de Suecia, nel so conflictu cola reina Margarita I de Dinamarca. La Hansa, amás de protexer militarmente los sos barcos, ocupábase tamién d'asegurar la seguridá de la navegación entrenando los sos propios marinos y llevantando faros. Otru conflictu esterior, a mediaos del sieglu XV, foi la guerra con Holanda (1438-41), tres de la cual los comerciantes d'Amsterdam consiguieron accesu llibre al comerciu nel mar Bálticu, franciendo asina'l monopoliu de la Hansa.
Na mayoría de les ciudaes los comerciantes de la Hansa axuntábense alredor de los sos puestos comerciales, faciendo vida na rodiada y teniendo perpocu contactu, nun siendo pa comerciar, coles poblaciones natives. Munchos comerciantes y nobles d'eses ciudaes, poro, envidiaben el so poder y tentaben d'amenorgalu. Asina, en Londres los comerciantes llocales presionaban continuamente al so gobiernu pa que foran revocaos los privilexos de la Lliga, y el refugu de la Hansa a ufrir contrapartíes asemeyaes a los comerciantes ingleses nos sos puertos enraxonábalos enforma. Pesie a ello, el rei inglés Eduardu IV reconfirmó los privilexos de la Lliga nel tratáu d'Utrecht (1474), mayormente pa recompensar la importante axuda económica que la Hansa-y prestó demientres la Guerra de les Roses. La presión de los comerciantes llocales, sicasí, acabó siendo efectiva, y en 1597 Sabela I espulsó a la Lliga del puertu londinense; el so "Kontor", el Steelyard, foi peslláu al añu siguiente. Y muncho primero, en 1494, Ivan III de Rusia pesllara'l "Kontor" de Novgorod. Foi l'entamu de la decayencia, que se fizo inevitable porque'l gran poder de la Hansa obligó a los demás poderes a tomar midíes escontra ella y porque entamaron a aparecer fricciones ente los propios miembros de la Hansa.
La crisis económica de finales del sieglu XV afectó enforma a la Hansa. Primero, porque los sos potenciales rivales foron apaeciendo en forma d'estaos territoriales, tanto nel este (Polonia, Rusia) como nel oeste (Países Baxos). Asina, Polonia venció a los Caballeros Teutónicos en 1466, y Iván III, gran príncipe de Moscú, acabó anesionándose Novgorod en 1478 y pesllando'l "Kontor" de la Hansa unos años dempués. La Hansa, d'otra banda, tampoco supo adaptase bien a los nuevos instrumentos de créditu d'invención italiana, una y bones yeran les monedes de plata, y non los instrumentos non metálicos de créditu, el mediu de pagu más habitual nes sos transacciones comerciales.
Nesi mesmu sieglu, amás, foi creciendo la tensión ente Prusia y les ciudaes de los "Wenden" (nome que se-y daba a los eslavos que vivíen na rodiada de los pueblos xermánicos), esto ye, Lübeck y les ciudaes asitiaes al este d'ella. Lübeck yera perdependiente del so rol como nodu central de la Hansa y, magar que yera la puerta pa la entrada de productos por vía terrestre a Hamburgu, foi siendo esquivada nesta xera. Pa facelo nun había más que arrodiar Dinamarca per mar. Los intereses de Prusia, amás, entamaron a ser distintos de los de Lübeck, una y bones taba perinteresada na esportación de productos a granel (trigu, madera) a Inglaterra y los Países Baxos, pero tamién a España o Italia.
Nesti contestu, en 1454, año del casoriu d'Isabel d'Austria con Casimiru IV, rei de Polonia, les ciudaes de la Confederación Prusiana rebeláronse escontra la dominación de la Orden Teutónica, reconociendo a Casimiru como'l so únicu señor y pidiéndo-y la incorporación al so reinu. De resultes les ciudaes hanseátiques de Danzig, Thorn y Elbing pasaron, pol segundu tratáu de Thorn (1466), a formar parte del reinu de Polonia integrando la rexón que se conoció como Prusia Real. Esi nuevu reinu, pol matrimoniu del rei con una princesa Habsburgu, foi sofitáu enforma pol Sacru Imperiu Romanu Xermánicu, y entamó a desarrollase. La so capital, Kraków (Cracovia), tenía rellación, magar que non mui intensa, cola Hansa. La desapaición de les fronteres nel ríu Vístula de resultes de la espansión del reinu de Polonia fizo medrar enforma'l comerciu de cereal polacu, lleváu ríu abaxu hasta'l mar. Esti pasó de 10.000 t añales a finales del sieglu XV a cerca de 200.000 t añales nel sieglu XVII. Esti comerciu, domináu pola Hansa, afitó la importancia d'esta rexón como la principal nes sos actividaes comerciales, al puntu de que Danzig convirtióse na mayor ciudá de la Hansa.
En 1567 les 63 ciudaes que d'aquella formaben la Hansa firmaron un nuevu alcuerdu, selláu polos representantes de los cuatro distritos hanseáticos (los de Lübeck, Braunschweig, Colonia y Danzig) que reconfirmaba les sos obligaciones y derechos como miembros de la Lliga, incluyendo'l de la defensa común escontra los enemigos. Les ciudaes prusianes de Thorn, Elbing, Königsberg, Riga y Dorpat tamién firmaron, pero Danzig, presionada pol rei de Polonia, remaneció neutral. A cambio comprometiose a nun permitir el pasu de barcos con mercancía pa Polonia, qu'entamaron a amarrar nel cercanu puertu de Puck.
Otra fuente importante de beneficios pa la Hansa yera'l so dominiu del mercáu de venta de barcos, especialmente nos sos astilleros de Lübeck y Danzig. D'ellí salíen barcos pa toda Europa. Los holandeses, que queríen facer de Bruxes un gran puertu comercial, entamaron a competir na construcción de barcos cola Hansa, y esta tentó de parar la tresferencia de tecnoloxía de los sos astilleros a los holandeses. Danzig, que yera socia comercial d'Amsterdam, intentó entorpecer esa decisión y, pa disgustu de los comerciantes de Lübeck, los barcos holandeses entamaron a dir buscar cereal a Danzig directamente. Los holandeses, amás, tamién entamaron a comerciar directamente colos principaos del norte d'Alemaña en ciudaes que nun pertenecíen a la Hansa, y como los sos costes de flete yeren muncho más baxos que los de la Hansa ésta entamó a verse excluyida como intermediaria comercial. Col tiempu les ciudaes hanseátiques de Prusia y Livonia foron sofitando a los holandeses en perxuiciu de les ciudaes hanseátiques del norte d'Alemaña, y dempués de varies batalles navales ente les flotes hanseática y holandesa Amsterdam, que sustituyera a Bruxes como'l principal puertu de los Países Baxos, algamó una posición cimera nel comerciu del granu polacu y bálticu dende finales del sieglu XV. 
Al tiempu Nuremberg, en Franconia, desarrolló una ruta esclusivamente terrestre, que diba de Francfort a Nuremberg, y d'ellí a Leipzig, pa vender productos que'l so comerciu tenía sío monopoliu de la Hansa a Polonia y Rusia. Per ella llevaben texíos flamencos y vinu francés, qu'intercambiaben por granu y pieles naquellos países. La Hansa beneficiose d'esi comerciu dexando a comerciantes de Nuremberg que s'instalaran nes ciudaes de la Hansa, pero estos a cambio entraron nel comerciu con Suecia. El mercader de Nuremberg Albrecht Moldenhauer foi una figura clave nel desarrollu del comerciu d'esa ciudá con Suecia y Noruega, y los sos fíos Wolf y Burghard estableciéronse en Bergen y Estocolmo, convirtiéndose nos principales comerciantes hanseáticos d'esos puertos.
Al entamu del sieglu XVI la Lliga taba nuna posición debilitada. Suecia yera un imperiu qu'entamaba a garrar puxu, y controlaba la mayoría del mar Bálticu. Dinamarca tenía recuperao'l control sobro'l so comerciu, el "Kontor" de Novgorod pesllara y el de Bruxes cuasi nun tenía actividá. Les ciudaes que formaben parte de la Lliga teníen entamao a mirar más polos intereses de so que polos comunes, y l'autoridá política de los príncipes alemanes aumentara, lo que diba amenorgando la llibertá d'actuación que los comerciantes y les ciudaes hanseátiques tuvieran primero.
La Lliga tentó de facer frente a esta situación. Asina, en 1556 creó la figura del síndicu, un puestu permanente ocupáu por una persona con conocimientos llegales (Heinrich Sudermann foi el primeru) que trabayaba de contino pa protexer y estender los alcuerdos diplomáticos de las ciudaes de la Hansa. L'alcuerdu de 1567 foi ún de los primeros frutos del so trabayu. D'otra banda, treslladose'l "Kontor" de Bruxes a Amberes, y la Lliga tentó d'abrir nueves rutes comerciales. Pesie a ello, nun foi capaz de lluchar colos poderosos estaos que diben surdiendo na so rodiada, y el llargu declive escomenzó. El "Kontor" d'Amberes peslló en 1593 y el de Londres, como yá se dixera, fizo lo mesmu en 1598; el de Bergen diba siguir activu hasta 1754, siendo los sos edificios los únicos qu'entá se conserven. La construcción del xigantescu navíu militar "Adler von Lübeck", que nun llegó enxamás a combatir, pa lluchar escontra Suecia na guerra nórdica de los siete años (1563-70) y qu'enxamás llegó a combatir, ye una amuesa clara de los intentos inútiles y desesperaos de Lübeck por caltener la so posición de privilexu nun mundu bien distinto, na so ordenación política y económica, al que permitiera'l so ascensu sieglos atrás.
A finales del sieglu XVI la Lliga implosionara, y yá nun yera quién a controlar les sos engarradielles internes, los cambios políticos y sociales qu'acompañaran la Reforma protestante, l'ascensu imparable de los comerciantes holandeses y ingleses o la incursión del Imperiu otomanu nes sos rutes comerciales. Namái nueve ciudaes asistieron a la so última dieta, en 1669, y sólo trés (Lübeck, Hamburgu y Bremen) siguieron siendo miembros d'ella hasta la so liquidación en 1862.
Pesie a ello, munches ciudaes entá caltienen la memoria del so pasáu hanseáticu. Ciudaes holandeses como Groningen, Deventer, Kampen y Zutphen, y alemanas como Bremen, Demmin, Greifswald, Hamburgu, Lübeck, Lüneburg, Rostock, Stade, Stralsund and Wismar siguen llamándose a sigo mesmes ciudaes de la Hanse; y Lübeck, Hamburgu y Bremen apéllense oficialmente "ciudaes hanseátiques llibres". Esti llazu anacrónicu con un pasáu gloriosu foi especialmente importante pa Lübeck nel sieglu XX. En 1937 el partíu nazi quitó-y el privilexu de nomase así dempués que'l senáu de la ciudá nun-y dexara a Adolf Hitler dar un discursu na ciudá demientres la so campaña electoral. Dio el mitin nun pueblu de les afueres, Bad Schwartau, y dende aquella referíase a Lübeck como "la pequeña ciudá que ta a la vera de Bad Schwartau" .
Los miembros de la Lliga yeren los mercaderes de les ciudaes del norte d'Alemaña (la rexón aú se falaba el baxu alemán), así como les ciudaes aú estos mercaderes s'instalaron. Non toles ciudaes con comunidaes de mercaderes del norte d'Alemaña, sicasí, foron miembros de la Lliga; Emden (Alemaña), Memel (anguaño Klaipeda, en Lituania), Vyborg (en Rusia) y Narva (en Estonia) nunca pertenecieron a ella. Los comerciantes, nostante, podíen provenir de ciudaes que nun teníen los privilexos d'autonomía municipal recoyíos na "Deutsches Städtewesen" (Llei de les Ciudaes Alemanes), otorgada pol emperador Otón I a finales del sieglu X; les úniques condiciones pa poder ser miembru de la Lliga yera ser nacíu de padres alemanes, almitir la xurisdicción de la llei alemana y tener conocimientos de los asuntos comerciales. Los sos miembros, poro, yeren mui heteroxéneos, y buscaben na Lliga coses distintes, pues mentantu qu'unos teníen el mayor enfotu nel ameyoramientu y crecimientu del comerciu otros apoyábense nella p'asegurase la mayor independencia posible de la nobleza llocal de la zona.
Les decisiones y acciones de la Lliga yeren el resultáu d'un procesu de deliberación basáu nel consensu. Cuando había dalguna cuestión que tomar los miembros yeren convocaos a participar nuna reunión xeneral o dieta, nomada "Tagfahrt" y tamién, dende 1358, "Hansetag". Les ciudaes escoyíen los sos enviaos (nomaos "Ratssendeboten") pa que los representaran. Munches veces nun enviaben caúna un representante, sinón qu'un mesmu delegáu representaba a un garapiellu de comunidaes. P'algamar el consensu, tanto nes reuniones llocales como nos "Tagfahrt" usábase la tradición llegal de la Baxa Saxonia nomada "Einung", pola que'l consensu definíase como l'ausencia de quexes. Dempués d'un alderique les propuestes que teníen un sofitu ampliu yeren dictaes en altu a un escribiente y convertíense en compromisos ("Rezess") obligatorios si los asistentes nun obxetaban nada; aquellos que defendíen propuestes alternatives que nun habíen algamao el apoyu suficiente teníen el deber de quedar callaos demientres esti procedimientu se desarrollaba. Si nun podía llegase al consensu en dalguna cuestión delegábase la decisión en dellos miembros de la Lliga, que discutíen sobro ella hasta que llegaben a una solución.
Los "Kontor" teníen sellu propiu, xulgáu de so y la so propia tesorería. Como los gremios, taben dirixíos por un "Ältermann" (edil o conceyal), magar que'l de Londres, como casu singular, tenía un "Ältermann" hanseáticu y otru inglés. En 1347 el Kontor de Bruxeles modificó los sos estatutos p'asegurar una representación igualitaria de los miembros de la Lliga. A tal fin, los miembros de les comunidaes procedentes de diferentes rexones agrupábense en tres círculos o Drittel ("tercera parte" o "terciu" sedría la so torna): el "Drittel" de los eslavos ("Wenden") y saxones, el "Drittel" de los prusianos y westfalianos y el "Drittel" qu'agrupaba a los comerciantes de Gotland, Livonia y Suecia. Caún de los "Drittel" escoyía dos "Ältermanner" y a seis miembros del conceyu de los 18 ("Achtzehnmännerrat") pa qu'alministraran el "Kontor" por un periodu de tiempu determináu. En 1356, nuna reunión preparatoria del primer "Tagfahrt" de la Lliga confirmose l'estatutu del "Kontor" de Bruxeles, y la división en "Drittel" foi, pasín ente pasu,siendo adoptada y alquiriendo calter oficial pal conxuntu de la Lliga 
El "Tagfahrt" o "Hansetag" yera la única institución centralizada de la Lliga. Dempués de la sodivisión en "Drittel" los miembros de caún d'ellos cellebraben frecuentemente "Dritteltage", reuniones nes que buscaben posiciones comunes coles qu'acudir a los "Tagfahrt". Tamién había reuniones nes ciudaes, y magar qu'estes reuniones rexonales y llocales nunca formalizaron nuna institución concreta foron garrando importancia nel procesu de preparación de les decisiones de los "Tagfahrt".
Dende 1554 modificose la sodivisión en "Drittel" pa reducir la heteroxeneidá dientro de cada ún d'ellos y facilitar que s'algamaran consensos más ceo, faciendo asina más eficiente'l procesu de toma de decisiones. El númberu de círculos aumentó a cuatro, nomaos "Quartier" ("cuarta parte" o "cuartu"). 
Esta división, nostante, aplicose namái a les reuniones xenerales, porque los "Kontor" nun siguíen estes sodivisiones a la hora d'organizase, por exemplu, pa escoyer al so "Ältermänn". Asina, por exemplu, la sodivisión que funcionó nel de Londres dende 1554 agrupó los miembros en trés círculos, nos que los mercaderes de Lübeck representaben a los de les ciudaes eslavas, pomeranies, saxones y algunes de les de Westfalia, los de Colonia a los de les ciudaes holandeses y a les de Cleves, Mark y Berg, y los de Danzig a los de les ciudaes prusianes y livones.
Carlos II d'España
Carlos II d'Austria (Madrid, 6 de payares de 1661 – ibídem; 1 de payares de 1700), nomáu 'el Fechizáu', foi rei d'España entre 1665 y 1700, últimu de la Casa de Austria. Fiu y herederu de Felipe IV y de Mariana de Austria. So madre exerció la rexencia hasta la so mayoría d'edá en 1675. El so estáu físicu, endébile y enfermizu foi lo que-y valió el sobrenome del "fechizáu" (creese que tenía el síndrome de Klinefelter). Casose con María Luisa de Orleans y llueu con Mariana de Neoburgu sin tener descendencia (era estéril). La so muerte causó una crisis socesoria que solucionóse cola elección de Felipe d'Anjou como rei d'España. Posteriormente este asuntu daría llugar a la Guerra de Socesión española. 
Ríu Suarón
El ríu Suarón ye un ríu del conceyu asturianu d'A Veiga. 
Nace, de la xuntura de los regatos de Lagarteira y A Mina, cerca del llugar d'A Veiga dos Trobos, na parroquia veiguense de Paramios. Dende allí, faciendo revueltes ente praos y viesques de pinos, avanza en dirección norte averándose a los llugares de Molexón y Nafaría. Cerca de Meredo, aú lu llamen ríu de Meredo toma dirección oeste, magar que dempués de pasar esta población y recibir pela manzorga les agües del ríu Lormes, vuelve tomar dirección norte, faciendo de llende col conceyu de Castropol. Vuelve tomar dempués dirección oeste y, tres de facer, cerca'l llugar d'El Couso, un pequeñu saltu d'agua nomáu Sestelo, pasa por Armeirín y aporta a Piantón. Allí hai, sobre elli, una ponte medieval (conocida como ponte romana de Piantón) en bon estáu de conservación. Nel tramu baxu del so calce traviesa la capital del conceyu, aú recibe pela manzorga al ríu Monxardín, hasta desaguar, nuna zona bayurosa en xuncos, nel ríu Eo. 
Anguaño, tres de facer delles obres nos caberos años, el ríu ta encauzáu al so paso pola villa veigueña, pero yera avezao, en tiempos pasaos, que'l ríu la inundara cuando había una crecida. Foron especialmente importantes les de los años 1897, 1932, 1959 y 1969. Amás d'elles, enagua munches veces el campu de fútbol d'El Soutón, aú xuega los sos partíos l'Astur Vegadense, que ta asitiáu na so marxe derecha a la entrada d'A Veiga.
Cisxordania
Cisxordania (n'árabe: الضفة الغربية, "aḍ-Ḍaffah l-Ġarbiyyah") ye una rexón que xunto cola Franxa de Gaza de los Territorios Palestinos, que tien los sus llendes nel este nel Ríu Xordán y el Mar Muertu, y pol oeste, norte y sur cola nomada Llinea Verde, establecida nel Armisticiu árabe-israelí de 1949. El so estatus nun ta resueltu. L'Autoridá Nacional Palestina controla parte del territoriu, mientras que Israel anesionóse formalmente Xerusalén Este, pero sin el reconocimientu de la comunidá internacional. 
IV Concursu de Canción Asturiana Conceyu de Siero
La cuarta edición del Concursu de Canción Asturiana Conceyu de Siero, entamada pola "Asociación de Amigos del Roble" y l' "Asociación de Folclore Amigos de la Tradición", tuvo llugar ente los días 25 de mayu de 2014 y el 13 de xunetu en que se celebró la gala d'entrega de premios.
Los ganadores d'esta cuarta edición fueron:
Lübeck
La Ciudá Hanseática de Lübeck ("Hansestadt Lübeck") ye una ciudá del norte d'Alemaña. Ye la segunda mayor del estáu de Schleswig-Holstein, y ún de los mayores puertos del país. Asitiada sobro'l ríu Trave, foi por varios sieglos la capital oficiosa de la Lliga Hanseática. 
El so cascu históricu forma parte de la llista de monumentos consideraos Patrimoniu de la Humanidá de la UNESCO poles abundantes construcciones gótiques en lladriyu que conserva. 
L'afayu de varios dólmenes neolíticos na rodiada de la ciudá confirma que la zona lleva habitada varios miles d'años. Alredor del añu 700 pueblos eslavos aportaron a la parte oriental de Holstein, que taba ocupada dende la dómina de les migraciones de los pueblos bárbaros por pueblos xermánicos. Al entamu del sieglu IX Carlomagnu, que tentaran ensin llogralo cristianizar a los habitantes de la zona, expulsó a los saxones ya instaló allí eslavos polabios, que yeren los sos aliaos. Liubice foi fundada a la oriella del ríu Trave, unos cuatro quilómetros al norte del actual centru urbanu de Lübeck. Nel sieglu X l'asentamintu convirtióse nel más importante de la confederación Obotrite, y construyose un castiellu, lo que nun impidió que fora arrasáu en 1128 por los Rani, una tribu d'eslavos paganos.
La ciudá moderna foi fundada como un asentamientu xermánicu en 1143 por Dolfu II, conde de Schauenberg y Holstein, na islla fluvial nomada Bucu. Construyó un castiellu nuevu, que tuvo que ceder en 1158 al duque de Saxonia y Bavaria Enrique. Dempués de qu'esti abandonara'l poder, en 1181, la ciudá convirtióse nuna ciudá imperial ocho años. L'emperador Barbarroxa ordenó que se formara, pa rexir la ciudá, un conceyu de 20 miembros. Nelli foron mayoría los comerciantes, lo que fizo que la política de la ciudá tuviera orientada a defender, nos sieglos vinientes, los derechos d'esti gremiu. El conceyu sobrevivió hasta'l sieglu XIX.
La ciudá y el so castiellu, tres d'esos años, cambió de dueñu otra vez. Perteneció al ducáu de Saxonia hasta 1192, y de magar, hasta 1217, al condáu de Holstein. Dempués foi parte del reinu de Dinamarca hasta la batalla de Bornhöved (1227).
Alredor del 1200 el puertu convirtióse nel puntu de salida de los colonos que colaben pa los territorios ribereños del Báltico que foran conquistaos pola Orden Livonia primero y pola Orden Teutónica tamién. En 1226 l'emperador Federicu II concedió-y a la ciudá l'estatus de ciudá llibre imperial, lo que la convirtió na Ciudá Llibre de Lübeck.
Nel sieglu XIV la ciudá convirtióse na "Reina de la Lliga Hanseática", una organización comercial medieval de la que Lübeck yera'l mayor y más poderosu miembru. En 1375 l'emperador Carlos IV nomó a la ciudá una de les cinco "Glories del Imperiu", títulu que compartía con Venecia, Roma, Pisa y Florencia. La vida de la ciudá foi tormentosa. Enfrentose con Dinamarca y Noruega delles veces por cuestiones rellacionaes colos privilexos comerciales, con resultáu desigual. Sos intereses y los de la Lliga prevalecieeron nos conflictos de 1435 y 1512, pero la ciudá foi derrotada al involucrase na guerra del Conde, una guerra civil desarrollada en Dinamarca en 1534-36.
De resultes de la so derrota el poder de Lübeck entamó una sele decayencia. La ciudá caltúvose neutral na guerra de los Trenta Años, pero l'emprobecimientu del continente, que fizo menguar enforma'l comerciu, y la nueva orientación tresatlántica del comerciu europeo ficieron que la Lliga, y con ella Lübeck, foran perdiendo fuercia. Sicasí, Lübeck siguió siendo un puertu importante del comerciu bálticu inclusu dempués de la disolución de la Lliga en 1669.
Nel sieglu XIX, nel trescursu de les guerres napoleóniques, les tropes de Carlos XIV Xuan de Suecia ocuparon la ciudá, que declarárase neutral, en payares de 1806. De 1811 a 1813 la ciudá foi anesionada formalmente por Francia, convirtiéndose en parte del so territoriu hasta'l Congresu de Viena de 1815.
En 1937 los nazis aprobaron el decretu del Gran Hamburgu, qu'espandía'l territoriu de la Ciudá Llibre y Hanseática d'Hamburgu y facíalu abarcar las ciudaes que hasta entonces pertenecieran a la provincia prusiana de Schleswig-Holstein. Pa compensar a Prusia por esa pérdida territorial (y en parte porque Hitler tenía-y perceguera a la ciudá dende que, en 1932, el conceyu nun-y permitiera facer campaña nella en 1932) Hitler acabó colos 711 años d'independencia de Lübeck, que vio como la mayor parte del so territoriu yera incorporáu al de Schleswig-Holstein.
Demientres la Segunda Guerra Mundial Lübeck foi la primera ciudá alemana que foi atacada con intensidá pola Royal Air Force británica. L'ataque del 28 de marzu de 1942 provocó un fueu que dañó enforma'l centru históricu, desturyendo un bon númberu de cases y trés de les principales ilesies de la ciudá. El Segundu Exércitu Británicu entró na ciudá'l 2 de mayu de 1945 y ocupola ensin resistencia. Al día siguiente ocurrió, na bahía de la ciudá, ún de los mayores desastres navales de la historia. Los bombarderos de la RAP hundieron trés barcos (SS Cap Arcona, SS Deutschland y SS Thielbek) que los alemanes teníen enllenao de prisioneros de los sos campos de concentración. Morrieron 7.000 persones.
La población de Lübeck, demientres la guerra, creció enforma, pasando de 150.000 habitantes en 1939 a más de 220.000 dempués de la guerra, al instalase nella refuxaos xermánicos que diben afuxendo de les provincies orientales d'Alemaña según avanzaba l'Exércitu Roxu. Al acabar la guerra siguió siendo parte de Schleswig-Holstein y, poro, d'Alemaña occidental, magar que la llende que separtaba les dos Alemanies quedaba a perpoca distancia de la ciudá. El conceyu pasó décades restaurando'l so centru históricu, y en 1987 la UNESCO declaro esti Patrimoniu de la Humanidá.
La ciudá foi l'escenariu, na década de 1950, d'un gran escándalu artísticu. Lothar Malskat foi contratáu pa restaurar los frescos medievales de la catedral de Marienkirche, descubiertos dempués de que quedara dañada na Segunda Guerra Mundial. En cuenta d'eso pintó cuadros nuevos que fizo pasar por restauraciones, y engañó a munchos espertos. El gobiernu de l'Alemaña occidental llegó a imprentar dos millones de sellos cola figura de los frescos. Ente los añedíos de Malskat figuraben pavos xabaces, desconocíos na Europa medieval. Dellos espertos consideraron la so presencia como un signu del descubrimientu tempranu d'América polos vikingos. Malskat confesó la falsificación, y Günter Grass noveló l'incidente na so obra "La rata".
Na nueche del 18 de xineru de 1996 incendiose un hogar d'acoyida pa inmigrantes, matando a diez persones y firiendo gravemente a otres 30, munchos d'ellos guajes. Magar que la mayoría de los habitantes del refuxu creíen que yera un ataque racista, pues yá teníen notao la hostilidá de parte de la población hacia ellos, la policía y los xueces eliminaron el racismu como posible móvil del suceso enantes de tener entamao la investigación, y foron fuertemente criticaos por ello.
La mayoría del cascu antiguu caltién una apariencia medieval, con edificios antiguos y cais estrenches. Nún tiempu na ciudá namái podía entrase por dalguna de les sos cuatro puertes, de les qu'entá se conserven dos: la perfamosa Holstentor (1478) y la Burgtor (1444).
El cascu antiguu ta coronáu poles torres de siete ilesies. Les más antigües son la "Lübecker Dom" (la catedral de la ciudá) y la "Marienkirche" (ilesia de Santa María), dambes de los sieglos XIII y XIV. Otros edificios importantes del cascu vieyu son:
Sophia Loren
Sophia Loren, nome artísticu de Sofia Villani Scicolone (Roma, Reinu d'Italia, 20 de setiembre de 1934), ye una actriz italiana ganadora d'unos 50 premios internacionales, ente ellos dos premiu Óscar —unu d'ellos honoríficu— y un premiu BAFTA; coles mesmes, foi candidata delles vegaes a los Globos d'Oru.
La so carrera empezó en 1950, cuando llamó l'atención del productor Carlo Ponti, quien más tarde se convirtió nel so home. De magar, Sophia Loren actuó en decenes de películes, dalgunes d'elles aclamaes pola crítica cinematográfica, ente les que destaquen les producciones "El pistoleru de Cheyenne", "Dos mujer" —pola cual ganó 22 premios, ente ellos el so primera "Óscar"— y "El Cid".
Ye una de les actrices más destacaes de la segunda metá del sieglu XX y considerada como una de les grandes estrelles del cine. En 1999, el American Film Institute declarar como una de les intérpretes más importantes de tolos tiempos y una de les últimes lleendes supervivientes del cine clásicu de Hollywood y l'única actriz viva de la selecta llista del American Film Institute.
Fía de la maestra de pianu y actriz Romilda Villani y del arquiteutu Riccardo Scicolone, Sophia Loren nació na Clínica Reina Margarita de Roma, pero creció en Pozzuoli, cerca de Nápoles, mientres la Segunda Guerra Mundial, cola so madre y la so hermana Anna Maria.
Cúntase que Sophia y la so familia tuvieron que treslladase a Nápoles pa instalase en casa de la so güela y poder subsistir, pos el so padre desabrir d'elles (refugó casase cola so madre) y les condiciones de vida en Roma yeren bien males por cuenta de la 2a. Guerra Mundial. Montaron una tabierna, frecuentada por militares estadounidenses, onde la madre tocaba'l pianu. El so padre Riccardo tuvo dos fíos más, productu d'otra relación: Giuliano y Giuseppe.
Loren empecipió la so carrera d'actriz a empiezos de los años 1950 como actriz de fotonoveles selmanales ("fotoromanzi"), acreditada como "Sofia Villani" o "Sofia Lazzaro". La so formación actoral empecipiar en Nápoles y darréu llogró pequenos papeles en películes italianes. Nesos tiempos, actuó como figurante xuntu cola so madre na película "Quo Vadis", que foi filmada en Roma.
Participó en dellos concursos de guapura, nos cualos ganó dellos premios y conoció al so futuru home, Carlo Ponti, un productor de películes con quien se casó'l 17 de setiembre de 1957 en México. El matrimoniu foi anuláu temporalmente pa evitar una demanda llegal contra Ponti, acusáu de bigamia, y la pareya casóse nuevamente en 1966 en París. Xuntos tuvieron dos fíos, Carlo Ponti Jr. y Edoardo Ponti.
La carrera de Sophia empezó a desapegar cuando conoció, en 1954, a Vittorio De Sica y a Marcello Mastroianni. Al igual que Claudia Cardinale, Gina Lollobrigida y Lucía Bosé, foi incluyida nel grupu de "guapures italianes" qu'auníen picardía y emociones nes películes más atentes del neorrealismu italianu. En cierta manera, Sophia yera'l "aviesu" de Anna Magnani, considerada menos bella y más emocional.
Na segunda metá de los años 1950, Sophia yá yera popular en Hollywood al representar personaxes principales femeninos en trabayos con Frank Sinatra y Cary Grant. L'actriz robló un contratu por cinco películes colos Estudios Paramount. Ente los sos trabayos d'esta dómina tán: "Deséu so les llameres" ("Desire Under the Elms", con Anthony Perkins), "Arguyu y pasión" (con Cary Grant y Frank Sinatra), "Houseboat" (nuevamente con Cary Grant) y "Heller in Pink Tights" ("El pistoleru de Cheyenne", 1960), xuntu a Anthony Quinn y so la dirección de George Cukor. Nesos años rodó tamién con otros directores tan prestixosos como Jean Negulesco, Carol Reed, Henry Hathaway, Martin Ritt, Sidney Lumet, Michael Curtiz...
Sophia Loren ganóse'l respetu de l'audiencia pola so participación en drames y comedies, especialmente en proyectos italianos, onde podía falar el so idioma natal y espresase de manera más llibre. En 1960, la so actuación en "La ciociara" ("Dos mujer"), película empobinada por Vittorio de Sica según un relatu de Alberto Moravia, dio un xiru a la so carrera. Nella encarna a una madre, violada xuntu cola so fía mientres la Campaña d'Italia (1943-45). Ganó 22 premios d'interpretación, ente ellos los más prestixosos: los de meyor actriz nos festivales de Cannes, Berlín y Venecia, según el premiu "Óscar". Foi la primer persona que lo ganaba con una actuación nun idioma que nun yera l'inglés.
Loren foi almirada mientres décades pola so imaxe d'exuberante guapura, que caltuvo en gran midida hasta edá madura; sicasí, ye tamién reconocida pola so intelixencia y agudez. Unu de los sos dichos más frecuentemente citaos, referir a la so dieta:
A partir de la década de 1960, trabayó representando personaxes históricos y en películes rodaes en coproducción, como "El Cid" de Anthony Mann (na qu'encarnó a Doña Jimena), "La cayida del imperiu romanu", "La condesa de Hong Kong" (con Marlon Brando, dirixida por Charres Chaplin), l'adaptación del musical "L'home de La Mancha" (con Peter O'Toole) y "La ponte de Cassandra". Tamién hai que citar la película d'intriga "Arabesque" (con Gregory Peck), "Lady L" (con Paul Newman) y otros trabayos con Clark Gable, Peter Sellers, John Wayne, William Holden y George Sanders, ente otros.
De toes formes, l'aportación más pervalible de Sophia Loren anicia nes películes rodaes na so llingua natal, como "Matrimoniu a la italiana" (1964), de Vittorio de Sica, y "Una giornata particolare" (1977), de Ettore Scola, dambes con Marcello Mastroianni.
Darréu, espació les sos apaiciones nel cine pa entornase nel cuidu de los sos fíos. Cúntase que refugó papeles importantes en dos series de televisión que seríen mítiques na década de 1980: "Falcon Crest" y "Dynasty".
En 1980, Sophia Loren tuvo'l raru privilexu d'actuar como ella mesma y como la so madre nel telefilme biográficu "Sofía Loren" ("Sophia Loren: Her Own Story"), Director de cine empobináu por Mel Stuart. La película taba basada nel llibru autobiográficu tituláu "Sophia: la so propia hestoria".
En 1991, Loren recibió un premiu Óscar Honoríficu pola so contribución a la industria cinematográfica. Tres año más tarde, tornó al cine pa participar na película "Prêt-à-Porter", de Robert Altman, onde compartió escena una vegada más con Marcello Mastroianni. L'elencu principal completar Julia Roberts, Tim Robbins, Kim Basinger, Lauren Bacall y Tracy Ullman. El so actuación facer acreedora d'una nominación al premio Globu d'Oru na categoría de Globu d'Oru a la meyor actriz de repartu meyor actriz de repartu.
El so siguiente trabayu nel cine tuvo llugar na comedia de 1995 "Discordias a la carta", na que trabayó xuntu a Ann-Margret, Walter Matthau y Jack Lemmon. Esta película algamó un considerable ésitu de taquilla. Nesi mesmu añu, l'actriz recibió un nuevu galardón en reconocencia a la so trayectoria preofesional, el premiu Cecil B. DeMille.
Darréu apaeció en producciones italianes como "Francesca y Nunziata" (2001) y "Peperoni ripieni y pesci in faccia" (2004).
En 2007, un documental empobináu por Massimo Ferrari y tituláu "" (Italianu: Sofia: Ieri, oggi, domani) estrenó. El documental inclúi entrevistes esclusives con Sophia Loren ella mesma amás de figures prominentes del cinema internacional como Woody Allen, Claude Chabrol, Ettore Scola, Lina Wertmuller y Maria Grazia Cucinotta.
En 2009, volvió apaecer nuna producción estadounidense: la película "Nine", adaptación cinematográfica empobinada por Rob Marshall del musical homónimu de Broadway; actuaron tamién nesa película Daniel Day-Lewis, Penelope Cruz, Fergie, Kate Hudson, Marion Cotillard y Nicole Kidman. L'elencu protagonista del filme foi nomáu al Premiu del Sindicatu d'Actores como "meyor repartida", magar "Nine" nun algamar l'ésitu comercial y críticu esperáu.
En 2013, Sophia Loren trabayó nuna adaptación de la obra de teatru de Jean Cocteau "La voz humana" ("La Voix humaine", 1930); la película ye un curtiumetraxe que foi dirixíu por Edoardo Ponti (n. 1973), fíu de l'actriz y Carlo Ponti.
En 2014, el American Film Institute galardonó a l'actriz con un premiu a la trayectoria.
Alcalde d'Uviéu
L'alcalde d'Uviéu ye la máxima autoridá municipal nel conceyu asturianu d'Uviéu.
Arcu de mediu puntu
L'arcu de mediu puntu, n'arquiteutura, ye un tipu d'arcu que tien el so intradós en forma de semicírculu. Fórmenlu pieces (nomaes doveles) en forma de cuña, que s'apoyen nos dos estremos del arcu y son suxetaos por una única piedra, la dovela central o clave. Tien un únicu centru allugáu esactamente nel centru del arcu y al nivel de la llinia d'imposta, que ye la parte decorativa que enllaza l'elementu sustentador vertical con la curva del arcu.
Ye l'elementu principal de l'arquiteutura abovedada, porque la so prollongación forma la bóveda de cañón. Nos tiempos antiguos taba formáu por doveles feches d'adobe, lladriyu o piedra.
Esti arcu entamó a usase en Mesopotamia (arquiteutura caldea) nel tercer mileniu e.C.. El so usu pasó a l'arquiteutura etrusca, y d'esta a los romanos, que lu espardieron pola cuenca'l Mediterraneu. Ye característicu del arte romanu y de tolos estilos que deriven d'elli, como l'arquiteutura románica, la renacentista y la barroca.
Hai delles variantes a partir del arcu primitivu, construyíu con un únicu centru:
Dende'l puntu de vista de la resistencia de los materiales, la xeometría y les carauterístiques d'esti tipu d'arcu fai que tolos sos puntos trabayen en compresión. Cada dovela ye una cuña comprimida poles sos cares llaterales.
Taifa
Una taifa (n'árabe: طائفة ṭā'ifa, plural طوائف ṭawā'if, pallabra que significa "bandu" o "facción") yera caún de los pequeños reinos nos que se dividió'l califatu de Córdoba dempués del derrocamientu del califa omeya Hisham III en 1031, que supunxo'l final del califatu n'al-Ándalus.
Dempués del pasu de los almorávides y los almohades, que reaxuntaron temporalmente otra vuelta los reinos musulmanes de la Península Ibérica, foi el tiempu de los nomaos segundos (1144 y 1170) y terceros reinos de taifas (sieglu XIII).
Hisham II foi obligáu a abdicar en 1009, entamando la descomposición del califatu de Córdoba. Dende esi añu hasta l'abolición formal del califatu en 1031 asocédense nel tronu de Córdoba nueve califas, de les dinastíes omeya y hamudí, en mediu d'una situación d'anarquía que facilita que, poco a poco, vaigan independizándose les taifes d'Almería, Murcia, Alpuente, Arcos, Badajoz, Carmona, Denia, Granada, Huelva, Morón, Silves, Toledo, Valencia y Zaragoza. Pa cuando'l caberu califa, Hisham III, ye depuestu en 1031, toles "cores" (provincies) d'al-Ándalus que nun s'independizaran tovía autoproclámense independientes, y formen reinos autónomos (les taifes) gobernaos por clanes árabes, bereberes o eslavos.
La dixebra nun fizo más que sacar a la lluz problemas fondos y antiguos. D'una banda, la llucha pol tronu califal nun yera otro que la reproducción na capital de los conflictos de causa racial que teníen dividíu l'emiratu y el califatu dende la so formación. Árabes, bereberes y muladíes o eslavos, amás de los esclavos llibres del norte peninsular o d'orixe centroeuropéu formaben grupos que dominaben en zones determinaes del territoriu califal. Les zones más riques refugaben depender del califa, y querían más ser independientes, dalgo que venía agravao pola enorme presión fiscal necesaria pa facer frente a los gastos de la guerra escontra los cristianos.
Nel momentu de la dixebra cada taifa identificose con una familia, clan o dinastía. Asina, surde la taifa de los amiríes (descendientes d'Almanzor) en Valencia; la de los tuyibíes en Zaragoza; la de los aftasíes en Badajoz; la de los birzalíes en Carmona; la de los ziríes en Granada; la de los hamudíes n'Algeciras, Ceuta y Málaga; y la de los abadíes en Sevilla.
Al pasar el tiempu les taifes mayores foron conquistando o formando aliances coles pequeñes, de forma que les de Sevilla (que conquistara toa Andalucía occidental y parte de la oriental), Badajoz, Toledo y Zaragoza convirtiéronse nos principales estaos islámicos peninsulares. Nel momentu cimeru de los reinos de taifes (sieglu XI y primer metá del XII) los reis competíen ente sí, amás de militarmente cuando tocaba, en prestixu. Pa ello ficieron de los más nomaos poetes y artesanos de la dómina. 
Ello, nostante, nun-yos valía pa enfrentar la principal amenaza al islam peninsular: l'avance de los reinos cristianos. Una xera abegosa pa un poder musulmán centralizáu y unificáu ya imposible para estos pequeños reinos que, ensin posibilidá de tener exércitos abondo grandes pa tener garantía d'ésitu, recurríen a mercenarios pa enfrentase a los cristianos y a les otres taifes. Los cristianos, nostante, aprovecharon la división musulmana forciando a cada taifa individual a sometese a ellos. Primeru al traviés d'un tributu anual, la paria, que los reis de taifes pagaben pensando que con ello conseguiríen comprar la so independencia. Nostante, tres de la conquista de Toledo en 1085 por Alfonsu VI de Lleón y Castiella los musulmanes decatáronse de que l'amenaza cristiana diba acabar con ellos, y pidieron axuda al sultán almorávide del norte d'África, Yusuf ibn Tasufin. Esti asentose n'Algeciras y, dempués de derrotar a Alfonsu VI na batalla de Zalaca (1086), conquistó progresivamente toles taifes.
Na evolución de los primeros reinos de taifes pueden estremase trés periodos:
Los almorávides, tres de vencer a Alfonsu VI na batalla de Sagrajas (1086), foron faciéndose col control de tolos reinos de taifes peninsuluares. Sicasí, la so presencia nun había ser duradera nin pacífica. Los andalusíes taben descontentos colos sos nuevos amos, y yá en 1121 la población se rebeló contra éstos en Córdoba. Nos años vinientos hebo entá más revueltes, y cuando dende 1140 el poder almorávide entama la so decayencia nel norte d'África pol puxu de los almohades, les taifes peninsulares aprovecharon pa recuperar la so llibertá.
Esta, sicasí, diba durar poco. En 1147 un exércitu almohade al mandu d'Abd Al-Mumin llegó a España, y conquistó la mayoría del sur de la península, incluyendo Cádiz, Málaga y Sevilla. El so fíu Abu Yaqub Yusuf completó, en 1172, la conquista cola toma de la taifa de Murcia. Sólo caltuvo la so independencia, hasta 1203, la taifa de Mallorca.
La decayencia de los almohades entama tres de la batalla de Navas de Tolosa (1212), que marca l'entamu del tercer periodu de taifes. Breve tamién, pues bien ceo los cristianos, dirixíos por Xaime I d'Aragón (que conquistó Valencia en 1238) y Fernandu III el Santu de Castiella (que conquistó Córdoba en 1236 y Sevilla en 1248), acabaron cola mayoría d'elles. El reinu nazarí de Granada fízose coles otres, y entá consiguió aguantar los emburriones de los cristianos hasta'l 2 de xineru de 1492, fecha de la so capitulación definitiva. 
Lázaro Cárdenas del Río
Lázaro Cárdenes del Río (Jiquilpan, Michoacán, Méxicu; 21 de mayu de 1895-México D.F., Méxicu; 19 d'ochobre de 1970), foi un xeneral y estadista mexicanu, Presidente de México del 1 d'avientu de 1934 al 30 de payares de 1940. Destacóse, ente otres acciones de gobiernu, pola reforma agraria y la creación de los "ejidos" nel sector agropecuariu mexicanu; pola nacionalización de la industria petrolero y por brindar asilu políticu a los exiliaos españoles mientres la guerra civil. Asina como, por consolidar les bases del funcionamientu del Partíu Nacional Revolucionariu y el so procesu evolutivu, per aciu la incorporación de les grandes centrales obreres, escontra'l Partíu de la Revolución Mexicana, antecedentes del Partíu Revolucionariu Institucional. Igualmente aportó tamién a la educación al crear l'Institutu Politécnicu Nacional (IPN).
Omar Hasan Ahmad al-Bashir
Omar Hasan Ahmad al-Bashir (1 de xineru de 1944, Hosh Bannaga) ye un teniente xeneral y políticu de Sudán, presidente del país na actualidá. 
Llegó al poder en 1989, cuando, como Brigadier del exércitu sudanés, encabezó a un grupu d'oficiales nun golpe d'estáu que concluyó'l gobiernu del anterior Primer ministru, Sadiq al-Mahdi.
Boudica
Boudica foi una reina guerrera de los icenos, qu'empobinó a delles tribus britanes, incluyendo a los sos vecinos los trinovantes, mientres el mayor llevantamientu contra la ocupación romana ente los años 60 y 61 d. C., mientres el reináu del emperador Ñerón. Estos fechos fueron narraos sobremanera por dos historiadores, Tácito (nos sos "Añales" y en "La vida de Julio Agrícola") y Dión Casio (n' "Hestoria romana").
El so nome significaba «victoria». Tamién ye conocida como Búdica, Buduica, Bonduca, o pol nome latinizado de Boadicea.
Tácito y Dión Casio coinciden en que Boudica provenía de familia d'aristócrates icenos. Dión Casio narra d'ella que tenía una intelixencia «más grande que la que xeneralmente tienen les muyeres», que yera alta, de voz aspra y mirada feroz, pelo pelirroxo hasta'l cadril, túnica de munchu colores y un mantu gruesu afechu con un broche. Siempres usaba un gruesu collar d'oru, posiblemente un torque, aditamento qu'ente los pueblos celtes siempres significaba nobleza.
El so maríu Prasutagus (probablemente llamáu Esuprastus) yera'l rei de los icenos, tribu qu'habitaba la zona del actual Norfolk (al este d'Inglaterra). De primeres nun fueron parte del territoriu invadíu polos romanos, porque tuvieron l'estatutu d'aliaos mientres la conquista romana de Britania llevada a cabu por Claudio y los sos xenerales nel añu 43.
Como tolos pueblos celtes, daben gran importancia a la so independencia, y hubo enfrentamientos ente los romanos y los icenos anteriores al llevantamientu del añu 60, el más importante de los cuál verificóse cuando l'entós gobernador de Britania Publio Ostorio Escápula amenaciaólos con desarmalos.
Sicasí, Prasutagus vivió una llarga vida de riqueza. Pero había un problema y yera que nun tenía fíos varones y que, anque la realeza pudiera pasar a les sos fíes, sicasí nun podía asegurar la independencia formal frente al Imperiu Romanu; por eso asocedióse-y la idea de nomar al emperador romanu coheredero del so reinu, xuntu colos sos dos fíes. Esti tipu de testamentos yeren habituales na dómina romana (recordemos la donación del enteru reinu de Pérgamo) pos se consiguía que, siquier mientres la vida del rei veceru, respetárase un estatus de semi-independencia.
Por cuenta d'estos factores y a que la llei romana namái dexaba l'heriedu al traviés de la llinia paterna, cuando Prasutagus morrió, la so idea de caltener el so llinaxe foi ignorada, y el so reinu foi amestáu como si fuera conquistáu. Les tierres y tolos bienes fueron confiscaos, y los nobles trataos como esclavos. Por cuenta de que Prasutagus viviera pidiendo emprestáu dineru a los romanos, al finar, tolos sos súbditos quedaron amestaos a esa delda, que Boudica, la entós reina, nun podía pagar.
Dión Casio diz que los publicanos romanos (incluyíu Séneca el Xoven), desencadenaron la violencia escalando les aldegues y tomando esclavos como pagu de la delda. Tácito paez sofitar esto al criticar —en referencia a esta tema— al procurador Cato Deciano pola so «avaricia». Acordies con Tácito, los romanos azotaron a Boudica y violaron a los sos dos fíes, lo que desamarró la roxura incontenible de la reina.
Nel añu 60 o 61, mientres el gobernador Cayo Suetonio Paulino taba nel norte de Gales llevando a cabu una campaña na isla de Mona, güei Anglesey, que yera un abelugu de los británicos rebalbos y un centru druídicu, los icenos conspiraron, ente otros colos sos vecinos, los trinovantes, pa llevantase contra los romanos y escoyeron a Boudica como'l so líder.
Ye posible que s'inspiraren nel exemplu d'Arminio, el príncipe de los Queruscos, que nel añu 9 había masacrado tres lexiones romanes na Batalla de la viesca de Teutoburgu o que recordaren a los sos propios ancestros, que llucharen contra Julio César cuando ésti desembarcó por dos vegaes en Britania.
Lo cierto ye que Dión Casio diz que Boudica emplegó un métodu d'aldovinación lliberando a una llebre de les plegues de la so ropa ya interpretando la dirección en que corría, ya invocó a Andraste, la diosa britana de la victoria.
El primer blancu de los rebeldes foi Camulodunum (Colchester), l'antigua capital de Trinovantia, que se volviera una colonia romana. Los soldaos veteranos romanos estableciérense ellí siguiendo'l costume romana, y alzárase un templu al emperador Claudio por cuenta de los trinovantes. Esto fixo que la ciudá convertiérase nun focu de rensía.
Los romanos pidieron refuerzo pero'l procurador Cato Deciano, namái unviara 200 auxiliares. L'exércitu de Boudica cayó sobre una ciudá mal defendida y destruyóla. Sitiaron a los postreros defensores nel templu mientres dos díes hasta que cayeron, matando a muyeres, neños y vieyos. Dempués amburáronla.
El futuru gobernador, Quintu Petilio Cerial, entós legáu de la Lexón IX Hispana, intentó socorrer a la ciudá con un destacamentu d'esa lexón, pero les sos fuerces fueron ganaes. La so infantería foi emboscada nuna zona montiega y namái el comandante y parte de la so caballería consiguió escapar. Deciano Cato, el prevocador de los acontecimientos pola so cobicia, consideró más prudente poner tierra por mediu y fuxó escontra la Galia.
Cuando les noticies llegaron a Cayo Suetonio Paulino (gobernador de Britania), ésti ordenó dirixise a Londinium, el próximu oxetivu de Boudica; pero ante la imposibilidá de defendela, retiróse de la mesma, pudiendo asina Boudica amburar la ciudá y masacrar a los sos habitantes. Suetonio Paulino nun llegó a tiempu pa defender Verulamium, y la ciudá tamién foi afarada.
Finalmente, Suetonio y Boudica entablaron combate na Batalla de Watling Street, nun sitiu inda non determináu, na ruta anguaño llamada Watling Street, ente l'antigua Londinium y Viroconium (anguaño Wroxeter en Shropshire).
Los romanos taben en gran inferioridá numbérica, 5 a 1 aprosimao, pero allugaron nun terrén arrodiáu de viesques, onde nun podían ser flanqueaos, degolaos nin emboscaos. L'exércitu romanu taba bien disciplináu y armáu; el de Boudica yera bien numberosu pero pocu uniforme tocante a les armes que portaben y a la edá de los guerreros (dende neños de 10 años hasta vieyos). La nueche anterior a la batalla, dempués d'ordenar llevantar el campamentu, Suetonio solicitó ser espertáu tan llueu l'exércitu rebalbu se presentase nel campu de batalla. Cuando ello asocedió, les lexones formaron en files de siete en fondu, colos sos escudos, espaes y llances (dos per cada soldáu). Cuando Suetonio vio que nel campu enemigo los carros de tresporte y les families de los guerreros fueren asitiaos detrás de los combatientes, entendió que ganaría la batalla. Cuando la infantería britana atacó, les muncho más disciplinaes formaciones romanes fixeron cayer sobre ellos una agua de llances qu'abrasó les sos primeres llinies. Eso sumió nel tracamundiu a los britanos y facer recular, dexando nel campu un tendal de muertos. Suetonio ordenó a los sos soldaos avanzar a pasu lentu pero sosteníu, nuna llinia en forma de sierra dentada, cubriendo los sos lladrales colos sos escudos. Al velos venir, los guerreros de Boudica volvieron cargar, encajonándose ente los dientes" de les files romanes. Los lexonarios de la primer filera, defendíos polos escudos, travesaron coles sos espaes a mamplén d'atacantes, casi ensin recibir daños. Al cabu de cuatro o cinco minutos de combate, a una señal de los sos oficiales, dexaben el puestu al que formaba detrás, asitiándose na última posición. Eso dexaba entrar en combate a soldaos frescos y recuperar fuerces a los qu'engarraren. La masacre foi total y al nun poder furar la formación enemiga, los britanos sintieron llerza y empezaron a recular, entartallándose unos a otros mientres los romanos siguíen el so avance implacablemente.
Na so desesperación por fuxir, los britanos non yá emburriaron a los guerreros qu'avanzaben detrás sinón a les muyeres, neños y vieyos qu'aguardaben el desenllaz de la batalla en cercaníes de los carros. L'ábanu que producieron foi tal, que cerca de 40&nsbsp;000 morrieron entartallaos ente los combatientes n'escorribanda y los vehículos que torgaben la retirada.
Los romanos nun tuvieron piedá, nin siquier de muyeres encinta y neños y mientres hores dedicáronse a asesinar a los mancaos y a escorrer a los que llograren trespasar los carromatos.
Boudica acabó suicidándose con venenu pa evitar que los romanos la atraparar, según Tácito, anque Dión Casio da otra versión de los fechos. Tal foi'l grau de violencia que los romanos aplicaron, que mientres los cuatro sieglos siguientes, la provincia caltenióse en paz. Inclusive l'emperador Ñerón calificó de «bien duru» el castigu infligíu a los celtas que llucharon nesa batalla.
Hasta fines del sieglu XX, Boudica yera más conocida como Boadicea, un nome que probablemente se deba a un erru de trescripción cuando'l manuscritu de Tácito foi copiáu na Edá Media.
El so nome adopta delles formes nos manuscritos: Boadicea y Boudicea en Tácito; Βουδουικα, Βουνδουικα y Βοδουικα en Dión Casio, pero ye casi seguro que orixinalmente yera Boudica, derivada de la palabra céltica "bouda": «victoria» (del protocelta "boudīko": «victoriosu»); n'irlandés "bua", "buaidheach" , y en galés "buddug".
El nome puede topase n'inscripciones como «Boudica» en Lusitania, «Boudiga» en Burdeos y «Bodicca» en Bretaña.
Basándose nel desenvolvimientu posterior del galés y l'irlandés, determinóse que la ortografía correcta del nome ye Boudica, pronunciáu "boudíka" /bəʊˈdiːka:/, anque munchos pronuncien equivocadamente "búdika" /ˈbuːdɪkə/.
Boudica foi escaecida mientres la Edá Media. Nun apaez na Hestoria eclesiástica gentis Anglorum de Beda el Venerable, o na Historia Regum Britanniae de Godofredo de Monmouth.
Pero'l redescubrimientu de les obres de Tácito y Dión Casio mientres la Renacencia dexó-y a Polidoro Virgilio reintroducila na hestoria británica en 1534. Sicasí, malinterpretó que la «Voadicea» qu'atopó en Tácito yera distinta que la «Bunduica» de Dión Casio.
La hestoria de Boudica tamién ta incluyida en "The Chronicles of England, Scotlande, and Irelande" o «Cróniques d'Inglaterra, Escocia ya Irlanda» de Raphael Holinshed ya inspiró a Francis Beaumont y a John Fletcher —dos contemporaneos de Shakespeare (más nuevos qu'él)— a escribir la obra de teatru "Bonduca" en 1610.
En 1782, William Cowper escribió un popular poema: "Boadicea, an ode".
Na era victoriana, la fama de Boudica tomó proporciones llexendaries. La reina Victoria foi considerada la so epónima por Alfred Lord Tennyson, el poeta laureáu de la reina, que nel so honor escribió'l poema "Boadicea".
Tamién se punxo'l so nome a un buque de guerra, el Her Majesty Ship Boadicea.
El príncipe Alberto de Saxonia-Coburgu-Gotha financió una gran estatua de bronce de Boudica nel so carru de guerra (anacrónicamente afatáu con gadañes al estilu del imperiu persa), xuntu coles sos fíes; el conxuntu foi creáu por Thomas Thornycroft. Instaláronlo en 1905 cerca de la ponte de Westminster y el Palaciu de Westminster see del Parlamentu británicu, en Londres, con dos versos del poema de Cowper dedicáu a ella, que se refieren al imperiu británicu: «Rexones que'l César nunca conoció / los tos herederos van apoderar».
Toulouse
Toulouse (Tolosa n'occitanu) ye una ciudá de Francia, la cuarta más poblada del país con 449.328 habitantes. Ta asitiada nel Languedoc, a 90 km del llende con España. Ye capital del departamentu del Altu Garona y de la rexón de Mediodía-Pirineos. 
Virgilio Barco Vargas
Virgilio Barco Vargas (Cúcuta, 17 de setiembre de 1921 – Bogotá, 20 de mayu de 1997) foi un políticu colombianu, inxenieru civil egresáu de la Universidá Nacional de Colombia. Foi miembru del Partíu Lliberal Colombianu y Presidente de Colombia nel periodu 1986-1990.
Felipe V d'España
Felipe V de Borbón (Versalles, 19 d'avientu de 1683 - Madrid, 9 de xunetu de 1746) foi rei d'España desde'l 16 de payares de 1700 hasta la so muerte en 1746, escepto unos meses en 1724, cuando abdica nel so fíu Lluis I que morrió pocos meses dempués.
Copa del Rei de fútbol 2014-15
La Copa del Rei 2014-15 (oficialmente Campeonatu d'España/Copa de la S. M. el Rei 2014-15) ye una competición de fútbol que xugóse n'España ente'l 3 de setiembre de 2014 y el 30 de mayu de 2015. El Real Madrid CF defendía'l títulu consiguíu na temporada anterior. El ganador del tornéu foi'l FC Barcelona, que foi tamién campeón de lliga, poro ya taba clasificáu pa la UEFA Champions League 2015-16. La plaza pa la UEFA Europe League 2015-16 reservada pal campeón del tornéu ocupóla entós el socampeón, l'Athletic Club. Pol mesmu motivu, estos dos equipos xugaron la Supercopa d'España 2015: el FC Barcelona como campeón de lliga 2014-15 y l'Athletic Club como socampeón de la Copa del Rei 2014-15.
Según les normes de la RFEF, participaron na competición un total de 83 equipos:
Participen nella los dieciocho clubes del grupu A y dieciocho de los venticinco equipos del grupu B, pasando los otros siete equipos direutamente a la segunda ronda. El sortéu fízose'l 31 de xunetu de 2014 na sede de la RFEF y siguiéronse criterios de prosimidá xeográfica, según los grupos fechos pa la competición de Segunda División B. Por cada empareyamientu xugóse un partíu, nel campu del equipu que salió primero nel sortéu. Los perdedores de cada empareyamientu, pasen a xugar la Copa Real Federación Española de Fútbol 2014-15.
Equipos que pasen direutamente a la segunda ronda: CE L'Hospitalet, CD Guadalajara SAD, CF Fuenlabrada SAD, Zamora CF, Lleida Esportíu Terraferma CF, CD Mirandés SAD y CD Guijuelo.
Xuéguenla, de manera dixebrada, los dieciocho ganadores de la ronda anterior más los siete equipos clasificaos direutamente (pasando tamién direutamente a tercer ronda ún de los que nun pasen direutos de la primer a la segunda ronda); y los venti equipos que formen el grupu C. Por cada empareyamientu xugaráse un partíu, nel campu del equipu que salió primero nel sortéu fechu na sede de la RFEF el 31 de xunetu de 2014.
Pasa direutamente a la tercer ronda: Real Oviedo SAD.
Antes d'entamar esta tercer ronda, el CD Mirandés SAD foi camudáu del grupu B al grupu C por mor del so ascensu alministrativu. Poro, xugáronla de manera dixebrada, once ganadores de la ronda anterior de los grupos A y B más l'equipu clasificáu direutamente y los once equipos ganadores de la ronda anterior del grupu C (pasando ún d'ellos direutamente a 1/16 de final). Por cada empareyamientu xugóse un partíu, nel campu del equipu que salió primero nel sortéu.
Pasa direutamente a la ronda de 1/16 de final: CE Sabadell FC SAD
Nesta ronda xúnense los equipos de Primera División de la temporada 2014-15 (grupos D y E) y xuéguenla tamién los doce equipos que lleguen de la tercer ronda (seis ganadores de los grupos A y B, un clasificáu direutu d'ún d'estos dos grupos y cinco ganadores del grupu C). Los empareyamientos fáense tamién en dos grupos dixebraos:
Nes rondes d'octavos de final, cuartos de final y semifinales xugóse primero nel campu del equipu que primero salió nel sortéu, nun habiendo grupos nelles, sinón faciéndose sortéu puru.
La final xugóse a partíu únicu nel Camp Nou (Barcelona), que foi l'estadiu escoyíu pola RFEF anque ún de los finalistes xuega n'él los sos partíos como llocal. El campeón del tornéu, el FC Barcelona, foi tamién campeón de lliga esta mesma temporada (y clasificóse pa la UEFA Champions League 2015-16). Poro, la plaza pa xugar la UEFA Europa League 2015-16 foi pal finalista del tornéu, l'Athletic Club. Pol mesmu motivu, la Supercopa d'España 2015 va xugase ente estos dos mesmos equipos: el FC como campeón de lliga y l'Athletic Club como socampeón de copa.
Benidorm
Benidorm ye un conceyu y ciudá española, allugada na Comunidá Valenciana, na provincia d'Alacant. Cuenta con 73.768 habitantes (2013). Ye unu de los centros turísticos más importantes del país y del Mediterraneu. Ye la ciudá con más rascacielos d'España y la tercera con más plazas hoteleras, tras Madrid y Barcelona.
Copa de les Naciones de Saltos de la FEI
La Copa de les Naciones de Saltos de la FEI (anguaño, oficialmente, por razones publicitaries y n'inglés: "Furusiyya FEI Nations Cup Jumping") ye la competición hípica de saltos por equipos más antigua y perimportante del mundu. Ta organizada pola Federación Ecuestre Internacional (FEI) y sacante los Xuegos Olímpicos y el Campeonatu del Mundu ye la única competición na que participen seleiciones, escoyendo les federaciones nacionales a los miembros del so equipu.
Esti tipo de pruebes por equipos vienen faciéndose dende 1909, anque al principiu unes yeren independientes de les otres. Una vez entendida la Copa de les Naciones como una competición conxunta, el formatu d'esta camudó delles vegaes a lo llargo de la hestoria.
Nes pruebes de la Copa de les Naciones caún de los equipos ta compuestu por cuatro binomios xinete-caballu pero nun se tien cuenta pa la puntuación del equipu'l peor resultáu de los cuatro. Los ocho meyores países d'esta primer ronda pasen a una segunda ronda con un sistema similar y de la que sal la clasificación final.
Les primeres pruebes de Copa de les Naciones tuvieron llugar en 1909, más d'una década enantes de la constitución de la FEI, n'Olympia (West Kensington - Londres) en pista cubierta y en Donostia al aire llibre, de forma dixebrada una de la otra. 
La prueba de Londres foi en xunu de 1909 y nella participaron seis países con tres xinetes caún, clasificándose Francia primera, Italia segunda y Gran Bretaña tercera. 
El 17 de setiembre del mesmu añu celebróse la segunda Copa de les Naciones en Donostia (única vez na historia que se celebró ellí). Los participantes fueron siete equipos de cinco binomios caún. Sólo cuatro xinetes de los que participaren en xunu en Londres repitieron nesta ocasión. El tornéu ganólu Italia, completando'l podiu España y Arxentina.
En 1910 celebráronse otra vuelta dos pruebes de Copa de les Naciones: una n'Olympia (Londres) y otra en Bruxeles. Ye a partir de 1911 cuando entama a desendolcase un marcu estable pa la competición, habiendo esi añu pruebes en Roma, Turín, Bruxeles, Londres y Nueva York (nel Madison Square Garden). L'ésitu de la competición y el reconocimientu ganáu nos países nos qu'entamó per entós a prauticase esti deporte ficieron posible que los saltos hípicos entraren nel programa olímpicu al añu siguiente (nos Xuegos Olímpicos de Londres 1912).
Va a ser en 1930 cuando la FEI, que fuera fundada en 1921, supervise la competición por primer vez col establecimientu d'un calendariu internacional pa les pruebes de Copa de les Naciones. Esi añu, celebráronse catorce: Berlín, Aachen, Niza, Roma, Bruxeles, Lisboa, Varsovia, Londres, Lucena, Xinebra, Dublín, Boston, Nueva York y Toronto. Col sistema de puntuación modernu, Italia sería ganadora con 34 puntos, siguida d'Alemaña (27 puntos) y Suiza (24 puntos).
Durante la década de los años trenta, el lideralgu de Francia, Italia y Suiza foi camudando de forma qu'estos años fueron Alemaña ya Irlanda los países que dominaron la competición: Alemaña ganó, ente 1931 y 1939, 29 pruebes de Copa de les Naciones, ya Irlanda otres 22 na mesma época.
Dempués de terminar la II Guerra Mundial, retomáronse les competiciones internacionales de Copa de les Naciones. Nos primeros años hebo namás pruebes en Dublín, Nueva York y Toronto, creciendo col tiempu'l número de pruebes disputaes y el de países participantes. Alemaña foi recuperando lideralgu dende la vuelta a la FEI de la República Federal d'Alemaña en 1952.
En 1964 el Conceyu Xeneral de la FEI elixó al Príncipe Felipe d'Edimburgu como cabezaleru. Va a ser él quien propón entós la creación d'un campeonatu basáu nos resultaos de les pruebes de Copa de les Naciones, ofreciendo como premiu'l "Troféu de la Reina" (nel que se representaba a la so muyer, la reina Isabel II, montando a caballu). La primer edición baxo'l nuevu sistema, celebrada en 1965, foi ganada por Gran Bretaña (qu'esi añu ganó la Copa de les Naciones de Madrid, Olsztyn, Dublín, Copenhague, Ostende y Rotterdam) con 34 puntos. En segunda y tercera posición quedaron Italia y la República Federal d'Alemaña, con 30 y 28 puntos respeutivamente.
Ente 1966 y 1968 la Copa del Presidente ganáronla los Estaos Xuníos. Ente los años 1969 y 1979, los triunfos repartiéronselos Gran Bretaña (7) y la República Federal d'Alemaña (4). El ganador de 1980 foi Francia.
Nel añu 1985, la Copa del Presidente (y el Troféu de la Reina) dieron pasu al Troféu Príncipe Felipe, un nuevu campeonatu añal con un nuevu sistema de puntos. 
El nome de la competición pasa a ser Troféu Gucci, ente 1987 y 1989, pola aparición del primer patrocinador oficial. Tanto en 1987 (con 17 pruebes) como en 1988, el ganador final va a ser Francia.
Nel añu 1990, Gucci dexa pasu a HCS como patrocinador principal de la competición. La crisis económica fizo, sin embargu, qu'esti patrociniu durara poco más d'un añu. Pese a lo curtio d'esti periodu, la Copa de les Naciones HCS de 1991 tevo una novedá importante: en setiembre d'esi añu celebróse la primer final de la competición en Lanaken (Bélxica), siendo los Estaos Xuníos el ganador de la mesma.
La empresa coreana Samsung entamó a patrocinar pruebes hípiques en 1995, y dempués de llargues negociaciones, pasó a ser el patrocinador de la Copa de les Naciones a cambiu d'un presupuestu de 3 millones de francos suizos. La primer Copa de les Naciones Samsung entamó el 11 de mayu de 1997 en La Baule (Francia). Esi añu la competición consistió en 17 pruebes y el final de temporada foi la Copa de les Naciones de Canadá, celebrada en Spruce Meadows (Calgary - Canadá). La prueba formó parte de la fase regular pero cola diferencia de que la puntuación de cada puestu yera doble. Los Estaos Xuníos ganaron esta primer Copa de les Naciones Samsung con 37,5 puntos y los Países Baxos quedaron en segundu puestu con 34 puntos. El premiu al meyor xinete de la Copa de les Naciones ganólu Alison Firestone (Estaos Xuníos). El sistema de puntuación daba a cada xinete un puntu por facer un recorríu de Copa de les Naciones ensin faltes y tres en casu de facer ensin falta los dos recorríos de la mesma prueba.
A pesar de les emocionantes finales de 1997 y 1998, pa la edición de 1999 camudáronse les regles de la competición y recuperóse otra vuelta una final como la de 1991. Esa final fízose en Xixón (España) y pese a que los Países Baxos encabezaron la fase regular, la final y en consecuencia la Copa de les Naciones Samsung 1999 foi ganada por Francia.
Nel añu 2003 la estructura de la Copa de les Naciones camudóse dafechu, creándose una Superlliga colos ocho meyores equipos del mundu. La competición consistió en ocho pruebes: La Baule, Roma, Lucerna y Saint Gallen, Rotterdam, Aachen, Hickstead, Dublín y Barcelona. La Copa de les Naciones de Barcelona foi una final al estilu de les de 1997 y 1998, puntuando'l doble que'l restu de pruebes.
Los países que nun formaben parte de la Superlliga Samsung fueron agrupaos en otra competición que recibió'l nome de Copa de les Naciones. El ganador d'un añu d'esta división tenía drechu a participar na siguiente Superlliga Samsung sustituyendo al país con menos puntos d'esi mesmu añu. Esti sistema de relevos tevo vixente dende 2003 fasta 2008.
Dempués de retirase Samsung de la promoción de les competiciones de la Copa de les Naciones, la FEI entamó la gueta d'un nuevu patrocinador. Al tiempu, entamóse la revisión de les normes de l'anterior Superlliga Samsung. Asina, el 1 de febreru de 2009 (casi 100 años dempués de la celebración de la primer Copa de les Naciones) dióse anuncia de que'l nuevu patrocinador de la competición diba a ser el grupu constructor Meydan, encargáu de facer el nuevu hipódromu de Dubai. Pa la edición de 2009, el númberu de países con equipu na másima categoría pasó de ocho a diez, anulóse la final de Barcelona y anque'l calendariu quedó práuticamente ensin cambios, añadióse una nueva prueba en Falsterbo (Suecia).
A mou de segunda división, camudóse la Copa de les Naciones anterior (subdivisión de la Superlliga) y formáronse la Lliga Promocional d'Europa, la Lliga Promocional d'América del Norte y la Lliga Promocional d'América del Sur. A estes tres, diba sumáse-yos en 2010 la Lliga Promocional d'Oriente Mediu. Esta estructura volvió a camudar en 2011: la Lliga Promocional d'Europa dixebróse en la Lliga Promocional d'Europa (pa Europa occidental) y la Lliga de Competidores (pa Europa oriental), y la Lliga Promocional d'America del Norte y la Lliga Promocional d'América del Sur xuntáronse na Lliga de les Amériques. Con equipos de toles lligues promocionales tenía llugar cada añu una final en Barcelona. 
Ente la Copa de les Naciones Meydan de la FEI y les lligues promocionales afitóse un sistema de sustituciones que diba tamién a sofrir dellos cambeos nestos años. El sistema orixinal de la Copa de les Naciones Meydan de la FEI caltúvose na más qu'un añu. En 2009 taba planeao que los dos equipos con menos puntos na Copa de les Naciones Meydan de la FEI fueran relevaos polos dos primeros equipos de la Final de la Lliga Promocional. Cuando Bélxica y Gran Bretaña empataron nel octavu puestu na clasificación final (aspeutu nun contempláu nes normes) la FEI decidió que los dos países pasaren xunto a Italia (que finara nel caberu puestu) a la Lliga Promocional de la Copa de les Naciones de la FEI. La federación británica reclamó esa decisión y el Tribunal pal Arbitraxe nel Deporte (CAS pol so nome n'inglés) terminó aceutando la reclamación.
Al final de la temporada 2010, baxaron cuatro equipos pa dexar en ocho a los participantes pal añu 2011. 
En abril de 2011 fízose anuncia de que Meydan dexaba de ser patrocinador de la competición, que pasa a llamase Copa de les Naciones de la FEI. Dempués d'esa temporada ensin patrociniu, el rei saudí Abdullah bin Abd al-Aziz anuncia que pal añu 2012 el Fondu Ecuestre Saudí (Furusiyya) va a ser el patrocinador de la competición.
Dellos cambeos na estructura de la Copa de les Naciones de la FEI propusiéronse nun alderique fechu en Lausana al rodiu del mes de mayu de 2012 y votáronse nel Conceyu Xeneral que la FEI d'Istambul, en payares de 2012. Col nuevu sistema creáronse siete rexones y divisiones (Europa I, Europa II, América del Norte y Central, América del Sur, Oriente Próximu, África y Asia/Oceanía) y con equipos de toes elles fáese una final na que participen 18 países. Los participantes nes divisiones Europa I y Europa II escuéyense según los resultaos del añu anterior.
A caún de los países correspuénde-y una rexón atendiendo a criterios xeográficos, pero na más puen competir los que tengan polo menos a cuatro atletes na "Clasificiación Longines" de finales d'ochobre del añu anterior. Los países europeos son dividíos en dos grupos, de forma que n'Europa I participarán:
En toles rexones y divisiones, pa poder ser una competición de la Copa de les Naciones ye necesario algamar como mínimo la categoría CSIO3*, sacante Europa I onde va a esixise una categoría CSIO5*. D'ente los concursos propuestos poles federaciones nacionales, la FEI seleicionará como muncho venti eventos. Eses competiciones van ser les puntuables de cara a la clasificación pa la final de la Copa de les Naciones d'alcuerdu col siguiente sistema de clasificación:
Los países sólo puen consiguir puntos en dellos eventos de la so rexón o división, d'alcuerdu col sistema desplicáu enriba. En caún de los concursos, fáese una clasificación paralela a la de la Copa de Naciones en sí colos países de la rexón o división a la que pertenez la prueba, y los equipos que puntúen nesi eventu concretu algamen los puntos que vienen darréu según la so posición nesta clasificación fecha al marxe.
Na final de la Copa de les Naciones van participar un total de 18 equipos (más el país organizador de la final, si nun ta clasificáu):
Ferrol
Ferrol ye una ciudá española, allugada na comunidá autónoma de Galicia, na provincia d'A Coruña. Cuenta con 71.232 habitantes (2013). Hestóricamente foi un importante centru marítimu nel que destca la actividá pesquera y la construcción de barcos nos astilleros, amás de ser una plaza importante de l'Armada española.
Economía de Chad
La economía del Chad entá depende de la agricultura de subsistencia, pero hai perspectives cola esplotación del petroleu. Les primeres reserves empezaron a ser esquizaes en ochobre de 2003. El país tien abondosos xacimientos, principalmente na cuenca de Doba. Unu oleoductu tresporta'l petroleu hasta a les marxes de l'Océanu Atlánticu, en Camerún.
Les esportaciones de algodón, ganáu y goma arábiga son les más importantes fontes d'ingresos esternos dempués del petroleu. Tamién el dineru unviáu por trabayadores nel esterior ye una importante fonte d'ingresos. Amás el país ye dependiente d'ayuda estranxera y capital esternu pa les inversiones públicu y priváu. El país tamién tien uraniu, anque nun ye esplotáu.
Apocayá la economía foi afectada pol altu costo de repatriar chadianos que fuxeron de la violencia en Sudán del Sur y na República Centroafricana. Les principales torgues a les inversiones son les infraestructures llindaes, pocos trabayadores cualificaos, escesiva burocracia y corrupción.
Economía de Guyana
La economía de Guyana esibió una crecedera moderada nos últimos años, y básase en gran midida na agricultura y nes industries extractivas. La economía depende en gran midida de la esportación de seis producto básicos - azucre, oru, bauxita, gambes, madera y arroz - que representen casi'l 60% del PIB y son bien sensibles a les condiciones climátiques adverses y les fluctuaciones nos precios internacionales d'estos productos.
Cola espansión de los negocios, amás d'una tasa d'interés más realista, un control más intensu de la inflación y el sofitu siguíu d'organizaciones internacionales, la economía recuperóse dempués de los hinchentes del 2005. L'ingresu del país al mercáu común caribeñu - Caricom - el xineru 2006 amplió los mercaos d'esportaciones del país, especialmente les materies primes.
Copa de les Naciones de Saltos de la FEI 2014
La Copa de les Naciones Furusiyya de Saltos de la FEI 2014 o simplemente Copa de les Naciones de Saltos 2014 (oficialmente y n'inglés Furusiyya FEI Nations Cup Jumping 2014) tien llugar ente'l 5 de febreru y el 12 d'ochobre de 2014. 
L'equipu ganador será'l primer clasificáu na final que va facese en Barcelona del 9 al 12 d'ochobre de 2014. Francia defiende'l títulu que ganó en 2013.
Camín de Santiago
El Camín de Santiago ye una ruta que percuerren pelegrinos de toa Europa pa llegar a la ciudá de Santiago de Compostela, Galicia. Foi declaráu Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco,nomáu Itinerariu Cultural Européu pol Conseyu d'Europa y recibió el títulu honoríficu de Cai mayor d'Europa. Na Edá Media, foi bien allegáu siendo escaecíu durante unos sieglos fasta l'actualidá, volviendo tener una gran puxanza.
Fernandu VII d'España
Fernandu VII de Borbón (San Lorenzo de El Escorial, 14 d'ochobre de 1784 - Madrid, 29 de setiembre de 1833), nomáu el Deseáu foi rei d'España entre marzu y mayu de 1808 (entre los socesos del motín d'Aranjuez, que acabó cola abdicación de so padre Carlos IV, y les abdicaciones de Bayona) y de 1813 fasta la so muerte en 1833.
Carlos IV d'España
Carlos IV de Borbón (Portici, Nápoles, 11 de payares de 1748 – Roma, 20 de xineru de 1819) foi rei d'España dende'l 14 d'avientu de 1788, dempués de la muerte de so padre, el rei Carlos III hasta'l 19 de marzu de 1808 cuando abdica la Corona d'España al so fíu Fernando, dempués de los socesos del Motín d'Aranjuez.
La nueche de los muertos vivientes
La nueche de los muertos vivientes ("Night of the Living Dead" n'inglés) ye un llargumetraxe independiente de Terror de 1968, fechu n'Estaos Xuníos d'América y dirixíu por George A. Romero, con Duane Jones, Judith O'Dea y Karl Hardman como actores principales.
La trama entama con dos hermanos que deciden dir a visitar la tumba del so padre nun alloñáu cementeriu allugáu metanes una biesca, pero dambos son atacaos por un estrañu. Ella sobrevive y llogra fuxir hasta una casa cercana, pero namás afaya un cuerpu parcialmente mutiláu. Al salir asustada atopa un home que-y cunta que los muertos llevantárense p’acabar colos vivos. Dempués del estrenu, la cinta recibió crítiques pola so violencia gráfico, pero en pasando los años convirtióse en referencia del cine de zombies.
Gonzali Producciones dobló al asturianu esti filme y en 2012 asoleyólu nun DVD onde la productora tamién incluyó “La lexón de los homes ensin alma”, versión subtitulada de “White Zombie”, el clásicu que dirixó Victor Helperin en 1932 y cunta con una de les grandes interpretaciones de Bela Lugosi. "La nueche de los muertos vivientes" foi'l primer llargumetraxe dobláu n'asturianu. 
George A. Romero entamó la so carrera cinematográfica tres de graduase na Universidá Carnegie Mellon de Pittsburgh. Xunto con John Russo y Russell Streiner fundó la compañía The Latent Image, cola que ficieron comerciales de televisión. Mientres esti periodu decidieron filmar una película de terror. El tríu contautó a Karl Hardman y Marilyn Eastman, presidente y vicepresidente, respeutivamente, d'una compañía nomada Hardman Associates, Inc., a los que-yos cuntaron el so proyeutu. Col envís de financiar el filme, Romero, Russo, Streiner, Eastman y Hardman fundaron la compañía Image Ten a la fin de buscar inversionistes. La película tuvo un presupuestu aprosimáu de 114.000 dólares.
El guion escribiéronlu Romero y Russo. Basáronse na idea central de la novela "Soi lleenda", de Richard Matheson, un llibru que describe un mundu estrozáu tres d'una guerra bactereolóxica, que provocó la mutación de los seres humanos en criatures asemeyaes a los vampiros. Romero prefirió nun emplegar vampiros, yá que Matheson ficiéralo nel so textu. Sigún el direutor, nunca nun pensó nellos como zombis, pues naquella tovía yeren identificaos como un mitu de les rexones caribeñes. Escoyó amosar el colapsu de la sociedá, en vez d'entamar la trama cuando esti fechu yá se consumara.
Sobre la naturaleza de los zombies na so película, George A. Romero faló nuna entrevista de 2007.
Los actores que participaron nel llargumetraxe nun teníen muncha esperiencia nel cine, siendo'l debú de varios nel mediu. El personaxe de Ben interpretólu Duane Jones, qu'actuara en delles obres de teatru. L'otru rol protagónicu, Barbra, foi interpretáu pola actriz Judith O'Dea. O'Dea trabayara en comerciales con Karl Hardman y Marilyn Eastman, y viaxó dende Hollywood pa participar na película. Russell Streiner actuó como Johnny, l'hermanu de Barbra. Karl Hardman y Marilyn Eastman, qu'aidaron a financiar la película, interpretaron a Harry y Hellen Cooper, el matrimoniu que s'abelluga na granxa xunto colos otros personaxes. La fía de la pareya, Karen, interpretóla Kyra Schon, fía de Karl Hardman. Keith Wayne y Judith Ridley participaron como Tom y Judy, una pareya de mozos. Ridley trabayó posteriormente na comedia romántica "There's Always Vanilla" (1971) de George Romero.
Los zombis de "La nueche de los muertos vivientes" yeren amigos del equipu de producción y habitantes d'Evans City. El zombi qu'ataca a Barbra y Johnny nel cementeriu foi interpretáu por Bill Hinzman. La escena onde apaez foi una de les últimes en filmase, y aceutó'l rol dempués que-ylo pidiera Romero.
El rodaxe escomenzó en xunu de 1967 y duró cerca de nueve meses. Les escenes de la película filmáronse n'Evans City (Pensilvania), nuna zona rural. Los primeros minutos, qu'alluguen a Barbra y el so hermanu nel campusantu, rodáronse nel cementeriu d'Evans City, y el restu nuna granxa que diben valtar, polo que'l dueñu dio-y llibertá al equipu de producción pa facer con ella lo que necesitaren. 
"La nueche de los muertos vivientes" rodóse en blancu y negru, con película de 35 mm. Los efeutos especiales viéronse mui condicionaos pol presupuestu. Otros de los títulos pensaos pal llargumetraxe fueron "Night of Anubis" y "Night of the Flesh Eaters".
La película estrenóse'l 1 d'ochobre de 1968. Pola mor de que l'Asociación Cinematográfica d'Estaos Xuníos nun se creara hasta un tiempu dempués, a la cinta nun la clasificaron por edaes, fechu que permitió'l so visionáu por cualquier persona. 
La violencia gráfico de la película criticóse en dellos medios, pero otros críticos de cine destacaron el resultáu final y diéron-y valir al so méritu. 
"La nueche de los muertos vivientes" indentificóse como la responsable d'afitar les bases del arquetipu zombi na cultura popular. Enantes de 1968, esti tipu de criatures correspondíen a seres míticos del folclor d'Haití, que yeren representaos como muertos reanimaos per aciu del vudú. Una conceición adoptada tamién pol cine, pues les películes anteriores a la de Romero teníen llugar xeneralmente en países del Caribe y los zombis yeren les más de les veces de raza negra. Exemplu d'ello son les películes "White Zombie" (1932) ya "I Walked with a Zombie" (1943). "La nueche de los muertos vivientes" camudó la manera de ver a los zombis, que pasaron de seres serviles a caníbales incontrolables.
Rosario (Arxentina)
Rosario ye una ciudá en la provincia de Santa Fe, Arxentina. La ciudá tenía una población de 1.036.286 habitantes nel añu 2009 y tien una superficie de 178,69 km.
Ciudá de Neuquén
Neuquén ye una ciudá arxentina en la provincia homónima.
Minas
Minas ye una ciudá capital del departamentu de Lavalleja y un centru industrial n'Uruguái. La ciudá tenía una población de 38.446 habitantes nel añu 2011 y tien una superficie de 8,2 km.
Los viaxes de Gulliver (película de 1939)
Los viaxes de Gulliver realizóse en 1939 n'Estaos Xuníos d'América. Foi'l primeru de los llargumetraxes producíu polos Estudios Paramount, que convirtióse tamién nel primer filme d'esti xéneru que nun taba venceyáu a los Estudios Disney. La película dirixóla Dave Fleischer y foi producida pol so hermanu Max Fleischer, dos pioneros del cine d'animación que nos años 40 diben ser mui populares polos sos curtiumetraxes sobre "Superman".
Los guionistes Dan Gordon, Cal Howard, Tedd Pierce, Edmond Seward ya Izzy Sparber, encargáronse de facer esta adautación parcial de la novela clásica homónima del irlandés Jonathan Swift, que nel so pasu a la pantalla grande centrábase na aventura de Gulliver na tierra de Lilliput, un país habitáu polos liliputienses, unos seres que miden una doceava parte menos que los humanos del mundu conocíu. Poro, pa ellos Gulliver ye un xigante al qu'amarren dempués d'atopalu inconscinente. Cuando recupera'l conocimientu y llogra desatase ensin nenguna dificultá, acabará faciendo de mediador mientres una guerra qu'enfrenta a dos reinos del llugar. Amás d'ello, el Príncipe David, perteneciente a ún d'estos reinos, enamórase de la Princesa Gloria, fía del rival del so padre.
Al tar orientada al públicu infantil, los aspeutos satíricos de la novela orixinal son poco evidentes nesta obra.
Dobláu al asturianu por Gonzali Producciones en 2010, editóse al añu siguiente nun DVD qu'incluyía en "Featurettes" dos pequeños programes d'entrevistes, "El doblaxe n'Asturianu" y "Los viaxes de Jonathan Switf", onde apaecíen ente otros los escritores Xuan Xosé Sánchez Vicente, Vicente García Oliva y Alberto Álvarez Peña. Illán Gonzali dirixó y produció'l versionáu, siendo "Los viaxes de Gulliver" el primer llargumetraxe d'animación dobláu al asturianu. 
El doblaxe "Los viaxes de Gulliver" estrenóse'l 23 d'avientu de 2010 nel CMI de L'Arena, en Xixón. 
Max y Dave Fleischer ya quisieran en 1934 producir un llargumetraxe d'animación (poco dempués de que Disney anunciara que diben a producir ún), pero Paramount, que distribuyía "Popeye" , "Betty Boop" , "Screen Songs" , y C"olor Classics" curtios de dibuxos animaos, vetó la idea. Por embargu, tres l'éxitu de "Blancañeve", Paramount decidió permitir que los Fleischer ficieran la so película, que comenzaría'l so desarrollu na primavera de 1938.
Paramount quería a "Gulliver's Travels "llista pal so llanzamientu na Navidá de 1939, lo que significaba producila nun terciu del tiempu emplegáu pa la producción de Disney "Blancañeve". Pa cumplir esti plazu, el personal de Fleischer aumentó considerablemente, trayéndose animadores dende otros estudios, como Cal Howard , Nelson Demorest, Joe D'Igalo, Tedd Pierce, Grim Natwick, Al Eugster, Frank Smith y James Culhane.
En "Gulliver's Travels" usóse p'animar a Gulliver la Rotoscopia, una téunica d'animación desarrollada orixinalmente por Fleischer Studios, consistente en redibuxar o calcar un fotograma teniendo otru como referencia.
El repartu de voces tenía una variedá grande d'artistes. La voz de Gabby proporcionóla Pinto Colvig, que trabayara anteriormente en Disney. Colvig fuera tamién la voz de Goofy, fizo los efeutos vocales pa Pluto, y dio voz a personaxes de "Los trés gochinos" (1933) y "Blancañeve". Jack Mercer, qu'interpretó al rei de Lilliput, formaba parte de la historia de la marca Fleischer pues prestara la so voz ronco pa "Popeye'l Marín", y en "Gulliver's Travels" yera'l que-yos daba la fala a los espíes de Bombu, chivatu, Snoop, y Snitch. Jessica Dragonette y Lanny Ross fueron cantantes populares daquella, y contratáronlos pa canciar en boca de la princesa Gloria y del príncipe David, respeutivamente. Sam Parker yera un llocutor de radiu na década de 1930 que ganó'l papel de Gulliver nun concursu radiofónicu. Tedd Pierce sedría'l que falaba pol Rei Bombu.
"Los viaxes de Gulliver" foi un éxitu de taquilla y dio pasu a la fechura d'otru productu caraterísticu de Fleischer / Paramount, "Mr. Bug Goes to Town". De toes maneres, los problemes rellacionaos cola empresa que surdieren mientres la producción de "Mr. Bug", la delda del estudiu polos dibuxos animaos ensin bon resultáu y la enemistá creciente ente los hermanos Max y Dave Fleischer, condució a l'absorción de los Fleischer Studios por Paramount, camudando a Famous Studios. 
Un par d'escenes de la película vense en dos episodios de "The Adventures of Jimmy Neutron: Boy Genius;" "The Incredible Shrinking Town" y "Flippy".
La película foi nominada a dos Premios de l'Academia :
Sabela II d'España
Sabela II de Borbón (Madrid, 10 d'ochobre de 1830- París, 9 d'abril de 1904) foi reina d'España dende 1833 a 1868. La so subida al tronu, con tres años, caracterizose por una guerra civil entre los sos partidarios (liberales) y los de so tíu Carlos María Isidro (absolutistes). Abandonó España dempués de una revolución en 1868. 
Quesu Oveyeru
Quesu fecho en La Vega Sebarga (Amieva) con lleche d'oveya.
Quesu de Peña Tú
El Quesu de Peña Tú faise artesanalmente en cantidaes pequeñes y namái con ingredientes naturales (lleche, cuayu y sal) ensin aditivos, conservantes nin colorantes. El productu final ye un quesu curao de forma cilíndrica d'unos 400gr de pesu.
Quesu del Valle del Narcea
Quesu fecho con lleche pausterizao de vaca nel pueblu d'Aciana en Salas.
Quesu de La Peña
El quesu de La Peña ye un quesu de pastia prensao y corteya pasao de color y cremoso. Fecho con lleche de cabra en La Peña, nel conceyu asturianu de Samartín del Rei Aurelio.
El tercer home
El tercer home ("The Third Man") ye un filme británicu del añu 1949 dirixíu por Carol Reed, con Joseph Cotten, Orson Welles y Alida Valli nos papeles principales. El guión escribiólu Graham Greene. Rodóse en London Film Studios (Shepperton, Inglaterra) y los esteriores n'Austria. La música d'Anton Karas, interpretada por él mesmu en cítara, foi un éxitu y llegó a los primeros llugares en 1950. 
Dobláu al asturianu por Gonzali Producciones en 2011. Esi mesmu añu editólu la productora en DVD. Illán Gonzali dirixó y produció'l versionáu. 
El doblaxe "El tercer home "estrenóse'l 5 de febreru de 2011 nel Centru de Cultura Antiguu Institutu de Xixón. 
Holly Martins ("Joseph Cotten"), escritor de noveles del oeste barates, llega a Viena en 1947 cuando la ciudá ta dixebrada en cuatro zones ocupaes polos aliaos de la Segunda Guerra Mundial. Holly llega reclamáu por un amigu de la infancia, Harry Lime ("Orson Welles"), que-y prometiera trabayu. Pero'l mesmu día de la so llegada coincide col entierru de Harry, que foi atropelláu por un choche. Holly conoz y namórase d'Anna, que yera la moza del so amigu.
Énte un conxuntu de datos contradictorios, Holly escomienza a investigar la muerte de Harry, sospechando qu'igual fuera asesináu. El xefe de la policía militar británica descúbre-y que'l so amigu andaba metíu na trama del mercáu negru.
Masque dende'l principiu propunxéron-y escribir el guión d'una película ambientada na Viena de posguerra, cola presencia de les cuatro potencies ocupantes, Graham Greene prefirió escribir la trama en forma de novela. Aquella ye la manera única, aseguraba, de poder planificar el guión, que sedría más tarde ellaboráu pol propiu novelista y pol productor, Alexander Korda. Greene siempres defendió que la versión de la película yera muncho meyor que la del llibru (incluyíu'l final, que ye distintu), lo que nun torgó qu'ésti fuera editáu y acabara convirtiéndose nun clásicu.
L'aporte de Orson Welles al conxuntu de la película paez claru. Welles, que tenía problemes coles sos producciones en Hollywood, decidió dir a Europa, onde dirixó y collaboró en dellos proyeutos, ente ellos ésti llargumetraxe de Carol Reed. La so primera apaición en pantalla (el movimientu d'una lluz que descubre a Harry Lime énte la sorprendida cara de Cotten) ta considerada como la meyor presentación d'un personaxe nun filme. El planu secuencia del final y la escena de la persecución nes alcantarielles de Viena son igualmente memorables.
Una calterística clave d'El tercer home ye l'usu por Robert Krasker d'una cinematografía espresionista, con illuminación duro y ángulos inusuales de la cámara. En combinación cola única temática musical, llugares decadentes y les aclamaes interpretaciones de los actores, l'estilu evoca l'atmósfera d'una Viena de posguerra nel iniciu de la Guerra Fría. La magnífica fotografía en blancu y negru enseña llugares de la capital austriaca como la Noria de del Prater o les cloaques vieneses, marcu de la famosa escena de la persecución final.
Premiu Oscar 1950:
Premiu BAFTA 1949:
Premiu del Festival de Cannes 1949:
Premiu Oscar 1950:
Premiu BAFTA 1949:
Premiu Directors Guild of America 1949:
Vaca casina
La Casina (tamién nomada "Asturiana de la Montaña" en Castellanu) ye una raza vacuna española autóctona del Principáu d'Asturies, concretamente de los Picos d'Europa.
Esta raza pertenez al tueru castañu cantábricu y el so orixe podría remontase al ganáu introducíu en España polos invasores indoeuropeos. Tocante a la so distribución, alcuéntrase nes zones del oriente asturianu y Casu: Picos d'Europa, xerres de Parres y Piloña, Xerra del Cuera, Xerra de Cuana y Ponga principalmente, hai tamién en provincies como Cantabria, País Vascu y Castiella y Lleón.
La Casina inda s'alcuentra en peligru desaniciu. Anque'l númberu d'animales d'esta raza medró nos postreros años entá queden grandes problemes a los qu'enfrentase como son: Ordenances de Pastos Municipales que perxudiquen la so cría, como les de Mieres y Parres, y el más recién la proliferación de llobos, que cuenten con proteición alministrativa y respaldu social.
Planet of the Apes (película de 2001)
El planeta de los simios ye una película estaoxunidense asoleyada en 2001, de la triba de ciencia ficción, dirixida por Tim Burton y la sesta de la franquicia "El Planeta de los Simios". Esta foi protagonizada por Mark Wahlberg, Tim Roth, Helena Bonham Carter, Michael Clarke Duncan, Paul Giamatti y Estella Warren. La cinta cuenta la hestoria del astronauta Leo Davidson que tien un aterrizaxe de fuercia nun planeta agospiáu por simios intelixentes. Los simios traten a los humanos como esclavos, pero col gabitu d'una fema de simio llamada Ari, Leo anicia una rebelión.
El desenrollu d'una nueva versión cinematográfica d"'El planeta de los simios" escomenzó en 1988 con Adam Rifkin. Nel momentu de la preproducción el proyeutu foi encaboxao. El guión de Terry Hayes, entituláu "Retorno de los simios", diba ser protagonizao por Arnold Schwarzenegger, baxo la direición de Phillip Noyce. Oliver Stone, Don Murphy y Jane Hamsher foron escoyíos pa aniciar la cinta. Mentanto Hayes tuvo diferencies creatives col distribuidor 20th Century Fox. Chris Columbus, Sam Hamm, James Cameron, Peter Jackson y los hermanos Hughes acomuñaron más sero. Col guión de Williams Broyles Jr. y Tim Burton como direutor, entamó'l rodaxe de la cinta. Lawrence Konner y Mark Rosenthal reescribieron el guión y el rodaxe asocedió ente payares de 2000 y abril de 2001. "El planeta de los simios" tuvo delles crítiques, pero foi un ésitu financieru.
Nel añu 2029, a bordu de la estación espacial Oberon, que ye propiedá de la Fuercia Aérea de los Estaos Xuníos, Leo Davidson (Mark Wahlberg) trabaya adiestrando primates pa afalar naves especiales de reconocencia. El so pupilu favoritu ye'l chimpancé nomáu Pericles. Cuando una truena elleutromagnética alteria los sistemas d'Oberon, llánzase al pequeñu Pericles nuna misión de reconocencia. Al inxerise nel güeyu de la truena piérdese la comunicación col primate y la nave desapaez. Desobedeciendo les órdes del so comandante en xefe, Leo cueye una segunda nave y va a la gueta de Pericles. Inxeriéndose na truena, Leo pierde contautu con Oberon y estréllase nun planeta nel añu 3002. Ellí descubre qu'esti mundu ta gobernao por simios con xeitu d'humanos, con capacidá de faalar y que traten a los seres humanos como esclavos.
Leo afaya una fema chimpancé llamada Ari (Helena Bonham Carter), que carpe pol feyu tratu que reciben los humanos por parte de los simios. Ari decide mercar a Leo y a una esclava llamada Daena (Estella Warren) pa que trabayen como sirvientes na casa de so pá, el senador Sandar (David Warren). Leo fuxe de la so xaula y llibera a otros humanos. Ari descúbrelos y tres atalantalo amécese a ellos. Leo vese obligao a lliderar la rebelión humana escontra los simios y desenvuélvese un triángulu amorosu entre Ari, Daena y elli. El xeneral Thade (Tim Roth) y el coronel Attar (Michael Clarke Duncan) marchen col so exércitu de simios guerreros a la gueta de los humanos. Leo descubre CALIMA ("El templo de Semos"), un llugar sagráu pero prohibíu pa los simios.
CALIMA resulta ser los refugos de la estación espacial Oberon, que s'estrellara escontra el planeta y apruz como una ruina. El nome CALIMA ye parte del cartelu "CAution LIve aniMAls!" (¡Peligru, animales vivos!), parcialmente añubrío pola arena. Acordies cola bitácora, la estación tuvo ellí durante cientos d'años. Leo camienta entós que cuando entró nel vórtice viaxó nel tiempu, mientres que cuando Oberón s'inxirió pa esqueralu, estrellóse nel planeta muncho enantes qu'elli.
La bitácora d'Oberon asoleya que los simios a bordu, llideraos por Semos, amotináronse y tomaron el control de la nave dempués de que s'estrellara. Los supervivientes, humanos y simios, aniciaron un conflictu armáu y los seres qu'atopó Leo son los sos descendietnes. Entós alcuéntrense simios y humanos nuna cabera batalla, hasta que dende'l cielu baxa una nave que Leo identifica nel intre. Esta nave ta pilotada por Pericles, el chimapancé astronauta. La truena elleutromagnética desviólu y foi'l caberu en llegar al planeta. Cuando Pericles baxa de la nave, los simios camienten la so llegada como'l regresu de Semos, el so dios simiu. Los simios allabáncienllu y fina la batalla.
Entós el xeneral Thade sigue a Leo al interior d'Oberon y atácalu, mientres Pericles va a defendelu, quedando mancáu nuna pierna pol ataque de Thade, que toma l'arma de leo tando nel área de controles de la estación espacial. Leo pieslla el área dexando a Thade zarráu nella. Darréu Leo decide marchar del planeta y despídese d'Ari y Daena con un besu. Na nave na que llegó Pericles viaxa al traviés de la mesma truena elleutromagnética cola que llegó. Leo estréllase en Washington D.C., pero al ver el que debiere ser el monumentu a Abraham Lincoln, nel so llugar ve un monumentu n'honor a Thade. Entós un enxame de periodistes, bomberos y policíes simios ven abluaos a Leo, que s'entruga qué-y fexo Thade a esti mundu.
Otros pequeños roles son el de David Warner como'l senador Sandar, Lisa Marie como NOva, Erick Avari como Tival, Luke Eberl como Birn, Evan Parke como Gunnar, Glenn Shadix como'l senador Nado, Freda Foh Shen como Bon y Chris Ellis como'l teniente xeneral Karl Vasich. Charlton Heston, qu'interpretó'l papel cimeru na cinta orixinal, fexo de pá de Thade.
PlayStation 4
Alloñar de la complexa arquitectura utilizada nel procesador Cell de la videoconsola PlayStation 3, la PlayStation 4 cuenta con un procesador AMD de 8 núcleos so l'arquitectura x86-64. Estes instrucciones x86-64 tán diseñaos pa faer más fácil el desenvolvimientu de videoxuegos na consola de nueva xeneración, qu'atrai a un mayor númberu de desarrolladores. Estos cambeos ponen de manifiestu l'esfuerzu de Sony p'ameyorar les llecciones aprendíes mientres el desenvolvimientu, la producción y el llanzamientu de la PS3. Otres característiques de hardware notables de la PS4 ye qu'inclúin 8 GB de memoria unificada GDDR5, una unidá de discu Blu-ray Disc más rápidu, y los chips personalizaos dedicaos a xeres de procesamientu d'audiu, vídeu y de fondu.
Ente les nueves aplicaciones y servicios, Sony llanzó l'aplicación "PlayStation App", dexando a los que tengan un PS4 convertir los teléfonos intelixentes y les tabletas nuna segunda pantalla p'ameyorar la jugabilidad o en teclaos esternos pa más comodidá nel momentu d'escribir. La compañía tamién entamaba debutar con Gaikai, un serviciu de xuegu basáu na nube qu'agospia conteníos y xuegos descargables. Por aciu la incorporación del botón "Share" nel nuevu controlador fai que sía posible compartir en cualquier momentu prindes de pantalla, trofeos, compres o videos en páxines como Facebook, Twitter y faer stream de lo que se xuegue y ver el d'otros amigos en directu dende Ustream o Twitch, Sony entamó asitiar más énfasis nel xuegu social.
La consola PS4 el primer día del so llanzamientu vendió más de 1 millón de consoles namá en territoriu de los Estaos Xuníos. Al entamu de la so conferencia de prensa na Gamescom 2014, Sony anunció que yá vendiera más de 10 000 000 unidaes de la PlayStation 4 nel mundu a usuarios finales. Ta diseñada pa l'amplia integración con Playstation Vita.
El Firmware actual de la consola ye'l 5.01, onde s'ameyora'l rendimientu del sistema.
A principios de 2013, Sony anunció qu'un eventu llamáu PlayStation Meeting 2013 sirviría pa dar a conocer el "futuru de Playstation". El 20 de febreru de 2013 dichu eventu que tuvo llugar en Nueva York y que duró cerca de dos hores la compañía dio a conocer la sucesora de la PlayStation 3. L'anunciu foi ufiertáu en directu al traviés de Ustream.
Na conferencia GDC del añu 2013, Sony presentó nuevos detalles sobre los videoxuegos y característiques de la PlayStation 4. Ente los videoxuegos amosaos inclúyense, Primal Carnage Genesis, Blacklight Retribution, Battlefield 4, , Watch Dogs y .
El día 10 de xunu de 2013, a les 18:00 (Pacific Time) Sony realizó una conferencia, na que se dieron más detalles, Y amosó la PlayStation 4, ente elles, finalmente'l diseñu, preciu y llanzamientu.
Dellos detalles que se revelaron son que la videoconsola podría reproducir videoxuegos usaos, mientres sían orixinales, y nun precisaría conexón a Internet pa poder xugar. Finalmente, la presentación concluyó col preciu, que resultó siendo 399 dólarye, 349 llibres y 399 eurus, lo qu'impresionó enforma, por cuenta de que la so competidora la Xbox One costaría 499 dólares estadounidenses, 429 llibres y 499 euros.
El día 20 d'agostu de 2013, a les 10:00 AM (Tiempu del Pacíficu) Sony empecipió la so conferencia na Gamescom 2013.
Na conferencia anunciáronse diversos títulos pa PS VITA, PS3 y PS4. Amás fíxose pública la fecha de llanzamientu de la PS4 en Estaos Xuníos y Europa. N'Europa la PS4 poner a la vienta'l 29 de payares de 2013 a un preciu de 399€. N'Estaos Xuníos la PS4 poner a la vienta'l 15 de payares de 2013 a un preciu de 399 dólares. Amás, fixéronse delles demostraciones del usu de la PS4 al traviés de la PS VITA.
El día 18 de setiembre de 2013, a les 6:00 PM (Tiempu del Pacíficu) Sony empecipió la so conferencia nel Tokyo Game Show 2013, nella anunciaron les capacidaes de la PS4 pa poder grabar gameplay directamente dende'l HDMI de la consola (y non por HDCP como nel PS3), amás anunciáronse característiques de compatibilidá ente'l PS4 col PS VITA y el PS VITA TV, como'l Remote Play y una énfasis especial en demostrar la integración col PlayStation Vita TV el cual puede ser utilizáu pa treslladar el xuegu a él y, siguir nuna pantalla distinta y col DualShock 4 ensin nengún problema. Esta postrera característica ta disponible dende'l llanzamientu.
El diseñu de la consola nun se reveló nel "PlayStation Meeting", una y bones el diseñu y especificaciones siguíen ensin tar remataos. El pesu de la consola rondaría los 2,8 kg y la caxa en total seríen unos 4 kg. La tecnoloxía de PlayStation 4 sería relativamente similar al hardware que s'atopa n'el ordenadores personales. En ciertu momentu del desenvolvimientu contemplóse que Nvidia fuera quien fabricara la unidá gráfica pa PS4 pero según declaraciones de Tony Tamasi, vicepresidente de conteníu y tecnoloxía de Nvidia esto nun lu convendría a la compañía pol impactu que tendría nes sos posibilidaes n'otros mercaos. Cola decisión de camudar l'arquitectura de Cell a x86-64 sería más fácil y menos costosu pa los estudios desenvolver xuegos pa la PS4. La consola física finalmente foi presentada na conferencia de Sony sobre la PS4 el 10 de xunu de 2013 na Y3 2013, según revelar datos más detallaos del dispositivu y periféricos.
La videoconsola PS4, dispon d'un microprocesador tipu APU d'ocho núcleo x86-64 a 1.6 GHZ fabricáu por AMD sol nome en clave Liverpool, basáu na arquitectura Xaguar. Una GPU AMD 7870 con una potencia de procesamientu de 1,84 Teraflops, que puede dedicase a distintes xeres que nun sían puramente gráfiques. Cuenta tamién con una memoria RAM unificada de 8 GB, GDDR5, con un anchu de banda de 176 GB/segundu. A finales d'agostu de 2013, Marc Diana, responsable de marketing de productu de AMD, afirmó a la prensa especializada que PS4 soporta accesu a memoria hUMA(UMA heterogéneo), que dexa aportar a los dos componentes de la APU, CPU y GPU, a les mesmes posiciones de memoria de manera simultánea por aciu l'usu de caxés coherentes. Magar AMD desautorizó les declaraciones de Diana, nun les desmintió.
Magar se desconocía'l tipu de discu duru, la capacidá sería nel modelu yá anunciáu de 500GB, súpose que la unidá óptica almitiría Blu-ray 6x y DVD 8x. En materia de conectividad la consola cuntaría con Ethernet (10BASE-T, 100BASE-TX, 1000BASE-T), 802.11 b/g/n y Bluetooth 2.1 (con EDR). Ufiertaría puertos HDMI, salida óptica dixital y USB 3.0(2X).
La consola PS4 cuenta con un sistema d'alerta temprano qu'alvierte cuando la consola empiece a xubir la temperatura por falta de circulación d'aire, indicándolo con una lluz colorao en cuenta de azul na barra d'estáu de la consola, adicionalmente apaez un avisu en pantalla amosando l'alerta sobre la elevación de la temperatura de funcionamientu. Con esti sistema podría evitase una muerte súbita de la consola por escesivo temperatura, daqué qu'asocedía coles primeres consoles fabricaes na xeneración anterior.
Na presentación de la PS4, Sony nun amosó la forma de la consola, pero sí amosó dos de los sos accesorios, el control inalámbricu DualShock 4 y la cámara PlayStation 4 Eye. Un día dempués de la presentación, Shuhei Yoshida anuncio que'l control del PS3, el DualShock 3 nun sería compatible col PS4 anque sí'l PS Move cola nueva PlayStation 4 Eye. Darréu na Y3 Sony amosaría por completu los periféricos más refechamente, amosando tamién l'auricular monu con micrófonu que sería incluyíu en tolos sistemes de llanzamientu. Un representante de Sony confirmó na Comic Con en San Diego en referencia a la compatibilidá d'accesorios que, los antiguos headsets inalámbricos de PS3 funcionaríen tamién y ensin nengún problema na PS4.
DualShock 4 ye'l nome que recibe'l mandu de la PlayStation 4. Nel so diseñu sigue a les traces al mandu usáu pola PS3, ta disponible en trés colories, negru, colloráu (Magma) y azul (Wave). Na so creación intervinieron estudios cercanos a Sony tales como Guerrilla Games, que participaron faciendo axustes como alzar los sticks pa mayor precisión y amestar el conector d'auriculares, Evolution Studios participó tamién como parte del grupu de consultores con idees pa la área de movimientu apuntando escontra'l sector de los videoxuegos de carreres. Les principales novedaes yeren la incorporación d'un nuevu sensor de seis eje altamente sensible, lo mesmo que de un touchpad allugáu na parte frontera superior del mandu. Amás incorpora una barra de lluz na parte cimera del mandu formáu por trés lluces led de distintos colores. Esti postreru mentáu agregu pretende, ente otres funciones, facilitar la identificación del xugador al traviés de senciellos códigos de colores que detecta la PlayStation 4 Eye, faciendo por casu que cuando un xugador intercambie mandu con otru tando en pantalla estremada, diches pantalles tamién intercambien posiciones, quedando más cerca la pantalla que convenga; y ufiertar información d'utilidá mientres los xuegos, como por casu señalar por aciu un llume en color coloráu que la salú del personaxe sufrió daños importantes, sobre esto, Shuhei Yoshida presidente de Sony Worldwide Studios confirmara al traviés de Twitter que la lluz nun podría ser apagada del mandu. El controlador inclúi, amás, un altavoz y un conector p'auriculares el cual ye compatible col estándar (3,5mm) TRS y TRRS p'almitir l'usu d'auriculares con micrófonu incluyíu. El so preciu ye de 59 doláres. Igual que nel DualShock 3, Sony presentó una base pa cargar los controles Dualshock 4.
A lo último, el mandu incorpora un botón llamáu "share" (o compartir) pensáu pa facilitar la interacción del xugador con Facebook, Twitter, Ustream, Twitch, YouTube y otres especificaciones detallaes más embaxo. 
PlayStation Camera foi rediseñado para PS4 en relación a la so antecesora. Inclúi un sistema de doble cámara con un resolvimientu de 1280×800 y cuatro micrófono. Les sos midíes son 186 mm (llargu) por 27 mm (alto) y 27 mm (anchu).
Acordies con la páxina oficial y el video de presentación, The PlayRoom dexa a los usuarios tener menúes na pantalla qu'asemeyen ser hologrames que remanecen directamente Dualshock 4; The Playroom tien un personaxe robóticu llamáu Asobi, col que puede interactuase y que puede reconocelos. Utilícense controles de movimientu avanzaos colos que puede esfrutase de xuegos tales como l'h.oquei d'aire; y puede usase el touch pad integráu nel DualShock 4 pa salear polos paneles holográficos, interactuar con decenes de pequeños robots o mover oxetos na pantalla. Amás d'esto, Sony alvirtió que la integración de dispositivos móviles sería posible, por que les creaciones en teléfonos intelixentes, tabletas y, como ye d'esperar, col PlayStation Vita, cobren vida per mediu de The PlayRoom.
Les lentes de PlayStation 4 Eye funcionen con una apertura de f/2.0, una distancia d'enfoque mínima de 30 cm y un ángulu de visión de 85°. Les imaxes pueden ser prindaes en formatu RAW o YUV ensin estruyir. Foi esaniciada de los paquetes de llanzamientu p'abaratar el costu final del sistema, el so preciu final ye al igual qu'el del Dualshock 4 de 59 doláres. Ente les nueves funciones van tar los comandos de voz pa poder controlar la consola.
Share Play ye una característica que dexa que la PlayStation Vita conectar a la PlayStation 4 por aciu una rede de Wi-Fi. Cuando asocede esto puédense xugar a xuegos de PlayStation 4 en PlayStation Vita pudiendo asina xugar como mandu secundariu o como mandu principal. Fergal Gara director de Sony Computer Entertainment UK confirmara qu'el PS Vita foi diseñáu pensando na integración col PS4 más que col PS3, por cuenta de ello tolos xuegos de PS4 seríen compatibles col Remote Play y solo en dellos casos especiales onde los xuegos precisen hardware adicional nun lo fadríen, tal ye'l casu de los xuegos que rican de la PlayStation 4 Eye, puntu confirmáu por Shuhei Yoshida, presidente de Sony Worldwide Studios.
La parte «Social» foi unu de los cinco grandes principios aldericaos por Sony. Anque la consola ameyorara la funcionalidades sociales, les característiques son opcionales y pueden ser desactivaes. El xugadores tienen la opción d'utilizar los sos nomes reales por que los amigos reconocer, amás d'un llamatu n'otres situaciones nes que dixeron que l'anonimatu ye importante».
El controlador "DualShock 4" inclúi un botón llamáu «Share» (compartir), que dexa al xugador poder grabar y ver los postreros 15 minutos y compartilos por Facebook, Twitter y YouTube.
El xugadores pueden ver vídeu en directu d'aquellos títulos que los sos amigos tean xugando, pudiendo incluyir estos vídeos voz al traviés del micrófonu ya imaxe del xugador al traviés de Playroom camera. Amás de ser espectadores, el xugadores pueden ayudar a la persona que retresmite a superar torgues difíciles. Coles mesmes, l'usuariu puede retresmitir vídeu en directu del xuegu que tea xugando al traviés de servicios en llínea como Ustream y Twitch, lo que dexa a amigos y usuarios ver y comentar sobre estos vídeos dende distintos navegadores y dispositivo web.
Recibir dos xuegos gratis cada mes pa PS4 por ser miembru de "PlayStation Plus"
PlayStation 4 sustitúi la XrossMediaBar con una nueva interfaz, denominada PlayStation Dynamic Menú. Ameyórase'l perfil del usuariu pa'l xugadores, qu'amuesa l'actividá recién, el so nome completu y otros detalles, amás de los sos trofeos desbloquiaos. La pantalla d'entamu de PS4 cuenta con conteníu personalizáu de los amigos. Servicios de provisores de terceros, como Netflix y "Amazon Instant Video", tamién puede aportase a la nueva interfaz. Pueden realizase delles xeres mientres el xuegu, como abrir un navegador web mientres se reproduz un xuegu.
En 2013, una llicencia pa un kit de desenvolvimientu de PlayStation 4 tenía un costu de 2500 US$ por un periodu de cinco año o ser gratuita pa desarrolladores noveles, d'algamar un alcuerdu con Sony.
Playstation 4 ye compatible colos siguientes formatos de películes físicos en discu:
Dichos formatos fixéronse compatibles, gracies a que se publicar una actualización pa esti fin un tiempu relativamente corto dempués del llanzamientu.
Nel so llanzamientu, Playstation 4 nun tomó en cuenta, nin consideró la posibilidá de reproducción de CD´s, MP3 y soporte DLNA, por cuenta de que nun se-y consideró una característica importante nel momentu, sicasí debíu al gran númberu de quexes recibíes por usuarios cafiantes, y dellos veceros qu'analizaben l'atayar el so pidíu, Sony tuvo que reconsiderar y en respuesta l'equipu de desenvolvimientu anunciara una futura actualización de software, que dexe habilitar felicidá característica en toles PS4.
Dellos rumores , apuntaben a qu'esta falta de compatibilidá yera un gabitu pa xenerar más suscripciones al serviciu de música en llínea Sony Unlimited. Sicasí Shuhei Yoshida, miembru del equipu de desenvolvimientu desmintió dichu rumor y declaró
que s'atopaben trabayando arduamente na actualización que pueda habilitar la reproducción d'estos formatos populares de música, según dir considerando añedir más compatibilidaes en futures actualizaciones, dando a notar que PS4 tamién puede ser un centru multimedia confiable.
El director executivu de Sony Computer Entertainment America, "Jack Tretton", dixo que los xuegos de la PlayStation 4 estender en preciu de dólar estadounidense, esto ye, de $0,99 hasta $60, amás de que nengún xuegu nel PS4 al igual que la so antecesora la PS3 tendría bloquéu rexonal, y confirmó que los xuegos de PlayStation 4 nun tienen nengún sistema pa bloquiar los xuegos usaos, polo que los xuegos usaos pueden ser vendíos, emprestaos o regalaos, una y bones la compra d'un xuegu significa que ye propiedá d'ellos pa siempres, según Sony.
Sony esperaba faer más fácil pa los desarrolladores de xuegos independientes desenvolver títulos pa la PS4. La compañía reveló que diba dexar a los desarrolladores autu-publicar los sos títulos na PlayStation Network pal sistema PlayStation Vita, PlayStation 3 y PlayStation 4.
El sistema cunta con conteníu de descarga conteníu descargable similar a los que tán disponible anguaño n'otres plataformes de PlayStation. Amás de los xuegos en medios físicos que pueden mercase na tienda, los xuegos podíen descargase el mesmu día de llanzamientu qu'el de los físicos. Per otra parte tolos xuegos pueden probase de forma gratuita. Sony nun diba prohibir l'usu de xuegos de segunda mano adquiríos en forma física y nun habría necesidá de que la consola tea conectada les 24 hores pa validar la llexitimidá de xuegu.
Cuando se merca un xuegu en llínea, solo fai falta qu'una porción del mesmu tea descargada pa empezar a xugar. Ente que lo que falta se descargará mientres se xuega. Esto llogra gracies al procesador secundariu de respaldu del sistema.
Cuando s'escueye un títulu en llínea, solo una parte de los datos del xuegu tien que ser tresferíu al sistema primero que pueda ser empecipiáu (por casu, el primer nivel), coles partes restantes la descarga mientres el xuegu, lo qu'amenorga'l tiempu d'espera. Si los usuarios prefieren xugar el so xuegu directamente dende'l discu, PS4 va instalar los datos nel discu duru mientres el xuegu, lo qu'esanicia los tiempos de carga, en poques palabres, podrá xugase el xuegu que ta siendo descargáu pero cuando xuegues y se esta descargando non puede usase la manera online. Esto llógrase al traviés de procesador en segundu planu del sistema. De la mesma, les actualizaciones del sistema descargar ensin problemes en segundu planu ensin interrupciones. La PS4 tamién cunta cola tecnoloxía que trata de determinar los enclinos, (exemplu: El xugador puede poner qué tipos de xuegos gústa-y, y nel sistema apaez cuálos son los indicaos según les preferencies que punxo'l xugador) y depués descargar automáticamente un pequenu porcentaxe d'esos xuegos en segundu planu, inclusive en manera de reposu, col fin d'aforrar tiempu.
Si surdiera la necesidá de poner fin a una sesión de xuegu nun curtiu plazu, la PS4 va entrar nun estáu de baxu consumu y la suspensión del so xuegu nel puntu precisu nel que'l xugador quedóse, por que dempués, cuando se restableza la plena potencia, el xugador pueda volver a entamar rápido onde lo dexó. Sony diz que "el tiempu que lleva güei l'arrincar una consola y cargar una partida guardada va ser una cosa del pasáu".
Nel Tokyo Game Show 2013 Sony confirmó qu'el PS4 tendría retrocompatibilidad con xuegos de PS3 al traviés de la nube, utilizando la so plataforma Gaikai, una compañía adquirida por Sony en xunetu de 2012. El serviciu emula y fai que les xeneraciones anteriores de xuegos de PlayStation, sían tresmitíos a la PS4, PlayStation Vita y Vita TV, al traviés d'Internet.
L'aplicación "PlayStation App" dexa a los que tengan un PS4 convertir los sos teléfonos intelixentes nuna segunda pantalla, esta aplicación lleva a un nuevu nivel la esperiencia social dientro de los videoxuegos, dando a los usuarios l'entretenimientu non yá de los xuegos en sí, sinón del xuegu de los demás: agora pueden saber cuando dalgún amigu mercó dalgún nuevu títulu, o puede ver lo que tean xugando los demás vía broadcast, amás de poder unviar invitaciones a partida multijugador y conectase directamente con redes sociales. Ta disponible pa iOS y Android. Por aciu esta aplicación, puede conectase el teléfonu a la PlayStation 4, y aportar a nueves funciones d'esta consola o tamién de los xuegos pa Vita. Esta aplicación da muncha llibertá a los desarrolladores pa implementala con facilidá nes característiques de los videoxuegos.
Phil Molyneux, el presidente y CEO de Sony confirmara nuna entrevista a la editorial The Verge, que la videoconsola PlayStation 4 cuntaría con un serviciu de distribución de películes en resolvimientu 4K. Cada película en resolvimientu 4K puede tener un tamañu averáu de 100 GB o más. Debíu al tamañu, Sony tuvo nuna busca de soluciones sofitando los métodos de compresión y nun se refugaba la vienta en formatu físicu.
El 7 de setiembre de 2016, Sony anunció una revisión de hardware de PlayStation 4, que'l so modelu ye la CUH-2000, y nomada extraoficialmente como PlayStation 4 Slim. Ye una revisión del hardware de PS4 orixinal con delles correcciones y tamañu más pequenu. Tien un cuerpu arrondáu con un acabáu mate na parte cimera de la consola en llugar d'un acabáu de dos tonos, y ye un 40% más pequenu en tamañu que'l modelu orixinal. Los dos puertos USB na parte delantera tienen un mayor espaciu ente ellos, y el puertu d'audiu ópticu esanicióse. 
La principal meyora con al respective de la orixinal anicia en que'l modelu CUH-2000, consume menos enerxía eléctrica que'l modelu orixinal según, por cuenta de que calezse menos por consumir menos enerxía, el ventilador de la consola nun precisa xirar tan rápido la mayoría del tiempu, polo que, arriendes d'ello, el modelu CUH-2000 fai muncho menos ruiu que la orixinal.
Foi llanzada'l 15 de setiembre de 2016, con un modelu de 500 GB al mesmu preciu que'l modelu orixinal. Amás, tamién ta disponible con 1 TB de capacidá de discu duru.
PlayStation 4 Pro fíxose pública'l 7 de setiembre de 2016 y llanzóse en tol mundu'l 10 de payares de 2016. El so modelu de ye'l CUH-7000. Tratar d'una versión actualizada de la PlayStation 4 con hardware más potente que dexa xugar a 4K en dellos xuegos y reescalados la mayoría por aciu checkboarding y el rendimientu ameyoráu de PlayStation VR.
Inclúi una GPU actualizada con 4,2 teraflops de potencia y con un reló de CPU más altu, amás de 1 Gb de memoria adicional DDR3. PS4 Pro ye compatible con vídeos 4K, pero nun ye compatible con Ultra HD Blu-ray, usando'l llector Blu-ray convencional del modelu Slim.
La mayoría de los xuegos de PS4 pro podrán afaese pa llograr meyores gráficos, más FPS (imaxes per segundu) o pa xugalos a un resolvimientu variable d'hasta 4K nativos, magar solo dellos títulos reeditaos o menos esixentes como The Last of Us Remasterizado, o NBA 2K17 funcionen a 4K nativos.
Parquesol
Parquesol ye un barriu asitiau nel SW del conceyu castellán de Valladolid. Alcuéntrase sobre la cimada del Cerru de la Gallinera a 761 metros sobre el nivel del mar. 
Llenda al oeste cola Autovía de Castiella, al norte cola Cai Monasteriu del Prau, al este cola Avenida de Salamanca y al sur cola Ronda Interior (VA-20). 
Atopase a 41º38’08.91 N – 4º45’36.82 O
La idea de la Ciudá de Parquesol surde na década de los 70 del sieglu XX per parte del promotor inmobiliariu Antonio Alfonso. Él mesmu va mercando de forma paulatina les distintes parceles que s'asientan sobre'l cuetu de la Gallinera, ocupaes naquel momentu por delles granxes avícoles. Namái esti obreru veníu a más gracies a el so puestu como presidente del Real Valladolid ente los años 1967 y 1970 ye capaz d'imaxinase un barriu allugáu en dichu llugar, alloñáu de la ciudá, al otru llau del ríu Pisuerga y con una orografía muncho más complicada que'l restu de la ciudá. Finalmente llogra nel 1977 que se modificar el PGOU del añu 1970 y se adecue a les sos necesidaes como promotor inmobiliariu. 
Pero en 1979, con Tomás Bolaños como alcalde, paralízase'l plan qu'afectaba al cuetu de La Gallinera por falta de previsión na urbanización.
A partir d'esi momentu'l barriu empieza na redolada de l'Avenida Doctor Villacian y l'Avenida Adolfo Miaja de la Muela. De forma paulatina foise construyendo hasta la zona más elevada del cuetu y a día de güei poques son les parceles qu'entá queden ensin construyir.
Anque'l barriu tien un claru calter residencial, la mayoría de los edificios dexaron espaciu pa locales comerciales, evitando repitir asina los erros de zones como Güerta del Rei onde la falta de baxos comerciales fai qu'a día de güei sía difícil poder allugar hasta un supermercáu.
Según el barriu foi creciendo fóise-y dotando de distintos servicios educativos, sanitarios y culturales. Tamién surdieron espacios comerciales de mayor valumbu empobinaos non yá a dar serviciu al barriu sinón a tola ciudá de Valladolid.
Según foi amontando el so población asina la hai díu faciendo tamién los servicios que s'empresten nesta zona.
- Centru Cívicu Parquesol, allugáu na cai Eusebio González Suárez
- Centro de Salú Parquesol de SACYL, allugáu na cai Eusebio González Suárez
- Cuatros colexos públicos y tres instituto partíos pol barriu
- Centro deportivu allugáu en cai Padre Llanos
Esiste una rede de tresporte públicu que conecta'l barriu col restu de la ciudá al traviés de les llinies d'autobús xestionaes pola empresa AUVASA.
Son delles les llinies qu'empresten serviciu a la zona: L8 Parquesol - Barriu de Belén, L9 Parquesol - Polígonu Industrial de San Cristóbal, L10 Parquesol - La Victoria, C1 y C2 Llínees circulares, B5 autobús nocherniegu de Barriu Belén a Parquesol.
- Monasteriu dela Virxen del Prau
- Hospital Doctor Villacián
- Parcela 63
- Fonte
- Plaza Marcos Fernández
- Xardines y paseu de Los Almendros
Nikola Tesla
Nikola Tesla (en cirílicu: "Никола Тесла"), (Smiljan, Imperiu austrohúngaru, Croacia d'anguaño, 10 de xunetu de 1856 – Nueva York, 7 de xineru de 1943) foi un inventor, inxenieru mecánicu, inxenieru lletricista y físicu d'orixe serbiu y el promotor más importante de la nacencia de la lletricidá comercial. Ye conocíu, sobre manera, poles sos numberoses y revolucionaries invenciones nel campu del lletromagnetismu, desenrollaes na fin del sieglu XIX y nel entamu del XX. Les patentes de Tesla y el so trabayu teóricu afitaron los sistemas modernos de potencia llétrico por corriente alterno (CA), incluyendo'l sistema polifásicu de distribución llétrica y el motor de corriente alterno, que acomuñaron por demás a la nacencia de la Segunda Revolución Industrial.
Magar yera ciudadanu del Imperiu Austriacu, féxose la nacionalidá d'Estaos Xuníos d'América. Tres la so demostración de la comunicación inalámbrica per aciu d'ondes de radio en 1894 y tres la so victoria na guerra de les corrientes, reconoció-ylu como ún de los inxenieros lletricistes de mayor valumbu d'Estaos Xuníos. Pola mor de la so xera foi pioneru na inxeniería llétrico moderno y bien de los sos descubrimientos foron de muncha importancia. A lo llargo d'esta dómina n'Estaos Xuníos la fama de Tesla rivalizaba cola de cualesquier inventor o científicu na hestoria, pero per aciu de la so personalidá escéntrica y les sos afirmaciones aparentemente increyibles y dalgunes vegaes inverosímiles, sobre'l desenrollu d'innovaciones científiques teunolóxiques, Tesla quedó a la fin sometíu al escaezu y conocíu como un científicu llocu. Nunca nun tuvo procuru coles sos finances, y abulta que cuando morrió, a los 86 años, féxolo na probitú.
La unidá de midida del campu magnéticu B del Sistema Internacional d'Unidaes (tamién nomáu "densidá de fluxu magnético" y "inducción magnético"), el "Tesla", llamóse asina nel so honor na "Conférence Générale des Poids et Mesures" (París, en 1960), d'igual miente que l"'Efeutu Tesla" de tresmisión inalámbrico d'enerxía a dispositivos lletrónicos (que Tesla demostró a pequeña escala cola llámpara incandescente en 1893), que quixo usar pa la tresmisión intercontinental d'enerxía a escala industrial, nun proyeutu que nunca nun remató, la "Wardenclyffe Tower" (Torre de Wardenclyffe).
Arriendes del so trabayu en lletromagnetismu y inxeniería lletromagnético, Tesla acomuñó col desenrollu de la robótica, el control remotu, el radar, les ciencies de la computación, la balística, la física nuclear y la física teórica. En 1943 la Corte Suprema d'Estaos Xuníos acreditólu como l'inventor de la radio. Dalgunos de los sos fitos foron emplegaos, causando boréu, pa xustificar delles pseudociencies, teoríes sobre OENIs, anti-gravedá, ocultismu o teletresportación.
Nikola Tesla nació de padres serbios nel pueblu de Smiljan, nel Imperiu Austrohúngaru, cerca de la ciudá de Gospić, anguaño en territoriu croata. El so certificáu de bautismu mienta que nació'l 28 de xunu de 1856 del calendariu xulianu, venceyáu al 10 de xunetu del calendariu gregorianu enceso anguaño. So pá foi Milutin Tesla, un sacerdote de la ilesia ortodoxa serbia na xurisdicción de Sremski Karlovci, y so ma Đuka Mandici.
Camiéntase que'l so orixe paternu vien de dalgún de los clanes serbios del valle del ríu Tara, o del noble herzegovín Pavle Orlović. So ma, Đuka, venía d'una familia añerada en Lika y Banija, pero con fondos raigaños morlacos en Kosovo. Dábase-y bien aniciar ferramientes artesanales y deprendiera de memoria bien de poemes épicos serbios, anque xamás deprendió a lleer.
Foi'l cuartu de cinco fíos. So hermanu mayor, llamáu Dane, morrió nun accidente d'equitación cuando Nikola tenía 9 años; sos otres trés hermanes llamábense Milka, Angelina y Marica.
So familia treslladóse a Gospić en 1862. Tesla asistió a la escuela "Gymnasium Karlovac" na población de Karlovac, onde remató'l plan d'estudios de cuatro años en trés.
Más sero entamó los estudios d'inxeniería llétrico na Universidá de Graz, na ciudá d'igual nome, en 1875. Mientres tuvo ellí estudió los usos de la corriente alterno. Dalgunes fontes mienten que recibió la llicenciatura de la Universidá de Graz. Sicasí, dende la universidá dizse que nun recibió gráu nengún y que nun continuó acullá del segundu semestre del tercer añu, a lo llargo del que dexó de dir a les clases.
N'avientu de 1878 marchó de Graz y dexó de rellacionase colos sos familiares; los sos collacios cuidaben que s'afogara nel ríu Mura. Empobinó a Maribor, (anguaño Eslovenia), onde tuvo'l so primer emplegu como ayudante d'inxeniería, xera que desenvolvió a lo llargo d'un añu y nesti periodu sufrió una crisis nerviosa. Tesla foi más sero convencíu por so pa pa dir a la Universidá Carolina en Praga, a la que foi nel branu de 1880. Ellí foi influenciáu por Ernst Mach. Sicasí, dempués que so pa finara, dexó la universidá, rematando namái un cursu.
A Tesla vagába-y lleendo obres abondo y memorizando llibros enteros, valíu pola so camentada memoria fotográfica. Na so autobiografía rellató que delles vegaes esperimentó momentos d'inspiración. A lo llargo de la so infancia sufrió dellos episodios d'una enfermedá peculiar que facíen que-y aprucieren fexes de lluz ante los güeyos, davezu acompañaos d'allucinaciones. Con regularidá les visiones taben asociaes a una pallabra o idea que-y daba vueltes na tiesta. Otres vegaes, éstes dáben-y la solución a problemes que se-y plantegaren. Namái escuchando'l nome d'un oxetu yera quien a velu de manera mui realista. Anguaño la sinestesia presenta síntomes semeyaos. Tesla podía visualizar una invención nel so celebru con precisión por demás, incluyendo toles dimensiones, enantes d'entamar la etapa d'aniciu: una téunica dalgunes vegaes conocida como pensamientu visual. Nun dibuxaba esquemes davezu, atalantaba les idees namái cola mente.
En 1880 treslladóse a Budapest pa trabayar a les órdenes de Tivadar Puskás nuna compañía de telégrafos, la compañía nacional de teléfonos. Ellí conoció a Nebojša Petrović, un mozu inventor serbiu que vivía n'Austria. Magar el so afayu foi curtiu, trabayaron a comuña nun proyeutu usando turbines ximielgues pa aniciar enerxía contínuo. Cuando abrió la central telefónica en 1881 en Budapest, Tesla yá yera'l xefe de lletricistes de la compañía, y más sero foi l'inxenieru pal primer sistema telefónicu del país. Tamién desenrolló un dispositivu que, acordies con dalgunos, yera un repetidor telefónicu o amplificador pero según otros, pudo ser el primer altavoz.
En 1882 añeró en París, Francia, pa trabayar como inxenieru na "Continental Edison Company" (una de les compañíes de Thomas Alva Edison), diseñando meyores pal equipu llétricu trayíu del otru llau del océanu gracies a les idees d'Edison. Según la so biografía, nel mesmu añu, atalantó'l motor d'inducción y anició'l desenrollu de dellos dispositivos qu'usaben el campu magnético rotativu, polos que recibió patentes en 1888. Poco dempués Tesla espertó d'un suañu nel que so ma murriera, «y yo supe qu'eso asocediera». Tres d'ello asitió dos o tres selmanes recuperándose en Gospić y nel pueblu de Tomingaj, cerca de Gračac, el llugar de nacencia de so ma.
En xunu de 1884 llegó por primer vegada a Estaos Xuníos, a Nueva York, con poco más qu'una carta de recomendación de Charles Batchelor, un antiguu emplegador. Na carta de recomendación a Thomas Edison, Batchelor escribió: «conozo a dos grandes homes, usté ye ún d'ellos; l'otro ye esti mozu». Edison contrató a Tesla pa trabayar nel so "Edison Machine Works". Entamó a trabayar pa Edison como un cenciellu inxenieru llétricu y progresó rápido, desenguedeyando dalgunos de los problemes más abegosos de la compañía. Ufrióse-y inclusive la xera de rediseñar dafechu los xeneradores de corriente contínua de la compañía d'Edison.
Tesla mentaba que-y ufrieron US$ 50,000 (~ US$1,1 millones en 2007, axustáu por inflación) por rediseñar los poco eficientes motores y xeneradores d'Edison, ameyorando tanto'l so serviciu como la so economía. En 1885, cuando Tesla entrugó pol pagu de la so xera, Edison retrucó-y: "Tesla, usté nun atolena el nuesu humor estaoxunidense", franciendo asina'l so compromisu. Con un sueldu namái de US$18 a la selmana, Tesla tendría que trabayar 53 años pa axuntar el dineru que-y prometieron. Arrenunció al so emplegu cuando se-y refugó una xuba de US$25 a la selmana. Poco dempués, necesitando trabayu, alcontróse cavando zanxes pa la compañía Edison por poco tiempu, qu'aprovechó pa concentrase nel so sistema polifásicu de CA.
En 1886 Tesla fundó la so propia compañía, la "Tesla Electric Light & Manufacturing". Los primeros inversionistes nun foron gustantes colos sos planes pal desenrollu d'un motor de corriente alterna y a la fin releváronlu del so puestu na compañía. Trabayó como obreru en Nueva York de 1886 a 1887 pa caltenese y pañar capital pal so siguiente proyeutu. En 1887 anició'l primer motor d'inducción ensin escobilles, alimentáu con corriente alterno, que presentó nel "American Institute of Electrical Engineers" (Institutu Americanu d'Inxenieros Llétricos), anguaño IEEE (Institutu d'Inxenieros Llétricos y Lletrónicos) en 1888. Nel mesmu añu desenrolló l'aniciu de la so bobina de Tesla, y entamó a trabayar con George Westinghouse na Westinghouse Electric & Manufacturing Company's nos llaboratorios de Pittsburgh. Westinghouse escuchó les sos idees pa sistemas polifásicos, que podríen permitir la tresmisión de corriente alterno a llarga distancia.
N'abril de 1887 Tesla escomenzó a investigar lo que dempués se llamó rayos X, usando'l so propiu tubu de vacíu (semeyáu a la so patente ). Esti dispositivu estremábase d'otros tubos de rayos X nel fechu de nun tener lletrodu receptor. El términu modernu pal fenómenu causáu por esti artefautu ye "Bremsstrahlung" (o "radiación de frenáu"). Agora sábese qu'esti dispositivu furrulaba emitiendo lletrones dende l'únicu lletrodu (nun tenía lletrodu receptor) per aciu de l'amecedura d'emisión de lletrones por efeutu de campu y d'emisión termoiónica. Cuando se lliberen los lletrones, son refugaos con fuercia por un gran campu llétrico averáu al lletrodu, mientres asoceden los picos de voltaxe negativu de la salida oscilante d'altu voltaxe de la bobina de Tesla, xenerando rayos X al chocar col balobru de vidriu. Tesla tamién emplegó tubos de Geissler. Pa 1892 decatóse de la mancadura na piel que Wilhelm Röntgen más sero identificó como efeutu de los rayos X.
Nes sos primeres investigaciones Tesla diseñó dalgunos esperimentos pa producir rayos X. Mentaba que con estos circuitos, «l'instrumentu podrá aniciar rayos de Roentgen de mayor potencia que la obtenida con aparatos ordinarios». Tamién faló de los peligros de trabayar colos sos circuitos y colos rayos X aniciaos polos sos dispositivos d'un nodiu. Les mancadures na piel atribuyíales a delles causes. Nun entamu camentaba que'l dañu nun podía ser causáu polos rayos de Roentgen, sinon pol ozonu xeneráu y dalqué pol acedu nitrosu. Él atalantaba qu'estes yeren ondes llonxitudinales, como les aniciaes poles ondes en plasmes.
Nikola Tesla propunxo un «sistema mundial pa la tresmisión d'enerxía llétrico ensin cables» basáu na conductividá llétrico de la tierra, que furrularía per aciu de dellos medios naturales y l'usu de la corriente tresmitida ente los dos puntos pa alimentar dispositivos llétricos. Na práutica, esti principiu de tresmisión d'enerxía ye posible pola mor del usu d'un rayu ultravioleta d'alta potencia que xenere una canal ionizada nel aire, ente les estaciones d'emisión y receición. El mesmu principiu ye usao nel pararrayos, el lletroláser y l'arma de lletrochoque; tamién se propunxo pa apilancar vehículos.
Tesla amosó la tresmisión inalámbrica d'enerxía nel entamu de 1891. L'efeutu Tesla ye un términu pa una aplicación d'esta triba de conducción llétrico.
El 30 de xunetu de 1891 tornóse ciudadanu d'Estaos Xuníos, a la edá de 35 años. Tesla agospió'l so llaboratoriu na Quinta Avenida, na ciudá de Nueva York, nesi añu. Dempués aballólu a la cai Houston (Manhattan). Nesti llugar, mientres facía esperimentos sobre resonancia mecánico con osciladores lletromecánicos, anició resonancia en dalgunos edificios averaos y, anque pola mor de les frecuencies emplegaes nun afeutó al so edificiu, sí xeneró quexes a la policía. Como la velocidá del resonador medró, siendo consciente del peligru, viose obligao a rematar l'esperimentu usando un martiellu, xusto nel momentu nel que llegó la policía. También fixo furrular llámpares llétriques nos dos llugares de Nueva York, asoleyando'l potencial de la tresmisión inalámbrica d'enerxía.
Dalgunos de los sos amigos más averaos yeren artistes. Nikola Tesla fixo amistá con Robert Underwood Johnson, editor del "Century Magazine", qu'adautó dalgunos poemes serbios de Jovan Jovanović Zmaj (que Tesla tornó). Tamién nesa dómina influencióse pola filosofía védica de Swami Vivekananda; dempués de la so esposición a estos enseños, Tesla escomenzó a usar palabres en sánscritu pa nomar dalgunos de los sos conceutos fundamentales sobre materia y enerxía.
Con 36 años apurriéron-y les primeres patentes venceyaes cola alimentación polifásico y continuó coles sos investigaciones sobre los principios del campu magnético rotativu. De 1892 a 1894 foi vicepresidente del Institutu Americanu d'Inxenieros Llétricos (n'inglés "American Institute of Electrical Engineers"), el precursor, xunto col "Institute of Radio Engineers" del IEEE d'anguaño. De 1893 a 1895 trabayó na corriente alterno d'alta frecuencia, algamando un millón de volts con una bobina de Tesla cónica y investigó l'efeutu pelicular en conductores. Diseñó circuitos LC, inventó una máquina pa inducir el suañu, la llámpara de descarga inalámbrica y anició'l primer radiotresmisor. Arriendes d'ello investigó la radiación de fondu de microondes. Nikola Tesla cuntaba que yera custión de tiempu que l'home fora quien a adautar les máquines al engranaxe de la ñatura, mentando: «enantes que pasen bien de xeneraciones, les máquines serán puxaes por un poder obterníu en cualesquier puntu del universu»
Na Esposición Universal de Chicagu en 1893 Nikola Tesla y George Westinghouse amosaron a los visitantes l'alimentación per aciu de corriente alterno, que s'usó pa allumar la esposición. Enseñáronse les llámpares fluorescentes y les bombilles de Tesla d'un ñueyu. Tamién esplicó los principios del campu magnético rotativu y el motor d'inducción.
Tesla desendolcó'l xenerador que lleva'l so ñome en 1895, arriendes de los sos inventos sobre la licuefaición del aire. Sabía, polos descubrimientos de Kelvin, que l'aire en licuefaición absuerbe más calor del requeríu teóricamente, cuando torna al so estáu gaseosu y ye usao pa aballar dalgún dispositivu. Enantes de finar la so xera y patentar les aplicaciones hubo un fueu nel so llaboratoriu, esfaraguyando tolos equipos, modelos y invenciones. Darréu Carl von Linde, n'Alemaña, presentó una patente de l'aplicación d'esti procesu.
Enfotáu Tesla n'amosar que la corriente alterno yera meyor que la corriente contínuo d'Edison, afitóse lo que se conoz como "guerra de les corrientes". En 1893 amosóse públicamente en Chicagu el valir de la corriente alterno. Esi añu Tesla foi quien a tresmitir enerxía lletromagnético ensin cables, aniciando asina'l primer radiotresmisor. Presentó la patente correspondiente en 1897 y dos años dempués Guglielmo Marconi afitó la so primer tresmisión de radio. Marconi rexistró la so patente el 10 de payares de 1900 y refugáron-yla por considerala una copia de la patente de Tesla. Entamó asina un pleitu ente la compañía de Marconi y Tesla. Tres recibir el testimoniu de bien de científicos de valumbiu, la Corte Suprema d'Estaos Xuníos falló en 1943 a favor de Tesla, magar la mayoría de los llibros tovía mienten a Marconi como l'inventor de la radio.
Rematando'l sieglu XIX Tesla demostró qu'emplegando una rede llétrica resonante y lo que daquella se conocía como "corriente alterno d'alta frecuencia" (anguaño camiéntase de frecuencia baxo) namái se necesitaba un conductor pa alimentar un sistema llétricu, ensin que fixera falta otru metal nin un conductor de tierra. Tesla llamó a esti fenómenu ""tresmisión d'enerxía llétrico al traviés d'un únicu cable ensin revuelta"". Atalantó y diseñó los circuitos llétricos resonantes formaos por una bobina y un condensador, cimeros pa la emisión y receición d'ondes radiollétriques con seleutividá y potencia per aciu del fenómenu de la resonancia. Lo que talamente aniciaba y tresmitía yeren ondes lletromagnétiques de magar alternadores d'alta frecuencia, namái que nun lo aplicó a la tresmisión de señales de radio como fixo Marconi, sinón a un enclín de tresmitir enerxía llétrico a distancia ensin usar cables. Tesla mentó en 1901: ""Fai unos diez años, reconocí'l fechu de que pa tresportar corriente llétrico a llargas distancias nun yera necesariu emplegar un cable de revuelta, sinón que cualesquier cantidá d'enerxía podría ser tresmitida usando namái un cable. Asoleyé esti principiu per aciu de bien d'esperimentos que, nel so momentu, xeneraron una atención bultable ente los homes de la ciencia"."
Sicasí, Edison tovía baltaba la teoría de Tesla per aciu d'una campaña pa esparder ente la xente'l peligru d'usar esta triba de corriente, de miente que Harold P. Brown, un emplegáu de Thomas Edison contratáu pa investigar la lletrocución, desendolcó la silla llétrica. Al tiempu, na primavera de 1891, Tesla amosó con delles máquines delantre del Institutu Americanu d'Inxenieros Llétricos na Universidá de Columbia, que tolos dispositivos podíen ser alimentaos al traviés d'un únicu cable ensin un conductor de revuelta. Esti sistema de tresmisión unifilar protexóse en 1897 pola patente U.S.0,593,138.
Nes catarates del Niágara anicióse la primer central hidrollétrica por mor de los desenrollos de Tesla en 1893, algamando en 1896 tresmitir lletricidá a la ciudá de Búfalu (Nueva York). Col encontu financieru de George Westinghouse, la corriente alterno sustituyó a la contínuo. Camiéntase dende entós que Tesla ye'l fundador de la industria llétrico.
Nel so honor llamóse 'Tesla' a la unidá de midida del campu magnético nel Sistema Internacional d'Unidaes.
En 1899 Nikola Tesla camudó a un llaboratoriu en Colorado Springs, n'Estaos Xuníos, cola sida d'aniciar esperimentos con alta tensión y mididas de campu llétrico. Los oxetivos trazaos por Tesla nesti lllaboratoriu yeren: desenrollar un tresmisor de gran potencia, ameyorar los preseos pa individualizar y aisllar la potencia tresmitida y acutar les lleis de propagación de les corrientes sobro la tierra y l'atmósfera. A lo llargo de los ochu meses que tuvo en Colorado Springs Tesla escribió notes describiendo de manera curiosa les sos investigaciones. Ellí dedicó la metá del tiempu a midir y prebar la enorme bobina Tesla y otro tanto a desenvolver receutores de pequeñas señales y midir la capacidá d'una antena vertical. Tamién fixo observaciones sobro boles de fueu, qu'afirmaba tener aniciao. Un día, Tesla decatóse d'un comportamientu anormal d'un instrumentu que rexistraba truenes, un cohesor rotativu. Yeren grabaciones periódiques cuando una truena s'averaba y s'alloñaba del llaboratoriu. Camentó que se trataba de la esistencia d'ondes estacionaries, que podíen ser aniciaes pol so oscilador. Con equipos sensibles foi quien a facer mididas de rayos que cayíen lloñe del llaboratoriu, viendo que les ondes de les descarges espoxigaben hasta un picu y darréu amenorgaben enantes d'asegundar el ciclu dafechu. Tesla encamentó qu'esto yera pol fechu de que la tierra y l'atmósfera teníen lletricidá, faciendo que'l planeta se comportara como un conductor de dimensiones ensin llende, nel que yera posible tresmitir mensaxes telegráficos ensin filos y, tovía más, tresmitir potencia llétrico a cualesquier distancia terrestre, cuasi ensin perdas, per aciu de la so conocencia de la resonancia. Tesla descubriera que podía aniciar un aniellu alredor de la tierra, como una campana, con descargues cada dos hores, y que tamién podía facelo resonar de miente llétrica. Afayó que la resonancia del planeta yera d'unos 10 Hz, un valor bien exautu pa la so dómina, yá qu'anguaño se sabe que ye de 8 Hz. Desmpués de descubrir cómo aniciar ondes llétriques permanentes pa tresmitir potencia llétrico alredor del mundu, el científicu alemán W. O. Schumann postuló que la tierra conductiva y la ionosfera formen una guía d'onda esférica, al traviés de la que se pueden esparder ondes lletromagnétiques de mui baxa frecuencia (conocíes como ELF poles sos siegles n'inglés), aniciaes pola actividá de los rayos en tol mundu, con valores averaos a los 8 Hz, fenómenu conocío como la resonancia Schumann. Tesla fixo trabayos muncho más avanzaos que los otros pioneros de la tresmisión ensin filos, Hertz y Marconi, qu'usaron altes frecuencies que nun resonaben cola tierra, estremándose de les ondes de radio d'altes llonxitudes d'onda emplegaes por Tesla, que teníen la ventaxa de ser recibíes en llugares alloñaos, o nel fondu del mar, pa caltener la comunicación ente naves de superficie y submarinos.
Nel llaboratoriu de Colorado Springs, Tesla observó señales anormales que más sero cuidó podrién ser evidencia de comunicaciones de radio estraterrestre, orixinaes en Venus o Marte. Vio que yeren señales repetíes, pero de natura estremada a les observaes en truenes y ruíu terrestre. Mentó que les sos invenciones podríen ser usaes pa falar con otros planetes, y afirmó qu'inventó'l "teslascopiu" pa esa fin. Tovía se fala sobro la triba se señales que Tesla pudo recibir, podríen ser resultáu de la radiación natural estraterrestre. Asina y too, Nikola Tesla queda pa la hestoria como'l precursor de la radioastronomía.
Tesla marchó de Colorado Springs el 7 de xineru de 1900. El llaboratoriu foi esbarrumbao y el so conteníu vendío pa pagar les deudes. Al conxuntu d'esperimentos ellina aviaos por Tesla pal afitamientu de la tresmisión de telecomunicaciones inalámbriques trasatlántiques conoció-ylo como Wardenclyffe.
D'igualmiente que Francis Galton, Tesla yera favoratible cola imposición selectiva d'individuos por razones euxenésiques. La so opinión yera qu'ésta debía puxase tovía más hasta que s'afitara de manera universal nel futuru. Nuna entrevista en 1937 dixo: 
Debe mentase que na dómina de Nikola Tesla, esta idea sobro la necesidá d'afitar la euxenesia como un preséu útil y necesariu, yera aceutada cuasi universalmente n'Europa y Norteamérica, ente persones de delles ideoloxíes. Namái más sero, dalgunos de los partidarios llevaron estes teoríes a la práutica, ente ellos, pero non sólo, los nacionalsocialistes.
Tesla crióse como ortodoxu cristianu. Más sero tuvo un fondu respetu pol budismu, arriendes del que tenía pol cristianismu. Nel so artículu, "The problem of increasing human energy", asoleyáu en 1900, Tesla mentó:
Cuando morrió, el gobiernu d'Estaos Xuníos intervieno tolos documentos del so despachu, nos que constaben los sos estudios y investigaciones. Años más sero, la familia Tesla y la embaxada yugoslava foron quienes a recuperar el material incautáu qu'anguaño s'amuesa nel Muséu de Nikola Tesla.
Ente los inventos y descubrimientos que más rescamplen, y que llegaron a la conocencia de la xente, allúguense:
Magar el premiu Nobel de física s'apurrió a Marconi pola invención de la radio en 1909, la prensa espublizó qu'Edison y Tesla diban compartir el Nobel en 1915. Edison intentó amenorgar los fitos de Tesla y negóse a compartir el premiu, si diba ser compartío. Dalgunas fontes cuntaron que pola mor de la envidia d'Edison nun lu ganó dengún, magar les sos grandes aportaciones a la ciencia. Enantes falóse de que Tesla podía ser nominao pal premiu Nobel de 1912. La nominación debíase, seique, a los sos circuitos sintonizaos usando tresformadores resonantes d'alta tensión y alta frecuencia. La investigación hestórica que vieno más sero demostró que nesa dómina'l ñome de Tesla nun s'atalantó pal premiu Nobel. Por fin y postre, Tesla namái recibió la medaya Edison, la máxima distinción apurrida pol IEEE.
McLintock
McLintock ("McLintock!") ye un "western" cómicu fechu n'Estaos Xuníos d'América en 1963 y dirixíu por Andrew V. McLaglen, con John Wayne y Maureen O'Hara como actores principales.
El guion de la película básase levemente na obra de William Shakespeare "The Taming of the Shrew".
Dobláu al asturianu por Gonzali Producciones en 2011, añu en que la productora fizo la so publicación en DVD. Illán Gonzali produció'l versionáu, siendo ésti tamién el primer western dobláu al asturianu.
El doblaxe "McLintock" estrenóse'l 23 de setiembre de 2011 nel Centru de Cultura Antiguu Institutu de Xixón. El 25 d'avientu de 2012 emitiólu TeleAsturias. 
George Washington McLintock (John Wayne), ye un terrateniente machista d’Arizona abandonáu pola so muyer Katherine (Maureen O'Hara) por sospeches d’infidelidá. Vuelve a atopar a lo so ex esposa años depués en casa d’una fía común tres conocer que ta prometida con un mozu. Ello provocará engarradielles ente ellos y una bona riestra de situaciones divertíes. 
La película rodóse n'Old Tucson Studios, al oeste de Tucson, y tamién en San Rafael Ranch House, dambos n'Arizona. 
Compuesta por Frank De Vol. La canción ta interpretada pol grupu folk "The Limeliters".
La película foi un éxitu de taquilla. Recaudó 14,5 millones de dólares n'América del Norte, siendo la 11ª más vista de 1963 .
Santadi
Santadi ye un conceyu de 3.604 habitantes de la provincia de Carbonia – Iglesias. Ta asitiáu nel Basso Sulcis, al SW de Cagliari, del que falta unos 60 km.
Atoparse a 134 metros sobre'l nivel del mar, sobre'l centru d'una amplia enllanada de la cual llevántase un grupu montascosu qu'algama la so máxima altitú dientro del mesmu termino municipale que la so visu atopar a 1.104 metros nel Monte Tiriccu.
Castañeo
Castañeo pue referise n'asturianu a:
Santa María del Mar
«Santa María del Mar» pue facer referencia a:
Bochotnica
Końskowola ye un pueblu del sureste de Polonia, allugáu ente Puławy y Lublin, cerca de Kazimierz Dolny, na oriella del ríu Bystra. Ye dientru del condáu de Puławy y del voivodatu de Lublin. Población: 1500 habitantes (2010).
Joe Strummer
John Graham Mellor (Ankara, – Somerset, ) más conocíu por Joe Strummer, foi un músicu británicu, nacíu en Turquía y conocíu por ser el co-fundador, compositor, cantante y guitarrista de la banda punk británica The Clash, y más tarde de The Mescaleros.
Joe Strummer nació coel nome de John Mellor n'Ankara, Turquía el 21 d'agosto de 1952. La so madre, Escocia, yera enfermera; el so padre, nacíu en Lucknow, India, yera diplomáticu del servicio consular. La familia viaxaba davezu, polo que Strummer vivió la so infancia en dellos países distintos. A los nueve años d'edá, xunto col so hermanu David de diez, entamaron a dir a la escuela City of London Freemen's School de Surrey. Durante esos años, vio a a los sos padres en poques ocasiones. De mozu, interesóse pola música, n'especial pol rock, escuchando a The Beatles, The Beach Boys y al cantante folck estaunidense Woody Guthrie, n'honor al que más tarde escoyería como alcuñu "Woody Mellor". Zurdu de nacencia, deprendió a tocar la guitarra cola mano derecha. El suicidiu del so hermanu David cambió de forma importante la so manera de ver la vida Al terminar la escuela, tresladóse a Llondres pa estudiar na escuela d'Arte, Arquitectura y Diseñu de la ciudá, ya que tenía la intención de convertise en caricaturista. Durante estos años compartió pisu nel barriu de Palmers Green con Tymon Dogg, qu'años depués colaboraría con él nos sos proyectos musicales.
En 1973, Strummer tresladóse a vidir a Newport, Gales p'asistir al Newport College of Art, pero abandonó estos estudios bien lluéu. Durante la so estancia ellí, formó xunto a unos amigos la banda The Vultures, onde tenía'l rol de cantante y segundu guitarrista. A tiempu trabayaba como sepultureru. En 1974 la banda separóse y Strummer volvió a Llondres, onde se realcontró con Tymon Dogg y entamaron a actuar como músicos na cai hasta que, xunto a los sos compañeros de pisu, formaron la banda The 101'ers, nomada asina pola dirección onde vivíen (Walterton Road 101, en Maida Hill). El grupu comenzó a tocar versiones de cantares populares de blues americanos en distintos pubs de Llondres. En 1975 Mellors cambió d'alcuñu pal de "Joe Strummer". El nome "Strummer" ("esgatuñador" n'inglés) tal paez que tien rellación col so papel como guitarrista rítmicu d'una manera despectiva. Strummer escribió los temes orixinales pa The 101'ers, siendo'l primeru un inspiráu na so moza nesi momentu, la baterista española del grupu The Slits Palmolive. Al restu de los miembros prestó-yos el cantar, titulada "Keys to Your Heart", y escoyéronla pal so primer single.
El 3 d'abril de 1976, la por entonces desconocida banda Sex Pistols tocó nun espectáculu llondinense xunto con dellos grupos, ente los que s'alcontraba The 101'ers. Poco depués de la presentación, el baxista, Paul Simonon, y el guitarrista, Mick Jones, del grupu London SS acercáronse a Strummer cola intención d'incorporalu como cantante a una nueva banda. En palabres textuales, dixéron-y "Yes bonu, pero'l to grupu ye puxarra". Strummer unióse al poco a la banda que formaben Jones a la guitarra, Paul Simonon al baxu, Keith Levene como segunda guitarra y Terry Chimes a la batería. El nuevu grupu llamóse The Clash, nome idea de Simonon, y fizo la so presentación el 4 de xuneto de 1976, teloniando a los Sex Pistols en The Black Swan, güei conocíu como The Boardwalk, en Sheffield. El 25 de xinero de 1977 la banda firmó contratu con CBS Records, a pesar que Levene y Chimes abandonaren el grupu. Poco depués, Topper Headon diba convertise nel nuevu batería, completando asia la formación clásica del grupu.
The Clash foi la banda musicalmente más diversa de los primeros años del punk y a la más politizada de toes. Los sos cantares, escrites dabezu por Mick Jones y el propiu Strummer, trataban temes como la decadencia social, el desemplegu, el racismu, la brutalidá policial, la represión política y social, el militarismu y, en dalgunos casos particulares, el sexo. Strummer taba venceyáu a les campañes de la lliga Anti-nazi y del "Rock Contra'l Racismu". La importancia a nivel musical de The Clash queda plasmao na escoyeta del so álbum "London Calling" como'l meyor discu de los años '80 pola revista "Rolling Stones" (asoleyóse n'aviento de 1979 n'Europa, y a principios de 1980 nos EEUU), y na influencia qu'exerció'l grupu nun gran númberu de bandes de rock o otros xéneros como'l reggae, el ska y el hip-hop (por poner un exemplu d'esti últimu estilo, Public Enemy o Green day citen a The Clash como una influencia mui importante na so música). 
En setiembre de 1983, depués de varios conflictos internos nel grupu, Strummer emitió'l tristemente conocíu "Clash Communique", nel que daba anuncia de la expulsión de Mick Jones. Poco anantes, Topper Headon tamién dexare'l grupu pola so adicción heroína. A pesar de los problemes, la banda incorporó nuevos miembros y continuó gracies a la insistencia de Strummer. En 1985 editaron l'álbum "Cut the Crap", pero depués de les males crítiques y el repudiu de los seguidores, Joe Strummer dio por finalizada la existencia de The Clash en 1986.
"La mio relación colos mozos yera bastante bona, sobre too con Paul, yera (ye) un mozu mui agradable y xenial, considérolu un amigu. De mozu, nel 77 más o menos, de xemes en cuando diba hasta so casa y atopábalu pintando, practicando col baxu o lliendo dalgún cuentu de Sherlock Holmes. Prestába-y enforma Sherlock Holmes."
Un añu más tarde Strummer compuso dellos cantares pa la película "Sid and Nancy", incluyendo "Love Kills" y "Dum Dum Club". Poco depués trabayó con Mick Jones nel so nuevu proyectu, Big Audio Dynamite, componiendo xunto con él la mayor parte de los temes del segundu álbum de la banda. En 1987 actuó nes películes "Walker" y "Straight to Hell", dirixíes por Alex Cox, y compuso la banda sonora pa la primera. En 1989 colaboró na película de Jim Jarmusch "Mystery Train" faciendo'l papel secundariu d'un hombre borrachu de nome Elvis. Amás d'ello, participó como actor secundariu na película d'Aki Kaurismäki "I Hired a Contract Killer" de 1990, dando vida a un guitarrista que canta dos cantares nun pub. Durante estos años continuó venceyáu a la industria cinematográfico, componiendo y produciendo una gran númberu de cantares pa bandes sonores, ente las que destaca la perteneciente a la película "Grosse Pointe Blank".
En 1989 Strummer comenzó a grabar cola banda The Latino Rockabilly War. Sin embargo, l'álbum "Earthquake Weather" foi un desastre comercial polo que perdieron el so contratu con Epic Records. En 1991 reemplazó brevemente a Shane MacGowan como cantante de The Pogues para una xira de la banda. Al tiempu fexo la producción del álbum "Hell's Ditch" de la banda. El 16 d'abril de 1994 Strummer tocó parte del repertoriu de The Clash cola banda checo-americana Dirty Pictures, nun espectáculu a beneficiu de los refuxados yugoslavos, "Rock for Refugees". Más tarde, entamó a facer colaboraciones con otres bandes como The Levellers, onde tocó'l piano nos temes "Just the One" y Black Grape, asoleyaos nel mini-lp "England's Irie" de 1996. En 1997 trabayó colos productores y inxenieros musicales Lee Perry y Marty Munsch en Nueva York pa remezclar en versiones dub munchos de los temes de The Clash y The 101'ers. 
Durante estos años, Strummer mantuvo una disputa con Sony BMG Music Entertainment, la discográfica de The Clash, hasta que-y permitió publicar los sos trabayos solistes o con otras bandes notres discográfiques cola promesa de que, nel casu de volver xuntase, The Clash volvería con Sony. D'otra banda, dedicóse a ser llocutor de radio nun programa de media hora de duración emitíu pola BBC World Service y llamáu "London Calling".
A finales de los 90 Strummer reunió a un grupu de músicos destacaos pa facer una nueva banda a la que llamó The Mescaleros. El grupu firmó con Mercury Records y asoleyó'l so primer álbum, "Rock Art and the X-Ray Style", en 1999. Col obxetu de promocionalu comenzaron una xira pol Reinu Xuníu y los Estaos Unios, onde tamién tocaron en dalgunes ocasiones temes clásicos de The Clash. En 2001 la banda firmó un contratu cola discográfica punk de California Hellcat Records y publicó un segundu álbum d'estudiu, "Global A Go-Go". Una vuelta más, iniciaron una xira británico-americana na qu'incluyeron nel so repertoriu temes de The Clash como "London Calling", "Rudie Can't Fail" y "(White Man) In Hammersmith Palais", versiones de clásicos del reggae y el ska y el tema "Blitzkrieg Bop" de The Ramones, col qu'avezaben zarrar los sos conciertos n'homenaxe al recientemente fallecíu Joey Ramone. 
El 5 de payares del 2002, Strummer y The Mescaleros tocaron nun recital a beneficiu de los bomberos voluntarios de Llondres. Mick Jones, que taba ente los espectadores, unióse a la banda cuando ésta tocaba "Bankrobber" de The Clash y cantó y tocó la guitarra nos temes "White Riot" y "London's Burning". D'esta manera, Strummer y Jones volvieron a tocar xuntos por última vez depués de diecinueve años. Jones remarcó más tarde que la situación nun fuere premeditada y que solo obedeciere a un impulsu.
L'último conciertu de Strummer foi na Academia de Lliverpool el 22 de payares del 2002. Poco enantes del so fallecimientu, compuxere xunto con Bono (miembru d'U2) el cantar "46664", a favor de la campaña contra'l sida n'África iniciada por Nelson Mandela. Strummer incluso se comprometiere a tocar nun conciertu en Robben Island en febrero del 2003 p'apoyar esa campaña.
Strummer morrió'l 22 d'aviento del 2002 na so casa de Broomfield en Somerset, por mor d'un fallu cardiacu conxénitu que nun se-y diagnosticara. La so inesperada muerte a los cincuenta años d'edá foi un duru güelpe pal ampliu númberu de fans a los que la so figura inspirara.
Nel momentu del so fallecimientu Strummer taba trabayando nun nuevu álbum con The Mescaleros, que s'editó de manera póstuma n'otubre del 2003 col títulu "Streetcore". Ente los temes había un tributu a Johnny Cash ("Long Shadow"), una cantar recordando los atentaos del 11 de setiembre del 2001 y la versión del clásico "Redemption Song" de Bob Marley, esta última grabada a dúo con Cash. Desgraciadamente Strummer nun tuvo la oportunidá de completar les partes vocales d'una gran parte de los temes, incluyendo "Dakar Meantime", qu'interpretó en vivo dalgunes veces.
Nos premios Grammy de febrero del 2003, "London Calling" foi interpretada por Elvis Costello, Bruce Springsteen, Steven van Zandt, Dave Grohl, Pete Thomas y Tony Kanal como tributu a Strummer. Pa marzo d'esi mesmu añu, The Clash foi incluida nel Salón de la Fama del Rock.
Nel 2006 emitióse un documental de Dick Rude tituláu "Let's Rock Again!" nel que se cuenten anécdotes de la xira de The Mescaleros nel so álbum "Global a Go-Go". Esi mesmu añu la banda de Nueva Orleans Cowboy Mouth editó un cantar llamáu "Joe Strummer" pal so álbum "Voodoo Shoppe", na que se cuenta la historia d'un home que dexa a la moza porque ella "nun sabe quién foi Joe Strummer". Esti cantar tuvo un relativu éxitu rediofónicu nos Estaos Uníos durante un tiempu.
Amás de la so música, Strummer colaboró na creación de Future Forests (más tarde The Carbon Neutral Company) que ye una organización dedicada a la plantación d'árboles alrededor del mundiu col obxetu de combatir el calecimientu global.
A comienzos de los '70, Strummer, a cambio de cien llibres, casó cola sudafricana Pamela Moolman pa qu'ésta obtuviera la ciudadanía británica. Ente los años 1979 y 1993 mantuvo una relación con Diana McGuigan, con quien tuvo dos fies, pero nunca se casaron. En 1995 casó con Lucinda Tait, relación que duró hasta la muerte del músicu.
Illán Gonzali
Illán Gonzali (11 de xineru de 1990, Xixón, Asturies) ye realizador de cine y televisión, direutor de doblaxe y productor asturianu.
Formáu como téunicu superior en realización d'audiovisuales y espectáculos entamó la so actividá como realizador en 2009 col llargumetraxe documental "L'últimu chalgueiru", siguiendo nesa xera cola direición del mediumetraxe documental "A bruxa de Brañavara", el primeru rodáu en gallego-asturianu. En 2008 entamara tamién la rotulación y sotituláu de clásicos del cine. Foi direutor de doblaxe de cinco llargumetraxes y de diez curtiumetraxes, incluyendo'l versionáu en 2010 de "Los viaxes de Gulliver", primer llargumetraxe d'animación dobláu al asturianu. Tien producío amás de documentales y ficción la publicación en DVD de dos muestres de cine asturianu. Produció tamién los primeros doblaxes al asturianu de llargumetraxes bien conocíos de la cinematografía d'Estaos Xuníos d'América y Gran Bretaña.
Coordinó la Estaya Cinematográfica en L'Arribada nos años 2008, 2009, 2010 y 2011, y "Asturies Cinema" nel Festival Arcu Atlánticu en 2012, 2013 y 2014.
Ye'l responsable de la empresa xixonesa Gonzali Producciones.
L'últimu chalgueiru (2009) y A bruxa de Brañavara(2010)
Los viaxes de Gulliver (2010),  El tercer home (2011),  El rostru impenetrable (2013), "Les Aventures de Superman" - serie d'animación (2014), "Harry el suciu" (2014), "Picatueru" - curtiumetraxe d'animación (2016) y "Orixe" (2016)
Los doblaxes "Los viaxes de Gulliver" (2010), "El tercer home "(2011), "McLintock" (2011) y "La nueche de los muertos vivientes – Edición especial "qu'inclúi "White Zombie "subtitulada n'asturianu (2012), y les muestres de realizadores asturianos Esbilla 2012 (2012) y Esbilla 2013 (2013)
Fernandu VI d'España
Fernandu VI de Borbón (Madrid, España, 23 de setiembre de 1713 – Villaviciosa de Odón, España, 10 d'agostu de 1759) foi rei d'España dende 1746, añu nel que muerre so padre Felipe V fasta la so muerte. Casóse cola portuguesa Bárbara de Braganza sin tener descendencia.
Lluis I d'España
Lluis I de Borbón (Madrid, 25 d'agostu de 1707 – ibídem; 31 d'agostu de 1724) foi rei d'España, entre xineru y agostu de 1724, desde la abdicación de so padre Felipe V fasta'l so fallecimientu por viruela pocos meses dempués. 
Xosé I d'España
Xosé I d'España o Xosé I Bonaparte (Corte, 7 de xineru de 1768 – Florencia, 28 de xunetu de 1844) foi un políticu y diplomáticu francés, hermanu de Napoleón Bonaparte. Foi rei de Nápoles entre marzu y xunetu de 1808 y d'España entre'l 6 de xunu de 1808 y avientu de 1813, durante la Guerra de la Independencia Española (anque nun foi reconocíu poles Cortes).
Florencia
Florencia ("Firenze" n'italianu) ye una ciudá allugada al norte de la rexón central d'Italia, capital y ciudá más poblada de la provincia homónima y de la rexón de Toscana, de la que ye'l so centru hestóricu, artísticu, económicu y alministrativu. Posee 377.207 habitantes (2013), y ye'l centru de un área metropolitana de cerca de millón y mediu de habitantes. 
Paul L. Smith
Paul Lawrence Smith (24 de xunu de 1936 – 25 d'abril de 2012) foi un actor y cómicu estaoxunidense.
Shelley Duvall
Shelley Alexis Duvall (7 de xunetu de 1949) foi una actriz y cómica estauxunidense.
Robin Williams
Robin McLaurin Williams (21 de xunetu de 1951 – 11 d'agostu de 2014) foi un cómicu y actor d'Estaos Xuníos d'América.
Ray Walston
Herman Raymond "Ray" Walston (2 de payares de 1914 – 1 de xineru de 2001) foi un actor y cómicu estaoxunidense.
Asociación de Naciones del Sureste Asiáticu
L'Asociación de Naciones del Sureste Asiáticu (ASEAN) ye una organización política y económica de países del sureste d'Asia. Foi fundada el 8 d'agostu de 1967 por Malasia, Indonesia, Brunéi, Vietnam, Camboya, Laos, Myanmar, Singapur, Tailandia y les islles Filipines, lo que fai un total de diez países miembros. Los sos oxetivos inclúin el favorecimientu del crecimientu económicu, el progresu social, l'intercambiu sociocultural ente los sos miembros, la protección de la paz y la estabilidá rexonal y ser un foru pa que los sos miembros resuelvan les sos diferencies pacíficamente.
Los miembros que la formen ocupen una estensión de 4,46 millones de km² (el 3% del área total de la Tierra) y una población d'unos 600 millones de persones, el 8,8% del total mundial. El productu internu brutu combináu de los sos miembros yera, en 2012, de 2,3 billones de dólares, de forma que si la ASEAN fora un únicu país sedría la sesta economía mayor del mundu tres de les d'Estaos Xuníos, China, Xapón, India y Alemaña.
La historia de les organizaciones supranacionales nel sureste asiáticu entama cola formación, en 1961, de l"'Asociación d'Asia del Sureste" ("Association of Southeast Asia", ASA), qu'axuntaba a Filipines, Malasia y Thailandia. La so heriede, l'ASEAN, ñació oficialmente'l 8 d'agostu de 1967, cuando los ministros esteriores de cinco países de la zona aconceyaron na sede del ministeriu thailandés d'asuntos esteriores, en Bangkok, y firmaron la declaración de Bangkok. Estos cinco políticos (Adam Malik d'Indonesia, Narciso Ramos de Filipines, Abdul Razak de Malasia, S. Rajaratnam de Singapur y Thanat Khoman de Thailandia) son consideraos los pas fundadores de l'asociación.
La formación de l'asociación respondía a delles motivaciones: el deséu de les elites gobernantes de los países de la zona de tener un entornu internacional tranquilu que-yos permitiera concentrase na construcción nacional de los sos países, el mieu al comunismu, la falta de confianza nos poderes esternos de la dómina (Estaos Xuníos y la Xunión Soviética) y el deséu de cooperar p'algamar un mayor crecimientu económicu.
El primer país non fundador n'incorporase a l'ASEAN foi Brunei que, malpenes una selmana dempués de consiguir la independencia l'1 de xineru de 1984, foi aceptáu (8 de xineru) como sestu miembru del grupu.
El númberu de miembros medró enforma na segunda metá de la década de 1990. El 28 de xunetu de 1995 Vietnam entró na organización, y Laos y Birmania ficieron neto el 23 de xunetu de 1997. Camboya tenía de tener entrao na organización nesa fecha, pero los sos problemes internos impidieron que lo ficiera. Dempués d'estabilizar la so situación política, convirtióse nel décimu miembru de l'ASEAN el 30 d'abril de 1999.
Nesa década, amás d'aumentar el númberu de los sos miembros, l'asociación dio pasos hacia una mayor integración. En 1990 Malasia propunxo la creación del "East Asia Economic Caucus", una organización qu'había incluyir, amás de los miembros de l'ASEAN, a China, Xapón y Corea del Sur. El oxetivu yera contrapesar la creciente influyencia d'Estaos Xuníos nel Foru de Cooperación Económica Asia-Pacíficu (APEC) y nel continente en xeneral. Magar que la propuesta nun salió alantre pola fuerte oposición d'Estaos Xuníos y Xapón, siguió trabayándose nesa llinia hasta que, en 1997, formose'l grupu nomáu ASEAN plus three, qu'inclúi a los países que diben formar el caucus.
En 1992 firmose un alcuerdu aduaneru cola intención d'aumentar la ventaxa competitiva de la rexón como una base manufacturera orientada al mercáu mundial. Esta llei, nomada "Common Effective Preferential Tariff", ñació cola intención de ser el marcu a partir del cual s'avanzara na creación d'un área de llibre comerciu. Tres de la crisis financiera qu'asoló la rexón en 1997 el vieyu proyectu malayu d'una ASEAN ampliada cuayó na nomada iniciativa de Chiang Mai, que pretende una mayor integración de les economíes de los países de l'ASEAN coles trés principales economíes del Asia oriental: China, Xapón y Corea del Sur. Nació asina l"'ASEAN Plus Three". Posteriormente creose la nomada "East Asia Summit", un fórum qu'inclúi. arriendes d'ellos, a India, Australia, Nueva Zelanda, Estaos Xuníos y Rusia. Como puntu final d'esta apertura a un ámbitu xeográficu mayor, y en vista de la so importancia, l'ASEAN consiguió l'estatus d'observador na Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes.
Amás de los oxetivos económicos el bloque tamién centra la so actividá nel mantenimientu de la paz y la estabilidá de la rexón. Nesti contestu destaca'l tratáu ("Southeast Asian Nuclear-Weapon-Free Zone Treaty"), firmáu el 15 d'avientu de 1995, que pretende convertir el sureste asiático nuna rexón desnuclearizada. Entró en vigor el 28 de marzu de 1997, magar que nun foi totalmente efectivu hasta'l 21 de xunu de 2001, cuando Filipines lu ratificó. 
Timor Oriental unvió una carta solicitando la so incorporación a l'ASEAN a la cumbre de la organización cellebrada en Jakarta en marzu de 2011. L'antiguu alministrador del territoriu, Indonesia, nun punxo pilancos a esi deseyu. D'otra banda, Papúa Nueva Guinea obtuvo l'estatus d'observador especial en 1981 y aspira a integrase na organización pesie a ser, xeográficamente, un país asitiáu en Melanesia.
Edie McClurg
Edie McClurg (23 de xunetu de 1951) ye un'actriz y cómica estaoxunidense.
Rosa de Lima
Isabel Flores de Oliva , tamién conocía como Rosa de Lima, foi una relixosa y santa peruana. La so festividá cerca ye'l día de la so muerte, como ye vezu na Ilesia Católica, el 30 d'agostu.
Rosa ñaz en Lima el 30 d'abril de 1586. Yeren so padre y so madre Gaspar Flores, y María de Oliva. .
Morrió en Lima el 24 d'agostu de 1617, . Canonizólu Clemente X el 2 d'abril de 1671. Cellébrase la so fiesta'l 30 d'agostu. Como santu atribúyense-y dellos milagros.
S. Scott Bullock
Stuart Scott Bullock (7 de mayu de 1956) foi un actor y cómicu estaoxunidense.
Gabriel Terra
José Luis Gabriel Terra (1 d'agostu de 1873 Montevidéu - 15 de setiembre de 1942, Montevidéu), abogáu y políticu d'Uruguái, presidente del país ente 1931 y 1938.
Marlon Brando
Marlon Brando (21 de xunetu de 1924 – 1 de xunetu de 2004) foi un actor d'Estaos Xuníos d'América.
Danny Teeson
Daniel "Danny" Teeson foi un actor y cómicu estaoxunidense.
Brad Dourif
Bradley Claude "Brad" Dourif (18 de marzu de 1950) foi un actor y cómicu estauxunidense.
Cesar Romero
Cesar Julio Romero, Jr. (15 de febreru de 1907 – 1 de xineru de 1994) foi un actor y cómicu estaoxunidense.
Burgess Meredith
Oliver Burgess Meredith (16 de payares de 1907 – 9 de setiembre de 1997) foi un actor y cómicu estaoxunidense.
Frank Gorshin
Franklin John "Frank" Gorshin, Jr. (5 d'abril de 1933 – 17 de mayu de 2005) foi un actor y cómicu estaoxunidense.
Eartha Kitt
Eartha Mae Kitt (17 de xineru de 1927 – 25 d'avientu de 2008) foi un actriz, cantante de jazz y estrella del cabaret estauxunidense.
A fiya del xastre
A fiya del xastre ye un curtiumetraxe de 2011. Trátase del primer filme de ficción que se rueda en gallego-asturianu. Dirixólu Marisa López Diz en dellos llugares del conceyu de Grandas de Salime.
Cuenta la historia d'una costurera qu'escuende nes prendes qu'ellabora unes ramines d'herbes coles que conxurar la bona suerte y facer realidá los deseos de la xente. Nuna ocasión abelluga a un rapaz ensin sitiu onde pasar la nueche y téxe-y una chaqueta con una d'eses ramines. Al día siguiente sábese la nueva de que la Guardia Civil anda a la busca d'un home fuxíu. Pasaos dellos años, la costurera recibe un día una carta con una sola pallabra, "gracies".
El guión de "A fiya del xastre" inspírase nel relatu d'igual títulu ganador del  Premiu Xeira 2007 de narraciones curties. 
"A fiya del xastre" publicóse en DVD na muestra Esbilla 2012 editada por Gonzali Producciones.
Estadiu de San Mamés
L' Estadiu de San Mamés ye un recintu deportivu allugáu nel distritu de Olabeaga, en Bilbao, País Vascu. Foi inauguráu'l 18 de setiembre de 2013 (3/4) y al completo el 28 d'agostu de 2014.
Colias nastes
La Colias nastes ye una especie de inseutu lepidópteru de la familia Pieridae. Alcuéntrase nel norte d’Escandinavia, norte de Rusia (península de Taimyr, península de Yamal, Nueva Zembla, norte de los montes Urales), tamién en Groenlandia y Norteamérica fasta les montañes Rocoses.
Se reconocen les siguientes subespecies:
Charlie Adler
Charles Michael "Charlie" Adler (2 d'ochobre de 1956) foi un actor y cómicu estaoxunidense.
Joan Rivers
Joan Alexandra Rosenberg (née Molinsky; 8 de xunu de 1933 – 4 de setiembre de 2014) foi un actriz y cómicu estaoxunidense.
Pezuela de las Torres
La villa de Pezuela de les Torres ye un conceyu español de la provincia y Comunidá de Madrid, alcontrada na contorna natural de la Alcarria de Alcalá.
Alcuéntrase asitiada nel estremu oriental de la provincia de Madrid, sobre un estensu pandorial, formando parte de la contorna de la Alcarria deMadrileña. Ta a 50 *km de la capital y a 30 *km de la ciudá de Guadalajara.
Precisando, puede señalase que situación ye 40º 24´28" de #latitud Norte y de 0º30´40" llatitú Esti, respectu al meridianu de Madrid 
Sobre un pandorial de 900 metros, álzase esti conceyu de 825 habitantes (datos INE 2008) y 41,44 *km² de superficie.
En Pezuela destaquen como edificios singulares la Ilesia Parroquial, les ermites de #Santo Ana, de la Soledá y San Benitu. Tamién son de notar les abondoses fontes, según la picota y l'antigua posada.
Hasta 1554 perteneció al conceyu d'Alcalá de Henares, como parte de la so alfoz, sol Fueru Viejo que promulgara'l Cardenal Cisneros en febreru de 1509.
Falta 20 km de la cabeza comarcal, Alcalá de Henares.
Descripción de la ilesia Enclaváu nel centru de la población, alcuéntrase l'edificiu de la Ilesia Parroquial de La nuesa Señora de l'Asunción. Empezó a construyise na Edá Media, baxu traces romániques. Nel so esterior presenta una estructura de planta basilical de tres naves; primeramente constaba tan solo de dos naves, siendo la tercera añedida nel sieglu XVI. Ensin *transepto nel cruceru, teniendo l'ábside (sieglu XII) na zona de la capiya mayor.
La torre, construyida de lladriyu, foi recubierta de piedra llabrada nel sieglu XVI. Esbarrumbóse sobre la nave a principios del sieglu XX, riquiendo importantes obres de restauración.
La picota 
Según figura nes Relaciones Topográfiques» mandaes faer por Felipe II, nes contestaciones daes 'en 15 díes nel mes d'abril del añu 1578', lléese que la villa de Pezuela foi la primer aldega de la xurisdicción de Alcala de Henares que 'dirá ventidós años qu'a suplicacion del ilustrísimo señor Don Juan Martín Siliciu, arzobispu de Toledo y señor de la dicha villa de la so maxestá l'emperador Carlos I, se eximió de la xurisdicción de la villa de Alcalá y dio-yos el privilexu robláu por Doña Juana, gobernadora d'estos reinos por ausencia del Emperador el so padre, que toos tean en gloria, y por esta razón el títulu de villa. Pa conmemorar y por que tolos viaxeros saber, mandóse llevantar la picota'. Esta era grandiosa, de más de 7 metros d'altor, y una de les más belles y maxestoses de la zona. 
La flora 
Ta formada por especies típiques del monte *supramediterráneo, como'l carbayu (*Quercus *faginea) y por otres como la enriba (*Quercus *ilex) y la *coscoja (*Quercus *coccifera), mesmes del monte mediterraneu secu.
Cultivos
Fauna
La fauna de *Pezuela ye bien rica y variada.
Mamiferos
Suel atopara corzos, jabalines, foinos.
La *avifauna de *Pezuela ye bien variada, caltiénense poblaciones de *chorlito, perdiz y delles aves de menor tamañu, como trigueros, calandries, *azurragos, correderes y falpayares.
El clima de Pezuela defínese como continental-mediterraneu, típicu del territoriu. Esto significa que los iviernos son llargos y duros; los branos, bien templaos; anque pola situación del pueblu, n'alto, veanse daqué desaniciaos. Les serondes y primaveres nun abonden demasiáu n'agües, configurando una vexetación principalmente xerófila.
Al terminar reconquistar d'esti territoriu (finales del sieglu XI, sol rei Alfonsu VI), queda so la xurisdicción del arzobispáu de Toledo, por donación confirmada pol sucesor Alfonsu VII, a principios del *S.XII. Pasa darréu mientres unos años a la xurisdicción de Segovia, por donación real, en pagu de los servicios recibíos polos segovianos; pero darréu retorna a la mitra toledana.
Les Relaciones Topográfiques de Felipe II - añu 1576 - rellaten que *Pezuela foi una de les aldegues de l'alfoz de Alcalá de Henares.
Alcalde de Yernes y Tameza
Alcaldes de Yernes y Tameza dende 1979:
Patricia Urquiola
Patricia Urquiola (Uviéu, 12 de mayu de 1961) ye una arquiteuta y diseñadora asturiana, anguaño vive y trabaya en Milán.
Tien obres expuestes nel Museu d'Arte Moderno de Nueva York. Ente los sos diseños más famosos atópense:
Carol Channing
Carol Elaine Channing ye una actriz y cómica estauxunidense.
Paul Winchell
Paul Wilchinsy ye una actor y cómica estauxunidense.
John Goodman
Jonathan Stephen "John" Goodman (Saint Louis, Missouri, 20 de xunu de 1952) ye un actor y cómicu d'Estaos Xuníos d'América.
XXXIV Concursu de Canción Asturiana de Xixón
Entamao pol diariu El Comercio, de Xixón, ente'l 27 de xunetu y el 6 d'agostu, tuvo llugar el XXXIV Concursu de Canción Asturiana, coincidiendo coles fiestes patronales de la villa. Los vencedores en categoría absoluta fueron Isaac Sierra y Lorena Corripio. Lorena yá venciera na edición de 2012 y 2014.
Les Misérables
Los miserables (títulu orixinal en francés: Les Misérables) ye una novela del políticu, poeta y escritor francés Victor Hugo publicada en 1862, considerada como una de les obres más conocíes del sieglu XIX. La novela, d'estilu románticu, plantega al traviés del so argumentu un razonamientu sobre'l bien y el mal, sobre la llei, la política, la ética, la xusticia y la relixón. L'autor confesó que s'inspirara en Vidocq, criminal francés que se redimió y acabó inaugurando la Policía Nacional francesa, pa crear a los dos protagonistes y que la hestoria del so país inspiráralu p'asitiar el contestu históricu: por ello, los personaxes viven la Rebelión de xunu (1832) y los posteriores cambeos políticos. Amás, l'autor analiza los estereotipos d'aquel momentu y amuesa la so oposición a la pena de muerte. Nel so núcleu, a la fin, la novela sirve como una defensa de los primíos sía como quier el llugar o situación sociohistórica que vivan.
La restauración monárquica ente 1815 y 1848, coles revoluciones de 1830 y 1848 qu'arimaron a toa Europa. El Segundu Imperiu de Napoleón III, sobrín del anterior Bonaparte, con quien s'acentuó'l procesu de industrialización y colonización. Y el establecimientu de la Tercer República nes últimes décades del sieglu.
Na 2ª metá del sieglu XIX la sociedá nun camuda sustancialmente. Sicasí apréciase una nueva actitú del autor qu'encara la realidá en llugar de fuxir d'ella. La realidá ye retratada tal como apaez y al traviés de la novela inténtase criticar la sociedá dende dientro. Esti pasu del romanticismu al realismu tamién se reflexa na lliteratura de la sociedá burguesa. Nun ye d'escaecer que na base del Romanticismu protestar contra'l mundu burgués. Nel realismu caltiénense y desenvuelven ciertos aspeutos del Romanticismu como l'interés pola naturaleza y l'interés polo rexonal y lo local, lo costumbrista. Sicasí, esaníciense y depuren de la mesma otros elementos. Pónse-y frenu a la imaxinación y tou lo fantástico refúgase. Los personaxes yá nun son tan apasionaos y abandónase l'alcordanza d'una dómina pasada.
Esta dómina posterior al Romanticismu caracterizar por fondos tresformamientos sociales: éxodu rural a les ciudaes, gran crecedera demográfica, una burguesía cada vez más conservadora. Ye la dómina de la Revolución industrial en Inglaterra y daqué dempués n'otros países europeos, una dómina na que se da un progresu técnicu con nuevos inventos y un desenvolvimientu de la industria y el comerciu nunca vistu hasta esi momentu.
La obra amuesa un escelente estudiu de la sociedá nesa dómina; lo mesmo que de les pasiones, calteres y actos que na mesma tienen llugar. Amás amuésasenos la probeza nel sieglu XIX y el valor del perdón, conjuntamente con que'l rectificase trai un bienestar y una paz a l'alma y l'amor que se siente pol alredor.
Méntase la batalla de Waterloo, que desenvolvióse del 15 al 18 de xunu de 1815, fálanos de la probeza estrema que-yos tocó vivir a tolos que taben na so contorna, y que'l fechu de trabayar xuntos xunió pensamientos y dexó qu'apruxeren nueves y meyores idees. 
Nésti atopamos los acontecimientos de la so dómina como la Revolución francesa de 1789, el imperiu napoleónicu, la Restauración con Luis XVIII y Carlos X y la revolución de Julio que tresfirió'l poder a Luis Felipe de Orleans.
Atopar nuna sociedá conservadora (bien enraigonada a les sos cultures y que nun quier almitir nengún cambéu a la so forma de vida), clasista y bien machista. (Los homes son axataos y machistes y les muyeres delicaes, esforciaes y siguíen ordes de los homes). Esto anició probeza a gran parte de la población (económicamente) y descontentu cola burguesía (políticamente).
Paredes de Nava
Paredes de Nava ye un conceyu de la provincia de Palencia, tien un área de 128,98 km² con una población de 2007 habitantes (2013) y una densidá de 15,56 hab/km².
James Rodríguez
James David Rodríguez Rubio (Cúcuta, 12 de xunetu de 1991), tamién conocíu futbolísticamente como James (pronunciáu acordies con la fonoloxía del español; ), ye un futbolista colombianon que xuega como mediocampista nel Bayern de Múnich de la Bundesliga de Alemaña, vencíu pol Real Madrid Club de Fútbol. Ye internacional cola selección colombiana.
Recibió en 2009, 2012 y 2014 el premiu de xugador revelación na Primer División d'Arxentina y na Primeira Lliga de Portugal. Foi escoyíu en 2014 pel Centru Internacional d'Estudios del Deporte segundo meyor centrocampista ofensivu d'Europa, amás de llograr el Premiu Puskás de 2014.
Internacional absolutu cola Selección Colombiana desque debutara nel añu 2011, foi vencedor de la Bota d'Oru del Mundial de Brasil 2014, n'anotando seis tantos que dexaron que la so selección algamara los cuartos de final del tornéu, siendo hasta la fecha la meyor actuación del combináu "cafeteru" nuna cita mundialista.
James Rodríguez nació en Cúcuta, el 12 de xunetu de 1991. Dende bien pequeñu dir a la ciudá de Ibagué onde vivió la so infancia, estudió nel colexu Tolimense y xugó al fútbol como volante de creación, gracies al sofitu de la so madre, Pilar Rubio Gómez, foi parte de selecciones Tolima infantiles y de bones escueles de fútbol de la ciudá onde siempres xugó cola camiseta númberu 10 nes canches del Barriu Jordan y el restu de la Ciudá, pero foi na Academia Tolimense del fútbol onde llogró consiguir, al pie de los sos compañeros, el títulu de la Ponyfútbol na cancha marte, en Medellín, a los 12 años.
El Envigado F.C. afitar nél y creyó nel so talentu pa faese futbolista profesional, por eso foi a vivir a Medellín y a los sos 14 años debutó como profesional nel tornéu de l'A, anque'l Envigado F. C. baxó, al añu siguiente llogró'l so primera campeonatu na B y tornó a la Categoría Primer A. Gracies a esto, fixo parte de la Selección Colombia sub-17 cola que clasificaron y xugaron el mundial de Corea nel 2007.
Dempués del so pasu pol Envigado F.C. fichó pol Banfield, que lo adquirió en calidá de vencíu mientres dos años a empiezos de 2008, onde debutó na primer fecha del Tornéu Clausura 2009 contra Godoy Cruz. James convertir nel xugador estranxeru más nuevu en debutar y marcar un gol na Primer División del Fútbol Arxentino con tan solo 17 años, nel primer semestre de 2009. El so puestu natural foi'l de mediapunta central o gabita, anque puede xugar de mediapunta esquierdu o de delanteru. El so atributu principal ye la so gran pegada, los sos pases ente llínees y espacios amenorgaos. El 13 d'avientu de 2009 consagróse campeón del con Banfield a la edá de 18 años, siendo l'estranxeru más nuevu en salir campeón na Arxentina, llogrando un fechu inéditu na hestoria del club del sur de Bonos Aires. Naquella temporada marcó goles importantes, unu d'ellos a Newell´s quien sería'l principal competidor de Banfield na disputa pol campeonatu. James ye consideráu un ídolu nel club arxentín por ser parte del 11 que fixo escribir la páxina dorada más importante del club yá que foi l'únicu títulu na so hestoria.
A empiezos del 2010 fíxose formal la posibilidá de que'l mozu xugador fuera tresferíu al Udinese, equipu que taría dispuestu a pagar aprosimao 3 millones de dólares pol 50% del so pase; Tamién s'abrir la posibilidá de que'l volante llegara a la Juventus.
El colombianu tuvo una destacable actuación na Copa Llibertadores, marcando'l primer gol el so equipu na victoria 2-1 al Monarques Morelia de México. Dempués anotó'l gol definitivu sobre Deportivu Cuenca na victoria por 1-4 y na 3º fecha pol grupu 6, marcó un doblete nel empate por 2-2 frente al Nacional de Uruguai, terminando la Llibertadores con 4 goles teniéndo namá 19 años. La so bona campaña haber catapultado como unos de los principales talentos nuevos de Suramérica.
El 6 de xunetu de 2010 foi presentáu como nuevu xugador del Porto con un contratu de cuatro año por 5,1 millones de eurus.
Debutó col conxuntu portugués nun amistosu de pretemporada en Alemaña nel empate a un gol del so equipu contra'l Preussen Munsler, El so primer gol colos portuenses consiguir contra'l CSKA Sofia de Bulgaria pola Liga Europa, el so equipu ganó nesta oportunidá por 3 a 1. En 2011 James llogró alzar el troféu de lliga y la Supercopa de Portugal.
El 18 de mayu de 2011, ganaron na final de la Lliga Europea de la UEFA segunda competición europea al Braga y llogró coronase Campeón del certame, col so compatriotes y compañeros de club Radamel Falcao García y Freddy Guarin. James participó de los minutos finales d'esi alcuentru y foi pieza importante na corrida del "Forno Dragón" nel intre del tornéu continental, cuatro díes más tarde llogren ganar la Copa de Portugal, onde marcaría'l so primera "hat-trick" como profesional, marcu 3 de los 6 goles marcaos pol Porto na final que terminó 6-2 contra'l Vitória Guimarãye, consiguiendo asina lo que ye la cuarta competición ganada pal club blanquiazul nesta temporada.
L'equipu, lideráu pol brasileño Hulk y el colombianon James Rodríguez, venció a un rival que tuvo n'inferioridá 50 minutos.
Con goles del propiu "Hulk" (min.30) y Kléber (min.50), el portugueses, actuales campeones de la Lliga Europa, roblaron una exhibición anodina frente a un rival que llegó a xugar con nueve quince minutos, pero que s'amosó poco ambiciosu cuando tuvo en ventaya nel marcador, gracies al tantu de Luiz Adriano, nel minutu 11.
El 29 de setiembre de 2011 estrenóse como goliador de la Amiesta de Campeones. El colombianu abrió'l marcador a los 10 minuto pero'l conxuntu portugués terminó perdiendo 3 a 1 ante'l Zenit de San Petersburgo.
Nel 2011 foi nomáu al Golden Boy 2011. El 2 de marzu de 2012 seria La gran figura del Porto na victoria 3-2 sobre'l Benfica xugando apenes 36 minutos onde anotaría un gol y una asistencia pal gol del trunfu.
El 4 d'agostu de 2012, James publicó na so cuenta de Facebook el so nuevu dosal pa la temporada 2012-13, que foi'l númberu 10. El llunes 8 d'ochobre dar a conocer que foi escoyíu polos aficionaos de la lliga portuguesa como'l meyor xugador d'agostu y setiembre. El 1 de febreru de 2013 el Porto dio a conocer qu'adquirió la totalidá de los sos derechos deportivos. Al rematar el so pasu pol fútbol portugués, Rodríguez convirtió 32 goles en 107 partíos xugaos 
El 24 de mayu de 2013 dar a conocer el so fichaxe pol Mónaco roblando un contratu por cinco años. Foi unu de los fichaxes más caros de la Amieste 1 de Francia, siendo na dómina'l segundu xugador colombianu más costosu de la hestoria dempués de Radamel Falcao.
Con esti equipu empezó siendo suplente por cuenta de que'l director técnicu Claudio Ranieri esclamaba que James tenía un problema de mentalidá por cuenta que'l so xuegu nun yera bien defensivu y nun s'afaía al esquema de Ranieri, finalmente depués d'unos partíos nos cualos James rellumó poles sos actuaciones dando asistencies clares pa los sos compañeros y collaborando en defensa, ganaríase la titularidá nel equipu.
El 30 de payares de 2013, anota de tiru llibre'l so primer gol col club monegascu na victoria 2 a 0 frente al Stade Rennais nun partíu válidu pola decimoquinta xornada de la Amieste 1 2013/14.
Gracies a la gran temporada de James, sería incluyíu nel Once Ideal d'Amestar 1 al pie de el so compañeru d'equipu Kurzawa, siendo'l xugador más nuevu de la llista con namá 22 años.
Deco xugador hestóricu del so club anterior, y de la Selección de Portugal, emponderó al xugador diciendo qu'entá puede llegar a un nivel más altu teniendo continuidá nel so equipu y amestó:
El 22 de xunetu de 2014 foi presentáu como nuevu xugador del Real Madrid Club de Fútbol Real Madrid pa les próximes seis temporaes, xugando'l so primer partíu oficial —y como titular— col club el 12 d'agostu nel partíu correspondiente a la disputa de la Supercopa d'Europa frente al Sevilla.
El so primer gol oficial cola camiseta blanca anotar el 19 d'agostu, nun partíu correspondiente a la ida de la Supercopa d'España apostáu contra'l Atléticu de Madrid. Ingresó nel segundu tiempu sustituyendo a Cristianu Ronaldo, anotando nel minutu 81 el 1-0 provisional del 1-1 final.
El 16 de setiembre anotó'l so primer gol na Lliga de Campeones cola camiseta merengue ante'l Basilea, alcuentru que remató por 5-1 a favor del equipu español y nel cual el colombianu anotó'l cuartu, El 25 d'ochobre apostó'l so primera partíu frente al Barcelona marcando una asistencia na victoria de los blancos por 3 a 1.
El 1 de payares marcó'l so primer doblete como madridista nel partíu contra'l Granada Club de Fútbol Granada correspondiente a la xornada 10 del campeonatu de lliga, anotando nos minutos 31 y 87 na victoria 4-0 del so equipu.El 2 d'avientu enfrentar al Cornellà nos dieciseisavos de final de la Copa del Rei marcando dos goles y una asistencia. El 20 d'avientu apostó la final del Mundial de Clubes frente al San Llorienzo que vencieron los blancos por 2-0.
El 5 d'abril de 2015, 60 díes dempués de sufrir una mancadura del quintu metatarsianu del pie, dio dos asistencies na histórica victoria de los blancos por 9-1 frente al yá citáu club granadín nel Estadio Santiago Bernabéu, xugando solamente 60 minutos. Díes más tarde, anotó'l so primer gol dende la so mancadura ante'l Rayo Vallecanu na victoria por 0-2.
Al rematar la so primer temporada realizó un total de 17 goles y 18 asistencies, que -y valaieron pal 15 de xunu ser incluyíu nel once ideal de la temporada al pie de el so compañeru d'equipu Cristianu Ronaldo, siendo'l mediocampista con más goles y asistencies del campeonatu.
El 29 d'agostu anota los sos dos primeros goles de la nueva temporada 2015-16 nel partíu de la segunda xornada de Lliga frente al Real Betis, llogrando al so tercer doblete cola camiseta merengue. El primeru, tres una falta directa y el segundu de chilena certificaron la victoria por 5-0 frente al conxuntu andaluz.
El 23 d'abril de 2017 marca'l so primer gol nun "clásicu" na derrota 2-3 frente al Barcelona nel Estadio Santiago Bernabeu siendo'l primera colombianu que llogra marcar nun "clásicu", trés díes depués vuelve marcar doblete na goliada 6-2 como visitantes en casa del Deportivu La Coruña, y una selmana dempués vuelve marcar doblete como visitante contra'l Granada Club de Fútbol Granada.
Finalmente, el 11 de xunetu de 2017 oficializóse la so cesión al Bayern de Múnich por dos temporaes con opción a compra al rematar dichu períodu. Realcontróse ellí con Carlo Ancelotti, unu de los sos entrenadores na so etapa en Madrid. Debuto de manera oficial el 9 de setiembre na derrota 2-0 frente a TSG 1899 Hoffenheim entrando al minutu 78 por Thomas Muller, el 12 de setiembre xuega'l so primer partíu de titular na goliada 3 por 0 sobre'l Club Anderlecht pola Champions League xugando 85 minutos. El so primer gol marcar el 19 de setiembre na goliada 3 por 0 sobre'l Schalke 04 ademas de faer una asistencia a Arturo Vidal saliendo como una de les figures del partíu.
James foi convocáu a la nel Tornio Esperances de Toulon pol técnicu Eduardo Lara, de la cual dióse-y el brazalete de capitán en llugar de Juan David Cabeces, quien lo foi nel Tornéu sub-20 Suramericanu de Perú.
Por cuenta de la so actuación nel Porto, James ofició como 10 nos partíos del tornéu. Colombia, al mandu de James, llogró llegar a la final al ganar a México na semifinal. Al llegar a la final, Francia adelantrar nel marcador, pero casi a la fin del partíu James dio un centru por que Duván Zapata rematara ya igualara el marcador, a la fin Colombia ganaría'l tornéu na tanda de penales. Sicasí, James consolidóse como'l máximu asistente del Tornéu con tres asistencies y llogró llevantar el troféu como campeón del certame, amás de ser nomáu'l meyor xugador del tornéu.
Amás, foi titular de la Selección sub-20 de Colombia, na Copa Mundial de Fútbol Sub-20 de 2011 que s'apostó, precisamente, en tierres Colombianes. Cola torna del tamién Volante de creación Michael Ortega, James apoderar del mediocampo de la selección. Fixo tres goles, Unu de penal ante la Selección de Francia, otru ante la Malí y otru más de penal ante Costa Rica que-y daría la clasificación al Equipu Colombianu por 3-2 nos octavos de final del Mundial nun agónicu partíu al últimu minutu. Tristemente nos Cuartos de Final la Selección Mexicana estropio-y el suañu al conxuntu local con un marcador 3-1 a favor de los mexicanos.
James, mientres el so pasu pola Selección Sub-20, demostró ser un líder, tomando les riendes del equipu xuvenil. Darréu, y a pesar de nun tener la esperiencia que munchos periodistes de Colombia creíen necesaria, James Rodríguez terminó dando'l so pasu a la Selección absoluta, en recibiendo la merecida convocatoria per parte de José Pekerman, gracies a les sos bones actuaciones tantu nel Porto como na mesma Selección Xuvenil.
El 29 de setiembre de 2011, James foi convocáu pol técnicu Leonel Álvarez a la Selección de mayores pa la campaña de clasificación a la Copa Mundial de Fútbol de 2014. Debutó'l 11 d'ochobre na victoria colombiana sobre en La Paz por 2-1, siendo la figura del partíu.
El 11 de payares de 2011, James Rodríguez tuvo un destacáu llabor nel partíu de eliminatories al Mundial 2014 ente Colombia y , a pesar de que nun influyó nel gol del equipu "cafeteru", una xugada pela banda quedó-y a Jackson Martínez que, n'abasnando la so marca, tocar para Freddy Guarín, que marcó'l tantu que punxo momentáneamente enriba nel marcador a Colombia; el partíu remataría 1-1.
En 2012 foi convocáu pol nuevu entrenador José Pékerman a un xuegu amistosu contra la Selección Mexicana. Xuegu que terminó 2-0 pal conxuntu "cafeteru".
James Rodríguez ganó'l respetu de delles lleendes del fútbol colombiano pol sacrificiu qu'amuesa na cancha. Carlos Valderrama declaró:
Freddy Rincón, destacáu delanteru colombianu de la década de los 90' y ex-Real Madrid, afirmó:
Faustino Asprilla, unu de los delanteros colombianos más importantes na hestoria, afirmó:
El 28 de mayu de 2012, anotó'l so primer gol cola selección absoluta de Colombia na victoria por 7 a 1 frente a Guyana nel amistosu de preparación de la Selección Colombia antes de midise frente a Perú. Y frente a Perú anotó l'únicu gol de Colombia na victoria 1 a 0, convirtiéndose na Figura del partíu. Nun partíu d'eliminatories a la Copa Mundial Brasil 2014. el 11 de setiembre de 2012 na Fecha 8 de les Eliminatories, anotó pela vía del Tiru llibre l'empate parcial frente a Chile, partíu que terminaríen remontando los Colombianos por 3-1 dempués de dir perdiendo 1-0. Amás na Fecha 13 de les eliminatories, James anotó'l Gol de la victoria de Colombia sobre Ecuador nel Estadiu Metropolitanu Roberto Meléndez por 1-0 siendo de camín la Figura del partíu. James Rodríguez sería al terminar les Eliminatories Suramericanes al Mundial unu de los principales referentes de la Selección Colombia, asegurándose'l "10" de la Selección.
El 13 de mayu de 2014 foi incluyíu pol entrenador José Pekerman na llista preliminar de 30 xugadores con mires a la Copa Mundial de Fútbol de 2014. Finalmente, foi escoyíu na nómina definitiva de 23 xugadores el 2 de xunu.
El 27 de xunu de 2014 ye nomáu pola FIFA como meyor xugador de la fase de grupos de la Copa Mundial de Fútbol de 2014. Mientres la fase de grupos del certame mundial foi pieza fundamental por que la so selección llograra'l primer puestu del so grupu con 9 puntos, anotando 3 goles ante Grecia, Costa de Marfil y Xapón. Darréu anotó dos tantos nos octavos de final frente a Uruguai (unu d'ellos escoyíu como'l Premios de la Copa Mundial de Fútbol Meyor Gol del Mundial) y un tanto nos cuartos de final frente a Brasil, convirtiéndose asina nel xugador colombianu con más goles (6) nes copes del mundu superando a Bernardo Redín y a Adolfo Valencia quien llograron 2. La lleenda Arxentina Diego Maradona argumentó que James tendría de ganar el premiu del tornéu Balón d'Oru en llugar de Lionel Messi.
"Pa más detalle vease "
" Actualizáu al postreru partíu xugáu'l 16 d'avientu de 2017."
" Actualizáu al postreru partíu xugáu'l 10 de payares de 2017."
Ente los sos títulos oficiales nun se contabiliza un Tornio Esperances de Toulon de selecciones en 2011 al nun ser oficial.
N'avientu de 2010 casar con Daniela Ospina, antigua titular de la selección colombiana de voleibol; anguaño xugadora del equipu femenín Voley Playa Madrid, y hermana de David Ospina, arqueru de la Selección Colombia. El 27 de xunetu de 2017 anunciaron la so separación, tres 6 años de matrimoniu. 
Fernandu II d'Aragón
Fernandu II d'Aragón, el Católicu (nacíu en Sos, 10 de marzu de 1452 – Madrigalejo, 23 de xineru de 1516), foi rei de Sicilia (1468-1516), de Castiella (comu Fernandu V, 1474-1504), d'Aragón (1479-1516) y de Nápoles (como Fernandu III, 1504-1516). Foi además rexente de la corona castellana ente 1507 y 1516, debido a la inhabilitación de so fía Xuana I de Castiella, dempués de la muerte de Felipe el Fermosu. Casóse con Sabela I de Castiella, estableciendo una xunión dinástica entre dambes corones.
Cartagena (España)
Cartagena ye una ciudá española, allugada na Rexón de Murcia. Ye la segunda ciudá más poblada de la rexón, dempués de la capital. Cuenta con 218.528 habitantes, y ye sé de l'Asamblea rexonal de la Comunidá autónoma. Ye una de las ciudaes más antigues d'España, foi fundada pol cartaginés Asdrubal el Bellu col nome de "Qart Hadasht" en 227 e.C..
Isaac Sierra
Isaac Sierra Longo (Viriu, Parres) ye un cantante asturianu de tonada.
Ye una de les voces masculines nueves más prometedores de la so xeneración, faciéndose, nel añu 2014, col trunfu nel prestixosu Concursu de Canción Asturiana de Xixón. Al añu viniente, 2015, algamaría'l premiu nel Concursu de La Nueva y el del XXXV Concursu de Canción Asturiana de Xixón.
Isaac vivió l'ambiente de la tonada de neñu, yá que los dos güelos yeren aficionaos a cantar, pero la so formación vien de la mano de Narciso Fernández Arduengo del que recibió clases.
Ente los cantares del so repertoriu destaquen «A la salida del Sella», «Arrea, carreteru» «Ayer me dixo to madre», «Tengo de subir al puertu» y «Pasé'l puertu de Payares»
Richard Kiel
Richard Dawson Kiel (13 de setiembre de 1939 – 10 de setiembre de 2014) foi un actor y cómicu estaoxunidense.
Lorca
Lorca ye una ciudá española na Rexón de Murcia. 
Colás Copérnicu
Colás Copérnicu -en polacu "Mikołaj Kopernik", en llatín "Nicolaus Copernicus"— (Toruń, Prusia, Polonia, 19 de febreru de 1473-Frombork, Prusia, Polonia, 24 de mayu de 1543) foi un astrónomu del Renacimientu que formuló la teoría heliocéntrica del Sistema Solar, aniciada primero por Aristarcu de Samos. El so llibru "De revolutionibus orbium coelestium" ("Sobro les revoluciones de les esferes celestes") camiéntase davezu'l puntu d'entamu de l'astronomía moderna, arriendes de ser una pieza clave no que se llamó la Revolución Científica na dómina del Renacimientu. Copérnicu pasó cuasi venticinco años trabayando nel desenrollu del so modelu heliocéntricu del universu. Daquella foi abegoso que los científicos lo aceutaran, yá que yera una revolución.
Copérnicu yera matemáticu, astrónomu, xurista, físicu, clérigu católicu romanu, gobernador, llíder militar, diplomáticu y economista. Xunto coles sos estenses responsabilidaes, l'astronomía figuraba como poco más qu'una distraición. Pola mor de la so gran aportación a l'astronomía, en 1935 diose'l ñome «Copernicus» a ún de los mayores cráteres llunares, asitiáu nel Mare Insularum.
Copérnicu nun asoleyó la so obra na que defendía l'heliocentrismu hasta 1543, añu de la so muerte, cuntando cola almiración de les autoridaes eclesiástiques de la Ilesia Católica Romana; sicasí, los sos llibros incluyéronse nel Index librorum prohibitorum, bien d'años dempués de la so muerte. Les afirmaciones de que lu escorrexaron por herexe nun son ciertes.
L'afamáu científicu polacu-prusianu estudió na Universidá de Cracovia (1491-1494) escurque baxo la direición del matemáticu Wojciech Brudzewski. Viaxó per Italia y inscribióse na Universidá de Bolonia (1496-1499), onde estudió Drechu, Melecina, Griegu, Filosofía y trabayó como ayudante del astrónomu Domenico de Novara. En 1500 foi a Roma, onde cursó ciencies y astronomía y en 1501 tornó a la so patria y ñomáronlu canónigu na catedral de Frauenburg, cargu qu'obtuvo per aciu del gabitu del so tíu Lucas Watzenrode. Pesia'l so cargu, tornó a Italia, a Padua (1501-1506), pa estudiar Drechu y Melecina, y asitió en Ferrara (1503), onde obtuvo'l grau de "Doctor en Drechu Canónicu".
Añeró definitivamente nel so país (1523) y dedicóse a l'alministración de la diócesis de Warmia, exerció la melecina, ocupó dellos cargos alministrativos y trabayó nel so descomanáu y cimeru llabor na estaya de l'astronomía. Finó'l 24 de mayu de 1543 en Frombork, Polonia. En 2005 un equipu d'arqueológos polacos mentó qu'afayaran los sos refugos na catedral de Frombork, teoría que se verificó en 2008 al analizar un diente y parte del cráneu y comparalu con un pelu de so atopáu nún de los sos manuscritos. De magar el cráneu, espertos de la policía, reconstruyeron el so rostru, coincidiendo ésti col del so retratu.
El 22 de mayu de 2010 recibió un segundu funeral nuna misa dirixida por Józef Kowalczyk, nunciu papal en Polonia y diba poco ñomáu Primáu de Polonia. Los sos refugos enterráronse otra vegada nel mesmu llugar, na catedral de Frombork. Una piedra de granitu ñegru identifícalu anguaño como'l fundador de la teoría heliocéntrica y lleva amás la representación del modelu de Copérnicu del sistema solar, un sol doráu arrodiáu por seyes de los planetes.
En 1533, Johann Albrecht Widmannstetter unvió a Roma unes cartes resumiendo la teoría de Copérnicu. Oyóles con bien d'interés el papa Clemente VII y dellos cardenales. Pa 1536 el trabayu de Copérnicu taba cuasi rematáu y espardiéranse falancias sobro la so teoría por toda Europa. Nuna epístola datada en payares de 1536, l'arzobispu de Capua, Nikolaus Cardinal von Schönberg, pidió a Copérnicu que desplicara más les sos idees y solicitó un manuscrito con elles. Pesia la presión de dellos grupos, Copérnicu atrasó la publicación del so llibru, seique por llercia a la crítica. Dalgunos hestoriadores cuiden que, si foi asina, taba más preocupao pol impautu nel mundu científicu que nel relixosu.
Les cimeres idees de la so teoría yeren:
La so obra maestra, "De revolutionibus orbium coelestium" ("Sobro les revoluciones de les esferes celestes"), escribióse a lo llargo d'unos venticinco años de xera (1507-1532) y asoleyóse de miente póstuma en 1543 por Andreas Osiander, pero bien de les idees fonderes y de les observaciones que tien espardiéronse al traviés d'un opúsculu tituláu "De hypohtesibus motuum coelestium a se constitutis commentariolus" (non editáu hasta 1878) que, magar ser curtiu, ye precisu y ñidiu.
Copérnicu estudió los escritos de los filósofos griegos a la gueta de referencies al problema del movimientu terrestre, sobro manera los de Pitágoras y Heráclides Pónticu, que creyíen nesa teoría. En cuantes a la teoría heliocéntrica en sí, polo que se sabe anguaño, anicióse por primer vegada por Aristarcu de Samos (310-230 e.C.), a quien nun ñoma na so obra. El valir de los sos estudios ye'l fechu d'afitar teoríes ya refugaes pol «sentíu común» y de da-yos una cadarma de xacíu y ciencia.
La francedura fondera que suponía pa la ideoloxía relixosa medieval, sustituyendo un cosmos zarráu y xerarquizáu (col home como centru) por un universu homoxéneu y indetermináu (y, inclusive, desinfiníu), allugáu alredor del Sol, fixo duldar a Copérnicu d'asoleyar la so obra, siendo consciente de qu'ello podía arreya-y problemes cola Ilesia; por desgracia, pola mor d'una enfermedá que-y causó la muerte, nun foi quien a vela publicada.
Copérnicu tovía taba trabayando nel "De revolutionibus orbium coelestium" cuando en 1539 Georg Joachim Rheticus, un matemáticu de Wittenberg, llegó a Frombork. Philipp Melanchthon aviara pa Rheticus la so visita a estremaos astrónomos y l'estudiu con ellos. Rheticus tornóse nel aprendiz de Copérnicu, viviendo con elli durante dos años. Rheticus lleó'l manuscritu de Copérnicu y darréu escribió un resume non téunicu de les sos cimeres teoríes en forma de carta abierta empobinada a Schöner, el so profesor d'astroloxía en Núremberg. Más sero asoleyó esta carta como un llibru tituláu "Narratio Prima" (primer recuentu) en Dánzig en 1540. L'amigu de Rheticus y monitor, Gasser Aquiles, publicó una segunda edición de la Narratio en Basilea en 1541 y l'añu siguiente Rheticus asoleyó un tratáu de trigonometría escritu por Copérnicu, incluyíu dempués nel segundu llibru de "De revolutionibus".
Baxo la presión de Rheticus, y viendo la reaición favoratible de la xente pol so trabayu, Copérnicu foi a la fin gustante n'apurrir el llibru al so amigu Tiedemann Giese, obispu de Chełmno (Kulm), pa que lu imprentara Johannes Petreius en Núremberg. La primer edición de "De revolutionibus" apruz en 1543, el mesmu añu de la muerte del autor. El llibru tien un llargu entamu nel que se dedica la obra al Papa Pablu III, y nel que s'atribuye'l motivu d'escribila a la falta de capacidá de los astrónomos d'algamar un alcuerdu qu'afite una teoría afayadiza de los planetes. Nesti entamu tamién fai rescamplar que si'l so sistema enanta la exautitú de les predicciones astronómiques, ello permitirá a la Ilesia desenrollar un calendariu más exautu, una tema que daquella tenía bien d'interés, y una de les razones de la Ilesia pa financiar los estudios d'astronomía.
El trabayu dixebróse en seyes llibros:
El valir de la obra de Copérnicu ye ser una obra revolucionaria, precursora de grandes cambeos científicos. Esti calter revolucionariu nun ta namái nos escritos sinón n'aniciar unos caminos que francerán les torges del pensamientu. Nun hai qu'escaecer que la obra de Copérnicu sigue venceyada al mundu antiguu: nel so pensamientu siguen enceses dalgunes premises platóniques como los dos grandes pegoyos d'uniformidá y circularidá. Sicasí, cola obra póstiase otra gran idea propia de los tiempos modernos: la natura va perdiendo'l so calter teolóxicu, l'home yá nun ye'l centru del universu, sinón que Copérnicu lu aballa a una posición móvil, como la de cualesquier otru planeta.
De magar Copérnicu desendólcase la idea de que l'home agora gobiérnase pol so xacíu, que será la facultá del ser humanu que-y fai aportar al ordenamientu del universu. Poro l'home entama a ser autónomu per aciu de la so comprendoria, siendo quien a apoderase de la natura, asoberbiándola y rexéndola. Nesi sen l'home dexa de ser el centru físicu del universu pa tornase nel centru racional del universu. De magar entós enfrentámonos al mundu, non amirándolu, sinón aniciando hipótesis al traviés de les capacidaes del home, que comparaes cola natura podrán dase por valederes o non.
Copérnicu tuvo a la escontra al cristianismu de la dómina, que fixera suyos los principios aristotélicos del mundu antiguu. Aristóteles escribió de teoría lliteraria, política, ética, metafísica, llóxica, meteoroloxía, física, bioloxía, astronomía, etc. y too ello con tiez, lo que facía mui abegosu custionar una parte ensin custionar too. Al tiempu, pemitía, pola mesma razón, dexar a un llau les pequeñes dificultaes que pudieren aprucir n'aspeutos parciales. Esti ye'l motivu fonderu de la so permanencia como visión del mundu a lo llargo de dos mil años. Si s'añade que, tres el so descubrimientu por parte del mundu medieval, esti sistema se cristianizó y s'asumió pola Ilesia católica al traviés de la obra de Santu Tomás d'Aquinu, atolénase meyor la resistencia qu'opunxo a que se superara, y hasta qué punto determinó, non sólo la hestoria de l'astronomía, sinón de la ciencia y de la cultura.
La obra de Copérnicu y los cambeos que propón proyéutense sobro l'estáu anterior de l'astronomía y sobro la cadarma científica y filosófica que con elli se venceyaben. Nel testu faise un repás curtiu per toles estayes de l'astronomía anterior que queden anticuaes de magar los sos descubrimientos: la falta de xacíu sobro los movimientos del Sol y la Lluna (los sos movimientos añales nun se podíen afitar con seguranza), la esplicación del movimientu de los planetes, que tampoco resultaba aceutable porque nun s'emplegaben los mesmos supuestos pa toos y, sobro manera, que l'universu se dibuxaba como un sistema por partes, ensin tener unidá. Nesi sen, a la fin del testu, l'autor atalanta y desplica que l'astronomía precedente yera un tracamundiu porque nun seguía unos principios seguros y nun llegaba a un métodu completu.
Les cimeres idees de la obra de Copérnicu, opuestes a les anteriores, son, ente otres, la so idea d'acutar la unidá de movimientos y la d'aniciar un sistema de círculos con más xacíu. L'helioestatismu y l'heliocentrismu nun son les premises sinón la conclusión. Camuda d'hipótesis y toma la de que'l Sol asitia quietu y la Tierra s'aballa con una ringlera de movimientos estremaos: rotación, tresllación y declinación (qu'esplica los equinoccios). Pa ellos Copérnicu plantegó les sos hipótesis: que nun esiste namái un centru de toles esferes celestes y que'l centru de la Tierra nun ye'l centru del universu.
Toles esferes xiren alredor del Sol, que ye'l centru de xiru d'elles, y l'astru rei ta na redolada del centru del universu; tamién supera'l problema del paralaxe si s'atalanta que les estrelles tán a una distancia muncho mayor de lo que se camentaba enantes. Amás, cualesquier movimientu qu'abulte fechu na esfera de les estrelles nun ye tala, sinón que lo que s'aballa ye la Tierra, que xira cada día y da una vuelta completa, mientres que la esfera de les estrelles asitia quieta. D'igual miente los movimientos del Sol nun se deben a elli, sinón a la Tierra que xira alredor d'elli igual que'l restu de los planetes; y los movimientos retrógrados y direutos de los planetes nun se deben a ellos, sinón al movimentu de la Tierra.
Copérnicu camiéntase como'l precursor de l'astronomía moderna, apurriendo les bases que permitieron a Newton rematar la revolución astronómica, al pasar d'un universu xeocéntricu a un cosmos heliocéntricu y camudando ensin remediu la mirada del cosmos qu'asitiara hasta entós.
Nesi sen, lo que se conoz como "Revolución Copernicana" ye la so formulación de la teoría heliocéntrica, que mienta que la Tierra y los otros astros xiren alredor del Sol.
N'honor de Colás Copérnicu, el 19 de febreru de 2010 la IUPAC ñoma al elementu 112 de la tabla periódica como coperniciu.
Numberación romana
El sistema numbéricu representáu polos numerales romanos orixinose na Antigua Roma, y foi la forma usada pa escribir los númberos en toa Europa hasta finales de la Edá Media. Nesti sistema los númberos represéntense por combinaciones de lletres del alfabetu llatín. Los numberales romanos, tal y como los conocemos anguaño, básense en siete símbolos:
L'usu de los numberales romanos continuó bien de tiempu dempués de la desapaición del Imperiu romanu. Dende'l sieglu XIV pa en delantre esti sistema de numberación foi sustituyíu, na mayoría de los usos, pol más cenciellu de los numberales arábigos. Por embargu, esti procesu foi gradual ya incompletu, y l'usu de los numberales romanos, magar que p'asuntos d'importancia menor, continúa nel sieglu XXI.
Los númberos del 1 al 10 avecen a representase, en numberales romanos, como sigue:
Los númberos fórmense combinando símbolos y sumando los sos valores, de forma que por exemplu II ye dos (dos "unos") y XIII ye trece (un "diez" y tres "unos"). Los símbolos colóquense d'izquierda a derecha por orden de valor, entamando pol mayor. Sicasí, hai dellos casos particulares . Pa evitar repetir más de trés vegaes un símbolu consecutivamente (por exemplu, IIII o XXXX) utilízase la resta posicional de la forma que se recueye darréu:
La forma "estandarizada" de representación qu'acabamos de describir ye, más qu'una convención de representación universalmente aceptada, el vezu modernu. L'usu de los numberales na Roma antigua varió enforma, y tampoco hebo una estandarización nos tiempos medievales o modernos.
Les inscripciones romanes, especialmente les qu'apaecen en contestos oficiales, parecen tener preferencia pol usu de formes aditives como IIII o VIIII en llugar de formes qu'impliquen resta como IV y IX. Les dos formes de representar los numberales apaecen en documentos de la dómina romana, inclusu dientro del mesmu documentu, y hai tamién formes de "resta doble" como XIIX o inclusu IIXX en cuenta de XVIIII. Amás, delles veces nun s'utilicen los símbolos V y L, y vense formes como IIIIII o XXXXXX en cuenta de VI o LX.
Eses variaciones ya inconsistencies persistieron demientres la dómina medieval y na Edá Moderna, inclusu convirtiéndose na norma en dalgunos contestos. Asina, nos relós avézase a representar cuatro con IIII pero nueve con IX; los oríxenes d'esti vezu pueden rastrexase hasta'l sieglu XIV. Esta práctica, sicasí, nun ye nin de lloñe universal; por exemplu, el famosu reló del Palaciu de Westminster de Londres, el Big Ben, usa la forma IV. 
Calendariu armeniu
El calendariu armeniu introduxéronlu n'Armenia los perses nel sieglu IV e.C., pero tien más semeyances col calendariu exipciu. L'añu constaba de 360 díes más 5 intercalaos. Nun tien añu bisiestu, polo que pierden un día cada 4 años.
El primer día del añu armeniu ye l'11 d'agostu, y nómase Nurus. Esti calendariu coincide col xulianu cada 1461 años armenios (1460 años xulianos). Esti periodu denómase la Gran Era Armenia. Amás d'esta Gran Era esisten eres menores de 532 años: la era d'Alexandría, la era de Xuan Diáconu y la era d'Azaríes Yulja (esta última ye l'actual). 
La Gran Era Armenia entama col conciliu de Tiben, nel que se va producir la cisma de la Ilesia griega. Entamó'l 9 de xunetu de 552 (añu bisiestu). 
Los meses armenios actuales tienen los nomes que vienen darréu: 
Calendariu chinu
El calendariu chinu (農曆 en chinu tradicional y 农历 en chinu simplificáu) ye un llunisolar, a diferencia del calendariu gregorianu, que ye solar.
Anguaño na China emplégase'l calendariu gregorianu, pero tovía'l chinu conseña vacaciones tradicionales (como l'Añu Nuevu chinu o'l Festival Duan Wu), na astroloxía o pa escoyer la data más afayadiza pal casamientu. Como cada mes sigue un ciclu de la Lluna, tamién determina les fases d'esta.
Na China, el calendariu tradicional ye conocíu como'l "calendariu agrícola" (農曆 nónglì, 农历), mientres que'l calendariu gregorianu ye'l "calendariu estándar" (公曆 gōnglì, 公历), o "calendariu occidental" (西曆 xīlì, 西历). Otru nome pal calendariu chinu ye'l "Ying Calendar" (陰曆 yīnlì, 阴历), pola referencia al aspeutu llunar del calendariu, mientres que'l calendariu gregoriànu ye'l "Yang Calendar" (陽曆 yánglì, 阳历) pola referencia a les sos propiedaes solares.
Calendariu hebréu
El calendariu hebréu o calendariu xudíu ye un calendariu llunisolar, ye dicir, basáu mesmo nel ciclu de la Tierra alredor del Sol (añu), como'l de la Lluna alredor de la Tierra (mes). La versión actual, pola que se rixen les festividaes xudíes, foi afitada pol sabiu Hilel II al rodiu del añu 359, como reforma del calendariu hebréu antiguu, pero nun foi aplicada na práutica, como mínimu, hasta'l sieglu XI. 
Orquesta Sinfónica del Principáu d'Asturies
La Orquesta Sinfónica del Principáu d'Asturies (en castiellán: Orquesta Sinfónica del Principado de Asturias) ye una orquesta sinfónica que tien la so see nel Principáu d'Asturies, más concretamente na ciudá d'Uviéu, siendo una de les dos orquestes de la ciudá cumu la Uviéu Filarmonía.
La orquesta fundóse nel mes de mayu de 1991 y dió'l so primer conciertu nel Teatru Campoamor el 12 de mayu del mesmu añu.En 1996 les representaciones nel Teatro Municipal y la Catedral de Santiago de Chile, onde dos años más tarde volveríen tocar, y nel Auditoriu Arquímedes de México DF. Na temporada 2003-2004 la orquesta tocó n'Euskadi con un bon recibimientu, y na temportada 2004-2005 la orquesta fizo una xira nacional actuando nel Palau de la Música de Barcelona y nos auditorios de Castellón y Zaragoza, recibiendo perbones crítiques.Na temporada 2005-2006, la OSPA actúo nel Auditoriu Nacional de Madrid en dos importantes celebraciones, la primera d'elles con motivu del Centenariu de la nacencia del Profesor Severu Ochoa, conciertu entamáu pola Universidá Politécnica de Madrid, y na segunda ocasión por cuenta de la celebración del XXV aniversariu de la Fundación Príncipe d'Asturies; amás, actúo nel Auditoriu de Santiago de Compostela dientro de la temporada de la Orquesta Real Filharmonía de Santiago de Compostela.Na temporada 2007-2008, la Orquesta Sinfónica del Principáu d'Asturies realizó una xira de seis conciertos nes ciudaes de Pequín, Shanghai, Dalian, Anshan y Shangxing. Na temporada 2011-2012, la OSPA convirtióse na primera sinfónica del estáu en tocar na Sala Nervi del Vaticanu, nun conciertu homenaxe al Papa Benedictu XVI dirixía por Maximiano Valdés.Tamién participaron en dellos festivales: Festival de Música Relixosa de Cuenca, Festival Internacional de Música y Danza de Granada , Festival Internacional de Música contemporanea d'Alicante, estrenando obres de Jesús Rueda, García Román, García Demestres, etc., Festival Intercélticu de Lorient col estrenu de "La Nueche Celta" del compositor asturianu Ramón Prada.
Actualmente la orquesta ta compuesta por músicos de 20 nacionalidaes distintes ente les que s'atopen dellos países de la Xunión Europea , Rusia, EAX , Asia y Llatinoamérica, con la direicción titular del maestru Rossen Milanov. Dende la temporada 2012-2013 el so principal director invitáu ye David Lockington.
La so actividá musical toma tou tipu de programaciones realizando la orquesta más de 70 conciertos al añu n'escenarios como'l Teatru Xovellanos de Xixón, l'Auditoriu de la Casa de la Cultura d'Avilés y escenarios nes principales localidaes asturianes mientres el so ciclu Branu nes Villes , amás de los conciertos que realiza na so see principal, l'Auditoriu Príncipe Felipe d'Uviéu.
Mientres toos estos años túvose bien en cuenta la presencia de destacaos mozos asturianos: José Gómez, Pablo González, Mariano Rivas, Lola Casariego, Juan Castelao, Dmitri Atapine, David Menéndez, Ana Nebot, Alejandro Roy, Mª José Suárez, etc.
Al ésitu de la OSPA contribuyeron los sos anteriores directores titulares Jesse Levine y Maximiano Valdés, pero tamién batutes maestres como Rossen Milanov, David Lockington, Perry So, Kynan Johns, Arturo Tamayo, Odón Alonso, Krzysztof Penderecki, Víctor Pablo Pérez, Aldo Ceccato, Alexander Rahbari, Tamás Vásáry, Jan Latham-Koenig, Cristóbal Halffter, Juan José Mena, Alberto Zedda, Antoni Ros Marbá, López Cobos, John Axelrod, Howard Griffiths y Edmon Colomer, d'ente una llarga llista.
Tamién perampliu ye l'elencu de grandes solistes qu'actúen al pie de la OSPA: Truls Mørk, Dylana Jenson, Frank Peter Zimmermann, Luciano Pavarotti, Alfredo Kraus, Montserrat Caballé, Carlos Álvarez, Ainhoa Arteta, Elizabeth Connell, Ana Mª Sánchez, María Orán, María Bayo, Alicia de Larrocha, Joaquín Achúcarro, Amanda Roocroft, Patricia Kopatchinskaja, Asier Polo, Josep Colom, Marco Rizzi, Marc-André Hamelin, Elmar Oliveira, David Geringas, Janine Jansen, Asier Polo, Renaud Capuçon, Anne Gastinel, Bruno Gelber, Indra Tomás, René Pape, Luciana d´Intino, Marco Berti, Cheen Yu, Roberto Díaz, Arto Noras, Louis Lortie etc., amás de los coros de la Fundación Príncipe d'Asturies, Orfeó Catalá, Orfeón Donostiarra, Comunidad de Madrid y RTVE.
Uviéu Filarmonía
Uviéu Filarmonía (en castiellán: Oviedo Filarmonía) ye una orquesta sifónica con see nel Principáu d'Asturies, na so capital: Uviéu.Ye por tanto xunto cola OSPA una de les dos orquestes de la ciudá. Marzio Conti ye actualmente'l so director titular.
La orquesta Uviéu Filarmonía presentóse nun conciertu nel Teatru Campoamor el día 6 de febreru de 1999, dirixida pol so primer titular, José Gómez, con un programa qu'incluyó la obertura de Los esclavos felices, d'Arriaga, el Conciertu d'Aranxuez, de Rodrigo (col guitarrista Ignacio Rodes), el Conciertu pa violín y orquesta en Mi Mayor, de Bach, maxistralmente interpretáu por Arcadi Futer, concertino de la formación naquel momentu y la Sinfonía Nº 35, de Mozart. Nesti primer conciertu la plantiya orquestal yera de cuarenta y cuatro músicos, teniendo nos primeros atriles de cuerda a la prestixosa orquesta de cámara “Los virtuosos de Moscú”, xerme d'Uviéu Filarmonía y munchos de que los sos miembros siguen na actualidá dientro de la orquesta.
La plantiya orquestal d'aquel momentu foise amontando pasu ente pasu hasta consiguir el tamañu actual, cincuenta y cinco músicos, ente los cualos hai venticinco que yá taben naquel primer conciertu y que siguen formando parte de la orquesta na actualidá.
Uviéu Filarmonía nació col nome d'Orquesta Sinfónica Ciudá d'Uviéu, por iniciativa del Conceyu d'Uviéu, que sigue sofitándola de magar, pa cubrir les necesidaes abiertes poles nuevu actividaes musicales qu'empezaben a asitiase na ciudá: apertura del Auditoriu Príncipe Felipe con un ciclu estable de conciertos, aumentu del númberu de títulos y funciones tantu del Festival de Teatru Llíricu Español, como de la Temporada d'Ópera d'Uviéu, Festival de Danza, etc.
Dende'l branu del añu 2004 fasta xunu de 2011 el so director titular foi l'austriacu Friedrich Haider, col qu'Uviéu Filarmonía asitióse tantu nel panorama nacional como internacional. So la so dirección la orquesta presentaríase nel Auditoriu Nacional de Madrid en payares de 2005, interpretando'l Réquiem en Do menor de Cherubini (acompañaos del Coru de la Fundación Príncipe d'Asturies). La so xira per Xapón nel añu 2007 con Edita Gruberová foi tou un ésitu musical, con llenu absolutu en tolos sos conciertos. Con ella volvieron a Paris n'avientu de 2009 al teatru de los Campos Elíseos, con gran ésitu na so presentación francesa.
Amás d'estos finxos musicales no qu'a la proyección esterior de la orquesta refierse, Uviéu Filarmonía realizó tamién conciertos y funciones d'ópera y zarzuela en Cantabria, Galicia, Castiella y Llión, Comunidad Valenciana ya Islles Baleares.
El sellu discográficu alemán FARAO CLASSICS ta anguaño editando les grabaciones qu'Uviéu *Filarmonía realizó ente los años 2005 y 2011, siendo'l so titular Friedrich Haider, qu'inclúi casi tola obra pa orquesta del compositor italianu Ermanno Wolf-Ferrari, que la so faceta operística ye más conocida que la sinfónica, que ta prácticamente inédita. En febreru de 2013 la so grabación del conciertu pa violín de Wolf Ferrari, con Benjamin Schmidt de solista, ganó'l prestixosu Premiu de la Crítica Discográfica Alemana, na categoría de música orquestal y conciertos instrumentales.
El so últimu proyectu discográficu ye una grabación con obres del compositor francés Camille Saint-Saëns, dirixíu por Marzio Conti y cola collaboración del violinista Alexandre da Mariña, pal prestixosu sellu WARNER CLASSIC INTERNATIONAL.
Ye'l conxuntu titular y responsable del Festival de Teatru Llíricu Español que se lleva a cabu nel Teatru Campoamor y qu'adquirió un importante prestíu nel panorama nacional, tantu con producciones propies como cola collaboración con otros teatros españoles, como'l Teatru de la Zarzuela, el Arriaga de Bilbao, los teatros de la Canal, etc. Tamién participa na Temporada d'Ópera uvieína, en dos o tres título añales. Realiza un importante llabor didácticu al traviés de conciertos mañaneros pa escolares que se parten a lo llargo de too l'añu lectivu, en collaboración cola Conceyalía d'Educación del Conceyu d'Uviéu.
Dende va unos años ta presente como orquesta estable dientro del Ciclu de Conciertos del Auditoriu y de les Xornaes de Pianu Luis G. Iberni, entamaos pol Conceyu d'Uviéu, acompañando a solistes de prestíu internacional de la talla de Michael Nyman, Elina Garança, Mischa Maisky, Edita Gruberová, Natalia Gutman, Ainhoa Arteta, Midori, Bella Davidovich, Boris Belkin, Montserrat Caballé, Yuri Bashmet, y un llargu etcétera. Gracies a esta collaboración col Conceyu d'Uviéu, tien la posibilidá de trabayar con directores de reconocíu prestíu internacional, como foi'l casu de Zubin Mehta, Rinaldo Alessandrini, Alberto Zedda, Arthur Fagen, Paul Goodwin, Julia Jones, #etc.
Uviéu Filarmonía tamién collabora tolos años con entidaes y asociaciones musicales de la ciudá, como ye la centenaria Sociedá Filarmónica y la Fundación Premios Llíricos Teatru Campoamor, creada en 2006 y que dende la primer edición de la gala d'entrega de los sos premios cuntó cola presencia d'Uviéu Filarmonía nel foso del Teatru Campoamor, cada añu con mayor espectación mediática.
Orquesta de Cámara de Siero
La Orquesta de Cámara de Siero, tamién conocida como OCAS, ye una agrupación musical basada na villa asturiana de La Pola Siero.
Integrada por más de 40 nuevos instrumentistes de dilatada esperiencia concertística, la Orquesta de Cámara de Siero empecipió los sos ensayos en xineru de 2002, actuando a finales d'esi mesmu añu na see central de Naciones Xuníes en Nueva York.
Nestos años llevó a cabu numberosos estrenos, especialmente de música didáctica o pa espectáculos familiares de Flores Chaviano, Juan Méndez, Javier Blanco, Andreas Prittwitz, Luis Barrosu y Alberto Lozano. Realizó un gran númberu de conciertos didácticos, munchos d'ellos presentaos por Fernando Argenta. El polifacéticu músicu Andreas Prittwitz actúa davezu cola OCAS, yá sía con preseos antiguos o con repertoriu jazzístico variáu, estrenando conjuntamente la so "Fantasía Asturiana" pa saxos y orquesta. Amás actuaron como solistes de la OCAS los violinistes Mauro Rossi y Joan Escayu, el tenor Joaquín Pixán o la sopranu María Espada.
Grabó para TVE dos programes de “El Conciertazo” y en 2013 un programa de “Pizzicato” actuando como solista Ara Malikian. En 2007 edita el so primera CD dedicáu íntegramente a la música orquestal de Flores Chaviano rellacionada con Asturies y qu'inclúi la grabación de NiFe, réquiem mineru.
En xineru de 2013 la OCAS ufiertó'l prestixosu Conciertu d'Añu Nuevu del Teatru Xovellanos de Xixón, llogrando un gran ésitu de crítica y públicu. Nesi mesmu añu recibió'l Premiu SERONDAYA de les artes 2013 y el Premiu al MEYOR GRUPU DEL AÑU de la RTPA 2013, Radio Televisión del Principáu d'Asturies.
En Marzu de 2013, nel marcu del 50 aniversariu de Medicus Mundi realizó y coordinó un conciertu sinfónicu coles actuaciones de Miguel Ríos y Víctor Manuel. Con Victor Manuel grábase darréu un programa pa la Televisión del Principáu d'Asturies.
Con esi nome y dende 2005 la OCAS realiza un proyectu de cooperación educativa, social y cultural. Conciertos didácticos, pa población desfavorecía y en centros sanitarios infantiles, clases pa mozos músicos y donación de preseos, son les actividaes que se desenvuelven. Fasta'l momentu Venceyos tuvo en Bolivia, nuna favela de Rio de Janeiro, delles ciudaes d'Hondures y Guatemala, bien diverses zones de Marruecos, na práctica totalidá de la xeografía nicaragüense y n'Ecuador. Esti proyectu cuntó col sofitu de l'Axencia Asturiana de Cooperación, el Ministeriu de Cultura, la AECID, y de un cientu d'entidaes locales.
Amás, Venceyos foi premiáu col Premiu AEDME de mecenalgu empresarial 2008 a propuesta de SEUR y el Premiu DUPONT al VOLUNTARIÁU @2013.
En 2014 el proyectu Venceyos saltaría a los medios de comunicación Griegos y Españoles (Tele5, Televisión Española, TPA, La Nueva España, EL Comerciu de Xixón, etc...) con un video d'un flashmobe nel Aeropuertu de Heraklion, Creta.En Youtube llógranse 100.000 visites en dos selmanes.
La OCAS desenvuelve una gran llabor solidariu collaborando con asociaciones y ONG’s de gran trayectoria como Cruz Roja, Fundación Sandra Ibarra, Axencia Asturiana de Cooperación o Medicus Mundi. Les últimes actuaciones fueron pa la planta d'oncoloxía infantil d'Hospital d'Asturies, pal Centru Comuñal de Sangre y Texíos, a favor del terremotu d'Haití, etc.
Misiva
Misiva ye un grupu de punk rock asturianu fundáu nel añu 2010. Canten n'asturianu y en castellán.
Rock Astur
El Rock Astur ye un xénero musical caracterizáu por que les lletres de los sos cantares , que tomen estilo como'l rock, el punk, el ska y el reggae con grandes influencies del folk asturianu, ten escrites n'asturianu. Los grupos que formen parte d'esti movimientu tán rellacionaos fuertemente cola Izquierda política y les sos lletres tomen pensamientos como'l marxismu, el nacionalismu asturianu y la defensa del medioambiente.
Castielfabib
Castielfabib ye una ciudá española, na comarca de Rincón de Ademuz, na provincia de València, na Comunidá Valenciana.
Pontifícia Universidade Católica de Minas Gerais
La Pontifícia Universidade Católica de Minas Gerais o PUC-MG ye una universidá de Belo Horizonte (Minas Gerais), asitiado en Brasil.
Cuenta con 1833 profesores y 63.528 estudiantes.
Lawrence Alma-Tadema
Sir Lawrence Alma-Tadema (en neerlandés, Lourens Alma Tadema) (Dronryp, 8 de xineru de 1836 — Wiesbaden, 25 de xunu de 1912) foi un pintor neerlandés neoclasicista de la dómina victoriana, formáu en Bélxica y asitiáu n'Inglaterra dende 1870. Ye conocíu polos sos suntuosos cuadros inspiraos nel mundu antiguu.
Nacíu en Dronrijp, pueblu frisón del conceyu de Menameradiel, yera fíu del notariu Pieter Tadema, que morrió cuando Lawrence tenía sólo cuatro años. Alma yera'l nome del so padrín. So madre (muerta en 1863) yera la segunda muyer de so padre. Nun entamu, Lawrence tenía que siguir los pasos de so padre, pero al final decantóse pol arte y enviáronlu a Amberes onde en 1852 ingresó na Academia de Egide Charles Gustave Wappers. Depués tuvo nel taller de Jan August Hendrik Leys. En 1859 ayudó a Leys nos sos últimos frescos nel recibidor del hotel de la villa n'Amberes. Ye la esposición de la colección de Alma-Tadema na Grosvenor Gallery de Londres n'inviernu 1882-1883, había dos cuadros suyos que marquen l'entamu y fin d'esti primer periodu, dos autorretratos de 1852, y "Regatéu", con Alma-Tadema pintáu en 1860.
El so primer gran éxitu foi'l cuadru "La educación de los neños Clovis" (1861), qu'exhibió n'Amberes. Al añu siguiente, recibió la so primera medalla d'oro n'Ámsterdam. "La educación de los neños Clovis" (trés fíos mozos de Clovis y Clotilde llanzando haches con so madre vilba presente enseñando-yos cómo vengar a so padre) foi unu de los cuadros de la serie merovinxa, de los que destaquen "Fredegonda" de 1878 (expuestu en 1880), onde la desconsolada muyer o ama observa detrás d'una cortina la boda de Chilperic I con Galeswintha. Ye quiciás nesta serie onde atopamos el más fondu espíritu románticu na so obra. Una de les sos obres más apasionaes ye "Fredegonda nel llechu de muerte de Praetextatus," onde l'obispu, apuñaláu por orden de la reina, maldizla dende la cama na que muerre. 
Otra de les sos series reproduz la vida del antiguu Exiptu. Una de les primeres obres d'esta son "Exipcios fai 3000 años" de 1863 y "La muerte del primoxénitu" de 1873. Nesta serie tán tamién: "Exipciu na entrada" (1865), "La momia" (1867), "El chambelán de Sesostris" (1869), "Vilba" (1873) y "Xosé, supervisor del graneru del faraón" (1874). Trabayó muncho estes escenes de la vida pícara y macabra d'Exiptu, pero muncho más nes sos representaciones de Grecia y Roma. Ente les que destacan "Tarquinius Superbus" (1867), "Fidias y los mármoles d'Elgin " (1868), "La danza pírrica" (1868) y "La vinería" (1869). 
En 1869, envió dende Bruxeles a la Royal Academy "Un Amateur romain" y "Une Danse pyrrhique", y más sero otros trés cuadros, ente ellos "Un Jongleur" en 1870 cuando llegó a Londres. Nesi momentu, contaba con varies distinciones belgues y holandeses, medalles del Salón de París de 1864 y de la Exposición Universal de 1867. El so éxitu continuó n'Inglaterra, pintó nesta dómina cuadros como "The Vintage Festival" (1870), "The Picture Gallery" y "The Sculpture Gallery" (1875), "An Audience at Agrippa's" (1876), "The Seasons" (1877), "Sappho" (1881), "The Way to the Temple" (1883), trabajo galardonado, "Hadrian in Britain" (1884), "The Apodyterium" (1886), o "The Woman of Amphissa" (1887).
Unu de los sos cuadros más importantes foi "The Roses of Heliogabalus" ("Les roses d'Heliogábalu") (1888) basáu na vida del depraváu emperador romanu Heliogábalu.
"An Earthly Paradise" ("Paraísu terrenal") (1891), y "Spring" ("Primavera") (1894). Munchos d'ellos yeren esquitos cuadrinos como"Gold-fish" de 1900. 
Alma-Tadema foi nomáu caballeru nel octoxésimo primer cumpleaños (81) de la Reina Victoria en 1899. Fízose sociu de la Royal Academy en 1876, y miembru en 1879. En 1907, incluyóse na Orden del Méritu del Reinu Xuníu ("Order of Merit"). Foi caballeru de la Orden del Méritu d'Alemaña (na división d'Artes y Ciencies), de la Orden de Leopoldo de Bélxica, del Lleón holandés, de San Miguel de Baviera, del lleón doráu de Nassau y de la Corona de Prusia y oficial de la Lexón d'Honor de Francia, miembru de les Reales Academies de Múnich, Berlín, Madrid y Viena. Recibió una medalla d'oro en Berlín en 1872 y una medalla en Berlín en 1874, una medalla de primera clase de les Esposiciones Internacionales de París de 1889 y 1900. Tamién foi miembru de la Real Sociedá d'Acuareles. 
Yeraun home robustu y corpulentu, arriendes de caballerosu. Prestaba-y sobremanera'l vinu, les muyeres y la folixa. Al escritor neerlandés Louis Couperus dexólu ablucáu el so comportamientu burgués cuando lu conoció.
Alma Tadema morrió por mor d'una enfermedá nel estómadu dexando una gran colección de pintures y el so enmarmoláu estudiu a les sos dos fíes solteres. L'estudiu foi menospreciáu a lo llargo del sieglu XX, pero volvió a tener interés col cambéu de sieglu.
En 1863 casó cola francesa Marie-Pauline Gressin de Boisgirard (que foi la so modelo pa "Nel peristilu" de 1866-1868). Vivió en Bruxeles dende'l so primer matrimoniu hasta 1869, cuando morrió la so muyer, dexándolo vilbu con dos fíes, Laurence y Anna; la primera foi una afamada escritora y la segunda muyer de sociedá. En 1871 casó cola inglesa Laura Epps, que tamién apaez en dellos de los sos cuadros (p. ex. "Les muyeres d'Anfisa" de 1887).
Los Bolechas
"Los Bolechas" ye una serie infantil creada por Pepe Carreiro nel 2000. Depués de publicar 300 álbumes y vender más de 1.500.000 exemplares, Televisión de Galicia adaptó la serie pa televisión. Televisión del Principáu d'Asturies (TPA) estrenó'l 13 de setiembre del 2014 esta serie con un doblaxe al asturianu, convirtiéndose na primer producción infantil doblada al nuestru idioma pola cadena y na segunda depués d'El faru d'Iyán.
La serie ufierta a los neños hestories cercanes a los sos referentes culturales. En "Los Bolechas" nárrense hestories de la vida cotidiano d'una manera risondera, col oxetivu de que-yos preste a los más pequeños y que, al empar, interioricen conceptos y valores universales de forma curiosa y natural. Los seis hermanos, xunta a la so inseparable mascota Trasgu, un husky siberianu, protagonicen toles hestories, nes que tamién apaecen personaxes secundarios, como los padres, Pá Bolechín y Ma Bolechina, los güelos, amigos, vecinos, etc. 
"Los Bolechas" ye una serie familiar empobinada sobre manera al públicu infantil, que llega a Astures col aval del gran éxitu en Galicia, onde va yá pola cuarta temporada. Los Bolechas emítise tolos sábados y domingos, dende les 9:00 de la mañana. Vacaloria Producciones dobló los 24 capítulos d'esta primer entrega de la serie, protagonizada polos muppets d'estos personaxes. Pero la serie cumple, amás, con un importante papel nel espardimientu y l'espoxigue del asturianu, dao que tolos personaxes –al igual que la web– empleguen la llingua propia d'Asturies. Nel so estrenu, tuvo datos perriba de la media de la programación infantil en castellanu. Asina, el domingu 14 de setiembre, el 7'2% de l'audiencia vio'l capítulu tituláu "La moñeca berrona".
Abidjan
Abdijan ye la principal ciudá de Costa de Marfil, el so centru comercial y financieru más importante y el so capital alministrativa ente 1933 y 1983. Tamién ye la capital del departamentu homónimu.
Asitiada a 5° 25' N y 4° 2' O, alcuéntrase edificada en cantu de la llaguna Ébrié, sobre diverses penínsules ya islles axacentes, conectaes por pontes. Tien 3.796.677 habitantes (2006), 5.060.858 si tener en considerancia la área metropolitana, lo que la convierte na ciudá más poblada de África Occidental dempués de Lagos (Nixeria) y una de les más habitaes del continente africanu.
El so importante puertu de mar, conectáu a la mariña del golfu de Guinea, ye unu de los principales de la rexón. Les sos industries principales son la alimentaria, l'automovilística, la testil y la química, na que destaca la producción de xabones. Nel departamentu de Abiyán alcuéntrase tamién una importante refinería petrolífera. Cerca del puertu alcuéntrase tamién l'Aeropuertu Internacional Félix Houphouët-Boigny.
Nun tiempu foi una de les ciudaes más prósperes y pacífiques d'África pero a partir del entamu de la guerra civil de 2002 convirtióse nuna de les más peligroses del continente, con frecuentes llevantamientos contra la población estranxera y una grave medría de la criminalidad.
Managua
Managua ye la ciudá capital de Nicaragua. Ye la ciudá más grande de Nicaragua en términos de población y estensión xeográfica. Asitiáu na mariña suroeste del llagu Xolotlán o Llagu de Managua, la ciudá foi fundada en 1819 y declarada la capital del país en 1852. La ciudá tien una población d'alredor de 2.200.000, compuesta mayoritariamente por mestizos y blancos.
Guarulhos
Guarulhos ye un municipiu brasileño del estáu de São Paulo. Guarulhos ye la segunda ciudá más poblada del estáu y la 12ª de Brasil. Anguaño ye una importante ciudá industrial, comercial y de servicios.
El 8 d'avientu de 1560, el sacerdote xesuita Manuel de Paiva fundó esti conceyu nel asentamientu poblacional de los indios guarúes de la tribu de los indios Guayanás, integrantes de la nación Tupí, dándo-y el nome portugués de Nossa Senhora da Conceição ("Nuesa Señora de la Concepción", n'español).
El conceyu establecióse como elementu de defensa ante la medrana d'un ataque tamoyu al pueblu de San Paulo de los Campos de Piratininga, siendo unu de los seis pueblos establecíos pa tal fin. D'esa forma, al atestar cola capital del estáu de São Paulo, teniendo como llendes los ríos Tieté al sur y Ríu Cabuzú de Visu al oeste, yera un puntu estratéxicu. Na mesma dómina en que se fundó Guarulhos, nació tamién la villa de San Miguel, col mesmu propósitu, villa conocida güei como barriu São Miguel Paulista de la ciudá de São Paulo.
En 1880, Guarulhos desafiar de la ciudá de Sao Paulo, col nome de Nossa Senhora da Conceição dos Guarulhos, adoptando'l nome actual per aciu la llei nº 1021, del 6 de payares de 1906.
Etnia azerbaixana
La etnia azerbaixana (n'azerbaixanu: "Azərbaycanlılar", "Azərilər" cunta n'Azerbaixán con 35.000.000 d'habitantes. Esti pueblu ta presente n'Irán, u esisten dos provincies del mesmu nome. Son xente turco del Cáucasu. La so llingua ye l'azerbaixanu. La so relixón de más puxu ye l'Islam xiíta.
Llibre de Sent Soví
El Llibre de totes maneres de potatges de menjar, más conocíu como'l Llibre de Sent Soví (1324) ye un recetariu medieval d'autor anónimu redautáu en catalán. Ye unu de los manuscritos más vieyos d'Europa, el primer recetariu conocíu de cocina catalana y unu de los recetarios europeos más antiguos escritos nuna llingua estremada del llatín. Contién más de doscientes recetes. Foi unu de los recetarios de más influyencia d'Europa y delles de les sos recetes van ser copiaes nel sieglu XV en dos recetarios italianos, el "Libro di arte coquinaria", que considera que los cocineros catalanes son los meyores del mundu, y "Platina de honesta voluptate et valetudine".
Joseph Conrad
Józef Teodor Konrad Korzeniowski, más conocíu como Joseph Conrad (Berdyczów, daquella Polonia, anguaño Ucraína, 3 d'avientu de 1857 – Bishopsbourne, Inglaterra, 3 d'agostu de 1924), foi un novelista polacu en llingua inglesa. 
La madre de Conrad, Evelina Bobrowski, casó con Apollo Korzeniowski, y el matrimoniu vivió un tiempu en distintos llugares de les provincies ucranianes de Polonia, onde Apolo alministraba faciendes rurales. Daquella Polonia yera un dominiu de Rusia, y la participación d'Apollo nuna insurreición política escontra la dominación zarista da como resultáu'l destierru de tola familia. En xineru de 1863 lleguen a Vologda, ciudá del norte de Rusia, como exiliaos. Evelina muerre nel añu 1865 y Apollo nel 1869. Joseph queda güerfanu a la edá d'once años. 
Joseph Conrad queda baxo la tutula de lo so güela, Teófila Bobrowka, y del conde Ladislao Mniszek, pero va ser el so tíu maternu, Tadeo, quien se va facer cargu de la so educación. Conrad conoz Lvov, Cracovia, llee a Dickens, "Gil Blas" y "Don Quijote". Pero ye la llectura de "Travailleurs de la mer", obra de Victor Hugo, lo que lu va llevar a querer embarcase, siendo'l puertu de salida'l de la ciudá francesa de Marsella. Nel añu 1878 llega a Londres ensin saber inglés y aprueba l'esame que lu certifica pa ser ser segundu oficial de la marina mercante. Conoz China y el ríu Congo, esperiencies que llueu va utilizar na so obra literaria. La lliteratura va ocupar la última etapa de la vida de Conrad, de 1895 hasta l'añu 1924. 
La infana raso
La infana raso (n'asturianu: «La raza infantil»), ye la principal obra lliteraria escrita nel idioma esperantu. Consiste nun poema de 25 capítulos, escrito pol escocés William Auld (1924-2006). La primera edición del poema espublizóse en 1995 con un prólogu de John Francis, y dende entonces han siguío-y diverses ediciones. Según los redautores: «"La infana raso" esplora'l rol de la especie humana nel tiempu y el "cosmos"», tema que tamién pue vese en "Canto general" del chilenu Pablo Neruda.
Basaos principalmente nesta obra, en 1999, l'Asociación d'Escritores n'Esperantu nombró a Auld como candidatu pal Premiu Nobel de Lliteratura. Nel prólogo de la primera edición John Francis escribe: «Ciertamente podemos aseverar que la nuesa lliteratura posee poemes, qu'quiparanse totalmente coles sos equivalentes n'idiomas nacionales; porque equí hai una obra, que responde a les necesidaes non sólo del so propio idioma, sinon que tamién a los de les lliteratures modernes internacionales». S'han espublizao diverses traducciones n'otros idiomes, como en neerlandés o portugués. Fragmentos del poema han sío espublizaos n'islandés, italianu, ente otros. Les versiones n'inglés, escocés y gaélicu apaecen incluíos nel llibru "William Auld: Master Poet of Esperanto" de Girvan McKay.
A pesar de l'admiración xeneral pola calidá lliteraria de la obra, dalgunos escritores n'esperantu han criticao'l llenguax imprudente y ciertes espresiones de dalgunos versos del poema. Auld respondió ha estes crítiques na tercera edición del poema.
Taubaté
Taubaté ye un conceyu brasileñu del estáu de São Paulo, alcontráu a 123 kilómetros de la capital del estáu y a 280 km de la ciudá de Rio de Janeiro, antigua capital federal. Ye'l segundu polu industrial y comercial de la rexón.
Cake-walk
El cake-walk o cake walk ye una danza popular nacida nes plantaciones d'esclavos negros de Virxinia, pa imitar con ironía l'actitú de los sos amos nos bailes. Apaeció hacia 1870, siendo importáu n'Europa hacia 1900 pela vía del music-hall, algamando sonadía, especialmente nel norte de Gran Bretaña, dao que s’asemeyaba abondo con delles dances llariegues. Otros nomes alternativos pa esta forma de danza fueron "chalkline-walk", y "walk-around".
Nel Sur de los Estaos Xuníos, los esclavos disponíen de pocos momentos de folgancia. El domingo, aprovechaben a veces l’ausencia de los amos pa facer vivir lo que-yos quedaba de la so tradición africana. Esos momentos tan raros significaben muncho pa ellos. A veces, los colonos más permisivos asistíen a eses folixes y recompensaben a los meyores danzantes con una pastel, d'ahí vien el nome de cake-walk (« marcha del pastel ») dau a esti tipu de danza sincopada en forma de marcha. 
Existe una relación musical bien evidente ente'l "cakewalk" y el Ragtime, con idénticos antecedentes; de fechu, munchos de los primeros rags yeren, en realidá, "cakewalks". Autores como Clayton y Gammond suponen que’l "cakewalk" existía posiblemente en 1840, pues ta constataoe nesa fecha l'usu de la expresión "Take the cake" pa referise a un baile de les plantaciones. Sigún estos autores, el "ragtime" tomaría les sos carauterístiques del "cakewalk", y non a la inversa. En cualquier casu, yá en 1877 existía un tema de Dave Braham, bien popular, llamaáu "Walking for that cake".
Sigún descripciones de la dómina, el baile consistía nuna serie de brincos y xiros frenéticos que s’alternaben con lentos desfiles, nos que los bailarines, siempre por parexes, caminaben solemnemente. El primer exemplu de "cakewalk" grabáu, corresponde al tema "At the cakewalk last night" (1910) de George Formby.
Claude Debussy compuso en 1908 "Golliwogg's cake-walk", pa piano, nel so "Children's Corner". Unu de los sos "Preludios", tituláu "Général Lavine - excentrique", ye igualmente « nel estilu y el movimientut d'un cake-walk » (sigún les palabres de Debussy).
Georges Méliès realizó un film en 1903 tituláu "Le Cake-walk infernal" poniendo n’escena un grupu de de danzantes practicando’l cake-walk.
Cine n'esperantu
Al contrario que nel casu de la lliteratura o la música, el cine ye una actividá pocu desenvuelta de la cultura existente n'esperantu, una llingua planiada utilizada pa la comunicación internacional.
Existen cuatro películes llargues de ficción falaes dafechu n'esperantu. La primera foi la producción francesa "Angoroj" (Angusties) dirixida en 1964 por Atelier Mahé. La segunda foi Incubus, un filme d'horror protagonizáu por William Shatner, que se convirtió en película de cultu en medios cinéfilos. La tercera, Gerda malaperis (Gerda desapareció), foi distribuida directamente en DVD dende la páxina de la compañía (Imagu-Filmo). Ta basada nel llibru del mesmu nome escritu por Claude Piron. La cuarta, " La Patro ", de la mesma productora de "Gerda malaperis", basada nuna obra de la lliteratura xaponesa.
Delles películes emplegaron l'esperantu como mediu d'amosar efectos variaos: internacionalismu, exotismu o misteriu. Ente elles pueden citase:
Gerda malaperis!
Gerda malaperis! (n'asturianu "¡Guerda desapareció!") ye un llibru n'esperantu publicáu en 1983 por Claude Piron. Depués, realizóse una película col mesmu nome basada na historia del cuentu.
Ye ún de los llibros d'aprendizaxe más conocíu pa empezar a estudiar esperantu. Ta llenu de diálogos simples con llinguaxe cotidianu, ideal pa perfeccionar l'idioma ente estudiantes. La historia trata sobre la misteriosa desaparición d'una traductora.
Al traviés d'esti filme, buscóse crear una ferramienta útil y eficaz pal aprendizaxe del esperantu. Asina empezó'l proyectu en Minas Gerais, un estáu de Brasil. Llanzóse en xunetu de 2006, mentes la inauguración del Congresu Universal númberu 91, en Florencia, Italia.
Pobol y Cwn
"Pobol y Cwm" (La xente del valle) ye una telenovela en galés que s'emite dende 1974 na televisión d'esti país. Nun primer momentu empezó a emitise na BBC de Galés, anque en 1983, col nacimientu de S4C pasó a esta canal. Depués de los partíos de rugby, esti serie -qu'acaba de cumplir 40 años n'emisión- ye l’espaciu más vistu de S4C.
Anque les trames cambiaron muncho dende la primer temporada, la mayor parte del argumentu céntrase nel chigre del pueblu y nos negocios y cases d’al llau. Los personaxes de la serie, habitantes del ficticiu pueblu de Cwmderi, falen nel so dialectu local, anque tamién hai personaxes que vienen d’otres partes de Gales y que utilicen otru rexistru. 
Matalobos
Matabolos ye una serie gallega emitida per TVG y ambientada nel área metropolitana d’A Coruña, concretamente na ficticia Sardiñeira. Narra la historia de cinco families metíes por dalgún motivu nel negociu del narcotráficu, anque’l clan de los Matalobos ye'l que destaca sobre'l restu. Con un realismu grande, la historia supunxo un pasu perimportante nel audiovisual gallegu al dexar atrás al bucolismu que reflexaron les series anteriores de TVG. 
"Matalobos" estrenóse nel 2009 y dende’l primer momentu hubo munchos que la calificaron como serie de cultu. La producción llegó algamar un 30% d’audiencia y depués de 87 capítulos y cinco temporaes, TVG punxo puntu final a una de les sos series más exitoses. Nos sos cuatro años d’emisión, llegó a superar a Gran Hermano o Gran Hotel. Amás, consiguió ocho premios de l’Academia Galega do Audiovisual y el Prix Circom a la Meyor Ficción Europea, el premiu más importante qu’algamó la TVG y pol que compitió con producciones d’otres 23 televisiones, mesmamente de la BBC. 
Otra manera, "Matalobos" foi elixida ente los llectores de la edición española de Vanity Fair como la meyor serie de los últimos tiempos. Na votación participaron 60 producciones, de les que namás 17 yeren españoles. La ficción, que tuvo ente les sos guionistes a escritores como Diego Ameixeiras –Premio Xerais de Novela-, foi tamién tou un fenómenu nes redes sociales, llegando nel capítulu final a ser trending topic en tol Estáu col hastag #matalobos.
Padre Casares
"Padre Casares" ye una de les series de más éxitu de la TVG. Esta producción ta protagonizada por Horacio Casares, un sacerdote modernu recién salíu del seminariu que llega a la villa de Louredo, un conceyu mariñán de 1.000 habitantes, en relevu de don Crisanto, un cura vieyu que llevaba tola vida dedicáu a la so parroquia. Esta situación va trae-y dellos problemes d'adaptación. Destaquen nel pueblu les griesques ente’l cura vieyu y l’alcalde, d’ideoloxía comunista y que quier un pueblu atéu; y ente les beates –mermuradores y de misa diaria- y la mocedá del pueblu, con valores nuevos sobre la so sexualidá. Toes estes engarradielles centren l’argumentu cómicu de los capítulos. Mesmamente, la confrontación cristianos/ateos pue vese nel mesmu usu que los personaxes faen del topónimu del pueblu: Santo Antonio de Louredo/Louredo.
L’éxitu de la serie llevo a qu’otres televisiones adaptaran los guiones a la so realidá cultural. Asina, podemos ver los mesmos argumentos pero con cambios que reflexen l’ámbitu territorial al que se dirixen: los paisaxes; l’arquitectura de los edificios; los nomes y apellíos de los personaxes; la música y llingua cambien na versión en gallegu, castellán y catalán. Too ello gracies a les adaptaciones de Canal Sur (Padre Medina), Canal 9 (Senyor Rector) y IB3 (Mossèn Capellá). Amás, TeleMadrid y Castilla-La Mancha TV emitieron la serie orixinal doblada al castellanu. 
Asturias, la mirada del viento
"Asturias, la mirada del viento" ye un documental producíu por Ediciones Nobel pa La Nueva España y que’l diariu uviedín comercializó en DVD hai más o menos una década. Trátase d’una producción mui cuidada que quier mostrar el paisaxe y la xeografía del nuestru país, cola novedá de que toles imaxes tán tomaes dende l’aire. Esta serie documental surdió cuando Asturies tovía nun contaba con televisión pública y por mor del éxitu d’espacios asemeyaos como "Euskal Herria, la mirada mágica", que s’emitió en vascu n’ETB1 y castellanu n’ETB2; "Catalunya des de l’aire", de TV3; "Terra e vento", de TVG; o "España, entre el cielo y la tierra", de TVE.
Coles primeres emisiones de TPA, allá pel añu 2006, los responsables de la canal mercaron los derechos d’emisión del espaciu y emitiéronlu tolos llunes a lo llargo de 14 selmanes. Anque los asturianos nun pudieron ver esti documental nel so idioma, los catalanes sí pudieron ver "Astúries, la mirada del vent": el doblaxe nel so idioma d'esta producción asturiana. Y ye qu’Esport3, la canal pública catalana dedicada a los deportes y estilu de vida deportivu, emitió esti documental. Estrenóse xunto a otros espacios del xéneru “dende l’aire”, como’l d’Euskal Herria, "Els Pirineus des de l'aire", "L'Ebre, camins d'aigua" y "Itàlia des de l'aire".
Historia de la frivolidad
Historia de la frivolidad ye un programa especial de TV, estrenáu en TVE el 9 de febreru de 1967, con dirección de Narciso Ibáñez Serrador, guiones del propiu Serrador y de Jaime de Armiñán y música de Augusto Algueró.
La película narra, en forma de sketches humorísticos, la hestoria del erotismu y los esfuercios pa esconder los encantos del cuerpu humanu, dende Adán y Eva hasta'l sieglu XX, cola narración de "La Conferenciante" (interpretada por Irene Gutiérrez Caba) como filu conductor. Pue vese asina que fueron les integrantes de la Lliga Femenina contra la Frivolidá - personaxes precursores de los futuros "tacañones" del concursu "Un, dos, trEs" - les qu'incorporaron la fueya de parra al desnudu del primer home y la primer muyer. Muestra'l primera strip-tease, el de Salomé, viciosa costume que siguió na Edá Media. Según avanza la historia, pue contemplase'l descubrimientu de les Indies dende una perspectiva nueva o los problemes causaos pola prohibición d'Sabela I d'Inglaterra de que les muyeres xubieren a los escenarios, con una "Xulieta" interpretada por José Luis Coll (con Jaime Blanch como "Romeo"). La evolución posterior nun foi muncho más favorable, a xuiciu de les puritanes, cola "belle-epoque" y la llegada del cine. La esperanza queda en manos d'un futuru onde la carne sía sustituida pola lata de los robots.
La idea de filmar un programa especial de televisión surdió de la mente del entós Director Xeneral de RTVE Adolfo Suárez y de Juan José Rosón. La intención yera amosar al esterior la imaxe d'una España moderna y tolerante qu'ameyorara la impresión mala que del réxime franquista teníen naquel momentu les democracies occidentales.
L'encargu foi encamentáu a un yá daquella prestixosu Narciso Ibáñez Serrador que xunto a Jaime de Armiñán allumó lo qu'en principiu foi "Historia de la censura". Un espectáculu irónicu por demás que con un sentíu del humor sele, ponía n'evidencia ún de les mayores vicios del franquismu.
Pero l'espaciu atopó precisamente col oxetu de la so burlla: En primer llugar tuvo que modificar el títulu, que quedó como "Historia de la frivolidad". El conteníu del programa tampoco contó col vistu bonu de Don Francisco Gil Muñoz, entós censor oficial de TVE, qu'amenació con dimitir si emitíen l'espaciu.
El programa presentóse al Festival de Televisión de Montecarlo. Sicasí, la organización esixó que pa participar debía estrenase enantes. El programa emitióse en medianueche y depués d'anunciase'l fin de la programación del día y emitise l'himnu nacional.
Finalmente, "Historia de la frivolidad" ta consideráu como ún de los espacios más emblemáticos de la historia de la televisión n'España.
Ente los múltiples "sketches" qu'integren l'especial, figuren los siguientes que pasaron a la historia de la televisión n'España:
Historia de la frivolidad ye una de les producciones más premiaes na historia de TVE:
BBC Alba
'BBC Alba' ye una canal en gaélicu escocés que surdió de la collaboración ente BBC, que pon la parte técnica, y MG Alba, un organismu del Gobiernu d’Escocia encargáu d’impulsar l’audiovisual nesti idioma y que ye quien xestiona la emisora. Esta televisión estrenóse’l 19 de setiembre del 2008 y emite siete hores al día. Ye’l primer canal fechu al 100% dende Escocia y el primeru qu’utiliza’l nome de la BBC ensin ser propiedá dafechu de la corporación británica. La emisora tien una audiencia media de 530.000 persones cada selmana, una cifra bien alta al tener en cuenta que’l gaélico-escocés tien 65.000 falantes. 
El presupuestu de la canal de televisión se reparte ente BBC (8.000.000) y MG Alba, que destina la mayor parte del so prestupuestu (12.000.000) a la canal. Los críticos de la emisora afirmen que ye un presupuestu mui grande pa un númberu d’espectadores curtiu. Sicasí, la so audiencia multiplica por cinco a los falantes de gaélicu.
La cadena nació depués de que la televisión pública británica preguntara a los escoceses sobre la posibilidá d’echar a andar una televisión en gaélicu. La respuesta positiva fixo que la programación principiara’l 19 setiembre del 2008 a les 21:00 con un videu que mostraba a delles personalidaes de la cultura escocesa reinterpretando’l clásicu del rock gaélicu «Alba». Depués s’emitió un conciertu de música celta, una ficción de producción propia y un documental.
Un estudiu demostró que nes primeres selmanes d’emisión, el 82% de los televidentes de fala gaélica vieran la canal. Otra manera, la suma de l’audiencia de BBC Alba y de la repetición de dellos programes en gaélicu per BBC2 mostró que yeren siguíos pol 21% de la población adulto del país. Ye de reseñar que los programes que nun s’emiten en directo per BBC Alba van con subtítulos n’inglés. 
S4C
El 1 de payares de 1982 llegó a les pantalles S4C, la primer televisión rexonal europea y la primera creada col enfotu de normalizar un
idioma minorizáu. Nos sos empiezos, la cadena emitía en galés y inglés al compartir frecuencia cola estatal Channel 4. Sicasí, l’aparición de la televisión dixital nel 2010 permitió la separación de les dos señales. La emisora ta dirixida pola Autoridá de la Canal Cuatro de Galés, un organismu públicu independiente designáu pol Departamentu de Cultura, Medios y Deporte del Gobiernu británicu, que ye’l que tien les competencies en materia audiovisual y quien financia la canal al traviés d’un canon. 
La creación de S4C supunxo una llucha llarga del movimientu de reivindicación llingüística galés, que dende’l primer momentu tuvo en cuenta la importancia de la televisión pa salvar el so idioma. Mesmamente, Gwynfor Evans, el líder de Plaid Cymru, principal partíu nacionalista galés, llegó a ponese en fuelga de fame. A la fin, el Gobiernu de Thatcher anunció que Gales diba tener una canal
independiente na so llingua, pero con emisión dientro de la frecuencia de Channel 4.
La primer programación de S4C foi’l 1 de payares de 1982 a les 18:00 hores, un día enantes del nacimientu de Channel 4. L’aparición
de la canal supunxo que los programes en galés de la BBC –que se convirtió nun proveedor de conteníos de S4C– pasaran a la emisora nueva.
Y ye qu’una de les carauterístiques d’esta televisión ye que nun produz nengún espaciu de los qu’emite, polo que los conteníos se reparten ente BBC-Gales y les productores independientes del país. 
Otra manera, la canal nació nun primer momentu como emisora billingüe, con programes en galés nos horarios de máxima audiencia –ente les 18 y les 22 hores– y colos espacios n’inglés de Channel 4 nel restu del horariu. Per otru llau, pa facilitar que los falantes d’inglés pudieran siguir la emisión, el teletestu de S4C ufría la programación con subtítulos n’inglés, amás d’en galés pa los que taben deprendiendo l’idioma. Nel 2010, col apagón analóxicu, S4C dexó de compartir frecuencia y pasó a emitir programes les 24 hores.
TG4
TG4, la canal de televisión dirixida al públicu de fala irlandesa, empezó les sos emisiones el 31 d’ochobre de 1996 como Teilifís na Gaeilge (TnaG). Anque dende un principiu dependía de Raidió Teilifís Éireann (RTÉ), nel 2007 separóse dafechu y convirtióse nuna corporación colos sos propios estatutos y dirección. Amás, nesi mesmu añu, entró na Unión Europea de Radiofusión y nel 2010 foi miembru fundador de l’Asociación Mundial de Radiotelevisiones Indíxenes, a la qu’actualmente pertenecen diez empreses. 
La canal pue sintonizase en tola isla d’Irlanda y ta dirixida por un Conseyu que tien que cuidar pa que la emisora cumpla col serviciu públicu y cola defensa del idioma gaélicu. Amás d’esta cadena, la compañía cuenta actualmente con Cula 4, una canal infantil; y TG4 HD, coles principales retresmisiones de TG4 n’alta definición. Amás, preparen la puesta en marcha de TG4 + 1.
La televisión estatal irlandesa (RTÉ) empezó a emitir el 31 d’avientu e 1961, anque los espacios en gaélicu yeren minoritarios na programación. El nacimientu de RTÉ2 tamién supunxo la medría de los programes en gaélicu, con infantiles, informativos y espacios en prime-time. Sicasí, nun suponíen más del 5% de la emisión total. Too esto fixo que, a principios de 1980, l’asociación Coiste ar son
Teilifis Gaeltachta (Comité pa una Televisión n’Irlandés) encalzara una reivindicación por un serviciu públicu de televisión nesti idioma. 
A finales de los ochenta, el Gobiernu irlandés comprometióse a crear la canal, pero dellos retrasos, cambios de gobiernos y problemes presupuestarios retrasaron la primer emisión hasta ochobre de 1996. Nos primeros tiempos, TG4 emitía ente les 20:00 y les 22:30 hores, amás d’un bloque infantil ente les 17:00 y les 18:00 hores. Actualmente emite unes siete hores y inclúi dellos productos de ficción n’inglés y la programación informativa en francés de France 24 na madrugada. Otra manera, la mayoría de los programes que nun s’emiten en directo tienen subtítulos n’inglés.
Llista de presidentes de República Checa
El presidente ye'l Xefe d'Estáu de la República Checa. Ye escoyíu pa un mandatu de 5 años pol Congresu, y puede reeligirse una vegada. Si hai vacancia del cargu, el primer ministru asume como interín.
Esta ye la llista del presidentes de la República Checa dende la independencia, el 1993.
Hortalices
LES HORTALICES 
Les HORTALICES son un conxuntu de plantes cultivaes xeneralmente en güertes, que se peracaben 
como alimentu, yá sía de forma cruda o cocida per aciu distintes preparaciones.
El términu hortoliza inclúi a les verduras y a les llegumes verdes como les fabones y los arbeyos. Dientro del conceutu d'hortolices escluyir a les frutes y a les ceberes.
Esta distinción suel ser bastante arbitraria y nun se basa en nengún fundamentu botánicu, por casu, los tomates y el ají considérase hortolices y non frutes, a pesar de qu'el so parte comestible ye la fruta.
Mary Poppins
Mary Poppins ye una película musical producíu por Walt Disney y estrenóse 26 d'agostu de 1964. La película ye basada nel llibru del mesmu nome y que roblaba P. L. Travers. La película entemez actores reales con secuencies animaes.
Araçatuba
Araçatuba ye una ciudá allugada al noroeste del estáu de São Paulo, Brasil. Tien una población de . Les actividaes principales que se desenvuelven na ciudá tán rellacionaes col sector agroindustrial, especialemente la cría de ganáu. Tien una área de 1167,4 km². El so altor ye de 390 m.
Patrick Modiano
Patrick Modiano (Boulogne-Billancourt, 30 de xunetu de 1945) ye un novelista francés, ganador del Gran Premiu de Novela de l'Academia Francesa (1972), del Premiu Goncourt (1978) y del Premiu Nobel de Lliteratura (2014). Delles de les sos novelas hen sido llevaes al cine y y participó na escritura del guion de delles películes, ente elles "Lacombe Lucien", de Louis Malle.
Frasier
Frasier ye una serie de televisión norteamericana, emitida na NBC. Foi un "spin off" de la serie "Cheers" basáu nel personaxe de Frasier Crane (Kelsey Grammer). Con once temporaes nel llombu ye ún de los spin-off de más éxitu na hestoria de la televisión, allabanciada pol públicu y pola crítica. El so primer episodiu emitióse'l 16 de setiembre de 1993 y el cabero'l 13 de mayu de 2004.
Magar l'aición desenvuélvese en Seattle, Washington, namái se grabó un episodiu ellina. El restu grabóse en Stage 25, Estudios Paramount y en dellos llocales y na redolada de Los Angeles.
La serie aniciáronla David Angell, Peter Casey y David Lee, que tamién la produxeron (Grub Street Productions) a comuña con Paramount Television. Angell, Casey y Lee escribieron y aniciaron tamién Cheers y Wings.
El psiquiatra Dr. Frasier Crane torna a la so ciudá de ñacencia, Seattle (Washingon), tres el so divorciu y dexando atrás la so vida en Boston. Los sos planes pa la so vida de solteru enguedéyense cuando se ve obligao a acoyer a so pá, Martin, un detective retiráu del departamentu de policía de Seattle que nun puede vivir solu tres recibir un disparu. Frasier, Martin, Daphne, la fisioterapeuta que Frasier tien que contratar pa cudiar de so pá, y el perru d'ésti, Eddie, finan viviendo toos xuntos. L'hermanu menor de Frasier, Niles, un eminente psiquiatra, visita davezu'l so apartamentu. Niles encapríchase primero, y dempués ñamórase de Daphne, pero nun-y confiesa los sos sentimientos hasta'l caberu episodiu de la séptima temporada.
Frasier presenta un afamáu programa na cadena KACL. La so productora, Roz Doyle, ye dafechu estremada a Frasier, pero en pasando'l tiempu fainse mui bonos amigos. Frasier y los demás personaxes visiten davezu la cafetería Café Nervosa, escenariu de bien de les sos peripecies.
Frasier y Niles, de gustos axeitaos, intelectuales y con mui bona opinión sobro sí mesmos, chocan davezu con so pá que, antigual qu'ellos, ye de clas trabayadora, cenciellu y colos pies na tierra. Na rellación ente Frasier y Niles asocédense los xareos, ente otres coses pola intensa rivalidá qu'hai ente hermanos y que da llugar con frecuencia a situaciones de bulla y trafulca. Otras temas recurrentes son el fracasu del matrimoniu de Niles con Maris, un personaxe que nunca nun apaez, la gueta d'amor por parte de Frasier y los munchos intentos de los dos hermanos por ser aceutaos na élite intelectual y cultural de Seattle.
La esposa de Niles, Maris, ye un personaxe habitual qu'enxamás se vió ni oyó na serie .
La serie ganó 37 Emmys a lo llargo de los sos 11 años d'emisión, franciendo'l record de "The Mary Tyler Moore Show", que ganara 29 Emmys. Kelsey Grammer y David Hyde Pierce ganaron en 2004, llogrando en total 4 Emmys. En magar 2004 la serie tien el fitu de ganar 5 veces consecutives l'Emmy a la Meyor Serie de Comedia. En 2014, la serie Modern Family igualó esta cifra.
El 13 de mayu de 2004 emitióse la fin de "Frasier". Viéronlu 25'4 millones d'espectadores. Delles circunstancies llevaron a la decisión de rematar la serie:
SuperLópez
SuperLópez ye una serie creada en 1973 pol dibuxante español Juan López Fernández, meyor conocíu pol so nomatu de Jan, y que nació p’asonsañar a Superman. Nos primeros álbumes, la serie movíase alredor del mundu de los superhéroes, pero depués Jan fíxose cargu tamién del guión y al traviés del personaxe aprovechó pa tratar toa una serie de temes d'actualidá y, mesmamente, pa facer crítica social.
SuperLópez traducióse al alemán (Super-Meier), danés (Superdan), noruegu (Superegon) y suecu (Super Nilsson). Sicasí, la presión de DC Comics, empresa dueña de los derechos de Superman, presionó nel mercáu internacional pa que nun trunfara lo que consideraben un plaxu del de Kriptón. Amás, Jan nunca tuvo muncho interés na publicación fuera del Estáu, al nun poder controlar les traducciones –mesmamente, n’Alemaña llegaron a indicar como autor del personaxe a Francisco Ibáñez, padre de Mortadelo y Filemón-.
Con too, Super López sí que foi traducíu al catalán -col nome de Super Llopis- gracies a les subvenciones de la Generalitat de Catalunya. Otra manera, nel 2005 el Comú de Canillo, n’Andorra, encargó y repartió ente los sos habitantes una edición de 1000 exemplares de "Les Muntanyes Voladores". Una traducción al catalán del álbum "Los montes voladores", anque col nome orixinal del personaxe, Superlópez. En gallegu, realizóse una edición nel 2010 de "La caja de Pandora", traducida como "A caixa da Pandora".
Yoga
El yoga (sánscritu devanāgarī योग ; xunión) ye una de les seis darśanes āstiques o escueles de filosofía ortodoxa india. Entiéndese como un estáu de xunión entre l'alma individual ("Ātman") y l'alma universal ("Brāhmaṇ"), que s'algama por disciplines físiques, mentales y espirituales.
El yoga considerase un arte, una ciencia y una filosofía integral y práutica, que pretende sublimar el nivel de conciencia del ser humanu pa llegar a un estáu de dicha plena, conocíu como "samādhi".
Desendólcase nel marcu del hinduismu, budismu y yainismu.
El significáu mayormente aceutáu pa la pallabra yoga ye xunión. Yoga bien del raigañu sánscritu "yuj", anque tamién significa suxetar, xuntar, xuncir, dirixir y concentrar l'atención pa la so aplicación y usu.
El verbu yuj tien el mesmu orixe indoeuropéu que la pallabra asturiana xugu (el preséu)
Les escueles filosófiques o sistema de pensamientu indiu, conócense como darśanes (que significa reflexones, puntos de vista, visiones), entamaron a desendolcase a partir del sieglu V EDC (enantes dómina común). Divídense en dos grupos āstika (ortodoxa) y "nāstika" (heterodoxa), atendiendo a la so aceutación o non de los cuatro Vedes y el so teísmu o ateísmu, respeutivamente. 
Vendríen a clasificase del siguiente mou:
"Āstika:"
1."Mīmāṃsā" de Jaimini
2."Vedānta" de Shankara y Ramanuja
3."Sāṃkhya" de Kapila
4."Yoga" de Patañjali
5."Nyāya" de Gotama
6."Vaiśeṣika" de Kanada
Nāstika:
1."Budismu" de Siddhārtha Gautama
2."Yainismu" de Vardhamana Mahavirá
3."Cārvakā" de Cārvāka Muni
4".Ājīvika" de Gośāla
Ye abegoso precisar cuando s'orixinó'l yoga, los primeros asomos atópense nunes figures antropomórfiques de terracota y unos baxo relieves en postures yoguiques descubiertos nos yacimientos arqueolóxicos de les ciudaes de Mohenjo-Daro y Harappa (anguaño Pakistán), na denominada civilización del valle del Indo, que s'estendió por lo que güei ye'l noreste de Pakistán y Afganistán y noroeste d'India. Xunto col antiguu Exiptu y Mesopotamia, la civilización del valle del Indo conformen les tres grandes civilizaciones del mundiu antiguu. Entre 2600 e.C. y 1900 e.C. tuvo'l máximu rellumu esta cultura del Indo qu'arrodia una superficie de 1.250.000 Km² na que se diseñaben ciudaes con zones residenciales y alministratives, grandes aveníes, o canalización d'agües residuales.
Los drádives, los antiguos pobladores del valle del Indo, yá conocíen el yoga enantes de l'apaición de los invasiones arios. Cerca'l 1500 e.C., los arios, pueblu protoindoeuropéu, venció a una civilización que yá taba en decadencia, imponen una organización social basada en castres y sustituyen la tradición animista lligada a la tierra y les fuercies de la naturaleza de los drádives por unos dioses celestiales y gurreros. 
Entre el 1500 e.C. y el 1000 e.C. compónse'l primeru de los vedes, el Rigveda, que contien más de 1000 himnos y nellos faise referencia al yoga, qu'anque nun se fala de la práutica sí se traten principios como vayu, chacres y nadis.
Periodu arcaicu o protoyoga, entre el 3000 e.C. y 1800 e.C.
Periodu preclásicu o vedánticu, entre 1500 e.C. y 500 e.C.
Periodu épicu o puránicu, entre 500 e.C. y 200 e.C.
Periodu clásicu, alredor del 200 e.C.
Periodu post-clásicu, del 200 d.C. a 1900.
El yoga ye un, pero escontra él empobínense diferentes caminos, con diferentes matices que permiten que les diversos tipos de personalidaes afáyense meyor. Estos caminos nun tienen porque tar aisllaos, sinon que van entetexéndose, trescurriendo paralelos hasta entemecese.
Nel Bhagavadgītā (rellatu épicu hinduista, alredor del sieglu III e.C.) descríbense les cuatro siendes principales :
Del raigañu "bhaj": compartir, pertenecer, adorar.
El "Bhaktiyoga" tratase d'una esperiencia espiritual d'amor puro y devoción. Les persones con una tendencia emocional tresformaran eses emociones nun amor incondicional a lo divino, nel que l'ego, la individualidá, dílese no absoluto.
Lo más común ye que se trate d'una práutica nel ámbitu de lo relixoso, nel que se faen rituales, recítense mantres, cantos, pelegrinaciones pa espresar esi amor a Dios. Sin embargu, l'amor y la devoción nun necesita d'un dios, un bhakta (prauticante "bhaktiyoga") pue volquiar la so devoción sobre la Divinidá, el guru (maestru), la naturaleza, l'Absulutu, etc.
Ramakrishna, Paramahansa Yogananda considérense exemplos de "bhaktiyoga".
"Jñāna": conocimientu
El prauticante de "jñānayoga" na busqueda del conocimientu usa l'análisis y les capacidaes de la mente racional hasta onde esta llega. Nun segundu procesu autointerrógase y indaga p'algamar el conocimientu de la realidá en forma d'esperiencia direuta.
"Viveka" (discernimientu) entre lo eterno/finito, real/irreal, la personalidá humana y el yo suprapersonal.
Swami Vivekananda, Ramana Maharishi considerense esponentes de "jñānayoga".
"Karma: actividá.
El "karmayoga" ye especialmente apropiáu pa persones con muncha vitalidá y espresividá. Les aiciones de la vida cotidiana conviértense na vía pa elevar l'estáu de conciencia. Ye una forma de meditación dinámica nel que l'aición queda desprendía del frutu, nun s'espera un beneficiu individal. Esti cultivu del desapegu fai que los conflictos del egu queden resueltos y, asina, cada intre conviértese nuna ayalga. 
Mahatma Gandhi ye consideráu como karma yogui (prauticante de "karmayoga").
"Rāja": real.
"Rājayoga", yoga real, tamién ye conocíu como "aṣṭāngayoga" (yoga de los ocho miembros) o yoga clásicu. 
Patañjali (filósofu indiu que vivió alredor del sieglu III EDC) define'l yoga como'l cese de les fluctuaciones de la mente. 
Cola introspeición y l'estudiu'l prauticante de rājayoga tresciende'l mundiu físicu p'adientrase nes fondures de la mente hasta atalantar la naturaleza esencial del ser.
Los ocho miembros o pasos siguen esta estructura :
T. Krishnamacharya y Swami Vishnudevananda, fueron conocios prauticante de Rājayoga.
El "haṭhayoga" ye'l yoga más conociu n'occidente, anque, xeneralmente, tiense una idea confusa de lo que ye esti tipu de yoga, quedando básicamente reducía a āsana (postures físiques).
"Haṭhayoga" significa lliteralmente yoga forzáu, yoga del esfuerciu. Ta mui estendía la creyencia que les sílabes "ha" y "ṭha" que componen la pallabra "haṭha", quieren dicir lluna (que representa simbólicamente la enerxía mental) y sol (representa la enerxía vital), respeutivamente. Anque la etimoloxía nun ye rigurosa, la intención del "haṭhayoga" sí ye apropiada. Cuando les fuercies contrapuestes s’armonicen, con una serie de pasos, qu'entamen pola purificación del cuerpu físicu hasta aportar a niveles más sutiles, despírtase la enerxía espiritual conocía como "kuṇḍalini".
Dalgunos autores consideren l"'haṭhayoga" como una variante o estensión del "rājayoga" yá que comparten delles carauteristiques. Otros autores considérenlos opuestos afirmando haṭhayoga tien el so orixe nos āgames tántricos y el "rājayoga" nos "Upaniṣad". Sin embargu, el maestru B.K.S. Iyengar nel so llibru "Light on Yoga" considera que "rājayoga" y "haṭhayoga" compleméntense formando un únicu averamientu hacia la lliberación.
Por "sādhanā" entiéndese la busqueda, la práutica cotidiana onde l'aspirante desendolca les enseñances de la so disciplina purificándose y perfeicionándose.
Nel entornu del "aṣṭāngayoga" y especialmente del haṭhayoga execútense una serie d'āsanses que flexibilicen y fortalecen el cuerpu físicu. Asina un cuerpu sanu ye un meyor sustentu de les siguientes fases más sutiles. Les siguientes pasos, dependiendo de qu'escuela se trate puen centrase n'exercicios respiratorios, recitación de mantres, exercicios de concentración, meditación, etc.
Bhagavadgītā (alredor sieglu III e.C.), forma parte del testu épicu Mahābhārata. Nel "Bhagavadgītā", establecese un dialogu entre "Kṛṣṇa" ( avatar de Viṣṇu) y Arjuna momentos enantes d'entrar en guerra, esplicandose'l yoga y el vedānta.
Yoga Sūtra de Patañjali (alredor sieglu III e.C.). Conocese tamién como "aṣṭāngayoga", yoga de los ocho miembros : "yama", "niyama", "āsana", "prāṇāyāma", "pratyāhāra", "dhāraṇā", "dhyāna" y "samādhi".
Gorakṣaśataka (sieglu X-XI) de Gorakṣa. Denomínase tamién "sadaṅgayoga", el yoga de los seis pasos: "āsana", "prāṇāyāma", "pratyāhāra", "dhāraṇā", "dhyāna" y "samādhi".
Haṭhapradīpikā, conocíu tamién como "Haṭhayogapradīpikā" (alredor sieglu XV) de Svāmi Svātmārāma. Tamién llamáu "caturaṅgayoga", el yoga de los cuatro pasos : "āsana", "prāṇāyāma", "mudrā" y "samādhi".
Gheraṇḍasaṁhitā (alredor sieglu XVII). Tamién denomináu como "saptaṅgayoga", el yoga de los siete pasos : purificación, fortalecimientu, estabilidá compostura, lliviandá, realización y aisllamientu. 
Sivasaṁhitā (alredor sieglu XVII), d'autor desconocíu. Espónense tecniques purificadores.
El términu "yogī" , na actualidá refiérese simplemente a quien prautica yoga, pero dende’l puntu vista hindú fae referencia al asceta, "sādhu" (renunciante errante por tradición), "saṃnyāsin" (renunciante por llinaxe, xeneralmente errante) o "guru" (maestru) dedicáu a la vida espiritual.
Na actualidá tien creaose el neoloxismu "yogīnī" pa referise a la prauticante de yoga femenina.
Patañjali (alredor sieglu III e.C.), recoyó la tradición del yoga y sintetizola nos aforismos del "Yoga Sūtra", base de la sienda del "rājayoga".
Matsyendranath (alredor siegu IX-X), consideráu autor de "Kaulajñānanirṇaya", uno de los primeros testos del "haṭhayoga". Fundador de la escuela "Natha Pantha".
Gorakshanath (alredor sieglu XI-XII): discípulu de Matsyendranātha. Consideráu’l fundador de la escuela del "haṭhayoga".
Svātmārāma (sieglu XV), autor del "Haṭha Yoga Pradīpikā".
Mirabai (1498-1547), poetisa hindú na tradición del "bhaktiyoga".
Ramakrishna (1836-1886), na tradición del "bhaktiyoga", devotu de la diosa Kali y maestru de "Advaita Vedanta", va contribuyir al renacimientu del yoga na India. Va algamar la illuminación siguiendo los preceutos nel marcu de la relixón hindú, musulmana y cristiana.
Swami Vivekananda (1863-1902), discípulu de Ramakrishna. La so participación en Chicago en 1893 nel Partamentu de les Relixones del Mundiu, foi una de los primeros pasos del yoga n’occidente.
Ramana Maharshi (1879- 1950), maestru védicu vedānta que vivió de forma ascética na conlina d’Arunachala.
Swami Sivananda (1887-1963), fundador The Divine Life Society. Escribió más de trescientos llibros de yoga, relixión, espiritualismu, hinduismu, moral, hixiene y salú. El so lema yera: Sirve. Ama. Regala. Medita. Purifica. Realiza. 
Sri Tirumalai Krishnamacharya (1888-1989), consideráu'l padre del yoga modernu. Enseñó yoga nel palaciu del "mahārāja" ( gran rei) de Mysore. Va ser el guru del notables maestros:
Paramahansa Yogananda (1893-1952), enseñó "kriyāyoga", una forma de yoga devocional activu. Autor d’Autobiography of a Yogi(1946).
Gopi Krishna (1903-1984), autor en 1967 de la so autobiografía Kundalini: "The Evolutionary Energy in Man", onde esplica les sos esperiencies espirituales.
Maharishi Mahesh Yogi (1917-2008), creador de la Meditación Trescendental, entamó a ser conocíu n’occidente cuando The Beatles foron a visitar el so "ashram". 
Yogui Bhajan (1929-2004) d'orixe sijk, foi determinante na intruducción del kundalini yoga n'occidente.
Osho (1931-1990), foi un controvertíu maestru espiritual qu’estableció les conocíes como Meditaciones Actives.
Mata Amritanandamayi (1953-…), conocida como Amma o la santa de los abrazos.
L"'om" o "āuṃ", representao pol simbolu ॐ, conozse tamién como "oṃkāra", "auṃkāra" o "praṇava" (la meyor plegaria). Ye común tanto nel hinduismu, budismu y xainismu.
L'om sánscritu ta emparentáu cola pallabra llatina "omne", nos dos casos significa too. Les pallabres asturianes omnipresencia, omnipotencia y omnisciencia tan rellacionaes. 
La sílaba om ta cargada d'un gran simbolismu. Les lletres "ĀUṂ" representen les tres "guṇes" (cualidaes de que ta compuestu l’universu) : "sattva" (bondá contemplativa), "rajas" (pasión activa) y "tamas" (ignorancia inerte). Y el símbolu enteru representa la "guṇātīta" (ser más allá de les "guṇes").
Tamién representa los tres estaos d’esistencia manifestada: creación, mantenimientu y destrucción.
El mantra om aveza recitase al aniciar y terminar la práutica.
Alcedo atthis
El samartín, verderríos o martinete ("Alcedo atthis") ye una especie d'ave coraciiforme de la familia Alcedinidae, qu'habita'n llagos y ríos d'Europa, África y Asia.
El llombu del cuerpu, cabeza y nales ye azul-turquesa con rellumos verdosu-metálicos. El banduyu y un par de zones sobre los güeyos son de color naranxa, mentanto que les zones del gargüelu, oreyes y furacos nasales son blanques. Pesie a estes xeneralidaes, ye complicao dar un patrón exautu del color del so plumaxe, darréu qu'esti varia según la incidencia de la lluz. Sicasí, ye un ave inconfundible.
Luis del Olmo
Luis del Olmo Marote (31 de xineru de 1937, Ponferrada, Llión) ye un reconocíu periodista y llocutor de radio, consideráu como una de les grandes "instituciones" periodístiques d'España. A lo llargo de 30 años dirixó y presentó'l programa radiofónicu "Protagonistas", el que más años tuvo enceso na hestoria de la radio española, con más de 12.000 ediciones y qu'entamó'l 1 de xunetu de 1973.
Tien una bien llonga trayeutoria profesional, aniciada nos sos años d'adolescencia, cuando entamó la so primer xera nel mundu de les ondes, al traviés de Radio Juventud, na so población de ñacencia. En 1962 en Madrí, incorporóse por oposición a la cadena radiofónica Radio Nacional de España, y seyes años dempués asitió en Barcelona. En RNE fíxose cargu, en magar el 1 de xunetu de 1973, del programa "Protagonistas nosotros", de 4 hores de duración, más sero conocío como "De costa a costa". Dende marzu de 1982 presentó al tiempu'l programa "Hora Punta" na mesma cadena, anque en xineru de 1983 debió dexar "De costa a costa" pola aplicación de la Llei d'Incompatibilidaes. Pocos días más sero despidióse tamién de RNE al ser contratao pola Cadena COPE, y dende'l 1 de febreru escomenzó a emitir "Protagonistas vosotros" pa la emisora de la Conferencia Espiscopal Española, al traviés de Radio Miramar.
En 1991 camudó d'emisora, al xunise a la diba poco aniciada daquella Onda Cero, onde asitió hasta 2004. D'ehína pasó, siempre col so espaciu "Protagonistas", a Punto Radio, hasta la desapaición d'ésta en 2013, cuando tornó, en mayu, a la emisora pública Radio Nacional de España.
Rescampla tamién la so xera como empresariu radiofónicu. En 1983 foi ún de los impulsores de Ràdio Salut, xunta José María Ballvé, Jorge Arandes y Francisco Palasí, anque pocos años dempués dexó'l proyeutu. En 1991 anició Onda Rambla en Barcelona, cola que llegó a creyar una cadena con 13 emisores repartíes per tola xeografía catalana.
El 13 d'avientu de 2013 dexó'l so oficiu de llocutor radiofónicu, xubilándose tres más de mediu sieglu énte los micrófonos, dando anuncia d'ello nel propiu programa de RNE.
Dende 1997 apúrrense añalmente en Barcelona los "Premios Protagonistas", organizaos por Onda Rambla y nos que Luis del Olmo fai d'anfitrión, que premien a los protagonistes que más rescamplen en cada ámbitu. L'actu remata con una comida na que'l platu cimeru ye'l botiellu d'El Bierzu.
Tamién organiza los "Premios Micrófonos de Oro", que se cellebren cada añu en Ponferrada, dientro de la "Semana Nacional de la Radio", y que apurre la "Federación de Asociaciones de Radio y Televisión".
Burlington (Vermont)
Burlington ye la ciudá más poblada del estáu de Vermont nos Estaos Xuníos. Según el censu de población, en 2010 vivían en Burlington 42.417 persones.
Llemosín (rexón)
Llemosín (en occitanu: Lemosin; en francés: Limousin) ye una rexón de Francia allugada nel centru del país. La rexón llenda al norte cola rexón de Centru, al este cola rexón Auvernia, al sur cola rexón Aquitania y al oeste cola rexón de Poitou-Charentes. La so capital ye Limoges.
Kikelín
Kikelín foi la primer revista de cómic que vio la lluz n'Asturies, creada y dirixida por Isaac del Rivero Sr.. Tuvo una periodicidá selmanal y vivió ente 1960 y xunetu de 1962.
La revista surdió como folletu publicitariu pa la empresa de Chocolates Kike, de Xixón, pa la que Robert creara'l personaxe "Kikelín" dientro de la serie "Kikelín y Frescolina".
Tuvo series d'aventures procedentes de la prensa americana y británica como: “Big Ben Bolt”, “Cisco Kid”, “Buck Rogers”, “Gun Law”, “Bat Masterson”, “S.A.S.”, “La patrulla fantasma” y “Slade, deputy marshall”. Completábase con historietes humorístiques pa neños creaes por autores asturianos, como Robert y Naves.
Kikelín. Revista infantil de chocolates Kike Gijón en el recuerdo (web).
Cueva de la Loxa
La Cueva de La Loxa ye una cueva asitiada nel conceyu asturianu de Peñamellera Baxa.
La cueva ta asitiada nes cercaníes del ríu Deva pela rodiada del pueblu Mazo.
La cueva foi descubierta en 1908 atopándose una galería d'alredor de cien metros nos qu'a la metá atópense les pintures rupestres paleolítiques. Na paré, a un altor de cuatro metros, alcuéntrase un cachu de paré pintáu en negru, y sobre esta zona pintáu en blancu los trazos de seis animales, cuatro toros y dos animales que por cuenta del so estáu de caltenimientu nun pueden ser identificaos.
Palaciu de San Román de Panes
El palaciu de San Román de Panes alcuéntrase nel barriu de San Román, dientro de la parroquia de Panes, capital del conceyu de Peñamellera Baxa, nel Principáu d'Asturies. Alcuéntrase a 156 km de la capital de la provincia y a 50 m d'altitú sobre'l nivel del mar.
El palaciu de San Román ta venceyáu al señoríu de Colosía y a la ilesia de san Xuan de Ciliergo, d'orixen románicu, asitiáu a bien poca distancia de la casa. Mientres el sieglu XVI los señores de Colosía yá exercíen el patronatu sobre esta ilesia.
Ensin dulda ye'l conxuntu d'edificios más interesante, completu y meyor calteníu de les cases pertenecientes al llinaxe de los Mier, qu'apoderó dellos de los conceyos estremu orientales de la rexón.
El palaciu de San Román adscríbese a la tipoloxía culta d'edificación, caracterizada por intervención d'un arquiteutu o maestru d'obres en tou lo referente a les proporciones de la traza, ordenación de los espacios, calidá constructiva de los materiales o soluciones arquitectóniques.
Una de les carauterístiques d'esti tipu de construcciones rurales ye la integración nel paisaxe y l'harmonía d'estos en relación a la redolada. La calidá constructiva de los materiales, la escala y proporciones, coles mesmes que les técniques constructives emplegaes son valores qu'hai que tener en cuenta dende'l puntu de vista históricu.
Estes carauterístiques son patentes nesti casu na fachada principal y na distribución de los espacios interiores, ente que'l restu de les fachaes caltienen una marcada influencia tradicional d'acentu popular, visible na distribución y tamañu de los vanos, usu de corredor de madera y empléu de materiales de menor calidá, como mampostería.
El conxuntu del palaciu de San Román ye'l más completu, meyor calteníu y de mayor calidá de tolos esistentes nes Peñamelleres. La so redolada inmediata, entá ensin grandes alteraciones, dexa ver claramente l'espaciu qu'ocupaba una propiedá señorial compuesta por finques, tierres de llabor, pumarada, güertes, y praos. La ordenación de los edificios dientro del conxuntu foi posible cuidao que la topografía na que s'inscribe ye la más llana del conceyu, de por sí montascosu, ocupando una nidia fastera con estenses finques alredor, nel marxe derechu del ríu Deva. Nel pasáu y según consta nel Rexistru de la Propiedá de Llanes, les propiedaes colindantes estendíense al otru llau de la carretera, que delimita la finca anguaño pel llau norte (carretera N 621), onde s'atopa la ilesia románica de San Xuan de Ciliergo.
El conxuntu del palaciu de San Román coles sos finques y praos q'arredólenlu constitúi'l meyor exemplu d'edificaciones históriques civiles del conceyu, onde l'adecuación de l'arquitectura a la redolada caltiénese ensin alteraciones.
El propiu palaciu de San Román, que data del sieglu XVII, tamién de la familia Mier, taba formáu pola casona de planta rectangular de dos pisos y altillu, y una capiya exenta de nave única.
Casa del Deán Payarinos
La casa del Deán Payarinos alcuéntrase na plaza de la Corrada del Obispu na localidá asturiana d'Uviéu.
El nome de la casa provién del canónigu Benigno Rodríguez Pajares, quien mandó construyir esta casa en 1900, siendo diseñada por Juan Miguel de la Guardia.
Anguaño l'edificiu alluga'l "Conservatorio Superior de Música Eduardo Martínez Torner".
Fonte de Foncalada
La fonte de Foncalada ye una fonte d'agua potable construyida por ordes del rei asturianu Alfonsu III na ciudá d'Uviéu, y asitiada na cai del so mesmu nome, Foncalada (del llatín "fonte incalata"). Dientro del arte prerrománicu n'Asturies ye l'únicu exemplu de la so clase calteníu hasta los nuesos díes, amás del únicu restu de construcción con fin d'utilidá pública de l'Alta Edá Media dientro de la ciudá. Ta consideráu'l monumentu civil n'usu siguíu más antiguu d'España.
La so construcción ta basada nes obres civiles romanes y según una investigación realizada por Francisco Borge, asociada apocayá a l'apaición de restos romanos na cai de la Rúa, foi construyida al llau de la calzada romana que xunía'l norte y el sur de la rexón y que tamién pasaba per delantre de la ilesia de Santuyano de los Praos, según l'estudiu de les sos inscripciones créese que la so construcción data de la primer metá del sieglu IX atribuyéndose al rei Alfonsu II.
La so primer apaición documental data de finales del sieglu XI. El so nome provién d'una inscripción qu'alcuéntrase nella, "fontem calatam", puede traducise por "fonte invocada". Según los recién trabayos arqueolóxicos, llevaos a cabu por Sergio Ríos y César García de Castro, demostraron que tratose d'un edificiu monumental destináu a baños, dotáu amás d'una importante carga simbólica relixosa, en relación a la identificación de les agües, potencialmente curatibles, con Xesucristo, invocáu como "Salvs" nes inscripciones que cubren dafechu'l frente del monumentu. Dientro de les inscripciones nel vértiz del frontón puede vese la Cruz de la Victoria, característica d'Alfonsu III, cola Alfa y Omega apocalíptica.
Debaxo de la cruz, apaecen dos inscripciones que les sos traducciones son les siguientes:
Arquitectónicamente la fonte ye de planta rectangular d'aprosimao 4 metros d'anchu con cubierta a dos agües, tien de templete, con un vanu central a manera de puerta, un arcu de mediu puntu con perfectes doveles qu'enmarquen la mesma. Esti espaciu con bóveda de cañón agospia la fonte pola que fluyía'l manantial. Tou ello construyíu en piedra de sillería con un el frontón triangular. El canal d'alimentación ta formáu por una gran caxa de bloques calizos. La última intervención arqueolóxica puso al descubiertu la primitiva canal de drenaxe. Atopándose, amás una parte de la cumbrera afatada orixinal y un sillar cola inscripción "TIENTEM" que faltaba nel mentáu testu inscritu n'unu de los sos frontales y que pertenecía a la palabra "PERCVTIENTEM".
Restaurada nos años 90, foi declarada Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco en 1998 como parte de la denominación "Monumentos d'Uviéu y del Reinu d'Asturies".
Universidá Juraj Dobrila de Pula
La Universidá Juraj Dobrila de Pula ye universidá foi fundada en Pula, Croacia, en 2006. Cuenta 2.465 estudiantes (2012). Pasó a se denomar por Juraj Dobrila, obispu de Pula y Poreč.
Ilesia de Santianes de Pravia
La ilesia de San Xuan Apóstol y Evanxelista de Santianes, del conceyu asturianu de Pravia.
La ilesia construyóse nel sieglu VIII, por voluntá del Rei Silo, sigún indica la lápida fundacional del templu, y debió ser construida nel periodu comprendíu ente los años 774 y 783. El rei Silo treslladó la Corte dende Cangues d'Onís hasta Pravia, puntu d'alcuentru de varies calzaes romaneas, ente elles la que diba hasta "Asturica Augusta". Considérase la ilesia más antigua d'Asturies, y formaba parte del complexu cortesanu que se completaba col palaciu real, anguaño totalmente desapaecíu, que se construyó nos alredores del templu, posiblemente sobre una edificación anterior. Ta considerada como una de les primeres obres del conocíu como prerrománicu asturianu o arte asturianu. Nel templu celebróse'l debate entre Beatu de Llébana y Elipanto de Toledo, sobre la interpretación adopcionista de la divinidá de Cristu.
Chris Pratt
Chris Pratt, de nome real Christopher Michael Pratt (21 de xunu de 1979) ye un actor d'Estaos Uníos d'América. 
Sidra d'Asturies
Ye un órganu venceyáu a la Conseyería de Mediu Ambiente y Desarrollu Rural de l’Alministración del Principáu d’Asturies, con calter desconcentráu de la mesma, con atribuciones decisories en toles funciones que se-y encomienden nel so Reglamentu, y d’acordies colo que se determina nes disposiciones vixentes nesta materia.
El so ámbitu ta determináu no territorial pola zona de producción y ellaboración; en cuantes a los productos, polos protexíos pola Denominación en cualquiera de les sos fases de producción, ellaboración, almacenáu, envasáu, circulación y comercialización, y en cuantes a les persones, poles inscrites nos rexistros (persones físiques y xurídiques).
El Conseyu Regulador ye’l muérganu de control y certificación que, acordies col artículu 10 del Reglamentu (CEE) 2081/92, va encargase de garantizar que los productos protexíos pola Denominación cumplan los requisitos afitaos nel so Reglamentu.
Ente otres, les funciones del Conseyu Regulador algamen tola xestión alministrativa del organismu: llevar el control de les pumaraes y del orixe de la materia prima pa facer la sidra protexío; tamién se va encargar del siguimientu de los procesos de collecha, mayáude les variedaes, trasiegu de la sidra, formientu, maduración, aclariáu, estabilización, corcháu, distribución y col envís de que nun se pueda tracamundiar la sidra acoyío na Denominación d’Orixe Protexida con otro d’otru aniciu; la orientación, vixilancia y control de la producción, ellaboración y calidá; certificación de la calidá de la sidra acoyío na denominación; va ser responsable de l’aplicación del so Reglamentu y vixilancia del so cumplimientu; de la promoción y publicidá de la Denominación d’Orixe Protexida; de la concesión del derechu d’usu de la Denominación d’Orixe Protexida acordies col sistema de certificación recoyíu nel Manual de Calidá y Procedimientos y del sofitu a la comercialización del productu abellugáu pola Denominación.
Como talu y de manera efectiva, el Conseyu Regulador de la Denominación d’Orixe Protexida “Sidra d’Asturies” naz el 12 de payares de 2002 al asoleyase la correspondiente Resolución de la Conseyería de Mediu Rural y Pesca del Principáu d’Asturies nel Boletín Oficial de la rexón, anque la so xestación ta muncho más atrás, nel esfuerciu al empar de toles partes del sector sidreru: productores de mazana, llagareros, industriales y, por supuesto, l’Alministración, que tuvo un papel clave.
La creación del Conseyu Regulador ye’l cumal de la evolución natural del sector sidreru marcáu nestos años últimos pol aumentu del preciu de la botella de sidra, les normes nueves d’etiquetáu de les botelles y una esixencia mayor de calidá y competitividá nos mercaos. Dende’l sector de la sidra supo vese que’l futuru de los productos agroalimentarios ta cada vez más arreyáu a la calidá y la respuesta foi la creación del Conseyu Regulador de la D.O.P. “Sidra d’Asturies” que precisamente tien como llabor curiar pola calidá de la sidra acoyío pol estandarte de la Denominación d’Orixe.
Orde de San Agustín
La Orde de San Agustín (O.S.A) en llatín Ordo Fratum Sancti Augustini, ye una orde relixosa mendicante establecida pola Ilesia Católica baxo'l pontificáu d'Inocenciu IV nel añu 1244, énte la necesidá d'unificar una riestra de comunidaes d'eremites que surdieron baxo la esperiencia monástica de san Agustín y la so Regla del sieglu IV.
El nacimientu de la Orde de San Agustín remóntase al añu 1243 cuando cuatro ermitaños (Esteban de Cataste, Hugo de Corbaria, Guido de Rosia y Pedro de Lupocavo) en representación de grupos d'eremites allugaos na antigua Tuscia, Lacio superior y zones fronterices d'Umbría, dirixéronse al papa Inocenciu IV pa pidi-y una regla común y un prior xeneral.
Llueu de conocida la propuesta, nel primer añu del so pontificáu, Inocenciu IV determinó la creación d'una nueva Orde Mendicante (la tercera dempués de los franciscanos y dominicos). Les buldes "Incumbit nobis" y "Praesentium vobis" fechaes el 16 d'avientu de 1243, sienten les bases xurídiques de la erección canónica de la Orde de San Agustín. "Incumbit nobis" ordena que los eremites de Tuscia, ""exceptis Fratribus S. Guillelmi" (sacante polos hermanos S. Guillelmi)", unvien ún o dos representantes de cada casa al primer Capítulu Xeneral, profesen "la regla y el xéneru de vida del bienaventuráu Agustín", redacten les sos Constituciones y escueyan un Prior General. El procesu tuvo baxo la dirección del cardenal Ricardo degli Annibaldi per mediu de la bulda "Praesentium vovis". El conceyu tuvo llugar en marzu de 1244, na ciudá de Roma (nun llugar agora desconocíu) no que se llama agora La Pequeña Unión.
La bulda "Licet Ecclesiae Catholicae" marca una segunda fase nel desenrollu inicial de la Orde, conocíu como La Gran Unión, ocurrida'l 9 d'abril de 1256 nuna antigua iglesia romana (güei Basílica de Santa María del Popolo). Nesta ocasión prodúxose l'anexón d'otres órdenes d'ermitaños asitiaos nes rexones centrales y septentrionales d'Italia como los de "Xuan Bonu", los "Ermitaños de Santa María de Cesena", los "Ermitaños de Bréttino" y los "Ermitaños de Monte Favale" y inclusive los "Guillermites" que profesaben la Regla de San Benitu.
A la Orde de San Agustín diéronse-y dellos privilexos a lo llargo de la so historia.
El papa Alexandru IV lliberó a la Orde de la xurisdicción de los obispos y Inocenciu VIII, en 1490, concedió a toles ilesies de la Orde indulxencies asemeyaes a les que pueden facese n'estaciones en Roma.
En 1352, el papa Xuan XXII decretó que'l Sacristán del Palaciu Apostólicu debería siempre ser un miembru de la Orde con una riestra de xeres qu'incluyíen ser Guardián del Sagrariu, confesor del Papa y el so bibliotecariu (cuando la Biblioteca Vaticana espoxigó y se reorganizó en 1481 escoyóse a otru bibliotecariu). Alexandru VI confirmó esta misión, garantizándola pa siempre a un miembru de la Orde mediante una bulda promulgada en 1497. Ente los sacristanes destacaos atópense'l Venerable Giuseppe Bartolomeo Malocchio confesor del papa Píu VII y Angelo Rocca, que gracies a l'aprobación del Papa Pablu V, fundó la primera biblioteca pública de Roma, la Biblioteca Angelica nel Conventu San Agustín.
Papa Corneyu
El Papa Corneyu (muertu en xunu de 253) foi Obispu de Roma del 6 o 13 de marzu de 251 hasta'l so martiriu en 253.
L' emperador Deciu, que gobernó del 249 al 251, persiguió a los cristianos más bien de manera esporádica y llocalmente, pero de xineru de 250, ordenó a tolos ciudadanos facer un sacrificiu relixosu énte un inspector o sinón enfrentase a la muerte. Munchos cristianos refugaron facelo y foron martirizaos (seique tamién el papa San Fabián, el 20 de xineru), mentanto otros participaron nel sacrificiu por mor de salvar la vida. Dos escueles filosófiques surdieron depués de la persecución. Per un llau, la que guiada por Novacianu, que yera sacerdote na diócesis de Roma, creyía qu'aquellos que dexaron de practicar el cristianismu pela persecución nun podíen volver ser aceptaos na ilesia mesmo si taben arrepentíos. So esta filosofía, la única manera de tornar a la ilesia yera volver a bautizase. Pel llau contrariu, nel que taben Corneyu y Ciprián, obispu de Cartago, nun creyíen na necesidá de volver a bautizase. Cuidaben que los pecadores solo habíen precisar amosar contrición y verdaderu arrepentimientu pa ser bienveníos de nuevo na ilesia. Cola esperanza de que'l cristianismu se diliría, Deciu impidió la elección d'un nuevu papa. Por embargu, namái tener que colar Deciu pa lluchar contra los godos y mentes taba lloñe, fixéronse les elecciones pa papa. Nos 14 meses ensin papa, el candidatu principal, Moisés, morriera pela persecución. Novacianu creyó que saldría elixíu; sicasí, elixóse inesperadamente a Corneyu como papa en marzu de 251.
Novacianu engafentóse enforma non solo por nun ser elixíu papa, sinón porque s'escoyó a ún que nun creyía nel rebautismu. Asina, elli mesmu proclamóse antipapa de Corneyu, dirixendo una cisma na ilesia. Llueu del nomamientu como papa de Corneyu, Novacianu púnxose más rigorosu cola so filosofía, convencíu de que los obispos nun podíen perdonar el peor de los pecaos, que solo podía ser iguáu nel xuiciu final. Corneyu tuvo'l sofitu de San Ciprián, de San Dionisiu y de la mayoría d'obispos d'África y d'Oriente, mentanto Novacianu tenía l'apoyu d'una minoría del cleru y de los legos en Roma que nun almitieren a Corneyu como papa. Lo que fixo Corneyu foi convocar un sínodu con 60 obispos pa volver ser aproclamáu como'l llexítimu papa y pa escomulgar a Novacianu y los sos siguidores. Tamién se trató nel sínodu de que los creyentes que dexaren de practicar el cristianismu pela persecución del emperador Deciu podíen recibir la comunión solo si enantes facíen penitencia.
El veredictu del sínodu unvióse a los obispos, sobremanera al obispu d'Antioquía, que sofitaba enforma les tesis de Novacianu, en sida de convencelu d’aceptar el poder de Corneyu. Les cartes que Corneyu envió a los obispos del área amuesa la grandor de la ilesia nesi periodu. Corneyu menta que daquella la Ilesia de Roma tenía "cuarenta y seis sacerdotes, siete diáconos, siete subdiáconos, cuarenta y dos acólitos, cincuenta y dos ostiarios, y unes mil cincocientes vilves y persones en situación apurada". Les cartes tamién informen que Corneyu tenía una curia formada por unos 150 clérigos y que daba de comer a unes 1.500 persones al día. Con estos datos, estímase qu'había polo menos 50.000 cristianos en Roma mientres el pontificáu del papa Corneyu.
En xunu de 251, Deciu morrió na batalla contra los godos; xusto depués d'esto, Trebonianu Galu conviértese n'emperador. Les persecuciones volvieron de nuevo en xunu de 252, y el papa Corneyu exilióse en Centumcellae (Italia), au morrió en xunu de 253. El catálogu liberianu enumera la so muerte por mor de les apertures del exiliu; sicasí, fontes tardíes dicen que foi decapitáu. Corneyu nun ta enterráu na capiya de los papes sinón nunes catacumbes cercanes, y la inscripción del sepulcru ta en llatín, en llugar d'en griegu como nos casos del predecesor papa Fabián y del socesor papa Lluciu I, au pue lleese ""Cornelius Martyr"". Les cartes qu'unvió Corneyu pel exiliu tán escrites nel llatín vulgar daquella y non nun llatín d'estilu clásicu usáu poles persones instruyíes como Ciprianu, que yera teólogu y obispu, o Novacianu, tamién filósofu. Esto suxer que Corneyu nun yera d'una familia rica y que polo tanto nun recibiera una educación curiosa de neñu. Una carta de Corneyu cuando l'exiliu menta la realización d'un exorcismu per primer vez na ilesia. El Drechu canónicu dictaminaba que cada diócesis había tener un exorcista, una tradición continuada hasta que'l papa Pablu VI suprimió les órdenes menores en 1972.
San Corneyu nun suel tar mentáu en munchos testos. Cuando se fai una referencia a elli, paez tar en xuntura bien col antipapa Novacianu, que constituyó la so propia ilesia con obispos propios, bien col so predecesor San Fabián, o bien col so socesor San Lluciu. El so papáu foi curtiu, reinando dos años, trés meses y diez díes, y quiciabes poco divulgáu nel so tiempu por mor de les persecuciones nos centros cristianos. Col tiempu, San Corneyu paez ser omitíu y pasáu de llargo énte otros grandes papes que tuvieron pontificaos más llargos, con mayor poder políticu y con mayor influencia cultural. Por embargu, mentanto Corneyu ye una figura relixosa enforma escura, el so mandáu moldió la ilesia de manera histórica.
Dalgunes de les sos reliquies aportaron a Alemaña na Edá Media; l'abadía de Kornelimünster, cerca d'Aachen (Aquisgrán) diz tener la tiesta d'elli. En Renania foi el patrón de los namoraos. Una lleenda asociada con Corneyu fala d'un artista mozu que foi contratáu pa decorar la capiya de San Corneyu nel barriu de Selikum de la ciudá de Neuss. La fía d'un paisanu del llugar namoróse del artista, pero'l pá prohibió'l matrimoniu, recalcando que solo lu consentiría si'l papa daba'l preste. Milagrosamente, la estatua de Corneyu abangóse dende l'altar y bendició la pareya, y los namoraos pudieron casar entóncenes. 
Una lleenda cuntada en Carnac diz que les sos piedres yeren soldaos paganos que foron convertíos en piedra por Corneyu, que fuxía d’ellos. 
La Ilesia Católica celebra'l 16 de setiempre como día de San Corneyu, que lu comparte con San Ciprián, el so meyor amigu en vida. El so día orixinal yera'l 14 de setiembre, data cuando foron elli y San Ciprián martirizaos, como suxería San Xerónimu El nome de San Corneyu significa "cuernu de batalla", y represéntase n'iconos como un papa sosteniendo una especie de cuernu de vaca o bien con una vaca a la vera. Ye'l patrón contra la otalxa, epilepsia, fiebre, fasciculación y tamién del ganáu y animales domésticos, amás del santu del pueblu de Kornelimünster (Alemaña) au s'atopa la so tiesta.
Imaginaria
Imaginaria ye una antoloxía de cuentos solidarios , un llibru que recueye ventidos rellatos de los siguientes autores:
Los ilustradores son Ana López Caro, Francisco Segura, Ittai Manero, Fran Carras, Antonio Barrera, Belén García, Rubén Francia, María Elena Cariapaza, Héctor Morales, Leticia Zamora, Rafael Baena, Elena Blanco, Mónica Ruiz Losa, Alfonso Zapico, Xavier Leperdu, Cielo Donís, Verónica Buentello, Marcos Becerro, Almu CJ, Sonia Sanz Escuder,Gonzalo Royo y Juapi. La portada del llibru ye de Wilhem Briceño.
El llibru ye a beneficiu de Matrioska Fons Mellaria, asociación pa l’acoyida de neños bielorrusos afeutaos pol accidente nuclear de Chernóbil. De tal mou que la totalidá del importe de cada exemplar destinaráse dafechu a sofitar los gastos de treslláu y agospiu de los rapazos y rapaces durante la so estancia n’España.
Inma Chacón
Inmaculada Chacón Gutiérrez (Zafra, Badajoz, 3 de xunu de 1954), más conocida como Inma Chacón, ye una narradora y poeta española, hermana ximielga de Dulce Chacón.
Nació n'Estremadura nuna familia conservadora. El so padre, Antonio Chacón, foi alcalde de Zafra mientres la dictadura de Francisco Franco.
Finó cuando Inma y Dulce teníen 11 años. María Gutiérrez, la madre, partió coles neñes al añu siguiente a Madrid, onde s'instalaron.
Inma Chacón ye doctora en Ciencies de la Información pola Universidá Complutense de Madrid, ye profesora de Documentación na Universidá Rey Juan Carlos. Foi decana de la facultá de Comunicación y Humanidaes na Universidá Europea, fundadora y directora de la revista dixital "Binaria" y directora del Doctoráu en Comunicación, Puxanza Tecnolóxica y Renovación Sociocultural.
Ye columnista d"'El Periódico de Extremadura" dende fines de 2005 y collabora con diversos medios.
La so primer novela, "La princesa india", ye un homenaxe a la so hermana, pos yera una hestoria qu'ella quería escribir cuando careció del cáncer que terminaría cola so vida en 2003.
En 2011 resultó finalista del Premio Planeta cola so cuarta novela "Tiempo de arena".
Emilio Calderón
Emilio Calderón (Málaga, 1960) ye un escritor español. Llicenciáu n'Hestoria Moderna, trabayó na Editorial Cirene, de la que foi fundador. 
En 1980 estudia cine nel taller d'Artes Imaxinaries y aficiónase a la fotografía. En 1984 llicencióse n'Hestoria Moderna pola Universidá Complutense de Madrid. 
Recibe, nel añu 2008, el XIII Premiu Fernando Lara de Novela pola so obra "El judío de Shanghai", editada por Grupo Planeta.
El 15 d'ochobre de 2009 queda finalista del Premiu Planeta cola so obra "La bailarina y el inglés".
En 2010 foi galardonáu con un Micrófonu de Plata pola Asociación de Radio y Televisión de la Rexón de Murcia.
Antoloxía
Una antoloxía ye una escoyeta d'obres notables por dalgún motivu en particular, de daquién o daqué específicu (lliteraries, cinematográfiques, musicales, etc.).
Nel contestu lliterariu, una antoloxía contendría una selección de testos d'unu o dellos autores. 
Ye común en poesía (antoloxía poética), anque tamién puede dase n'otros xéneros, como fábules, ensayos o cuentos. 
L'antoloxía puede ser de naturaleza temática, lliteraria o bien personal y arbitraria. 
Al Pacino
Al Pacino, Jr. (nacíu'l 25 d'agostu de 1940) ye un actor norteamericanu, ganador de dos premios de l'Academia (Óscars). Algamó sonadía poles sos actuaciones en papeles de gangsters y de personaxes conflictivos y turbulentos. 
Papa Lluciu I
El papa Lluciu I (alredor de 200 – 5 de marzu de 254) foi obispu de Roma del 25 de xunu de 253 hasta la so muerte en 254.
San Lluciu nacio en Roma nuna data desconocida; nun se conoz nada sobro la so familia sacante'l nome del padre, Porphyrianus. Foi elixíu quiciabes el 25 de xunu de 253, y morrió'l 5 de marzu de 254. La so elección tuvo llugar peles persecuciones que causaron l'exiliu del so predecesor el papa Corneyu, y tamién elli tuvo n'exiliu pronto tres el so nomamientu, anque logró consiguir el permisu pa tornar.
San Ciprián allábalu en delles de les sos cartes por condenar los novacianistes por mor de que refugaben la realmisión na comunión de los cristianos arrepentíos d'abandonar la práctica cristiana baxo les persecuciones.
La so fiesta ye'l 5 de marzu, data na que ye conmemoráu nel Martiroloxu romanu: "Nel cementeriu de Calistu na Vía Apia, Roma, sepulcru de San Lluciu, Papa, socesor de San Corneyu. Pola so fe en Cristu tuvo n'exiliu y actuó como un destacáu confesor de la fe, con moderación y prudencia, nos sos difíciles tiempos".
La so festividá nun apaez nel Calendariu tridentín del papa Píu V. En 1602, foi introducíu cola data de 4 de marzu, nel Calendariu Xeneral Romanu. Col inxerimientu en 1621 na mesma data que San Casimiru, la celebración del papa Lluciu quedó reducida a una conmemoración dientro de la misa de San Casimiru. Na revisión de 1969, omitióse la fiesta del papa Lluciu del Calendariu Xeneral Romanu, en parte por mor de la poca seguranza de ser "martir", títulu col que fore honráu, y movióse del Martiroloxu romanu la so festividá pal día de la so muerte.
A pesar de tar honráu equivocadamente como martir nel "Liber Pontificalis", de fechu nun sofrió martiriu. Sábese que la persecución de Valerianu na que se dixo que sofriere martiriu asocedió depués del mes de marzu de 254, mes nel que'l papa Lluciu morrió. 
El so sepulcru caltiénse entá nes Catacumbes de Calistu. Los sos restos lleváronse posteriormente a la ilesia de Santa Cecilia in Trastevere, xunto colos restos de Santa Cecilia y otros. La so tiesta preservóse nun relicariu na catedral de San Ansgar en Copenhague. Esta reliquia llevóse a Roskilde alredor del añu 1100, llueu que San Lluciu fore nomáu patrón de la rexón danesa de Sjælland. Hubiere degorrios a lo llargo del Isefjord na ciudá de Roskilde, y como ellos declararon que solo tarreceríen la calavera de Lluciu, esto fixo que se traxera pa Dinamarca, colo que la paz tornó al fjordu. Depués de la reforma protestante, el craniu llevóse a les sales d'exhibición del rei Federicu III en Copenahgue, au tuvo amosándose xunto col embrión pretrificáu qu'una muyer llevó dientro sí per 28 años, asina como otres monstruosidaes que coleccionaba'l rei (fasta que foron treslladaes al muséu nacional de Copenhague). La tiesta del papa San Lluciu ye una de les poques reliquies que sobrevivieron a la reforma protestante en Dinamarca.
Apache (Danza)
La Danza Apache ye un baile mui dramáticu asociáu a la cultura popular de les cais de París nos entamos del sieglu XX. El nome d'esta danza tómase del términu pal hampa parisita de la dómina.
Dizse que la danza recrea la discusión ente un proxeneta y una prostituta. Incluye bofetones, y golpes, asonsañamientu de garrar l'home a la muyer y tirala mientres ella llucha o simula inconsciencia. En dellos exemplos, la muyer pue defendese.
Nel "Fin de siècle" parisín, miembros mozos de les pandilles de les cais de la ciudá fueron etiquetaes como "apache" pola prensa por mor de la so fericidá y el so comportamientu xabaz pa colos sos rivales, un nome tomáu de los nativos norteamericanos, los apaches. En 1908, los bailarines Maurice Mouvet y Max Dearly entamaron a visitar los bares frecuentaos por "apaches" buescando inspiración pa les sos dances. Formularon la nueva danza con movimientos vistos allí y dieron-y el nome d' "Apache". Max Dearly fue'l primero n'interpretar la nueva danza en 1908 en Paris nel restaurante "Ambassadeurs" y Maurice en Ostend nel "Kursaal". Un poco más sero, nel veranu de 1908, Maurice y la so compañera Leona interpretaron la danza nel "Maxim’s" y Max Dearly un impactu mayor, formando pareya con Mistinguett, nel "show" del Moulin Rouge, "La Revue du Moulin".
Consérvase una película de 1902 d'Edison de dos bailarines, Kid Foley y Sailor Lil interpretando una " danza Tough " que es asemeyada n'estilu.
El "Valse des rayons" (tamién llamáu'l "Valse chaloupée") de Jacques Offenbach del ballet "Le Papillon" utilizóse nuna producción de 1908 nel "Moulin Rouge" y convirtióse na música más asociada con esta danza.
En "The Mothering Heart", un curtiu de 1913dirixíu por D. W. Griffith, una danza Apache dance muéstrase nun restaurante cabaret.
La serie de cine mudu "Les Vampires" contién una riestra d'escenes de danza Apache interpretaes por bailarines de la cai en llugar de los actores. 
"Parisian Love" (1925) muestra a Clara Bow como una bailarina Apache, na que la propia danza apaez na primera escena de la película.
Sandmännchen
Sandmännchen (alemán, lliteralmente "homín de sable") ye una famosa serie de televisión alemana pa neños. Ta basada nel suxetu del Sandman (lliteralmente "home de sable"), una figura de cuentu que echaba sable máxicu a los güeyos de los neños pa que se duerman. Los episodios emitiéronse dende 1959 diariamente en delles canales de televisión alemanes sobre los seis o siete de la tarde y yeren cuentos pa dormir. El borrador escribiólo Ilse Obrig y Johanna Schüppel en 1959. Mientres la separación d'Alemaña esistieron dos versiones del Sandmännchen.
Ilse Obrig yá realizara un programa de cuentos pa dormir nuna emisora de radiu de la Alemaña Oriental. En 1958 convirtióse nun programa de televisión que foi emitíu pola DFF, la televisión nacional d'Alemaña Oriental. Dempués de qu'Ilse Obrig camudara d'emisora y empezara a trabayar pa SFB, la emisora de Berlín Oeste n'Alemaña Occidental, ocurrióse-y la idea de la figura "Sandmännchen". Xunto l'autora y diseñadora de muñeques Johanne Schüppel, diseñó la figura y trazó la estructura de la serie.
Enantes de que'l programa fora llanzáu, la televisión d'Alemaña Oriental diose cuenta de la idea y copióla. Finalmente llograron llanzar el "Sandmännchens Gruß für Kinder" (Saludu del "Sandmännchen" pa neños) n'Alemaña Oriental el 22 de payares de 1959, nueve díes enantes que n'Alemaña Occidental (1 d'avientu).
Los dos versiones del mesmu programa foron emitíes hasta la Reunificación alemana en 1990. La emisión del Sandmännchen n'Alemaña Oriental suspendióse, pero volvió empezar poco dempués por protestes de los espectadores. Por mor de la unificación de les canales públiques de los dos estaos alemanes, les series Sandmännchen del este y del oeste foron unificaes tamién. Dende 1991 una versión común coles carauterístiques de la versión oriental foi emitida en toa Alemaña.
Cada episodiu empieza con un saludu del Sandmännchen que cuenta la hestoria a los neños. Dempués de la hestoria'l Sandmännchen aparez de nuevu y manda a los neños a la cama, usando'l so sable máxicu y cantando una añada.
 Páxina oficial (alemán)
Viña del Mar
Viña del Mar ye una ciudá en Chile en la provincia de Valparaíso. La ciudá tenía una población de 301.399 habitantes nel añu 2012 y tien una superficie de 122 km.
Piet de Jong
Petrus Josef Sietse "Piet" de Jong (nacíu'l 3 d'abril de 1915) foi'l primer ministru de los Países Baxos ente'l 1967 y el 1971.
Oficial de la marina neerlandesa, viaxó al Reinu Xuníu el 13 de mayu de 1940 a bordu del submarín O-24 y, mientres la Segunda Guerra Mundial, sirvió como comandante d'aquella embarcación. N'abril de 1946 él volvió a los Países Baxos. Ellí trabayó xuntu al almirantado el 1947 y el 1948 trabayó nel ministeriu de la marina.
Ente'l 25 de xunu de 1959 y el 24 de xunetu de 1963 él foi Secretariu d'Estáu de la Defensa, mientres el gobiernu de Jan de Quay. Ente'l 1967 y el 1971 él foi Primer Ministru de los Países Baxos.
Angra dos Reis
Angra dos Reis ye una ciudá litoránea brasilana allugada nel estáu de Rio de Janeiro, a una distancia de 151 km de la capital del estáu. Tien una superficie total de 800.4 km², correspondiendo 193 km² del total a 365 islles -la mayor de les cualos ye Ilha Grande- y castros y una población de 
Les actividaes económiques más importantes de la ciudá son les actividaes portuaries, el comerciu y los servicios, delles industries, la producción de enerxía nuclear (los dos reactores nucleares brasileños tán allugaos nel conceyu) y el turismu nos sos sableres, islles y bucéu.
Jan Peter Balkenende
Jan Pieter "Jan Peter" Balkenende (7 de mayu de 1956) ye un políticu neerlandés, que foi Primer ministru del so país dende'l 22 de xunetu de 2002 hasta'l 14 d'ochobre de 2010.
Jan Piter Balkenende nació'l 7 de mayu de 1956 en Biezelinge, Zelanda. El so padre, Jan Pieter Balkenende, foi un comerciante de granos de ceberes y la so madre, Thona Johanna Sandee, yera profesora. Ta casáu con Bianca Hoogendijk y tien una fía.
Balkenende asistió a una escuela primaria protestante en Kapelle, siguiendo estudios na escuela secundaria "Christian Lyceum for Zeeland" en Goes, graduándose en 1974. Depués estudió na Universidá de Vrije en Ámsterdam, onde llogró'l grau M.A. n'hestoria en 1980, y el grau LL.M. en Lleis en 1982, finalmente llogró'l grau PhD en Lleis en 1992. 
Mientres el segundu semestre de 2004 ostentó la presidencia rotatoria de la Unión Europea. Balkenende foi'l Primer ministru en cuatro gabinetes.
Mark Rutte
Mark Rutte (L'Haya, 14 de febreru de 1967) ye un políticu neerlandés, actual Primer Ministru de los Países Baxos.
Mark Rutte nació en L'Haya el 14 de febreru de 1967 nel senu d'una familia fiel a la Ilesia reformada holandesa; militaben nel Partíu Antirrevolucionariu y depués na Llamada Democristiana.
Rutte graduóse en Hestoria de los Países Baxos na Universidá de Leiden en 1992. Mientres estudiaba na universidá, formó parte de la Xunta Directiva de la organización xuvenil del Partíu Popular pola Llibertá y la Democracia (VVD poles sos sigles en neerlandés), un partíu lliberal de centroderecha; siendo presidente d'esa caña xuvenil ente 1988 y 1991.
El mesmu añu de la so graduación na universidá, 1992, Rutte entró a trabayar na empresa multinacional de capital británicu y neerlandés Unilever; ocupándose de la formación del personal, y participando en delles reorganizaciones, hasta 1997 cuando foi xubíu a xefe de personal al serviciu de Van dean Bergh Netherlands. Nel 2000 Rutte foi designáu pal Grupu Corporativu de Recursos Humanos. Nel 2002 foi nomáu Director de Recursos Humanos de IGLOMora Groep BV, una subsidiaria de Unilever.
Paralelamente Rutte prosiguía cola so carrera política como miembru de la Xunta Directiva del VVD ente 1993 y 1997; y nel 2002 foi miembru del comité del partíu encargáu de les nominaciones pa les elecciones parlamentaries d'esi añu.
El 22 de xunetu del 2002 Rutte foi nomáu Secretariu d'Estáu (cargu equivalente a Viceministro na estructura constitucional neerlandesa) d'Asuntos Sociales y Empléu; permaneció nesi cargu hasta'l 16 de xunu del 2004. Ente'l 16 de xunu del 2004 y el 27 de xunu del 2006 foi Secretariu d'Estáu d'Educación, Cultura y Ciencia.
El 31 de mayu del 2006 Rutte foi escoyíu líder del Partíu Popular pola Llibertá y la Democracia nuna elección interna na que llogró l'el 51,5% de los votos de los miembros del partíu.
Andrés Chávez
Andrés Eliseo Chávez (Buenos Aires, Arxentina, 21 de marzu de 1991), conocíu como Andrés Chavez, ye un futbolista arxentín que na actualidá xuega nel Boca Juniors.
Jonathan Calleri
Jonathan Calleri (Buenos Aires, Arxentina, 23 de payares de 1993), ye un futbolista arxentín que na actualidá xuega nel São Paulo.
Presidente de Panamá
El Presidente de Panamá ye'l Xefe d'Estáu y de Xefe de Gobiernu de Panamá y encabeza el Poder executivu del país, ye escoyíu pente medies de votu popular pa un periodu de 5 años.
Sieglu XL e.C.
El sieglu XL enantes de Cristu (e.C.) entamó'l 1 de xineru del añu 3099 e.C. y remató'l 31 d'avientu del 3000 e.C.
Selena Gomez
Selena Marie Gomez (Nacida'l 22 de xunetu de 1992, Grand Prairie, Texas, Estaos Xuníos), Ye una actriz y cantante estauxunidense. Más conocida pola serie de televisión "Wizards of Waverly Place".
Messina
Messina ye una ciudá de 240.890 habitantes, capital de la provincia de Messina, en Sicilia, na parte sur del país. Tien una población de 478.916 d'habitantes na so área metropolitana. 
Provincia de Messina
La provincia de Messina ye una provincia italiana de Sicilia. En 2014 la población yera de 647.477 habitantes na provincia. La densidá de población en 2014 ye de 198,24 habitantes/km². La ciudá de Messina ye la capital de la provincia.
Les Aventures de Superman
Les Aventures de Superman (conocíos n'inglés como "Fleischer & Famous Superman") ye'l títulu n'asturianu pa parte d'una serie de diecisiete curtiumetraxes d'animación basaos nel personaxe de cómic Superman. 
El pilotu y los ocho primeros fueron producíos polos Estudios Fleischer (1941-1942), mientres que los ocho restantes produciólos Famous Studios, una compañía socesora de l'anterior (1942-1943). 
Doblaos al asturianu por Gonzali Producciones en payares de 2014, nel versionáu participaron los actores Carlos Novoa (ClarK Kent / Superman), Ana Blanco Rozada (Lois Lane), Andrés Presumido (Perry White), Lluis Antón González, Carlos Alba, Silvino Torre y Norberto Sánchez, ente otros. Illán Gonzali dirixó y produció'l doblaxe.
Primer Ministru de Togu
Esta ye la llista de Primeros Ministros de Togu dende l'autonomia en 1956.
Tabla añal del sieglu XV e.C.
Tabla añal del sieglu XVI e.C. - Sieglu XVI e.C. | Sieglu XIV e.C. - Tabla añal del sieglu XIV e.C.
Sieglu XXXIX e.C.
Sieglu XXXVIII e.C.
Sieglu XXXVII e.C.
Sieglu XXXVI e.C.
Sieglu XXXV e.C.
Sieglu XXXIV e.C.
Sieglu XXXIII e.C.
Sieglu XXXII e.C.
Sieglu XXXI e.C.
Sieglu XXX e.C.
Sieglu XXIX e.C.
Sieglu XXVIII e.C.
Sieglu XXVII e.C.
Sieglu XXVI e.C.
Sieglu XXV e.C.
Sieglu XXIV e.C.
Década del 1000 e.C.
Sieglu: Sieglu XII e.C. - Sieglu XI e.C. - Sieglu X e.C.)
Década del 1100 e.C.
Sieglu: Sieglu XIII e.C. - Sieglu XII e.C. - Sieglu XI e.C.)
Década del 1010 e.C.
Década del 1020 e.C.
Década del 1030 e.C.
Década del 1040 e.C.
Década del 1050 e.C.
Década del 1060 e.C.
Década del 1070 e.C.
Década del 1080 e.C.
Década del 1090 e.C.
Década del 1110 e.C.
Década del 1120 e.C.
Década del 1130 e.C.
Década del 1140 e.C.
Década del 1150 e.C.
Década del 1160 e.C.
Década del 1170 e.C.
Década del 1180 e.C.
Década del 1190 e.C.
Década del 1200 e.C.
Sieglu: Sieglu XIV e.C. - Sieglu XIII e.C. - Sieglu XII e.C.)
Década del 1210 e.C.
Década del 1220 e.C.
Década del 1230 e.C.
Década del 1240 e.C.
Década del 1250 e.C.
Década del 1260 e.C.
Década del 1270 e.C.
Década del 1280 e.C.
Década del 1290 e.C.
Década del 1300 e.C.
Sieglu: Sieglu XV e.C. - Sieglu XIV e.C. - Sieglu XIII e.C.)
Década del 1310 e.C.
Década del 1320 e.C.
Década del 1330 e.C.
Década del 1340 e.C.
Década del 1350 e.C.
Década del 1360 e.C.
Década del 1370 e.C.
Década del 1380 e.C.
Década del 1390 e.C.
Década del 1400 e.C.
Sieglu: Sieglu XVI e.C. - Sieglu XV e.C. - Sieglu XIV e.C.)
Década del 1410 e.C.
Década del 1420 e.C.
Década del 1430 e.C.
Década del 1440 e.C.
Década del 1450 e.C.
Década del 1460 e.C.
Década del 1470 e.C.
Década del 1480 e.C.
Década del 1490 e.C.
Década del 1500 e.C.
Sieglu: Sieglu XVII e.C. - Sieglu XVI e.C. - Sieglu XV e.C.)
Década del 1510 e.C.
Década del 1520 e.C.
Década del 1530 e.C.
Década del 1540 e.C.
Década del 1550 e.C.
Década del 1560 e.C.
Década del 1570 e.C.
Década del 1580 e.C.
Década del 1590 e.C.
Década del 1600 e.C.
Sieglu: Sieglu XVIII e.C. - Sieglu XVII e.C. - Sieglu XVI e.C.)
Década del 1610 e.C.
Década del 1620 e.C.
Década del 1630 e.C.
Década del 1640 e.C.
Década del 1650 e.C.
Década del 1660 e.C.
Década del 1670 e.C.
Década del 1680 e.C.
Década del 1690 e.C.
Década del 1700 e.C.
Sieglu: Sieglu XVII e.C. - Sieglu XVIII e.C. - Sieglu XIX e.C.)
Década del 1710 e.C.
Sieglu: Sieglu XIX e.C. - Sieglu XVIII e.C. - Sieglu XVII)
Década del 1720 e.C.
Década del 1730 e.C.
Década del 1740 e.C.
Década del 1750 e.C.
Década del 1760 e.C.
Década del 1770 e.C.
Década del 1780 e.C.
Sieglu: Sieglu XIX e.C. - Sieglu XVIII e.C. - Sieglu XVII e.C.)
Década del 1790 e.C.
Década del 1800 e.C.
Sieglu: Sieglu XX e.C. - Sieglu XIX e.C. - Sieglu XVIII e.C.)
Década del 1810 e.C.
Década del 1820 e.C.
Década del 1830 e.C.
Década del 1840 e.C.
Década del 1850 e.C.
Década del 1860 e.C.
Década del 1870 e.C.
Década del 1880 e.C.
Década del 1890 e.C.
Década del 1900 e.C.
Sieglu: Sieglu XXI e.C. - Sieglu XX e.C. - Sieglu XIX e.C.)
Década del 1910 e.C.
Década del 1920 e.C.
Década del 1930 e.C.
Década del 1940 e.C.
Década del 1950 e.C.
Década del 1960 e.C.
Década del 1970 e.C.
Década del 1980 e.C.
Década del 1990 e.C.
Década del 2000 e.C.
Sieglu: Sieglu XXII e.C. - Sieglu XXI e.C. - Sieglu XX e.C.)
Década del 2010 e.C.
Década del 2020 e.C.
Década del 2030 e.C.
Década del 2040 e.C.
Década del 2050 e.C.
Década del 2060 e.C.
Década del 2070 e.C.
Década del 2080 e.C.
Década del 2090 e.C.
Década del 2100 e.C.
Sieglu: Sieglu XXIII e.C. - Sieglu XXII e.C. - Sieglu XXI e.C.)
Década del 2110 e.C.
Década del 2120 e.C.
Década del 2130 e.C.
Década del 2140 e.C.
Década del 2150 e.C.
Década del 2160 e.C.
Década del 2170 e.C.
Década del 2180 e.C.
Década del 2190 e.C.
Década del 2200 e.C.
Sieglu: Sieglu XXIV e.C. - Sieglu XXIII e.C. - Sieglu XXII e.C.)
Década del 2210 e.C.
Década del 2220 e.C.
Década del 2230 e.C.
Década del 2240 e.C.
Década del 2250 e.C.
Década del 2260 e.C.
Década del 2270 e.C.
Década del 2280 e.C.
Década del 2290 e.C.
Década del 2300 e.C.
Sieglu: Sieglu XXV e.C. - Sieglu XXIV e.C. - Sieglu XXIII e.C.)
Década del 2310 e.C.
Década del 2320 e.C.
Década del 2330 e.C.
Década del 2340 e.C.
Década del 2350 e.C.
Década del 2360 e.C.
Década del 2370 e.C.
Década del 2380 e.C.
Década del 2390 e.C.
Década del 2400 e.C.
Sieglu: Sieglu XXVI e.C. - Sieglu XXV e.C. - Sieglu XXIV e.C.)
Década del 2410 e.C.
Década del 2420 e.C.
Década del 2430 e.C.
Década del 2440 e.C.
Década del 2450 e.C.
Década del 2460 e.C.
Década del 2470 e.C.
Década del 2480 e.C.
Década del 2490 e.C.
Década del 2500 e.C.
Sieglu: Sieglu XXVII e.C. - Sieglu XXVI e.C. - Sieglu XXV e.C.)
Década del 2510 e.C.
Década del 2520 e.C.
Década del 2530 e.C.
Década del 2540 e.C.
Década del 2550 e.C.
Década del 2560 e.C.
Década del 2570 e.C.
Década del 2580 e.C.
Década del 2590 e.C.
Década del 2600 e.C.
Sieglu: Sieglu XXVIII e.C. - Sieglu XXVII e.C. - Sieglu XXVI e.C.)
Década del 2610 e.C.
Década del 2620 e.C.
Década del 2630 e.C.
Década del 2640 e.C.
Década del 2650 e.C.
Década del 2660 e.C.
Década del 2670 e.C.
Década del 2680 e.C.
Década del 2690 e.C.
Década del 2700 e.C.
Sieglu: Sieglu XXIX e.C. - Sieglu XXVIII e.C. - Sieglu XXVII e.C.)
Década del 2710 e.C.
Fermín Canella Secades
Fermín Canella Secades (Uviéu, 7 de xunetu de 1849 - Uviéu 22 de marzu de 1924), escritor, caderalgu y cronista asturianu.
Naz n'Uviéu y na so universidá estudia Derechu (civil y canónicu) y Filosofía y Lletres. N'acabando la carrera doctórase en Derechu en 1871 pola mesma universidá.
En 1866 queda venceyáu a la Universidá d'Uviéu como profesor auxiliar hasta qu'obtien, tres una oposición, la cátedra d'Ampliación del Derechu civil y Códigos en 1876.
En 1906, tres trenta años como caderalgu ye nomáu rector de la Universidá ocupando'l puestu de Félix Aramburu y Zuloaga.
En 1914 ye nombrado senador del distritu universitariu polo qu'ha arrenunciar al rectoráu.
Aníciase nel mundu del periodismu en 1866 cuando coofunda El Apolo. Sigue a lo llargo tola so vida collaborando con diferentes periódicos mesmo rexonales qu'estatales. Asina rescamplen les sos colaboraciones en La Ilustración Gallega y Asturiana, El Faro Asturiano, El Porvenir de Asturias, El Eco de Asturias, Revista de Asturias y Diario El Carbayón.
Xunto col so llabor de periodista exerció d'abogáu pero'l so principal campu de trabayu foi l'estudiu de los vezos y hestories d'Asturies. D'esta miente recapitula bayura costumes, folclor o cultura popular de los pueblos asturianos mesmo que la historia d'Uviéu o de la so Universidá. Esti llabor d'historiador tien el so puntu más altu cola creación xunto al so amigu Octavio Bellmunt de "«Asturias»" (1895-1900) sotitulada como "«Su historia y monumentos - Bellezas, recuerdos y constumbres - El Bable - Asturianos ilustres - Agricultura e industria - Estadística»". Esti llibru ye una obra cimera de la Historia d'Asturies yá que nos trés volúmenes y les más de mil trescientes fueyes espeya gran parte de la historia de la comunidá. Esta obra magna contó, en menor midida, cola collaboración d'otros escritores.
Otres obres de so fueron: 
Sieglu XLI e.C.
Sieglu XLII e.C.
Sieglu XLIII e.C.
Sieglu XLIV e.C.
Sieglu XLV e.C.
Sieglu XLVI e.C.
Sieglu XLVII e.C.
Sieglu XLVIII e.C.
Sieglu XLIX e.C.
Sieglu L e.C.
Sieglu LI e.C.
Sieglu LII e.C.
Sieglu LIII e.C.
Sieglu LIV e.C.
Sieglu LV e.C.
Sieglu LVI e.C.
Sieglu LVII e.C.
Sieglu LVIII e.C.
Llista de sieglos
La que vien darréu ye una llista qu'amuesa los sieglos.
if 
The other 
Llista de milenios
La que vien darréu ye una llista qu'amuesa los milenios.
Hernán Crespo
Hernán Jorge Crespo (Florida, 5 de xunetu de 1975), ye un ex xugador de fútbol arxentín.
Crespo comenzó la so carrera en 1993 como xugador del River Plate. Na Seleición arxentína de fútbol xugó'l so primer alcuentru'l 14 de febreru de 1995.
François Rabelais
François Rabelais (Chinon, 4 de febreru de 1494 - París, 9 d'abril de 1553) yere un escritor francés del periodo del Renacimiento. La so obra más conocida ye "Gargantua y Pantagruel" que consta de 5 noveles.
Spondyliosoma cantharus (chopa)
La Chopa ("Spondyliosoma cantharus") ye un pexe de la familia de los espáridos, común na costa este del océanu Atlánticu y nel mar Mediterraneu.
Los adultos puen alcanzar 50 cm de llonxitú, con un pesu máximu de 2 kg.
Tien el cuerpu enforma comprimíu llateralmente. De color gris azuláu nel llombu y gris pardu nel llateral, con una docena de llistes llonxitudinales davezu interrumpíes, amarillentes nos xóvenes y color pardu nos adultos grandes, pero que al morrer vuélvense en tolos exemplares pardu escure.
L'aleta caudal tien una orlla prieta. L'aleta dorsal presenta 11 espines dures. La mandíbula tien tolos dientes d'igual tamañu, rellativamente pequeños, agudos y curvaos.
NOTES:
pol so parecíu cola especie "Spondyliosoma cantharus".
Diplodus cervinus (pizcuervu)
El Pizcuervu o Monterudu ("Diplodus cervinus"; sinónimu "Diplodus trifasciatus"), ye un pexe de la familia Sparidae nel orde de los Perciformes. Ye posible que'l nome de Pizcuervu (tamién "bizcuervu" en dalgunos puertos d'Asturies) remaneza de "pesce(m)-cervinu" ("pesce(m)"> pexe, pez/"piz"); pesce-cervinu > piz-ciervu > piz-cuervu 
Tien el cuerpu ovaláu, allargáu, el doble o daqué más llargu que altu, y pue llegar a tener ente 55 y 60cm de llonxitú. La zona predorsal ye convexa nos adultos. Tien una filera d'incisivos en dambes mandíbules, 10 o 12 na filera superior y 8 na inferior, con 2 ó 3 fileres de molariformes tres d'ellos. L'aleta dorsal tien 11 o 12 radios espinosos y 11 a 14 blandos, mentanto que l'anal tien 3 espinosos y 10 o 12 blandos. Les aletes pectorales son llargues, con un radiu espinosu y es restu blandos.
Ye de color fondu platiáu, con 4 o 5 bandes anches escures, marrones, les 3 primeres más anches, y a vegaes bifurcaes na zona ventral. Tien otra mancha escura na tiesta, sobre los güeyos, a mou de mázcara
Fiesta de L'Alba
Mientres tol día celébrense distintos actos culturales y relixosos como son la solemne misa n'honor de la Virxe. La misa celebrar al aire, comida campestre, carreres de cintes a caballu, tiru de cuerda y deportes autóctonos. Una vegada rematada la comida, dase pasu a la romería y verbena.
SALCEDO (Quirós) , "Fiesta de la Virxe d'Alba", 15 d'agostu. N'honor de la Virxe d'Alba, patrona del conceyu de Quirós, tien llugar una misa solemne de campaña, alleguen numberosos pelegrinos de los conceyos estremeros L.lena, Riosa, Morcín, Proaza...que s'estienden poles praderíes, munchos dormieron ellí en tiendes de campaña. Si va mal tiempu, celébrase la misa na ermita del mesmu nome sita nes proximidaes de Salcedo, na Sierra del Aramo. Dende l'añu 1.998 celébrase l'Amuesa del pan d'escanda, con entrega de la Escanda d'Oru, a persones o instituciones que promocionaren Quirós en distintos ámbitos. Hai degustación gratuita de gochu a la estaca, carreres de caballos y otros entretenimientos festivos. La música rexonal, los bailles, y el bon yantar fai que la fiesta sía un día señaláu pa los habitantes de la zona y los sos visitantes. El 15 d'agostu'l valle de Quirós estremar ente la Fiesta de la Virxe d'Alba
Paleolíticu asturianu
El Campu de Yeltes
El Campu de Yeltes ye una fastera hestórica-tradicional española allugada nel centru de la provincia de Salamanca, n'antigua Rexón de Llión, güei la comunidá autónoma de Castiella y Llión. Llenda con El Campu d'Argañán y Ciarrodrigu al oeste, la Tierra de Vitigudinu y L'Abadengu al norte, el Campu Charru al este y la Sierra de Francia y El Campu d'Agadones al sur.
El Campu d'Agadones
El Campu d'Agadones (tamién conocida como Los Agadones) ye una fastera hestórica-tradicional española allugada nel suroeste de la provincia de Salamanca, n'antigua Rexón de Llión, güei la comunidá autónoma de Castiella y Llión. Llenda con El Rebollal al oeste, El Campu de Robréu, Ciarrodrigu y El Campu de Yeltes al norte, la Sierra de Francia al este y Estremadura al sur.
El Campu de Robréu
El Campu de Robréu ye una fastera hestórica-tradicional española allugada nel suroeste de la provincia de Salamanca, n'antigua Rexón de Llión, güei la comunidá autónoma de Castiella y Llión. Fazendo raya moyada con Pertual.
Llenda con Pertual al oeste, El Campu d'Argañán y Ciarrodrigu al norte, El Campu d'Agadones al este y Estremadura al sur.
Campu Charru
Campu Charru ye'l nome sol que se conoz a una parte de la provincia de Salamanca, en Castiella y Llión, España. Munches vegaes se confundi col Campu de Salamanca, la comarca asitiada nel centru d'esti territoriu. D'antiguo yeren lo mesmo, pero colos años el primer términu ta utilizándose pa denomar a casi tola provincia y ye qu'anque na actualidá'l xentiliciu salmantín pasó a convertise en sinónimu de charru, nel campu xeográfico lo correcto ye falar de Campu Charru pa referise a la devesa salamanquina.
Rosa Fernández Rubio
Rosa Fernández Rubio (Cangas del Narcea, 1960) ye una alpinista asturiana y la primer española en facer cume nos siete picos más altos del mundu en caún de los cinco continentes.
La, la, la
La, la, la foi’l cantar ganador d'Eurovisión en 1968. Compuesto pol Duo Dinámico, Joan Manuel Serrat foi nun principiu l'intérprete orixinal del cantar, pero unos díes enantes del festival anunció que quería realizar la so actuación en catalán, cosa que TVE nun permitió. Por eso, Massiel foi escoyida pa interpretala. Al final, l’artista fíxose cola victoria nel Albert Hall de Londres y la dictadura consiguió, al traviés de la música y la televisión, tresmitir una imaxe moderna del franquismu, amás d’una proyección internacional al tener qu’entamar un añu depués el festival.
Festival del Cantar Mediterraneu
El Festival del Cantar Mediterraneu foi un concursu musical al estilu d'Eurovisión que se celebró en Barcelona ente 1959 y 1967 y que llegó a emitise n'once televisiones europees. Nun primer momentu, el festival permitió cantares en catalán. Asina, en 1963 ganó “Se'n va anar”, interpretáu por Salomé y Raimon y únicu cantar nesti idioma nel concursu. L'éxitu provocó reticencies de la dirección de TVE y los entamadores viéronse obligaos a prohibir el catalán. En 1967 y por mor del éxitu de la Nova Canço, la llingua de Ramon Llul volvió al Festival, pero la victoria de Massiel n'Eurovisión fixo que TVE tuviera que concentrar tolos sos esfuercios económicos en ser la sé del festival musical más importante del mundu.
Primer ministru de Qatar
El primer ministru de Qatar (en árabe رئیس الوزرا القطری) ye'l Xefe del Conseyu de Ministros de Qatar. Ye la segunda autoridá más importante del país, dempués del Emir.
L'actual primer ministru ye Abdullah bin Nasser bin Khalifa Al Thani dende'l día 26 de xunu de 2013.
Imperiu llatín de Constantinopla
L'Imperiu de Romania (en llatín: "Imperium Romaniae"), nomáu davezu na historiografía como Imperiu llatín (en griegu: Λατινική Αυτοκρατορία) o Imperiu llatín de Constantinopla, foi un estáu feudal fundáu polos cabezaleros de la Cuarta Cruzada en tierres que-y quitaran al Imperiu bizantín. Foi establecíu tres de la conquista de Constantinopla en 1204, y duró hasta 1261. El imperiu surdió cola idea de sustituyir al imperiu romanu bizantín como sucesor verdaderu del Imperiu romanu nel este, con un emperador católicu en vez del ortodoxu que dirixía l'Imperiu bizantín. Baldwin IX, conde de Flandes, foi coronáu como'l primer emperador llatín, col nome de Baldwin I, el 16 de mayu de 1204. L'Imperiu llatín fracasó nel so intentu d'algamar la primacía ente los diversos estaos llatinos que s'establecieran d'aquella en tierras que foran bizantines, y dempués d'un periodu inicial d'ésitos militares bien ceo entamó a declinar. Debilitáu poles lluches continues colos búlgaros y colos bizantinos, foi ocupáu por estos últimos, dirixíos pol emperador Miguel VIII Paleólogu, en 1261. El so caberu emperador, Baldwin II, coló pal esiliu, y magar que l'imperiu desapaeció el títulu imperial sobrevivió, con varios candidatos a elli, hasta'l sieglu XIV.
El nome orixinal d'esti estáu en llatín yera "Imperium Romaniae" (Imperiu de Romania), porque'l nome común pa denomar al imperiu que nosotros conocemos como bizantín yera Romania (la tierra los romanos). Los términos bizantín y llatín nun s'emplegaben naquella dómina, sinón que foron inventaos posteriormente polos historiadores pa estremar l'Imperiu romanu clásicu, l'imperiu romanu bizantín medieval y esti imperiu llatín; toos ellos referíense a sigo mesmos como romanos. El términu llatín entamó a emplegase porque los cruzaos (franceses, venecianos...) yeren católicos y usaben el llatín como llingua llitúrxica y erudita, pa estremalos de los ortodoxos, qu'usaben el griegu na lliturxa y pal so usu cotidianu.
Dempués de la conquista de Constantinopla na Cuarta Cruzada los cruzaos alcordaron repartise'l territoriu bizantín. Na "Partitio terrarum imperii Romaniae", robrada'l 1 d'ochobre de 1204, tres octaves partes del imperiu, incluyendo Creta y otres islles, pasó a manes de la República de Venecia. El restu foi reclamáu pol Imperiu llatín, qu'exerció la so soberanía sobre:
Pesie a esti repartu, munches de les tierres que foran bizantines nun foron dominaes por Venecia o l'Imperiu llatín, sinón que remanecieron n'estaos gobernaos por aristócrates griegos bizantinos: el Despotáu d'Epiro, l'Imperiu de Nicea y l'Imperiu de Trebisonda.
La coronación de Baldwin (16 de mayu de 1204) y l'establecimientu del Imperiu llatín creó una situación percuriosa, na que coesistíen trés estaos que se reclamaben sucesores del Imperiu romanu: el propiu Imperiu llatín, los restos del Imperiu bizantín (sucesor directu del Imperiu romanu clásicu) y el Sacru Imperiu Romanu Xermánicu. Dengunu d'ellos, amás, controlaben la ciudá de Roma, que taba baxo l'autoridá del papa.
Les campañes militares desarrollaes nel Asia Menor consiguieron capturar, tres derrotar a les tropes de Teodoru I Laskaris nes batalles de Poemanenum y Prusa, la mayoría de Bitinia en 1205. Los llatinos siguieron conquistando tierres, y en 1207 firmaron una tregua con Teodoru, qu'acababa de proclamase emperador de Nicea. La cabera victoria llatina escontra los niceos tuvo llugar en ochobre de 1211, na batalla del ríu Rhyndakos. Trés años dempués el tratáu de Nymphaeum dió-yos el control de la mayoría de Bitinia y Misia.
Hebo paz hasta 1222, cuando los niceos pensaron tener fuerza bastante pa espulsar a los llatinos, d'aquella perocupaos nes lluches qu'asolaben los sos territorios europeos. L'exércitu llatín foi derrotáu na batalla de Poimanenon (1224), y al añu siguiente l'emperador Robertu de Courtenay tuvo que ceder toles sos posesiones asiátiques, sacante Nicomedia, a Nicea. Estos siguieron la llucha atacando les islles del mar Exéu que pertenecíen al Imperiu llatín, hasta finar de conquistales toes en 1235.
A diferencia de lo que pasaba n'Asia, na que tuvo qu'enfrentase inicialmente namái a un rival, Nicea, perdébil, n'Europa tuvo que facer frente dende l'entamu la so esistencia a un enemigu poderosu: el zár búlgaru Kaloyan. Cuando Baldwin foi lluchar escontra los señores bizantinos de Tracia estos pidiéron-y ayuda a Kaloyan. Na batalla d'Adrianople (14 d'abril de 1205) la caballería pesada llatina foi derrotada poles tropes de Kaloyan, y el mesmu emperador foi capturáu y lleváu presu a la capital búlgara, Tarnovo, aú morrió a finales d'esi añu. Kaloyan, pela so banda, morrió dos años dempués demientres el sitiu de Tesalónica, y pa 1208 el peligru búlgaru quedó superáu. Esto permitió al segundu emperador llatín, Enrique de Flandes, reclamar la mayoría de los territorios de Tracia nel tratáu de paz pol que, amás, casose con María de Bulgaria, fía de Kaloyan.
Al tiempu, otru estáu griegu, el Despotáu d'Epiro, gobernáu por Miguel I Komnenos Doukas, entamó a amenazar a los feudos de Atenes y Tesalónica, vasallos del Imperiu. Enrique reclamó-y que-y rindieren sumisión, y Miguel fízolo, dando amás a la so fía pa que se casara con Eustaquiu, hermanu d'Enrique, nel branu de 1209. Esta alianza permitió a Enrique entamar una campaña en Macedonia, Tesalia y Grecia Central escontra los señores lombardos de Tesalónica, que se rebelaran escontra la so autoridá. Esto aprovecholo Miguel p'atacar otra vuelta, en 1210, la ciudá de Tesalónica; Enrique tuvo que volver a obligalu, pola fuerza, a que se reconociera como vasallo d'elli.
Miguel morrió en 1214 y el so socesor, Teodoru Komnenos Doukas, enfotóse en conquistar Tesalónica. L'11 de xunu de 1216, demientres supervisaba les reparaciones de les muries d'esa ciudá, Enrique morrió. El so socesor, Pedru de Courtenay, foi capturáu y dempués executáu por Teodoru al añu siguiente. Sustituyólu un conseyu de rexencia dirixíu pola so vilba, Yolanda de Flandes, hasta qu'en 1221 el so fíu Robertu de Courtenay foi coronáu emperador. Coles fuercies dividíes nes guerres n'Asia (escontra Nicea) y Europa, y esperando inútilmente pela ayuda prometida pol papa Honoriu III y Felipe II de Francia, l'Imperiu llatín perdió pa siempres la ciudá de Tesalónica en 1224. Los epirotes, tres de rendir la ciudá, conquistaron Tracia en 1225-26, y llegaron a amenazar Constantinopla. La ciudá namái se salvó porque Teodoru víase amenazáu pol zar búlgaru Iván II Asen, y firmó una tregua col Imperiu en 1228.
Tres de la muerte de Robertu de Courtenay establecióse una nueva rexencia, dirixida por Xuan de Brienne. Los epirotes dexaron de ser una amenaza pal Imperiu tres de la so derrota frente a los búlgaros na batalla de Klokotnitsa, pero foron sustituyíos nesa xera polos niceos, qu'entamaron a conquistar territorios en Grecia. L'emperador nicéu Xuan III Doukas Vatatzes robló una alianza colos búlgaros, y dambos atacaron en 1235 al Imperiu, llegando a sitiar Constantinopla, que nun pudieron conquistar. En 1237 Baldwin II convirtióse n'emperador d'un Imperiu permenguáu, y viaxó a Europa en busca d'una ayuda que nun consiguió. Llegó a desmantelar parte del so palaciu pa consiguir dineru, y hasta a dexá-yos a unos mercaderes venecianos, al so fíu Felipe como aval pa un préstamu.
Pa 1247 los niceos teníen arrodiada Constantinopla, y la batalla de Pelagonia, en 1258, marcó'l principiu del final del Imperiu. Asina, el 25 de xunetu de 1261, cuando la mayoría del so exércitu taba fuera la ciudá, el xeneral nicéu Alexios Strategopoulos colóse na ciudá per una entrada que taba ensin vixilancia, y retomola pal Imperiu bizantín. Pesie a ello, los herederos de Baldwin II siguieron, por un sieglu, usando'l títulu d'emperador de Cosntantinopla, y caltuvieron la primacía simbólica sobro los estaos llatinos que sobrevivieron nel mar Exéu. Tuvieron ocasionalmente una autoridá efectiva en Grecia namái cuando foron, ente 1333 y 1383, príncipes d'Aquea.
L'imperiu formóse y foi alministráu según los principios feudales de la Europa occidental, magar qu'incorporando dellos elementos de la burocracia bizantina. Asina, l'emperador yera asesoráu por un conseyu formáu por dellos barones y pol "podestà" (maxistráu) venecianu y los seis miembros del so conseyu personal. Esti conseyu yera importante pal gobiernu, especialmente nos periodos de rexencia, nos que'l rexente ("moderator imperii") tenía que tener el so consentimientu pa toles acciones de gobiernu. El "podestà" venecianu, sicasí, tenía una gran influyencia, y yera prácticamente independiente del emperador. Exercía la so autoridá sobre los barrios venecianos de Constantinopla y Pera y sobro los dominios venecianos del imperiu, y lo facía axudáu por un cuerpu separáu de funcionarios. Podía dicise que yera más un embaxador y un vicerrexente venecianu más qu'un vasallu del imperiu.
La élite del imperiu formábenla los señores francos y venecianos, xunto col emperador. Perbaxo d'ellos taben los barones y otros señores de menor rangu, incluyíos munchos antiguos aristócrates bizantinos. La mayoría del pueblu yeren griegos ortodoxos, encuadraos en clases basaes en los ingresos económicos neto que na dómina bizantina.
Los llatinos nun confiaben na burocracia griega, y tres de la conquista desmantelaron la alministración económica griega de los sos territorios. El resultáu foi permalu, pues interrumpiéronse cuasi por completu la producción y el comerciu. Dende bien ceo tuvo que pidir ayuda al papa. Nos primeros años les sos principales esportaciones, mayormente tracies, foron el trigu y les pieles, y sacó tamién beneficios de la estratéxica posición de Constantinopla dientro de les rutes comerciales de la dómina.
Mentanto qu'Enrique vivió l'imperiu tuvo cierta vitalidá económica, pero la falta de lideralgu de los sos socesores traxo la decadencia ya dende 1216. Na década de 1230, pesie a tener perdío bien de población, había escasez d'alimentos en Constantinopla, y la economía imperial taba nun estáu desastrosu. Bien podía dicise que lo único qu'esportaba yera reliquies robaes de les ilesies ortodoxes, que revendía a ilesies católiques d'Europa occidental.
Neto que nos demás estaos llatinos, la xerarquía ortodoxa foi sustituyida por obispos católicos, pero non suprimida. Los nuevos obispos católicos quedaben embaxu'l mandu dual del arzobispu llatín de Constantinopla y del legáu papal, hasta qu'en 1231 los dos cargos fundiéronse. Delles órdenes monástiques católiques, como los cistercienses, los dominicos y los franciscanos, estableciéronse nel imperiu. Los clérigos ortodoxos, pela so banda, conservaron los sos ritos y vezos, incluyíu'l derechu a casase, pero viéronse reducíos a una posición subordinada y a la obediencia a los obispos católicos.
Nina Badrić
Nina Badrić (4 de xunetu de 1972) ye una cantante croata. Vanna
Joop den Uyl
Johannes Marten den Uijl, conocíu como Joop den Uyl (* Hilversum, 9 d'agostu de 1919 - Amsterdam, 24 d'avientu de 1987) foi un economista, políticu y periodista de los Países Baxos. Foi primer ministru de los Países Baxos ente'l 11 de mayu de 1973 y el 19 d'avientu de 1977.
Foi Presidente del Conseyu Européu nel segundu semestre de 1976, siendo asocedíu pol ministru británicu James Callaghan.
Primer Ministru de los Países Baxos
El Primer Ministru ye'l xefe de gobiernu de los Países Baxos y tamién coordena la política del gobiernu.
Esta ye la llista de los Primeros Ministros de los Países Baxos dende l'añu 1848.
Llingua de signos italiana
Llingua de Signos Italiana (Lingua dei Segni Italiana, LIS) è una llingua de signos in Italia (3.525.000-40.000), Suiza (426.800-10.000), San Marino (1.460) usada pola Comunidà Sorda.
Primer ministru de Bélxica
El primer ministru ye'l Xefe de Gobiernu de Bélxica. El cargu recibió esti nome dempués de la Primer Guerra Mundial, cola llegada de Léon Delacroix al poder. Antes, el Xefe de Gobiernu tenía'l títulu de "Xefe del Gabinete". Los princpales partíos políticos del país fueron estremaos en dos, según l'idioma (francés o neerlandés):
Esta ye la llista de los primeros ministros de Bélxica, dende 1830.
Llingua de Signos Española
La llingua de signos española (lengua de signos o señas española, LSE) ye la llingua xestual que usen principalmente los sordos españoles y persones que viven o rellaciónense con ellos. Anque nun hai estadístiques plenamente fiables, calcúlase que cuenta con más de 100.000 usuarios signantes, pa los que un 20 o 30% ye la so segunda llingua. Ta reconocida llegalmente dende l'añu 2007.
Dende un puntu de vista estrictamente llingüísticu, la LSE refierse a una variedá de llingües de signos emplegaes nuna estensa área central-interior de la península ibérica, teniendo como epicentru cultural y llingüísticu la ciudá de Madrid, con modalidaes propies en dalgunes árees asitaes n'Asturies, Aragón, Murcia, árees d'Andalucía Occidental (por exemplu, Sevilla) alredor de la provincia de Burgos.
La intelixibilidá mutua col restu de variedaes de llingües de signos emplegaes n'España, inclusive cola llingua xestual portuguesa.
Llingua de Signos Américana
Llingua de Signos Américana (American Sign Language, ASL) è una llingua de signos in Estaos Xuníos d'América (2.000.000) usada pola Comunidà Sorda.
Llingua de Signos Británica
Llingua de Signos Británica (British Sign Language, BSL) è una llingua de signos in Reinu Xuníu (2.525.000-77.000) usada pola Comunidà Sorda.
Llingua de Signos Francés
Llingua de Signos Francés (Langue des Signes Française, LSF) è una llingua de signos in Francia (3.506.800-100.000) usada pola Comunidà Sorda.
Llingua de Signos de Nueva Zelanda
Llingua de Signos de Nueva Zelanda (New Zealand Sign Language, NZSL) è una llingua de signos in Nueva Zelanda (9.000) usada pola Comunidá Sorda.
Noboru Takeshita
Noboru Takeshita (竹下 登 "Takeshita Noboru", 26 de febreru de 1924 – 19 de xunu de 2000) foi un políticu xaponés, fungió como'l 74º Primer Ministru de Xapón, dende'l 6 de payares de 1987 hasta'l 3 de xunu de 1989.
Yasuhiro Nakasone
Yasuhiro Nakasone (中曽根 康弘 "Nakasone Yasuhiro") nació'l 27 de mayu de 1918. Ye un políticu xaponés que aportó a primer ministru dende'l 27 de payares de 1982 hasta'l 6 de payares de 1987. Ye más conocíu por entamar la privatización de compañíes de propiedá estatal y por ayudar a revitalizar el nacionalismu xaponés mientres el tiempu del so mandatu como primer ministru.
Zenko Suzuki
Zenkō Suzuki (鈴木 善幸 "Suzuki Zenkō", 11 de xineru de 1911 – 19 de xunetu de 2004) foi un políticu xaponés, qu'exerció como'l 70º 70º primer ministru del so país, dende'l 17 de xunetu de 1980 hasta'l 27 de payares de 1982.
Toshiki Kaifu
Toshiki Kaifu (海部 俊樹 Kaifu Toshiki, nacíu'l 2 de xineru de 1931) ye un políticu xaponés. Foi'l 76u y 77u Primer Ministru de Xapón de 1989 a 1991. 
Nació en Nagoya, Prefectura de Aichi y educóse na Universidá de Waseda. Miembru del Partíu Lliberal Democráticu (LDP), Kaifu foi escoyíu llexislador en 1960 sirviendo en 13 oportunidaes. Foi Ministru d'Educación enantes de llegar a liderar el Partíu depués de que Noboru Takeshita y Sosuke Uno nun quixeren tomar el cargu; siendo escoyíu na "llista de líderes llimpios". 
Dom Mintoff
Dominic "Dom" Mintoff (Bormla (Cospicua), Malta, 6 d'agostu de 1916 - Tarxien, Malta, 20 d'agostu de 2012) foi un políticu maltés. Foi dirixente del Partíu Llaborista maltés. Graduóse como arquiteutu y como inxenieru civil.
Ocupó'l cargu de Primer Ministru ente 1955-58. Tres la independencia maltesa (1964) volvió repitir el cargu en 1971.
Stéphane Mallarmé
Stéphane Mallarmé (París, 18 de marzu de 1842 - Vulaines-sur-Seines, 9 de setiembre de 1898), qu'el so nome real yera Étienne Mallarmé, foi un poeta y críticu francés. Foi ún de los principales poetes simbolistes franceses, y les sos obres anticiparon ya inspiraron dalgunes de les escueles artístiques revolucionaries d'entamos del sieglu XX: cubismu, dadaísmu, futurismu y surrealismu.
Stéphane Mallarmé nació en París. Trabayó como profesor d'inglés y pasó la mayoría de la so vida nún estáu de pobreza relativa. Pesie a ello, foi famosu polos sos "salons", reuniones ocasionales d'intelectuales na so casa de la "rue de Rome" pa discutir sobre poesía, arte y filosofía. El grupu que se reunía ellí entamó a ser conocíu como "les Mardistes", porque reuníase los martes ("mardi"), y al traviés d'elli Mallarmé exerció una considerable influyencia sobro'l trabayu d'una xeneración d'escritores. Por bien de años eses sesiones, nes que Mallarmé facía de xuez, de bufón y de rei, foron consideraes el corazón de la vida intelectual de París. Ente los visitantes regulares taben William Butler Yeats, Rainer Maria Rilke, Paul Valéry, Stefan George, Paul Verlaine...
El 10 d'agostu de 1863 casose con Maria Christina Gerhard, y tuvo una fía, Geneviève Mallarmé, que nació'l 19 de payares de 1864. Mallarmé morrió en Valvins (anguaño Vulaines-sur-Seine) el 9 de setiembre de 1898.
Los primeros trabayos de Mallarmé dében-y muncho al estilu de Charles Baudelaire, que ye consideráu'l precursor del simbolismu lliterariu. El so estilu posterior fin de siècle, d'otra banda, anticipa munches de les fusiones ente la poesía y les otres artes qu'españaríen nel sieglu siguiente. Muncho d'esti trabayu posterior esploró la rellación ente conteníu y forma, ente'l testu y la disposición de les pallabres y los espacios valeros na páxina. Esto vese nidio nel so caberu gran poema, "Un coup de dés jamais n'abolira le hasard" (Una tirada de dados nunca va acabar col azar), de 1897.
Considérase a Mallarmé un poeta difícil de tornar a otra llingua. La dificultá débese en parte a la naturaleza complexa y multifacética de munches de les sos obres, pero tamién al importante papel que xuega la sonoridá de les pallabres, munches vegaes más importante qu'el so significáu, na so poesía. Esti aspectu de la so poesía fizo que fora sometida a un análisis musical por dellos autores, y tamién que fora fonte d'inspiración pa delles composiciones musicales.
Llingua de Signos Maltés
Llingua de Signos Maltés (Lingwa tas-Sinjali Maltija, LSM) è una llingua de signos in Malta (20.800-200) usada pola Comunidà Sorda.
Llingua de Signos Brasiliana
Llingua de Signos Brasiliana (Língua Brasileira de Sinais, LIBRAS) è una llingua de signos in Brasil (5.750.800) usada pola Comunidà Sorda.
Larry Brantley
Lawrence "Larry" Brantley ye un actor y cómicu estauxunidense.
Tomiichi Murayama
Tomiichi Murayama (村山 富市 "Murayama Tomiichi", 3 de marzu de 1924) ye un políticu xaponés qu'exerció como'l 81º primer ministru de Xapón, dende'l 30 de xunu de 1994 hasta'l 11 de xineru de 1996. Foi líder del Partíu Social Demócrata de Xapón (hasta 1996 el Partíu Socialista de Xapón) y dempués dempués de casi 50 años d'hexemonía del Partíu Lliberal Democráticu, dende la dómina de Tetsu Katayama, foi'l primer socialista que se convertía en Primer Ministru xaponés. Ye reconocíu por haber lleíu'l discursu «N'ocasión del quincuaxésimu aniversariu del fin de la guerra», onde s'esculpó públicamente poles otomíes del xaponeses mientres la Segunda Guerra Mundial.
Primer Ministru d'Albania
El primer ministru ye'l Xefe de Gobiernu d'Albania.
Esta ye la llista de los primeros ministros d'Albania dende l'independencia del país en 1912.
Freundel Stuart
Freundel Jerome Stuart (27 d'abril de 1951) ye un políticu barbadianu qu'ocupa'l cargu de Primer Ministru de Barbados dende'l 23 d'ochobre de 2010.
Sali Berisha
Sali Ram Berisha (15 d'ochobre de 1944, Tropojë) ye un políticu, cardiólogu y profesor albanés. Foi Primer Ministru d'Albania dende 2005 hasta 2013. Foi tamién presidente del país dende 1992 hasta 1997.
Edi Rama
Edi Rama (Tirana, 4 de xunetu de 1964) ye'l Primer Ministru d'Albania dende'l 15 de setiembre de 2013.
Óscar Arias Sánchez
Óscar Rafael de Jesús Arias Sánchez (Heredia, 13 de setiembre de 1940) ye abogáu, economista, politólogu y empresariu costarricense. Ex-presidente de Costa Rica en 2 periodos de 1986-1990 y 2006-2010.
Recibió'l Premiu Nobel de la Paz en 1987, por participar nos procesos de paz nos conflictos armaos d'América Central de la Década de 1980, cuantimás pola so oposición al sofitu estaunidense nel conflictu nicaragüense de los contres.
Jonathan Freeman
Jonathan Freeman (5 de febreru de 1950) ye un actor y cómicu d'Estaos Xuníos d'América.
Jim Meskimen
James Ross "Jim" Meskimen (10 de setiembre de 1959) ye un actor y cómicu estaoxunidense.
Dick Sittig
Richard "Dick" Sittig ye un actor y cómicu estaoxunidense.
Beluchistán
Beluchistán (en llingua balochi بلوچستان, "la tierra los baloch") ye una rexón desértica y montañosa de la meseta iranina, nel suroeste d'Asia. Compriende'l suroeste de Pakistán, el sudeste d'Irán y una pequeña parte del suroeste d'Afganistán. La parte meridional de Beluchistán ye conocida pol so nome históricu, Makrán. Ocho millones de balochi viven en Pakistán, y otru millón n'Irán, en tierres mayormente desértiques; unos 100.000 viven n'Afganistán, y unos 30.000 más en Turkmenistán.
Beluchistán recibe'l so nome de les tribus Baloch qu'habiten la rexón y tienen el balochi como la so llingua nativa. El persa, el pashtu y l'urdu son usaes como segundes llingües en delles zones, mentanto que la llingua brahui ye falada pola minoría Brahui.
Los llendes xeográficos de Beluchistán son:
Les evidencies más antigües d'ocupación humana no qu'anguaño ye Beluchistán remóntense al paleolíticu, representáu por campamentos de cazadores y ferramientes de piedra. Los asentamientos más antiguos remóntense al neolíticu cerámicu (7000-6000 e.C.), y inclúin l'asentamientu de Mehrgarh, na llanura de Kachi. Nel calcolíticu eses aldees ficiéronse más grandes de resultes del desarrollu del comerciu tanto de productos ellaboraos (cerámica) como de materies primes. Pal 2500 e.C., na edá del Bronce, la rexón taba dientro la cultura Harappan.
p
Del sieglu I al III la rexón taba dirixida polos "Pāratarājas" (reis pārata), una dinastía de reis indo-partos o indo-escites que parez que correspuenden colos Pāratas qu'apaecen mencionaos nel Mahabharata, los Puranas y otros escritos védicos ya iraninos contemporáneos. La efixie de los reis pārata aportó a nosotros al traviés de les sos monedes. Nelles representábase, nuna cara, el bustu del rei, y n'otra una esvástica dientro d'una lleenda circular, escrita en brahmi nes monedes de plata y en kharoshthi nes de cobre. La mayoría d'eses monedes alcontráronse cerca Loralai, nel oeste del actual Pakistán. 
La rexón foi islamizada nel sieglu IX, y convirtióse en parte del territoriu de los safárides de Zaranj. Estos foron sustituyíos polos gaznávides y los góridos. En 1749 Ahmad Shah Durrani incorporó la zona al imperiu afghanu. Nueve años después, en 1758, el Kan de Kalat Mir Noori Naseer Khan Baloch rebelose escontra elli y lliberó a Beluchistán, qu'algamó la so independencia. La fastera occidental foi invadida por Irán nel sieglu XIX, afitándose la llende ente los dos estaos en 1871. Yá yera la dómina, por embargu, del protectoráu británicu, que determinó que les tierres de Beluchistán nun se convirtieran, como pretendíen los nacionalistes balochi, nún estáu independiente cuando ellos colaron de la rexón. De magar la independencia de Pakistán, hubo trés revueltes nacionalistes, que tentaron, ensin consiguilo, espulsar al exércitu pakistanín pa recuperar la independencia de la rexón.
La rexón ta alministrativamente dividida ente trés países: Pakistán, Afganistán ya Irán. La parte mayor correspuénde-y a Pakistán, y la so capital ye la ciudá de Quetta; otres ciudaes importantes nel Beluchistán pakistaní son Gwadar, Turbat, Khuzdar, Sibi y Kalat. Tanto Pakistán como Irán refuguen los argumentos de los nacionalistes balochi y consideren les fasteres beluchistantes embaxo'l so control como parte indivisible del so territoriu.
La fastera septentrional, que foi colocada pol Imperiu británicu dientro d'Afganistán pa debilitar la fuercia de los balochi, inclúi el distritu Chahar Burjak de la provincia de Nimruz y el desiertu de Registán dientro de les provincies d'Helmand y Kandahar.
Shinzō Abe
Shinzō Abe (xaponés: 安倍 晋三 abe ɕinzo, 21 de setiembre de 1954) ye un políticu xaponés, presidente del Partíu Lliberal Democráticu (PLD) y Primer Ministru de Xapón dende avientu de 2012.
Ye'l presidente del Grupu Parlamentariu de Propulsión de "Oyagaku", y 90º y 96º Primer Ministru de Xapón. Foi'l primer ministru más nuevu de Xapón dende'l fin de la Segunda Guerra Mundial, y el primeru nacíu tres la mesma.
Yukio Hatoyama
Yukio Hatoyama (xaponés 鳩山由紀夫 Hatoyama Yukio, n. Tokyo, 11 de febreru de 1947) ye un políticu socialdemócrata xaponés, Primer Ministru de Xapón ente setiembre de 2009 y xunu de 2010, en resultando escoyíu nes elecciones xenerales del 30 d'agostu de 2009. El so trunfu, ganando al Partíu Lliberal Democráticu, supunxo'l términu de sesenta años de gobiernos lliberal-conservadores y l'instalación del primer gobiernu progresista nel país dende la derrota del socialista Tetsu Katayama en 1948. Yukio Hatoyama forma parte de la cuarta xeneración de políticos de la familia Hatoyama.
Naoto Kan
Naoto Kan (xaponés 菅 直人 "Kan Naoto", 10 d'ochobre de 1946) ye un políticu xaponés, miembru del Partíu Democráticu de Xapón y Primer Ministru de Xapón dende'l 8 de xunu de 2010, cuando sustituyó a Yukio Hatoyama, hasta'l 2 de setiembre de 2011.
Yoshihiko Noda
Yoshihiko Noda (xaponés: 野田 佳彦 "Noda Yoshihiko" 20 de mayu de 1957) ye un políticu xaponés del Partíu Democráticu de Xapón (PDJ), miembru de la Cámara de Representantes (cámara baxa) na Dieta (parlamentu nacional) y Primer Ministru de Xapón ente 2011 y 2012.
Matthew J. Munn
Matthew James Munn (1981) ye un actor y cómicu estaoxunidense.
Luis Alberto Monge
Luis Alberto Monge Álvarez (Alajuela, 29 d'avientu de 1925) foi'l Presidente de la República de Costa Rica (1982 - 1986) pol Partíu Lliberación Nacional (PLN).
Proclamó la neutralidá activa y perpetua de Costa Rica nos conflictos centroamericanos. Llogró estabilizar la economía del país implementando midíes esternes ya internes. Tuvo la iniciativa de llevar a cabu'l Diálogu de San José, en 1983, qu'afitó'l fortalecimientu de les rellaciones ente Europa y América Central.
Primer ministru de Bielorrusia
El primer ministru ye'l xefe de gobiernu de Bielorrusia. Esta ye la llista de los primeros ministros de Bielorrusia, dende 1918 hasta'l presente.
Presidente de Tunicia
Esta ye la llista de los presidentes de Tunicia dende 1957.
Moncef Marzouki
Moncef Marzouki (en árabe: المنصف المرزوقي‎) que'l so nome completu ye Al-Moncef ben Mohammed Bedoui Al-Marzouki (Grombalia, 7 de xunetu de 1945) ye un políticu, escritor y médicu tunecín, presidente de la República dende'l 13 d'avientu de 2011, en siendo escoyíu'l día anterior pola Asamblea Constituyente, y hasta el 31 d'avientu de 2014. Hasta la so llegada a la xefatura del Estáu tunecín foi presidente del partíu Congresu pa la República (CPR) dende la so fundación en 2001.
Primer Ministru de Tunicia
Esta ye la llista de primeros ministros de Tunicia dende'l independencia en 1956, hasta'l presente.
Thanom Kittikachorn
Thanom Kittikachorn foi un dictador militar tailandés. Un acérrimu anti-comunista, Thanom supervisó una década de gobiernu militar en Tailandia dende 1963 hasta 1973, hasta que protestes públiques qu'esplotaron en violencia y obligar a arrenunciar. El so regresu del esiliu en 1976 desamarró protestes que llevó a una masacre de manifestantes, siguíu d'un golpe militar.
Thanom morrió a los 92 años d'edá'l 16 de xunu de 2004 nel Hospital Bangkok Xeneral, dempués de sufrir una apoplexía y un ataque al corazón en xineru de 2004. Los sos gastos médicos fueron pagaos pol Rei Bhumibol Adulyadej. El so cremación foi'l 25 de febreru de 2007, en Wat Debsirin. La reina Sirikit presidió la ceremonia de cremación, allumando la llapada real, en nome del rei Bhumibol. La Princesa Chulabhorn tamién tuvo ellí.
László Sólyom
László Sólyom (Pécs, 3 de xineru de 1942) foi'l presidente d'Hungría, en venciendo a Katalin Szili, candidata del Partíu Socialista Húngaru nes elecciones del 7 de xunu de 2005.
Nacíu en Pécs, estudió Derechu, carrera que terminó en 1965. Convertir en profesor de Derechu Civil en 1983, na Universidá Eötvös Loránd. Nos años 80 debuta en política como conseyeru xurídicu pa organizaciones civiles medioambientales.
Convertidu en presidente del Tribunal Constitucional en xunetu de 1990.
Ye fundador de "Védegylet", una organización non gubernamental, creada en 2000.
Sólyom ye doctor honoris causa pola Universidá de Colonia en Alemaña dende 1999.
Pál Schmitt
Pál Schmitt (Budapest, 13 de mayu de 1942) ye un políticu y exesgrimista húngaru, Presidente d'Hungría ente 2010 y 2012.
Schmitt nació en Budapest, capital d'Hungría, el 13 de mayu de 1942; en 1955 empezó la so carrera deportiva na esgrima.
János Áder
János Áder (Csorna, 9 de mayu de 1959) ye un políticu y abogáu húngaru qu'ocupa'l cargu de Presidente d'Hungría dende'l 10 de mayu de 2012. Ye cofundador del partíu Fidesz y presidió la Asamblea Nacional d'Hungría ente 1998 y 2002. Tamién foi eurodiputáu.
Ronald Reagan
Ronald Wilson Reagan (nacíu'l 6 de febreru de 1911 – 5 de xunu de 2004) en Connecticut, Estaos Xuníos) foi'l 40 presidente de los Estaos Xuníos d'América. Enanties yera'l Gobernador del estáu de California. Miembru tradicional del Partíu Republicanu.
Mike Myers
Michael Jonathan "Mike" Myers (25 de mayu 1963) ye un actor y cómicu Canadá.
Harry el suciu
Harry el suciu (Dirty Harry) ye una película de 1971 dirixida por Don Siegel ya interpretada por Clint Eastwood, Andrew Robinson, Reni Santoni, John Vernon y Harry Guardino nos papeles principales. Basóse nun casu verídicu, el del Asesín del Zodiacu.
Doblada al asturianu por Gonzali Producciones estrenóla la Radiotelevisión del Principáu d'Asturies nuna emisión el 2 de xineru de 2015. Esta empresa fizo un casting ente más de cien persones pa escoyer al repartu del versionáu, que formaron 34 dobladores. Illán Gonzali dirixó y produció'l versionáu.
Harry Callahan (Clint Eastwood) ye un policía que se crió na cai. Los sos compañeros nómenlu «Harry el suciu» polos particulares métodos qu’emplega na llucha contra’l crimen y porque siempres s’encarga de los trabayos más desagradables. En San Francisco, un francotirador mató yá a dos persones. Harry va ser l’encargáu de resolver el casu.
Clint Eastwood contribuyó col so carisma a perfacer un personaxe que diba convertise n'iconu. Amás, el so antagonista en pantalla, Andy Robinson, llogró ún de los psicópates más famosos de la historia del cine. L'ésitu en taquilla de la película condució a la producción de cuatro secueles. 
Harry Callahan tamién contribuyó a facer popular el revólver Modelu 29 calibre .44 Magnum de Smith & Wesson. 
Les escenes rodáronse n'esteriores reales de la ciudá de San Francisco; sacante la del atracu del bancu, que se filmó nuna cai falsa d'estudiu. 
Otros dobladores que participaron nel doblaxe son Íñigo Varela, Ángel Héctor Sánchez, Hugo García, Silvino Torre, Asier Arteche, Marisa López Diz, Graciela Oliveira, Sergio Buelga, Santiago Robles, Miguel Ángel Suárez, Xandru Martino, Gilberto Ramírez, Luis Ortíz, María Rendueles, Alfredo López Castaño, Andrés Coto y Patricia Vega.
Zrezal d'Aliste
Zrezal d'Aliste ye una localidá española allugada nel conceyu de Mueles del Pan, na provincia de Zamora, Castiella y Llión.
El topónimu de los llugares denominaos "cerezal" tien el so orixe nel asturllionés "zrezal", que fai referencia a lo qu'en castellanu se denomina "el cerezo". Mientres la Reconquista nel Reinu de Llión foi bien común fundar poblaciones sol topónimu d'árboles, plantes o frutos.
Barruecopardo
Berrecupardu ye un conceyu español allugáu na fastera de La Ramaxería, na provincia de Salamanca, de l'antigua Rexón de Llión, güei la comunidá autónoma de Castiella y Llión. Asitiáu na ecorexón de les arribes, forma parte del Parque Natural d'Arribes del Dueru.
El so clima ye mesetario: llongures y fríos iviernos con frecuentes temperatures per debaxo de los cero graos, especialmente peles nueches, y con predominiu de fuertes xelaes; primaveres curties, fríes de primeres y apacibles el restu; branos curtios, calorosos y secos, algamando mientres el día temperatures cercanes a los 40 °C; les serondes llargues, fríos, secos y embruscaos. Pluviométricamente depende de los años, anque les agües suelen ser más intenses dende'l final de la seronda hasta mediada la primavera.
Berruecupardu tien un clima mediterraneu Csb (templáu con branu secu y templáu) na frontera con un clima Csa (templáu con branu secu y calorosu) según la clasificación climática de Köppen.
Almendra (Salamanca)
Almendra ye un conceyu español allugáu na fastera de La Ramaxería, na provincia de Salamanca, de l'antigua Rexón de Llión, güei la comunidá autónoma de Castiella y Llión. Asitiáu na ecorexón de les arribes, forma parte del Parque Natural d'Arribes del Dueru.
Almendra (Zamora)
Almendra ye una localidá española allugada nel conceyu de San Pedru de la Nave-Almendra, na provincia de Zamora, Castiella y Llión.
Pozos de Hinojo
Pozos de Fenoyu (Pozos de Hinojo en castellanu) ye un conceyu español allugáu na comarca de la Tierra de Vitigudino, provincia de Salamanca, Castiella y Llión.
En documentos de la Edá Media o que recueyen información sobre aquella dómina, l'actual "Pozos de Hinojo" vien referenciáu como "Pozos de Fenoio", siendo la última palabra fácilmente reconocible como "fenoyu", palabra asturlleonesa utilizada pa faer referencia a lo qu'en castellanu se conoz como "hinojo". Mientres la Reconquista nel Reinu de Llión foi bien común fundar poblaciones sol topónimu d'árboles, plantes o frutos. Asina faciendo usu del "fenoyu" como topónimu esisten la salmantina La Fenoyosa, la llionesa Castrufenoyu o la asturiana Fenoyeda.
Taavi Rõivas
Taavi Rõivas (Tallinn, 26 de setiembre de 1979) ye un políticu y economista estoniu. Anguaño ye'l primer ministru d'Estonia dende'l 26 de marzu de 2014, el más nuevu xefe de gobiernu de la Unión Europea.
Bogajo
Bogajo ye un conceyu español de la provincia de Salamanca, na comunidá autónoma de Castiella y Llión. Intégrase na comarca de El Abadengo.
Peralejos de Abajo
Peralejos de Abajo ye un conceyu español allugáu na comarca de la Tierra de Vitigudino, provincia de Salamanca, Castiella y Llión.
La Peña (Salamanca)
La Peña ye un conceyu español allugáu na fastera de La Ramaxería, na provincia de Salamanca, de l'antigua Rexón de Llión, güei la comunidá autónoma de Castiella y Llión. Asitiáu na ecorexón de les arribes, forma parte del Parque Natural d'Arribes del Dueru.
Santa Marta de Tormes
Santa Marta de Tormes ye un conceyu español allugáu na comarca del Campu de Salamanca, provincia de Salamanca, Castiella y Llión.
Samartín del Castañar
Samartín del Castañar (San Martín del Castañar en castellanu) ye un conceyu español allugáu na comarca de la Sierra de Francia, provincia de Salamanca, Castiella y Llión.
Robrea
Robrea (Robleda en castellanu) ye un conceyu español allugáu na comarca d'El Rebollal, provincia de Salamanca, Castiella y Llión.
Conde-Duque d'Olivares
Gaspar de Guzmán y Pimentel Ribera y Velasco de Tovar (Roma, 6 de xineru de 1587 - Toro, 22 de xuliu de 1645) foi un noble y políticu español, III conde d'Olivares, I duque de Sanlúcar la Mayor, I marqués d'Heliche, I conde d'Arzarcóllar y I príncipe d'Aracena, conocíu comu el conde-duque d'Olivares, validu del rei Felipe IV (que reina hasta 1665) entre 1622 y 1643. Gobernó la Monarquía Hispánica nun periodu de crisis y llevó a cabu un intensu llabor reformista pa defender el prestixu de la Corona y consiguir una mayor unidá entre los sos reinos. 
Abraham Kuyper
Abraham Kuijper, más conocíu como Abraham Kuyper (Maassluis, 29 d'ochobre de 1837 - L'Haya, 8 de payares de 1920) foi un teólogu, periodista y políticu neerlandés. Foi primer ministru de los Países Baxos ente 1901 y 1905. Él fundó'l Partíu Antirrevolucionariu.
Daniel Oduber Quirós
Porfirio Ricardo José Luis Daniel Oduber Quirós (San José, 25 d'agostu de 1921 — Escazú, 13 d'ochobre de 1991) foi un políticu costarricense, presidente de Costa Rica de 1974 a 1978, abogáu, filósofu, poeta y ensayista.
John Lithgow
Jonathan Arthur "John" Lithgow (19 de ochobre de 1945) ye un actor y cómicu estaoxunidense.
Economía de Tailandia
Tailandia, con una bona infraestructura, una economía de mercáu abiertu, polítiques favorables a inversiones y fuertes polítiques d'esportación, tuvo una sólida crecedera ente los años 2000 y 2007, superior a 4% al añu, algamando cotes del 6,9% y 6,1% en 2003 y 2004, en recuperándose de la crisis asiática del 1997-1998.
Mientres la última etapa del Gobiernu del primer ministru Thaksin en 2006, el nivel d'inversiones baxó un 26%. La crisis financiera global del 2008-2009 afectó severamente les esportaciones del país, cola mayoría de los sectores sufriendo amenorgamientos significativos. El 2009 la economía contraxo 2,2%.
Les esportaciones del país – principalmente máquines y componentes electrónicos, productos agrícoles y xoyes – siguen a impulsar la economía, representando más de metá del productu internu brutu. El 2007 yera la segunda economía más fuerte de la zona de sureste asiáticu tres Indonesia.
Dana Snyder
Dana Snyder (14 de payares 1973) ye un actor y cómicu estaoxunidense.
Economía de Turkmenistán
Turkmenistán ye un país cubiertu principalmente por desiertu, con una agricultura intensiva en oasis irrigados, y con grandes reserves de petroleu y gas natural. Los principales cultivos son algodón y el trigu. El país aportó a el 10º productor mundial d'algodón, pero colleches probes n'años recién llevaron a un amenorgamientu de 50% na producción.
A pesar de que Turkmenistán foi unu de los países de la zona euru-asiática de l'antigua XRSS que menos sufrió les consecuencies económiques de la desintegración, les difíciles relaciones coles antigües repúbliques soviétiques, llevaron al impagu de parte de la delda contraida con esti país y al boicó de les sos esportaciones, especialmente por Ucrania. Esti procesu nun se vio claramente superáu pol tresformamientu económica col pasu d'un sistema comunista a unu capitalista, pos l'Estáu caltién hasta la fecha una política d'escases privatizaciones y una tecnoloxía minera ya industrial bien retrasada.
Pitiegua
Pitiegua ye un conceyu español allugáu na comarca de L'Armuña, provincia de Salamanca, Castiella y Llión.
Sobradillo
Sobradillo ye un conceyu español allugáu na comarca de L'Abadengu, provincia de Salamanca, Castiella y Llión.
Alba de Tormes
Alba de Tormes ye un conceyu español allugáu na comarca de la Tierra d'Alba, provincia de Salamanca, Castiella y Llión.
Miranda del Castañar
Miranda del Castañar ye un conceyu español allugáu na comarca de la Sierra de Francia, provincia de Salamanca, Castiella y Llión.
La Atalaya (Salamanca)
La Atalaya ye un conceyu español de la provincia de Salamanca, na comunidá autónoma de Castiella y Llión. Intégrase dientro de la comarca d'El Campo de Agadones.
Almenara de Tormes
Almenara de Tormes ye un conceyu español allugáu na comarca de la Tierra de Lledesma, provincia de Salamanca, Castiella y Llión.
Fontes de Masuecu
Fontes de Masuecu (Fuentes de Masueco en castellanu) ye una localidá española allugada nel conceyu de Cabeza'l Caballu, na provincia de Salamanca, Castiella y Llión.
Alba de Yeltes
Alba de Yeltes ye un conceyu español allugáu na comarca de El Campu de Yeltes, provincia de Salamanca, Castiella y Llión.
Zrezal de Senabria
Zrezal de Senabria (Cerezal de Sanabria en castellanu) ye una localidá española allugada nel conceyu d'Asturianos, na provincia de Zamora, Castiella y Llión.
Jacob Zuma
Jacob Gedleyihlekisa Zuma (Nklandla, 12 d'abril de 1942) ye un políticu sudafricanu y actual Presidente de Sudáfrica. Ye tamién l'actual presidente del Congresu Nacional Africanu (CNA), partíu políticu nel poder na República de Sudáfrica, escoyíu pola Conferencia Nacional el 18 d'avientu de 2007. Zuma foi vicepresidente de la República dende 1999 hasta 2005.
Presidente de Sudáfrica
El Presidente de la República de Sudáfrica, según la constitución actual de Sudáfrica, ye'l Xefe d'Estáu y Xefe de gobiernu del país. 
Ente los años 1961 y 1984, la función de presidente yera honorífica. El poder yera exercíu pol Xefe de gobiernu, el primer ministru. A partir de 1984, la función de primer ministru foi abolida.
Mientres el periodu del "apartheid" (1961 hasta 1994) el Xefe d'Estáu de Sudáfrica yera denomináu Presidente d'Estáu ("State Presidente" n'inglés o "Staatspresident" n'Afrikaans). De 1994 hasta'l presente'l títulu ye, a cencielles, Presidente.
La República de Sudáfrica asocedió a la Xunión Sudafricana'l 31 de mayu de 1961.
&quot;Weird Al&quot; Yankovic
Alfred Matthew Yankovic (23 d'ochobre de 1959) ye un cantautor, cantante, humorista y productor nacíu nos Estaos Uníos.
Walt Dohrn
Walter "Walt" Dohrn (5 d'avientu de 1970) ye un actor y cómicu estaoxunidense.
Ahigal de Villarino
Ahigal de Villarino ye un conceyu español de la provincia de Salamanca enmarcáu na comarca de La Ramaxería, na comunidá autónoma de Castiella y Llión.
El topónimu de la serie de llugares denominaos "Ahigal" tien el so orixe nel asturllionés "la figal". Nel casu del presente pueblu, apaez citáu como Figal en 1265 y La Higal en numberosos documentos a partir del sieglu XVII. Na evolución dende La Figal a [El] Ahigal prodúxose una segmentación errónea del artículu.
Walker Evans
Walker Evans (Sant Louis, Missouri, 3 de payares de 1903, 10 d'abril de 1975) foi un fotógrafu estauxunidense principalmente conocíu pol so trabayu pa la Farm Security Administration (FSA) documentando los efectos de la Gran Depresión. Munchos de los sos trabayos tan en coleciones permanentes de museos y fueron oxetu de retrospectives n'instituciones como The Metropolitan Museum of Art o George Eastman House.
Walker Evans nació en Sant Louis, Missouri, fíu de Jessie y Walker, una familia acomodada. So padre yera director de publicidá. Pasó la so mocedá en Toledo, Chicago, y Nueva York. Acudió al The Loomis Institute y Mercersburg Academyanantes de graduase na Phillips Academy n'Andover, Massachusetts, en 1922. Estudió lliteratura fracesa a lo llargo d'un añu nel Williams College, pasando munchu tiempu na biblioteca de la escuela anantes d'abandonala. Depués pasó un añu en París en 1926, tornando a los Estaos Xuníos pa xunise al ambiente lliterariu y l'arte de vanguardia en Nueva York. John Cheever, Hart Crane, y Lincoln Kirstein fueron dellos de los sos amigos. Yra un empleáu d'una firma corredora de bolsa en Wall Street dende 1927 hasta 1929.
Evans entamó la so carrera fotográfica en 1928, tiempu nel que vivía n'Ossining, Nueva York Les sos influencies fueron Eugène Atget y August Sander. En 1930, publicó tres fotografíes (Brooklyn Bridge) nel llibru de poesía " The Bridge " de Hart Crane. En 1931, tomó una riestra de fotos de cases victorianes de los alredores de Boston patrocináu por Lincoln Kirstein. En 1933, fotografió en Cuba pal editor de Carleton Beals 'The Crime of Cuba' ', fotografiando la revuelta contra'l dictador Gerardo Machado . En Cuba, Evans conoció brevemente a Ernest Hemingway.
En 1935, Evans pasó dos meses trabayando nuna campaña fotográfica plazo fijado para la "Resettlement Administration" (RA) en Virginia Occidental y Pensilvania. Más seró entamaría a trabayar pa la Farm Security Administration (FSA), principalmente nel Sur de los Estaos Xuníos.
Nel veranu de 1936, cuando tovía trabayaba pa la FSA, él y l'escritor James Agee fueron enviados pola revista " Fortune " ral concáu de Hale, Alabama, pa facer un reportaxe que, finalmente, la revista nun publicó. En 1941, con fotografíes d'Evans y textos d'Agee detallaron la estancia de los dos con tres families d'arrendatarios blancos del Sur d'Alabama nel tiempu de la Gran Depresión foi asoleyáu l'innovador ensayu "Let Us Now Praise Famous Men". Esi relatu detalláu de tres families campesines pinta un retratu conmovedor de la probitú rural. Notando una semeyanza col llibru de Beals, el críticu Janet Malcolm, nel so llibru de 1890, "Diana & Nikon: Essays on the Aesthetic of Photography", señaló la contradición ente una especie de disonancia angustiada na prosa d'Agree y la tranquila y maxistral belleza de les fotografíaes d'aparceros d'Evans. 
Les tres families encabezaes por Bud Fields, Floyd Burroughs y Frank Tingle, vivíen en Hale Conty un pueblu d'Akron (Alabama), y los dueños de la tierra na que les familias trabayaben dixeron qu'Evans y Agee yeren "axentes soviéticos ", aunque Allie Mae Burroughs, la muyer de Floyd, recordó nes entrevistes posteriores el so desacuerdu con esa información. Les fotografíes d’Evans de les families convirtiéronse n'iconos de la miseria del tiempu de la Depresión. En setiembre de 2005, " Fortune " revisitó'l condáu de Hale y a los descendientes de les tres families pa la so edición del 75 aniversariu. Charles Burroughs, que tenía cuatro años cuando Evans y Agee visitaron a la familia, taba "tovía enfadáu" con ellos por non-yos enviar una copia del llibru a la familia.
Evans continuó trabayando pa la FSA hasta 1938. Esi añu entamóse una exposición, "Walker Evans: American Photographs", nel Muséu d'Arte Modernu de Nueva York. Esta foi la primer esposición nesti muséu dedicada a la obra d'un solu fotógrafu. El catálogu incluye un ensayu d'acompañamientu de Lincoln Kirstein, col qu'Evans ficiera amistá nos sos primeros tiempos en Nueva York.
En 1938, Evans tamién tomó les sos primeres semeyes nel metro de Nueva York con una cámara oculta nel abrigu, que seríen recoyíes en forma de llibru en 1966 baxo'l títulu "Many are Called". En 1938 y 1939, Evans trabayó con Helen Levitt.
Evans, lo mesmo qu'otros fotógrafos como Henri Cartier-Bresson, nun avezaba a pasar tiempu nel cuartu escuru faciendo revelaos de los sos negativos. Sólo de manera informal supervisaba la realización de copies de la mayoría de les sos fotografíes, n'ocasiones sólo amestaba notes manuscrites a los negativos con instrucciones sobre dellos aspeutos del procesu d'impresión.
Evans yera un apasionáu llector y escritor, y en 1945 formó parte de la redación de la revista " Time. Poco depués convirtióse n'editor de " Fortune ". Esi añu, convirtióse en profesor de fotografía na Facultá de Diseñu Gráficu na Escuela d'arte de la Universidá de Yale.
Nunu de los sos últimos proyectos fotográficos, Evans completó un portfolio en blanco y negro de "Brown Brothers Harriman" pa la publicación en "Partners in Banking", asoleyáu en 1968 pa celebrar el 150 aniversariu del bancu En 1973 y 1974, tamién editó una llarga serie cola entós nueva cámara Polaroid SX-70, depués de que la edá y la mala salú-y ficiera abegoso trabayar con un equipu complexu.
En 1971, el Muséu d'Arte Modernu entamó una esposición del so trabajyu tituláu simplemente "Walker Evans".
Evans morrió nel so llar en New Haven (Connecticut), en 1975.
En 1994, la herencia de Walker Evans foi entregada al Metropolitan Museum of Art de Nueva York. El Muséu Metropolitanu d'Arte ye l'únicu titular de los derechos d'autor de toles obres d'arte en tolos medios de Walker Evans. La única escepción ye un garapiellu d'aproximadamente 1.000 negativos depositaos na Biblioteca del Congresu que fueron producíos pa Resettlement Administration (RA) / Farm Security Administration (FSA).
Conrad Vernon
Conrad Vernon IV (1968) ye un actor, director, y cómicu estaoxunidense.
Fresno de la Ribera
Fresno de la Ribera ye un conceyu español allugáu na comarca de la Tierra del Pan, provincia de Zamora, Castiella y Llión.
Mientres la Reconquista nel Reinu de Llión foi bien común fundar poblaciones sol topónimu d'árboles, plantes o frutos. En dellos documentos hestóricos l'actual "Fresno" vien referenciada con nomes como "Frexno", "Freisno" o "Freixino", siendo reconocible nellos la palabra "freisnu", utilizada pa faer referencia a lo qu'en castellanu se conoz como "fresno". Asina por casu, faciendo usu del "freisnu" como topónimu esisten los llugares El Freisnu, Fresnadieḷḷo, Fresnéu, Fresneo o Fresnosa n'Asturies y La Freisneda, en Salamanca. 
Arribes
Col nome de Arribes podemos facer referencia a:
Ahigal de los Aceiteros
Ahigal de los Aceiteros ye un conceyu español de la provincia de Salamanca, na comunidá autónoma de Castiella y Llión. Intégrase na comarca de El Abadengo. Pertenez al partíu xudicial de Vitigudino.
El so municipiu ta formáu por namás un nucleu de población, cuenta con una superficie total de 27,93 km² y según los datos de población del padrón municipal ellaboráu pol INE nel añu 2014, cuenta con una población de 103 habitantes.
El topónimu de la serie de llugares denominaos "Ahigal" tien el so orixe nel asturllionés "la figal". Esta llocalidá queda aludida con probabilidá nuna cita de 1434 nel archivu de Ciudad Rodrigo a un tal Alfonso Ferrandez de "La Figal". Tamién na provincia de Salamanca esiste'l casu d'Ahigal de Villarino citáu como Figal en 1265 y La Higal en numberosos documentos a partir del sieglu XVII. Na evolución dende La Figal a [El] Ahigal prodúxose una segmentación errónea del artículu.
Buenamadre
Buenamadre ye un conceyu español allugáu na comarca del Campu de Salamanca, provincia de Salamanca, Castiella y Llión.
Buenavista (Salamanca)
Buenavista ye un conceyu español allugáu na comarca de la Tierra de Alba, provincia de Salamanca, Castiella y Llión.
Cabeza del Caballo
Cabeza del Caballo ye un conceyu español allugáu na comarca de La Ramaxería, provincia de Salamanca, Castiella y Llión.
Cerezal de Peñahorcada
Cerezal de Peñahorcada ye un conceyu español allugáu na comarca de La Ramaxería, provincia de Salamanca, Castiella y Llión.
El topónimu de los llugares denominaos "cerezal" d'orixe asturllionés, naz mientres la Reconquista nel Reinu de Llión foi bien común fundar poblaciones sol topónimu d'árboles, plantes o frutos.
Cerralbo
Cerralbo ye un conceyu español allugáu na comarca de El Abadengo, provincia de Salamanca, comunidá autónoma de Castiella y Llión. 
Tien un área de 51,59 km², con una población de 242 habitantes (2003).
Alcuéntrase a 84 km de Salamanca, la capital de la provincia, a unos 680 metros de altitú sobre'l nivel del mar. 
La Fregeneda
La Fregeneda ye un conceyu español allugáu na comarca de El Abadengo, provincia de Salamanca, Castiella y Llión.
Mientres la Reconquista nel Reinu de Llión foi bien común fundar poblaciones sol topónimu d'árboles, plantes o frutos. En dellos documentos hestóricos l'actual "La Fregeneda" vien referenciada con nomes como "Frexneda", siendo reconocible nellos la pallabra "fresnu", utilizada pa faer referencia al árbol y por tanto "fregeneda~fresneda" significaría "campu de fresnos". Asina por casu, faciendo usu del "fresnu" como topónimu esisten los llugares Fresno de la Ribera, en Zamora, o El Fresno y La Freisneda, n'Asturies.
Guadramiro
Guadramiro ye un conceyu de la provincia de Salamanca. Tién un área 31,48 km², con una población de 205 habitantes (2003). Alcuéntrase a 74 km de Salamanca, la capital provincial.
Foi reconquistáu nel añu 939 por Ramiru II de Llión, de quién-y daría nome.
Ta asitiáu a 745 metros sobre'l nivel de la mar y el so códigu postal ye'l 37219.
Nel 2005 realizóse una concentración parcelaria, pa beneficiar el desarrollu ganaderu y facer más cómodu'l trabayu de producción. 
Hinojosa del Duero
Hinojosa del Duero ye un conceyu español allugáu na comarca de El Abadengo, provincia de Salamanca, Castiella y Llión.
Mientres la Reconquista nel Reinu de Llión foi bien común fundar poblaciones sol topónimu d'árboles, plantes o frutos. En documentos de la Edá Media o que recueyen información sobre aquella dómina, l'actual Hinojosa de Duero vien referenciáu como "La Finoiosa", siendo fácilmente reconocible la palabra "fenoyu".. Asina por casu, faciendo usu del "fenoyu" como topónimu esisten la salmantina Pozos de Hinojo, la llionesa Castrufenoyu o la asturiana Fenoyeda.
Ledesma
Ledesma ye un conceyu español capital de la comarca homónima allugáu nel norte de la provincia de Salamanca.
Al 2003 tien 1.882 habitantes, 944 homes y 938 muyeres, nuna superficie de 141,22 km. La so altitú ye de 780 m sobre'l nivel del mar.
El sou códigu postal ye 37100.
El Manzano
El Manzano ye un conceyu español de la provincia de Salamanca, na comunidá autónoma de Castiella y Llión. Intégrase na comarca de La Ramaxería. Pertenez al partíu xudicial de Salamanca.
Mientres la Reconquista nel Reinu de Llión foi bien común fundar poblaciones sol topónimu d'árboles, plantes o frutos. En documentos hestóricos l'actual "El Manzano" vien referenciada como "Maçano", como sinónimu del pumar (árbol que da mazanes). Otres localidaes con etimoloxía asemeyada son les zamoranes Manzanal de los Infantes, Manzanal de Arriba y Manzanal del Barco o la llionesa Manzanal del Puerto.
Manzanal del Puerto
Manzanal del Puerto ye un pueblu llionés que pertenez al conceyu de Villagatón (Castiella y Llión, España).
Manzanal de los Infantes
Manzanal de los Infantes ye un conceyu español de la provincia de Zamora, na comunidá autónoma de Castiella y Llión. Intégrase na comarca de La Carbayeda.
La Mata de Ledesma
La Mata de Ledesma ye un conceyu español allugáu na Tierra de Lledesma, provincia de Salamanca, Castiella y Llión.
Pedrosillo de los Aires
Pedrosillo de los Aires ye un conceyu español allugáu na comarca de Salvatierra, provincia de Salamanca, Castiella y Llión.
Pedrosillo el Ralo
Pedrosillo el Ralo ye un conceyu español allugáu na comarca de La Armuña, provincia de Salamanca, Castiella y Llión.
Anne Haney
Anne Ryan Thomas (4 de marzu de 1934 – 26 de mayu de 2001) foi una actriz y cómica estauxunidense.
Ben Stein
Benjamin Jeremy "Ben" Stein (25 de payares de 1944) ye un actor y cómicu estaoxunidense.
Larry the Cable Guy
Daniel Lawrence "Larry" Whitney (17 de febreru de 1963) ye un cómicu y actor estaoxunidense.
José Azcona del Hoyo
José Simón Azcona del Hoyo (La Ceiba, 26 de xineru de 1927 - Tegucigalpa, 24 d'ochobre de 2005). Foi'l Cuadraxésimu octavu presidente constitucional de la república d'Hondures ente'l 27 de xineru de 1986 al 26 de xineru de 1990.
Descendiente de cántabros, nació na ciudá de La Ceiba el 26 de xineru de 1927. Los sos padres fueron José Simón Azcona Vélez y Carmen del Hoyo Pérez. Realizó los sos estudios na Universidá Nacional Autónoma d'Hondures (UNAH) y nel Institutu Tecnolóxicu y d'Estudios Cimeros de Monterrey (ITESM), en Méxicu, onde llogró la llicenciatura d'inxenieru civil. Casáu cola señora Miriam Bocock, cola que procrearíen tres hijos. Miembru y siguidor de la ideoloxía del Partíu Lliberal d'Hondures, ente los años 1973 a 1982 ocupó'l cargu de xerente xeneral de la Federación Hondureña de Cooperatives de Viviendes (FEHCOVI), darréu en 1975 foi nomáu secretariu d'organización y propaganda del directoriu central del Movimientu Lliberal Rodista, foi diputáu al Congresu Nacional d'Hondures hasta la so elección como candidatu oficial del Partíu Lliberal.
Juan Orlando Hernández
Juan Orlando Hernández Alvarado ye un abogáu hondureñu, actual quincuaxésimu quintu Presidente constitucional de la República d'Hondures. El so mandatu empezó'l 27 de xineru de 2014 y remata el 27 de xineru de 2018. 
Carlos Mencia
Ned Arnel Mencía , más conocíu como Carlos Mencia, ye un actor y cómicu estauxunidense-honduranu.
Terry Crews
Terrence Alan "Terry" Crews (30 de xunetu de 1968) ye un actor y cómicu estaoxunidense.
Juan José Arévalo
Juan José Arévalo Bermejo (Taxisco, 10 de setiembre de 1904 - Ciudá de Guatemala, 8 d'ochobre de 1990) foi un educador y políticu guatemaltecu. Fíu de Mariano Arévalo Bonilla y Elena Bermeyu de Paz, estudió na Universidá de Tucumán n'Arxentina en llogrando una beca de parte del gobiernu del xeneral Lázaro Chacón. En 1944, foi electu presidente de Guatemala de 1945 a 1951 tres la Revolución de 1944, siendo'l primera presidente popularmente electu nesi país centroamericanu; depués, mientres el gobiernu del coronel Jacobo Árbenz Guzmán foi embaxador itinerante de Guatemala. Defínese a sigo mesmu como un socialista espiritual, qu'impulsó numberoses reformes pa integrar a les clases más probes de la sociedá guatemalteca, basáu nel New Deal del presidente norteamericanu Franklin D. Roosevelt; sicasí, por ser estes reformes totalmente nueves pa Guatemala, la derecha del so país tachólu de comunista. Foi tamién un prolíficu escritor, que les sos obres traten sobre temes de pedagoxía y hestoria de Guatemala.
Jorge Antonio Serrano Elías
Jorge Antonio Serrano Elías (Ciudá de Guatemala, 26 d'abril de 1945) ye un expresidente que gobernó Guatemala constitucionalmente de 1991 a 1993 y presidió una curtia dictadura de siete díes al cabu d'un autogolpe d'estáu.
Zelda Williams
Zelda Rae Williams (31 de xunetu de 1989) ye una actriz y cómica estauxunidense, fía del tamién actor Robin Williams.
Anchuelo
Anchuelo ye un conceyu español de la Comunidá de Madrid. Cuenta con una población de 1083 habitantes (INE 2008), una estensión de 21,55 km² y una densidá de población de 44,5 hab/km². 
Les fiestes del pueblu son les de San Pedro Mártir.
Posiblemente la localidá seya d'orixe romanu. Na Edá Media, y dempués de reconquistar cristiana, el pueblu pasó a depender del arzobispáu de Toledo, dientro de la Comunidá de villa y tierra de Alcalá, de la que s'independizó nel sieglu XVI.
Jovian
Jovian (10 d'abril de 1994 – 10 de payares de 2014) ye un cómicu y actor estaoxunidense.
Sergio Mattarella
Sergio Mattarella (Palermo, 23 de xunetu de 1941) ye un políticu italianu, escoyíu Presidente de la República Italiana el 31 de xineru de 2015. Ye miembru del Partíu Democráticu - PD.
Enantes de ser escoyíu a la Presidencia, foi Ministru pa les relaciones col Parlamentu (1987-1989), Ministru de la Educación (1989-1990) y Ministru de la Defensa (1999-2011). El 2011 foi escoyíu pol Congresu pa ser xuez de la Corte Constitucional.
Mattarella va asoceder Giorgio Napolitano, qu'arrenunció al cargu de presidente en xineru 2015 alegando "señales de cansanciu". Ye aliáu del primer ministru Matteo Renzi.
Carlos Eugenio Restrepo
Carlos Eugenio Restrepo Restrepo (comúnmente conocíu como "Carlos Y. Restrepo", 12 de setiembre de 1867 - 6 de xunetu de 1937), presidente de Colombia ente 1910 y 1914. Fíu de Pedro Antonio Restrepo y Cruzana Restrepo Xaramiellu. Cursó estudios nel Institutu d'Enseñanza Cimera. Suspendió los sos estudios de Derechu pola guerra de 1885. Participó tamién na Guerra de los Mil Díes, como Xefe del Estáu Mayor del conservador Pedro Nel Ospina.
Club Atlético Boca Juniors
El Club Atlético Boca Juniors ye un club de fútbol arxentín de la capital Buenos Aires. Fundóse en 1905 y xuega na Primera División
Münster
La ciudá de Münster en Westfalia (en alemán "Münster", westfalianu "Mönster", llatín "Monasterium" ye la sede del gobiernu de la Bezirk del mesmu nome nel bundesland de Renania del Norte-Westfalia y del mesmu xeitu ye'l centru de Münsterland. Dende 1815 hasta 1946 Münster foi la capital de l'antigua provincia prusiana de Westfalia. La ciudá afáyase ente Dortmund y Osnabrück nel centru de Münsterland.
Con cerca de 49.000 estudiantes Münster ye una de les mayores ciudaes universitaries d'Alemaña
Münster ye la sede d'un obispáu católicu. Nel añu 799 fundó el Papa Lleón III nel so alcuentru con Carlomagno tanto l'obispáu de Münster como les diócesis d'Osnabrück, Minden y Paderborn. Nel añu 805 el santu Ludgerus foi declaráu na catedral de Colonia el primer obispu de Münster. Actualmente desendolca esti cargu Felix Genn. 
Münster ye perconocida como la ciudá de les bicicletes y pola ciudá vieya reconstruída tres la Segunda Guerra Mundial.
Dizse en Münster davezu que "O bien llueve o bien suenen les campanes, y cuando hai les dos coses entós ye domingu". Les precipitaciones son unes 764 mm al añu (Cálculu 1981-2010), aprosimao a la media alemana. La impresión de que Münster sía una ciudá lluviosa surde non pola cantidá absoluta de precipitaciones, sinón pola cantidá de dies al añu que llueve (190) que xeneralmente tienen un nivel baxu de precipitaciones. La temperatura media ye de 9,8 ºC con 1580 hores de sol al añu. 
Hai dende el sieglu VI na zona del Domplatz (la catedral) un pequenu asentamientu saxón nomáu Mimigernaford. Nel añu 793 funda el misioneru Liudger xunto al ríu Aa un monasteriu que-y daría nome a la ciudá que se desendolcaría posteriormente. Nel añu 805 esti monasteriu foi nomáu Obispáu de Münster entamó la construcción de la catedral.
Por mor del espoxigue d'habitantes recibió Münster nel añu 1170 el drechu de ciudá. Nesta dómina fina tamién la construcción de la defensa de la ciudá. Los sos murios teníen aprosimao 4 km y foron fortalecíos a mediaos del sieglu 14. D'aquella Münster yera la ciudá con mayor estensión de Westfalia. 
Ente los años 1358 y 1454 Münster foi miembru de la Lliga Hanseática y a partir de 1494 Vorort de la mesma. Nesa dómina apaecen los comercios del Prinzipalmarkt y con ellos les sos cases de comerciu que foron destruyíes na Segunda Guerra Mundial y reconstruyíes más tarde. 
Nel añu 1534 entama el dramáticu episodiu de la Rebelión de Münster. 
Nel añu 1648 asocede en Münster y Osnabrück un acontecimientu de rango europeu: la Paz de Westfalia ye firmada, cola que fina la Guerra de los trenta años y la Guerra de los ochenta años. Simultáneamente algamó Münster la categoría de ciudá llibre. 
Tres la muerte del caberu arzobispu nel añu 1801 la ciudá foi ocupada pol xeneral prusianu Gebhard Leberecht von Blücher. Esta midida foi lexitimiada pol acuerdu de Mediatización y Secularización enantes de que les tropes de Napoleón entraran y ocuparan la ciudá en 1806. En 1808 Münster pasa a formar parte del Gran Condáu de Berg.Münster convirtióse na capital del Departamentu de Ems y pasó a formar parte de Francia, concretamente nos Departamentos Hanseáticos como parte del imperiu francés. Nel añu 1813 les tropes prusianes y ruses espulsaron a los franceses y dende la reordenación d'Europa gracies al Congresu de Viena la ciudá perteneció desde'l añu 1815 al reinu de Prusia y xugó'l papel de capital de la recién fundada provincia de Westfalia. 
Durante'l nacionalsocialismu Münster convirtióse na sede del Gaus "Westfalia-Norte". Na segunda guerra mundial la ciudá foi una de les más destruíes d'Alemaña, al rodiu d'un 91% de la ciudá vieya y un 63% de tola ciudá foron bombardiaos polos británicos. 
El 18 de xuñu de 1990 reuniéronse Hans-Dietrich Grenscher y Eduard Schewardnadse nel ayuntamientu de Münster pa preparar el tratáu Dos más cuatro que acabaría na Reunificación alemana. 
Nel añu 2000 al rodíu del 56% de los habitantes de la ciudá de Münster formaben parte de la iglesia católica romana, un 21% yera evanxélico, 2% pertenecíen a una iglesia llibre evanxélica, un 0,1% xudíos y un 22% non relixosos u otres relixones. Sicasí, nel añu 2012 el 51% de los habitantes yeren católicos romanos, un 19,3% evanxélicos, un 1,5% pertenecíen a una iglesia llibre evanxélica, un 0,1% yeren xudíos y un 27,4% non relixosos o con otra relixón.
Actualmente nel ayuntamientu de Münster hai la siguiente distribución de conceyales (payares de 2014):
Westfalianu
El westfalianu (en westfalianu: "Westfäölsk", n'altoalemán: "Westfälisch") ye una variedá llingüística alemana que pertenez al grupu del baxu saxón. Estremamos cuatro grupos dialectales: El Platt de Münsterland, el westfalianu oriental, el Platt de Sauerland y el münsteranu occidental, xunto col Platt de Twents, Achterhoeks y Westerwoldinger nos Países Baxos, amás de la variante sur del Platt d'Emsland y el Platt de Grafschaft.
Dalgunes de les carauterístiques pa reconocer el westfalianu:
Baxu saxón
El Baxu saxón o Baxu alemán occidental ye una parte de la llingua baxo-alemana tamién llamáu "Plattdeutsch". Los falantes del baxu saxón llamen a la so llingua xeneralmente "Platt".
El baxu saxón ta formáu poles siguientes variedaes llingüístiques:
Dientro'l continuu dialectal de les llingües xermániques occidentales continentales nun hai fronteres llingüístiques fuertes sinón transiciones fluídes ente les variedaes. Eso tamién aplícase a la zona de transición entre l'altoalemán, baxoalemán y el baxofráncicu. La llingüística estrema los tres grupos al traviés d'unes isogloses concretes que dacuando son discutíes. 
Nel casu del baxu saxón nel este la isoglosa que fai de frontera col baxoalemán oriental ye la del plural del presente de los verbos en -(e)t na parte occidental y en -e(n) na oriental ("mak(e)t" versus "make(n)", "faemos/faéis/faen"). Esta isoglosa coincide na so mayoría cola frontera del antigu país de Saxonia y les rexones que foron colonizaes y xermanizaes más tarde.
Nel sur estrémase del altu-alemán pela Benrather Linie, por exemplu llendando'l westfalianu col Ruhrgebiet o Hesse del norte.
Nel oeste llenda el baxu saxón col baxofráncicu. Dende un puntu de vista diacrónicu les variedaes del noroeste de los Países Baxos pertenecen al bloque llingüísticu baxu saxón. Sicasí, afáyase mayoritariamente una isoglosa como frontera llingüística que limita l'usu de la forma de plural baxu-saxona enn -(e)t. Los dialectos falaos nos Países Baxos tienen por regla xeneral grandes asemeyances colos sos equivalentes na fastera alemana de la llende. La influencia de dambes llingües estándar sobre los dialectos fixo que la frontera política nel sieglu XX tamién se convirtiese en llingüística. 
Nel norte la Linie Eckernförde-Treene-Eider fai de frontera histórica col danés y frisón del norte. Dende la edá media tardía la frontera norte del baxu saxón foi adentrándose en Schleswig.
Wictionary en baxoalemán
Baxu alemán
El nome Baxu alemán (en baxu alemán: "Plattdütsch", "Plattdütsk", "Plautdietsch", "Nedderdütsch", etc y en altu alemán: "Plattdeutsch" o "Niederdeutsch") designa les variedaes llingüístiques o llingües de la rama xermánica occidental desendolcaos dende'l antigu saxón que se falen nel oeste de los Países Baxos y el norte d'Alemaña. Tamién les variedaes baxofránciques de Niederrhein, los Países Baxos y Flandes yeren consideraos orixinalmente baxu alemán. Ye importante nun lu confundir con baxu saxón, que son les variedaes occidentales del baxu alemán
Los saxones espardiéronse coles invasiones bárbares pal sur, suroeste ya Inglaterra llevando con ellos la so llingua. Beda Venerabilis llamó a los saxones que quedaren nel continente "Antiguos saxones", del cual vien el nome "Antiguu saxón" pa les etapes tempranes de la llingua baxu alemana. Esta llingua espardióse peles actuales rexones de Holstein, Stormarn, Baxa Saxonia, Börde, Harz, Westfalia y la parte oriental de los Países Baxos. Sicasí, en Wendland hubo per sieglos una zona onde s'amestaron eslavos y saxones.
Los dialectos anglosaxones y el inglés antiguu tienen un gran númeru de coincidencies col baxu alemán ya que los pueblos xermánicos que invadieron Gran Bretaña teníen orixe nel norte d'Alemaña. Esta llingua anglosaxona xebró abondo del baxu alemán poles influencies daneses y noruegues de los vikingos, la influencia del francés normandu que s'impunxo y la erosión de la gramática inglesa na Edá Media.
Col entamu de la Ostsiedlung (Colonizaciones facia l'este) espardiose l'antiguu baxu alemán pal este tanto en rexones de l'Alemaña oriental y Polonia como en ciudaes báltiques y escandinaves. Amás sustituyó dialectos daneses nel norte y frisones en Frisia oriental. Estes nueves variedaes amuesen carauterístiques especiales como la nueva desinencia del plural de los verbos que na zona occidental ye -(e)t (wi maakt, ji maakt, se maakt) y na oriental en -en (wi maken, ji maken, se maken).
El baxu alemán foi primero una llingua d'escritura importante utilizada xunto col llatín en documentos y testos llexislativos. Hubo importantes testos teolóxicos (biblies como la Kölner Bibel o la Lübecker Bibel.
La Hansa dominada por Lübeck tuvo el baxu alemán como llingua de comunicación que sirvió como "lingua franca "de los mares del norte y este. Esta dómina de la llingua denomínase Baxu alemán mediu (Mittelniederdeutsch) aprosimao ente los años 1200 y 1600. 
Col pasu del tiempu l'altu alemán foi sustituyendo al baxu alemán como llingua d'escritura y rebaxóla a nivel dialectal. Al rodiu de los sieglos XVI y XVII les cancilleríes foron pasándose al altu alemán na escritura pesie a que la población siguiera utilizando nel so día a día'l baxu alemán. Más alantre l'altu alemán entraría poco a poco nes capes de la sociedá hasta que l'antigua llingua de la rexón pasara a convertise en llingua oral de les persones de clase baxa, especialmente de la xente de campu.
Los procesos sociales de los sieglos IXX y XX amenazaron la existencia de la llingua baxu alemana, lo cual aumentó cola industrialziación y urbanización hasta que finalmente la burocratización de la vida y la obligatoriedá d'asistir a les escueles (onde la llingua d'enseñu yera l'altu alemán) xunto colos medios de mases n'altu alemán fixeron que la sociedá pasase del baxu a l'altu alemán como llingua de comunidá. 
Finalmente nel sieglu XX tres la Segunda Guerra Mundial entamó una serie de movimientos migratorios de xente d'otres árees llingüístiques, lo cual dificultó el caltenimientu de la llingua baxu alemana.
Nes mayores ciudaes del norte d'Alemaña coexisten dialeutos baxu alemanes y dialeutos altu alemanes como l'altu alemán d'Hamburgu o l'alemán del Ruhr que se desendolcaran nos sieglos IXX y XX y nun cuenten como baxu alemán. Sicasí, estos dialeutos amuesen un sustratu baxu alemán en dalgunes carauterístiques llingüístiques, léxicu, sintaxis o entonación.
L'altu alemán surde na edá media a partir de la segunda mutación consonántica, que nun tuvo llugar en toles llingües xermániques, como ye'l casu del baxu alemán. Poro, el baxu alemán aseméyase de munchos xeitos al neerlandés, inglés, frisón, suecu, noruegu, islandés o danés, por exemplu:
En dalgunos dialeutos occidentales la g pronúnciase como en neerlandés, esto ye, como [x] (mesmu soníu que la "ch" en "noch" o "machen" n'aleman estándar, la "ḥ" de l'asturianu en "guaḥe" o la "j" del castellán en "cojo")
nd. = baxu alemán, nl. = neerlandés, hdt. = altu alemán, engl. = inglés
k → ch:
nd. nl. ik ↔ hdt. ich (yo)
nd. kaken, koken, nl. koken ↔ hdt. kochen (cocinar)
nd. nl. maken, engl. make ↔ hdt. machen (facer)
d → t:
nd. nl. dag, engl. day ↔ hdt. Tag (día)
sicasí d → d: (cf. th inglesa)
nd. dat, Doorn, nl. dat, doorn (engl. that, thorn) ↔ hdt. das, Dorn (eso, espina)
t → s:
nd. nl. dat, wat, eten, engl. that, what, eat ↔ hdt. das, was, essen (eso, qué, comer)
t → z:
nd. Tied, Timmer, nl. tijd, mdartl. timmer, engl. tide, timber ↔ hdt. Zeit, Zimmer (tiempu, habitación)
t → tz:
nd. sitten, nl. zitten, engl. sit ↔ hdt. sitzen (tar sentáu)
p → f:
nd. slapen, slopen, nl. slapen, engl. sleep ↔ hdt. schlafen (dormir)
nd. Schipp, nl. schip, engl. ship ↔ hdt. Schiff (barcu)
p → pf:
nd. Peper, nl. peper, engl. pepper ↔ hdt. Pfeffer (pimienta)
v, w, f → b:
nd. Wief, Wiewer, nl. wijf, wijven, engl. wife, wives ↔ hdt. Weib, Weiber (muyer, esposa)
nd. leev, leewer, nl. antigu inglés; lief ↔ hdt. lieb, lieber (caru, queríu)
westnd. = baxu alemán occidental
s → sch:
sl → schl:
westnd. slapen → hdt. schlafen (dormir)
sm → schm:
westnd. smeren, Smeer → hdt. schmieren, Schmiere (untar, untura)
sp → schp:
westnd. spitz, spiss → ostnd. hdt. spitz (pronunciao "xpits") (punta)
st → scht:
westnd. Steen → hdt. Stein (pronunciao "xtain") (piedra)
sw → schw:
westnd. Swien → hdt. Schwein (gochu)
Nun existe nenguna ortografía unitaria pal baxoalemán, los llingüistes utilicen habitualmente una transcripción fonética, esto ye, una escritura que representa los soníos lo más fielmente posible. Poro, munchos testos son difíciles de lleer pa la xente.
La ortografía más emplegada ye la de Johannes Saß, (""Kleines plattdeutsches Wörterbuch. Nebst Regeln für die plattdeutsche Rechtschreibung"", Hamburgu 1972). Sofítase na ortografía del altoalemán y remarca les anomalíes. Magar ello esta ortografía nun ye vinculante nin abarca tol territoriu y permite una gran variedá. Asina esta escritura utilízase sobre too pa los dialeutos del norte. Por exemplu pal westfalianu nun encaxa a causa de los sos diptongos.
Pal baxoalemán oriental nun hai regles d'escritura pero hai una convención del sieglu XIX qu'utilicen los lexicógrafos modernos de Mecklemburgu-Pomerania occidental. Estrémase de les regles de Saß sobre too pola falta de duplicación de vocales, del dígrafu  pa la vocal /i:/ y otros símbolos especiales (Æ/æ bzw. Œ/œ, Å/å, Ę/ę), que nun s'afayen nes fales baxosaxones.
Nun existe una gramática unitaria, tomamos como exemplu la gramática recoyida por Wolfgang Lindow probablemente propia de l'área del norte de la Baxa Saxonia.:
Los sustantivos tienen tres xéneros como n'altoalemán:
Fálase davezu d'una caída del casu de suxetu (nominativu) y del oxetivu (acusativu). El dativu paez fusionase col acusativu y el xenitivu descríbese con usos de preposiciones.
El xenitivu constrúise cola partícula postclítica -(e)s y l'artículu "des". Cola cayida del baxoalemán tres el Renacimientu estinguióse esti casu. Namás pue atopase en delles construcciones, sobre too les de les partes del día.
La construcción de posesivu típica del xenitivu ye sustituida por una cosntrucción de dativu y un pronome posesivu. Por exemplu:
Antiguamente usábase'l xenitivu en llugar del dativu pa la primera construcción. "Des Fischer siene Fru"
El plural, igual que n'altoalemán, constrúise de diversos xeitos:
Declínense igual que n'alemán estándar, cola pecularidá de que la raíz de nominativu/acusativu del neutru puede ser "-es" o "-et"
Los verbos distinguen dos tiempos, presente y pretéritu, y dos modos, indicativu y suxuntivu.
La desinencia de plural ye única pa toles persones. Ésta ye al oeste del ríu Elba -(e)t y a l'este d'ésti -(e)n
El baxoalemán namás conoz un participiu, el participiu perfeutu ("Partizip II" en alemán estándar), mientres que'l "Partizip I" de l'alemán estándar nun esiste nesta llingua, nel so llugar utilízase una forma de xerundiu que tamién ye mui usual nel alemán estándar coloquial, el xerundiu renanu:
Constrúise como n'alemán estándar utilizando'l verbu auxiliar "hebben".
Futuru col modal "sölen/schölen/zullen/sallen/schaelen", "deber". cf. hd. "sollen".
Futuru col verbu "waarn", "llegar a ser". cf. hd. "werden". Usu habitual nel alemán estándar
Simplemente con alverbios temporales que yá falen del futuru puede utilizase una forma verbal de presente, como n'alemán estándar.
Esti prefixu utilízase en dellos dialeutos pa formar los participios perfectos, como n'alemán estándar, mientres que n'otros dialectos nun apaez. Les razones nun tan nidies entá. N'ostfalianu'l prefixu "ge-" pasa incluso a "e-".
Dorothea Lange
Dorothea Lange (Hoboken, New Jersey, 26 de mayu de 1895; San Francisco, California, 11 d'ochobre de 1965) foi una influyente fotógrafa documental y fotoperiodista estauxunidense, bien conocía polos sos trabayos de la dómina de la Gran Depresión pa la Farm Security Administration (FSA). Les fotografíes de Lange humanizaron les consecuencies de la Depresión y influyeron notablemente nel desarrollu de la fotografía documental. 
Dorothea nació nel somantu d'una familia d'emigrantes alemanes, el 26 de mayu de 1895, poniéndose-y el nome de Dorothea Margaretta Nutzhorn. Eliminó'l so segundu nome y asumió l'apellíu de soltera de so madre depués de que so padre abandonara a la familia cuando ella tenía 12 años, unu de los dos incidentes traumáticos que marcaron la so vida. L'otru foi la enfermedá de la polio que tuvo a los siete años que-y dexó la pierna derecha debilitada y con una coxera permanente.
Lange recibió la so formación en materia fotográfica na Universidá de Columbia en Nueva York, nuna clase impartida por Clarence H. White. Foi una aprendiz informal en dellos estudios fotográficos de Nueva York, incluyendo'l del famosu Arnold Genthe. En 1918, treslladóse a San Francisco, y al añu siguiente abrió un exitosu estudiu de retratos. Vivió al otru llau de la bahía de [[Berkeley]], [[California]], el restu de la so vida. En 1920, casóse col pintor [[Maynard Dixon]], col que tuvo dos fíos, Daniel, nacíu en 1925, y John, nacíu en 1930.
Col entamu de la [[Gran Depresión]], Lange pasó del estudiu a la cai. Los sos estudios de personas desempleaes y ensin llar llamaron l'atención de fotógrafos locales que fueron contrataos pola federal "Administración de Reasentamientu" (RA, poles sos sigles n'inglés), más más sero llamada [[Farm Security Administration]] (FSA).
N'avientu de [[1935]], divorcióse de Dixon y casó col economista [[Paul Schuster Taylor]], profesor d'Economía na [[Universidá de California]], [[Berkeley]]. Taylor instruyó a Lange n'asuntos sociales y políticos y xuntos documentaron la probitú rural y la explotación de los [[aparceros]] y los trabayadores migrantes a lo llargo de los cinco años siguientes; Taylor entrevistando y recopilanado datos económicos, y Lange tomanado fotos.
De 1935 a 1939, la obra de Dorothea Lange pa l'Alministración de Reasentamientu (RA poles sos sigles n'inglés) y la FSA traxo l'abegosa situación de los probes y escaecíos - en particular los aparceros, ls families campesines desplazaes y los trabayadores migrantes - a l'atención pública. Distribuidu de balde a los periódicos de tol país, les sos conmovedores imáxenes convirtiéronse n'iconos de la dómina.
La imaxen más conocida de Lange titúlase "Madre Migrante". la muyer de la foto ye [[Florence Owens Thompson]]. La foto orixinal contó col pulgar y el dedo índiz de Florence, nel poste de la tienda, pero la imaxen foi posteriormente retocada pa ocultar el pulgar de Florence. El so deu índiz dexóse intactu (abaxo a la derecha na foto).
Depués de que Lange regresara a so casa, contó-y al editor d'un periódicu de San Francisco les condiciones nel campamentu y dio-y dos de les sos fotos. L'editor informó a les autoridaes federales y asoleyó un artículu qu'incluyía les fotos. Como resultáu, el gobiernu entainó a ayudar al campo pa evitar la fame.
Según el fíu de Thompson, Lange tien dellos detalles d'esta historia equivocaos, pero l'impactu de la fotografía sofítase na imaxen qu'amuesa la fuerza y les necesidaes de los trabayadores migrantes.
[[Archivu:Manzanar Relocation Center, Manzanar, California. Grandfather and grandson of Japanese ancestry at . . . - NARA - 537994.jpg|thumb|Güelu y nietu en [[Manzanar Relocation Center]].]]
En 1941, Lange algamó una beca Guggenheim pola escelencia na fotografía. Depués del ataque a [[Pearl Harbor]], dexó'l prestixosu premiu pa grabar la evacuación forzada de los americano-xaponeses de la costa oeste, decretada pola Autoridá de Reasentamientos de Guerra (WRA poles sos sigles n'inglés). Cubrió l'asentamientu d'amercano xaponeses y el so posterior encarcelamientu, viaxando a través de zones urbanes y rurales de California pa fotografiar families que se preparaben pa salir, visitando dellos centros de concentración temporales, destacando [[Manzanar]], el primeru de los campos d'internamientu permanentes. Gran parte del so trabayu centróse na espera y la incertidumbre qu'implica la eliminación:. Montones d'equipaxe a la espera de ser ordenados, families llevando etiquetes d'identificación y espera pal tresporte. Pa munchos oservadores la so fotografía de los neños americano xaponeses prometiendo llealtá a la bandera, poco anantes de que fueren enviaos al campu ye una acordanza inquietante d'esta política de detener a persones ensin acusalos de dalgún delitu o ensin permiti-yos ninguna apelación. 
[[Categoría:Fotógrafos| Lange, Dorothea]]
[[Categoría:Americanos|Lange, Dorothea]]
Jim Varney
James Albert "Jim" Varney, Jr. (15 de xunu de 1949 – 10 de febreru de 2000) ye un cómicu y actor estauxunidense.
Maurizio Malvestiti
Maurizio Malvestiti ye un sacerdote católicu italianu, obispu de Lodi dende'l 26 d'agostu de 2014.
Maurizio Malvestiti recibió les sagraes órdenes en 1977. Doctoróse en Teoloxía y ye oficial de la Congregación pa les Ilesies Orientales dende 1994.
Grafema
En llingüística, un grafema ye la unidá mínima de la escritura d'una llingua. Los grafemes correspuéndense coles lletres.
Nuna ortografía fonolóxica cada grafema correspuéndese con un fonema. En sistemes non fonémicos, pueden haber dellos grafemes representando un solu fonema (casu de la "ch" n'asturianu). A esto llámase-y dígrafu (dos grafemes pa un solu fonema) o trígrafu (tres grafemes pa un solu fonema). Por exemplu, la palabra "que" contién tres grafemes (q, u, e) pero namái dos fonemes, yá que "qu" ye equí un dígrafu.
Distintos glifos pueden representar el mesmu grafema. Por exemplu, el primer glifu de la palabra inglesa "fish" (pexe) equival al dígrafu en final de la palabra "enough" (abonda). Magar ser distintos glifos, correspuenden al mesmu grafema.
Non tolos glifos son grafemes nel sentíu fonolóxicu; por casu el logograma "&" representa la palabra llatina "et" que contién dos fonemes.
Los grafemes, más que símbolos fixos, son clases d'equivalencia de símbolos gráficos que representen distintes unidaes. Por exemplu, los símbolos ⟨g⟩ y ⟨"g"⟩ son distintos gráficamente, pero son el mesmu grafema, porque representen lo mesmo.
Acre
Col nome de Acre podemos referinos a:
Daniel Henney
Daniel Phillip Henney (28 de payares de 1979) foi un cómicu y actor estaoxunidense.
Presidente d'Italia
El presidente ye'l Xefe d'Estáu de Italia. Ye escoyíu pol parlamentu d'Italia pa un periodu de 7 años.
Esta ye la llista de presidentes de Italia dende 1946.
Presidente d'Azerbaixán
Azerbaixán ye una república presidencialista, col Presidente d'Azerbaixán como'l Xefe d'Estáu, y el Primer ministru como xefe de gobiernu. L'actual presidente d'Azerbaixán ye Ilham Aliyev, qu'exerz cargu como tal dende'l 31 d'ochobre de 2003.
Primer Ministru d'Azerbaixán
El primer ministru ye'l xefe de gobiernu d'Azerbaixán. Según la constitución del país, el primer ministru ye escoyíu pol presidente y confirmáu pol parlamentu.
Sigue la llista de los primeros ministros del país, ente 1918 y 1920, y dende 1991.
Presidente d'Eslovenia
El presidente ye'l Xefe d'Estáu d'Eslovenia. La población elíxelu por un mandatu de 5 años. Les sos funciones son prácticamente ceremoniales.
Estes son los Presidentes de la República de Eslovenia dende l'añu 1991.
Rembrandt
Rembrandt Harmenszoon van Rijn (Leiden, Países Baxos, 15 de xunetu de 1606 - Ámsterdam, 4 d'ochobre de 1669) foi un pintor y grabador neerlandés. Ta consideráu como unu de los más grandes pintores y grabadores de la historia del arte européu y el más importante de la historia neerlandesa. Les sos contribuciones al arte formó parte d'un periodu que los historiadores llamen Edá d'Oru Neerlandesa.
En trunfando como pintor de retratos mozu, los sos últimos años tuvieron marcaos pola traxedia personal y dificultaes financieres. Sincasí, los sos dibuxos y pintures fueron populares a lo llargo de la so vida, y la so reputación como artista sigue siendo elevada, y a lo llargo de venti años foi maestru de cásique tolos pintores neerlandeses más importantes. Les sos obres más representatives son retratos de los sos contemporáneos, autorretratos ya ilustraciones de les escenes de la Biblia. Los sos autorretratos formen una única ya íntima biografía, na que'l propiu artista fai una introspección ensin vanidá y cola sinceridá más grande.
Nes pintures y los grabaos amuesa una conocencia completa de la iconografía clásica, que moldea p'adaptase a les esixencies de la so propia esperiencia; poro, na representación d'una escena bíblica, Rembrandt tenía un bon conocimientu del testu específicu, l'asimilación de la composición clásica, y les sos observaciones de la población xudía d'Ámsterdam. Por mor de la so empatía pola condición humana, que foi nomáu "unu de los grandes profetas de la civilización." 
Les dos etapes de la vida de Rembrandt (la próspera y l'adversa) espéyense nes sos obres, y mui especialmente nos autorretratos. Mientres que los primeros son alegres y brillantes, los de los últimos años tienen un calter muncho más serenu y escuru, con una fondura superior. Toles sos obres son barroques dafechu, y tán dominaes pola aición, el dramatismu y un realismu deriváu de la observación del mundu que l'arrodiaba.
Peter Paul Rubens
Peter Paul Rubens (Siegen, Westfalia, 28 de xunu del 1577 – Anvers, 30 de mayu del 1640), foi diplomáticu, y el pintor barrocu más popular de la escuela flamenca. El so estilu exuberante amosaba movimientu, color, y sensualidá. Trató toa clas de temes pictóricos, de relixón, d'historia, de mitoloxía clásica, escenes de caza, retratos, mesmo qu'ilustraciones pa llibros y diseños pa tapiceríes. Foi mui granible na producción d'obres; calcúlase que va llegar a pintar unos 3.000 cuadros gracies, en parte, a los miembros del so taller que trabayaben en cadena. Fueron discípulos de so Jacob Jordaens y van Dyck. 
Mimar Sinan
Koca Mi‘mār Sinān Āġā (en turcu otomanu, قوجو معمار سنان آغا) (Kayseri, 15 d'abril, 1489 - Constantinopla, 17 de xunetu, 1588) foi'l principal arquiteutu ya inxenieru civil otomanu de los sultanes Solimán I, Selim II y Murad III. Foi, nun periodu de cincuenta años, el responsable de la construcción o de la supervisión de les principales construcciones del Imperiu Otomanu d'aquella época. Actualmente, atribúyense-y más de 300 construcciones, a parte d'otros proyectos más modestos, como les escueles del Corán ("sibyan mektebs").
La so obra maestra ye la mezquita Selimiye n'Edirne, anque'l so trabayu más conocíu ye la mezquita de Solimán d'Estambul. Tenía a les sos órdenes un estensu departamentu gubernamental y formó a munchos ayudantes que más llueu rescamplaríen, como l'arquiteutu de la mezquita azul, Sedefhar Mehmet Ağa. Ye consideráu'l meyor arquiteutu del periodu clásicu de l'arquiteutura otomana y, davezu, compárase con Michelangelo, el so contemporaneu n'Occidente. La categoría de Miguel Ánxel y los sos planes pa la Basílica de San Pedro de Roma conócense bien n'Estambul, porque'l sultán Baiazet II encargára-y (xunto a Leonardo da Vinci) una ponte sobro'l Cuernu d'Oru en 1502.
Andy Warhol
Andrew Warhola, más conocíu como Andy Warhol nació'l 6 d'agostu de 1928 en Pittsburgh, Pensilvania, y morrió'l 22 de febreru de 1987 en Nueva York.
Foi un pintor d'Estaos Xuníos d'América y una figura central del movimientu conocíu como "pop art". Depués d'una exitosa carrera como ilustrador comercial, Warhol fízose famosu en tol mundu polos sos trabayos como pintor, cineasta, productor musical, escritor y escultor. Foi una importante figura pública conocida por pertenecer a círculos sociales mui diversos qu'incluyíen dende persones bohemies que vivíen na cai hasta inteleutuales rescamplaos, celebridaes de Hollywood, xente adinerao y aristócrates.
El trabayu de Warhol, magar les múltiples crítiques negatives, depués de la so muerte foi oxetu de numberoses esposiciones, llibros y películes. En xeneral, Warhol ta reconocíu como unu de los artistes más famosos del sieglu XX, colo qu'algamó muncho más que lo qu'esperaba: «15 minutos de fama mundial».
Guapura
La guapura ye una carauterística d'una persona, animal, llugar, oxetu o idea qu'apurre una perceición placentera, de valor personal y cultural, o de prestu. Ye una esperiencia en gran parte suxetiva y non tolo que nos causa prestu ha de contener guapura.
La guapura ye oxetu d'estudiu na estética, la socioloxía, la psicoloxía social, y la cultura.
Esperimentar la guapura de cutiu implica interpretar qu'una entidá ta permediada y n'harmonía cola naturaleza lo que lleva a atopase con sentimientos d'atraición y de bientar emocional.
En griegu clásicu "bellu" llamábase κάλλος, "kallos" y l'axetivu yera καλός, "kalos". Sicasí, na koiné griega yera ὡραῖος, "hōraios", que dende'l puntu de vista etimolóxicu remanez de la pallabra ὥρα, "hora", una y bones la guapura taba rellacionada col momentu de llegar a maurecer el frutu, o de la sazón de la tierra. Considerábase, por esti motivu, como una condición pa tener la guapura qu'una persona nun quixera aparentar nada menos que la edá cronolóxica que tuviera. 
Llibre albedríu
Encarar esta cuestión riquió entender la rellación ente la llibertá y la causa, mesmo que pescudar si les lleis de la naturaleza son causalmente deterministes. Les diverses postures filosófiques sobro la tema difieren na so opinión sobre si tolos asocedíos tán determinaos o non -determinismu escontra indeterminismu- según si la llibertá puede coesistir col determinismu -Compatibilismu y incompatibilismu contra incompatibilismu. Con eses los deterministes convencíos argumenten que l'universu ye determinísticu, y qu'esto fai que'l llibre albedríu seya imposible.
El principiu del llibre albedríu tien connotaciones relixoses, étiques y científiques. Por exemplu, nel ámbitu relixosu, el llibre albedríu puede implicar qu'una deidá omnipotente nun exerz el so poder sobre les voluntaes y eleiciones individuales. N'ética, puede implicar que los individuos pueden ser responsabilizaos moralmente poles sos aiciones. Nel ámbitu científicu, puede implicar que les aiciones del cuerpu, incluyendo'l celebru y la mente, nun tán determinaes dafechu pola causalidá física. La cuestión del llibre albedríu foi una tema central dende los empiezos del pensamientu filosóficu.
Lóxica
La lóxica (términu que remanez del griegu clásicu λόγος logos, y que significaba "pallabra", "pensamientu", "idea", "argumentu", "esplicación", "razón" o "empiezu") ye l'estudiu de los sistemes de razonamientu correutu, esto ye, de los sistemes de razonamientu qu'un ser racional podría utilizar pa razonar. La lóxica ocúpase de determinar qué formes d'inferencia y de demostración son válides y cuálos non, y pa facelo la noción central qu'estudia ye la de consecuencia lóxica .
Como ciencia formal, la lóxica estudia y clasifica la estructura de les proposiciones y los argumentos, mesmo al traviés del estudiu de sistemes formales d'inferencia qu'al traviés del estudiu direutu del razonamientu en llinguaxe natural. Les temes arreyaes nestos estudios inclúin les falacies, les paradoxes, la inducción, la causalidá, el razonamientu con probabilidá, el razonamientu con vaguedá y imprecisión, ente otros.
Tradicionalmente, la lóxica consideróse una rama de la filosofía. Sol nome de dialéutica y xuntu cola gramática y la retórica, configuraba'l triviu nel sistema d'estudios medievales. Dende mediaos del sieglu XIX, la lóxica formal convirtióse nuna disciplina matemática por un doble motivu: porque s'estudió con ferramientes matemátiques y porque se desendolcó col enfotu d'establecer una fundamentación pa les matemátiques. Nesti contestu, la disciplina conocióse como lóxica simbólica o lóxica matemática. Finalmente, el papel destacáu de la lóxica formal nel desendolcu de la computabilidá, y la implementación informática de los sistemes de razonamientu estudiaos pola lóxica (sobremanera nel marcu de la intelixencia artificial) fixeron que la lóxica tamién pueda considerase en ciertu mou una subdisciplina de la informática.
Impuestu
Un impuestu ye una cantidá de dineru esixida poles alministraciones públiques a los ciudadanos y a les empreses d'una rexón, territoriu o país, como contribución al gastu públicu. L'impuestu ye un tributu carauterizáu por facer surdir obligaciones pecuniaries en favor del acreedor tributariu rexíu pol derechu públicu y nun requier nenguna contraprestación per parte de l'alministración. L'impuestu surde dafechu de resultes de la capacidá económica del contribuyente. El campu de les ciencies económiques qu'estudia los impuestos son les finances públiques, ente que'l campu del derechu, ye'l derechu tributariu.
Mente
La mente ye'l conxuntu de facultaes cognitives (i.y., mentales) que engloban procesos como la percepción, el pensamientu, la conciencia, la memoria, etc., dalgunes de les cualos son característiques del humanu y otres son compartíes con otres formes de vida. Esti conxuntu de procesos tien de ser estremáu de los estaos mentales, tales como los deseos, la sensación de dolor o les creencies, que son instancies, tipos o exemplos de dichos procesos.
A lo llargo de la hestoria esti conceutu de mente foi concebíu como: ontológicamente en distintes categoríes (como una sustanza distinto del cuerpu, una parte, un procesu, o una propiedá). Sicasí, les concepciones dominantes actuales, dambes materialistes, se engloban na teoría de la identidá mente-celebru y el funcionalismu.
La mente ye concebida o tratada como tres tipo de procesos: los conscientes, los inconscientes y los procedimentales. Dellos científicos suxuren la idea de que la mente ye una resultancia de l'actividá del celebru, por poder alcontrar ciertos procesos del individuu en rexones concretes, tales como'l hipocampu, que los sos daños impliquen un dañu nel procesu de la memoria. Sicasí, la cuestión nun foi atayada, en parte debíu al fechu de que la mente como categoría engloba distintos procesos y estaos, y acotar la naturaleza d'unu d'ellos nun implica a la de toos.
Como oxetu d'estudiu, la mente foi tratada pola psicoloxía dende los sos entamos, y el so conceptualización ta presente en casi toles teoríes psicolóxiques.
En psicoloxía ye común estremar ente mente y celebru, anque la mente remanez del celebru. Sicasí, ta más venceyada a la disciplina llamada filosofía de la mente. Dellos científicos y filósofos sostuvieron que'l celebru ye condición necesaria, pero non abondu, por que la mente realice les sos funciones. Por casu, Eccles, neurólogu y premio Nobel de Medicina, o Popper, filósofu de la ciencia. Anque con postures distintes, nengunu de los dos identifica'l pensamientu cola actividá cerebral.
Una posición materialista de la mente ye que la mente ye materia que s'analiza a sigo mesma (retroalimentación de sistemes materiales). Esto ye, na so evolución, la materia pasó d'estaos caóticos a estaos entamaos inorgánicos, depués a estaos orgánicos, y finalmente llogra analizar estaos actuales pa llograr estaos socesivos. La materia entamar en sistemes autorregulados. Un exemplu podría ser el materialismu dialécticu o tamién el materialismu reductivo propiu de les ciencies dures como la física y la química.
Hai que destacar que nun ye lo mesmo referise a la mente como'l comportamientu de la materia, o referise a la mente como daqué paralelu y distintu a la materia, pero con esistencia propia y estatutu ontolóxicu. L'exemplu más conocíu ye la dualidad establecida por René Refugues d'una mente distinta al cuerpu pero xunida a él: "piensu, depués esisto". Estes diferencies nun son menores cuidao que abren discutinios tales como ¿tolos animales tienen mente o solamente los animales humanu tener?
Dende les neurociencies la mente puede considerase una esperiencia suxetiva creada pola actividá cerebral col fin de producir un puntu de referencia pal movimientu (Rodolfo Llinás en "El celebru y el mitu del yo"). Siendo asina, la mente puede considerase una función más del celebru encargada d'entamar la conducta escontra oxetivos determinaos y que produz una esperiencia suxetiva conocida como "yo" alredor de la cual entámase'l movimientu (conducta). La función mental sería una propiedá emerxente del celebru como la función dixestiva ser del aparatu dixestivu.
Para Howard Gardner la mente consiste nun conxuntu de mecanismos de computación específicos ya independientes. La intelixencia remanez de la supraestructura conformada poles estructures mentales. Les estructures mentales seríen acciones cumplíes o en potencia exteriorizadas en movimientu o interiorizadas en pensamientu. Para Piaget la estructura elemental de la conocencia ye l'esquema. Estremaba les operaciones concretes de les formales., lo que dexaría estremar trés componentes de la mente:
En términos xenerales, puede dicise que la mente naz nel momentu qu'hai una parte asignada nel celebru que tien el potencial d'evaluar la gastadura xeneral de les distintes rexones (lóbulu occipital), otorgar una prioridá con base nel menor costu emocional (lóbulu temporal) o ser capaz de razonar el procesu o a lo menos tener el potencial de faelo (lóbulu fronteru).
La mente induz comportamientos emocionales suxetos a la llínea de menor sufrimientu o a la de libido (amígdala cerebral). Poro, la naturaleza del celebru y la prioridá de la mente, va ser atopar una solución qu'apurra'l mayor beneficiu col menor sufrimientu. El inconsciente marca'l patrón conductual de too ser que tenga una mente y define la psiquis basándose na gastadura emocional, que guarda relación cola gastadura enerxética. La parte consciente depende de la enerxía disponible, cuando evaluamos, faemos una consulta inconsciente al soconsciente, rescatamos parte d'esa información y damos una estimación sobre si vamos poder o nun encetar una xera. La pulsión o "impulsu" apaez cuando esiste un oxetivu qu'envaloramos bonu. L'inconsciente y el consciente son distintos niveles d'influencies nos recursos emocionales-enerxéticos: La redolada y el cuerpu somete a la mente a constantes influencies, dependiendo del pesu que tenga la influencia nel procesu d'integración de la información na mente, esta va tratar como información de procesu y almacenamientu automáticu (inconsciente), como información d'importancia relativa, dependiente d'otros factores (preconsciente) o como información absolutamente relevante en función de la xera que teamos realizando nesi momentu (consciente).
La esistencia de neurones espejo, da la capacidá de realimentar la información que procesen otres rexones metabóliques cerebrales, otorgando'l poder de proxectar nel tiempu estos datos. Esto dota al humanu de la capacidá d'imaxinar y especular posibles futuros o cómo ameyorar pasaos desagradables. Namá l'humanu tendría la capacidá de realimentar los sos pensamientos según datos especulativos sobre cómo podría sentise el so asemeyáu, tomando como base cómo él mesmu se siente y si esi sentimientu ye xeneralizáu o personal. Sicasí, la capacidá de predicir la conducta d'otros organismos y actuar arriendes d'ello, ye fundamental pa la supervivencia de too organismu que tenga capacidá de movimientu voluntariu, tantu pal ataque como pa la fuga.
El "yo" humanu, va más allá de los aspeutos puramente de bienestar físico. Este ye'l fundamentu de la teoría de la mente, postuláu por Roger Penrose, y que xuntu a Stuart Hameroff trabayen conjuntamente en cómo remanez la conciencia al traviés de procesos cuánticos que interaccionan col elementu más finu de la microbioloxía cuántica: el microtúbulo.
Caracterizar por un desenvolvimientu patolóxicu de les facultaes ontogénicas de la mente, dependiente de la especie en cuestión. Por norma xeneral causa dificultaes al individuu o a los sos asemeyaos, al grau de poner en riesgu les facultaes homeostátiques, bien propies o ayenes pudiendo afectar a individuos o los sos bienes. La desvirtuación namá puede definise al respective de un patrón mediu comparativu colos demás individuos y la so hestoria, polo qu'a lo llargo d'esta la llista de trestornos reconocíos como tales varió.
Esti funcionamientu "anormal" puede debese a causes ambientales que causen manques o a factores xenéticos. Nun momentu dáu, puede colapsase la parte racional, siendo incapaz d'atopar caminos qu'enfrenten la realidá, aniciando un trestornu puntual o bien demostrando que lo puntual ye la pauta xeneral. Comúnmente ye provocáu por un escosamientu emocional, que por norma xeneral naz d'una situación non deseyada o aquella que la mente evalúa como insostenible dende'l so puntu de vista. Les patoloxíes mentales nacen nel momentu que l'individuu incorporó como parte de la solución, un procesu qu'induz un riesgu pa la so propia salú o la de cualesquier otru individuu de forma sostenida nel tiempu. Esti patrones de comportamientos pueden catalogase como manques.
Hemos de tener en cuenta que, la mayor gastadura que tien el celebru, ye'l aprendizaxe, y tou lo qu'ello trai: Aprendemos porque nos estresamos, nos emocionamos, nos namoramos... a última hora, tou lo que los nuesos sentíos apúrrennos rellacionar coles sensaciones, modulando y moldiando la mente, que los acomuñar a valores que vamos reutilizar o vamos procurar evitar. Lo que aprendemos incorpora cambeos al nuesu comportamientu. Cuidao que esto trai la creación de nuevos enllaces sinápticos, puede dicise que'l celebru tien una tolerancia máxima al moldiáu, y una organización de la información directamente proporcional al númberu d'enllaces sinápticos establecíos mientres la etapa de aprendizaxe, que modula la percepción. L'aprendizaxe facilita la neurotransmisión y embrive el consumu, optimizando'l funcionamientu xeneral. Nun aprendemos pa solucionar el estrés, o evitar sufrir, nin siquiamente p'aprender a controlar les emociones; sinón qu'estes son les causes poles cualos incorporamos nuevos patrones de comportamientu y polo tanto ye consecuencia directa del nuesu aprendizaxe. Podemos buscar soluciones a un estáu indeseado, tratar de recrear realidaes placenteras o buscar la verdá... pero tou actu que creemos voluntariu, ta condicionáu por una motivación emocional, que ye la que rearma la pulsión que nos motiva a actuar. Al ser una respuesta evolutiva, esta acción va apurrinos más posibilidaes de sobrevivir al procesu de selección natural, polo que nos dexa la supervivencia y la preservación de la especie mientres millones d'años. Magar el celebru nunca termina d'establecer nueves sinapsis, el aprendizaxe de la mente sí que ta llindáu pola especialización sináptica. Polo que s'establecen dos tipos d'aprendizaxes distintos, según los cambeos que'l celebru tenga que realizar pa incorporalos nel so nuevu esquema, y de les posibilidaes d'establecer nuevos caminos non especializaos, qu'acabaren especializándose col so usu repetitivu:
Esiste l'enclín a comparar al celebru colos constructos electrónicos del home. Nun se debe faer, pos se suel cayer en demagoxa y dalguna qu'otra falacia argumental. Nun esiste base científica que llogre demostrar ensin marxe d'erru que los datos de les comparances sían fiables al 100%, polo qu'esos estudios son estimación per comparanza ente conceutos equivalentes. Magar les equivalencies pueden llegar a satisfaer los requerimientos de ciertos científicos, ellos mesmos reconocen les sos llendes a la d'entender el funcionamientu esactu del celebru.
Los inxenios del home suelen reflexar el funcionamientu internu de la mente, esto ye, el funcionamientu internu demostrar pola evidencia esterna (tresforma enerxía bioquímica en trabayu). Nun ye raru, por tanto, que s'establezan analoxíes que nos dexen realimentar la capacidá creativa y de la mesma desvélennos entá más secretos del funcionamientu cerebral. Nun ye raru qu'en ciencies s'usen paralelismos. Por casu, en paleontoloxía, cada descubrimientu suelse oldear coles evidencies actuales y les funciones qu'anguaño desempeña la especie más allegada colos güesos descubiertos, trazando un paralelu razonable que dexe esplicar les funciones de la especie descubierta pol paleontólogu.
Rescampla qu'un sistema de tresferencia de cargues bioeléctricas (celebru) nun ye lo mesmo qu'un sistema de tresferencia de procesos (clúster informáticu). Nel primeru tresfórmase la enerxía, nel segundu tresformen procesos que resulten ser verdaderos o falsos.
Nun celebru nun hai (o nun tendría d'haber lo) problemes a la de tresformar la enerxía, polo que los problemes rellacionar cola capacidá de les rexones metabóliques de faelo cola eficiencia fayadiza y asegurándose de que lo inicial ye equivalente a lo final (simetría). Nos celebros de los homínidos, hai un gran costu per parte de los nuesos proxenitores: Dependemos de la educación. La educación establez les prioridaes, la moral, los oxetivos, a última hora, la nuesa relación col mediu, el nuesu ego... a última hora, la educación configura'l funcionamientu de la nuesa mente.
Nun clúster nun hai (o debería nun habelo) problemes col suministru d'enerxía, polo que los problemes rellacionar cola capacidá del o los microprocesadores d'atender les solicitúes p'aportar al hardware que-yos dexará executar los procesos fayadizos. Pa ello haise creáu software que s'encarga d'evaluar la carga de procesos por microprocesador y asignalos a los procesadores menos cargaos. Pa xestionalo afechiscamente hai otru tipu de software que s'encarga de banciar la carga d'el procesadores implicaos en xeres escoyíes polos alministradores del sistema. abc
Nun sistema homeostáticu non biolóxicu defínense trés niveles de funcionamientu:
Nun sistema homeostáticu biolóxicu defínense trés niveles de funcionamientu:
Los principales sistemes teóricos que xeneraron apurras fundamentales pa la comprensión d'esti constructo dientro de la Psicoloxía fueron:
La ciencia de la eletricidá y el desenvolvimientu de la tecnoloxía contribuyeron en gran midida al estudiu de la mente, tantu que se considera que les llendes ente la nanotecnología, la biotecnoloxía , la informática y la ciencia cognitiva tán sumiendo.
La evolución de la intelixencia humana ye un grupu de teoríes qu'intenten esplicar como la intelixencia humana evolucionóse. Esta entruga acomúñase estrechamente cola evolución del celebru humanu y el orixe de les llingües.
La cronoloxía de la evolución humana algame siete millones d'años, qu'empezó cola separación del "Chimpancé" hasta l'apariencia del comportamientu modernu fai 50,000 mil año.
Teoríes de la evolución de la intelixencia inclúin:
Llista de conceyos d'España
Anguaño esisten n'España un total de 8.122 conceyos. El conceyu más septentrional ye Mañón (A Coruña), el más meridional ye El Pinar de El Hierro (Santa Cruz de Tenerife), el más occidental ye La Frontera tamién na islla d'El Hierro (Santa Cruz de Tenerife) y el más oriental ye Maó (Islles Baleares). Asina mesmu, el más estensu ye Cáceres, y el de menor superficie ye Emperador (Valencia); el conceyu español más pobláu ye Madrid, y el menos pobláu Illán de Vacas (Toledo), el de mayor altitú ye Valdelinares, Provincia de Teruel asitiáu a 1695 msnm.
Les siguientes son llistes de conceyos d'España ordenaos por diferentes categoríes:
Primer Ministru d'Eslovenia
El primer ministru ye'l xefe de gobiernu d'Eslovenia. Fueron 8 los primeros ministros dende la implantación de la democracia en 1989 y la independencia en 1991.
Emmanuel Gigliotti
Emmanuel Gigliotti (Buenos Aires, Arxentina, 20 de mayu de 1987), ye un futbolista arxentín que na actualidá xuega nel Boca Juniors.
Dominiu d'Internet
El dominiu d'Internet ye'l nome de sirvidor que puede ser fácilmente recordáu y asignáu al empar a una o más direiciones IP. L'asignación, poro, nun ye fixa: los nomes pueden movese a otra llocalización de la topoloxía d'Internet con otra direición IP.
Federico Carrizo
Federico Carrizo (Córdoba, Arxentina, 17 de mayu de 1991), ye un futbolista arxentín que na actualidá xuega nel Boca Juniors.
Leandro Marín
Lucas Leandro Marín (Neuquén, Arxentina, 22 de xineru de 1992), ye un futbolista arxentín que na actualidá xuega nel Boca Juniors.
Gonzalo Castellani
Gonzalo Castellani (Buenos Aires, Arxentina, 10 d'agostu de 1987), ye un futbolista arxentín que na actualidá xuega nel Boca Juniors.
Guido Vadalá
Guido Vadalá (Rosario, Arxentina, 8 de febreru de 1997), ye un futbolista arxentín que na actualidá xuega nel Boca Juniors.
Radojka Šverko
Radojka Šverko (9 d'abril de 1948) ye una cantante croata. 
Emanuel Trípodi
Emanuel Trípodi (Comodoro Rivadavia, Arxentina, 10 d'agostu de 1981), ye un futbolista arxentín que na actualidá xuega nel Boca Juniors.
Guillermo Sara
Guillermo Sara (Rafaela, Arxentina, 30 de setiembre de 1987), ye un futbolista arxentín que na actualidá xuega nel Boca Juniors.
Agustín Orión
Aguistín Orión (Ramos Mejía, Arxentina, 26 de xunetu de 1981), ye un futbolista arxentín que na actualidá xuega nel Boca Juniors.
Kimbundu
Quimbundo o kimbundu ye un idioma que se fala en Angola, principalmente nes provincies de Luanda, Bengo y Malanje. Na actualidá falar como primer o segunda llingua más de tres millones de persones, pertenecientes a la etnia de los ambundu (o mbundu del Norte).
El idioma portugués incorporó espresiones d'esta llingua, tantu de los falantes que tien en Angola como de los de Brasil. Exemplos d'esto son términos como "bwe", "baza", "kuatu", "kamba", "arimo", "mleke", "xinga", "bunda". De la mesma, delles palabres quimbundo tán influyíes pol portugués.
Esta llingua tamién ye referida en testos antiguos como "mbundu", "loanda", "luanda", "loande", "mbundu do norte", "nbundu", "n'bundo" y "kindongo".
Llingua chokwe
El chokwe ye una llingua bantú falada en zones d'Angola, República Democrática d'El Congu y Zambia. Namái ta oficiamente reconocida n'Angola, onde en 1991 falábenlu unes 456.000 persones. Nesi añu había aproximadamente mediu millón de falantes na en República Democrática d'El Congu, y namái unes 44.200 en Zambia en 1986. LInstituto de Línguas Nacionais" afitó unes normes básiques pa estandarizar esta llingua, que ye usada como llingua franca nel este d'esi país.
Nganguela
El nganguela ye una llingua estándar creada como mecigayu de cuatro llingües bantúes venceyaes ente sí que foi considerada una de les llingües nacionales d'Angola dende'l momentu en que reemplazó'l sitiu oficial que tenía'l mbunda.
El ngangela foi creada pol misioneru Emil Pearson cuando va facer la traducción d'una biblia que sirviere pa les cuatro comunidaes llingüístiques. En 1970 foi espublizáu'l diccionariu nganguela-inglés. Les cuatro llingües madres del nganguela son les llingües Chokwe-Luchazis: el luvale, el lucazi, el mbunda y el luimbi.
Vicepresidente d'Angola
El Vicepresidente d'Angola ye la segunda posición política más alta d'Angola; y el Xefe d'Estáu.
Manuel Domingos Vicente ocupa actualmente esi cargu políticu.
José Eduardo dos Santos
José Eduardo dos Santos (28 d'agostu de 1942, Luanda, Angola) ye l'actual Presidente d'Angola, cargu qu'ocupa dende 1979-2017. Como presidente, José Eduardo dos Santos ye tamién el comandante en xefe de les Fuercies Armaes d'Angola (FAA) y presidente del MPLA (Movimientu Popular pa la Lliberación d'Angola - Partíu Llaborista), el partíu que gobierna Angola dende la independencia del país, en 1975.
Manuel Domingos Vicente
Manuel Domingos Vicente (15 de mayu de 1956) ye un políticu angolanu y actual Vicepresidente d'Angola dende setiembre de 2012. Anteriormente, foi CEO de Sonangol, empresa estatal de petroleu, de 1999 a 2012, y sirvió brevemente nel gobiernu como Ministru d'Estáu pa la Coordinación Económica en 2012.
Llista de los xefes d'estáu d'Hungria
Hungría tornóse independiente del Imperiu austriacu en 1848 con Lajos Kossuth como xefe d'estáu. El 13 d'agostu de 1849 la monarquía de los Habsburgu foi restablecida con ayuda de Rusia.
Dempués de la Primera guerra mundial Hungría volvió ser independiente, como república. Anguaño'l presidente ye escoyíu pola Asamblea Nacional a cada 5 años, y les sos funciones son principalmente ceremoniales.
Presidente de Sri Lanka
Esta ye la llista de los presidentes de Sri Lanka dende la adopción de la república, en 1972.
Franco Cristaldo
Sebastián Palacios
Sebastián Palacios (Tucumán, Arxentina, 20 de xineru de 1992), ye un futbolista arxentín que na actualidá xuega nel Boca Juniors.
Disanayaka Mudiyanselage Jayaratne
Disanayaka Mudiyanselage Jayaratne, más conocíu como D. M. "Di Mu" Jayaratne (n. 7 de xunu de 1931) ye un políticu de Sri Lanka qu'ocupó'l cargu de primer ministru ente 2010 y xineru de 2015.
Primer Ministru de Sri Lanka
El primer ministru ye'l xefe de los ministros de Sri Lanka. A pesar d'esto, él nun ye lo xefe de gobiernu – el presidente exerz les funciones de xefe d'Estáu y xefe de gobiernu.
Del añu 1947 – dempués la independencia del país, qu'asocedió'l 4 de febreru de 1948 – hasta l'actualidá, Sri Lanka tuvo 21 primeros ministros. El país tornóse independiente sol nome Ceilán, y el suyu xefe d'Estáu yera'l rei de Inglaterra. El 1972 el país tornóse una república y camudó el so nome a Sri Lanka.
Xunión Llatina
La Xunión Llatina ye una organización internacional d'Estaos fundada en 1954 pola Convención de Madrid p'afalar y esparder la heriede cultural y les identidaes de los pueblos de les llingües romániques. Anguaño hai 37 Estaos independientes de cuatro continentes del mundu con llar oficial en París. 
Pál Teleki
El conde Pál Teleki de Szék (en húngaru: Teleki Pál) (1 de payares de 1879 – 3 d'abril de 1941) foi un políticu húngaru, dos veces primer ministru (1920-1921 y 1939-1941). Espertu en xeografía, foi miembru de l'Academia Húngara de Ciencies y presidente de l'asociación de "Scouts" húngara.
Nacíu en 1879 nel senu d'una aristocrática familia transilvana, Teleki convertiuse nun destacáu xeógrafu y orientalista. L'orixe provincianu, la familia y educación privilexaes y la guañada fe católica contribuyeron a imbuyi-y d'un intensu conservadorismu. La so carrera política cobró pesu na posguerra de la Primer Guerra Mundial, amestada al réxime conservador del rexente Miklós Horthy.
Primer Ministru de Polonia
El primer ministru de Polonia representa y entama los trabayos del Conseyu de Ministros. Según la constitución polaca, el primer ministru supervisiona los gobiernos rexonales, y ye 'l xefe de tolos funcionarios públicos del país. Esta ye la llista de los primeros ministros de Polonia dempués de 1916.
Bob Hawke
Robert James Lee "Bob" Hawke (* 9 d'avientu de 1929) foi primer ministru d'Australia dende 1983 hasta 1991 siendo'l que más tiempu permaneció nel poder de los pertenecientes al Partíu Llaborista Australianu. Amás ye miembru de l'Orde d'Australia.
Dempués d'una década como presidente del "Australian Council of Trade Unions" (organización sindical australiana), entró en política na elecciones federales d'Australia de 1980 convirtiéndose en Primer Ministru tres años dempués y ganando cuatro elecciones federales consecutives.
Malcolm Fraser
John Malcolm Fraser (n. 21 de mayu de 1930) ye un políticu australianu del Partíu Lliberal, que foi 22º primer ministru d'Australia. 
Llegó al poder en 1975 nes elecciones arriendes de la destitución del gobiernu llaborista de Gough Whitlam, na que que desempeñó un papel clave. Dempués de tres victories electorales, foi ganáu por Bob Hawke na elección 1983, y terminó la so carrera alloñáu del so propiu partíu.
Edmund Barton
Edmund Barton (18 de xineru de 1849 – 7 de xineru de 1920), políticu y xuez australianu, foi Primer Ministru d'Australia y miembru fundador de la Corte Suprema australiana.
Como primer Primer Ministru d'Australia, Barton convirtióse nuna especie d'icono nacional, y ye recordáu pola so cita "«Per primer vegada, tenemos una nación pa un continente, y un continente pa una nación»".
Alfred Deakin
Alfred Deakin (3 d'agostu de 1856 - 7 d'ochobre de 1919) foi un políticu australianu, primer ministru d'Australia en trés causes. Nació'l 3 d'agostu de 1856, en Melbourne y morrió na mesma ciudá'l 6 d'ochobre de 1919. Estudió lleis na Universidá de Melbourne y más tarde convirtióse en periodista pa la publicación "The Age". 
Foi escoyíu pal Parlamentu de Victoria en 1878 y dos años más tarde foi reelexíu, aportó a ministru d'Obres Públiques, subsecretariu de Xusticia y secretariu en xefe del presidente de gobiernu de Victoria ente 1886 y 1890. 
VietJet Air
VietJet Air ye una aerollinia con base en Ciudá Ho Chi Minh, Vietnam. Foi fundada en 2007 y fai vuelos chárter a Vietnam y Asia. 
La flota de VietJet Air inclúi los siguientes aviones (en febreru de 2015):
Chris Watson
John Christian Watson, n. John Christian Tanck (27 d'abril de 1904 - 18 de payares de 1941) conocíu comúnmente como Chris Watson, foi un políticu australianu, miembru del Partíu Llaborista, tercer Primer Ministru d'Australia ente'l 27 d'abril y el 18 d'agostu de 1904. Foi'l primeru llaborista n'aportar al cargu de primer ministru, non solo n'Australia, sinón en tol mundu. Foi escoyíu pal Parlamentu Australianu na primer elección federal en marzu de 1901. L'asamblea del partíu escoyer como'l líder parlamentariu del Partíu'l 8 de mayu de 1901, xusto a tiempu pa la primer xunta del parlamentu. El so periodu como Primer Ministru foi curtiu - namái cuatro meses, ente abril y agostu de 1904. Se retiró del parlamentu en 1907.
George Houstoun Reid
George Houstoun Reid (25 de febreru de 1845 - 12 de setiembre de 1918) foi un políticu australianu, premier de Nueva Gales del Sur y 4º Primer ministru d'Australia.
Reid foi líder del enclín lliberal en Nueva Gales del Sur, comandada por Charles Cowper y Henry Parkes, y que foi entamada por Reid como'l Partíu del Llibre Comerciu, en 1889.
Harold Holt
Harold Edward Holt (°5 d'agostu de 1908 - †17 d'avientu de 1967) foi un políticu australianu y el 17° Primer Ministru d'Australia. Él pasó 32 años nel parlamentu, incluyéndose los años en que foi ministru de gobiernos, pero namái gobernó como primer ministru por 22 meses, enantes de sumir - y presuntamente morrer - mientres nadaba na sablera de Cheviot Beach.
Sistema semipresidencialista
El sistema semipresidencialista, semipresidencialismu, democracia semipresidencialista o república semipresidencial, ye un sistema d'organización política parllamentaria na que'l primer ministru y el presidente son participantes activos de les funciones diaries del gobiernu. Estrémase del sistema parllamentariu en que'l presidente ye elixíu por votu popular y nun ye namái una figura representativa ceremonial. D'otra miente, sepártase del sistema presidencialista yá qu'esiste'l conceutu de primer ministru, con responsabilidaes énte la caña llexislativa del gobiernu.
Los poderes del presidente y del primer ministru xébrense de manera distinta en cada país qu'emplega esta mena d'organización política. Por exemplu, en Francia, el presidente ye responsable de los asuntos estranxeros mientres que'l primer ministru ye'l responsable de los asuntos nacionales. Nesti casu, sicasí, la división de poderes ente'l primer ministru y el presidente nun se menta na constitución, sinón que ye una convención política. , en Finlandia, el sistema políticu del que remanez el sistema francés, la división de poderes ta espresada nidiamente na constitución: ""les polítiques estranxeres son encabezes pol presidente en cooperación col gabinete"".
Los sistemes semipresidencialistes pueden tener periodos de cohabitación, nos que'l primer ministru y presidente son elixíos de manera separtada y de partíos rivales. Ello permite la creación d'un sistema efectivu de verificación y balance, común al sistema presidencialista. D'otra miente, tamién puede crear una fuerte tensión política ente los dos partíos nel poder.
Dellos estaos con sistemes semipresidencialistes son: Exiptu, Finlandia, Pakistán, Portugal, Rumania, Rusia y Taiwán ente otros. Austria y Irlanda, según les sos constituciones, otorguen inclusive más poderes a los presidentes. Sicasí, los presidentes, por tradición, nun los utilicen, y funcionen "de facto" como sistemes parllamentarios.
Bento Gonçalves
Bento Gonçalves ye un conceyu brasilanu del estáu de Rio Grande do Sul.
Alcuéntrase metanes la Sierra Gaucha, a 125 km de Porto Alegre, capital del estáu. Alcuéntrase a una llatitú de 29º10'15" Sur y un llargor de 51º31'08" Oeste, tando a un altor de 691 metros. Tien una población de .
La ciudá ye conocida pola so producción de vinu y muebles, ocupando un llugar destacáu nel Índiz de Desarrollu Humanu (IDH) de Brasil, según la Organización de les Naciones Xuníes.
Foru de Cooperación Económica Asia-Pacíficu
La Cooperación Económica Asia-Pacíficu, más conocida poles sos sigles n'inglés, APEC (Asia-Pacific Economic Cooperation) ye un grupu de países de la conca del océanu Pacíficu qu'aconceyen cada añu al envís d'ameyorar los venceyos políticos y económicos de los estaos miembros. L'APEC ye un foru multillateral p'aldericar temes rellacionaos col intercambeu comercial y la cooperación económica. Creóse en payares de 1989 en Camberra, Australia. Los cabezaleros de tolos estaos miembros del APEC axúntense añalmente na cume de los "Líderes Económicos del APEC", el llar ye un estáu miembru diferente cada añu. 
Canciller d'Austria
El Canciller Federal (en alemán: "Bundeskanzler", abreviáu a vegaes como "Kanzler") ye'l xefe de gobiernu d'Austria. En calidá de presidente del Gobiernu Federal d'Austria, el canciller representa l'autoridá federal cimera del poder executivu. Anque formalmente ye un miembru más del gabinete, el Canciller considérase la posición más poderosa de la política austriaca, y como talu ye "de facto" el xefe del Executivu. El so llar oficial alcuéntrase na Cancillería Federal.
Alfred Gusenbauer
Alfred Gusenbauer es un político austriaco, nacíu en Sankt Pölten, Baja Austria, el 8 de febreru de 1960. Foi'l Canciller d'Austria ente'l 11 de xineru de 2007 y el 2 d'avientu de 2008.
Wolfgang Schüssel
Wolfgang Schüssel (° 7 de xunu de 1945) ye un políticu austriacu. Foi canciller del so país ente febreru de 2000 y xineru de 2007. El so partíu políticu ye'l Partíu Popular d'Austria ("Österreichische Volkspartei", ÖVP).
Viktor Klima
Viktor J. Klima (° 4 de xunu de 1947) ye un políticu socialdemócrata austriacu. Foi Canciller d'Austria dende 1997 hasta la so dimisión en 2000. Anguaño desempéñase como presidente de la filial arxentina de Volkswagen.
Jenny Shipley
Jennifer Mary Shipley (nacida'l 4 de febreru de 1952 en Gore, Nueva Zelanda), foi primer ministra de Nueva Zelanda dend'avientu de 1997 hasta avientu de 1999. Foi la primer muyer n'exercer esti cargu. 
Jenny Shipley nació nel pueblu sureñu de Gore na Isla Sur. En 1971 graduóse como profesora d'enseñanza básica y trabayó n'escueles primaries hasta l'añu 1976. 
Shipley militar nel Partíu Nacional, un partíu de centru derecha, y darréu foi escoyida como miembru del parlamentu nes elecciones nacionales de 1987. Cuando'l Partíu Nacional ganó la elección de 1990, Shipley asumió'l cargu de Ministra de Trabayu Social.
Atayada col progresu cautativo de reforma del actual Primer Ministru Jim Bolger, Shipley socatró una insurrección contra Bolger mientres él taba fuera del país. Nel 8 d'avientu de 1997, ella asumió lideralgu del Partíu Nacional, y entós asumió'l rol de primera Ministra de Nueva Zelanda.
Nes elecciones nacionales de 1999, el so partíu foi derrotáu y el Partíu Llaborista de Nueva Zelanda asumió poder sol lideralgu de Helen Clark.
Jim Bolger
James Brendan "Jim" Bolger (°31 de mayu de 1935) foi'l Primer Ministru de Nueva Zelanda del 2 de payares de 1990 hasta'l 7 d'avientu de 1997.
Bolger nació en Opunake, Taranaki el 31 de mayu de 1935, fíu de granxeros inmigrantes de Wexford, Irlanda. Abandonó la escuela a los 15 años. Bolger ingresó a la política en 1972 como miembru del Parlamentu pol Partíu Nacional de Nueva Zelanda representando a King Country. Representó esti electoráu, renombráu como Taranaki-King Country en 1996, hasta'l so retiru en 1998. En 1975 foi fechu ministru sol mandatu del Primer Ministru Robert Muldoon, sirviendo primero como Ministru de Pesca y más tarde como Ministru d'Agricultura.
Depués de la derrota del Partíu Nacional nes elecciones xenerales de 1984, Bolger y el segundu al mandu Jim McLay retaron a Muldoon pol lideralgu del partíu. McLay ganó. En 1986 Bolger fixo un segundu intentu y llogró desbancar a Jim McLay como líder. Depués del fracasu pal Partíu Nacional nes elecciones de 1987, el partíu, sol mandu de Bolger, ganó, en 1990, col rangu de votos más grande de la hestoria de Nueva Zelanda. Como resultancia, Bolger convertir en primer ministru.
Helen Clark
Helen Elizabeth Clark (Hamilton, 26 de febreru de 1950) ye una política neozelandesa. Foi primer ministra de Nueva Zelanda en tres mandato consecutivos dende'l 5 d'avientu de 1999 hasta'l 18 de payares de 2008. Foi la primer muyer electa nuna elección xeneral pa ocupar el cargu de primer ministru de Nueva Zelanda. Anguaño ye alministradora del Programa de les Naciones Xuníes pal Desenvolvimientu (PNUD), la tercera más alta posición de la ONU, dende 2009.
Clark graduar de la Universidá de Auckland en 1974 y convirtióse en política nos sos años d'adolescencia, arreyándose nel Partíu Llaborista de Nueva Zelanda. Mientres yera profesora na universidá a principios de los años 1970, Clark entró na política local en 1974 en Auckland, pero nun foi electa pa nengún cargu. Foi escoyida nel Parlamentu de Mount Albert, Nueva Zelanda en 1981, cargu qu'ocupó hasta'l so arrenunciu nel 2009. Mientres la década de 1980 y principios de los años 1990, Clark ocupó numberosos puestos nel Cuartu Gobiernu Llaborista de Nueva Zelanda, ente ellos: ministra de Vivienda, ministra de Salú y ministra de Caltenimientu. Ocupó'l cargu de vizprimer ministra mientres un añu.
Posterior a encomalo demostrada pol Partíu Llaborista na elección de 1993, Clark retó al líder llaborista Mike Moore y ganó, convirtiéndose asina na líder de la oposición. Dempués de perder nes elecciones de 1996, llevó al Partíu Llaborista a una victoria arrasadora en 1999. Foi la segunda muyer n'ocupar el cargu de primer ministru de Nueva Zelanda. Enantes, Jenny Shipley foi tamién primer ministra. El gobiernu de Clark vio casi una década de crecedera económica de la que se caltuvo un superávit de l'alministración pública. 
El Gobiernu de Clark implementó diverses iniciatives económiques importantes incluyendo la creación del Kiwibank, el Fondu de Xubilación de Nueva Zelanda, l'Esquema de Comerciu d'Emisiones de Nueva Zelanda y KiwiSaver. Otres de les principales polítiques del so gobiernu inclúin el paquete "Working for Families", l'aumentu al salariu mínimu en 5% añal, préstamos a estudiantes ensin intereses, la creación de les Xuntes de Salú Distritales, la introducción d'una serie de creitos fiscales, la revisión de les certificaciones de la educación secundaria per mediu de la introducción de NCEA y l'introducción de la llicencia pa padres de 14 selmanes. El so gobiernu tamién introdució la Llei de Preplaya y Fondos Marinos de 2004, que causó gran discutiniu y foi eventualmente revocada en 2011.
Ganó tres elecciones siguíes. Foi fuerte opositora a la invasión d'Iraq, liderada polos Estaos Xuníos. So'l so mandatu unviaron tropes a Afganistán p'ayudar a la so reconstrucción. Sofitó les polítiques antinucleares de Nueva Zelanda de los postreros 20 años.
Buscó asoceder en 2016 al surcoreano Ban Ki-moon como secretariu xeneral de les Naciones Xuníes. Sicasí, l'escoyíu foi'l portugués António Guterres.
John Key
John Phillip Key (º 9 d'agostu de 1961) ye un políticu neozelandés qu'ocupa'l cargu de Primer Ministru de Nueva Zelanda dende'l 19 de payares de 2008.
Mike Moore
Michael Kenneth Moore, (°28 de xineru de 1949) foi'l Primer ministru de Nueva Zelanda del 4 de setiembre hasta'l 2 de payares de 1990.
Primer ministru de Nueva Zelanda
El primer ministru de Nueva Zelanda (en maorí: "Te Pirimia o Aotearoa") ye'l xefe de gobiernu de Nueva Zelanda como consecuencia de ser el líder del partíu o coalición col sofitu mayoritariu del Parllamentu de Nueva Zelanda. Dende les eleiciones xenerales de Nueva Zelanda de 2008, el primer ministru ye John Key del Partíu Nacional, que foi reelixíu dos vegaes (2011 y 2014).
El títulu de "primer ministru" apaeció per primer vegada formalmente en 1873, pero orixinalmente'l primer ministru llamábase Ministru d'Ultramar. Esti nome camudóse en 1869 pol de "Premier", títulu que nun duró demasiáu. Cola declaración de Nueva Zelanda como un Dominiu en 1907, el términu "primer ministru" entamó a emplegase de forma esclusiva.
Llista de primeros ministros de Nueva Zelanda
El primer ministru de Nueva Zelanda ye l'xefe de gobiernu del estáu. Esta ye la llista de los primeros ministros de Nueva Zelanda dempués de l'independencia, hasta los díes de güei.
Llista de cancilleres d'Austria
El canciller d'Austria ye'l xefe de gobiernu del estáu. Esta ye la llista de los cancilleres d'Austria dempués del 1918.
Arthur Seyß-Inquart, collaborador de los nazis y filiado al NSDAP, xunió Austria a Alemaña Nazi el 13 de marzu de 1938 hasta l'27 d'abril de 1945 día en qu'Austria se tornó nuevamente independiente.
Economía de Nueva Zelanda
Nos postreros 20 años el gobiernu tresformó Nueva Zelanda d'una economía agraria y dependiente del mercáu británicu nuna economía de mercáu más industrializada que puede competir globalmente. Nueva Zelanda encuádrase dientro de los países desenvueltos, con un PIB envaloráu nel 2010 de 119,6 mil millones de dólares estaunidenses. El país cunta con un altu nivel de vida, con un PIB per cápita envaloráu de US 28.000. Tamién foi clasificada, nel añu 2006, nel puestu ventiavu nel Índice de Desenvolvimientu Humanu qu'ellabora la Organización de les Naciones Xuníes.
El país entró en recesión el 2008, enantes de la crisis financiera internacional. La reacción del Bancu Centrál foi rápida, menguando les tases d'interés y faciendo midíes d'estímulu fiscal. La economía salió de la recesión en fines de 2009, y creció 2 a 3% al añu ente 2010 y 2013.
Ciudá de Guatemala
Ciudá de Guatemala (nome oficial Nueva Guatemala de la Asunción) ye la capital y la ciudá más grande de Guatemala.
Economía de Pakistán
La economía de Pakistán ta en rápida crecedera. Asemeyáu al qu'asocede a los BRICS el país tien un grande potencial de crecedera mientres el sieglu XXI. A pesar d'eso, décades de disputes polítiques internes y amenorgaes inversiones estranxeres llevaron a una baxa crecedera y al subdesarrollu del país.
Los testiles representen la mayoría de los productos esportaos, y el fracasu de Pakistán en diversificar les sos esportaciones dexen el país vulnerable a les flotaciones de los mercaos esternos. N'años recién una baxa crecedera económica y una inflación elevada aumentaron el númberu de probes del país. El desemplegu ye 6.6% según les estadístiques oficiales, pero esti númberu nun representa la realidá, pos la mayor parte de la economía ye informal, y el subemplegu sigue eleváu.
Primer Ministru de Pakistán
Esta ye la llista de los primeros ministros de Pakistán dempués de 1947.
Mamnoon Hussain
Mamnoon Hussain (en Urdu: ممنون حسین;n) ye un empresariu y políticu pakistaní, actual presidente del so país dende'l 9 de setiembre de 2013.
Liaquat Ali Khan
Nawabzada Liaquat Ali Khan ("Næʍābzādāh Liāqat Alī Khān", Urdu: لیاقت علی خان, Karnal, 1 d'ochobre de 1895 - 16 d'ochobre de 1951) más conocíu como Liaquat, foi unu de los principales "Padres fundadores" del Pakistán, modernu, home d'estáu, abogáu, y políticu que se convierte nel primera Primer Ministru de Pakistán, amás foi'l primer Ministru de Defensa y foi el primer Ministru de Finances d'India, y ministru d'Asuntos de Pakistán pal Commonwealth y Kachemira dende 1947 hasta'l so asesinatu en 1951.
Alderiques d'Asturies
Alderiques d'Asturies ye un mediu de comunicación en llingua asturiana nacíu en xineru de 2014. Ñaz col envís de ser la primer canal de TV n'usar l'asturianu como idioma de trabayu, con una programación destinada a tolos públicos, buscando la promoción y espardimientu de la cultura, les tradiciones, la llingua propia y la realidá social de la comunidá asturiana.
Esti mediu audiovisual formóse gracies al trabayu a comuña de l'asociación Iniciativa pol Asturianu y al mediu dixital Conocer Asturias
Dientro de la web hai un apartáu qu'enllaza a los programes de radio fechos poles organizaciones integrantes d'Alderiques d'Asturies
"«La TV que TU faes posible»"
Alderiques d'Asturies ta dirixíu por Samuel Gradín y presentáu por dellos profesionales de los medios de comunicación. 
Páxina Web: http://www.alderiquesdasturies.com
Presidente d'Afganistán
El presidente d'Afganistán ye'l xefe d'estáu, xefe de gobiernu d'Afganistán y el comandante en xefe de les fuerces armaes. 
L'actual presidente d'Afganistán ye Ashraf Ghani.
Afganistán foi una república en periodos intermitentes - ente 1973 y 1992, y dempués del 2001 en diante. N'otros periodos, foi gobernada como una monarquía, emiratu y (so réximenes mujahidin y talibán mientres los años 1990) gobernantes islamistes.
Ashraf Ghani
Ashraf Ghani Ahmadzai, (19 de mayu de 1949) ye un políticu, antrópologu, profesor y comentarista afganistanu, y actual Presidente d'Afganistán. Llicenciáu n'Antropoloxía, treslladar pa siguir con estudios a Estaos Xuníos pero por cuenta de tiempos de guerra nel so país tuvo que permanecer ellí, pudiendo siguir estudiando ya impartiendo clases en distintes universidá de gran prestíu. Darréu dende 1991 perteneció organismos internacionales como'l Bancu Mundial o la ONX, ente otros como foros o conferencies, nos qu'ocupó dellos cargos.
Foi ministru de les finances de 2002 hasta 2004, bien según el so oponente Abdullah Abdullah, que foi ministru de les relaciones esteriores mientres el mesmu periodu.
Juan Claudio Cifuentes
Juan Claudio Cifuentes de Benito (París, 20 d'abril de 1941 - Madrid, 17 de marzu de 2015) conocíu pol nomatu de Cifu, foi un críticu musical y profesional de la radio y televisión español especializáu en "jazz". Foi galardonáu col Premiu Ondas pol so «llabor d'espardimientu y divulgación del "jazz"».
Tomás González Morago
Tomás González Morago (Madrid, ? - Granada, 1885) foi un militante anarquista español de la Primera Internacional.
Trabayó como grabador y yera'l propietariu d'un taller na cai de Gracia de Madrid. En 1868 taba adscritu al republicanismu individualista d'Emilio Castelar, pero cuando contacta cola Primera Internacional va a averase a Anselmo Lorenzo y a otros futuros militantes llibertarios. Tamién va a entamar el primer aconceyamientu con Giuseppe Fanelli el 24 de xineru de 1869 que va ser l'aniciu de la Federación Rexonal Española de l'AIT o Primera Internacional. González Morago va reclutar a los primeros internacionalistes españoles.
Tomás González Morago foi, xunto con Francesc Tomàs i Oliver, el verdaderu artífice del trunfu de les idees de Bakunin na Península Ibérica y de la derrota del marxismu nos primeros años de la organización Obrera n'España, más aun que figures muncho más conocíes como Anselmo Lorenzo; esto probablemente se deba al so baxu perfil, yá que siempre intentó pasar desapercibíu. Ye unu de los fundadores del movimientu obreru español.
César Meli
César Marcelo Meli (Salto, Arxentina, 20 de xunu de 1992), ye un futbolista arxentín que na actualidá xuega nel Boca Juniors.
Coeficiente Gini
El coeficiente Gini, índiz Gini o ratio Gini ye una midida de dispersión estadística creada cola intención de representar la distribución d'ingresos de los habitantes d'una nación, y ye la midida usada davezu pa medir la desigualdá. Foi desarrollada pol estadísticu y sociólogu italianu Corrado Gini, y espublizada na so obra de 1912 "Variabilità e mutabilità" ("Variabilidá y mutabilidá").
El coeficiente de Gini mide la desigualdá ente valores d'una distribución de frecuencies (por exemplu, niveles d'ingresos). Un coeficiente Gini de 0 (ó 0%) espresa la igualdá perfecta, na que tolos valores son iguales (por exemplu, cuando toles persones de la muestra reciben los mesmos ingresos). Un coeficiente de 1 (ó 100%) indica una desigualdá másima ente los valores (por exemplu, cuando ún tien tolos ingresos y los demás nun tienen dengún). Ye posible alcontrar valores mayores de 1 pal coeficiente si hai persones que representen una contribución negativa al total (por exemplu, si tienen deudes -ingresos negativos-). En grupos grandes, sicasí, ye perdifícil alcontrar valores cercanos o superiores a 1.
Esti coeficiente foi propuestu por Gini como una forma de midir la desigualdá d'ingresos o de riqueza. Nos países de la OCDE, a finales de la década del 2000, y teniendo en cuenta l'efectu redistribuidor de los impuestos y les transferencies dende l'esterior, el coeficiente Gini movíase ente'l rangu del 0,24 d'Eslovenia y el 0,49 de Chile. Los países africanos teníen los mayores coeficientes pre-impuestos en 2008-2009, con un másimu en República Sudafricana, qu'el so coeficiente estimábase ente 0,63 y 0,70, que baxaba al 0,52 al tener en cuenta los programes d'asistencia social y al 0,47 al incluyir nel coeficiente los impuestos. El coeficiente pa los ingresos mundiales en 2005 sitúase, según los diversos estudios, ente 0,61 y 0,68.
Hai delles cuestiones a tener en cuenta a la hora d'interpretar esti coeficiente. Asina, el mesmu valor puede dase con curves de distribución perdiferentes, y hai que tener tamién en cuenta a la hora de valoralu la estructura demográfica. Los países con un avieyamientu de la población o con munchos nacimientos tien un coeficiente previu a impuestos creciente magar que la distribución d'ingresos ente los adultos que trabayen remanezca constante. Pa intentar afinar el conceptu los académicos tienen desarrollao más d'una docena de variantes del coeficiente.
Cubismu
El cubismu ye un movimientu artísticu de vanguardia d'entamos del sieglu XX que revolucionó la pintura y la escultura europees ya inspiró movimientos rellacionaos con elli nes estayes musical, lliteraria y arquitectónica. El cubismu ye consideráu el movimientu artísticu más influyente del sieglu XX.. El términu úsase pa denomar un conxuntu de obras d'arte de toa triba producíes en París (Montmartre, Montparnasse y Puteaux) nes décades de 1910 y 1920.
Los pioneros del movimientu foron Georges Braque y Pablo Picasso, a los que s'axuntaron dempués joined by Jean Metzinger, Albert Gleizes, Robert Delaunay, Henri Le Fauconnier, Fernand Léger y Juan Gris. Considérense como precursores del movimientu les últimes pintures de Paul Cézanne, nes qu'esti esploró la representación tridimensional de los oxetos. Una retrospectiva d'esti autor espúsose nel "Salon d'Automne" parisín en 1904, y dempués los sos trabayos más actuales espunxéronse nel mesmu salón en 1905 y 1906; a too ello siguiéronse dos esposiciones conmemoratives cellebraes dempués de la so muerte en 1907.
La representación cubista analícense los oxetos, descompónense y reconstrúinse nuna forma abstracta na que, en cuenta de mostrar l'oxetu dende un puntu de vista únicu, l'artista represéntalu dende una multitú d'ellos, pa obtener una representación d'elli nun contestu más ampliu.
L'impactu del cubismu foi pergrande nel espaciu y nel tiempu. Espardiose bien ceo per tol mundu, evolucionando al facelo de forma distinta en función de los países. Dafechu, el cubismu foi el puntu de partida d'un procesu evolutivu que dio como resultáu un garapiellu de movimientos artísticos diversos. Asina, en Francia orixináronse, a partir d'elli, movimientos como l'orfismu, l'arte abstractu y, mas sero, el purismu. Notros países el futurismu, el suprematismu, el dadaísmu, el constructivismu y el movimientu De Stijl desarrolláronse en rempuesta al cubismu. Les primeres pintures futuristes compartíen col cubismu la so fusión de pasáu y presente, la representación simultánea de diferentes perspectives del suxetu pictóricu, que se conoz como perspectiva múltiple, simultaneidá o multiplicidá, mentantu qu'el constructivismu foi influenciáu pola técnica picassiana de construyir escultures a partir d'elementos separtaos.. Otros filos que xunen a estos movimientos aparentemente tan dixebraos inclúin la facetación o simplificación de les formes xeométriques y l'asociación ente la mecanización y la vida moderna.
Futurismu
El futurismu foi un movimientu artísticu y social orixináu n'Italia a entamos del sieglu XX. El movimientu, que refugaba la estética tradicional, emponderaba la vida contemporánea, la velocidá, la tecnoloxía y la xuventú, faciendo d'oxetos como'l coche, l'avión o la ciudá industrial los sos iconos. Magar que foi mayormente un movimientu italianu, hebo otros paralelos a elli en Rusia, Inglaterra... 
El fundador del movimientu foi el poeta italianu Filippo Tommaso Marinetti. Esti llanzó'l movimientu al traviés del so "I manifesti del futurismo" (Manifiestu del futurismu), espublizáu por primer vegada el 5 de febreru de 1909 en "La Gazzetta dell'Emilia" y reproducíu dempués el 20 de febreru de 1909 nel diariu "Le Figaro" de París. Bien ceo axuntáronse a elli los pintores Umberto Boccioni, Carlo Carrà, Giacomo Balla, Gino Severini y el compositor Luigi Russolo. Marinetti amosaba nel so manifiestu un odio apasionáu a tolo vieyu, y especialmente a la tradición política y artística. "Nós, los xóvenes y fuertes futuristes, nun queremos nada del pasáu", escribió. Los futuristes almiraben la velocidá, la tecnoloxía, la xuventú y la violencia, los coches, los aviones y les ciudaes industriales... tolo que representaba'l trunfu tecnolóxicu de la humanidá sobre la natura, y yeren tamién nacionalistes apasionaos. Repudiaben el cultu al pasáu y toles sos imitaciones, allababen la orixinalidá estética, criticaben por inútiles a los críticos d'arte, rebelábense escontra l'harmonía y el buen gustu, refugaben tolos temes de toles formes artístiques previes y glorificaben la ciencia.
Los futuristes espresábense por cualisquier mediu d'arte: pintura, escultura, cerámica, diseñu gráficu, diseñu industrial ya urbanu, diseñu d'interiores, teatru, cine, moda, lliteratura, música, arquitectura ya inclusu gastronomía. Les sos figures más destacaes foron: los italianos Filippo Tommaso Marinetti, Umberto Boccioni, Carlo Carrà, Gino Severini, Giacomo Balla, Antonio Sant'Elia, Bruno Munari, Benedetta Cappa y Luigi Russolo; los rusos Natalia Goncharova, Velimir Khlebnikov, Igor Severyanin, David Burliuk, Aleksei Kruchenykh and Vladimir Mayakovsky; y el portugués and the Portuguese Almada Negreiros.
Rescamplen, ente les obres más destacaes del movimientu, la escultura "Forme uniche della continuità nello spazio" (Formes úniques de continuidá nel espaciu), de Boccioni, y la pintura de Balla "Velocità astratta + rumore" (Velocidá abstracta + ruíu).
La influyencia d'esti movimientu puede rastrexase notros como'l constructivismu, el surrealismu, el dadaísmu o l'Art Decó, y de forma más evidente nel precisionismu, el rayonismu o'l vorticismu.
Silvino Antuña
Silvino Antuña Suárez, El Xastre (La Piquera, Samartín del Rei Aurelio, 1919; Sotrondio, 28 de marzu de 2015) foi un cantante asturianu de tonada.
Como en tantos otros casos de cantantes de tonada, Silvino entamó a cantar nel chigre de la familia llegando a construir una carrera sólida, con participación en concursos y formando parte de los xuraos de los mesmos. De mozu entamó una notable colección discográfica relativa al mundu de la tonada.
Col sofitu de la Diputación Provincial, abrió en so casa una academia de tonada pa la formación de futuros cantantes utilizando pa ello la so propia discoteca. Igualmente collaboraría años más sero cola Sociedá d'Amigos del Bable, cola qu'iguó una buena riestra de grabaciones 
Nel añu 2009, el Conceyu d'Uviéu concedió-y el V Premiu Nacional de Folclore 'Martínez Torner'
Günter Netzer
Günter Theodor Netzer ye un ex-xugador y entrenador de fútbol alemán.
Debutó como profesional en 1963 col equipo Borussia Mönchengladbach. En 1973 treslladóse a España pa xugar col Real Madrid, dempués contratólu'l Grasshopper Club Zürich fasta'l 1997. 
Cola Seleición Nacional de Fútbol d'Alemaña xugó 37 partíos.
En 1977 entama la so carrera como entrenador algamando col Hamburger SV tres títulos de lliga en 1979, 1982 y 1983.
Billy Mills
William Mervin "Billy" Mills, tamién conocíu pol so nome nativu "Makata Taka Hela", (30 de xunu de 1938, reserva india de Pine Ridge), foi un atleta de los Estaos Xuníos, nativu americanu de la tribu sioux de los Oglagla Lakota.
Quedó güérfanu con 12 años, primero practicaba el boxéu y les carreres y finalmente abandonó'l boxéu pa dedicarse a correr. Estudió na Universidá de Kansas y dempués ingresó nel cuerpu de marines d'Estaos Xuníos, clasificándose pa participar nos Xuegos Olímpicos de Tokyo en 1964.
El favoritu de los 10.000 m yera l'atleta australianu Ron Clarke en posesión del récord mundial. A dos vueltes d'acabar la carrera, trés corredores diben na parte delantera: el tunecín Mohammed Gammoudi, el favoritu Ron Clarke y Billy Mills. A 300 metros de la meta'l tunecín coyó dellos metros de distancia anque inmediatamente foi alcanzáu polos sos perseguidores. Nesi momentu, Billy Mills atacó y algamó la victoria, quedando segundu Mohammed Gammoudi y terceru'l corredor etíope Mamo Wolde. Ron Clarke nun pudo col ataque y nun llogró medalla. Mills rebaxó en cuasi 50 segundos la so propia marca y estableció un nuevu récord olímpicu (28:24.4).
Más tarde Mills estableció los récords norteamericanos pa 10.000 m y 3 milles y en 1965 batió'l récord del mundu de 6 milles.
La vida de Billy Mills llevóse al cine en 1984 col filme "Running Brave", protagonizáu por Robby Benson. Actualmente, Mills ye voceru de l'asociación 'Running Strong' pola xuventú India Americana que trabaya en proxectos en beneficiu de los indios americanos, n'especial de la mocedá.
Abdelilah Benkirane
Abdelilah Benkirane (en árabe: عبد الاله بن كيران, nacíu'l 8 d'abril de 1954, en Rabat) ye un políticu marroquín y líder del Partíu de la Xusticia y el Desenvolvimientu. El so partíu ganó por mayoría simple nes elecciones al parlamentu marroquín de payares de 2011.
Llicenciáu en Ciencies Físiques en 1979, enantes d'exercer como profesor na Escuela Normal Superior de Rabar. El 29 de payares de 2011 el rei de Marruecos designó-y Presidente del Gobiernu (primer ministru) conforme a la nueva Constitución del mesmu añu, tres la victoria nes elecciones xenerales.
Coto
El términu Coto pue facer referencia a:
Paisaxe vitícola del Piemonte: Langhe-Roero y Monferrato
El Paisaxe vitícola del Piamonte: Langhe-Roero y Monferrato ye'l nome oficial d'un sitiu escoyíu pola UNESCO como Patrimoniu de la Humanidá. El sitiu ta xebráu en "cinco diferentes zones de cultivu de la vide con formosos paisaxes" y el Castiellu de Grinzane Cavour na rexón del Piamonte, Italia.
El sitiu, que abarca les zones de llombres de Langhe y Monferrto, ye una de les zones vitivinícoles más importntes d'Italia.
Alcuéntrase ubicáu nel centru de la rexón del Piamonte, el sitiu ta rexistráu como un "paisax cultural", yá que ye'l resultáu de l'aición combinada de la naturaleza y l'home. El sitiu alcuéntrase na llista de Patrimoniu Mundial de UNESCO gracies al valor exemplar de la so cultura vitivinícola que modeló'l paisax durante sieglos.
http://www.paesaggivitivinicoli.it/index.php/en
Yingluck Shinawatra
Yingluck Shinawatra, (en tailandés: ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร, pron. yinlác chinaguát) ye una política tailandesa, líder del partíu Phak Phuea Thai, hermana del derrocáu primer ministru tailandés, Thaksin Shinawatra. Foi escoyida primer ministru de Tailandia'l 5 d'agostu de 2011 El 7 de mayu de 2014 foi destituyida por orde del Tribunal Constitucional de Tailandia por un delitu d'abusu de poder.
Bugatti Type 57
El Bugatti Type 57 ye un automóvil diseñáu por Jean Bugatti, fíu del fundador de Bugatti y construyíu dende 1934 fasta 1940, fabricándose 710 unidaes. La mayoría utilizaron un motor con doble árbol de lleves de 3.257 cc basáu nel Type 49 anque mui modificáu por Jean. A diferencia de los motores d'accionamientu por cadena de doble lleva de Type 50 y 51, el motor del 57 utilizaba engranaxes pa tresmitir potencia dende'l velu de maniveles. Había dos variantes básicas, el tipu inicial y el pequeñu 57S. El xasis y el motor recuperáronse en 1951 nel Bugatti Type 101, d'escasa producción.
Alfabetos xeorxanos
La llingua xeorxana, y otres llingües del Cáucasu, utilicen un alfabetu xeorxanu con tres formes. 
L'alfabetu modernu, llamáu "Mxedruli" (მხედრული, "secular" o "escritura militar"), apareció nel sieglu X. Usóse pa fines non relixosos fasta'l sieglu XVIII, cuando sustituyó completamente al alfabetu Xutsuri. 
Na so forma moderna l'alfabetu xeorxanu "mxedruli" caltién 33 caráuteres:
Orixinariamente l'alfabetu tenía seis lletres suplementaries que dempués cayeron en desusu y yá nun se empleguen güei. Tamién caltién otres dos lletres usaes pa trescribir les llingües mingreliana y svan, y otres tres lletres rares, asina como un antiguu signu de puntuación tradicional:
Presidente d'Uruguái
El presidente d'Uruguái ye'l xefe d'estáu y xefe de gobiernu del país. Según la constitución actual, el presidente y el vicepresidente son escoyíos pa un mandatu de 5 años, non anovable pal periodu siguiente.
Esta ye la llista de los presidentes d'Uruguái dempués de 1830.
Julio María Sanguinetti
Julio María Sanguinetti Coirolo, (6 de xineru de 1936) ye un abogáu, historiador, periodista y políticu uruguayu. 
Desempeñó diversos cargos gubernamentales. Foi tres veces diputáu, dos veces ministru, senador y Presidente de la República en dos periodos, 1985-1990 y 1995-2000.
Economía d'Armenia
Dempués dellos años de crecedera económica de dos díxitos, Armenia enfrentó una fuerte recesión l'añu de 2009, col so PIB sufriendo una cayida de 14% aquel añu. La retracción nel sector de construcción civil y nes unviaes feches por trabayadores armenios nel esterior fueron les principales causes de la cayida. La economía empezó recuperase'l 2010 con 2.1% de crecedera, y creció entá más rápido nos 3 años siguientes.
Mientres el periodu soviéticu con economía planiada, Armenia desenvolvió una fuerte industria, suministrando máquines-herramienta, téxtiles y otros manufacturados a les repúbliques hermanes. Dende'l so independencia el país tien volvióse pa una agricultura en pequena escala, distinta del complexu agrícola-industrial de la era soviética. La industria entá representa más del 30% del productu interior brutu (PIB) del país y más del 40% de la mano d'obra ta emplegada na industria y la construcción. La producción ye apoderada poles manufactures y la minería (oru, cobre, cinc, plata). Les máquines y el cauchu sintéticu, son los principales bienes manufacturados.
El país tien la única central nuclear na rexón caucásica, que foi heredada de la dómina soviética. Esta central nun sufrió daños mientres el terremotu de 1988, qu'afectó a bona parte de la infraestructura del país, que los sos efectos facer sentir hasta mediaos de los años 1990. El país tien apenes 2 frontieras abiertes - con Irán y con Xeorxa - pos les sos frontieras con Turquía y Azerbaixán fueron cerraes respectivamente el 1991 y el 1993.
Tres la so independencia de la XRSS, Armenia caltuvo per dellos años la moneda rusa, pero finalmente adopto'l dram como moneda nacional, por cuenta d'entueyos surdíos al depender de la política monetaria de la Federación Rusa. Dende l'añu 2011 la moneda d'Armenia, el Dram, sufrió una fuerte devaluación.
Estrabón
Estrabón (en griegu antiguu, Στράβων; Amasia, Ponto, c. 64 o 63 e.C.-c. 19 o 24 d.C.) foi un xeógrafu y hestoriador griegu conocíu principalmente pola so obra "Xeografía".
Foi un gran viaxeru que, aprovechando la paz romana, percorrió casi toles tierres de la ecúmene, aportando a Armenia n'Oriente, hasta Cerdeña n'Occidente, y dende'l mar Prietu nel norte hasta les llendes d'Etiopía nel sur. Percorrió'l Nilu hasta Asuán nuna espedición empobinada por Eliu Galu, prefeutu romanu de Exiptu.
D'él caltiénense namái dellos fragmentos del so trabayu históricu, les sos "Memories históriques", en 43 llibros, complementu de la hestoria del griegu Polibiu. Sicasí sí se recueye casi por completu'l so magna "Xeografía", datada ente los años 29 e.C., na que da empiezu'l so periplu, hasta l'añu 7. Consta de 17 volúmenes d'una descripción detallada del mundu tal como se conoció na antigüedá y tienen un gran valor, sobremanera como informe, poles sos propies y estenses observaciones. El terceru d'ellos dedícase a Iberia y lo que nél se diz foi arrexuntao d'otres fontes, sobremanera de Posidoniu, yá que Estrabón enxamás tuvo na península Ibérica. Na Xeografía" pue vese un mapa d'Europa.
Como xeógrafu descriptivu refugó la obra de los xeógrafos matemáticos como Eratóstenes de Cirene o Hiparco de Nicea pol so calter puramente astronómicu o cartográficu. Esto llevó-y a un desdexamientu poles causes físiques de los fenómenos naturales, centrándose nos aspeutos humanos, la hestoria y los mitos pa componer una semeya de les xentes y los países qu'estudiaba.
 Volume I: Llibros I-II. 1991. ISBN 978-84-249-1473-8.
Circa
La pallabra llatina «circa», abreviada c., ca. o cca., significa alredor o cerca de. Úsase na bibliografía científica pa espresar que, magar que nun hai la certeza necesaria pa dar un valor únicu, esisten otros datos fehacientes que permiten asegurar que'l fechu o datu que se comunica nel testu asocedió nun momentu —o tuvo un valor— anterior o postreru al que se cita na escala de referencia usada, pero siempre relativamente cercanu al que se trescribe.
Claudiu
Tiberiu Claudiu César Augustu Xermánicu (en llatín "Tiberius Claudius Caesar Augustus Germanicus"; "Lugdunum", 1 d'agostu de 10 e.C. — Roma, 13 d'ochobre de 54), historiador y políticu romanu, foi'l cuartu emperador romanu de la dinastía Xuliu-Claudia, y gobernó dende'l 24 de xineru del añu 41, hasta la so muerte nel añu 54. Nacíu en "Lugdunum", na Galia, foi'l primer emperador romanu nacíu fuera de la Península Itálica.
Tuvo apartáu del poder darréu de les sos deficiencies físiques, coxera y tatexamientu, hasta que'l so sobrín Calígula, tres de convertise n'Emperador, lu nomó cónsul y senador.
Séneca
Luciu Anneu Séneca (llatín: "Lucius Annaeus Seneca"), tamién conocíu como Séneca el Xoven (Córdoba, 4 e.C. - Roma, 65 d. C.), foi un filósofu, políticu, orador y escritor romanu, conocíu poles sos obres de carácter moralista. Fíu del orador Marcu Anneu Séneca, foi Cuestor, Pretor y Senador del Imperiu Romanu durante los gobiernos de Tiberiu, Calígula y Nerón, amás de ministru, tutor y conseyeru del emperador Nerón.
L. Anneu Séneca nació en Córdoba ("Corduba"), segundu de los tres fíos de Séneca "el Rétor". Apasionóse pola filosofía de los sos mayestros Atalu y Sotión. Na so carrera destacó como abogáu, acabó en Córcega por mandatu de Mesalina, la primer esposa del emperador Claudiu, y más alantre mandó-y Agripina, la segunda esposa, ocupase de la educación del fíu, Nerón. Foi tamién primer ministru del nuevu emperador, vivió durante trece años la vida cortesana más luxosa ya incluso desgraciada, por tener d'encargase d'un xoven como Nerón ensin desagrada-y y pol que pasó muncha vergoña. Tamién dedicóse a les finances. Mentetanto invirtió parte del so tiempu a cultivar la poesía y la filosofía. Tuvo munchos enemigos y al final de la so vida, tando yá retiráu de la corte, foi sospechosu de colaborar cola conxura de Pisón, polo que recibió la orden de morrer y abrió el mesmu les venes.
Magar que Séneca se dedicó a dellos xéneros namás conservamos traxedies, siete llibros de problemes físicos ("Quaestiones naturales") de los sos trataos científicos, el so panfletu sobro Claudiu ("Apocolocyntosis") y obres filosófiques como les tres consolaciones escrites enantes y durante'l so estierru y dirixíes a Marcia, a so madre Helvia y al llibertu Polibiu, los "Dialogi" que s'inspiren nos "diatriba" de los griegos, trataos escritos mientres Nerón, dos de los tres llibros de "De Clementia" y los siete llibros "De beneficiis" amás de los venti llibros de cartes morales a Luciliu, que daten de los sos caberos años.
Seneca foi ecléticu, esto significa "grosoo modo" que "seleccionaba d'equí y d'allá" dientro les corrientes filosófiques esistentes. Cabe destacar ciertu estoicismu nel xeitu de pensar de Séneca, nun s'interesaba pola dialéctica nin tampoco se planteó resolver problemes metafísicos anque considerarar que hai una relación ente éstos y l'instintu moral del home.
Na so moral, basada nel estoicismu, da a entender que la virtú se consigue ciñéndose a les necesidaes de la vida ensin ser prisoneru d'elles, lliberándose de les pasiones que namái traen desgracia. Ye necesario comprender y aceptar la relación de causalidá que hai ente la nuesa propia naturaleza humana y tola naturaleza cósmica o Dios. Escribió sobro l'amistá, el matrimoniu o les relaciones ente l'aristocracia y los sos clientes. Consideraba a toles persones igual en dignidá, independientemente de la so condición al nacer (esclavos, por exemplu).
Nes sos obres imita a Esquilu, como cola obra Agamenón, a Sófocles (Edipu) y Les fenicies) y sobretoo a Eurípides (Hercules furens, Les troyanes, Medea, Fedra. Tamién conservamos la obra Tiestes pero desconocemos en qué se basó. A xuegu col so modelu de moral, Séneca aprovecha les sos obres p'amosar y estudiar les pasiones del personax y relacionles cola so catástrofe, amás d'esplotar la trama hasta llegar a situaciones esaxeraes y fuera de lo normal.
Marcu Anneu Séneca
Marcu Anneu Séneca (en llatín "Marcus Annaeus Seneca"), tamién conocíu como Séneca padre (el so fíu Séneca superó-y en fama), Séneca l'orador, Séneca'l retor o Séneca'l vieyu (54 e.C. - 39) foi un orador romanu y escritor, nacíu nuna familia influyente del orden ecuestre de Córdoba
El so praenomen ye desconocíu, anque s'acepta la conxetura de Rafael de Volterra de llamalo Marcu. Mientres una llarga estancia en Roma, Séneca allegó a les llectures d'oradores y retóricos famosos, mientres se preparaba pa una carrera como abogáu. El so orador ideal foi Cicerón, desaprobando el costume de la so dómina poles floritures oratories.
Mientres la guerra civil romana, permaneció en Córdoba, lo que-y quitó d'escuchar los discursos de Cicerón, siendo probable que les sos simpatíes, al igual qu'asocedió con otros munchos cordobeses, tuvieren con Pompeyu.
Tuvo trés fíos cola so esposa Helvia de Córdoba: L. Annaeo Novatu, adoptáu pol amigu de so padre, l'orador Xuniu Galiu, y darréu llamáu Luciu Xuniu Galiu; Luciu Anneu Séneca, el filósofu y Marcu Anneo Mela, padre del poeta Marcu Anneo Lucano.
Como yá finara cuando'l so fíu fora exiliáu por Claudiu nel añu 41, y siendo les últimes referencies nos sos escritos darréu posteriores a la muerte de Tiberiu, envalórase que morrió nel añu 39.
A una edá avanzada, a pidimientu de los sos fíos, preparó, de memoria, una colección de distintes temes escolares y el so tratamientu por oradores griegos y romanos. Éstos presentáronse en diez llibros de discutinios (casos llegales imaxinarios), nos que s'alderiquen setenta y cuatro casos, dándose les opiniones de los retóricos sobre cada casu dende distintos puntos de vista, la so división en distintes entrugues simples ("divisio") y, finalmente, los mecanismos pa faer apaecer lo negro como blanco y les circunstancies atenuantes ("colores").
Cada llibru tenía un prefaciu como introducción, nel cual les carauterístiques de los retóricos individuales yeren aldericaes d'una manera animada. El trabayu ta inconclusu, pero les partes en blanco pueden ser llanaes de cierta forma cola ayuda de los epítomes realizaos nos sieglos IV y V pal usu de les escueles. Elementos románticos fueron utilizaos na colección d'anécdotes y cuentos llamada "Gesta Romanorum". Nos llibros I, II, VII, IX y X tiense tantu l'orixinal como'l epítome. Nos restantes namái dispónse de los epítomes. Inclusive cola ayuda de los mesmos, namás siete prefacios tán disponibles.
Les "Controversiae" taben complementaes poles "Suasoriae" (exercicios d'oratoria), nes que s'aldericaba sobre les coses que s'habría faer o non. La totalidá de la obra forma l'estudiu más importante sobre la hestoria de la oratoria moderna.
Séneca tamién foi l'autor d'un trabayu históricu sobre la hestoria de Roma, dende l'entamu de la guerra civil hasta casi la so propia muerte, que foi publicáu pol so fíu. Del mesmu conozse parte pola obra de Lucio Anneo Séneca "De vita patris", que'l so entamu foi afayáu por Barthold Georg Niebuhr. L'autoría de los trabayos del padre foi otorgada al fíu mientres la Edá Media, hasta que foi vindicado por Rafael de Volterra y Xustu Lipsio.
Manuel Montt
Manuel Francisco Antonio Julián Montt Torres, (°4 de setiembre de 1809 - † 21 de setiembre de 1880) foi un abogáu qu'exerció'l cargu de presidente de Chile ente 1851 y 1856, siendo reelexíu darréu por un segundu periodu ente 1856 y 1861.
Perteneció a la emblemática familia Montt. Fíu de Lucas Montt Prado y de Mercedes Torres Prado. Realizó los sos estudios nel Institutu Nacional y a los 18 años fixo Inspector d'esta cortil, para, seis años dempués, ser Vicerrector y, darréu, Rector. Paralelamente estudió Derechu nel mesmu recintu educacional, xurando como abogáu en 1833; a los 28 años d'edá empezó a desempeñar funciones na Corte Suprema de Xusticia de Chile, y 14 años más tarde convirtióse nel so presidente.
Mientres el so periodu producieron dos fechos que buscaron romper la institucionalidad republicana, al entamu del so gobiernu asocedió la Revolución de 1851, siendo encalorada na batalla de Loncomilla, y más tarde (1856) la llamada Cuestión del Sacristán, que provoca que munchu conservadores alloñar del gobiernu xuniéndose a los lliberales na Fusión Lliberal-Conservadora.
José Joaquín Pérez
José Joaquín Pérez Mascayano (°6 de mayu de 1801, † 1 de xunetu de 1889) foi un abogáu y políticu chilenu que se convirtió en presidente de la República ente 1861 y 1871.
Gerardo Orviz
Gerardo Orviz Iglesias (Santa Bárbara, Samartín del Rei Aurelio, 1929) ye um cantante asturianu de tonada.
Gerardo Orviz foi mineru de profesión y por motivos llaborales treslladaríase a Barcelona nel añu 1962, grabando nesa ciudá los sos primeros cantares. Na capital catalana viviría hasta l'añu 1988 nel que tornó a Asturies. 
La primera vez que se presentó a un concursu de tonada foi nel añu 1948, en Sotrondio, nun certamen dedicáu a les canciones mineres, ganando'l primer premiu y darréu un segundu puestu n'otru concursu en Los Barredos, Llaviana. En 1955 participó nel Concursu qu'entamaba'l diariu uvieín «Región». Nesti tiempu conocería a Silvino Antuña, maestru de la tonada que lu llevaría a ser un gran campeón de la canción asturiana. Darréu participaría en concursos como «Rumbo a la Gloria», (Radio Oviedo, 1958 y 1959), con sendos primeros premios, o «Desfile de Estrellas» (Sotrondio, hacia 1960) 
Na mocedá, Gerardo Orviz foi componente de delles de les orquestas qu'existieron nel Valle del Nalón, faciendo les veces de cantante y saxofonista: la orquesta «Villa» (1951-1954), orquesta «Laguna» (1954), orquesta «Hispania» y, por último, na «Imperial» de Sama.
En Barcelona grabaría'l so primer discu (1962) cola compañía Odeón, entamando a trabayar nuna empresa siderúrxica de laminador y a collaborar col Centru Asturianu de la ciudá condal, col que tamién collaboraba la so muyer, Mari Luz Blanco Estrada, como profesora de baile asturianu. Como componente d'esti Centru ganó'l primer premiu del concursu de TVE «Salto a la fama», asina como'l segundu, dientro del certamen «Canciones del mar», entamáu nel puertu de Barcelona. Regresaría a Sotrondio nel añu 1987, ya retiráu.
En 2016 Jesús Alonso González asoleyó una biografía del Gerardo Orviz, titulada "Toda una vida... con la canción asturiana", qu'incluye un CD con 22 cantares, ente los que destaquen "L'aire m'apagó la vela", "Onde la neblina posa", "Allerana", ...
Joan Carreras i Goicoechea
Joan Carreras i Goicoechea (Barcelona, 1962) ye un periodista, guionista de televisión y escritor catalán.
Ramon Solsona i Sancho
Ramon Solsona i Sancho ye un escritor y filólogu catalán, nacíu en Barcelona en 1950.
Guerra de Crimea
La guerra de Crimea, conocida tamién na historiografía rusa como Guerra Oriental de 1853-1856, foi un conflictu bélicu que Rusia perdió escontra la alianza formada por Francia, Gran Bretaña, l'Imperiu otomanu y el reinu de Cerdeña. La causa inmediata de la guerra foi la situación de les minoríes cristianes en Tierra Santa, que pertenecía al Imperiu otomanu. Francia defendía los derechos de los católicos, mentantu Rusia facía neto colos de los ortodoxos. La guerra hai que ponela nel contestu de decayencia que vivía l'imperiu otomanu, y na determinación franco-británica de nun permitir a Rusia ganar territorios y poder a costa d'elli. Rusia perdió la guerra, y así l'Imperiu consiguió una pausa de venti años na presión rusa empobinada a sacar provechu de la so decayencia. En Tierra Santa, pela so banda, los cristianos algamaron un estatus d'igualdá con respectu a los musulmanes, y los ortodoxos ganaron el control de les ilesies cristianes que los católicos-yos disputaban.
L'Imperiu otomanu declaró-y la guerra a Rusia n'ochobre de 1853, y sufrió una gran derrota que-y dio a Rusia el control del Mar Prietu. La llave d'esi control yera la base naval rusa de Sebastopol, na península de Crimea. Los aliaos decatáronse de que si capturaben esa ciudá fadríense col control del Mar Prietu y ganaríen la guerra. Francia y Gran Bretaña entraron en guerra en marzu de 1854, y llevaron al Mar Prietu les sos armaes, mayor la francesa y daqué menor la británica. El sitiu de Sebastopol, que duró un añu hasta la so rendición el 9 de setiembre de 1855, costó bien de vides pelos dos bandos, tanto poles acciones béliques como poles enfermedaes que se propagaron ente los sos exércitos. En cuantes Sebastopol cayó los países neutrales entamaron a xuntase a los aliaos, y Rusia, aisllada y con perspectives permales si siguía la guerra, pidió la paz en marzu de 1856. Les disputes relixoses que sirvieron d'escusa pa la guerra arregláronse, y Rusia perdió'l derechu a tener barcos de guerra nel Mar Prietu y foi obligada a dá-yos gran autonomía a Moldavia y Valaquia.
La guerra tuvo como escenariu principal a Crimea, con batalles menores n'Anatolia, la rexón del Cáucasu, el Mar Bálticu, el Mar Blancu y l'océanu Pacíficu, y tuvo un impactu permanente visible anguaño. La guerra estimuló la nacencia de movimientos nacionalistes n'Ucraína, Moldavia, Bulgaria, Rumanía, Grecia, Turquía, Azerbaixán, Armenia y Xeorxa, y foi el primeru de los desencuentros ente Rusia y los países occidentales, que prollongáronse na Guerra Fría y vuelven a aparecer en 2015 cola secesión de Crimea d'Ucrania p'axuntase a Rusia, condenada polos países occidentales.
La guerra foi ún de los primeros conflictos n'usar tecnoloxíes modernes como'l ferrocarril pal tresporte de soldaos o'l telégrafu pa les comunicaciones col frente de batalla, y ye una de les primeres nes qu'hebo periodistes que la documentaron con bien de cróniques y semeyes. Foi, tamién, símbolu de los desastres tácticos (la perfamosa "Carga de la Brigada Llixera"), loxísticos y sanitarios, y abrió un debate n'Inglaterra sobro la necesidá d'afrontar estes cuestiones de forma profesional. Fízose perfamosa a este respectu Florence Nightingale, pionera na aplicación de procedimientos modernos nel cuidáu de los firíos que lleven a considerala como la fundadora de la Enfermería moderna.
Galba
Serviu Sulpiciu Galba (Llatín: "Lucius Livius Ocella Servius Sulpicius Galba" Terracina, 24 d'avientu de 3 a. C. - Roma, 15 de xineru de 69) foi emperador del Imperiu romanu dende'l 8 de xunu de 68 hasta la so muerte. Foi'l primeru de los cuatro emperadores qu'ocuparon el tronu de Roma mientres l'añu 69, el conocíu como añu de los cuatro emperadores.
Tuvo una brillosa carrera política, algamando'l consuláu nel 33, siendo con posterioridá gobernador de Xermania y procónsul d'África (45-6). En 60 pasó a gobernar la Tarraconense, onde empecipió la rebelión contra Nerón afaláu por Cayu Xuliu Vindex. Proclamáu emperador, coló sobre Roma col sofitu d'Otón, llogrando la reconocencia tanta del Senáu como de los pretorianos.
Sicasí, llueu perdió los sos sofitos por cuenta de la so política d'austeridá. Otón, desilusionáu por nun haber sío nomáu'l so sucesor, entamó una intriga contra l'emperador. Tres unos escasos siete meses de gobiernu, Galba foi asesináu nel Foru, dexando l'Imperiu sumíu na guerra civil.
Otón
Marcu Salviu Otón, llamáu n'ocasiones Marcu Otón César Augustu y más comúnmente conocíu como Otón (Ferentinum, 25 d'abril de 32 - Bedriacum, 16 d'abril de 69), foi emperador del Imperiu romanu mientres tres meses, dende'l 15 de xineru al 16 d'abril de 69. Tres la muerte de Serviu Sulpiciu Galba, convirtióse nel segundu en xubir al tronu mientres l'añu de los cuatro emperadores.
Emili Rosales i Castellà
Emili Rosales i Castellà ye un escritor y editor catalán, nacíu en Sant Carles de la Ràpita, Montsià, Cataluña, 1968.
Él empecipióse nel campu de la poesía, pero rápido pasó a la novela. Dempués de publicar tres título en cuatro años dedicó cinco a presentar el siguiente llibru. L'esfuerzu foi compensáu y "La ciutat invisible" ganó el Premi Sant Jordi y llogró crítiques bien positives.
Alemán suizu
L'alemán de Suiza ("Schweizerdeutsch, Schwyzerdütsch, Schwiizerdütsch, Schwyzertütsch") ye ún de los dialectos del idioma alemán falaos en Suiza, en Liechtenstein y nes zones fronterices d'Austria. El términu "Hochdeutsch" (alemán altu) o "Schriftdeutsch" (alemán escritu) ye, nel contestu suizu, frecuentemente acutáu pal alemán oficial (estándar) nun constituyendo asina un dialectu suizu.
La mayoría de los suizos de la zona xermánica aprienden a falar l'alemán de Suiza en casa y na cai. Cada rexón d'esta parte de Suiza tien la so propia variante dialectal, pero los falantes consiguen xeneralmente entendese ente sigo. Esisten esceiciones cuando se trata de falantes de rexones o valles remotos, que falen un dialectu más particular, lo que fai dacuando imposible la comunicación con otru suizu xermánicu. Sicasí, lo que s'enseña nes escueles y fálase na mayor parte de los programes de televisión y radio, igual que nos alderiques del parlamentu nacional, ye l'alemán oficial. A pesar d'ello, munchos suizos xermánicos consideren l'alemán oficial casi como una llingua estranxera.
Los suizos xermánicos tán avezaos a falar esti dialectu y hasta a escribilu, por casu en cartes non formales, corréu electrónicu, sms, etc. El fechu de falar el dialectu nun tien nenguna connotación d'inferioridá social o educacional; al contrariu, los suizos xermánicos siéntense arguyosos del so dialectu, que constitúi un signu d'identidá nacional.
El alemanes del norte d'Alemaña suelen tener munches dificultaes pa entender cualquier dialectu suizu. Pero pa alemanes del sur, sobremanera los de Baden-Würtemberg y la Suabia bávara, resulta muncho más fácil entender y caltener una conversación, pos el so dialectu pertenez tamién al grupu alemánicu.
Dende un puntu de vista llingüísticu nun hai nenguna frontera llingüística ente los dialeutos alemánicos del suizoalemán y los otros dialeutos alemánicos (Alsacia, Baden-Württemberg, Suabia bávara, Vorarlberg, Liechtenstein, poblaciones Walser), el suizoalemán ye un continuum dialectal. La diferencia sustancial ente los dialeutos suizos y el resto d'alemánicos ye la pragmática, yá que los dialeutos suizoalemanes son utilizaos en toles situaciones de la vida mientes que en Alsacia y Alemania l'alemán estándar y el francés sustituin el dialeutu como llingua de preferencia. Poro, el suizoalemán defínese por mor del so usu social y non por motivos llingüísticos.
A esta variedá pertenez en suiza namás el dialectu de la ciudá de Basilea, l'alemán de Basilea. La principal característica ye la esistencia d'una "k" [kʰ] a iniciu de palabra onde los dialeutos altoalemánicos y alemánicos superiores tienen una fricativa [x] o una africada [kx] por mor del rotacismu. Véase l'alemán de Basilea "Kind" contra l'alemán suizu xeneral "Chind". Esti dialeutu fálase fuera de Suiza fundamentalmente en Baden y Alsacia.
Les variedaes de Wallis y de les poblaciones Walser, el sur del cantón de Berna y de Schwarzenburgerland, ente otros, pertenecen al grupu de l'alemánicu superior que se caractericen por les monoptongaciones estremes en comparacion col restu l'alemán suizu. Véase alemánicu superior "schnyyä, nüü, buuä/büüä" frente a l'alemán suizu xeneral "schneie/schnäie, neu/nöi, boue/baue". 
Los dialeutos suizoalemanes diferénciense ente ellos de gran manera, prácticamente cada rexón tien carauterístiques llingüístiques específiques.
Tradicionalmente xébrase'l suizoalemán ente oriental (única forma de la conxugación plural: "mir/(d)ir/si mached" nós/vós/ellos faen) y occidental (tres formes de plural: "mir mache, dir mached, si mache") y ente septentrional (diferentes soluciones de los antiguos hiatos "Iis" pero "schneie", xelu y nevar) y meridional (solución única "Iis", "schniie").
Tolos dialeutos alemanes tienen en común el fechu de nun tener una escritura y ortografía. Nos glosarios de suizoalemán utilícense dos formes d'escritura: una escritura orientada a la fonoloxía como la de Eugen Dieths "Vorschlag Schwyzertütschi Dialäktschrift" o una escritura orientada a la ortografía del alemán estándar con tradición na "Dialektliteratur" (lliteratura en "dialeutu") con regles recoyíes por Werner Marti nel so "Vorschlag Bärndütschi Schrybwys".
L'usu habitual del alemán suizu en SMS, chats, e-mail o cartes personales nun tien malpenes influencies de les formes d'escritura de la lliteratura en dialeutu, polo xeneral tenta d'escribise de forma "instintiva" o "como se pronuncia", basándose nel alemán estándar.
Xeneralmente utilízase una escritura basada nos soníos de les lletres de la llingua estándar con una serie d'esceiciones:
Según la "Erhebung des Bundesamts für Statistik" de 2010 el 65,6% de los suizos falen alemán. D'éstos el 93,3% almitieron nel añu 2000 que falen dialeutu nel so día a día. El 66,4% almitieron amás que falen namás dialeutu y nunca alemán estándar.
Hasta la Primer Guerra Mundial la situación del suizoalemán yera asemeyada a la del resto de dialeutos alemanes, l'alemán estándar ganaba tarrén na vida pública de les grandes ciudaes.
Mientres la Segunda Guera Mundial y el tiempu d'ente guerra l'alemán suizu convirtióse nun símbolu de la identidá suiza y una manera de distanciase d'Alemaña.
Dende los años 60 hai una gran estima pola identitá suiza y les identidaes rexonales, l'alemán suizu entama a ser llingua habitual en munchos campos onde antiguamente lo yera la llingua escrita. Un exemplu esclarecedor ye'l usu de l'alemán suizu nos medios de mases como la radio y la televisión. Tamién tuvo un papel importante l'ésitu del dialeutu na música, exemplos d'ello son Mani Matters, Polo Hofer, Züri West, Patent Ochsner n'alemán de Berna o Trio Eugster, Jimmy Muff, Schlieremer Chind, Toni Vescoli y Minstrels n'alemán de Zúrich. 
Gracies a los medios de comunicación del tipu SMS, mensaxería instantanea, redes sociales, foros d'internet y chats medró enforma l'usu de l'alemán suizu como llingua escrita en tanto que estos medios son una forma d'escribir la llingua falada, esto ye, funcionen como representación escrita de la llingua oral, "conversación escrita". 
Sicasí los dialeutos van recibiendo influencies y préstamos del alemán estándar y del inglés por mor de la movilidá de la población y medios como la televisión. L'alemán estándar inflúi'l suizoalemán nun solo nel vocabulariu sinón tamién na gramática ya incluso la pronunciación.
David Castillo i Buïls
David Castillo i Buïls ye un escritor catalán, nacíu en Barcelona en 1961.
Pactu de Varsovia
El Pactu de Varsovia (formalmente nomáu Tratáu d'Amistá, Cooperación y Asistencia Mutua) foi una alianza militar qu'axuntó, demientres la Guerra fría (1955-1991), a ocho estaos comunistas d'Europa Central y Oriental. Yera'l complementu militar al Conseyu pa l'Asistencia Económica Mutua (COMECON), que tenía los mesmos miembros qu'elli. El pactu foi, en parte, una rempuesta soviética a la integración de la República Federal d'Alemaña na OTAN en 1955, pero tamién respondía al deseyu soviéticu de mantener el control sobro los exércitos de los países de la Europa central y oriental. El so oxetivu, como diz el preámbulu del pactu, yera'l mantenimientu de la paz n'Europa siguiendo como guía los principios recoyíos na Carta de les Naciones Xuníes (1945). Dempués del colapsu de la Xunión Soviética la alianza dio pasu a la Organización del Tratáu de la Seguridá Colectiva, na que yá nun s'integraron dengún de los países europeos que formaben el pactu.
Los miembros fundadores del Tratáu d'Amistá, Cooperación y Asistencia Mutua foron:
En xunetu de 1963 la República Popular de Mongolia pidió incorporase al pactu, acordies colo especificao nel so artículu 9. De magar el testu del pactu aplicábase namái al continente européu, facía falta facer un protocolu especial que lo permitiera. El conflictu ente la República Popular China y la Xunión Soviética fizo que Mongolia, al final, caltuviera l'estatus d'observador, que tuviera tamién la propia China hasta 1961. Sicasí, hebo tropes soviétiques acuartelaes en Mongolia dende 1966.
Los miembros del Pactu de Varsovia alcordaron, con pallabres perasemeyaes a les del tratáu que dio orixe a la OTAN, cooperar pal caltenimientu de la paz, organizase conxuntamente ante l'amenaza d'un ataque previsible (artículu 3), la defensa mutua en casu d'ataque esternu (art. 4), y l'establecimientu d'un Estáu Mayor conxuntu pa coordinar los esfuercios militares nacionales (art. 5). El tratáu, que contenía once artículos, nun facía referencia denguna al réxime políticu qu'habíen tener los sos miembros, y declarábase abiertu a cualisquier estáu (art. 9) siempres qu'hubiera unanimidá de tolos miembros pa la so almisión. Taba afitada tamién la non intervención nos asuntos internos de los otros países del pactu, y el respetu a la so soberanía nacional ya independencia política.Tenía una vixencia de venti años renovables, y tolos países podíen revocalu'n cualisquier momentu. El tratáu orixinal foi robláu en cuatro exemplares col so testu en rusu, alemán, checu y polacu.
Un Comité Políticu, formáu polos xefes de gobierno de los estaos miembros, reuníase añalmente pa establecer les polítiques ya oxetivos del añu viniente. La mayoría de les veces na reunión participaben tamién los ministros de defensa, los xefes de les fuercies armaes y los miembros del Estáu Mayor de caúna d'elles. Amás del comité políticu el pactu tenía tamién un Comité Asesor Militar, un Comité Técnicu y d'Investigación, un Conseyu de Secretarios de Defensa y un Estáu Mayor conxuntu, que'l primer comandante en xefe de so foi Iván Stepánovich Kónev. Magar qu'el pactu cumplió'l so oxetivu d'evitar una declaración de guerra ente los sos miembros y les potencies occidentales, y poro les midíes militares nun tuvieron que ponese en práctica, en casu de guerra l'Estáu Mayor conxuntu había ser l'autoridá suprema sobre tolos exércitos de los países miembros, que sumaben un total de 6.200.000 soldaos, 65.000 tanques, 2.000 barcos de guerra y 15.000 aviones de combate, amás de los misiles nucleares instalaos en varios d'ellos. En tiempu de paz esi Estáu Mayor namái mandaba sobre les fuercies destinaes fuera del so país d'orixe.
En marzu de 1954 la URSS, temerosa del renacimientu del militarismu alemán na Alemaña occidental, solicitó l'ingresu na OTAN. D'aquella había completaose la desnazificación del país, y la organización Gehlen, antecesora del serviciu federal d'intelixencia de l'Alemaña occidental, yera operativu y cuntaba nes sos files con cientos d'antiguos nazis
La solicitú soviética d'axuntase a la OTAN surdió como resultáu de la Conferencia de Berlín, cellebrada en xineru y febreru de 1954. El ministru d'asuntos esteriores soviéticu, Vyacheslav Molotov, fizo varies propuestes pa la reunificación d'Alemaña y pa la cellebración d'elecciones pa elixir un gobiernu pal nuevu país cola única condición de la retirada de les tropes de les cuatro potencies ocupantes y la proclamación de la neutralidá alemana, pero toes foron refugaes polos otros ministros d'asuntos esteriores: el estaunidense John Foster Dulles, el británicu Anthony Eden y el francés Georges Bidault. Les propuestes pa la reunificación alemana, sicasi, nun yeran cosa nueva: yá en 1952 les conversaciones ente les cuatro potencies interrumpiéranse dempués de que Gran Bretaña, Francia y los Estaos Xuníos insistieran en que l'Alemaña unificada nun había ser neutral y había permitíse-y xunise a la Comunidá Europea de Defensa (CED) y rearmase.
Molotov, temerosu de que la CED acabara siendo un bloque antisoviéticu, y "buscando prevenir la formación de grupos d'estaos europeos formaos p'amenazar a otros estaos europeos", fizo una propuesta pa la formación d'un tratáu xeneral européu de seguridá colectiva "abiertu a tolos estaos europeos con independencia del so sistema de sociedá", qu'habría d'incluyir a l'Alemaña unificada. Esta propuesta, fecha pola URSS pa desmontar la CED, foi tamién refugada poles otres trés grandes potencies.
Un mes dempués la propuesta de tratáu européu foi rechazada non solo polos que sofitaben abiertamente la CED, sino tamién polos que s'oponíen a ella. Asina, el dirixente gaullista francés Palewski considerábala "inaceptable por escluyir a los Estaos Xuníos de la participación nel sistema colectivu de seguridá européu". Los soviéticos, entóncenes, ficieron una nueva propuesta na qu'aceptaban la participación estaunidense nel alcuerdu, y previniendo que los europeos occidentales diben considerala un intentu de liquidar el pactu atlánticu, declararon que taben "dispuestos a desaminar, en conxuntu colos otros interesaos, la cuestión de la participación de la URSS na Alianza Atlántica", especificando que nun condicionaba la entrada d'Estaos Xuníos nel tratáu européu a la de so na OTAN.
Toes estes propuestes, otra vuelta, foron refugaes. Ye clarificadora al respectu la posición del xeneral británicu Hastings Ismay, secretariu xeneral de la OTAN y partidariu de la so espansión, qu'afirmó qu'esta "había crecer hasta agrupar a tol mundu llibre embaxu'l so paragües", y tamién que "l'aceptación de la propuesta soviética yera asemeyao a si se dexara a un lladrón ingresar na policía".
N'abril de 1954 el canciller alemán Konrad Adenauer visitó por primer vegada los Estaos Xuníos, reuniéndose allí con Richard Nixon, Dwight D. Eisenhower y Dulles. De resultes la ratificación de la CED retrasose, pero los estaunidenses dexáron-y pernidio a Adenauer que la CED había de convertise una parte de la OTAN.
L'alcordanza de la ocupación nazi taba perviva entá, y el rearmamientu alemán yera vistu con medrana en Francia. El 30 d'agostu de 1954 el parllamentu francés refugó el tratáu de la CED, garantizando que nun tuviera ésitu y bloqueando asina'l principal oxetivu de la política estaunidense pa Europa: asociar militarmente a Alemaña col bloque occidental. El Departamentu d'Estáu estaunidense entamó a buscar alternatives, y decidió invitar a Alemaña a xuntase a la OTAN. En casu de vetu francés buscaríense alternatives pa consiguir el rearmamientu alemán fuera de la OTAN.
El 23 d'ochobre de 1954, namái nueve años dempués de la derrota nazi, la República Federal d'Alemaña foi almitida nel pactu atlánticu, convirtiéndose asina en miembru de la OTAN. La so incorporación efectiva, el 9 de mayu de 1955, foi saludada pol ministru d'asuntos esteriores noruegu, Halvard Lange, como "un momentu decisivu na historia del continente".
El 14 de mayu de 1955 la URSS y otros siete países europeos, "reafirmando'l so deseyu de que s'establezca un sistema de seguridá colectiva europea basada na participación de tolos estaos europeos con independencia de los sos sistemes sociales y políticos" establecieron el Pactu de Varsovia en rempuesta a la integración de l'Alemaña federal na OTAN, declarando tamién que "una Alemaña occidental remilitarizada ya integrada nel pactu atlánticu (...) aumenta'l peligru de guerra y constitúi una amenaza pa la seguridá nacional de los países pacíficos (...), y ello obliga a los estaos europeos amantes de la paz a tomar les midíes necesaries pa la salvaguarda de la so seguridá". Ún de los estaos fundadores, la República Democrática Alemana, foi rearmada pola Xunión Soviética, qu'estableció tamién tropes de so nel so territoriu pa contrarrestar el rearme de l'Alemania occidental.
Mientres 36 años la OTAN y el Pactu de Varsovia nun llibraron denguna guerra escontra l'otru n'Europa. La Xunión Soviética y los Estaos Xuníos, colos sos aliaos, desarrollaron polítiques de contención del otro bloque, buscando siempres, nuna carrera d'armamentu ensin fin, tener la superioridá teórica pa disuadir al campu contrariu d'entamar una guerra. Al tiempu, trabayaben por aumentar la so influyencia nos países ayenos a los sos pactos respeutivos.
En 1956, tres de la declaración del gobiernu d'Imre Nagy de qu'Hungría había abandonar el Pactu, tropes soviétiques entraron nel país y cambiaron el gobiernu. Les revueltes populares escontra esta actuación foron reprimíes polos soldaos soviéticos, que mataron a unos 2.500 ciudadanos húngaros. La única acción conxunta de tropes de dellos países del Pactu foi la invasión de Checoslovaquia n'agostu de 1968. Nella participaron tropes de tolos países miembros, sacante Rumanía y Albania. Esa intervención produciose de resultes de la nomada doctrina Brézhnev, que marcaba la política militar esterior de la URSS naquella dómina, qu'estableciá que cuando hai fuerces hostiles al socialismu que tenten de camudar el réxime políticu d'un país socialista hacia'l capitalismu el problema nun ye namái del país, sinón un problema común que concierne a tolos países socialistes, y que los forciaba a actuar.
N'avientu de 1988 Gorbachov, como másimu dirixente de la URSS, enunció la nomada doctrina Sinatra, qu'establecía l'abandonu de la doctrina Brézhnev y la non intervención soviética pa influyir nel desarrollu internu de los países de la so órbita.
En 1989 el descontentu de les sociedaes de los países de la Europa oriental forciaron, aprovechando les reformes introducíes por Gorbachov, la salida de los comunistes del gobiernu; pa 1991 nun había yá gobiernos d'esi signu en dengún de los estaos del Pactu. El 25 de febreru d'esi añu una reunión de los ministros de defensa de los miembros del Pactu, cellebrada n'Hungría, acordó disolvelu. El 1 de xunetu d'esi añu el presidente checoslovacu Václav Havel abandonolo formalmente, xunto colos gobiernos húngaru y polacu. El tratáu yá taba fináu de facto dende avientu de 1989, cuando nun respondió a la revolución violenta qu'acabó col réxime comunista de Rumanía. La URSS abandonó'l pactu n'avientu de 1991.
El 12 de marzu de 1999 la República Checa, Hungría y Polonia xuniéronse a la OTAN, y Bulgaria, Estonia, Letonia, Lituania, Rumanía y Eslovaquia ficieron neto en marzu de 2004. Albania foi l'últimu país en xunise al pactu atlánticu n'abril de 2009.
Seattle
Seattle ye una ciudá portuaria del estáu estauxunidense de Washington, sé alministrativa del condáu de King. La so población estimada pal 2013 (U.S. Census Bureau), de 652.405 habitantes, fain d'ella la ciudá mayor del estáu y tamién de la rexón pacífica del noroeste, y tamién la ciudá de mayor crecimientu en tol país. La so área metropolitana, con alredor de 3,6 millones d'habitantes, ye la décimoquinta mayor del país. La ciudá asítiase nun istmu perestrenchu ente Puget Sound (una ensenada nel océanu Pacíficu y el llagu Washington, a unos 160 km de la frontera con Canadá. El so puertu, ún de los más importantes pal comerciu estaunidense con Asia, ye'l octavu del país y el novenu d'América del Norte pol volume del so tráficu de contenedores.
Lo qu'anguaño ye Seattle y la so rodiada tuvieron habitaos polo menos 4.000 años enantes de qu'aportaran ellí los primeros colonos europeos. Arthur A. Denny y la xente que lu acompañaba aportaron na goleta "Exact" el 13 de payares de 1851 a Alki Point. L'asentamientu que crearon treslladose a la situación actual de la ciudá al añu siguiente, y recibió'l so nome n'honor de Si'ahl, xefe de les tribus Duwamish y Suquamish que vivíen na zona.
La esplotación de la madera foi la primer gran industria de la ciudá, pero pa finales del sieglu XIX la ciudá convirtiérase yá nún importante centru comercial y de construcción naval, una y bones foi la puerta principal d'accesu a Alaska demientres la fiebre del oru. Pa 1910 Seattle yera una de les venticinco mayores ciudaes del país. La Gran Depresión, sicasí, dañó enforma la economía de la ciudá, que nun s'había recuperar hasta la Segunda Guerra Mundial, en bona parte gracies a la empresa aeronáutica Boeing, qu'estableció les sos fábriques d'aviones na ciudá. Na década de 1980 desarrolláronse enforma les empreses tecnolóxiques, cola instalación d'amazon.com, Microsoft o T-Mobile US na zona. Amás de la so creciente importancia nos sectores del software, l'Internet y la biotecnoloxía, Seattle ye tamién famosu pola política de desarrollu sostenible desarrollada polos sos alcaldes.
No que cinca a la cultura, la ciudá tien una historia llarga ya interesante nel mundu de la música. De 1918 a 1951 había na ciudá cuasimente dos docenes de clubs de jazz na famosa cai Jackson ("Jackson Street"). Nellos entamaron les sos carreres intérpretes perfamosos como Ray Charles, Quincy Jones o Ernestine Anderson. La ciudá, na que nació'l rockeru Jimi Hendrix, foi el llugar de nacencia, na década de 1980, del estilu de rock alternativu conocíu como grunge.
Gran Depresión
La Gran Depresión foi una fonda depresión económica d'alcance qu'asocedió na década de 1930. La so estensión temporal foi distinta nos distintos países, pero na mayoría d'ellos entamó en 1929 y duró hasta finales de la década de 1930. Foi la más llarga y fonda de toles depresiones económiques del sieglu XX, y tamién la qu'afectó al mayor númberu de países.
La depresión entamó nos Estaos Xuníos, cola cayida de los precios de les acciones na bolsa de Nueva York qu'entamó alredor del 4 de setiembre de 1929, y convirtióse en noticia mundial col crack bursátil del 29 d'ochobre de 1929, conocíu de magar como "Black Tuesday" (Martes Prietu). Los efectos de la depresión foron devastadores, tanto nos países ricos como nos probles. El productu internu brutu (PIB) mundial cayó un 15% ente 1929 y 1932. Los ingresos personales, la recaudación d'impuestos, los beneficios empresariales y los precios esbarrumbaron, y el comerciu internacional perdió un 50% del so valor. La tasa de paru alcanzó'l 25% nos Estaos Xuníos, y llegó al 33% en dellos países.
Les ciudaes de tol mundu, especialmente les mui dependientes de la industria pesada, sofrieron enforma, y la construcción paralizose cuasi completamente en dellos países. Los agricultores vieron como'l preciu de los cereales cayía un 60%, y les zones que dependíen económicamente de sectores como la minería y el tresporte, con demanda permenguada y escasos puestos de trabayu alternativu, foron les que peor lo pasaron.
Dellos países entamaron la so recuperación a mediaos de la década de 1930, pero en munchos otros los efectos negativos de la Gran Depresión duraron hasta l'entamu de la Segunda Guerra Mundial. La elección como presidente de Franklin Delano Roosevelt y l'establecimientu del conxuntu de midíes económiques conocíes como New Deal en 1932 foron el puntu de partida de la recuperación nos Estaos Xuníos. Por embargu, la perda de la financiación esterior, fundamental pa la economía alemana, nos entamos de la década de 1930, y la depresión económica que la siguió facilitaron l'aparición del nacionalsocialismu y la xubida al poder d'Adolf Hitler.
Los historiadores económicos suelen atribuyir l'aniciu de la Gran Depresión al repentinu colapsu de los precios de les acciones na bolsa de Nueva York el martes 29 d'ochobre de 1929, pero hai dellos que, al contrariu, ven el "crack" de la bolsa más como un síntoma que como una causa de la Gran Depresión. Dafechamente, dempués del "Black Tuesday" l'optimismu duró entá un tiempu. John D. Rockefeller dixo que "Estos son díes nos que munchos desanímense. Pero nos 93 años de la mio vida les depresiones llegaron y colaron. La prosperidá siempres volvió, y ha facelo otra vuelta". El mercáu de valores entamó a xubir otra vuelta nos primeros meses de 1930, llegando pa abril a los niveles de principios de 1929. Sicasí, esto yera entá un 30% menos del valor de la bolsa en setiembre de 1929.
El gobiernu y les empreses, tomaos en conxuntu, gastaron más na primer metada de 1930 que nel periodu correspondiente del añu anterior. Pero los consumidores, que munchos d'ellos perdieran munchu dineru na bolsa l'añu anterior, recortaron los sos gastos un 10%, y a esa situación xunióse la gran seca que sofrió la zona del Mediu Oeste, aú se concentraba la producción agrícola estaunidense, dende mediaos de la década de 1930. Pa esi momentu les tases d'interés cayeran a niveles baxos, pero la espectativa de deflación y'l reparu de la xente a pedir dineru prestáu ficieron que cayeran enforma el gastu de los consumidores y la inversión Pa mayu de 1930 les ventes de coches cayeran perbaxu los niveles de 1928. Los precios empezaron a cayer, magar que los salarios caltuviéronse estables; pero en 1931 entamó una espiral deflacionista. Les condiciones foron peores nes zones rurales, pol desplome de los precios de los productos agrícoles, y nes zones mineres y madereres, pol aumentu del desempléu y la falta d'alternatives pa los que quedaben en paru.
La decayencia de la economía estaunidense foi el factor qu'emburrió a los otros países a la crisis nún primer momentu, y dempués foron les fortaleces o debilidaes internes de cada país les que ficieron qu'afrontara la crisis de meyor o peor manera. P'afrontar la crisis y apuntalar la economía interna los países entamaron polítiques proteccionistes, lo que produció una cayida entá mayor del comerciu a nivel mundial. Pa finales de 1930 entamó un descensu, sele pero continuu, de la economía mundial, que nun había tocar fondu hasta 1933.
Les dos teoríes clásiques que tenten desplicar la Gran Depresión son la keynesiana (depresión dirixida pola demanda) y la monetarista. Arriendes d'elles hai otres teoríes heterodoxes que rechacen o consideren accidentales les esplicaciones de keynesianos y monetaristes.
Les teoríes de la depresión dirixida pola demanda afirmen que la perda a gran escala de la confianza provocó un descenso repentín del consumu y de la inversión. Una y bones el pánicu y la deflación instaláronse, muncha xente pensó que si se manteníen alloñaos de los mercaos conseguiríen evitar pérdides mañores. Tener dineru acumuláu entamó a ser ventayosu pola cayida continua de los precios, y esto fizo que la demanda baxara y baxara.
Los monetaristes afirmen que la Gran Depresión entamó como una recesión económica normal, y que foi la reducción de la oferta monetaria la que fizo empeorar la situación económica, provocando una recesión qu'acabó llevando a la Gran Depresión.
Economistes y historiadores económicos divídense ente los que creen na esplicación monetaria tradicional, qu'afirma que la falta de dineru circulante foi la causa primaria de la Gran Depresioón, y los que sofiten la idea keynesiana de qu'una cayida nel gastu, y especialmente na inversión, foi la causa principal de la Gran Depresión. Anguaño la controversia ye menos importante, una y bones la mayoría sofita la teoría de la deflación de la deuda y la hipótesis de les espectativas que, sobro la base de la desplicación monetaria de Milton Friedman y Anna Schwartz, añade consideraciones non monetaries.
Hai dél consensu en considerar que la Reserva Federal estaunidense tenía que haber interrumpíu el procesu de deflación monetaria y colapsu bancariu. Si talo ficiera la recesión hubiera sío menos fonda y muncho más corta. 
L'economista británicu John Maynard Keynes defendió, na so obra "General Theory of Employment Interest and Money" (Teoría xeneral del empléu, el interés ya'l dineru), qu'el descensu del gastu agregáu, esto ye, del valor de tolos bienes y servicios de la economía, contribuyó a un descensu de los ingresos personales y del empléu, que quedaron bien perbaxu de la so media normal. Esto condució finalmente al equilibriu con niveles perbaxos d'actividá económica y gran desempléu.
La idea básica de Keynes yera simple: pa que la xente tenga trabayu los gobiernos tienen qu'entrar en déficits presupuestarios cuando la economía dexa de crecer pa tomar el relevu del sector priváu, que nun tien estimulu ni capacidá, neses circunstancies, pa invertir lo suficiente como pa caltener la producción nún nivel normal y consiguir sacar así la economía de la situación de recesión. Los economistes keynesianos defenden el papel activu del estáu, al traviés del aumentu de los sos gastos en sectores que proporcionen munchos puestos de trabayu (infraestructures, por exemplu) y/o del descensu de los impuestos, como la receta pa sacar a los países de la recesión.
Según avanzaba la crisis Franklin D. Roosevelt apostó pola construcción d'infraestructures y los subsidios agrícoles, ente más coses, pa intentar reactivar la economía estaunidense, pero nunca dexó d'intentar cuadrar el presupuestu añal. Según los autores keynesianos esto ameyoró la economía, magar que Roosevelt nunca gastó lo suficiente como pa poder facer crecer la economía hasta l'entamu de la Segunda Guerra Mundial.
Los monetaristes siguen la esplicación de la causa de la crisis que desarrollaron Milton Friedman y Anna J. Schwartz. Ellos sostienen, na so obra "A Monetary History of the United States" (Historia monetaria de los Estaos Xuníos) que la Gran Depresión foi causada pola crisis bancaria que fizo quebrar un terciu de los bancos del país, pol descensu de la riqueza de los accionistes y, principalmente, por la contracción de la masa monetaria nún 35%. En conxuntu esto causó una cayida de los precios (deflación) d'un 33%. Al nun baxar los tipos d'interés, nin aumentar la base monetaria (cantidá de dineru en circulación nún país) nin inyectar liquidez nel sistema bancariu pa prevenir el so esbarrumbe la Reserva Federal provocó la tresformación de lo que yera una recesión más na Gran Depresión. Friedman afirmó que la recesión económica qu'entamó col crack de la bolsa hubiera sío una recesión más si la Reserva Federal tuviera reaccionao con firmeza escontra ella
La Reserva Federal permitió que dellos grandes bancos -ente ellos el Bank of the United States, que la so quiebra n'avientu de 1930 considérase l'aniciu del colapsu bancariu- quebraran, lo que traxo'l pánicu y una cadena de quiebras de pequeños bancos llocales en mediu de la indiferencia de la Reserva Federal. Friedman sostiene que si la Reserva desarrollara un programa de préstamos d'emerxencia pa salvar a los bancos grandes de la quiebra, o si mercara bonos del gobiernu (deuda pública) nel mercáu pa llevar liquidez a esti aumentando la cantidá de dineru en circulación dempués de la cadena de quiebres de los primeros bancos importantes, munchos otros nun tendríen quebrao y la masa monetaria nun tendría cayío tan fonda y rápidamente como lo fizo. Cola cantidá de circulación permenguada los empresarios nun yeren quién a consiguir nuevos préstamos nin se-yos refinanciaben los que ya teníen, y víense asina forciaos a dexar d'invertir. Esta interpretación culpa a la Reserva Federal, y especialmente a la so oficina en Nueva York, de la crisis por inacción.
Les principales escueles de pensamientu económicu actuales coinciden en qu'el gobiernu d'un país tien d'esforciase pa mantener los agregaos macroeconómicos interconectaos -ufierta monetaria y/o demanda agregada- nuna senda de crecimientu estable. Cuando hai amenaza de depresión económica los bancos centrales tienen que inyectar liquidez nel sistema bancariu, y el gobiernu tien de recortar impuestos y aumentar los sos gastos pa caltener estable la cantidá de dineru en circulación y sostener la demanda nominal total. Al entamu de la Gran Depresión la mayoría los economistes creyíen na llei de Say y nel poder autorregulador del mercáu, y nun foron quién a desplicar por qué la depresión tenía sío tan fonda.
La idea del liquidacionismu, esto ye, qu'había permitise a los bancos que quebraran que ficieran talo, yera una posición principalmente sostenida pola escuela austriaca. Según esa visión, la depresión ye una bona medicina. El beneficiu de la depresión vién-y de que provoca la liquidación d'inversiones fallíes y de negocios y empreses que quedaron anticuaos per aciu del desarrollu tecnolóxicu, y eso llibera factores de producción (capital y trabayu) d'estos sectores improductivos pa emplegalos notros sectores económicos tecnolóxicamente más dinámicos. Acordies colos autores d'esta escuela inclusu anque l'axuste de la economía traiga bancarrotes masives ha de permitise que seya asina, pues eso ye bono pa la economía. Los historiadores económicos cada vegada tán más d'alcuerdu en qu'el siguimientu d'esta tesis liquidacionista polos responsables de la Reserva Federal produció unes consecuencies desastroses.
Al respectu de les polítiques económiques del presidente Herbert Hoover, dellos economistes como Barry Eichengreen y J. Bradford DeLong fain notar qu'el presidente tentó de caltener el presupuestu estatal equilibráu hasta 1932, cuando perdió la confianza nel so Secretariu del Tesoru, Andrew Mellon, y destituyolu del cargu. Pesie a lo que los liquidacionistes esperaben y teníen predecío, una gran parte del stock de capital nun foi reinvertíu demientres los años de la Gran Depresión; simplemente desapaeció. Un estudio d'Oliver Blanchard y Lawrence Summers demostró que la recesión causó una cayida de l'acumulación neta de capital, que taba en 1933 perbaxu de los niveles de 1924. Milton Friedman dixo qu'el liquidacionismu yera namái "cháchara peligrosa", y escribió:
La esplicación monetaria tien dos debilidaes. La primera ye la so incapacidá pa esplicar por qué la demanda de dineru cayía más rápidamente que la ufierta durante la recesión inicial de 1930-31. La segunda ye que tampoco esplica por qué en marzu de 1933 entamó la recuperación magar que les tases d'interés a cortu plazu siguíen cercanes a cero y la ufierta monetaria siguía cayendo. Eses preguntes tenten de ser contestaes por esplicaciones modernes que parten de la esplicación monetaria de Friedman y Schwarz y-y añaden factores non monetarios.
Irving Fisher defende qu'el factor principal que llevó a la Gran Depresión foi un círculu viciosu de deflación y sobreendeudamientu creciente, y alcontró nueve factores que, interactuando en condiciones de deuda escesiva y deflación, crearon los mecanismos propicios pa la quiebra económica. La cadena de socesos ye la siguiente:
Mientres el crash de 1929 que precedió a la Gran Depresión, los requisitos de marxen yeren namái del 10%. Esto ye, los bancos prestaben nueve dólares por cada dolar qu'un inversor depositara. Cuando'l mercáu fundió los corredores trataron de recuperar estos préstamos, pero la xente nun pudo pagalos. Los bancos entamaron a quebrar porque los deudores dexaron de pagar y los depositantes foron en masa a retirar los sos depósitos, xenerando pánicos bancarios consecutivos nún bancu tras otru. Les garantíes gubernamentales y les regulaciones de la Reserva Federal destinaes a prevenir esi tipu de pánicos nun s'usaron o nun funcionaron, y les quiebres bancaries causaron la perda de miles de millones de dólares n'activos.
Les deudes pendientes, amás, aumentaron enforma en valor relativu, porque los precios y los ingresos cayeron un 20-50% pero les deudes siguíen teniendo'l mesmu valor nominal. Dempués del pánicu de 1929, y mientres los diez primeros meses de 1930, 744 bancos quebraron nos Estaos Xuníos (nel conxuntu de la década de los 30 quebraríen un total de 9.000). Pa abril de 1933 7.000 millones de dólares en depósitos taben conxelaos en bancos quebraos o que quedaran ensin llicencia dempués de la promulgación de la Emergency Banking Act en marzu d'esi añu. Les quiebres encadenábense cuando los banqueros reclamaben el pagu d'hipoteques que los prestatarios nun podíen pagar. La perspectiva de beneficios futuros escasos, d'otra banda, enlenteció o detuvo completamente la inversión na industria y la construcción; y la perspectiva d'impagos cada vegada mayores fizo que los bancos que sobrevivían foran cada vegada más conservadores a la hora de dar préstamos. Dedicáronse a aumentar les sos reserves de capital y dexaron d'emprestar, y eso intensificó la presión deflacionista. La economía entró nún circulu viciosu que fizo la recesión cada vez más fonda.
La liquidación de la deuda nun podía siguir el ritmu de la cayida de precios que causó. La búsqueda masiva de liquidez aumentó'l valor de cada billete de dólar que se tenía respectu al valor de los activos financieros, que la so cotización cayía de siguío. Asina, los esfuercios de los individuos pa disminuyir la cantidá de dineru que debían facíen qu'esta aumentara. Anque parezca chocante, cuantes más pagaben los deudores más debíen. Esti procesu convirtió en 1933 nuna gran depresión lo que pa 1930 entá yera una recesión ente otres más.
La teoría de Fisher, cuando foi enunciada, nun foi mui influyente. Los sos críticos argumentaben qu'el círculu deuda-deflación nun yera más qu'una redistribución de dinero ente dos grupos, el de los deudores y el de los acreedores, y que les redistribuciones nun teníen por qué tener efectos macroeconómicos significativos.
A partir de la hipótesis monetaria de Friedman y Schwartz y de la hipótesis de Fisher Ben Bernanke alcontró otra vía alternativa na que la crisis financiera afectó a la producción. Parte del argumentu de Fisher de que los grandes descensos nel nivel de precios y nos ingresos nominales de la xente llevaron a aumentar los niveles reales de deuda, y de qu'esto aumentó les tases d'insolvencia y nesa situación baxaba la demanda agregada y esto provocaba una nueva deflación nos precios que zarraba'l círculu viciosu de la deuda y la deflación. Según Bernanke un pequeñu descensu nel nivel de los precios fai pasar riqueza de manos de los deudores a la de los acreedores ensin dañar la economía, pero cuando la deflación ye importante la cayida nel preciu de los activos axuntada cola quiebra de los deudores provoca un descensu del valor de los activos nos balances bancarios. Los bancos reaccionan endureciendo les condiciones pa dar préstamos, y esto provoca una contracción del créditu que daña enforma la economía. La falta de créditu fai baxar el consumu y la inversión, y esto provoca un descensu de la demanda agregada qu'ayuda tamién a intensificar la espiral deflacionista .
De magar la corriente principal del pensamientu económicu allíniase colo que se conoz como nueva síntesis neoclásica, les espectatives son un elementu central de los modelos macroeconómicos. Según Peter Temin, Barry Wigmore, Gauti B. Eggertsson y Christina Romer la clave pa la recuperación y el posterior final de la Gran Depresión vieno del bon manexu de les espectatives de la población. La tesis básase na observación de que dempués de dellos años de deflación y una recesión perfonda dellos indicadores económicos importantes punxéronse en positivu xustamente en marzu de 1933, cuando Franklin Delano Roosevelt xubió al poder. Los precios de los artículos de consumo pasaron de la deflación a una sele inflación, la producción industrial tocó fondu esi mes de marzu, y les inversiones dobláronse en cantidá esi añu respectu al anterior, con un puntu d'inflesión en marzu. Nun hai fuerces monetaries qu'espliquen esi cambeu. La ufierta monetaria siguía cayendo, y les tases d'interés a cortu plazu siguíen peraveraes a cero. Primeru d'esi mes de marzu de 1933 la xente esperaba que la deflación y la recesión siguieran, polo que nin siquiera coles tases d'interés a cero foi posible l'estímulu de la inversión. Pero cuando Roosevelt anunció grandes cambios na política del país la xente entamó a creyer na posibilidá del crecimientu económicu, y eses espectatives, col tipu d'interés a cero, consiguieron estimular la inversión. Los cambeos de la política monetaria y fiscal de Roosevelt axudaron a facer creyibles los sos oxetivos de política económica, y les espectatives d'aumentar los ingresos futuros y de que los precios xubieran estimularon la demanda y la inversión. L'analís suxer que la eliminación de dogmas políticos como'l "gold standard" (el sistema que facía depender la cantidá de dineru circulante de la cantidá de reserves d'oru del país, pol cual teóricamente podía cambiase'l dineru), la necesidá de tener un presupuestu equilibráu en tiempu de crisis o la necesidá de qu'el estáu federal tuviera'l menor tamañu posible provocaron un gran cambiu nes espectatives al que dellos autores atribúin ente'l 70-80% de la responsabilidá del aumentu de producción y precios que se produció ente 1933 y 1937. Calcularon tamién que de nun haber esi cambeu y continuaran les polítiques hooverianes la economía tendría siguío cayendo en 1933, y la producción industrial tendría cayío, pa 1937, un 30% sobre'l nivel de 1933
La recesión de 1937-38, que frenó la salida de la Gran Depresión, esplícase según esta teoría pol miéu de la población a que los suaves axustes de la política fiscal y monetaria del añu 1937 foran los primeros pasos pa restaurar les polítiques anteriores a marzu de 1933.
Anguaño les esplicaciones contemporánees a la crisis de les escueles austriaca y marxista nun tienen sofitu ente la comunidá académica, como tampoco lu tienen otres esplicaciones alloñaes de la que viéremos darréu. Sicasí, paga la pena comentales.
Ente los teóricos de la escuela austriaca d'economía qu'escribieron sobro les causes de la Depresión tenemos al austriacu Friedrich Hayek y al estaunidense Murray Rothbard, autor de "America's Great Depression" (1963). Según la so visión, que coincide nesto cola de los monetaristes, la Reserva Federal, que fora creada en 1913, tien muncha de la culpa, pero la causa principal de la Depresión foi la espansión de la ufierta monetaria na década de 1920, que llevó a un espoxigue económicu impulsáu pol créditu que yera insostenible nel tiempu.
Esta inflación de la ufierta monetaria provocó un aumentu insostenible de los precios de los activos (acciones y bonos) y de los bienes de capital. Cuando la Reserva Federal quixo facer un axuste, en 1928, yá yera tarde, y na visión d'esta escuela foi inevitable qu'hubiera una contracción económica significativa. En febreru de 1929 Hayek publicó un ensayu prediciendo qu'esa forma d'actuar de la Reserva Federal había causar una crisis que diba entamar nos mercaos d'acciones y del créditu.
Rothbard afirma tamién qu'el apoyu del gobiernu a les empreses fallides y el caltenimientu de los salarios perriba de los sos valores de mercáu prollongaron la Depresión. Hayek, al contrariu, xuniose na década de 1970 a los monetaristes na so convicción de que la Reserva Federal contribuyó a allargar la Depresión al permitir que la ufierta monetaria menguara enforma nos primeros años de la crisis. Lo que nun quita pa que, en 1932 y 1934, tuviera criticao a la Reserva Federal y al Bancu d'Inglaterra por nun tener una postura más contraccionista al respective.
Karl Marx vía que la recesión y la depresión económica yeren inevitables nel capitalismu de llibre mercáu, una y bones nun hai más restricciones a l'acumulación de capital aparte del propiu mercáu. Na visión marxista el capitalismu tiende a crear acumulaciones de riqueza descontrolaes, lo que provoca una sobreacumulación de capital que lleva inevitablemente a la crisis. Una crisis qu'aparez cíclicamente y ye una característica regular del patrón de crecimientu económicu y crisis que los marxistes llamen desarrollu caóticu del capitalismu. Ye un dogma, pa munchos marxistes, qu'eses crisis son inevitables y han ser cada vegada más graves hasta que les contradicciones inherentes en la incompatibilidá ente'l mou de producción y el desarrollu de les fuercies productives algame un puntu final de quiebra del sistema. Nesta lóxica, los periodos de crisis son propicios pa intensificar la llucha de clases y forciar el cambiu social.
Dos economistes de la década de 1920, Waddill Catchings y William Trufant Foster, popularizaron una teoría qu'influyó en muchos llexisladores, y que defendía que la economía producía más de lo que consumía porque los consumidores nun teníen ingresos suficientes. Poro, fora la desigual distribución de la riqueza na década de 1920 la que causara la Gran Depresión.
Según esta visión, la causa primera de la Gran Depresión foi la sobreinversión na capacidá de la industria pesada, que nun se correspondía con un aumento nin de salarios nin de beneficios nos pequeños negocios independientes (comerciu, granxes...). La solución al problema yera la inyección de dineru nos bolsillos de los consumidores al traviés de polítiques gubernamentales. Había que redistribuir la capacidá de compra, manteniendo la base industrial y la so capacidá productiva pero inflando precios y salarios p'aumentar la capacidá de gastu de los consumidores. Foster y Catchings recomendaben, pa consiguilo, el desarrollu de grandes programes de construcción d'infraestructures a nivel estatal y federal, un conseyu que había ser puestu en práctica por Hoover y especialmente Roosevelt.
Les trés décades primeres del sieglu XX foron un tiempu de gran aumentu de la producción económica, secundariu a la ellectrificación, el desarrollu de la producción en masa y la mecanización de l'agricultura, que provocaron un gran crecimientu de la productividá que produció un escesu de capacidá productiva que se consiguía cada vegada con menos trabayadores. Esi gran ascensu de la productividá de les grandes industries del país y los sos efectos sobre la producción, los salarios y la xornada llaboral foron estudiaos por Spurgeon Bell en 1940 nel so llibru "Productivity, Wages and National Income" (Productividá, salarios ya ingresu nacional).
El patrón oru (gold standard) foi el mecanismu primariu de tresmisión a otros países de la Gran Depresión. Nómase patrón oru al sistema monetariu qu'afita'l valor de la unidá monetaria d'un país en rellación con una cantidá determinada d'oru. Esti sistema yera'l vixente en tol mundu na década de 1920, y obligó a qu'inclusu aquellos países que nun sofrieron quiebres bancaries nin una contracción de la masa monetaria nún primer momentu foran forciaos a adoptar polítiques deflacionistes cuando les altes tases d'interés nos países que yá les adoptaran provocaron una salida d'oru nos países con tases d'interés baxes.
Dalgunos estudios económicos tienen señalao que igual que la recesión espardiose per ende por culpa de la rixidez del patrón oru, foi la suspensión de la convertibilidá n'oru, o la devaluación de les monedes en rellación con esi patrón, lo que más axudó a que la recuperación fora posible.
Toes les monedes importantes del mundu abandonaron el patrón oru demientres la Gran Depresión. La primera en facelo foi la llibra esterlina británica. Pa enfrentar los ataques especulativos sobro ella, que taben dexándolu ensin reserves, el Bancu d'Inglaterra decidió en setiembre de 1931 dexar de cambiar billetes de llibra por oru, y la moneda entamó a flotar nos mercaos internacionales de divises. Esi mesmu añu Xapón y los países escandinavos abandonaron el patrón oru esi mesmu añu. Italia o los Estaos Xuníos siguieron nelli hasta 1932 o 1933. De magar, namái los países del nomáu "bloque del oru" (Francia, Polonia, Bélxica y Suiza) caltuvieron so usu hasta 1935-36.
Análisis económicos posteriores amuesen que la rapidez cola que los países abandonaron el patrón oru prediz de manera bastante fiable lo ceo que se recuperaron. Asina, Gran Bretaña y Escandinavia, que lu dexaron en 1931, recuperáronse bien primeru que Francia o Bélxica, que lo caltuvieron muncho más tiempu. Y países como China, que teníen un patrón plata, evitaron casi por completu la depresión. La correlación ente'l abandonu tempranu del patrón y la severidá de la crisis y la rapidez en salir de la crisis tien demostráose pa docenes de países, incluyíos los países en desarrollu, y val pa desplicar en parte el por qué de la diferente duración de la depresión en países estremaos.
Munchos economistes tienen afirmao que la drástica reducción del comerciu internacional dempués de 1930 axudó a facer más fonda la depresión, especialmente nos países mui dependientes del so comerciu esterior. La mayoría los economistes ya historiadores culpen en parte del colapsu a la llei Hawley-Smoot, aprobada'l 17 de xunu de 1930, qu'elevó unilateralmente los aranceles estaunidenses a los productos importaos. La reacción, en forma de lleis de conteníu similar, d'otros países fizo que la decayencia del comerciu fora perimportante. Les esportaciones estaunidenses, por exemplu, reduciéronse en valor, en 1933, a una tercera parte de les de 1929, y el preciu per unidá esportada cayó amás alredor d'un tercio, especialmente nel casu de materires primes como'l trigu, l'algodón, el tabacu y la madera.
El comerciu esterior, sicasí, yera una parte pequeña del conxuntu de l'actividá económica de los Estaos Xuníos, y amás concentrábase en perpocos sectores, y especialmente na agricultura, pero pa otros países más dependientes del comerciu internacional l'espoxigue del proteccionismu foi perxudicial enforma.
Na mayoría los países la recuperación económica entamó en 1933. Pesie a ello, el PNB (Productu Nacional Brutu) de los Estaos Xuníos, por exemplu, nun había recuperar los sos niveles de 1929 nuna década, y el paru, d'un 25% en 1933, tovía afectaba en 1940 al 15% de la población.
Nun hai alcuerdu ente los economistes sobre cuálu foi el motivu qu'emburrió la recuperación económica que vivió'l país demientres los años de presidencia de Roosevelt, ni tampoco'l de la recesión de 1937 que lu interrumpió. La visión más estendida ente los especialistes indica que les polítiques del New Deal de Roosevelt provocaron o aceleraron la recuperación, magar que nunca foron lo suficientemente agresives como pa sacar totalmente de la recesión a la economía del país. Dalgunos economistes apunten tamién a los efectos positivos de les espectatives de reflación -vuelta de los precios al so nivel previu dempués d'un periodu de deflación- y l'ascensu de les tases d'interés nominales que les pallabres y les acciones de gobiernu de Roosevelt auguraben, y atribuin a la retirada d'eses polítiques reflacionaries la recesión de 1937 . Una de les lleis que revirtieron el procesu de reflación foi la llei bancaria ("Banking Act") de 1935, qu'obligó a los bancos a aumentar les sos reserves; esto produció una contracción de la masa monetaria que frenó la recuperación. Sicasí, el PNB volvió a la so tendencia creciente yá en 1938.
Según la economista Christina Romer el crecimientu de la oferta de dineru provocada pola entrada de grandes cantidaes d'oru nel circuitu monetariu del país foi un elementu fundamental na recuperación de la economía estaunidense. Esa llegada d'oru debiose en parte a la devaluación del dólar, pero tamién al deterioru de la situación política n'Europa. Friedman y Schwartz, pela so banda, atribuyeron la recuperación a factores monetarios, y defenden que foi interrumpíu y retardáu pol mal manexu de la política monetaria de la Reserva Federal. Ben Bernanke, presidente de la Reserva Federal ente 2006 y 2014, coincidía na afirmación de que los factores monetarios tuvieron gran importancia tanto na decayencia de la economía mundial como na so recuperación. Pero tamién piensa que los factores políticos ya institucionales tuvieron un papel importante, especialmente no que cinca a la reconstrucción y reestructuración del sistema financieru, y cree pernecesario esaminar la Gran Depresión dende una perspectiva internacional y non puramente estaunidense.
Les muyeres, dedicadas mayormente a los llabores domésticos, nun tuvieron falta de trabayu demientres la depresión. Al contrariu, la falta d'ingresos constantes na unidá familiar en munches cases fízo-yos cada vegada más difícil consiguir vistir, alimentar y procurar cuidaos médicos a los de so. Les tases de natalidá cayeron perende, y la xente retrasó pa tiempos meyores la decisión de tener fíos. La tasa menguó nos catorce mayores países occidentales un 12%, pasando de 19,3 nacimientos por cada mil habitantes en 1930 a 17 en 1935, y en Canadá, la metá de les muyeres católiques contradicieron les enseñanzas de la Ilesia y usaron contraceptivos pa evitar l'embarazu.
Denyse Baillargeon, na so obra "Making Do: Women, Family and Home in Montreal during the Great Depression", describe cómo les ames de casa d'una ciudá industrial moderna se las amañaron nuna dómina de falta de dinero y recursos. Bien de veces, cuando yeren de clase baxa, repitieron lo que ficieran les sos mas pa sacales a ellas alantre na infancia: cocinaben xinta de pocu costu (sopes, llegumes...), mercaben los cortes más baratos de carne, aprovechaben los restos del asáu dominical pa facer bocadillos y sopa... Cosíen y remendaben la ropa, intercambiaben lo que-yos sobraba coles vecines, calentaben menos la casa que primero de la depresión... y dexaben la renovación del mobiliariu y los electrodomésticos pa tiempos meyores. Toa esta actividá facía de les muyeres, según Baillargeon, un pilar fundamental de la economía familiar. Munches de les sos informantes, amás, tamién teníen trabayos temporales fuera de casa, alquilaben habitaciones a güespedes o llavaben ropa o cosíen a cambiu de dineru o de daqué que necesitaran y pudieran consiguir.
La opinión más espardida ente los historiadores ye la de que la Gran Depresión finó col entamu de la Segunda Guerra Mundial. Munchos economistes creyen qu'el gastu gubernamental p'atender les necesidaes béliques provocó, o a lo menos aceleró, la recuperación de la depresión, magar que ye cierto que hai dellos otros que-y quiten importancia como factor causal de la recuperación. Lo que dengún niega, sicasí, ye que polo menos axudó al facer menguar el paru
La política de rearme que precedió la llegada de la guerra axudó a estimular les economíes europees dende 1937. Pa esi añu el paru tenía baxáu n'Inglaterra a 1,5 millones de persones, y desapaeció dempués de l'aniciu de la guerra. Nos Estaos Xuníos la entrada en guerra en 1941 eliminó finalmente los efectos económicos de la Gran Depresión, y colocó la tasa de paru perbaxu'l 10%. El masivu gastu armamentísticu fizo doblarse la tasa de crecimientu económicu, acabando col paru y faciendo que los empresarios, escaeciendo la creciente delda nacional y los altos impuestos, ficieran por renovar les sos empreses pa consiguir los contratos gubernamentales.
Matsuo Bashō
Matsuo Bashō (en xaponés,松尾芭蕉) nacíu como Matsuo Kinsaku (Ueno, 1644 - Osaka, 28 de payares de 1694), foi'l poeta más famosu del periodu Edo de Xapón. Mientres la so vida, Bashō yera reconocíu polos sos trabayos nel "Haikai non renga" (俳諧の連歌). Ta consideráu como ún de los cuatro grandes maestros del "haiku ", xuntu a Yosa Buson, Kobayashi Issa y Masaoka Shiki; Bashō cultivó y consolidó'l "haiku" con un estilu cenciellu y con un componente espiritual. La so poesía consiguió sonadía internacional, y en Xapón munchos de los sos poemes reprodúcense en monumentos y llugares tradicionales.
Bashō empezó a practicar l'arte de la poesía a edá temprano, y más alantre llegó a integrase nel escenariu intelectual de Edo (anguaño Tokyo ), pa llegar a convertise rápido nuna celebridá en tou Xapón. Pesie a ser maestru de poetes, en dellos momentos arrenunció a la vida social de los círculos lliterarios y prefirió percorrer tol país a cuerpu, viaxando inclusive pela parte norte de la islla, un territoriu bien pocu pobláu, pa poder atopar fontes d'inspiración pa los sos escritos.
Bashō nun ruempe cola tradición sinón que la sigue d'una manera inesperada, o como él mesmu comenta: «"Nun sigo'l camín de los antiguos, busco lo qu'ellos buscaron"». Bashō aspira a espresar con medios nuevos el mesmu sentimientu concentráu de la gran poesía clásica. Los sos poemes tán influyíos por una esperiencia de primera mano del mundu que lu arrodia y, de cutiu, consigue espresar les sos vivencies con una gran simplicidá. Del "haiku" Bashō dixera que ye «"cenciellamente lo qu'asocede nun llugar y nun momentu dáu"».
Mett
El mett ye una receta de carne de gochu picao popular n'Alemaña. El nome procede del baxu alemán "mett" (‘carne de gochu picao ensin panceta’) o del saxón antiguu "meti" (‘comida’).
Consiste en carne de gochu picao, de normal condimentada con sal y pimienta, y rexonalmente tamién con ayu o carvia. Consúmese crudo. Tamién puede amestar cebolla picao, y nesi casu denominar "Zwiebelmett". Legalmente, el mett alemán nun puede tener más d'un 35% de grasa. Sacantes sía preenvasao, la "Hackfleischverordnung" (‘directiva de carne picao’) alemana solo dexa la so vienta'l día de fabricación.
El "schinkenmett", preparáu a partir del xamón, considérase especialmente bonu.
En contraste col de normal disponible localmente mett picáu, el mett gruesu de gochu ("grobes Schweinemett") produzse con una picadora de carne industrial. Pa caltener la so estructura, la carne de gochu suel procesase semiconxelao. La "Hackfleischverordnung" nun dexa temperatures superiores a 2°C, y nun puede usase xelu pa esfrecela.
El mett crudo suel comese untao en paninos ("mettbrötchen") o rebanadas de pan, acompañáu con frecuencia d'aros o daos de cebolla cruda.
Nos bufés el mett sírvese dacuando como mettigel (‘corpuspín de mett’). Esta presentación foi especialmente popular na década de 1970. Pa ellaborala, dar a una bona cantidá de mett forma de corpuspín, usando como espines aro de cebolla en cuartu o brezels, y aceitunes como güeyos y focicu.
Brezel
Un "'Brezel" (que non "Pretzel") o n'antiguu altu alemán "brezitella" palabra que derivó en brezel, brezl ya inclusive brezel; Ye un tipu de galleta o bollu enfornáu, y retorcigañáu en forma de llazu, con un sabor llixeramente saláu. El so orixe alcuéntrase n'Alemaña, y ye abondo popular n'Alsacia, la Suiza alemana, América del Norte y Australia.
El so nome provién de la palabra alemana "Brezel" o "Breze", derivada del `llatín "bracellus", "brazu pequenu". Esti nome deber a que la so forma recuerda a dos brazos enxareyaos. N'Alemaña y especialmente en Baviera, llugar de la so nacencia, el brezel ye bien distintu al d'Estaos Xuníos. Forma parte de la comida típico del país y ye un tipu de pan salao.
Básicamente esisten dos categoríes: los brezel de galleta y los bretzel de pan blando. El segundu tipu puede preparar con una gran variedá de sabores, qu'inclúin almendra, ayu, etc.
Los sos ingredientes principales suelen ser: farina de trigu con lleldu, lleche y mantequilla; la masa somórguiase brevemente nuna solución d'hidróxidu de sodiu (sosa cáustica) o bicarbonatu de sodiu al 3% enantes d'enfornar, y usualmente añedir sal, anque tamién se faen dulces, arumaos con canela, vainilla, etc. Delles recetes rexonales amiesten güevu y arrayadura de llimón.
El so orixe paez tar rellacionáu coles festividaes celtes que se realizaben al entamu de la primavera, cuando'l sol transita pola constelación d'Aries, el carneru, polo que la so característica forma representaría los cuernos d'esti animal zodiacal.
Los romanos llamáronlu "panis tordus". Escontra'l 610, los monxos benedictinos de Borgoña y Renania adoptáronlos p'apurrilos como premiu a los neños que realizaben les sos xeres escolares. Ellos esplicaben que los "brezel" representaben los brazos d'un neñu realizando les sos plegaries y llamáronlos brachiola o pretiola.
La so representación más antigua apaez nel "Hortus Deliciarum", realizáu en 1190. Nuna de les miniatures del códice apaez la escena d'una llacuada nel que participen la reina Ester y el so maríu'l rei persa Asuero/Jerjes. Sobre la mesa, reparar un brezel a la derecha del rei.
Vicenç Pagès i Jordà
Vicenç Pagès i Jordà (Figueres, 14 d'avientu de 1963) ye un escritor y críticu lliterariu español de llingua catalana. Ye tamién un profesor de llingua y estética de la Universidá Ramon Llull en Barcelona. 
En 1989 ganó la Bienal de Barcelona nel apartáu de lliteratura, y al añu siguiente apaeció'l so primer llibru, una compilación de lleendes titulada "Cercles d'infinites combinacions" (ed. Empúries). En 1991 publicó'l un llibru formáu por millares de cites. El so trabayu "Un tramvia anomenat text", ye un ensayu sobre la escritura que considera al testu como un amiestu d'inspiración y d'oficiu, de xeniu y habilidá, de maxa y disciplina.
Roberto Merhi
Roberto Merhi Muntán (Benicàssim, Castellón, España, 22 de marzu de 1991), ye un pilotu profesional d'automovilismu español d'orixe libanés por parte de so güelu paternu. Compitió n'estremaes categoríes como'l karting, F3, DTM, World Series by Renault y Fórmula 1, onde debutó en 2014 n'entrenamientos llibres. El 10 de marzu de 2015 contratáronlu como nuevu pilotu oficial de F1, pasando a formar parte de la escudería Manor cola qu'empezó nel mundu de Formula 1 nel GP de Malasia, tres nun poder la escudería Manor disputar la carrera d'Australia.
Economía de Costa Rica
La economía de Costa Rica xorrecía de forma estable enantes de la crisis económica global. L'añu 2009 sufrió una retraición de 1.3%, pero volvió crecer aprosimao 4% al añu ente 2010 y 2014.
Mentanto que les esportaciones agrícoles tradicionales - plátanu, café, zucre y carne - siguen siendo importantes, el desenvolvimientu industrial y dellos productos agrícoles especializaos ampliaron les esportaciones nos postreros años. El sector turísticu sigui trayendo divises al país, darréu que la rica biodiversidá del país ye un atractivu pal ecoturismu.
Los inversores estranxeros vienen atraíos pola estabilidá política del país y pol eleváu nivel d'educación del so pueblu. Sicasí, siguen problemes qu'enzanquen los negocios, por casu la gran burocracia, incertidumes llegales darréu del gran númberu d'axencies reguladores, dificultaes d'executar contratos, y l'amenorgada proteición a les inversiones.
Concursu de Tonada de La Nueva (XXI Edición)
El XXI Concursu de Tonada de La Nueva tuvo llugar na localidá llangreana de La Nueva, finalizando'l domingo 19 d'abril de 2015 cola entrega de los premios a los campeones.
Nesta edición los vencedores nes categoríes absolutes fueron Isaac Sierra Longo, en masculina y Lorena Corripio, en femenina. No tocante a los cantantes mozos, el primeru foi Alejandro Peláez y na categoría de cantantes aficionaos los premiaos fueron Sergio Menéndez y Araceli Fernández
Los campeones asoleyaron un discu que sería presentáu na gala de la edición del añu 2016
Abu Nuwas
Abū Nuwās al-Hasan Ibn Hāni' al-Hakamī (n'árabe, أبو نواس الحسن بن هانئ الحكمي) (Ahvaz, Irán, 747 - Bagdad, 815), o simplemente Abū Nuwās (أبو نواس) o "Abu Novas" en treslliteración persa, foi ún de los más grandes poetes clásicos árabes. Nacíu na ciudá d'Ahvaz (Persia), convirtióse nun maestru de tolos xéneros contemporaneos de la poesía árabe, pero la so reputación básase en poesía báquica ("del vino") (خمريات "jamriyyat"), y hacia l'amor homosexual (مذكرات "mudhakkarat"). Abu Nuwas entró asina na tradición folklórica, presente como personaxe delles vegaes nel llibru "Les mil y una nueches".
El so padre, Hani, al que Abu Nuwas enxamás conoció, pertenecía a la tribu árabe de los Banū Sa'd y yera soldáu del exércitu de Marwan II, y so madre Golban, d'oficiu texedora, yera persa.
Les biografíes nun concasen tocante a la data de nacencia de Abu Nuwas, asitiándola ente 747 y 762. Dalgunos dicen que nació en Damascu, en Basora o Ahwaz, siendo'l so nome "al-Hasan ibn Hani al-Hakami". El so nomatu, "Abu Nuwas" (Padre del cerroxu de pelo), refiérense a les dos llargues guedeyes que-y cayíen nos costazos.
Vivió la so mocedá en Basora, au estudió'l Corán y la gramática y tuvo por maestru y amante al poeta "Waliba ibn al-Hubab", llibertín célebre, que llevólu a vivir con él a la ciudá de Kufa. De regresu en Basora estudió con "Jalaf al-Ahmar", un maestru en poesía preislámica. P'ameyorar el so árabe, vivió una temporada ente los beduínos del desiertu, pero repunába-y esa vida y decidió volver a la populosa Bagdad.
Abu Nuwas tuvo forzáu a fuxir a La Meca y dempués a Exiptu por un tiempu, dempués d'escribir una «elexía» d'allabancia a los Barmakíes, la poderosa familia de xerarques proteutores d'Abu y escorrida y asesinada pol califa d'esi entós, Harún al-Rashid de la dinastía abbasí. Pesie al ciñu que tenía na corte, nun dexó de pasar dalguna temporada na cárcel de resultes de la so vida hedonista y de la so afición al vinu.
Volvió a Baghdad en 809, asocedida la muerte d'Harún al-Rashid y xubiendo al tronu AlMuhammad al-Amin, el mozu y llibertín fíu d'A el-Rashid, d'apenes veintidós años, y antiguu pupilu d'Abu Nuwas, un güelpe de suerte, mientres el que créese qu'escribió la mayoría de los sos poemes, yá qu"'Al-Amin" non solo yera un amante de les artes y les lletres sinón que, arriendes, compartía l'hedonismu d'Abu Nuwas, siendo la so comisión real más famosa la «casida» que compunxo n'allabancia d'Al-Amin. Pa desgracia d'Abu, el califa morrió a los cuatro años de reináu y asocediólu'l so hermanu, tamién amigu de les lletres y les artes, pero non de los bebedores y rebeyudos
Dizse que'l secretariu d'Al-Ma'mun engañó a Abu Nuwas por qu'escribiera una sátira escontra Ali, el xenru del Profeta, mientres taba bébedu. Zonbor lleó adré la poesía en públicu, y aseguróse de que Nuwas siguiera en prisión. Dependiendo de la bibliografía que se consulte, Abu Nuwas morrió en prisión, o morrió envelenáu por "Ismail bin Abu Sehl", o dambes, cerca l'añu 815.
A Abu Nuwas considérase-y ún de los grandes poetes de la lliteratura árabe clásica. Influyó en munchos escritores posteriores, por mentar dalgunos, Omar Jayyam y Hafiz de Shiraz (dambos perses).
Una caricatura lluxuriosa d'Abu Nuwas apaez en delles ocasiones en "Les mil y una nueches". Ente les sos poesíes meyor conocíes destaquen aquelles que faen risión de les Mu`allaqat, ye dicir los poemes de la poesía preislámica que'l so tema ye la señardá pol beduinismu, y qu'allaben la vida moderno en Bagdad como un contraste.
La so llibertá d'espresión, la so celebración al amor y al sexu ente homes, siguieron encendiendo l'ánimu de los sos censores:
Mientres les sos obres foron llargamente conocíes nos primeros años del sieglu XX, en 1932 la primer edición moderna y censurada apaeció n'El Cairu, dexando de llau dafechu tola poesía homoerótica. El Ministeriu Exipciu de Cultura mando qu'amburasen 6 000 llibros de la so poesía en xineru de 2001.
Cultivó primero una poesía na tradición árabe clásica, y dempués abandonar, moflándose d'ella n'ocasiones, en favor de temes nuevos. Gran parte de la so poesía ye báquica y erótica, d'acordies cola so vida disipada. Les descripciones de les sos xordies que, xeneralmente, trescurren nuna tabierna xudía o cristiana pela nueche, son de gran realismu.
La so producción poética foi recoyida dempués de la so muerte polos eruditos al-Suli y Hamza al-Isbahani. Caltiénense aprosimao 13.000 versos.
Pesie a ser ún de los poetes árabes más apreciaos, dalgunes de les ediciones actuales de les sos obres ""escaecen"" incluyir los munchos poemes que dedicó a los sos múltiples collacios varones.
Màrius Serra
Màrius Serra Roig (Barcelona, 14 de mayu de 1962) ye un escritor, periodista y críticu lliterariu español de llingua catalana.
Llicenciáu en filoloxía inglesa pola Universidá de Barcelona, ye tamién, profesor d'inglés. Presenta'l programa de televisión de llibros "Alexandria", en Canal 33 y collabora na revista dixital "Esguard". Tamién collabora col programa de Radio Nacional d'España, "No es un día cualquiera" ("Nun ye un día cualesquier"), con un espaciu de crucigrames. En prensa escrita, collabora como columnista nos periódicos "Avui" y "La Vanguardia". Dende febreru del 2013 ye miembru del Institutu d'Estudios Catalanes.
Sebastià Alzamora i Martín
Sebastià Alzamora i Martín (Llucmajor (Islles Baleares) 6 de marzu de 1972 en , ye un escritor, periodista y críticu lliterariu y director cultural mallorquín de llingua catalana..
Sebastià Alzamora ye llicenciáu en filoloxía catalana na Universidá de les Islles Baleares. Se dió a conocer col poemariu "Rafel" en 1994 premiáu col Premiu Salvador Espriu. Como periodista collabora nos periódicos "Avui" i "Ara". Dend'avientu del 2007ocupa'l cargu de director de revista "Cultura".
Xavier Bosch
Xavier Bosch i Sancho (Barcelona (Cataluña) 21 de marzu de 1967 en , ye un escritor, periodista llingua catalana..
Llicenciáu en Ciencies de la Comunicación pola Universidá Autónoma de Barcelona (UAB), desendolcóse en medios catalanes tales como radio, televisión y prensa, ye autor d'una obra de teatru y de dellos llibros, y ganador de, ente otros, un premiu Ondas. Anguaño presenta'l programa Àgora en TV3.
Qui és qui 
James Woods
James Howard Woods ye un cómicu y actor d'Estaos Xuníos d'América.
Lluís-Antón Baulenas
Lluís-Anton Baulenas Setó (Barcelona (Cataluña) 21 de setiembre de 1958, ye un escritor, traductor y crítico lliterariu español en llingua catalana. Ganó los premios más importantes de la lliteratura catalana y foi traducíu a diverses llingües.
Enantes d'empezar como escritor, trabayara de profesor n'institutos d'enseñanza secundaria. Dempués abandonó esti trabayu y dedicó tol so tiempu a la escritura. Los sos entamos lliterarios fueron nel teatru onde trabayó como actor, director y autor. La reconocencia pública llograr sobremanera pol so trabayu como novelista. Ciomo traductor afixo a la llingua catalana testos de Marguerite Yourcenar, Eugène Labiche, William Gibson, Eugene O'Neill, Jean Cocteau, Albert Camus y Boris Vian. El director de cine Ventura Pons tresformó "Amor idiota" nuna película d'ésitu.
Pep Coll
Josep Coll i Martí (Pessonada, 16 d'ochobre de 1949), más conocíu como Pep Coll ye un escritor de Cataluña, España, llicenciáu en Filosofía y Lletres. Autor prolíficu, cultivó tolos xéneros lliterarios y, inclusive, periodísticos, collabora colos diarios "Segre", "El Periódico de Catalunya" y la revista "Descobrir Catalunya". El so mundu vital y lliterario son los Pirineos, que convirtió nun universu llexendariu. Escritor en llingua catalana, foi traducíu al español y al euskera. Amás foi profesor de llingua y lliteratura catalanes d'enseñanza secundaria, y un gran amante del monte. 
Joaquim Pijoan
Joaquim Pijoan i Arbocer (Santa Cristina de Aro, Provincia de Girona, 1948, ye un escritor y pintor español en llingua catalana. Considera la pintura como la so gran pasión, pero fueron dos premios lliterarios los que dexó conocelo al gran públicu: el Premiu Documenta (1982) y el Premiu Sant Jordi de novela (2006). Otres obres escrites pol autor ente 1982 y 2006 permanecen desconocíes al nun ser publicaes por editorial dalguna, salvu artículos publicaos esos años na "Revista de Girona".
Julià de Jòdar
Julià de Jòdar i Muñoz (Badalona (Cataluña) 28 d'avientu de 1942, ye un escritor y traductor español en llingua catalana. La so obra magna ye la triloxía "L'atzar i les ombres", qu'entiende les noveles "L'àngel de la segona mort", "El trànsit de les fades" y "El metall impur". Collabora regularmente en revistes culturales y otros medios de comunicación como prensa escrito y radio.
Joan Francesc Mira i Casterà
Joan Francesc Mira i Casterà ye un escritor valencián, nacíu en València en 1939.
Ye miembru de l'Asociación d'Escritores en Llingua Catalana y foi presidente d'Acció Cultural del País Valencià. Nel añu 1991 recibió la Cruz de San Xurde pola so dedicación cívica. En política, ye militante y foi candidatu a les eleiciones xenerales pol Bloc Nacionalista Valencià.
Carme Riera Guilera
Carme Riera Guilera (Palma de Mallorca, 12 de xineru de 1948) ye una escritora española en llingua catalana y castellán, guionista, ensayista y profesora También es miembro de número de la Real Academia de Buenas Letras de Barcelona..
Carme Riera pasó la so infancia y adolescencia en Palma de Mallorca, hasta qu'en 1965 foi estudiase filoloxía hispánica a la Universidá Autónoma de Barcelona (UAB), onde se llicenció en Filosofía y Lletres y doctoróse en Filoloxía Hispánica con Premiu Estraordinariu pola UAB. Riera participó nes movilizaciones estudiantiles en contra del franquismu, de la guerra de Vietnam y nel incipiente movimientu feminista. Tou ello forxó'l so mirada sobre la realidá, una mirada que cuestionaba les normes, sol influxu de mayu del 68 francés, y qu'acolumbraba una ventana abierta a un mundu radicalmente distintu.
En 1995 convertir en catedrática de lliteratura española de la so alma máter y dende 2002 exerz como directora de la Cátedra José Agustín Goytisolo nesta mesma universidá. Riera estudió a lo llargo de la so carrera la lliteratura española del Sieglu d'Oru y de la lliteratura catalana de la Escuela de Barcelona. Foi catedrática de Llingua y Lliteratura Españoles d'Institutos Nacionales d'Enseñanza Media y titular d'universidá; profesora visitante nes universidaes de Florida (Gainesville) (1987), Darmouth College (2001) y na University of Chicago (2006). Impartió cursos y seminarios, ente otres, na Universidá Internacional Menéndez Pelayo; Complutense de Madrid; Aarhus; Institutu d'Estudios Hispánicos d'Amberes; Universidá de Puertu Ricu (Mayagüez); la Sorbona; Uppsala; Harvard; Montclair; Cornell; University of Misuri-St. Louis; Columbia; Indiana y The Catholic University of America (Washington), ente otres.
El 19 d'abril de 2012 foi escoyida miembru de númberu de la Real Academia Española, onde pasó a ocupar la siella "n" en lleendo'l so discursu d'ingresu tituláu "Sobre un lugar parecido a la felicidad" el 7 de payares de 2013.
Publicó'l so primer llibru, la escoyeta de cuento "Te deix, amor, la mar com a penyora", en 1975, Riera apurrió un estilu nuevu y frescu y utilizaba la fala mallorquina coloquial pa suxurir y crear una narrativa que ponía sobre la mesa tarrezas qu'hasta entós fueren tabúes, como l'amor ente les muyeres, y coles mesmes yera bastante crítica cola sociedá del momentu. Foi siguíu, dos años dempués por otra escoyeta titulada "'Pongo las gaviotas por testigo", un conxuntu de narraciones que siguíen los mesmos principios narrativos de la obra anterior que cierra la so primer etapa de la producción lliteraria de l'autora.
La so primer novela, "Una primavera per a Domenico Guarini", cola que recibió'l Premiu Prudenci Bertrana en 1980, abre la segunda etapa de la obra de Riera, qu'entiende la producción lliteraria de la década de los ochenta. Esta primer novela non yá representa un cambéu de xéneru sinón tamién d'oxetivu, el de formular un modelu de novela culta alternada con elementos coloquiales y el d'esperimentar cola simbiosis de rexistros y de xéneros -la narrativa policiaca y l'ensayu, el llinguaxe cultu y el periodísticu-. Esta voluntá esperimentadora ya investigadora de l'autora, y una actitú de xuegu, con una mirada de cutiu lúdica y irónica, son les exes de les obres d'esti periodu, como la escoyeta de narraciones "Epitelis tendríssims" y les noveles "Qüestió d'amor propi" y "Joc de miralls". 
Coles noveles históriques "Dins el darrer blau" i "Cap al cel obert", con bona acoyida pola crítica, empecípiase la tercer etapa. Dambes noveles constrúin la doble identidá de xudíos y mallorquinos de los protagonistes, a partir de dos histories enllazaes: la primera, ambientada na Mallorca de finales del sieglu XVII, narra la persecución d'un grupu de xudíos condergaos a la quema pública na foguera pola Inquisición; la segunda tien como protagonistes a los descendientes de los xudíos del sieglu XVII establecíos na isla de Cuba en plenu conflictu colonial. Con estos dos ambicioses narraciones, Riera reconstruyó con tou detalle y rigor los escenarios históricos d'aquel momentu. La escritora esplegó hestories de ficción y trazó con muncho talentu y perfil de los distintos personaxes. Dambes obres tienen un gran valor lliterariu y atestigüen una escelente trayectoria lliteraria, que se consolida definitivamente na segunda metá de la década de los noventa. 
Riera escribi les sos noveles y relatos en catalán, y encárgase de traduciles al castellán, ente que los ensayos escribir en castellán. Gran parte de la so producción traducióse a una docena d'idiomes, como alemán, árabe, francés, inglés y italianu.
L'ampliu bagaxe llector de Carme Riera, consecuencia d'una actitú apasionada y erudita escontra la lliteratura, configura un vastu marcu de referencies. Safu, Petrarca, Goethe y Virginia Woolf desfilen poles sos páxines, pero tamién el autores de la lliteratura castellana de la formación académica: Cervantes, Clarín, Laforet, Valle-Inclán o Gil de Biedma. Sicasí, l'autora asitió los raigaños de la so narrativa nes rondallas mallorquines y na obra de dos escritor fundamentales na construcción de la narrativa catalana contemporanea: Caterina Albert y Mercè Rodoreda.
Timna (Israel)
El Valle de Timna ye una zona d'altu valor arqueolóxicu asitiada nel desiertu del Negev (Israel), a unos 30 km al norte de Eilat. Nel llugar atópense mines de cobre que s'esplotaron de manera más o menos siguida dende'l VI mileniu e.C. hasta la Edá Media.
Mientres los años 1930, rellacionóse a esti llugar coles llexendaries mines del rei Salomón (sieglu X e.C.) pero les pruebes arqueolóxiques falen d'una esplotación minera más antigua, del más recién Neolíticu. Les mines esplotáronse eficientemente mientres les dinastíes exipcies XVIII y XIX, que los sos faraones estrayíen cobre cola collaboración de les tribus d'esa rexón.
Una gran porción del valle, que contién antiguos restos d'actividaes de minería del cobre y restos arqueolóxicos en sitios d'adoración, forma parte del Parque del Valle Timna.
Monte Hope (Antártida)
El monte Hope ye una llomba arrondada, con una elevación d'unos 1.100 m, allugada al pie del glaciar Beardmore, na Barrera de xelu de Ross, na Antártida.
El monte Hope afayóse'l 3 d'avientu de 1908 por Ernest Shackleton y el so grupu espedicionariu, camín al polu Sur mientres la espedición Nimrod. Al xubir a esta llomba'l grupu pudo ver per primer vegada'l glaciar que-yos sirviria de ruta escontra'l Pandu Antárticu y el Polu Sur. Al respeutu Shackleton escribió: «"Algamemos la base del monte qu'esperamos poder esguilar pa poder apreciar el tarrén circundante [...] Esguilemos con gran dificultá esta paré, y depués xubimos per una rimada nidia de nieve [...] Dende la cume apréciase una ruta franca escontra'l sur, yá que a partir d'equí estiéndese ente nós un gran glaciar [...] en direición sur que paez fundise cola masa de xelu tierra adientro"».
Shackleton llamó a esta llomba «Monte Hope» (n'inglés: Monte Esperanza), pol impautu que tuvo sobre la espedición. El grupu de Shackleton xubió pela ruta del glaciar al pandu, pero entamaron el regresu enantes de llegar al Polu.
En 1916 l'equipu del mar de Ross allugó nel Monte Hope l'últimu depósitu de cebera pa la marcha trescontinental fallida de Shackleton, parte de la Espedición Imperial Tresantártica.
Bromu
El bromu (tamién llamáu antaño fueu llíquido) ye un elementu químicu de númberu atómicu 35 allugáu nel grupu de los halóxenos (grupu 17) de la tabla periódica. El so símbolu ye Br.
El bromu a temperatura ambiente ye un líquidu encarnao, volátil y densu. La so reactividá ye entemedia ente'l cloru y el yodu. N'estáu llíquidu ye peligrosu pal texíu humano y los sos vapores enriten los güeyos y el gargüelu.
El bromu (del griegu "bromos", que significa "fedor" o pestilencia) foi escubiertu en 1826 por Antoine-Jérôme Balard, pero nun se produxo en cantidaes importantes hasta 1860.
Lo más del bromu alcuéntrase nel mar en forma de bromuru, Br. Nel mar presenta una concentración d'unos 65 µg/g.
El bromu molecular, Br obtiénse a partir de les salmories, per aciu de la oxidación del bromuru con cloru, n'obteniendo esti:
Ye necesario emplegar un procesu de destilación pa dixebralo del Cl-COO (ion fluoracetatu) o l'ion cianuru CN y otra toxicidá debida a la so reactividá. El flúor y tolos sos compuestos son tóxicos (el flúor pola so reactividá y toxicidá) y l'arsénicu (pola so toxicidá), nel casu del bromu (paezse más al cloru) la so tosicidá, débese a la so reactividá (esta menor que la del cloru), siendo los sos iones negativos bromuru y cloruru poco tóxicos. El cloruru forma parte del sal y del sangre y ye bien poco tóxicu. El bromuru ye más tóxicu que'l cloruru, pero nun ye particularmente tóxicu.
Sicasí, el bromu elemental ye altamente tóxicu y a partir pequeñes traces (10 ppm), tanto per vía dérmica como alendáu, pue causar problemes inmediatos de salú o en dosis mayores la muerte. Ye bien irritante tanto pa los güeyos como pal gargüelu; en contactu cola piel produz quemadures dolioses. El so remanamientu impropiu supón un seriu riesgu pa la salú, necesitando unos máximos procuros de seguridá.
Yodu
El yodu ye un elementu químicu de númberu atómicu 53 allugáu nel grupu de los halóxenos (grupu 17) de la tabla periódica. El so símbolu ye I (del griegu "ιώδης", "iodes", "violeta").
Esti elementu pue atopase en forma molecular como yodu diatómico.
Ye un oligoelementu y emplégase principalmente en medicina, fotografía y como colorante. Químicamente, el yodu ye l'halóxenu menos reactivu y electronegativu. Como con tolos otros halóxenos (miembros del Grupu 17 na tabla periódica), el yodu forma molécules diatómiques y per aciu d'ello forma'l diyodu, de fórmula molecular I.
Al igual que tolos halóxenos, forma un gran númberu de molécules con otros elementos, pero ye'l menos reactivu de los elementos del grupu, y tien ciertes carauterístiques metáliques. Puede presentar diversos estaos d'oxidación: −1, +1, +3, +5, +7. Reacciona col mercuriu y l'azufre.
El yodu ye l'halóxenu menos abondosu, presentándose na corteya terrestre con una concentración de 0,14 ppm, mentes que na agua de mar la so abondanza ye de 0,052 ppm.
El yodu obtiénse a partir de los yoduros, I, presentes na agua de mar y n'algues, o en forma de yodatos, IO a partir de los nitratos del salitre (dixebrándolos primeramente d'estos). El primer métodu pa la separación del yodu del salitre foi escubiertu pol chilenu Pedro Gamboni, na so oficina salitrera Sebastopol, allugada na Rexón de Tarapacá.
El yodu puede preparase de forma ultrapura faciendo reaicionar yoduro de potasiu, KI, con sulfatu de cobre, CuSO.
Compuestos
Isótopos
Hai 37 isótopos de yodu, pero solo l'I-127 ye estable. El radioisótopu artificial yodu-131 (un emisor beta y gamma) con un periodu de semidesintegración de 8 díes emplegóse nel tratamientu del cáncer y otres patoloxíes de la glándula tiroidea.
El yodu-129 (con un periodu de semidesintegración d'unos 16 millones d'años) pue producise a partir del xenón-129 na atmósfera terrestre, o tamién al traviés de la escayencia del uraniu-238. Como l'uraniu-238 se produz en delles actividaes rellacionaes cola enerxía nuclear, la so presencia (la rellación I/I) pue indicar la mena d'actividá desenvuelta nun determináu llugar. Por esta razón, el yodu-129 emplégase nos estudios d'agua de lluvia nel siguimientu del accidente de Chernóbil. Tamién s'emplegó como trazador na agua superficial y como indicador de la dispersión de residuos nel mediu ambiente. Otres aplicaciones puen tar torgaes pola producción de yodu-129 na litosfera al traviés d'un númberu de mecanismos d'escayencia.
En munchos aspeutos el yodu-129 ye aseneyáu al cloru-36. Ye un halóxenu soluble, rellativamente non reactivu, esiste sobre manera como anión non solvatáu, y produzse por reaiciones in situ termonucleares y cosmoxéniques. N'estudios hidrolóxicos, les concentraciones de yodu-129 danse xeneralmente como la rellación de yodu-129 frente al yodu total (práuticamente too yodu-127). Como nel casu de la rellación Cl/Cl, les relaciones I/I na naturaleza son bastante pequeñes, 10 a 10−10 (el picu termonuclear de I/I nes décades 1960 y 1970 algamó unos valores de 10). El yodu-129 estrémase del cloru-36 en que'l so periodu de semidesintegración ye mayor (16 frente a 0,3 millones d'años), ye altamente biofílicu y alcuéntrase en múltiples formes ióniques (xeneralmente I y yodatos) que tienen distintu comportamientu químicu.
El yodu ye un elementu químicu esencial. La glándula tiroides fabrica les hormones tiroxina y triyodotironina, que contienen yodu. El déficit en yodu produz papu y mixedema.
Les hormones tiroidees xueguen un papel bien básicu na bioloxía, actuando sobre la trescripción xenética pa regular la tasa metabólica basal. El defectu total d'hormones tiroidees pue amenorgar la tasa metabólica basal hasta un 50%, mentes que na producción escesiva d'hormones tiroidees puen aumentar el metabolismu basal hasta un 100%. La T4 actúa como un precursor de la T3, que ye (con delles esceiciones menores) la hormona biolóxicamente activa. L'aición de les hormones mentaes ye indispensable pal crecimientu y maduración del sistema nerviosu central na etapa prenatal y los primeros años de vida del ser humanu, amás del so crecimientu y desenvolvimientu somáticu ulterior.
Nel casu de que se produza déficit de yodu na infancia pue orixinase'l cretinismu, onde se produz un retrasu mental y físicu. Ye requerío como elementu traza pa los más de los organismos vivientes.
L'Alministración d'Alimentos y Melecines d'Estaos Xuníos (FDA) encamienta 150 microgramos de yodu per día tantu pa homes como muyeres. Esto ye necesario pa la producción propia d'hormones tiroidees. Les fontes naturales de yodu inclúin productos del mar, como les algues y dellos pexes, arriendes de plantes que crecen en suelos ricos en yodu. Una de les algues más riques en yodu ye l'alga parda, mentes que'l bacaláu, la llubina, l'abadexu y la perca de mar son ricos nesti mineral. El sal pal consumu diariu ye frecuentemente arriquecida con yodu y conozse como sal yodao.
N'árees onde hai pocu yodu na dieta (alloñaos del mar) el defectu de yodu puede causar hipotiroidismu; los sos síntomes inclúin fatiga estrema, papu, retardu mental, depresión, ganancia de pesu, amenorgamientu del metabolismu basal y amenorgamientu de la temperatura basal (hipotermia). En muyeres embarazaes pue producir albuertos y deformidaes fetales, arriendes de retardu mental posterior nos neños. Esisten dos enfermedaes causaes pol defectu de yodu severo: el cretinismu y el papu.
Pue debese a una alteración inmunolóxica que conduz a una producción escesiva d'hormones tiroidees, que nun dexen el funcionamientu fisiolóxicu de la glándula tiroides, o tamién por un consumu escesivu de yodu al traviés d'alimentos ricos en yodu como les algues o suplementos dietéticos utilizaos pa promover la perda de pesu que son altos en yodu. Los síntomes inclúin: aumentu de la tasa metabólica basal, apetitu voraz, sede, perda de pesu, debilidá xeneral, intolerancia al calor, nerviosismu y problemes cardiacos ente otros.
El yodu ye corroyente, ye necesario tener curiáu cuando se remana yodu yá que'l contactu direutu cola piel pue causar lesiones. El vapor de yodu ye bien irritante pa los güeyos. Al mínimu contactu dar unes dosis de coliriu a los güeyos. Tamién ye peligrosu pa les membranes mucoses. La concentración de yodu nel aire nun tien de sobrepasar 1 mg/m³. Cuando s'entemez con almoniacu, pue formar triyoduru de nitróxenu (triyodoamina), que ye desaxeradamente sensible y capaz d'españar inesperadamente.
L'Institutu de Neurobioloxía de la UNAM; campus Juriquilla, Querétaro atopó que l'usu de yodu detién el crecimientu de tumores de cáncer de mama y de próstata, polo que de confirmase los sos estudios, dientro de tres años van poder llograr un fármacu qu'evite'l crecimientu d'esos tumores. Consideren que les evidencies n'estudios clínicos y n'análisis n'animales foron esitosos. Sicasí, esclarien que'l yodu nun cura'l cáncer, sinón qu'evita que'l tumor creza más. Señalen que nos países orientales la prevalencia de cáncer ye más baxa que nes naciones occidentales, yá que la so dieta contién alimentos con altu conteníu en yodu, como ye'l casu de les algues marines.
Astatu
L'astatu ye un elementu químicu de númberu atómicu 85 allugáu nel grupu de los halóxenos (grupu 17) de la tabla periódica. El so símbolu ye At.
El comportamientu químicu d'esti elementu altamente radiactivu ye bien asemeyau al d'otros halóxenos, especialmente'l yodu. Piénsase que l'astatu ye más metálicu que'l yodu. Investigadores del Llaboratoriu Nacional de Brookhaven realizaron esperimentos nos que s'identificaron y midieron reaiciones elementales qu'arreyen al astatu.
L'astatu, siguíu del franciu, ye l'elementu más raru de la naturaleza, con una cantidá total sobre la superficie terrestre menor de 25 gramos nel mesmu intre de tiempu.
L'astatu (del griegu αστατος, "astatos", que significa inestable) foi sintetizáu per primer vegada en 1940 por Dale R. Corson, K. R. MacKenzie y Emilio Segrè na Universidá de Berkeley (California), bombardiando bismutu con partícules alfa. Un primer nome pal elementu foi "alabamino" (Ab).
L'astatu obtiénse bombardiando bismutu con partícules alfa, llogrando isótopos At y At, con un periodu de semidesintegración rellativamente altu.
Esisten 41 isótopos conocíos del astatu, toos radiactivos. L'isótopu más llonxevu ye'l At, que tien un periodu de semidesintegración de 8,1 hores, y el menos llonxevu ye l'isótopu At, con unu de 125 nanosegundos.
Juan María Medina Ayllón
Juan María Medina Ayllón (17 d'agostu de 1943, Villanueva de la Reina, Xaén) ye un escultor español.
Nel añu 1962 afítase en Barcelona, au estudió na Escuela d'Artes y Oficios Llotja y llicencióse na facultá de Belles Artes de San Jorge de la Universidá de Barcelona. Dende 1987 hasta la so xubilación foi profesor de Talla de madera nel departamentu d'escultura de la escuela La Llotja.
Fizo esposiciones en dellos países europeos y americanos, y efeutuó encargos como'l "Cristu Resucitáu" pa la ilesia de San Pacianu en San Andrés de Palomar (Barcelona), monumentu en San Julià de Llor i Bonmatí (Girona) al fundador del conceyu, la reconstrucción de dos corones gótiques pal Salón del Conseyu de Cientu del conceyu de Barcelona, los modelos de los ánxeles-llámpara pal Teatru de la Vieya Opera de Frankfurt del Meno y un "Cristu Xacente" pal conceyu de Villanueva de la Reina (Xaén). Nel añu 2008 recibe'l Diploma de Maestru Artesanu na especialidá d'escultor otorgáu pola Generalitat de Catalunya.
Sigourney Weaver
Susan Alexandra Weaver (8 d'ochobre de 1949, Nueva York), más conocida como Sigourney Weaver ye una actriz d'Estaos Uníos.
Zhang Heng
Zhang Heng (en chinu tradicional, 張衡; chinu simplificáu, 张衡; pinyín, "Zhāng Héng"; 78 - 139) foi un científicu, astrónomu, pintor y escritor de orixe chinu. Nació na ciudá de Nanyang, na provincia de Henan.
Mentanto una llarga época de su vida foi astrónomu real baxo la Dinastía Han del Este, y trazó ún de los primeros mapes estelares, rivalizando col que creó Hiparco nel añu 129 e.C, y desconocíu pa Zhang. Nesti mapa, allugó les posiciones exautes de 2.500 estrelles y bautizó unes 320. Estimó que'l cielu nocherniegu, del que namái podía ver una parte, contenía 11.500 estrelles, una cifra descomanada pa un observador con bona vista, pero nun foi una mala estimación. Desplicó los eclipses llunares correutamente, argumentando que se producíen cuando la Luna atravesaba la solombra de la Tierra, ya imaxinó la Tierra como una pequeña esfera suspendida nel espaciu, arrodiada por un inmenso y llonxanu cielu esférico. Nel añu 123 corrixó'l calendariu pa facer concasar les estaciones del añu.
Gavrilo Princip
Gavrilo Princip (Obljaj, Bosnia, 13 de xunetu/25 de xunetu de 1894 – Terezin, Bohemia, 28 d'abril de 1918) foi un nacionalista estremista serbo-bosniu qu'asesinó al herederu a la corona d'Austria-Hungría, l'archiduque Franciscu Fernandu, y a la so esposa, la duquesa de Hohenberg Sofía Chotek, el 28 de xunu de 1914 en Sarajevo, la capital de Bosnia.
Princip pertenecía a un movimientu xuvenil separatista d'ideales yugoeslavistes conocíu como "Xoven Bosnia" que lluchaba pola lliberación de Bosnia y Herzegovina del dominiu austru-húngaru y la so integración a Serbia pa la creación d'un estáu nacional yugoslavu. Pero lo que sería daveres trascendental yera que, según Austria-Hungría, el comandu terrorista dientro del qu'actuara, taba al serviciu de ciertos grupos radicales en Belgráu; más específicamente, señalóse a la "Mano Negra", una sociedá secreta serbia tamién llamada "Unificación o Muerte", y al so líder, el coronel Apis, xefe del serviciu d'intelixencia serbia, como responsables direutos del atentáu, pese al esfuerzu que fixeron tolos implicaos llevaos a xuiciu por convencer a les autoridaes austrohúngares d'actuar por iniciativa propia y magar la falta d'abondes pruebes. Yá que con ello Austria-Hungría tenía la sida que buscaba pa empecipiar les hostilidaes contra Serbia que, como parte de la so política d'espansión escontra los Balcanes, taba esperando.
Pero nenguna d'estes naciones diría sola a la guerra. De cuenta que el magnicidiu protagonizáu por Princip convirtióse nel desencadenante que les grandes potencies europees, aliaes en dos bandos distintos, esperaben pa poder enfrentase ente sigo y camudar el xuegu de poderes nos distintos frentes en que se desenvolvería la mayor guerra enxamás vista hasta entós na hestoria de la humanidá: la Primera Guerra Mundial (1914-1918).
Seleniu
El seleniu ye un elementu químicu de la tabla periódica que tien el símbolu Se y el númberu atómicu 34.
El seleniu pue atopase en delles formes alotrópiques. El seleniu amorfu esiste en tres formes: la vítrea, prieta, obtenida enfriando rápido'l seleniu llíquidu, funde a 180°C y tien una densidá de 4,28 g/cm; la encarnada, coloidal, obtiénse en reaiciones de reducción; el seleniu gris cristalín d'estructura hexagonal, la forma más común, funde a 220,5°C y tien una densidá de 4,81 g/cm; y la forma encarnada, d'estructura monoclínica, funde a 221°C y tien una densidá de 4,39 g/cm.
Ye insoluble n'agua y alcohol, llixeramente soluble en disulfuru de carbonu y soluble n'éter.
Presenta l' efeutu fotoeléctricu, convirtiendo la lluz en lletricidá, y, amás, la so conductividá llétrica aumenta al esponerlu a la lluz. Pembaxo del so puntu de fusión ye un material semiconductor triba p, y alcuéntrase na so forma natural.
Alien (película)
Alien ye una película de ciencia ficción y terror norteamericana, dirixida por Ridley Scott, estrenada en 1979. Contó colos actores Sigourney Weaver, Tom Skerritt, Veronica Cartwright, John Hurt, Harry Dean Stanton, Ian Holm y Yaphet Kotto. El títulu de la película fai referencia al antagonista: una agresiva criatura alieníxena qu'acecha a la tripulación d'una nave espacial. 
En principiu pensóse que la película sería un fracasu de taquilla y el publicu la considerase como «otra cinta de suspense de baxu presupuestu». El so títulu orixinal yera "Star Beast" – «Bestia estelar» –. Magar d'ello, Scott persuadió al equipu de producción pa qu'aumentara el presupuestu, al asegurar que la trama tendría un tonu más seriu. El guionista Dan O'Bannon elixó'l nome definitivu, al optar por unu más simple y pegadizu que l'anterior.
Chekmen
Chekmen o Chekmeñ (del rusu "Чекмень") (de Karachái ""chepken (чепкен)"" - ropa d'abrigu) El Chekmen ye un elementu de vestíu de los homes, como un intermediu ente l'albornoz y el caftán. Normalmente fechu de tela. El chekmen fixábase nel llau esquierdu con unos ganchos cosíos fasta'l borde, y a febielles al otru llau. Los Chekmen yeren populares ente los pueblos túrquicos, y yera tamién un elementu normal na ropa los cosacos.
• Bolxoy Entsiklopedicheskiy slovar' ("Большой Энциклопедический словарь) (Gran Diccionariu Enciclopédicu). 2000. Moscú."
Pueblu vándalu
Los vándalos foron un pueblu xermanu d'Europa central. La so llingua pertenez a la rama xermánica oriental qu'habitaben les rexones ribereñes del Bálticu, nes actuales Alemaña y Polonia. 
A principios del sieglu V cruzó la Galia y la península Ibérica, instalóse por un curtiu tiempu nel valle del Guadalquivir, pasó l'estrechu de Xibraltar y, comandáu por Xensericu, creó un reinu nel norte d'África, centráu n'actual Túnez y que, finalmente, destruyeron los bizantinos nel añu 534. 
Los "lugiones" o vándalos ocupaben el territoriu al oeste del Vístula y xunto al Oder, hasta'l norte de Bohemia. La palabra vándalu paez tener un doble significáu y quedría dicir «"los que camuden"» y «"los arteros"», ente que'l so otru nome, "lugios" o "lugiones", tamién con doble significáu, quedría dicir «"mentirosos"» y «"confederaos"». 
Paez ser que de primeres les tribus de los vandulios (o "vandalios") y la de los lugios (o "lugiones"), xuntu coles de los silingos, omanos, buros, varinos (de xuru llamaos tamién "auarinos"), didunos, helvecones, arios o charinos, manimios, elisios y naharvales correspondíen a pequeños grupos d'orixe asemeyáu, integrando otra rama del grupu de los hermiones, que formaron dempués un gran grupu identificáu xeneralmente como "lugiones", que'l so nome predominaba pa designar a tolos pueblos componentes incluyíos los vándalos. Más tarde, nel sieglu II}, acabó prevaleciendo'l nome de vándalos pal conxuntu de pueblos. 
La llegada de los godos obligó a movese hacia'l sur y a asitiase nes riberes del mar Negru, siendo por tanto vecinos y n'ocasiones aliaos de los godos. Mientres el sieglu I, les tribus del grupu de los "lugiones" o "lugios" (incluyendo ente elles a les tribus de la rama de los vándalos) tuvieron en guerra frecuente colos suevos y los cuados, cuntando dacuando cola alianza d'otres tribus, especialmente los hermunduros. A mediaos de sieglu derrocaron a un rei de los suevos, y nel 84 d.C. somorguiaron temporalmente a los cuados. Mientres parte d'esti sieglu y nel siguiente, fundiéronse les diverses tribus de lugiones y dieron orixe a un grupu mayor, conocíu por vándalos.
En tiempos de les Guerres Marcomanes yá predomina la denominación de vándalos y apaecen estremaos en dellos grupos: los silingos, los lacringos y los victovales, estos postreros gobernaos pol llinaxe de los asdingos ("astingos" o "hasdingos"), que'l so nome remembraba la so llarga melota. Al pie de los longobardos, los lacringos y victovales o victofalios cruciaron el Danubiu hacia l'añu 167 y pidieron establecese en Panonia.
Los asdingos o victovales, dirixíos por Rayo y Raptu (que los sos nomes son traducíos como «"tubu"» y «"viga"»), nun foron almitíos en Panonia (au s'afitaron longobardos y lacringos), polo qu'avanzaron hacia l'añu 171 en direición a la parte media de los Cárpatos mientres les Guerres Marcomanes, y acordies colos romanos instaláronse na llende septentrional de Dacia. Más tarde apoderáronse de la Dacia Occidental. Al paecer, los vándalos quedaron estremaos namái en asdingos (o victovales) y silingos, sumiendo, entemecida ente dambos grupos y colos longobardos, la tribu de los lacringos mientres el sieglu III.
A partir de 275, los asdingos enfretáronse a los godos pola posesión del Banato (abandonáu por Roma), ente que los silingos, de xuru so presión de los godos, abandonaron los sos asentamientos en Silesia y emigraron xunto a los burgundios p'acabar afitánsose na zona del Meno. Los sos ataques a Recia foron refugaos por Probu.
El rei asdingu "Wisumarh" (Visumar) combatió escontra los godos procedentes del este al mandu de Xebericu, qu'atacaron los sos territorios. Wisumarh morrió en llucha escontra los godos, y los integrantes de les tribus de vándalos que nun quixeron sometese a los godos, hubieron de pasar a territoriu imperial, instalándose en Panonia, au tamién s'asitiaron los cuados. A principios del sieglu V abandonaren Panonia (como tamién los cuados) y xuniéronse a los suevos y alanos pa invadir les Galies. Nes primeres lluches del añu 406 morrió'l rei Godexisel (Godexisiliu). Pocos años dempués, los dos grupos vándalos acabaron fundíos. 
Aportaron a Hispania en 409, au s'afitaron como federaos. Hacia'l 425 afararon y saquiaron la ciudá de Carthago Nova, actual Cartaxena, y nel 426 tomaron la ciudá de Hispalis (Sevilla) con Gundericu al mandu.
Bagad
El términu bagad en bretón, ("bagaudae" en llatín; en galo significaba «tropa») úsase pa designar a los integrantes de numberoses bandes que participaron nuna llarga riestra de rebeliones, conocíes como les revueltes bagaudes, que se dieron na Galia ya Hispania cuando'l Baxu Imperiu, y que siguieron desendolcándose hasta'l sieglu V.
Los integrantes yeren principalmente llabradores o colonos que nun cumplíen coles obligaciones fiscales, esclavos fuxíos o méndigos. El vocablu pue tener un doble orixe, bien una raíz llatina que significa «lladrón», bien una d'orixe célticu que significa «guerreru».
Ye mui frecuente l'usu del términu "bagad" nes bandes de gaites de la Bretaña Francesa, col significáu de banda, agrupación.
Ríu Ebro
El ríu Ebro ye'l ríu más caudalosu d'España, y el segundu de la península ibérica dempués del Douru (caudal mediu de 600 m/s pal Ebro, frente a los 675 m/s del Douru na so desaguada en Porto). Ye arriendes el segundu ríu más llargu, por detrás del Tajo. Escurre dafechu per España, au ocupa la primer posición ente los ríos que nacen y desagüen netamente nel país, tantu pol llargor como pol so caudal. D'ente los ríos que desagüen nel mar Mediterraneu, ye'l segundu más llargu tres el Nilu.
Percuerre l'estremu nororiental de la península ibérica, al traviés del valle que lleva'l so nome, asitiáu nuna depresión. Sigue una direición noroeste-sureste dende la so nacencia na «Hermandad de Campoo de Suso», en Cantabria, hasta'l mar Mediterraneu, nel que desagua formando'l delta del Ebro, ente los términos municipales de Deltebre y San Jaime de Enveija.
El ríu tien un llargor total de 930 km. La so cuenca hidrográfica ye la más estensa d'España, con una superficie de 86.100 km. Ésta distribúyese, amás de per esti país, per Andorra y Francia.
L'Ebro traviesa siete comunidaes autónomes españoles: Cantabria (au naz), Castiella y Llión, La Rioxa, País Vascu, Navarra, Aragón y Cataluña (onde desagua). Amás, la so cuenca hidrográfica tamién drena territorios de la Comunidá Valenciana (ríu Bergantes) y Castiella-La Mancha. El ríu baña dos capitales de comunidá autónoma: Logroño y Zaragoza
Caudal (hidrografía)
Denómase caudal n'hidrografía, hidroloxía y, polo xeneral, en xeografía física, al volume d'agua que circula pel calce d'un ríu nun llugar y tiempu determinaos. Refierse fundamentalmente al volume hidráulico de la escorrentía d'una cuenca hidrográfica concentrada nel ríu principal de la mesma. Suel midise en m³/seg lo que xenera un valor añal midíu en m³ o en Hm³ (hectómetros cúbicos: un Hm³ equival a un millón de m³) que pue emplegase pa planiar los recursos hidrolóxicos y el so usu al traviés de banzaos y obres de canalización. El caudal d'un ríu mídise nos sitios d'aforu. El comportamientu del caudal d'un ríu promediáu a lo llargo d'una serie d'años constitúi lo que se denoma réxime fluvial d'esi ríu.
La superficie de la cuenca d'un ríu ye un factor bien importante que determina en gran parte'l caudal del mesmu. Por regla xeneral, ente dos ríos n'igualdá de condiciones (zones de clima y relieve asemeyáu, etc.), va ser más caudalosu'l ríu cola cuenca más estensa. Asina, el ríu Amazones ye, al empar, el que tien la cuenca más estensa y el mayor caudal en tol mundu (cuenca de más de 7 millones de km y caudal d'unos 200.000 m/seg). 
Los climes más húmedos y lluviosos tienen un caudal más constante y abondosu. De nuevu, el casu del ríu Amazones presenta un caudal bien abondosu y ensin munches fluctuaciones yá qu'esti ríu alcuéntrase siguiendo la llatitú averada del ecuador terrestre: magar que la mayor parte de la so cuenca alcuéntrase al sur del ecuador (colos sos afluentes Ucayali, Juruá, Purus, Madeira, Tapajoz, Xingú y Tocantins, anque esti postreru xúnese-y yá na desaguada), la importancia de los ríos afluentes pela marxe esquierda, esto ye, al norte del ecuador, contribúi a permediar el caudal del ríu una y bones les crecíes d'estos ríos asoceden en dómina distinta y complementaria que les del hemisferiu sur, esto ye, los afluentes de la marxe derecha. Ente los ríos afluentes pela marxe esquierda de l'Amazones, podemos citar al Napo, Putumayo, Japurá y, sobremanera, el Negru.
En dellos casos, la cuenca d'un ríu suel presentar climes bien diversos ente sigo, sobre tou nel casu de los ríos más estensos. Ye'l casu de los ríos alóctonos como'l Níxer y, sobremanera, el Nilu.
Astérix el galu (álbum)
Astérix el galu (Astérix le Gaulois nel orixinal francés) ye l'álbum primeru de la serie de cómic "Astérix el Galu", de René Goscinny (guión) y Albert Uderzo (dibuxu), prepublicáu en "Pilote" del númeru 1 (29 d'ochobre de 1959) al 38 (14 de xunetu de 1960) y asoleyáu n'álbum n'ochobre de 1961. L'álbum tuvo una tirada de 6000 exemplares, rápidamente escosaos, siendo adaptáu a los dibuxos animaos nel añu 1967.
La versión n'asturianu asoleyó en 2014, cola traducción de María Xosé Rodríguez López, de manes de la Editorial Salvat.
Nel añu 50 e.C., depués de la derrota de Vercinxetorix, tola Galia ta ocupada. ¿Toa? Non, un pequeñu pueblu d'Armórica resiste tovía a les llexones de Petibónum, Laudánum, Babaórum y Aquárium, y Xulio César ta contrariáu al ver cómo una pequeña provincia pon en xaque al so exércitu. El guerreru Astérix ta saliendo del pueblu pa dir a cazar, cruza sobre la so ruta con cuatro llexonarios romanos a los que balta fácilmente anantes de continuar el so camín. Estos tornen a Petibónum y el centurión Caius Bonus entrúgase cuál ye'l secretu de la fuerza d'esos galos. Astérix, de vuelta al pobláu, invita al so amigu Obélix, un escultor de menhires, a almorzar en so casa; darréu van a la busca de Panorámix el druida pa qu'Astérix tome una ración de fervíu máxicu: una poción que multiplica la fuerza del consumidor. El druida sermonea a Obélix que quier beber tamién, recordándo-y qu'él cayó na marmita cuando yera pequeñu y que los efectos de la poción son permanentes nél.
En Petibónum, Caius Bonus y el so segundu Marcus Sacapús deciden enviar un espía al campamentu de los galos: ante la falta d'entusiasmu de los llexonarios, ye finalmente'l pequeñu y feble Calígula Minus l'escoyíu. Depués d'amazcaralu de galu y encadenalu a Sacapús y una patrulla de llexonarios, paseen pela viesca col enfotu de ser atacaos. Son Astérix y Obélix los qu'a falta d'amarraces, lliberen a Calígula Minus, que tomara'l nomatu de Caligulamínix. L'espía queda ablucáu cuando Astérix-y quita fácilmente les cadenes que lu arrodien. Nel pueblu, descubre que'l ferreru trabaya'l fierro colos puños y Astérix tira d'un carru llenu de tueros d'árboles. Demientres la comida arreglóse pa descubrir la esistencia del fervíu máxicu y depués d'una negativa inicial del druida tendrá la oportunidá de prebala. Calígula Minus comprueba los efectos del fervíu cuando trata de llevantar una piedra pesada, pero descubre la impostura cuando, nun baille de gala, los baillarinos tienen que tirar del bigote, y comprueben que ye falsu. Calígula Minus consigue escapar y enseña-y a Caius Bonus los efectos del fervíu y la so duración. Mientres Calígula Minus se dexa pegar por un garrapiellu de romanos brengosos, el centurión suaña con grandes proyectos tales como ocupar el llugar de César.
Cantar de los Nibelungos
El Cantar de los nibelungos (n'alemán "Nibelungenlied)" ye un poema épicu de la Edá Media, escritu nel sieglu XIII, anónimu, d'orixe xermanu.
Esti cantar de xesta axunta munches de les lleendes esistentes sobre los pueblos xermánicos, entemecíes con fechos históricos y creencies mitolóxiques que, pola fondura del so conteníu, complexidá y variedá de personaxes, convirtióse na epopeya nacional alemana, cola mesma xerarquía lliteraria del "Cantar de mio Cid" n'España y el "Cantar de Roldán" en Francia.
Nel "Cantar de los nibelungos" nárrase la xesta de Sigfrido, un cazador de dragones de la corte de los burgundios, que valiéndose de dalgunos artificios consigue la mano de la princesa Krimilda. Sicasí, una cabileña indiscreción femenina termina provocando una cadena de vengaciones. El traidor Hagen, afaya que Sigfrido nun ye invulnerable por tar bañáu col sangre d'un dragón, darréu qu'esiste una pequeña porción del so llombu au se depositó una fueya de tilu y el sangre nun tocó la so piel. Aprovechando esti puntu feble, mátalu a traición nun regatu. 
Pocos años dempués Krimilda abellúgase na corte del rei Etzel (Atila) al casase con él y dexa pasar el tiempu, hasta que nuna llacuada convocada por Etzel, tres una espantible carnicería, Krimilda consigue vengase, los sos hermanos Geiselher y Gernot muerren asesinaos y prinden a Gunter y Hagen. Finalmente ordena esgañotar al so hermanu Gunter pa consiguir que Hagen confiese aú garabó l'ayalga de los nibelungos, pero al negase esti, Krimilda toma la espada de Sigfrido y esgañótalu. Hildebrando de Berna y el rei Etzel contemplen la escena y Hildebrando entrando en cólera pola llaina muerte del embravecíu Hagen toma la so espada y curtia a Krimilda en dos.
El manuscritu del "Cantar", que se caltién na Biblioteca Estatal de Baviera, ta inscritu nel Programa Memoria del Mundu de la UNESCO nel 2009 como reconocencia de la so significancia histórica.
El compositor alemán Richard Wagner inspiróse en dalguna midida nesti poema épicu y na tradición mitolóxica xermánica y nórdica pa componer la tetraloxía operática "Der Ring deas Nibelungen" ('L'aniellu del nibelungu'). Tamién se llevó al cine por Fritz Lang en 1924 col títulu de "Los nibelungos".
Atila
Atila (llanures danubianes, c. 395 - Valle de Tisza, 453) foi'l postreru y más poderosu caudiellu de los hunos, tribu procedente probablemente d'Asia, magar que los oríxenes exautos desconócense. 
Atila gobernó'l mayor imperiu européu del so tiempu, dende'l 434 hasta la so muerte en 453. Conocíu n'Occidente como "L'azote de Dios". Les sos posesiones estendíense dende la Europa Central hasta'l mar Negru, y dende el ríu Danubiu hasta'l mar Bálticu. Mientres el so reináu, foi ún de los más xabaces enemigos del Imperiu romanu, que nesta etapa final del mesmu taba dixebráu en dos: L'Imperiu Oriental con capital en Constantinopla, güei Istambul, y l'Imperiu Occidental, con capital en Roma y más tarde en Rávena. Invadió dos vegaes los Balcanes, tuvo a piques de tomar la ciudá de Roma y llegó a sitiar Constantinopla. Coló al traviés de Francia y llegó inclusive a Orleans, hasta que'l xeneral romanu Aeciu obligólu a recular na batalla de los Campos Cataláunicos nel 451 (Châlons-en-Champagne). Llogró faer fuxir al emperador d'Occidente Valentinianu III de la so capital, Rávena, nel 452.
L'imperiu de los hunos esgoncióse y estinguióse tres la muerte d'Atila. Los hunos foron un pueblu nómada de cazadores y ganaderos de los que nun se caltienen rexistros escritos propios, polo que los datos que conocemos provienen sobremanera de fontes romanes. Con too y con eso, Atila convirtióse nuna figura llexendaria de la hestoria d'Europa, y en gran parte de la Europa Occidental recuérdase-y como'l paradigma de la crueldá, la destrucción y la rampiña. Dellos historiadores, sicasí, retrátenlu como un rei grande y noble, y trés sagues escandinaves inclúyenlu ente los sos personaxes principales.
Construyendo la Izquierda - Alternativa Socialista
Alternativa Socialista o Construyendo la Izquierda-Alternativa Socialista (CLI-AS) ye un partíu políticu español, d'ideariu socialista. Fundóse en 2013 a partir d'un grupu de persones procedentes del PSOE, lo mesmo que de movimientos altermundistes, ecoloxistes y del 15M.
Alternativa Socialista, constitúyese como espaciu sociu-políticu de calter democráticu y d'izquierdes, au tienen cabida toles muyeres y homes que se definan d'izquierdes y defensores de la naturaleza, comprometíos por camudar la sociedá actual escontra una sociedá más igualitaria, con más llibertá, fraternidá, xusticia social y ambiental. Defínense deldores de la tradición socialista, federalista, ecosocialista, feminista y republicana, siendo estos los principios xenerales de la formación política.
Denuncia aquellos partíos que se consideren "socialistes y practiquen polítiques neolliberales". Poro, pretenden rescatar el socialismu de les manes d'aquellos enllordiaron la palabra socialismu, pallabra que significa igualdá y repartu, y que se mancilló poles élites corruptes ensin más ideoloxía que'l poder pol poder.
Nes eleiciones al Parllamentu Européu de 2014 incorporóse a la llista de La Esquierda Plural, Asina como nes Eleiciones andaluces de 2015, les Autonómiques de la Rexón de Murcia, Baleares y nes Eleiciones a les Cortes Valencianes de 2015, baxo distintes coaliciones con Izquierda Xunida.
Tony Hale
Anthony "Tony" Hale (30 de setiembre de 1970) ye un cómicu y actor estaoxunidense.
Hunos
Los hunos foron una confederación de tribus euroasiátiques, pueblos de los más diversos oríxenes xuníos por una aristocracia que falaba una llingua túrquica. Los hunos apaecieron n'Europa nel sieglu IV, y algamaron el so apoxéu sol mandu d'Atila. 
Escelentes xinetes, arqueros, rápidos y decidíos, de táctica impredicible, estendieron la llercia nel Imperiu. Apautaron con Roma n'escontra de los xermanos de la Europa Central y, hacia l'añu 432 teníen un caudiellu principal, Rua o "Rugila", que a la so muerte (434) asocediéron-y los sos sobrinos Bleda y Atila. Yeren nómades y vivíen en cabañes temporales, magar que conocíen la propiedá de la tierra y avezaben a andar de colobexu per zones concretes que tuvieren en so poder. Pola so condición nómada, la vaca y la cacería teníen un papel más importante na so economía que l'agricultura. Les faltes na so dieta iguábenles gracies al comerciu, y les más de les veces dábense a correríes y saquéu en territoriu estranxeru. Les armes qu'emplegaben na guerra yeren la espada reuta, la llanza, el reyu (especie de cuerda cola qu'arreyaben a los sos enemigos y rompíen-yos el pescuezu) y l'arcu, qu'avezaben usar dende'l caballu. A esto contribuyía l'usu del estribu, que tomaron de los chinos y qu'introduxeron más tarde en Persia y Europa.
Azərbaycan marşı
Azərbaycan marşı ye l'himnu nacional d'Azerbaixán. La lletra ta compuesta por Ahmed Javad y la música por Uzeyir Hajibeyov en 1919. Foi adoptáu en 1920.
Drew Carey
Drew Allison Carey (nacíu'l 23 de mayu de 1958) ye un cómicu, cantante, actor, fotógrafu, executivu de deportes y presentador de televisión estauxunidense.
Dempués de terminar el so serviciu na Marina de los Estaos Xuníos y facese conocíu como comediante, Carey ganó eventualmente popularidá al protagonizar el so propiu programa cómicu de televisión, "The Drew Carey Show", y tamién como presentador de la versión d'Estaos Xuníos del programa de comedia d'improvisación "Whose Line Is It Anyway?", que dambos salieron al aire n'ABC.
Carey trabayó en delles películes, series televisives, vídeos de música, películes pa la televisión y un xuegu de PC. Anguaño ye'l presentador del programa de xuegos "The Price is Right" y el programa d'improvisación "Drew Carey's Improv-A-Ganza". Tamién ye un entusiasta de los deportes; trabayó como fotógrafu pa la Seleición nacional de fútbol de los , ye dueñu minoritariu de los Seattle Sounders de la Major League Soccer y ye un miembru del WWE Hall of Fame. Carey escribió una autobiografía titulada "Dirty Jokes and Beer: Stories of the Unrefined" (Chistes puercos y cerveza: Hestories de los pocu refinaos), au detalla la so mocedá y la so carrera televisiva.
Pierre Harmel
Pierre Charles José Marie Harmel, (°16 de marzu de 1911 - †15 de payares de 2009) foi un políticu de Bélxica. Ocupó'l llugar de primer ministru de Bélxica (o Ministru-Presidente) de 28 de xunetu de 1965 a 19 de marzu de 1966.
Leo Tindemans
Leonard Clemence “Leo” Tindemans, foi un políticu belga, primer ministru demócrata-cristianu dende 1974 hasta 1978. Foi miembru del partíu Cristianu Demócrata y Flamencu. Federalista reconocíu pol so informe de la unión política d'Europa en 1975.
Carlos Manuel Arana Osorio
Carlos Manuel Arana Osorio (18 de xunetu de 1918 - 6 d'avientu de 2003) foi un militar y políticu guatemaltecu, escoyíu Presidente de Guatemala pal periodu del 1 de xunetu de 1970 al 1 de xunetu de 1974. Foi comandante de la zona militar xeneral Rafael Carrera en Zacapa de 1966 a 1968 y embaxador de Guatemala en Nicaragua.
El sistemáticu usu del "terrorismu d'estáu" qu'empezó'l 1966 mientres el gobiernu de Julio César Méndez Montenegro siguió mientres el gobiernu Arana. Calcúlase que 20.000 guatemaltecos morrieron o "sumieron" mientres el so gobiernu.
Lupercalia
La Fiesta de les llupercales o "fiestes llupercales" (), yera una fiesta que se celebraba "ante diem XV Kalendas Martias", qu'equival al 15 de febreru.
Les Fiestes llupercales yeren, n'Antigua Roma, unes fiestes que se celebraben el día 15 del mes de febreru. El so nome remanez supuestamente de "lupus" (llobu, animal que representa a Faunu Lupercu) y "hircus "(machu cabríu, un animal impuru). Instituyóles Evandru l'arcadiu n'honor de "Pan Licéu" (tamién llamáu "Faunu Lupercu", el que protexía al llobu, y protexía escontra Febru, o tamién Plutón).
Un cuerpu especial de sacerdotes, los "llupercos" o "Luperci" ("Sodales Luperci" o amigos del llobu) resultaben escoyíos añalmente ente los ciudadanos más pernomaos de la ciudá que teníen de ser nel so orixe adolescentes que sobrevivíen de la caza y l'abeyu pel monte mientres el tiempu de la so iniciación na edá adulta, lo qu'entós daquella yera un tiempu sagráu y transitoriu nel que comportábense como llobos humanos. 
Axuntábense'l 15 de febreru nel (apocayá atopáu) covarón del Llupercal (más tarde denomáu «Ruminal» n'honor a Rómulu y Remu) nel monte Palatín. Según la tradición foi nesti llugar au Faunu Lupercu tomando la forma d'una lloba "(Luperca)", diera de mamar a los ximielgos Rómulu y Remu, y que facíase la fiesta nel so honor. La tradición cunta qu'ellí había una figal que los sos raigaños detuvieren la cesta que nel so interior tenía a los ximielgos Rómulu y Remu.
So la solombra d'esta venerable figal, la "Ruminalis", celebraben el sacrificiu d'un perru y de un machu cabríu, animales que considerábense impuros. Dempués tocábase la frente de los "luperci" col cuchiellu tiñíu col sangre del sacrificiu y de siguío borrábase'l llurdiu con una guedeya de llana trescalada en lleche de cabra. Ésti yera'l momentu en que los "llupercos" españaben nuna risada de ritual. Dempués tayaben el pelleyu de los animales sacrificaos en tires, llamaes "februa", que xunto cola deidá sabina «Febru», y el nomatu de Xunu, «Februalis» "(la que purifica)", son los posibles candidatos a da-y nome al mes de Febreru. Con esti aspeutu y casi desnudos, namái tapaos con unes tires de cueru, salíen alredor del monte Palatín au cutíen a tolos qu'atopaben al so pasu. El ser azotáu coles tires de cueru de los "luperci" equivalía a un actu de purificación, y denomábase "februatio".
Esti actu de purificación empezó nel reináu de Rómulu y Remu, cuando les muyeres romanes fixéronse maneres o estériles. Dempués de consultar l'oráculu de la diosa Xunu, nel monte Tosquilu, ésta respondió: "Madres del "Lacio", que vos fecunde un machu cabríu velludu". Y ye ésta la razón pola que los "luperci" van desnudos xuncíos en sangre d'animales impuros (como si vinieren de caza) con pieles de llobu, cutiendo col llátigu como si fora un miembru viril.
Pa les muyeres, esti ritu aumentaba la so fertilidá poniéndo-yos les carnes de color púrpura. Esti color representaba a les prostitutes de la dómina sobremanera les qu'exercíen la prostitución sagrada colos "llupercos" nel Ara Máxima, tamién llamaes "lupas" o llobes. De esti color vistió Helena de Troya pa ofender al so home Menelao
Esta celebración adoutóla l'emperador Xustinianu I nel imperiu d'Oriente'l añu 542, como remediu pa una peste que yá afarara Exiptu y Constantinopla y amenazaba'l restu del imperiu.
Col pasu del tiempu'l Papa Xelasiu I prohibió y condergó, nel añu 494, la celebración pagana de les "Llupercales". Quixo cristianizar esta festividá y sustituyóla pol 14 de febreru, fecha na que morrió martirizáu un cristianu denomáu Valentín, nel añu 270 d. C.
Les "Llupercales" trocáronse por una procesión de candeles pidiendo, en cantaraes y lletaníes la mesma protección escontra la muerte y la fertilidá que procuraba Faunu Lupercu, agora alzada a esperances d'una vida y salú muncho más alta. Con too y con eso, esta procesión de les candeles desterró'l ritu paganu muncho más efectivamente que toles prohibiciones anteriores.
Esta celebración xunióse más tarde a la lliturxa de la Presentación, pola referencia que Simeón fai, nel so cantar, a Cristu como "lluz de les naciones", acomuñada a los cirios, antorches y candeles enceses nes manos de los fieles. El 2 de febreru cumplíense cuarenta díes desque, na dómina de San Ambrosiu, afítase'l 25 d'avientu como data de la nacencia de Xesús, tamién pa desterrar el festexu paganu del cultu al Sol.
De les "llupercales" procede güei la tradición del antroxu gallegu carauterísticu de Xinzo de Limia, Laza y Verín, onde los "cigarrones", "pantalles" o "peliqueiros" azoten a la xente con fustes febles de cueru, con llueques n'honor a los pastores de los que Faunu Lupercu yera dios, y cutiendo con tripes de gochu enchíes cola mano.
Presidente de Guatemala
El Presidente de la República de Guatemala ye'l xefe d'Estáu y de gobierno de Guatemala por mandatu del pueblu. L'actual Presidente de la República de Guatemala ye'l Xeneral Otto Pérez Molina. El so tratamientu oficial ye "El Excelentísimo Señor Presidente Constitucional de la República de Guatemala".
El Presidente de la República actúa siempres en Conseyu de Ministros o de manera individual con cada ministru d'Estáu. El Presidente de la República ye'l Comandante Xeneral del Exércitu de Guatemala y Oficial Cimeru de la Policía Nacional Civil. Él representa la unidá nacional y tien de velar polos intereses de tola población de la República.
Estos son los presidentes de Guatemala dempués de 1839, añu nel que Guatemala independizóse de les Provincies Xuníes d'América Central.
Anguaño'l presidente ye escoyíu pol pueblu pa un mandatu de 4 años. Estos son los presidentes de Guatemala dempués de la vuelta de la democracia.
El Llanu'l Río
El Llanu'l Río ye un caseríu de la parroquia asturiana de Naves, nel conceyu d'Uviéu. 
Nel 2014 tenía 8 habitantes (4 homes y 4 muyeres) según l'Institutu Nacional d'Estadística.
Mulhacén
El Mulhacén, con una altitú de 3.478,6 msnm, ye'l picu más altu de la península ibérica, y el segundu d'España tres el Teide, de 3.718 msnm (Tenerife, Canaries). El Mulhacén forma parte del parque nacional de Sierra Nevada. Ta enclaváu na provincia de Granada, nel sur peninsular d'España y pertenez a Sierra Nevada, nel cordal Penibéticu.
Magar que'l so altor nun ye esceicional, el Mulhacén ye'l picu más altu de la península ibérica, y tamién el d'Europa (fuera del Cáucasu y los Alpes), una y bones les islles Canaries y Groenlandia, con picos más altos, pertenecen políticamente a Europa, pero xeográficamente son parte d'África y Norteamérica, respeutivamente.
El so nome remanez de Muley Hacén, castellanización del nome de Mulay Hasan, antepenúltimu rei nazarí de Granada nel sieglu XV, del que se diz qu'enterráronlu nesi monte.
Xensericu
Xensericu (del vándalu "Gaisarīks", que significa «príncipe de la xabalina»; c. 389-25 de xineru de 477) foi rei de vándalos y alanos ente 428 y 477. Foi pieza clave nos conflictos asocedíos nel sieglu V nel Imperiu romanu d'Occidente, y mientres los sos casi cincuenta años de reináu alzó a una tribu xermánica relativamente insignificante a la categoría de potencia mediterranea. 
Fíu illexítimu del rei vándalu Godexisiliu, supónse que nacío nes cercaníes del llagu Balatón alredor del añu 389. Elixéronlu rei en 428 a la muerte del so mediu hermanu Gundericu. Brillante y conocedor nel arte militar, buscó rápidamente'l mou d'aumentar el poder y la prosperidá del so pueblu, que moraba entós daquella na Hispania Bética y que sufriera los ataques de los visigodos. Asina, pocu dempués d'aportar al tronu, Xensericu decidió dar Hispania a los sos rivales, emplegando pa ello la poderosa flota creada baxo'l reináu del so predecesor.
Aprovechando les disputes de Bonifaciu —gobernador romanu d'África del Norte— cola metrópoli, 80.000 vándalos —15.000 d'ellos homes d'armes— cruciaron l'estrechu de Xibraltar na primavera de 429, partiendo de Tarifa y «Iulia Traducta» y desembarcando en Ceuta. Tres delles victories sobre unos defensores romanos débiles, fízose col control d'un territoriu que diba dende l'actual Marruecos al norte d'Arxelia, poniendo baxo asediu la ciudá d'Hipona, que tomaríen al cabu de catorce meses de duros combates. Al añu siguiente, l'emperador Valentinianu III hubo de reconocer a Xensericu como soberanu de toos estos territorios.
En 435 Xensericu llegó a un alcuerdu col Imperiu romanu, pol que'l reinu vándalu pasa a ser "foederati" de Roma cola concesión de Numidia. Sicasí, en 439 Xensericu tomó —al paecer ensin llucha— la ciudá de Cartago, prindando la flota imperial ellí atracada. Con esti movimientu fixo a los vándalos dueños del Mediterraneu Occidental, apoderándose de siguío de bases marítimes de gran valor estratéxicu y comercial: les Islles Baleares, Córcega, Sicilia y Cerdeña. Como resultes, Roma quedó ensin una de les mayores zones de producción cerealística del vieyu mundu, y tuvo de mercar dende esi momentu el granu del norte d'África pal so propiu suministru.
En 455, l'emperador romanu Valentinianu III morrió asesináu, asocediéndolu Petroniu Máximu. Xensericu, considerando rotu'l tratáu de paz robláu con Valentinianu en 442, desembarcó n'Italia y marchó sobre Roma. La población rebelóse escontra'l nuevu emperador y dio-y muerte. Trés díes dempués —el 22 d'abril de 455— los vándalos tomaron ensin resistencia la ciudá y saquiáronla.
El papa Llión Magnu nun foi a torgar que los vándalos de Xensericu, al aportar a les puertes de Roma, invadieren la ciudá indefensa, que saquiaron casi mientres dos selmanes. Sicasí, l'actuación del Papa que salió al pasu del invasor pa pidi-y que se detuviera, llogró evitar que Roma fuera amburada y que nun se saquiaren les basíliques de San Pedru, de San Pablu y de San Xuan, nes que s'abellugó parte de la población axorizada.
Magar los vándalos fixeron atroxu de gran cantidá d'oru, plata y oxetos de valor, el saquéu nun estropió la ciudá en gran midida. Xensericu llevó consigo a Cartago como rehenes a Licinia Eudoxa, vilba de Valentinianu, y a les sos dos fíes, Placidia y Eudoxa; esta postrera contrayería matrimoniu col so fíu y socesor, Hunericu.
En 468, el reinu de Xensericu hebo d'enfrentase al últimu esfuerzu militar conxuntu de les dos metaes del Imperiu romanu. Sicasí, el rei vándalu llogró ganar, frente al cabu Bon, a una poderosa flota empobinada pol que depués sería emperador bizantín Basiliscu. Nel branu del 474 robló la paz perpetua con Constantinopla, pola que Bizanciu reconoció la soberanía vándala sobre les provincies norteafricanes, Baleares, Sicilia, Córcega y Cerdeña. 
Na so política interna, Xensericu toleró en dellos momentos el catolicismu, magar esixó la conversión a la doctrina arriana de los sos conseyeros más cercanos y fizo numberoses confiscaciones de bienes de la Ilesia católica, que convertiríase asina nuna poderosa fuerza opositora a la monarquía vándala. Tamién dio llugar a escorrexes de católicos que nun aceutaron l'arrianismu, como les persecuciones nel Norte d'África na que resultaron mártires nel 462 San Armogastes, San Arquinimu y San Saturnu. 
Xensericu morrió'l 25 de xineru de 477, ocupando'l tronu'l so fíu Hunericu.
Imperiu romanu d'Occidente
N'historiografía nómase Imperiu romanu d'Occidente al imperiu formáu poles provincies occidentales del Imperiu romanu nes dómines nes que foron alministraes por una corte imperial separtada e independiente, igual en rangu (o namái subordinadamente nominalmente) a la corte qu'alministraba la metá oriental. Los dos términos "Imperiu romanu d'Occidente" ya "Imperiu romanu d'Oriente" (o Imperiu bizantín) son términos modernos que describen entidaes polítiques independientes de facto. Sicasí, en dengún momentu los contemporáneos consideraron que l'imperiu fora dividíu en dos, sinón que lu consideraben un estáu únicu gobernáu por dos cortes por conveniencia alministrativa. La idea de que l'imperiu yera imposible de gobernar por un emperador únicu entamó a tomar cuerpu en tiempos de Dioclecianu, tres de comprobar los desastrosos efectos de les guerres civiles y la desintegración política que traxera la crisis del sieglu III, y foi fecha llei cola introducción de la Tetrarquía nel añu 285. La corte imperial occidental foi periodicamente abolida y reinstaurada nos dos sieglos siguientes hasta que l'emperador Zeno, en 480, aboliola definitivamente nún momentu nel que yá había un control perescasu por parte de Roma del territoriu que alministraba llegalmente. 
L'imperiu romanu occidental esistió de forma intermitente en dellos periodos ente los sieglos III y V, tres de la Tetrarquía de Dioclecianu y les reunificaciones de la dómina de Constantín el Grande y Xulianu l'Apóstata. Teodosiu I dividió l'imperiu, pa cuando morriera, ente los sos fíos. 85 años dempués Zeno, emperador del Imperiu romanu d'Oriente, reconoció la realidá del escasu control de Roma sobro'l territoriu de la Península Itálica tres de la deposición de Rómulu Augustulu y la posterior muerte de Xuliu Nepote, y proclamose a sigo mesmu emperador únicu del Imperiu romanu.
L'ascensu d'Odoacru al gobiernu del territoriu italianu, en 476, foi popularizáu pol historiador del sieglu XVIII Edward Gibbon, como l'eventu que marcó la cayida del imperiu romanu occidental, y úsase delles veces como fitu cronolóxicu que marca'l pasu de l'Antigüedá a la Edá Media. El poder imperial romanu foi impuestu en gran parte del territoriu del antiguu imperiu romanu occidental polos exércitos bizantinos nel sieglu VI, pero les revueltes que se producieron nel propiu territoriu del imperiu oriental fizo a esti estáu concentrase nos problemes de so y dir retirándose de les tierres que foran gobernaes dende Roma nos sieglos anteriores. Nel añu 800 Carlomagnu foi proclamáu emperador pol papa nún intentu de revivir l'imperiu romanu occidental, nuna llínia política que foi continuada nos sieglos vinientes pol Sacru Imperiu Romanu Xermánicu, que revivió'l títulu imperial pero nun foi, en dengún casu, una continuación de les tradiciones o instituciones romanes.
Llingües xermániques occidentales
Les llingües xermániques occidentales son un subgrupu de les llingües xermániques. Entiende, ente otres, el inglés, el alemán, el yiddish, el baxu alemán, el neerlandés, el afrikáans y el frisón. Les otres dos de los trés cañes tradicionales de les llingües xermániques son les llingües xermániques nórdiques y les llingües xermániques orientales.
Ente los años 200 y 500 na Europa occidental xermánica falaríase un conxuntu de variedaes dialectales conocíes colectivamente proto-xermánicu occidental, que tendríen un altu grau de inteligibilidad mutua y que la so diversificación daría llugar a les llingües xermániques occidentales
La zona occidental y meridional de l'actual Alemaña atopar en manos de les tribus celtes hasta la llegada de los pueblos xermánicos por cuenta de les grandes migraciones, ente elles les más importantes les de teutones y cimbrios ente los años 120 y 116 a. C. escontra l'añu 100 d. C. en dómina de Tácito. Los xermanos yá s'asitiaren a les veres del Rin y del Danubio y estremárense en trés grandes grupos compuestos por distintes tribus. Más palantre daríase nome a estos grupos: francos, saxonos y suevos, pero'l historiadores romanos denominar istveones, ingueones y (h)erminones.
Maurer propunxo una división de les llingües xermániques en cinco subgrupo. El xermánicu occidental taría integráu por trés d'estos subgrupos:
Altu alemán
Una característica común a tol xermánicu occidental antiguu sería'l tracamundiu tantu nel singular como'l plural de les formes de nominativu y acusativu, que nes otres dos cañes de la subfamilia xermánica teníen formes estremaes. Otra característica ye la esistencia de formes estremaes de casu instrumental en parte del xermánicu occidental. La comparanza de la flexón de "*wulf-" 'llobu' en anglosaxón, en antiguu saxón y l'altu alemán antiguu amuesa l'amenorgamientu nominativu-acusativu en xermánicu occidental, y l'esistencia de formes de presea en parte del xermánicu occidental:
Llista de monarques d'Asturies
Los monarques del Reinu d'Asturies foron trece empezando por Don Pelayu, magar que'l primeru en declarase rei a sigo mesmu foi Alfonsu I, teniendo gobernao anteriormente Don Pelayu y Favila como "princeps" o caudiellos. Nos sos entamos, la monarquía foi eleutiva pero tres la muerte de Ramiru I en 850, el so fíu Ordoñu I aportó al tronu ensin votación previa. Dende entós la monarquía foi "de facto" hereditaria.
Avire
Avire pue facer referencia a:
Zillur Rahman
Mohammed Zillur Rahman , foi presidente de Bangladex.
Telêmaco Borba
Telêmaco Borba ye una ciudá de Brasil. Tien 75.054 habitantes.
Ponta Grossa
Ponta Grossa ye una ciudá de Brasil. Tien 334.535 habitantes.
Nicolái Baskákov
Nicolái Aleksandróvich Baskákov (en rusu: Никола́й Алекса́ндрович Баска́ков) (1905-1995) foi un tucólogu rusu, llingüista y etnólogu. Iguó un modelu sistematizáu pa la familia de llingües túrquiques (la clasificación de Baskákov), y estudió'l contautu ente'l rusu y les llingües túrquiques nos sieglos X-XI. Nos sos 64 años de trabayu científicu (1930-1994), Baskákov espublizó unos 640 trabayos, incluidos 32 llibros. L'área cimera de los intereses científicos de Baskákov yera la llingüística, pero tamién estudió'l folclor y la etnografía de los pueblos túrquicos, y tamién foi músicu y compositor.
• Baskákov N.A. (1939): Uygursko-russkiy slovar’ (Уйгурско-русский словарь) (Diccionariu Uigur-Rusu). Con amiestu d’escazu gramatical de la llingua uigur por N.A.Baskákov (Н. А. Баскаков) y B.M.Nasilov (В. М. Насилов). — Мoscú.
• Baskákov N.A. (1940a): Nogayskiy yazyk i ego dialekty: Grammatika, teksty i slovar’ (Ногайский язык и его диалекты: Грамматика, тексты и словарь) (La llingua nogái y los sos dialeutos: gramática, testos y diccionariu. — Мoscú.
• Baskákov N.A. (1940b): Russko-uyguskiy slovar’ (Русско-уйгурский словарь) (Diccionariu Rusu-Uigur) — Мoscú. 
• Baskákov N.A. (1947): Oyrotsko-russkiy slovar’ (Ойротско-русский словарь) (Diccionariu Oirot-Rusu). — Мoscú.
• Baskákov, N.A. & Inkizhekova-Grekul A.I. (1953): Hakassko-russkiy slovar’ (Хакасско-русский словарь) (Diccionariu Khakás-rusu) — Мoscú.
• Baskákov N.A. (1956): Russko-nogayskiy slovar’ (Русско-ногайский словарь) (Diccionariu Rusu-Nogái) — Мoscú.
• Baskákov N.A. (1960): Tyursksie yazyki (Тюркские языки) (Les llingües túrquiques) — Moscú: Институт языкознания АН СССР(Insittutu de llingüística de la Academia de ciencies de la URSS)
• Baskákov N.A. (1966): Severnye dialekty altayskogo (oyrotskogo) yazyka : Dialekt chernevyh tatar (tuba-kizha): Grammaticheskiy ocherk i slovar’ (Северные диалекты алтайского (ойротского) языка : Диалект черневых татар (туба-кижи): Грамматический очерк и словарь) (Dialeutos septentrionales de la llingua altaica (Oirot) : Dialuetu de los tátaros prietos (Tuba-kidxi): Escazu gramatical y diccionariu)— Мoscú.: Nauka (Наука).
• Baskákov N.A. & Karryev B.A. & Hamzyev B.A. (1968): Turkmensko-russkiy slovar’ – Türkmenche-ruscha sözlük (Туркменско-русский словарь Түркменче-русча сөзлүк) (Diccionariu Turcomanu-Rusu) — Мoscú.
• Baskákov N.A. (1969): Vvedenie v izuchenie tyurkskih yazykov (Введение в изучение тюркских языков) (Entamos al estudiu de les llingües túrquiques). — Мoscú.: 
• Baskákov N.A. Zayonchkovskoy, A & Xapxal, S.M. (1974): Karaimsko-russko-pol’skiy slovar’ (Караимско-русско-польский словарь) (Diccionariu Karaim-rusu-polacu) — Moscú 1974.
• Baskákov N.A. (1974): Tyurkizmy v vostochno-slavyanskih yazykih (Тюркизмы в восточно-славянских языках) (Turquismos nes llingües eslaves orientales)— Мoscú: Nauka (Наука), 1974.
• Baskákov N.A. (1975): Istoriko-tipologicheskaya harakteristika struktury tyurksih yazykov : Slovosochatenie i predlozhenie (Историко-типологическая характеристика структуры тюркских языков: Словосочетание и предложение) (Carauterístiques estructurales histórico-tipolóxiques de les llingües túrquiques: frase y oración). — Moscú: Nauka (Наука).
• Baskákov N.A. (1978): Yazyk priissykkul’skih uygurov (Язык прииссыккульских уйгуров) (La llingua de los uigures de orielles del (llagu) Issyk Kul). — Alma-Ata: (Nauka) Наука.
• Baskákov N.A. (1979a): Istoriko-tipologicheskaya morfologiya tyrkskih yazykov: Struktura slva i mehanizm agglyutinatsii) (Историко-типологическая морфология тюркских языков: Структура слова и механизм агглютинации) (Morfoloxía histórico-tipolóxica de les llingües túrquiques: Estructura silábica y mecanismu d’aglutinación) — Moscú.: Nauka (Наука).
• Baskákov N.A. (1979b): Russkie familii tyurkskogo proishozhdeniya (Русские фамилии тюркского происхождения) (Apellidos rusos de guañu túrququicu) — Moscú: Nauka (Наука). 
• Baskákov N.A. (1979b): Баскаков Н. А. Алтайская семья языков и её изучение / Н. А. Баскаков; Отв. ред. Е. А. Поцелуевский; Институт языкознания АН СССР. — М.: Наука, 1981. — 136 с. — 2200 экз. (обл.)
• Baskákov N.A. (1985a): Severnye dialekty altayskogo (oyratskogo) yazyka: Dialekt lebedinskih tatar-chalkantsev (kuu-kizhi): Grammaticheskiy ocherk, teksty, perevody, slovar’ (Северные диалекты алтайского (ойротского) языка: Диалект лебединских татар-чалканцев (куу-кижи): Грамматический очерк, тексты, переводы, словарь) (Dialeutos septentrionales de la llingua altaica (oirot): Dialeutu de los tátaros-chalkants de Lebedin: Escazu gramatical, testos, tornes, diccionariu) — Мoscú: Nauka (Наука).
• Baskákov N.A. (1985b): Tyurkskaya leksika v “Slove o plku Igoreve” (Тюркская лексика в «Слове о полку Игореве») (Léxicu turquícu en “Cantar de les campañes d’Igor”. — Мoscú : Nauka (Наука).
• Baskákov N.A. (1987): Sovremennye kypchakskie yazyki (Современные кыпчакские языки) (Les llingües kipchakes d’anguaño), Nukus : Karakalpakstan (Каракалпакстан).
• Baskákov N.A. (1988a): Istoriko-tipologicheskaya fonologiya tyurkiskih yazykov (Историко-типологическая фонология тюркских языков) (Fonoloxía histórico-tipolóxica de les llingües túrquiques. — Мoscú.: Nauka (Наука).
• Baskákov N.A. (1988b): Ocherk istorii funtsional’nogo razvitiya tyurkskih yazykov i ih klassifikatsiya (Очерки истории функционального развития тюркских языков и их классификация) (Escazu sobre’l desendolcu funcional de les llingües túrquiques y la so clasificación) — Axhabad: Ylym (Ылым).
República Árabe Saḥariana Democrática
La República Árabe Saharaui Democrática (RASD; n'árabe الجمهورية العربية الصحراوية الديمقراطية "Al-Ŷumhūrīyyah Al-`Arabīyyah Aṣ-Ṣaḥrāwīyyah Ad-Dīmuqrāṭīyyah", conocida tamién como Sahara Occidental, magar que son conceutos distintos) ye una nación ensin estáu formada pola antigua provincia española del Sáhara Español anexada en 1976 por Marruecos y Mauritania y llueu ocupada dafechu por Marruecos n'agostu de 1979, al retirase Mauritania de la zona qu'ocupaba.
La República Saharaui ta reconocida por 84 estaos, si bien esti númberu cambia dependiendo de la fonte. Según el Parllamentu Européu la RASD taba reconocida por 54 estaos y la Xunión Africana en 2002. Según el «portal Sahara Marroquí» 27 países reconocen a la RASD nel añu 2011, pero pal Frente Polisariu son más de 80 hasta esi mesmu añu.
XVIII Concursu de Tonada Cuenca del Caudal
Na XVIII edición del concursu de tonada Cuenca del Caudal, entamáu pola Asociación Cultural Güeria de San Xuan y la conceyalía de Cultura de Mieres, resultaron vencedores los cantadores que vienen darréu:
El xuráu d'esta edición tuvo compuestu por: Luis Estrada, Anabel Santiago y Xaime Arias, a los que s'amestaron Celestino González, "Tino Arnizu", pa l'ayerana y Marco Castañón pa la categoría de mozos.
Concursos de Tonada 2015
Ed Asner
Edward "Ed" Asner (15 de payares de 1929) ye un actor y cómicu estaoxunidense.
Montes de Toledo
Los Montes de Toledo son un cordal de la península ibérica, formada por delles xerres, que dixebren la cuenca del Tajo de la del Guadiana. Tienen un llargor máximu d'este a oeste d'unos 350 km y un anchor máximu d'unos 100 km nes proximidaes de Sonseca y Puertollano. L'anchor mediu son unos cincuenta quilómetros. Rematen na Xerra de Guadalupe, onde'l Picu Villuercas (provincia de Cáceres) algama un altor de 1.603 m. Constitui la llende norte de La Mancha na comunidá de Castiella-La Mancha.
Trátase d'una estructura remocicada pola oroxenia alpina, pero a diferencia del Sistema Central, nun son bloques llevantaos y fundíos, sinón un relieve apalachense puestu al descubiertu tres de la intensa erosión qu'afeutó a la zona dempués de la oroxenia. Son, poro, crestones cuarcíticos d'un altor uniforme, al rodiu de los 1.400 metros, que nun foron afeutaos pola erosión glaciar.
Pero entá hai otru elementu paisaxísticu bultable nestos montes, y son les numberoses pedrices (tamién llamaes casqueres o canchales) que puen reparase per auquiera nes fasteres. Cola so típica forma d'abanicu, y cuasi desprovistes de vexetación son, en realidá, grandes cúmulos de cantares angulosos de cuarcita formaos en series bien frecuentes de conxelación y destemple. Estos cantares atópense sueltos, ensin matriz que los xuna y ensin suelu desenvueltu, polo qu'apaecen desnudos, como grandes llurdies blanques pente la vexetación. Sicasí, al averanos, vamos comprobar que sobre elles desenróllense comunidaes pioneres de lliquen y mofos que los chisquen d'un ensame de colores, y que, amás, alluguen plantes típiques de roquéu, como los embelicos de Venus, por casu. 
De los Montes de Toledo parten ríos como'l ríu Algodor (95 km de llargor y 1250 km² de cuenca), ríu Almonte (afluyentes del ríu Tajo pela esquierda) y el Ríu Amarguillo (afluyente del Guadiana pela drecha). Inclui'l parax protexíu del Parque Nacional de Cabañeros. Los Montes de Toledo dan nome a una comarca de la provincia de Toledo y a otra de la provincia de Ciudá Real, que son colindantes.
Pablu V
Paulu V (en llatín: Paulus PP. "V") (Roma, 17 de setiembre de 1552 – Roma, 28 de xineru de 1621) foi'l 233ᵁ papa de la Ilesia católica ente 1605 y 1621.
Nacíu Camillo Borghese nel senu d'una noble familia de Siena, qu'aseguraba tar emparentada con Santa Catalina, tres de cursar estudios de derechu canónicu nes universidaes de Perugia y Padua dedicóse a l'abogacía. Fíu de Marcantonio, decanu de los abogaos consistoriales, y de Flaminia Astalli, Camilu estudió filosofía na Universidá de Perugia y derechu en Padua, au consiguió'l doctoráu. Volvió a Roma y asocedió al so padre nel cargu d'abogáu consistorial, depués ocupó los puestos de refrendatariu del tribunal de la Signatura, vicariu de Santa María la Mayor y vicelegado de Sixtu V en Bolonia.
En 1593 Clemente VIII nomólu legáu estraordinariu ante Felipe II y, a la so torna, el 15 de xunu de 1596 concedió-y la púrpura cardenalicia; al añu viniente nomólu obispu de Jesi y en 1603 convirtióse nel cardenal vicariu de Roma.
A la muerte de Llión XI (27 d'abril de 1605) resultó elexíu Papa'l 16 de mayu, imponiéndose a candidatos en principiu meyor asitiaos como los cardenales César Baronio y Robertu Belarminu gracies a la so neutralidá y equidistancia ente les distintes faiciones nes que s'atopaba estremáu'l cónclave. Tomó'l nome de "Paulu V", n'alcordanza de "Paulu III" que protexera al so padre. A diferencia de los papes anteriores, qu'avezaben a dexase tola barba, "Paulu V" foi'l primeru que namái se dexó una pequeña pería, cosa na que-y asonsañaron los sos socesores hasta Inocenciu XII. El nuevu papa yera un home bien reflexivu, que tarrecía la precipitación, polo que la solución de los problemes avanzó con gran lentitú.
B. B. King
Riley Benjamin King (16 de setiembre de 1925 – 14 de mayu de 2015) foi un cantante de Blues, compositor, actor, y cómicu estauxunidense.
Paridá de poder adquisitivu
Ta basáu nuna idea desenrollada per primer vegada por miembros de la escuela monetarista de la Universidá de Salamanca nel sieglu XVI, y foi un sistema de midida qu'empezó a utilizar el Fondu Monetariu Internacional a principios de los años noventa, anque non l'únicu: el PBI Nominal per cápita ye la midida más utilizada pa dase una idea aproximada del tamañu d'una economía.
Cuando quier comparase el productu internu brutu de distintos países ye necesario homoxeneizar la información, yá que cada país mide'l so productu na moneda llocal; pa ello ha traducise'l so PIB a una moneda común, al traviés de los tipos de cambéu. 
La paridá del poder adquisitivu ye una de les midíes más afayadices pa comparar la producción de bienes y servicios, con ventayes sobre'l productu internu brutu nominal "per cápita", cuidao que toma en cuenta les variaciones de precios. Esti indicador esanicia la ilusión monetaria amestada a la variación de los tipos de cambéu, de tal manera qu'una apreciación o depreciación d'una moneda nun va camudar la paridá de poder adquisitivu d'un país, yá que los habitantes d'esi país reciben los sos salarios y faen les sos compres na mesma moneda. Lo que sí va afectar al PBI PPA ye la cantidá de los bienes y servicios producíos nel mesmu, por cuenta de variaciones nel tipu de cambéu, cuando se trate d'importaciones y esportaciones.
Usualmente, calcúlase una canasta de precios que son asignaos a los distintos bienes y servicios tomando un país como referencia pa los mesmos. El problema xurde cuando hai bienes y servicios que diverxen de los esistentes nel país de referencia, yá seya por inesistencia, calidá o disponibilidá. Ye por ello que, polo xeneral, nes llistes de países por PBI (Nominal y PPA) el valor d'Estaos Xuníos ye idénticu.
Euricu
Euricu (del góticu, "Aiwareiks"; c. 440-484) foi rei de los visigodos (dempués d'asesinar al so hermanu Teodoricu II) dende 466 al 484.
Yera fíu de Teodoricu I y asocedería-y a la so muerte, el so fíu Alaricu II. Casó con Ragnagilda, una supuesta fía de Merovéu, rei de los francos.
El reináu d'Euricu coincidió cola disolución del Imperiu romanu d'Occidente, al destronar al últimu emperador Rómulu Augústulu en 476. Los visigodos roblaron un "foedus" con Roma nel 418, en virtú del que se convirtieron en federaos del Imperiu y dexárase-yos asitiase nel sur de les Galies. Esti rei nun reconoció a Odoacru, rei de los hérulos ya independizó definitivamente'l reinu visigodu y abolió la dependencia anterior.
Foi un rei que demostró un gran talentu políticu. Espublizó un cuerpu llegal de derechu visigodu, el "Codex Euricianus" o Códigu d'Euricu.
Criptón
El criptón ye un elementu químicu de la tabla periódica col símbolu Kr y el númberu atómicu 36.
El criptón ye un gas noble inoloru y insípidu de poca reactividá caracterizáu por un espectru de llinies verdes y encarnao-naranxes bien brilloses. Ye ún de los productos de la fisión nuclear del uraniu. El criptón sólidu ye blancu, d'estructura cristalina cúbica centrada nes cares al igual que'l restu de gases nobles.
Pa propósitos práuticos pue considerase un gas inerte anque conócense compuestos formaos col flúor; amás pue formar clatratos cola agua al quedar los sos átomos atrapaos na rede de molécules d'agua. Tamién se sintetizaron clatratos con hidroquinona y fenol. Ye'l primeru de los gases nobles n'orde del periodu pal que se definió un valor de electronegatividá.
El criptón natural ta constituyíu por seis isótopos estables y caracterizáronse diecisiete isótopos radiactivos.
L'isótopu Kr-81 ye productu de reacciones atmosfériques colos otros isótopos naturales, ye radiactivu y tien un periodu de semidesintegración de 250.000 años. Al igual que'l xenón, el criptón ye desaxeradamente volátil y escapa con facilidá de les agües superficiales polo que s'usó pa datar antigües agües soterrañes (50.000 a 800.000 años).
L'isótopu Kr-85 ye un gas inerte radiactivu con un periodu de semidesintegración de 10,76 años que se produz na fisión del uraniu y del plutoniu. Les fontes d'esti isótopu son les pruebes nucleares (bombes), los reactores nucleares y el reprocesáu de les barres de combustible de los reactores. Detectóse un fuerte gradiente d'esti isótopu ente los hemisferios norte y sur, siendo les concentraciones detectaes nel polu norte un 30 % más altes qu'en polu Sur.
Ramsay y Travers llicuaron aire nel añu 1898 y atoparon el criptón na borrafa dexada por dichu aire llíquido xusto percima del so puntu de bullidura. El criptón ta presente nel aire aproximao en 1 ppm.
La so configuración electrónica termina en 3d10, 4p6.
Teodoricu'l Grande
Teodoricu'l Grande (en llatín: "Flāvius Theodericus"; griegu: Θευδέριχος [Theuderikhos]; góticu: "Þiudareiks"; inglés antiguu: "Þēodrīc"; nórdicu antiguu: Þjōðrēkr, Þīðrēkr; Dacia, 454 – Rávena, 26 d'agostu de 526), tamién conocíu como Teodoricu l'Amalu, foi un rei de los ostrogodos (474–526) y ún de los gobernantes más poderosos del so tiempu. Nel momentu de mayor apoxéu, gobernó sobre les penínsules itálica ya ibérica, la Galia mediterránea y les provincies del Danubiu, y consideráronlu un heriede de los emperadores romanos, magar que él mesmu enxamás adoptó esi títulu.
Teodoricu yera orixinariu d'una rama del pueblu xermanu de los godos. El so llinaxe, los "Amalos", asitiárase tres la desintegración del Imperiu hunu nel oeste de los Cárpatos, aprosimao no que güei sedría Hungría. El so padre foi'l caudiellu Teodomiru y la so madre la concubina d'esti, "Erelieva Eusebia".
La Italia escontra la que Teodoricu dirixó al so pueblu nel añu 488 yera un botín tremendamente deseable. La so bayura de tierres fértiles facíenla, nuna dómina na que la riqueza midíase nel poder agrariu d'un territoriu, muncho más próspera que Grecia y los Balcanes. La rede comercial que coneutaba la península, magar que debilitada por cuenta de la fragmentación de la parte occidental del imperiu, siguía siendo importante. Ello ye que a pesar de que Roma yá nun yera la ciudá más poblada del mundu, el so tamañu siguía siendo descomanáu, y bien posiblemente fuera la segunda mayor ciudá del ámbitu romanu, solo per darrera de Constantinopla
Ostrogodos
Los ostrogodos foron un pueblu xermánicu procedente de la división que sofrieron los godos nel sieglu IV.
Los godos que s'allugaron al este del ríu Dniéster, nes tierres alredor del mar Negru (lo que güei ye parte de l'actual Ucrania y Bielorrusia), formaron una confederación colos pueblos de les estepes conocida como greutungos. Los greutungos tuvieron somorguiaos a los hunos dende l'añu 375, añu nel que vencieron al rei Hermanaricu, hasta la batalla de Nedao, asocedida en 454, cuando repunxeron la so independencia, y los ostrogodos, como pasaron a denomase, afitáronse como un pueblu federáu de Roma.
Postreramente xuniéronse-yos otros godos que fuxeran de les sos tierres a la llegada de los hunos. Nel añu 474 Teodoricu'l Grande resultó escoyíu rei, y col tiempu convirtióse nel más conocíu de los monarques ostrogodos. Hebo dellos periodos de guerres y tregües ente él y l'emperador bizantín Zenón. En 488, Teodoricu invadió Italia y en 493 ganó y dio muerte n'Adda a Odoacru, rei de los hérulos.
Tres la so muerte nel añu 526, la situación volvióse tan xabaz que nel 535 l'emperador bizantín Xustinianu I unvió al so xeneral Belisariu escontra los exércitos ostrogodos n'Italia. La superioridá del exércitu bizantín foi la clave pal esterminiu y l'entartallamientu de la resistencia ostrogoda.
Esti pueblu quedó finalmente asimiláu de mou  gradual por otres tribus xermániques, tales como los vándalos y los francos.
Cola invasión de los hunos la mayor parte del pueblo greutungu tuvo baxo la dominación de los hunos. Ye un periodu que Jordanes denomina interregno y que duró dos xeneraciones.
Hebo una parte del pueblu que constituyó una confederación xunto colos alanos y una parte de los hunos, qu'escaparon a la espansión de los hunos cruzando'l Danubiu en 376. En 380 l'emperador Gracianu ubicó a los greutungos d'Alatéu y Safrax nes provincies de Valeria y Panonia II, d'au nun diben espulsalos hasta l'añu 427.
Pueblu francu
Los francos (del llatín "Franci" o "gens Francorum") foron una comunidá de pueblos procedentes de Baxa Renania y de los territorios asitiaos darréu al este del Rin (Westfalia), que lo mesmo que munches otres tribus xermániques occidentales entró a formar parte del Imperiu romanu na so postrer etapa en calidá de "foederati", asitiándose nel "Llimes" (Bélxica y norte de Francia actuales). Les poderoses y duraderes dinastíes afitaos polos francos reinaron nuna zona que toma la mayor parte de los actuales países de Francia, Bélxica y Países Baxos, según la rexón de Franconia n'Alemaña.
La palabra "francu" (Frank o Francus) significa «llibre» na llingua de los francos, una y bones los "francos" nun taben apoderaos pol Imperiu romanu nin por nengún otru pueblu. Yá que'l raigañu "frank" nun pertenez a la llingua xermánica primitiva, piénsase tamién que podría derivar de "frei-rancken" ("llibere vacantes") que significa "viaxeros llibres".
Francos salios
Los francos salios yeren parte del pueblu xermanu de los francos qu'habitaba, a mediaos del sieglu III d. C., nel valle inferior del ríu Rin, nos actuales Países Baxos y noroeste d'Alemaña.
Hai dos hipótesis sobre l'orixe del so nome:
Como tolos pueblos xermánicos, hasta'l so mestizaxe colos pueblos románicos d'Europa nos sieglos siguientes, nun tuvieron rexistros hestóricos escritos, una y bones la escritura rúnico de los xermanos usábase con fines puramente relixosos.
La so hestoria previa a l'alquisición de la escritura conozse al traviés de la tradición oral (mayoritariamente de calter míticu y, poro, de duldosa credibilidá). La primer hestoria escrita de los francos ta nel llibru "Histoire deas francs", obra de Gregoriu de Tours, Obispu de Tours dempués santificáu, quien nació y morrió nel reinu francu de Neustria (Riom c. 538 – Tours c. 594). Según esta crónica, que ye parte d'una hestoria eclesiástica reproducida nun manuscritu del sieglu VIII, el primer Duque o Rei de los francos salios foi Faramundu.
Ocupaben un territoriu llacustre na confluyencia del Vecht y el Ijssel, el "Sallzee", que pasó a denomase na Edá Media'l "Salland." Un territoriu na llende de la tierra, l'agua duce y l'agua salao. Sía que non nacieron colos pies nel agua, sobre una tierra anfibia; d'ehí esta lleenda de Merovéu, descendiente d'una bisarma marina. Eso resume bien el so orixe: los salios sedríen acuáticos.
Hasta 287 o 288 los salios, lo mesmo que les otres naciones xermániques, alternaben incursiones sobre les llendes del imperiu romanu con alcuerdos militares ("foedus") con él. Pero en tala fecha Maximianu, el colega de Dioclecianu, decidió entartallar a tolos que s'opunxeren a Roma. Viendo llegar escontra él a un exércitu romanu imbatíu dende facía dellos años, el rei saliu Xenobaudu aceutó sometese ensin combate xuntu con tol so pueblu. Maximianu aceutó la so rindición ya instaló a los salios en Toxandria, al pie de la desaguada del Rin col estatutu de "Foederati" (pueblos somorguiaos a l'autoridá imperial). Protexíos pola paz romana, medraron y estendiéronse al oeste, a lo llargo del mar del Norte. 
Hubo delles rebeliones escontra esta condición de federaos, pero siempres foron reprimíes pol exércitu romanu. Inclusive hubo continxentes de salios nes espediciones de Constanciu Cloru y de Constantín, en 293 y en 306, respeutivamente. 
Nel sieglu V el so xefe, Clodión llevólos a ocupar la zona ente Arrás y Cambrai, con capital en Tournai, au permanecieron hasta la dómina de Clodovéu I. Con éses dende les provincies de Xermania Inferior y "Gallia Belgica", au dalgunos de los sos «reis» teníen el títulu de "dux" o "duque", los salios constituyeron de siguío un reinu que s'estendió nel sieglu VI sobre la mayor parte de la Galia.
La so llingua pertenecía a la familia de "llingües baxo fránciques". Los salios fueron parte de los fundadores de la cultura y sociedá holandesa xunto a los frisones y batavios. Según eruditos modernos, como Robinson, la so llingua evolucionó al holandés. 
Les tribus salies constituyeron una confederación laxa, na que negociaron xuníos cola autoridá romana. Cada tribu taba compuesta por grandes grupos familiares, axuntaos alredor d'una familia principal. La importancia de les obligaciones de familia taba regulada pol "Derechu sálicu", qu'esclariaba qu'un individuu nun tenía nengún derechu a proteición nel casu de nun ser parte d'una familia.
Los salios quedaron absorbíos polos francos, y la so identidá perdiérase en tiempos de los carolinxos. 
La mitoloxía y la relixón yeren paganes. Les sos creencies politeístes perduraron hasta la conversión de Clodovéu al cristianismu.
Los francos salios recoyeron por escritu les sos lleis nel añu 511, lleis que na so mayor parte correspondíen al Derechu de familia, nel "Pactus legis salicæ." Nel sieglu XVI'l rei francés Enrique IV resucitó parte d'esta llexislación pa estremar de la llinia socesoria al so rival, Isabel Clara Euxenia, ñeta d'Enrique II de Francia y fía de Felipe II d'España. Sicasí, tou apunta a que tomó a los salios como fonte de llexitimidá y non porque ente ellos hubiera tala llei. De magar, la "Llei Sálica" ye sinónimu de la discriminación femenina nes llinies socesories a un tronu real en toa Europa.
Francos
El términu francos, remanez de los dialectos xermánicos de l'Alta Edá Media (singular: "frank", plural: "franken", 'home llibre' o 'varón llibre exentu de tributos'), pue faer referencia a:
Anexu:Reis merovinxos
Faramundu
Faramundu o Faramond (en francés "Pharamond") ta consideráu tradicionalmente como'l primer monarca de los francos salios, el fundador de la dinastía merovinxa. Dizse que foi padre de Chlodion o Clodión «el Cabelludu» y güelu de Merovéu y que'l so padre foi Marcomir. Ye'l primer Duque de los francos salios de Francia.
Nel añu 420, travesó'l Rin cerca de Colonia, en direición oeste y empobinó una de los dos rames de los francos, la de los francos salios. La otra yera la de los francos ripuarios o renanos, que s'afitaron nel cursu mediu del Rin.
Magar que dellos historiadores consideren que Faramundu podría considerase'l primer rei de Francia —a pesar de que la estensión de los sos dominios yera muncho más llendada y namái entendía los actuales Bélxica, Países Baxos y noroeste d'Alemaña— la moderna historiografía considéralu un personaxe llexendariu ensin nenguna base hestórica, frutu de dellos tracamundios nes fontes medievales.
Hacia l'añu 420, reinando los emperadores Honoriu nel Imperiu Romanu d'Occidente y Teodosiu «el Mozu» n'Oriente, lleváronlu alzáu sobre un escudu, presentáronlu a tolos exércitos, y reconociéronlu como Xefe de les tribus. Nun se saben con certidume les sos obres, la so muerte, el llugar au lu enterraron y el nome de la so esposa. Dizse que tamién foi padre de Clenus, que'l so destín desconozse. Faramundu morrió nel añu 428, dempués d'ocho años de reináu. 
En 727 apaez per primer vegada'l personaxe de Faramundu. Nel "Liber Historiae Francorum" dizse que ye fíu de Marcomir y padre de Clodión, "Le Chevelu." Dende esi momentu consideráronlu como'l primer rei merovinxu. Los historiadores de la Edá Media fixéronlu reinar nos principios de sieglu. 
Esti personaxe alquier un relieve historiográficu nel sieglu XVI, nun contestu nel que destaquen dos circunstancies: la santificación de Clodovéu I y el redescubrimientu de la llei sálica. Clodovéu I, el primer rei cristianu y el primer rei sagráu, beneficiariu del milagru de la Sainte-Ampoule, el primer titular de la "flor de lys" y la "oriflama", concentra nél tolos aspeutos sagraos de la realeza. 
Faramundu conviértese nuna especie de doble llaicu: el primer rei paganu del pueblu francu, el so instituidor, y como autor de la "llei sálica", el so primer llexislador. La llexitimidá real afítase, poro, doblemente, pola conxunción de relixón y llei. La relativa popularidá de Faramundu nel Vieyu Réxime caltién la vinculación ente los vieyos francos y la llei sálica.
Les fontes hestóriques que dieron llugar a la esistencia de Faramundu son les siguientes:
Clodión
Clodión el Cabelludu (¿? - 448) foi xefe de los francos salios, segundu rei de la Dinastía Merovinxa.
Seique fíu de Faramundu y hermanu de Clénus, denomáronlu «el Cabelludu» porque tenía enforma pelo o porque llevaba'l pelo más llargu qu'el de los sos predecesores. 
Empezaba a reinar cuando'l xeneral romanu Aeciu atacólu al mandu de un gran exércitu. Ganólu y quitó-y toles sos propiedaes na Galia. Clodión pa vengase de los romanos, cayó sobre la "Turingia" y dedicóse al pillaxe, sosprendiendo un castiellu denomináu "Disparg". Aeciu foi otra vegada escontra él, y dempués de volver vencelu, instauren la paz. 
Esta paz duró pocu, una y bones viendo Clodión que toles villes de la fecunda Bélxica taben ensin defensa, conquistó'l país hasta la proximidá del Somme. Pero nun pudo caltener esta conquista, sosprendiéndolu Aeciu cuando taba celebrando la boda d'un gran señor del so exércitu. Perdió tolo que conquistara a esti llau del Rin. Dempués de veinte años de reináu, morrió hacia l'añu 448, según dalgunos, pol dolor de la muerte del so primoxénitu, cayíu mientres l'asediu de "Soissons". Desconozse'l nome de la reina y el númberu de los fíos que tuvo.
Asocediólu nel tronu Merovéu, posiblemente'l so fíu.
Merovéu
Merovéu, (dende 448 a 457). Dio'l so nome a la dinastía Merovinxa. 
Una lleenda cunta que nació de la xunión de la so madre, esposa de Clodión «el Cabelludu», y de una bisarma marina, el "Quinotauru", polo que los socesores del tronu de Francia vendríen siempres del mar. 
Tercer rei de Francia, la nacencia d'esti príncipe ye un problema. Unos dicen que ye fíu de Clodión. Otros pretenden que namái yera de la familia. De cualquier mou, ye seguro qu'un príncipe con esti nome reinó sobre los francos y que tuvo como competidor al tronu a un fíu de Clodión. Foi pol so nome polo que los reis de la primer dinastía franca recibieron el nome de Merovinxos. La mayoría de los historiadores creen que Merovéu tuvo col exércitu romanu na sangrina batalla na qu'Aeciu venció a Atila na enllanada de los Campos Cataláunicos (Châlon-en-Champagne). Esti príncipe morrió dempués de diez años de reináu. La hestoria nun fala nin del númberu de fíos que tuvo nin del nome de la reina, madre de Childericu I, el so fíu y socesor.
Childericu I
Childericu I (hacia 436 - 481, Tournai, Bélxica) foi rei de los Francos Salios nel añu 457.
Quiciabes foi fíu de Merovéu. Casó con Basina de "Turinxa" y tien por fíu a Clodovéu I.
Esti príncipe tuvo secuestráu cuando yera neñu por un destacamentu del exércitu de los hunos y lliberáu de forma milagrosa por un bravu francés llamáu "Viomade". Tenía valor y coraxe, pero yera de corazón tienru, y los señores franceses fartucos de los amoríos que tenía coles sos muyeres, aliáronse pa destronalu, polo que retiróse a Alemaña, au volvió cayer nos mesmos fallos y seduxó a Basina, esposa del rei de Turinxa, el so güéspede y amigu el rei Basín.
Childericu fízose otra vegada col tronu, del que lu echaren les sos galaneríes, dempués de ganar una batalla. La reina de Turinxa, Basina, abandona al so home y cásase con Childericu, con gran escándalu, yá que los sos detractores reclamen ensin llogralo los derechos matrimoniales y les lleis inviolables de l'amistá. D'esti matrimoniu nació'l gran Clodovéu I.
El final del so reináu tuvo señaláu por munchos ésitos gloriosos. Derrota cerca d'Orleans al exércitu d'Odoacru, rei de los hérulos (y conquistador nel añu 476 del Imperiu Romanu d'Occidente), toma Angers y somórguiala al pillaxe. Mata coles sos manes al conde Paul, que taba al mandu de les tropes del Emperador. Robla un tratáu de paz con Odoacru y xúnese colos saxones pa esterminar a los alamanes qu'invadieren una parte d'Italia. La conquista d'Alemaña foi'l postreru fechu memorable d'esti príncipe. Morrió pocu dempués, nel ventiavu cuartu añu del so reináu y foi soterráu na villa de Tournai. La so tumba afayóse nel añu 1653.
Asocédelu'l so fíu Clodovéu I.
Clodovéu I
Clodovéu I (en francés Clovis) foi'l rei de tolos francos del añu 481 al 511. El nome Clodovéu remanez del francu (antiguu baxu-alemán) "Hlodowig", compuestu polos raigaños hlod (""reconocíu, famosu, pernomáu"") y wig (""combate""), quier dicir "Pernomáu nel combate" o "Pernomáu na batalla", l'equivalente n'asturianu modernu sedría Lluis, nome de la mayoría de los reis de Francia, y n'alemán "Ludwig", tamién llatinizáu como Ludovicu.
Frecuentemente usada polos Merovinxos, el raigañu "hlod" da tamién l'orixe a nomes como Clotariu (y Lotariu), Clodomir y Clotilde.
A finales del sieglu V, Galia alcuéntrase estremada baxo l'autoridá de dellos pueblos bárbaros, costantemente en guerra los unos escontra los otros, buscando estender les sos influencies y les sos posesiones:
Un ensame de poderes llocales o rexonales d'orixe militar teníen ocupao'l vacíu dexáu pola deposición del Emperador Romanu d'Occidente en 476. Ente estos atopábase entá'l reinu de Siagrio, allugáu na rexón de "Soissons".
En 481, Clodovéu, fíu del rei Childericu I y de la princesa Basina de Turinxa, aportó al tronu del reinu francu salio, asitiáu na rexón de Tournai na actual Bélxica. El títulu de rei nun yera nuevu, pos esti dábase a los xefes de guerra de les naciones bárbares al serviciu de Roma. Asina los francos, antiguos sirvidores de Roma, nun yeren nada menos que xermanos, bárbaros paganos, alloñaos de la manera de vida de los galos romanizaos mientres más o menos cinco sieglos de dominación ya influencia romana.
Clodovéu tenía namái quince años cuando se convirtió nel xefe de la so tribu, el so coronamientu dio entamu a la primer dinastía de reis de Francia, los Merovinxos, que tomaron el so nome del güelu de Clodovéu, el gran Merovéu.
El reinu de Clodovéu inscríbese más bien na continuidá de l'antigüedá tardía que na alta edá media según numberosos historiadores. Sicasí contribúi formar el calter orixinal d'esti últimu periodu, dando entamu a una primer dinastía de reis cristianos, y gracies a l'aprobación de les élites galu-romanes, crea un poder central en Galia.
Mientres tola so vida, Clodovéu intenta caltener y engrandar el so reinu pa los sos fíos, según la tradición xermánica. Pa llogralo, Clodovéu nun dulda en desaniciar toles torgues que se-y presenten nel camín: asesina a tolos xefes salios y reinaos vecinos, dalgunos de los que yeren los sos antiguos compañeros, o hasta miembros de la so familia, p'asegurase de que solamente los sos fíos heredaren el so reinu.
L'obispu de Reims, el futuru San Remixu, buscaba quiciabes la proteición d'una autoridá fuerte pal so pueblu. Los contautos foron numberosos ente Clodovéu y l'obispu; esti postreru afala al rei a protexer a los cristianos qu'habiten nel so territoriu. Gracies al so carisma y quiciabes en razón de l'autoridá qu'él mesmu representaba, Remixu supo faese respetar por Clodovéu y sirviólu hasta de conseyeru. Afalólu notablemente a pidir la mano de la princesa Clotilde, una princesa cristiana d'altu llinaxe, fía del rei de los burgundios. El matrimoniu tuvo llugar en 492, probablemente na localidá de "Soissons".
Col sofitu del emperador romanu d'Oriente Anastasiu I, Clodovéu decide atacar a los visigodos arrianos que mandaben na mayor parte de la península ibérica y el suroeste de la Galia, dende'l Loira al norte hasta les llendes del actual Languedoc al este.
Na primavera de 507, los francos llancen la so ofensiva escontra'l sur, cruciando'l Loira en direición a Tours ya invadiendo el reinu visigodu, ente que los sos aliaos burgundios ataquen pel este. L'esperimentáu exércitu francu enfrentóse al del rei Alaricu II na batalla de Vouillé, cerca de Poitiers. Tres una tarrecible llucha cuerpu a cuerpu, Clodovéu llogra matar a Alaricu en combate, y dempués d'esto, los visigodos fuxen n'escorribanda y la batalla termina nuna completa victoria de los francos.
Los visigodos esperaben recibir el sofitu de Teodoricu, rei de los ostrogodos, pero éstos vense envueltos nun conflictu col Imperiu d'Oriente. D'esta miente, Clodovéu empecipia un imparable avance escontra'l sur, que llévalu a conquistar toles posesiones visigodes na Galia, incluyida la so capital, Tolosa. Los visigodos vense obligaos a abellugase en Hispania y a abandonar toles sos posesiones na Galia a los francos, sacantes una parte de la franxa costera de la "Septimania".
Dempués de Tournai y Soissons, Clodovéu escueye finalmente a París como capital nel añu 508. Ye importante amestar que la llei Sálica foi datada dempués de 507, delles hipótesis indiquen que la so promulgación concasó cola instalación del rei en París.
Anexu:Reis visigodos
La siguiente ye una llista de los reis visigodos.
Atanaricu
Atanaricu (¿? – 381), fíu d'Aoricu, foi xuez de los tervinxos y otres tribus confederaes, y los visigodos considerábenlu como'l so rei fundador. 
El significáu de "Aþanareiks" ye «rei del añu» ("aþnin"=añu y "reiks"=rei).
Atanaricu sofitó al usurpador Procopiu frente al emperador Valente, a pesar de les derrotes godes y la devastación nel territoriu godu, l'emperador taba primíu polos perses, y dambos alcordaron la paz en 369 pola que los tervinxos dexaron de pagar tributu a los romanos. 
El mandatu del xuez taba llendáu nel tiempu y tuvo d'anovase dacuando dende 365. El mandatu d'Atanaricu pudo amenaciar tantu a l'aristocracia tervinxa como a los romanos. D'equí resultó que Fritixernu alzóse como'l so rival, y pa consiguir el sofitu de Valente, fíxose cristianu arrianu. Munchos tervinxos convirtiéronse al arrianismu mientres los sieglos III ya IV, pero Atanaricu siguió calteniendo l'antigua relixón pagana de los xermanos porque consideraba que'l cristianismu socavaría les tradiciones gótiques.
Cola invasión de los hunos, les midíes defensives tomaes por Atanaricu amosáronse ineficaces frente a los hunos y el xuez tervinxu perdió en 376, lo que llevó a la devastación del territoriu y terminó cola institución del xuez tervinxu. La mayoría de los tervinxos desertaron d'Atanaricu y empobinaos por Fritixernu y Alavivu foron almitíos por Valente nel Imperiu, pero Alavivu ye mentáu como'l líder de los tervinxos per delantre de Fritixernu, posiblemente porque tendría la más alta posición aristocrática. Los tervinxos que permanecieron fieles a Atanaricu abellugáronse nos Cárpatos (Caucalandia).
Por cuenta d'una combalechadura socatrada por Fritixernu, espulsaron a Atanaricu de Caucalandia y sometióse al emperador. Foi recibíu pol mesmu emperador Teodosiu I poco primero de morrer el 25 de xineru de 381. 
Alaricu I
Alaricu I (gót. "Allareiks", ‘rei de toos’; Peuce, 370-Cosenza, 410), foi ente 395 y 410, perteneciente a la dinastía baltinga, fíu (o nietu paternu) del caudiellu visigodu Rocesthes.
La fecha de la so nacencia alderícase, dando los estudiosos como feches probables el 370 y el 375.
La so infancia trescurrió nel interior del Imperiu romanu, darréu que'l so pueblu consiguiera un pactu col emperador Teodosiu I y taben asitiaos como "foederati" en Mesia dende l'añu 382 (tres los acontecimientos que llevaron a la insurrección de los godos y la derrota y muerte del emperador d'Oriente, Valente, na Batalla d'Adrianópolis en 378).
Empobinó un exércitu visigodu aliáu de los romanos (387–395), y proclamóse rei (395–410) coincidiendo cola muerte de Teodosiu I y ensin que los sos herederos (Arcadiu y Honoriu) s'enteraren braeramente. Según les cróniques de San Isidoru, «"Los godos, refugando'l patrociniu de "foedus" romanu, constitúin n'asamblea a Alaricu en rei de so, xulgando que yera indignu ser súbditu del poder de Roma, que de les sos lleis y compañía habríen dixebráose vencedores na batalla"». El rei Alaricu foi crucial nel procesu de descomposición del Imperiu romanu d'Occidente.
Nel añu 396 empobinó les hordes visigodes al traviés de Macedonia, Tracia, Fócida y Beocia, atacando y afarando les ciudaes griegues de Corinto, Esparta, Argos y Megara, amenaciando al gobiernu de Constantinopla, pero, atacáu por Estilicón, viose forzáu a replegase. Estilicón tenía problemes con Arcadiu y cola creciente influyencia del so favoritu Rufinu, qu'acabaría asesináu. El nuevu emperador Arcadiu atoparía una solución apautando colos visigodos, y consigue asitiar a Alaricu y les sos xentes n'Iliria, zona que pertenecía daquella al imperiu oriental, pero que taba en reña cola parte occidental pola so proximidá a Italia. Esto pasó'l problema visigodu de la zona oriental del imperiu a la occidental, al alloñar al peligrosu Alaricu de Constantinopla, y encarpó y noxó a Estilicón qu'acabó per desentendese de cualquier problema oriental o d'Arcadiu. Nel añu 400, enchipáu y descontentu coles sos nueves tierres, seique ansiosu de poder, Alaricu coló sobre Italia pero Estilicón detúvolu, ganándolu en Verona y el 6 d'abril de 402 forzólu a retirase d'Italia na definitiva batalla de Pollentia.
Ye dable qu'Alaricu y Estilicón roblaren una tregua o alianza pa faer frente a los problemes que taben destruyendo la parte occidental del Imperiu (vándalos y godos nel norte d'Italia, insurrección de les tropes de Britania y pronunciamientos de militares que se proclamaben césares, y, amás, suevos, vándalos y alanos cruciando'l Rin en 406). Lo cierto ye qu'Estilicón cayó finalmente en desgracia, y l'emperador Honoriu acabó per mandar la so execución en 408.
Los visigodos d'Alaricu, aprovechando la feble situación del Imperiu d'Occidente, forciaron al emperador Honoriu a abellugase na inespugnable ciudá de Rávena y atacaron otra vegada Italia, llegando inclusive a saquiar la ciudá de Roma n'agostu del añu 410 (dempués de tres asedios ya intentos fallíos d'aportar a un alcuerdu con Honoriu). Alaricu reclamó al emperador Honoriu que lu nomasen Xeneral de los exércitos del Imperiu ("magister militum"), pretensión qu'enxamás nun vería cumplida. Sicasí, de Roma llevóse como botín a la hermanasca del emperador, a la princesa Gala Placidia.
Aquel primer saquéu de la Roma clásica ablucó al mundu civilizáu d'aquel tiempu, como s'esprende, por casu, de la obra de San Agustín, obispu de la ciudá d'Hipona.
Alaricu empezó a suañar col norte d'África, polo que partió escontra la "Reggiana" col enfotu d'embarcar hacia «el graneru de Roma». 
Los visigodos nun yeren un pueblu que destacaren polos sos conocimientos náuticos, y una gran torbonada torgó-yos el pasu, asina que nun foron a aportar a África. Arriendes, la diosa Fortuna nun-y sonrió, y Alaricu atopó la muerte prematuramente en Cosenza a la edá de 35 años. Pal so enterramientu esviaron el cursu del ríu Busento al so pasu por Cosenza y soterraron a Alaricu y la so ayalga nel llechu del ríu, devolviendo depués el ríu al so cursu normal y matando a los esclavos que ficieron la obra.
Alaricu foi suegru del futuru rei visigodu Teodoricu I y padre d'una fía que casó con Brond, rei de los anglosaxonos. Estos postreros foron padres de Friwin de Morinie, bisagüelu de Cerdic de Wessex, fundador de la Casa Real de Wessex n'Inglaterra.
Anque se fala d'él como'l primeru de los , foi más bien un caudiellu militar y enxamás llegó a triar la península Ibérica. La llinia de empieza puramente col so socesor, primu y cuñáu, Ataúlfu, que, casáu con Gala Placidia en 414, atopó la muerte na ciudá de Barcino en 415. Sicasí, lo cierto ye qu'anque'l Reinu visigodu de Tolosa como estáu federáu de Roma (418–476) taba asitiáu na Aquitania secunda, polo que la so política ya intervenciones militares quedaben llonxe d'Hispania, les intervenciones de Teodoricu I (418–453) n'Hispania van ser numberoses, yá seya como pueblu federáu de Roma o por iniciativa propia. Con too y con eso, namái tres la derrota visigoda na batalla de Vouillé y el periodu llamáu "interregnum" visigodu (507–549), tuvo llugar la nacencia del Reinu visigodu de Toledo.
Hispania
Hispania yera'l nome dau polos fenicios a la península ibérica, darréu utilizáu polos romanos, y parte de la nomenclatura oficial de los trés provincies romanes que crearon ehí: "Hispania Ulterior" "Baetica", "Hispania Citerior" "Tarraconensis" y Hispania Ulterior Lusitania,Carthaginense y "Gallaecia" . Dempués, el conceutu evolucionó hasta incluyir, nes dómines finales del imperiu, a la provincia de "Balearica" y la provincia de "Mauritania Tingitana".
El nome d'España remanez d'Hispania, nome col que los romanos denomaben al conxuntu de la península Ibérica, términu alternativu al nome «Iberia» preferíu polos autores griegos pa referise al mesmu espaciu. Sicasí, el fechu de que'l términu Hispania nun ye de raigañu llatín llevó a la formulación de delles teoríes sobre'l so orixe, dalgunes d'elles revesoses. 
Les etimoloxíes más aceutaes anguaño prefieren suponer un orixe feniciu de la mesma. En 1674, el francés "Samuel Bochart", basándose nun testu de "Gayu Valeriu Catulu" au denomaba a España "cuniculosa" ('coneyera'), propunxo qu'ende podría tar l'orixe de la palabra "España". D'esa forma, deduxo que n'hebréu (llingua semítica, emparentada col feniciu) la palabra "spʰ(a) n" podría significar «coneyu», una y bones el términu feniciu *"i-špʰanim" lliteralmente significa: "'de damanes"' ("špʰanim" ye la forma plural de "šapʰán", 'damán', "Hyrax" "syriacus"), que foi como los fenicios decidieron, a falta d'un vocablu meyor, denominar al coneyu "Oryctolagus cuniculus", animal pocu conocíu por ellos y qu'abondaba n'estremu na península ibérica. Otra versión d'esta mesma etimoloxía sería "ʾi-špʰanim" 'Islla de coneyos' (o, de nuevu lliteralmente, "damanes"). Eta segunda esplicación faise necesaria porque en llatín clásicu la pronunciábase aspirada, faciendo imposible derivala de la S sorda inicial (Lleis de Grimm y Verner).
Otra posibilidá respeutu del raigañu feniciu "Span" ye'l so significáu de "anubríu", qu'indicaría que tomaben a Hispania como un país escondíu y remotu.
El términu Hispania ye llatín, el términu Iberia ye puramente griegu. Dicir español por "iber" o por "hispanus" ye cometer una falta de pertenencia, pos lleva consigo diferencies de dómina y d'ambiente. 
Nos testos que se caltienen de los romanos estos empleguen siempres el nome de Hispania (citada per primer vegada hacia'l 200 e.C. pol poeta "Quintu Enniu"), ente que nos testos calteníos de los griegos éstos usen siempres el nome d'Iberia.
Los romanos estremaron de primeres les Hispanies en dos provincies (197 a. C.), rexíes por dos pretores, la Citerior y l'Ulterior. Les llargues guerres de conquista duraron dos sieglos; ye lo que se conoz como romanización. Cola conquista cortó'l cursu de la civilización indíxena que foi sustituyida pola helenu-llatina. Al traviés d'estos dos sieglos hubo munchos conflictos:
Estrabón fala d'Iberia nel so llibru III de "Xeografía" y ellí comenta:
Casería
La casería ta formada pola casa y les sos dependencies anexes; pol tarrén ya inclusive polos derechos d'aprovechamientu de los montes comunales. La casa asítiase nun espaciu abarganáu denomáu solar, arrodiáu pola antoxana. Nésta asítiense les dependencies anexes: l'horru, el payar, la cuadra y otros espacios dedicaos al almacenamientu. Alredor de la barganal de l'antoxana dispónse'l güertu y los árboles frutales.
Nel tarrén dispónense los espacios pal usu ganaderu y el restu de los usos agrícoles. Les partes más llanes dedíquense al cultivu de ceberes. Estos espacios, denominaos eríes, cortines o lloses, abargánense pa evitar la entrada del ganao.
La casería surde na Edá Media de resultes de la colonización del suelu. La tierra, en manes de la nobleza y del cleru, y darréu de la burguesía, dábase a families de llabradores en parceles de pequeñes dimensiones, en cuenta d'una contraprestación. La clase dirixente esplotaba la tierra y los sos frutos, mentanto los llabradores trabayábenla, llogrando malapenes lo suficiente pa la so sosistencia.
Nel sieglu XVI les caseríes constituyíen l'únicu mediu de vida de los llabradores y una pervalible fonte de riqueza de los grandes dominios territoriales. La casería consolidóse como estructura económica y social en sieglos posteriores, permaneciendo la so estructura hasta finales del sieglu XIX. Los sos calteres esenciales permanecieron hasta mediaos del sieglu XX.
Según la compilación del derechu consuetudinariu asturianu, la casería defínese como:
Como figura xurídica, la comisión parlamentaria redautora de la compilación constató la so vixencia al traviés de resolvimientos xudiciales nos partíos xudiciales d'Avilés, Cangas, Grau, Llaviana, L.lena, Uviéu, Piloña y Siero; al traviés de protocolos notariales, nos distritos notariales d'Avilés, Cangas y L.luarca; y con una «verificación "ictu oculi»" nos conceyos de Cangas, La Ribera, Siero y Tinéu.
Nos nomenclátores d'Asturies, la casería ye una de les categoríes históriques más habituales de les entidaes singulares de población, xuntu cola aldega, la villa y el llugar.
Les normes publicaes pa la ellaboración del nomenclátor de 1930 (Orde ya Instrucción del 8 de marzu de 1930) definen la casería como: 
Nel nomenclátor d'Asturies del 2010, de les 6.943 entidaes singulares que recueye, 2.460 correspuenden a la categoría de casería, la de mayor frecuencia. 475 d'elles permanecen deshabitaes. Pol númberu d'habitantes, la so distribución ye:
Robert H. McNaught
Robert H. McNaught ye un astrónomu nacíu n'Escocia en 1956, descubridor del cometa non periódicu McNaught el 7 d'agostu de 2006.
William Kwong Yu Yeung
William Kwong Yu Yeung (tamién conocíu como Bill Yeung) (chinu: 楊光宇) ye un astrónomu aficionáu nacíu en Hong Kong residente en Canadá qu'usa telescopios asitiaos n'Estaos Xuníos.
Afayó numberosos asteroides y el cometa 172P/Yeung, según l'oxetu J002Y3, que primero se pensó yera un asteroide, pero resultó ser parte del cohete Saturnu V usáu nel Apollo 12. Trabayó nel observatoriu de Rock Finder (códigu 652) en Calgary, Alberta, y agora trabaya dende los observatorios de Desert Beaver (códigu 919) y de Desert Eagle (códigu 333) dambos en Arizona.
Henrique Pereira Rosa
Henrique Pereira Rosa, (18 de xineru de 1946 - 15 de mayu de 2013) foi'l presidente interín de Guinea-Bisáu dende'l 28 de setiembre de 2003 hasta'l 1 d'ochobre de 2005. El so accesu a la presidencia prodúxose a consecuencia del golpe d'Estáu militar que depunxo al entós presidente electu Kumba Ialá. El golpe foi frutu d'alcuerdos ente oficiales políticos, líderes sociales civiles, y el Comité Militar pola Restauración del Orde Constitucional y Democráticu, lideráu por Veríssimo Correia Seabra, que venció a Rosa la presidencia interina catorce díes dempués del golpe.
Sendero Luminoso
Sendero Luminoso (SL), que'l so nome oficial ye Partíu Comunista del Perú (PCP-SL), ye una organización d'enclín ideolóxicu marxista, leninista y maoísta aniciada nel Perú.
La meta de Sendero Luminoso ye trocar les instituciones peruanes, que consideren "burgueses", por un réxime revolucionariu llabrador comunista, presumiblemente empecipiándose al traviés del conceutu maoísta de la Nueva Democracia. En 1980, españó'l conflictu armáu internu nel que participó como principal axente hasta la captura del so líder, Abimael Guzmán Reynoso en 1992, y dempués d'esto namái tuvo actuaciones esporádiques.
Esta organización disputó con dellos otros partíos comunistes peruanos el títulu de Partíu Comunista del Perú a los qu'usualmente s'estremaba pol nome de les sos publicaciones. Asina, el nome «Sendero Luminoso» aportó d'una máxima de José Carlos Mariátegui, fundador del orixinal Partíu Comunista Peruanu, usada na portada d'un periódicu editáu por esta organización:
Los siguidores del grupu son, davezu, denomaos "senderistes." Tolos documentos, periódicos y otros materiales fechos pola organización tán roblaos pol "Partíu Comunista del Perú" (PCP). Los historiadores y académicos refiérense a él como PCP-SL.
La CVR (Comisión de la Verdá y Reconciliación) define a Sendero Luminoso nos siguientes términos:
Teodoricu I
Teodoricu I o Teodoredu (¿? – 451) foi un Yera fíu ilexítimu d'Alaricu. Sicasí, según nueves investigaciones, Teodoricu I yera'l xenru d'Alaricu I. Nel añu 418 asocedió a Walia, reinando hasta'l 451. Con él empieza'l llinaxe de Tolosa (Toulouse). Completó l'asentamientu de los visigodos n'Aquitania y espandió los sos dominios a Hispania. El so nome orixinal yera Þjudareiks ("Rei del Pueblu"), llatinizáu "Theodericus".
Los romanos ordenaren a Walia abandonar Hispania y treslladase cola so xente a Galia. Polo tanto Teodoricu, como'l so socesor, completó los asentamientos visigóticos en Gallia Aquitania II, Novempopulania y Gallia Narbonensis. Pero los visigodos nun teníen accesu al Mar Mediterraneu. Teodoricu aprovechó entós la decadencia del Imperiu romanu pa estender los sos territorios escontra'l sur. Tres la muerte del emperador Flaviu Honoriu y l'usurpación de Joannes en 423, hubo braceos dientro del Imperiu y Teodoricu intentó conquistar Arlés, pero torgó-ylo'l Magister militum Aeciu, que foi asistíu polos hunos. 
Entós los visigodos alcordaron un tratáu y dióse-yos nobles galos como rehenes. Como fechu anecdóticu, puede mentase que'l futuru emperador Avitu visitó a Teodoricu, vivió na so corte ya inclusive educó a los sos fíos.
Suegru del suevu Rechiariu, primer rei católicu d'un reinu xermánicu surdíu de les invasiones del sieglu V.
Alfonsu III d'Asturies
Alfonsu III d'Asturies, rei d'Asturies. Reinó dende 866 a 910. Nació hacia 848, fiu d'Ordoñu I.
Dominó una sublevación vascona en 867 y más tarde otra en Galicia.
En 868 ocupa Oporto y Coimbra en 878.
Obligáu polos sos fíos a exiliase nel valle de Boides (Villaviciosa). 
Cuando muerre la capital se tresllada a Llión, anque'l reinu ye dividíu ente los sos tres fios demientres unos años.
Demientres esti reináu hai de citar les obres d'arte prerrománicu siguiente:
- San Salvador de Valdediós.
- Santu Adrianu de Tuñón.
- San Andrés de Bedriñana.
- Santiago de Gobiendes.
Mando construyir la cruz de la victoria (recubriendo la orixinal de madera, con oru y piedres precioses) autual símbolu d'Asturies.
Década del 2720 e.C.
Década del 2730 e.C.
Década del 2740 e.C.
Década del 2750 e.C.
Década del 2760 e.C.
José Mário Vaz
José Mário Vaz, (10 d'avientu de 1957, Cacheu) ye un políticu de Guinea-Bisáu. Ye Presidente de la República dende'l 23 de xunu de 2014. 
Popularmente conocíu pol llamatu de "Jomav", los sos padres fueron José Vaz y Amelia Gómes. Ta casáu y tien tres fíos. Formóse como economista na Oficina d'Estudios Económicos del Bancu de Portugal en 1982, Lisboa. Miembru del Partíu Africanu pa la Independencia de Guinea y Cabu Verde (PAIGC), resultó elixíu alcalde de Bisáu en 2004, cargu qu'ocupó hasta 2009.
Tabla añal del sieglu XVI e.C.
Tabla añal del sieglu XVII e.C. - Sieglu XVII e.C. | Sieglu XVI e.C. - Tabla añal del sieglu XV e.C.
801 e.C.
802 e.C.
803 e.C.
804 e.C.
805 e.C.
806 e.C.
807 e.C.
808 e.C.
809 e.C.
Juan Gelman
Juan Gelman (Buenos Aires, 3 de mayu de 1930 - Ciudá de México, 14 de xineru de 2014) foi un prestixosu poeta arxentín. Escritor dende la niñez, desempeñóse como periodista, traductor, y militante n'organizaciones guerrilleres. Exiliáu mientres la dictadura militar empecipiada en 1976, retornó a l'Arxentina en 1988 anque asitióse en México. Bona parte de la so vida y obra lliteraria viéronse marcaes pol secuestru y desapaición de los sos fíos y la busca de la so nieta nacida en cautiveriu. Foi'l cuartu arxentín galardonáu col Premiu Miguel de Cervantes, dempués de Jorge Luis Borges, Ernesto Sabato y Adolfo Bioy Casares. Considérase unu de los grandes poetes contemporaneos de fala hispana, y un «espresionista del dolor». A la so muerte, la Presidencia de la Nación Arxentina decretó trés díes de duelu nacional.
Nació en Buenos Aires, nel númberu 300 de la cai Canning -actual Scalabrini Ortiz- en Villa Crespo. Foi'l tercer fíu (l'únicu nacíu n'Arxentina) d'un matrimoniu d'inmigrantes xudíos ucraínos, José Gelman y Paulina Burichson. Deprendió a lleer a los 3 años y pasó la so infancia andando en bicicleta, xugando al fútbol y lleendo. Dende neñu foi simpatizante d'Atlanta, el club de fútbol del barriu, onde años dempués -y pondríen el so nome a la biblioteca, daqué que consideró «l'homenaxe más grande de la so vida». Empezó a escribir poemes d'amor cuando tenía ocho años y espublizó'l primeru a los once (1941) na revista "Coloráu y Negru".
En 1955, foi unu de los fundadores del grupu "El pan duro", integráu por mozos militantes comunistes que proponíen una poesía comprometío y popular y actuaben en cooperativa pa publicar y espublizar los sos trabayos. En 1956 el grupu decidió espublizar el so primer llibru, "Violín y otres cuestiones".
En 1959, influyíu pola Revolución Cubana empezó a xuntar a la vía de la llucha armada n'Arxentina y a disentir cola postura opuesta del Partíu Comunista.
En 1963, mientres la presidencia de Guido, foi encarceláu con otros escritores por pertenecer al Partíu Comunista nel marcu del plan represivu CONINTES, fechu que provocó movimientos de solidaridá y publicaciones de los sos poemes en protesta pola so detención. Dempués de ser lliberáu abandonó'l Partíu Comunista pa empezar a venceyase a sectores del peronismu revolucionariu.
En 1966, empezó a trabayar como periodista na revista Confirmado. Desempeñóse como xefe de redaición de la revista Panorama (1969), secretariu de redaición y direutor del suplementu cultural del diariu La Opinión (1971-1973), secretariu de redaición de la revista Crisis (1973-1974) y xefe de redaición del diariu Noticias (1974). A Noticias llegó en 1973 dende les FAR y, según Gelman, trescurrieron ellí los meyores momentos de la so vida nos medios.
En 1967, integróse a la recién formada organización guerrillera Fuerces Armaes Revolucionaries (FAR), d'orientación guevarista, organización que combatió contra la dictadura militar autodenominada Revolución Arxentina (1966-1973). 
El 12 d'ochobre de 1973, FAR oficializó la so fusión con Montoneros. Sirvió como secretariu de prensa de Montoneros pa Europa, hasta'l so alloñamientu en 1979.
Gustav Stresemann
Gustav Stresemann (Berlín, 10 de mayu de 1878-ibídem, 3 d'ochobre de 1929) foi un políticu alemán nomáu en 1923 canciller y ministru d'Asuntos Esteriores, cargo esti postreru que caltuvo hasta la so muerte. 
Fundador y dirixente del Partíu Popular Alemán (DVP), foi una figura ineludible de la República de Weimar, periodu nel que per aciu la puesta en práutica d'una política pragmática de compromisos llogró qu'Alemaña repunxera parte del pesu diplomáticu y económicu perdíu tres la Primer Guerra Mundial: la so estratexa básase en consiguir meyores nestos terrenes en cuenta de cada concesión alemana. En controlando la hiperinflación qu'amenaciaba la existencia mesma d'Alemaña, Stresemann encaró otros problemes como la ocupación del Ruhr polos exércitos francés y belga, los arreglos de guerra o la cuestión fronteriza llatente dende'l Tratáu de Versalles.
La índole pragmática de la so política procuró-y munchos enemigos y acabó siendo abandonáu por una gran parte de la clase política cola que tuvo que lluchar. Xuntu a Aristide Briand foi l'artífiz del acercamientu francu-alemán y d'otros numberosos alcuerdos diplomáticos que pretendíen estabilizar la situación na Europa de la posguerra, lo que-yos valió a dambos la concesión del Premiu Nobel de la Paz en 1926. Sicasí, esti acercamientu acabóse cola muerte de Stresemann, que supunxo pa la República de Weimar la perda d'ún de los sos postreros defensores.
Cicer arietinum
El garbanzu (Cicer arietinum) ye una especie de lleguminosa, bien estendida na India y nel ámbitu mediterraneu. Trátase d'una planta yerbal, d'aprosimao 50 cm d'altor, con flores blanques o violetes que desenvuelven una vaina en que'l so interior van atopase 2 o 3 granes a lo más. La so periodicidá ye añal. El garbanzu ye una llegume con importantes cualidaes culinaries y nutritives.
L'orixe del cultivu del garbanzu ye aldericáu. Podría asitiase con cierta seguridá nel Mediterraneu Oriental -Grecia, Turquía o Siria-, dende onde s'espandió por toles rexones ribereñes del Mediterraneu con relativa rapidez. Pasó darréu a Persia, al Asia Central y tamién al socontinente indiu. Polo que respeuta al África sosahariana hai motivos pa pensar que s'introduxo con ésitu na rexón de Ghana, anque se documentaron delles especies xabaces con mayor antigüedá n'Abisinia. Los colonizadores españoles introduxéronlu n'América dempués de la so llegada, xorreciendo con ésitu en California, Méxicu y nes rexones de clima secu de tol continente americanu.
El garbanzu ye una planta añal diploide, la so reproducción ye por autogamia y tien un númberu cromosómicu de 2n=16. Los raigaños afonden nel suelu de manera considerable d'ehí que s'afaiga perfeutamente a suelos grebios o secos. El tarmu principal de la planta ye arrondáu y les fueyes que d'él emanen son paripinnaes o imparipinnaes colos foliolos de cantu dentáu. El frutu ye una vaina bivalva con dos o trés semientes nel interior. Les flores remanecen solitaries y la planta puede algamar hasta 60 cm d'altor.
El garbanzu en sí mesmu ye arrondáu, entartalláu pelos llaterales y tien un picu formáu pol relieve de la raigonín. Por estes carauterístiques suel dicise que l'aspeutu global del garbanzu aseméyase al d'una tiesta de carneru colos cuernos endolcaos nos llaos. Bastante ye que munchos de los nomes del garbanzu tán en rellación con esa forma en cabeza de carneru. Asina, la palabra griega "κριός" significa ‘carneru’ y ‘garbanzu’. Inclusive la terminoloxía binomial del garbanzu ("Cicer arietinum") remanez de la pallabra llatina "aries" que significa precisamente ‘carneru’.
El garbanzu ye una planta qu'aguanta bien a la seca. Grana a partir de 10 °C magar que la temperatura óptima pa la guañada ye de 25 a 35 °C. Prefier tierres silizu-magrices y non yelsoses porque'l yelsu del suelu produz un garbanzu d'escasa calidá y duru de cocer. Los terrenos (boreales) si tán empobinaos al sur y al poniente faen granar garbanzos de meyor calidá. L'acidez ideal del suelu pal garbanzu ta entendida ente 6 y 9 de pH.
No que toca a la sema, na rexón mediterranea aveza a facese na primavera, n'África a principios d'avientu, n'Asia mientres el mes d'ochobre. La densidá que tien de respetase ye la d'aprosimao 30 plantes/m². La recueya tien de facese cuando les fueyes pónense marielles. Si ésta ye manual, tienen de cortase les plantes percima del nivel del suelu #atropar dempués pa ensugales, mientres unos 7 díes, enantes de triyales.
Nel edictu de Carlomagno "Capitulare de villis vel curtis imperii" artículu nº 70, apaez mentada col nome de "cicerum italicum".
Por hibridación llográronse numberoses variantes, sobremanera nos países au tienen un gran consumu de garbanzos. Asina, namái na Península ibérica, esisten les variantes: "Fardón, Puchero, Alcazaba, Bujeo, Pedrosillano, Lechoso, Blanco andaluz", o'l de "Fuentesaúco", mentáu na obra de Cervantes.
El garbanzu ye d'una riqueza ablucante no qu'a aportes nutritivos se refier. Ye ricu en proteínes, n'almidón y en lípidos (más que les otres llegumes) sobremanera d'acedu oleicu y linoleicu, que son insaturaos y carentes de colesterol. De la mesma, el garbanzu ye un bon aporte de fibra y caloríes.
La siguiente tabla ilustra la composición nutritiva del garbanzu por 100 gramos:
Petr Pravec
Petr Pravec (nacíu'l 17 de setiembre de 1967 en Třinec) ye un astrónomu checu. Ye un prolíficu descubridor d'asteroides binarios usando estudios fotométricos de curves de lluz. Lidera l'esfuerciu d'un gran consorciu d'estaciones llamáu BinAst, pa reparar la multiplicidá de los asteroides cercanos a la Tierra y les poblaciones interiores del cinturón d'asteroides. Descubrió 289 asteroides, 112 solu y 177 xunto con otros astrónomos.
Ye miembru de l"'Academia de la Ciencies de la República Checa", y l'asteroide (4790) Petrpravec ta nomáu nel so honor.
Amherst
El términu Amherst pue referise a:
Ralph Waldo Emerson
Ralph Waldo Emerson (Boston, Massachusetts, 25 de mayu de 1803 – Concord, Massachusetts, 27 d'abril de 1882) foi un escritor, filósofu y poeta estaunidense. Líder del movimientu del trescendentalismu a principios del sieglu XIX, les sos enseñances contribuyeron al desenvolvimientu del movimientu del «Nuevu Pensamientu», a mediaos del sieglu XIX.
Nació en Boston, Massachusetts, el 26 de mayu de 1803, fíu de Ruth Haskins y William Emerson, un ministru unitariu. Reicibió'l nome de Ralph, como l'hermanu de la so madre, y Waldo como'l padre de la so bisagüela. Foi'l segundu de cinco fíos que sobrevivieron hasta la edá adulta; los otros foron William, Edward, Robert Bulkeley y Charles. Los otros trés neños —Phebe, John Clarke y Mary Caroline— morrieron n'edá tienra.
El padre yera un pastor unitarista que morrió por un cáncer d'estómagu casi dos selmanes primero qu'Emerson cumpliera ocho años, dexando a la so familia nuna absoluta probeza, de la que salieron aceutando la caridá y almitiendo güéspedes. Crióse con so madre, cola ayuda d'otra muyer de la familia, la so tía Mary Moody Emerson, que tuvo un efectu particular en Ralph. Vivió delles temporaes cola familia y caltuvo con Emerson una constante correspondencia hasta la so muerte en 1863. La so madre compúsoseles por que tolos sos fíos los almitieren na Universidá de Harvard con beques, y ellí foi a parar Ralph Waldo cuando cuntaba catorce años.
Fixo un llargu viaxe per Europa ente 1832 y 1833; salió a bordu del Jasper el día de Navidá de 1832, diendo hasta Malta. Pasó dellos meses n'Italia, visitando Roma, Florencia y Venecia, ente otres ciudaes. Tando en Roma, atopóse con John Stuart Mill, que-y dio una carta d'encamientu pa conocer a Thomas Carlyle. Foi hacia Suiza, xunto con un grupu de pasaxeros pa visitar la casa de Voltaire en Ferney «protestando tol camín pol despreciu de la so memoria».
Emerson tornó a los Estaos Xuníos el 9 d'ochobre de 1833, y camudóse cola so madre a Newton, Massachusetts, pa vivir col so güelu el doctor Ezra Ripley nuna casa que denomaríase más tarde "The Old Manse." Viendo la crecedera del movimientu del Lyceum, que daba conferencies sobremanera tipu de temes, Emerson creyó na posibilidá d'una carrera como caderalgu. El 5 de payares de 1833, dio la que sería la primera de más de 1500 conferencies, aldericando los Usos de la Hestoria Natural en Boston. Esta yera una esplicación estendida de les sos esperiencies en París. Nesta conferencia, sentó les bases de les sos más importantes creencies ya idees que más tarde desenvolvería nel so primer ensayu publicáu sobre la "Naturaleza":
Publicó de mou anónimu'l so primer llibru, "Nature" ("Naturaleza"), el 9 de setiembre de 1836, nel qu'esponía los fundamentos de la so filosofía.
El 31 d'agostu de 1837 pronunció un discursu, agora famosu, na sociedá Phi Beta Kappa, "The American Scholar" ("L'estudiante americanu"), depués conocíu como An Oration, Delivered before the Phi Beta Kappa Society at Cambridge. Foi recoyíu pa una coleición d'ensayos (qu'incluyíen la primer edición de "Naturaleza") en 1849. Los amigos afaláronlu a publicar la charra, y asina lo fixo, pola so propia cuenta, nuna edición de 500 copies que s'escosaron nun mes. Nesti discursu, Emerson declaró la independencia lliteraria nos Estaos Xuníos y llamó a los americanos a crear un estilu propiu, independiente del Européu, conseña que Walt Whitman tomaría como unu de los sos principales propósitos lliterarios. James Russel Lowell, estudiante de Harvard nesa dómina, denomólu «un eventu ensin paralelu nos nuesos añales lliterarios». Otru miembru de l'audiencia, el reverendu John Pierce, denomólu «un discursu n'apariencia incoerente ya inintelixible».
619 (dixebra)
El númberu 619 puede facer referencia a:
Sieglu XXVII
El Sieglu XXVII va entamar el 1 de xineru de 2601 y va rematar el 31 d'avientu de 2700.
Sieglu: Tabla añal del sieglu XXVII (Sieglu XXVI - Sieglu XXVII - Sieglu XXVIII)
Sieglu XXVIII
El Sieglu XXVIII va entamar el 1 de xineru de 2701 y va rematar el 31 d'avientu de 2800.
Sieglu: Tabla añal del sieglu XXVIII (Sieglu XXVII - Sieglu XXVIII - Sieglu XXIX)
Sieglu XXIX
El Sieglu XXIX va entamar el 1 de xineru de 2801 y va rematar el 31 d'avientu de 2900.
Sieglu: Tabla añal del sieglu XXIX (Sieglu XXVIII - Sieglu XXIX - Sieglu XXX)
Sieglu XXX
El Sieglu XXX va entamar el 1 de xineru del 2901 y va rematar el 31 d'avientu del 3000.
Sieglu: Tabla añal del sieglu XXX (Sieglu XXIX - Sieglu XXX - Sieglu XXXI)
Mileniu I
El Mileniu I foi'l primer mileniu de la era común qu'entamó'l 1 de xineru del añu 1 y finó'l 31 d'avientu del 1000.
Aberdeen
Aberdeen [/æbəˈdiːn/] (escocés: Aiberdeen gaélicu: "Obar Dheathain" /ˈopər ˈʝɛhɪn/) ye una ciudá y un conceyu d'Escocia (Reinu Xuníu). Conócenla como "La Ciudá de Granitu" y ye la tercer ciudá en tamañu d'Escocia, con una población d'aprosimao 210 000 habitantes. Constitúi un importante centru comercial y ye amás el principal puertu marítimu del nordeste d'Escocia y pela rodiada de la ciudá alcuéntrase allugáu l'aeropuertu.
Describiéronse asentamientos na estaya d'Aberdeen dende polo menos el 6000 a. C.
La primer referencia que tenemos ye l'itinerariu de la incursión fecha por Severu nel norte d'Escocia nel sieglu III, nel qu'Aberdeen recibe'l nome de "Devana", esto ye "Ciudá na ribera del Deva" (o Dee). Anque'l llugar nun va garrar importancia hasta 1179 cuando Guillermu'l Llión concéde-y un fueru, confirmáu darréu por David I.
En 1319 concedióse-y l'estatutu de burgu real.
En 1336 Eduardu III d'Inglaterra quema la ciudá, pero reconstruyéronla aína y ampliáronla col nome de "Nueva Aberdeen".
Los archivos municipales son los más antiguos d'Escocia, datando de 1398.
Anguaño caltién el títulu de Capital Petrolera d'Europa, gracies a la provisión estensiva de petroleu crudo estrayío de la mar del Norte.
Les industries rellacionaes col petroleu y el gas son les mayores fontes de riqueza de la ciudá.
La llingua tradicional de la ciudá ye l'escocés (una llingua xermánica), magar que güei la llingua más falada ye l'inglés.
El gaélicu escocés  fálenlu un 0,66 % de la población, a la qu'hai qu'añader un 0,54 % que lo entiende (2001).
Claudiu II
Marcu Aureliu Claudiu Góticu (en llatín, "Marcus Aurelius Valerius Claudius Augustus"; 10 de mayu de 213 - xineru de 270) gobernó l'Imperiu romanu ente los años 268 y 270. La so figura divinizóse poco dempués de morrer.
Los sos oríxenes son poco claros. Alderícase si provenía de la rexón de Sirmio (en Panonia Inferior) o de Dardania (Mesia Cimera). 
Llegó al tronu tres la muerte del emperador Galienu como resultáu d'una combalechadura, en setiembre o n'ochobre de 268, mientres l'asediu de "Mediolanum", onde s'abellugara l'usurpador Aureolu. Les tropes aclamaron a Claudiu a pesar de dellos rumores sobre la so participación na combalechadura qu'acabó cola vida del so predecesor. De siguío dirixóse a Roma pa llograr la confirmación del Senáu y amosa-y el so respetu, yá que nun quería cometer el mesmu fallu que l'emperador Maximinu, qu'enxamás trió Roma dempués de la so aclamación como emperador y, arriendes d'ello, dio amueses d'una evidente desconsideranza escontra'l Senáu.
La estancia del nuevu emperador en Roma supunxo un debilitamientu del "«limes»" danubiano. Ello permitió a la tribu xermánica de los alamanes cruciar los los Alpes y afarar el norte d'Italia. Claudiu respondió aína, ganándolos na batalla del llagu Benaco (güei llagu de Garda). Por esta victoria concedióse-y el títulu de "Gemánicu Máximu".
A finales del añu 268 o principios del 269 Claudiu tuvo que faer frente al enorme exércitu de los godos qu'invadiera Ilírico y Panonia. Claudiu dexó al so hermanu Quintilu al mandu de los exércitos de la rexón occidental del imperiu y empobinó escontra los Balcanes. Na batalla de Naissus, les lexones romanes empobinaes por Claudiu, xunto col so xeneral de caballería, el futuru emperador Aurelianu, llograron una histórica victoria sobre los godos. Los romanos tomaron milenta prisioneros y destruyeron la caballería goda. Refugaron a les fuerces godes al otru llau del Danubiu y dexaron de ser una amenaza pal Imperiu romanu mientres aprosimao un sieglu. Esta victoria, una de les más importantes de les lexones romanes, fíxo-y ganar el nomatu de "Góticu", que ye como se-y conoz hasta los nuesos díes. 
Dempués d'estabilizar la situación nes provincies de los Balcanes ,Claudiu dirixóse escontra l'Imperiu Galu, que taba gobernáu dende faía 15 años pol usurpador Póstumu y los sos socesores, ya incluyía Britania, Galia y Hispania. Claudiu II llogró delles victories, y recuperó'l control de Hispania y el valle del Ródano, na Galia. Esto sentó les bases pa la destrucción final del Imperiu galu mientres el reináu d'Aurelianu. Con too y con eso, Claudiu nun vivió lo bastante pa consiguir el so oxetivu de reunificar los territorios que se dixebraren del Imperiu: l'Imperiu Galu, n'occidente, y el Reinu de Palmira, n'oriente. 
A principios de 270 Claudiu taba nel Baxu Danubiu faciendo frente a una nueva invasión de los vándalos, cuando hebo una invasión de les provincies de Retia y Nórico polos "jutungos". Claudiu dexó a Aurelianu al mandu de les operaciones nos Balcanes y dirixóse rápido a Sirmium (Sremska Mitrovica en Voivodina), afitando'l so cuartel xeneral (branu de 270), yá que dende ellí podía coordinar meyor la defensa escontra los bárbaros. Sicasí, poco dempués amalucó mientres una andancia (posiblemente de peste o de viruela) qu'afaró les provincies del Imperiu y morrió en xunetu o agostu de 270. Dizse qu'antes de la so muerte nomó a Aurelianu como'l so socesor, magar que'l so hermanu Quintilu usurpó'l poder poco dempués de morrer Claudiu.
El Senáu divinizólu darréu como "Divus Claudius Gothicus", siendo ún de los pocos emperadores romanos tan homenaxaos pol pueblu.
Claudiu II Góticu ye tamién protagonista d'una lleenda tardiega que-y fai responsable del martiriu del presbíteru cristianu llamáu Valentín, que casaba de callao a los soldaos de Claudiu, desafiando la orde imperial que prohibía'l matrimoniu a los soldaos profesionales. Según el relatu, que nun se remonta más allá de la dómina de Geoffrey Chaucer, tala execución tuvo llugar el 14 de febreru de 269.
Llista d'emperadores romanos
Esta ye una llista de los emperadores romanos coles dates nes qu'empecipiaron y finaron los mandatos. En cursiva, aquellos pretendientes que nun puen considerase como braeros mandatarios, o que'l so control llendábase namái a una parte del Imperio, y en negrina'l nome pol que conocíen comúnmente al emperador.
Cartón
El cartón ye un material formáu por delles capes de papel superpuestes, a base de fibra virxe o de papel recicláu. El cartón ye más gruesu, duru y resistente que'l papel.
Hai dellos tipos de cartón que s'usen pa fabricar embalaxes y envases, básicamente caxes de diversos tipos. La capa cimera puede recibir un acabáu distintu llamáu «estuco» que-y confier mayor vistosidá.
Grosez y volume son aspeutos significativos na ellaboración del cartón; a la fin, el productu tien de soportar los pesos de les cargues, equipaxe y los demás usos, calteniendo la so forma. Xeneralmente tán compuestos por dos o más capes p'ameyorar la calidá. Inclusive con capes entemedies corrugaes como nel casu del cartón onduláu.
Harry Potter (personaxe)
Harry James Potter ye'l protagonista de la serie "Harry Potter" de J. K. Rowling. Lo más de la trama de los llibros cubre siete años na vida del güérfanu Potter que, nel so decimoprimer cumpleaños, entérase de que ye un magu. Asina, asiste al Colexu Hogwarts de Maxa y Bruxería pa prauticar la maxa so la guía del atentu director Albus Dumbledore y d'otros profesores. Harry tamién afaya que yá ye famosu a lo llargo la comunidá máxica de la novela, y que'l so destín ta atáu al de Lord Voldemort, el magu tenebrosu mundialmente tarrecíu y asesín de los sos padres.
Acordies con Rowling, la idea tanto pa los llibros de "Harry Potter" como pal so personaxe epónimu vieno mentes esperaba un tren atrasáu dende Manchester hasta Londres en 1990. Ella dixo que la so idea pa "esti neñu flacu, con pelo negru y gafines que nun sabía que tenía poderes máxicos, foi faciéndose cada vez más real énte min". Mentes desenvolvía les idees pal so llibru, ella tamién decidió faer a Harry un güérfanu qu'asistía a un internáu llamáu Hogwarts. Ella desplicó nuna entrevista en 1999 con "The Guardian": "Harry HABÍA ser un güérfanu — pa ser un axente llibre, ensin mieu de falla-y a los sos padres, deceicionalos... y Hogwarts HA ser un internáu —¡la metá de les coses importantes asoceden de nueche! Depués ta la seguridá. Tener un fíu propiu refuercia la mio creyencia de que los neños sobre manera quieren seguridá, y eso ye lo que Hogwarts-y ufierta a Harry."
La muerte de so madre'l 30 d'avientu de 1990 inspiró a Rowling a escribir a Harry Potter como un neñu naguando polos sos padres muertos, los sos sentimientos faciéndose "muncho más fondos, muncho más reales" qu'en borradores anteriores, por cuenta de qu'ella mesma rellacionábase con él. Nuna entrevista en 2000 con "The Guardian", Rowling tamién estableció que'l personaxe de Wart na novela de T. H. White "Camelot" ye ""l'ancestru espiritual de Harry."" Finalmente, estableció la data de nacencia de Harry como'l 31 de xunetu, la mesma que la d'ella. Sicasí, ella caltuvo que Harry nun taba direutamente basáu en nenguna persona real: ""Él namái salió d'una parte de min"".
Rowling tamién caltuvo que Harry ye un modelu afayadizu a siguir na vida real pa neños. "La ventaya d'un héroe o heroína ficticiu ye que puen conocelu meyor de lo que puen conocer a un héroe real, dalgún d'ellos nunca conoceríen [...] si a la xente-y presta Harry y s'identifica con él, toi complacida, porque piensa qu'él ye bien prestosu."
Mega Drive
Sega Mega Drive ye una videoconsola de sobremesa producida por SEGA, llanzada al mercáu en 1988. Esta videoconsola ye la socesora direuta de la Sega Master System y la primera videoconsola de 16 bits de Sega. Compitió escontra la SNES de Nintendo, como parte de les videoconsoles de cuarta xeneración. N'Europa, incluyendo España, la consola llegó en 1990.
En tolos países d'América sacante Brasil, la consola comercializóse sol nome de Sega Genesis y tuvo un mercáu ampliu. La primer versión de la Mega Drive asoleyóse en Xapón n'ochobre de 1988. Descontinuóse en 1998, anque hai dellos fabricantes con llicencies que siguen cola so fabricación, incluyendo a Majesco y Tect Toy sol nome de Genesis 3 y munchos otros clones ensin llicencia. La consola cuntó con un xuegu (Virtua Racing) que yera tridimensional dafechu, gracies al chip SPV (Sega Virtua Processor) mui paecíu al chip FX de Super Nintendo, pero a diferencia d'esta, Sega namái lu usó nesti videoxuegu.
Inda la Sega Master System foi un ésitu de ventes n'América del Sur y Europa, nun llogró espertar l'interés de los mercaos de Xapón y Estaos Xuníos, que metanes de los 80 taben apoderaos por Nintendo col 92% y 95% del mercáu, respeutivamente. P'algamar una drástica medría de vientes, Sega desendolca una máquina nueva que superaria téunicamente al meyor hardware del mercáu d'entós: los ordenadores de 16 bits Commodore Amiga y Atari ST.
Darréu que los xuegos arcade System 16 de Sega son nesi momentu bien populares, el direutor executivu de SEGA, Hayao Nakayama, decide que la nueva consola sía tamién de 16 bits. El procesu de diseñu final acaba apurriendo 3 plaques arcade nueves: Mega-Tech, Mega Play, y System C. Los xuegos recreativos desendolcaos pa eses plaques puen portase de mou cenciellu y rápidu a la consola nueva.
La Sega Mega Drive llanzóse en Xapón en 1988. En 1989 SEGA nun algama acutar los drechos llegales del nome n'Estaos Xuníos. Poro, conozse a la consola como "Sega Genesis" nel restu d'América, quitante en Brasil (país onde tamién se llanzó la Master System a finales de los 80's).
Gracies a llanzamientos clave como "Sonic the Hedgehog" y a un catálogu de xuegos deportivos ampliu, la consola foi perbién recibida pol públicu estaunidense, onde lideró'l mercáu ente 1991 y 1994, compitiendo direutamente cola TurboGrafx 16 de NEC Corporation, y sobremanera cola SNES.
Master System
La Master System, comercializada en Xapón sol nome SEGA Mark III, ye una consola de videoxuegos de 8 bits basada en cartuchos, que foi desenvuelta por Sega. Anque tuvo bien por detrás en vientes fora de Europa, Brasil y con un ésitu moderáu en Arxentina, la esperiencia sentó los cimientos por que Sega siguiera col so lideralgu nesos mercaos mientres la siguiente xeneración cola Sega Mega Drive. El so cese de producción, con esceición de Brasil, foi en 1996.
La Mark III foi la sucesora de la SG-1000, la primer consola creada por Sega. Foi llanzada en Xapón el 20 d'ochobre de 1985. Al añu siguiente poner a la vienta'l xuegu "Alex Kidd in Miracle World", y Alex Kidd, el so protagonista, convertir na mascota non oficial de Sega hasta principios de los noventa.
El sistema foi rediseñado pa vendelo nel mercáu de Estaos Xuníos col nome de Sega Master System en xunu de 1986, un añu dempués del llanzamientu de la Nintendo Entertainment System. Salió a la vienta a un preciu de $200. Darréu foi llanzada por tol mundu en 1987 col nuevu nome. Esi mesmu añu apaez una versión de la Master System en Xapón, que les sos úniques diferencies cola Mark III son la carcasa, qu'agora ye similar a la usada nel restu del mundu, y qu'inclúi de serie, integrada dientro de la mesma máquina, la unidá FM, un accesoriu opcional de la Mark III con un chip de soníu FM Yamaha. Esti accesoriu nunca salió de Xapón, nin integráu nin como añedíu por separáu.
Anque más avanzada técnicamente que la Nintendo Entertainment System, nun algamar n'EE.XX. el mesmu nivel de popularidá. Esto haise atribuyíu a delles causes, ente elles el retrasu nel llanzamientu y un númberu de cartuchos d'otres compañíes distintes a Sega enforma menor. Esto postreru debíu al draconiano contratu que Nintendo obligaba a suscribir a quien queríen llicenciar xuegos pa la NES, con clauses de exclusividad o retrasos de dellos años ente l'apaición d'un xuegu en NES y n'otres plataformes (esto valió-y delles reprimendas del gobiernu xaponés, pero siguió nos sos trelce hasta la so derrota llegal por Codemasters). La Master System vendió 125.000 consoles nos primeros cuatro meses, y la NES 2.000.000. 
Nintendo tenía'l 90% del mercáu norteamericanu daquella. Hayao Nakayama, el CEO de Sega, decide nun gastar munchos esfuerzos nun mercáu apoderáu pola NES. En 1988, viéndense los derechos de la Master System n'USA a Tonka, pero la so popularidá nun para de cayer. La decisión ye considerada como bien mala, pos Tonka nunca comercializara una videoconsola y nun tenía idea de que faer con ella.
En 1990, Sega algamara l'ésitu cola Sega Mega Drive/Sega Genesis y como resultancia recupera los derechos de Tonka sobre la SMS. Diseña entós la Sega Master System II, una nueva consola muncho más llixera y pequena pero que p'abaratar costos de producción, escarez del botón de reset, de toma Audiu/Video, del bus d'espansión y del slot de tarxeta de la orixinal.
Al empar llanza un adaptador de Master System pa Mega Drive/Genesis, que sí que tien el slot de tarxeta y usa la circuitería de la Mega Drive (que, de fechu ye dos consoles nuna, inclusive con dos xuegos de chips gráficos y de soníu), que precisamente inclúi tomar d'A/V. Cuando Sega Game Gear ye llanzada al mercáu, unu de los sos periféricos, Master Gear Converter dexaría a esta consola portátil ensertar cartuchos de Master System.
Nun esfuerzu de lluchar contra'l "Super Mario Bros." de Nintendo el nuevu sistema inclúi en ROM el xuegu "Alex Kidd in Miracle World", y darréu "Sonic the Hedgehog", que s'executaben si nun s'ensertaba un cartuchu. Sega entornar en promocionar el nuevu sistema, pero'l cambéu de xeneración yá se produxera y nada llogró.
En Xapón la consola foi abandonada al salir a la vienta la Sega Mega Drive. En 1991, les vientes n'América del Norte yeren prácticamente inesistentes, polo que decide abandonase esi mercáu tamién, pa intentar potenciar en mayor midida'l creciente ésitu de la Sega Genesis.
En Europa, Sega comercializa la Master System en dellos países, incluyendo dalgunos nos que Nintendo nun viende les sos consoles. Viéndese abondo bien en Alemaña onde ye distribuyida por Ariolasoft dende l'iviernu de 1987. Los desarrolladores europeos crearon munchos xuegos pa la SMS y pollo ye capaz de superar a la NES en Europa. Nintendo vese forzada a llicenciar dellos xuegos populares de la SMS nesti mercáu. La Master System tuvo soporte hasta 1996 en Europa. Cuando se dexa de fabricar Sega puede concentrara na so nueva Sega Saturn. Les vientes en Australia nun son tan bones como les de la NES, pero cimeros proporcionalmente a les de Norteamérica. En Nueva Zelanda ye un ésitu de vientes - por cuenta de que la NES nun tien muncha influencia - y ye soportada hasta 1997.
Brasil ye'l mercáu nel qu'algama más ésitu, pos inclusive anguaño sígense vendiendo consoles. El responsable d'ello ye Tec Toy, distribuidor en Brasil de Sega. La primer diferencia ye que les Master System I ya II son dambes del mesmu aspeutu que la Master System I nel restu de países. La Sega Master System III, anque exteriormente similar a la Master System II, incorpora na so circuitería varios de les meyores de la Sega Game Gear, polo que'l tamañu máximu de cartuchu ROM pasa de 4 Mbits (512 Kilobytes) a 8 Mbits (1024 Kilobytes). Esto fai que dalgunos de los xuegos desenvueltos por Tec Toy namá puedan executase nesta máquina y non nel restu de Master System. Trai na ROM interna "Sonic the Hedgehog". En 2002 rellánzase camudando'l color de la carcasa a blancu y con dellos packs de xuegos, el mayor colos siguientes:
Tamién se llanza un modelu "ensin cables" qu'usa una antena pa unviar les imaxes a la televisión, ya incorpora el mandu na consola. Llámase-y Master System Super Compact. Y pa'l públicu femenín, una versión en rosa llamada Master System Girl. Dambes son bien cotizaes polos coleccionistes, especialmente la rosa.
Apocayá llanzóse la Master System Handy, que sigue'l cercu d'otres consoles nun mandu. Escarez de slot de cartuchos y funciona con 4 piles o un adaptador de corriente. Namá tien salíes RCA d'Audiu/Video y 27 xuegos internos. Y, de nuevu, un botón reset.
Nel apartáu soft, y con llicencia espresa de Sega pa ello, Tec Toy afai dellos títulos a personaxes locales. Asina "Wonder Boy in Monster Land" pasa a ser Monica non Castelo do Dragao, onde Wonder Boy ye sustituyíu por Monica (el popular personaxe infantil de Maurício de Sousa: en Brasil tien hasta parque temáticu propiu) y l'espada flamíxera pola so conejito de felpa, col que exorciza bisarmes y pantasmes. Sapu Xule (otru personaxe popular) tamién ve como'l so sprite sustitúi al protagonista d'otros dos xuegos xaponeses. TransBot pasa a ser Nuclear Creature. Pero en llugar de conformase con esplotar lo esistente y como muncho treslladalo al portugués, crean nuevos desenvolvimientos, tantu de temes locales como Sítio do Pica Pau Amarelo (llugar onde se desenvuelven munches de les obres del autor brasileñu Monteiro Lobato) y Castelo Ra-Tim-Bum (serie de la emisora TV Cultura), como crean una escelente adaptación de Street Fighter II, o son los primeres en presentar en 8 bits a Tails, el foín de dos coles indixebrable compañeru de Sonic. La conversión de xuegos de Game Gear a Master System ye tamién una constante.
Corea del Sur ye un casu especial. Ellí Samsung comercializa la Gam*boy, una Master System I con llicencia (anque otres fontes calificar de pirata, nun ye asina), pero la semeyanza del nome cola Game Boy causa'l so cambéu a Aladdinboy (Samsung va llamar a la Mega Drive Super Aladdinboy). El formatu de los sos cartuchos ye'l mesmu que'l xaponés, pero ellí publicar munchos xuegos occidentales inéditos en Xapón (de forma llegal o pirata)
La Sega Game Gear ye una portátil, tamién de Sega, que'l so hardware ta basáu nel de la Master System, pero ameyorando la paleta de colores (4096 colories frente a 64, anque en dambos casos namá 32 pueden usase coles mesmes), ampliando'l tamañu de cartuchu (lo que dexa escenarios y efectos sonoros mayores) y añediendo un puertu de comunicaciones pa conectar dos consoles en partíes multijugador. A diferencia del restu de la primer xeneración de consoles de mano en color, ye capaz d'amosar imaxes de TV na so pantalla por aciu un accesoriu sintonizador.
La Master System ye capaz d'utilizar los mandos de Mega Drive, pero namá reconoz 2 botones y la cruceta. Dellos modelos de terceros son incompatibles.
La Master System ye una de les consoles más emulada. La mayor parte de los emuladores d'esta consola suelen incluyir tamién soporte pa emular la Sega Game Gear, con capacidá de autodetectar si una imaxe ROM vien de una o otra consola. Ente los distintos programes que pueden atopase cabo destacar el meyor emulador de Master System pa PC que ye'l famosu Meka, con soporte pa GNU/Linux, DOS y Windows.
Unu de los dispositivos más exóticos con soporte de emulación fueron el reproductores de DVD (delles cases contrataron el soporte oficial Sega pa ello, pero los eternos discutinios ente los equipos d'USA y Xapón mandar al traste y a la llista de los más buscaos por coleccionistes).
Mención especial merez l'adaptador Master System Converter para Mega Drive. Hasta qu'un aficionáu xaponés nun publicar semeyes d'un adaptador abiertu, creíase qu'usaba circuitería especial, pero en realidá namá había un condensador (amás de los conectores) soldáu a unu de los contactos. Esto dio la clave de qu'en realidá, calteniendo alta esa señal, dicíase-y a la consola que se reconfigurara como Master System. L'afayu por otros coleccionistes de cartuchos pirates de Mega Drive con namá xuegos de 8 bits, confirmó'l fechu. Amás, la mesma Sega llanzó en Xapón una versión de la primer entrega de la saga Phantasy Star que s'aprovechaba d'esti fechu, incluyendo dientro del mesmu cartuchu'l mesmu xuegu que para Master System. Pero afaya una oportunidá d'oru perdida: bastara un simple conmutador y el condensador pa poder vender la Mega Drive como dos consoles nuna, daqué bien apreciáu pol mercáu xaponés onde l'espaciu en casa val oru. Pero quiciabes se tarreció qu'eso perxudicara les vientes ya inclináronse pol accesoriu caru, pero dotáu de soporte pa gafes 3D.
Ente los xuegos que fueron llanzaos pa Master System, pueden atopase títulos que merez la pena recordar, ente ellos:
Esti artículu basar nel de la Wikipedia inglesa y n'información de El Muséu de los 8 Bits so llicencia Creative Commons Atribución.
Alfonsu X de Castiella
Alfonsu X de Castiella, llamáu «el Sabiu» (Toledo, 23 de payares de 1221-Sevilla, 4 d'abril de 1284), foi rei de Castiella ente 1252 y 1284, tres el Tratáu de Tordehumos.
A la muerte del so padre, Fernandu III «el Santu», volvió a entamar la ofensiva escontra los musulmanes, y ocupó Xerez (1253), afaró'l puertu de Rabat, Salé (1260) y conquistó Cádiz (c. 1262). En 1264, tuvo que faer frente a una importante revuelta de los mudéxares de Murcia y el valle del Guadalquivir. Como fíu de Beatriz de Suabia, aspiró al tronu del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu, proyeutu al que dedicó más de la metá del so reináu ensin llograr ésitu dalgunu. Los últimos años del so reináu fueron especialmente aveseos, darréu del conflictu socesoriu provocáu pola muerte prematura del so primoxénitu, "Fernando de la Cerda", y la minoridá de los sos fíos, lo qu'acabó na rebelión abierta del infante Sancho y gran parte de la nobleza y les ciudaes del reinu. Alfonsu morrió en Sevilla mientres esta revuelta, non ensin enantes desheredar al so fíu Sanchu.
Llevó una activa y beneficiosa política económica, reformando la moneda y la facienda, concediendo numberoses feries y reconociendo al "Honráu Conseyu de la Mesta".
Tamién ye reconocíu pola obra lliteraria, científica, histórica y xurídica fecha pol so escritoriu real. Alfonsu X patrocinó, supervisó y, davezu, participó cola so propia escritura y en collaboración con un conxuntu d'inteleutuales llatinos, hebreos ya islámicos conocíu como "Escuela de Traductores de Toledo", na composición d'una inxente obra lliteraria qu'empecipia en bona midida la prosa en castellán.
En 1935, reconózse-y como astrónomu nomando nel so honor al cráter llunar «Alphonsus».
Economía de Guinea-Bisáu
Ún de los países más probes del mundu, la economía llegal de la Guinea-Bisáu depende principalmente de l'agropecuaria y de la pesca, pero'l tráficu de drogues ye probablemente'l tipu de comerciu más rentable. Los plantíos d'anacardu crecieron considerablemente nos últimos años. El país esporta pexes y frutos del mar asina como pequeñes cantidaes de maní, palmito y madera.
DATOS ECONÓMICOS BÁSICOS 2002
Sonic the Hedgehog (personaxe)
El grupu internu de desendolcu de SEGA AM8 fixo la mayoría de los bocetos del personaxe, ente los que tuvo un armadillu (dempués apaecería Mighty), un señor gordu (que dempués sedría la base del rival de Sonic, el Dr Eggman) y un coneyu. La opción que s'escoyó definitivamente foi un corpuspín, diseñáu por Naoto Ohshima, que sedría llamáu 'Sonic'.
AM8 entamó'l desendolcu del xuegu y pasó a llamase dende entós hasta anguaño como Sonic Team (Ello ye que sacante AM2, tolos grupos AM# de Sega terminaron camudando los sos nomes).
Los cambeos de diseñu más destacaos que sufrió'l personaxe produxéronse primero, más llevemente, col llanzamientu de "Sonic the Hedgehog 2" camudando la cadarma de la cabeza y los escayos que sero desfadríense y volveríen al modelu antiguu, y segundu, más destacáu, col llanzamientu de "Sonic Adventure" en 1998 coles oxetivu de consiguir una imaxe corporativa nueva de SEGA más moderna, optando escoyendo trazaos más dinámicos y flexibles, diseños más estilizados, y otorgándo-y iris verde a los güeyos (qu'hasta entós, dende la so creación, yeren negros dafechu qu'a la fin foron los güeyos verdes dafechu). Esti cambéu estéticu tamién se produxó en Tails, Amy, Knuckles, Dr.Eggman, Metal Sonic, y práuticamente tolos personaxes nuevos siguieron esa mesma llinia.
Según dellos cómics, Sonic yera nun principiu marrón. Pero al algamar la velocidá del soníu (gracies a les zapatielles que-y dio'l Dr. Eggman) vuélvese azul. Dizse que SEGA quixo da-y el mesmu color azul que les lletres del logotipu de la empresa. Sonic ye'l personaxe de videoxuegos con más sonadía y conocencia a nivel mundial, xunto con Mario
Sonic, na mayoría de los videoxuegos, presenta una personalidá aventurera, decidida, confiáu de sigo mesmu y daqué egocéntricu y presumíu, pero magar d'eso siempres ayuda a cualesquier ser que s'alcuentre en problemes. La so comida favorita según dellos manuales y espectáculos de TV son los perrinos calecíos, anque tamién los xelaos y la comida puxarra polo xeneral. En delles ocasiones nótase qu'esfruta de burllase de los sos enemigos y delles vegaes de los sos propios amigos, nun lo fai con mala intención. El so meyor amigu ye Tails, a quien conoció nos acontecimientos de Sonic the Hedgehog 2. El so principal rival considérase Shadow, pero Metal Sonic (una copia robótica del corpuspín creáu pol doctor Robotnik) ye tamién ún d'estos. El so principal propósitu ye parar los planes del Doctor Eggman, magar ser un héroe ye relaxáu, présta-y faer coses peligroses por diversión, y el so pasatiempu favoritu ye correr.
Minecraft
Minecraft ye un videoxuegu de construcción, de tipu «mundu abiertu» o "sandbox" creáu originalmente pol suecu Markus Persson (conocíu comúnmente como "Notch"), y darréu desenvueltu pola so empresa, Mojang AB. Foi llanzáu públicamente'l 17 de mayu de 2009, dempués de diversos cambeos foi llanzada la so versión completa'l 18 de payares de 2011.
Un mes antes del llanzamientu de la so versión completa, el 18 d'ochobre de 2011, foi estrenada una versión pa Android, y el 17 de payares del mesmu añu foi llanzada la versión pa iOS. El 9 de mayu de 2012 foi llanzada la versión del xuegu pa Xbox 360 y PS3. Toles versiones de Minecraft reciben actualizaciones constantes dende'l so llanzamientu. El 11 de payares de 2014, Minecraft llanzó la so edición pal apartáu de PlayStation Vita, desenvuelta por Mojang y 4J Studios, esta versión presenta les mesmes actualizaciones y similares característiques que les otres versiones de consola; amás, cuenta col sistema de vienta cruciada, ye dicir que al mercar la versión de PlayStation 3 adquierse tamién la de PlayStation Vita. A setiembre de 2014 vendiérense más de 54 millones de copies.
El 15 de setiembre del 2014, foi adquiríu pola empresa Microsoft por un valor de 2500 millones USD. Esti sucesu provocó l'alloñamientu de Markus Persson de la compañía. El 1 de payares de 2016 Microsoft anunció'l llanzamientu de la versión completa de Minecraft Education Edition.
Minecraft ye un xuegu de mundu abiertu, polo que nun tener un oxetivu específicu, dexándo-y al xugador una gran llibertá tocantes a la elección de la so forma de xugar. A pesar d'ello, el xuegu tien un sistema de llogros. La manera de xuegu predeterminado ye en primer persona, anque'l xugadores tienen la posibilidá de camudalo a tercer persona. El xuegu centrar nel allugamientu y destrucción de bloques, siendo qu'esti componer d'oxetos tridimensionales cúbicos, asitiaos sobre un patrón de rejilla fixa. Estos cubos o bloques representen principalmente distintos elementos de la naturaleza, como tierra, piedra, minerales, tueros, ente otros. El xugadores son llibres de movese pola so redolada y modificar por aciu la creación, recueya y tresporte de los bloques que componen al xuegu, que solo pueden ser asitiaos respetando la rejilla fixa del xuegu.
Al entamu del xuegu, el xugador atopar nun mundu xeneráu por aciu un algoritmu, lo que dexa qu'esti sía infinitu y nunca se xeneren dos mundos iguales. El xugador ye llibre de movese pel terrén, conformáu por distintos biomas, ente los que s'atopen ermos, sabanes, selves, océanos, enllanaes, tundras, etc. El xuegu tien el so propiu ciclu de tiempu de día y nueche, siendo qu'un día nel xuegu equival a 20 minutos na realidá.
El xuegu tamién inclúi animales, denominaos nel so conxuntu como criatures ("mobs" n'inglés), estes criatures pueden ser pacífiques, como gochos, caballos, pites, oveyes, etc. de les cualos el xugador puede llograr alimentu y recursos fácilmente, pero tamién apaecen nel xuegu criatures contraries, como zombis, cadarmes, etc. Estes criatures namá apaecen na nueche o en zones escures. Ente elles atópense a les criatures úniques del xuegu, como los "creepers", qu'esploten al tar cerca del xugador, criatures neutrales como los "enderman", que pueden recoyer bloques y tele tresportase ya inclusive criatures xefe ("boss" n'inglés) como'l "wither". Tamién hai animales domesticables como'l llobu y criatures que pueden invocase como'l "golem" de fierro y "golem" de nieve.
El mapeado nun se xenera por completu simultáneamente, sinón que ta estremáu en "chunks" («cachos», «cachos» traducíu lliteralmente al español, pero ensin adaptación oficial) de 16 × 16 bloques n'horizontal. Los "chunks" cercanos al xugador cargar na memoria. A midida que esti muévese, xenérense y añeden nuevos "chunks" al mapa.
La manera supervivencia ("survival" n'inglés) basar na vida real combinada con un pocu de fantasía y trátase de la supervivencia al ataque de les múltiples criatures que surden na escuridá o de nueche. La máxima aguantadera que tienen los personaxes consta de 10 corazones, (20 puntos de salú).
La manera estrema ("hardcore" n'inglés) ye idénticu a la manera supervivencia, cola diferencia de que tres la muerte del xugador borra'l mundu xeneráu y la dificultá ta afitada en difícil. 
Na manera creativa ("creative" n'inglés) céntrase dafechu nel aspeutu de la construcción llibre. El xugadores tienen un suministru ilimitáu de tolos bloques y oxetos del xuegu, que pueden asitiar y destruyir de forma instantánea. Amás, nun son atacaos poles bisarmes, nun pueden recibir dañu (anque pueden morrer cayendo al vaciu) y pueden volar llibremente pol escenariu. Nesta manera non pueden rompese bloques con nengún tipu d'espada, esto pa prevenir la destrucción de la redolada cuando'l xugador cute o ataca.
La manera espectadora dexa a'l xugadores volar al traviés de bloques y ver el xuegu ensin interactuar. Nesta manera, la barra d'accesu rápido conviértese nun menú que dexa al xugador teletransportarse a'l xugadores nel mundu. Tamién ye posible ver dende'l puntu de vista d'otru xugador o criatura. Delles coses pueden paecer distintes dende'l puntu de vista d'otra criatura.
La manera aventura ("adventure" n'inglés) ta destináu a'l xugadores que se dediquen a crear mapes pa usuarios que deseyen xugar en llínea o solos. Esta manera de xuegu basar nos siguientes criterios qu'afecten al xugador en distintos sentíos:
Dellos usuarios o desarrolladores avanzaos opten por crear les sos propies maneres de xuegu y aplicalos en servidores o mapes d'aventura pa xugar en manera d'un xugador. Sicasí, estes maneres de xuegu suelen trate pocu y la mayoría d'el servidores modifiquen delles estensiones pa faer paecer que tienen una manera de xuegu personalizáu.
Nes primeres versiones preliminares de "Minecraft", la única manera de xuegu disponible yera similar al creativu actual. En particular, la versión clásica (que yá nun recibe actualizaciones) entá puede xugase gratuitamente dende'l navegador.
Esta edición de Minecraft desenvolvióse principalmente pa ser una edición de bolsu, siendo la edición disponible pa teléfonos y tabletas. Tamién hai una edición llamada Windows 10 Edition que se basa na mesma llínea de desenvolvimientu y el mesmu códigu de Pocket Edition, anque namá ta disponible pa Windows 10 y ta preparada pa funcionar tamién en Holo Lens, dispositivos de realidá virtual de Microsoft y Oculus Rift. Tamién la Pocket Edition normal tien el so soporte pa estos dispositivos como col Samsung Gear VR. Otres variantes d'esta edición son Apple TV Edition y Fire TV Edition. Puede xugase multijugador por aciu Xbox LIVE de forma gratuita.
Esta edición del xuegu ta preparada pa funcionar en consoles como Xbox 360, Xbox One, Wii O, Nintendo Switch, PS3 y PS4. La edición ye bien similar a la edición java y puede xugase multijugador ente distintes consoles con suscripciones, como ye'l casu de Xbox, col so serviciu Xbox LIVE Gold.
Esta edición de Minecraft ta preparada pa les escueles y tien les sos propies característiques, como los PNJ y la manera de clase. Lleva la mesma llínea de desenvolvimientu de Minecraft PE, sacante'l so códigu, yá que, anque tán amestaos, Education Edition tien funciones esclusives pa la redolada escolar.
"Minecraft: Story Mode" ye un xuegu point-and-click desenvueltu y publicáu por Telltale Games, basáu nel videoxuegu sandbox Minecraft. El xuegu foi llanzáu para Microsoft Windows, VOS X, PlayStation 3, PlayStation 4, PlayStation Vita, Wii O, Xbox 360, Xbox One, Android y iOS. El xuegu foi desenvueltu n'asociación con Mojang, el desarrollador orixinal de Minecraft. El xuegu sigue'l formatu episódicu que Telltale Games utilizó nos sos títulos The Walking Dead, The Wolf Among Us, Tales from the Borderlands y Game of Thrones. El xuegu céntrase en redol a un nuevu personaxe, llamáu Jesse, que puede ser tantu home o muyer, esto a elección del xugador. El protagonista y los sos aliaos intenten salvar el so mundu al ganar al Wither Storm.
http://acdc.sav.us.es/pixelbit/images/stories/p45/07.pdf
Audiollibru
Un audiollibru xeneralmente ye la grabación de los conteníos d'un llibru lleíos en voz alta. Un llibru faláu. Aprovechando les posibilidaes qu'ufierten les nueves teunoloxíes nel campu de la información y l'espardimientu de conteníos, aumentó'l so espardimientu.
En 1981 produzse una importante meyora, yá que sale a la venta'l primer llibru electrónicu, el "Random House's Electronic Dictionary." Sicasí, foi en marzu de 2001 cuando'l llibru dixital, tamién conocíu como eBook, esperimentó la so máxima espansión gracies al novelista Stephen King, que llanzó al mercáu al traviés de la rede la so novela "Riding the Bullet." La obra, n'apenes 48 hores, vendió más de mediu millón de copies, al preciu de dos dólares y mediu la copia. Al mes siguiente Putin tamién publicó les sos memories al traviés d'Internet.
Nel trescursu de la precampaña electoral a la presidencia d'Estaos Xuníos de 2008, la campaña de Barack Obama espublizó gratuitamente n'Internet un audiollibru col mensaxe del so candidatu, "The Audacity of Hope", escritu y contáu pol mesmu Obama, lo qu'ayudó a la popularización tanto del mensaxe como del formatu.
Cola apaición del estándar Daisy foi posible ameyorar l'accesu a los audiolibros dexando restolar pelos distintos capítulos o seiciones de los mesmos, les sos páxines y hasta frases o párrafos. Pa ello namái ye necesario disponer d'un reproductor compatible, como DAISYPlayer.
Dellos escritores relevantes que publicaron en dalguna ocasión conteníu en formatu audiollibru (voz propia):
L'audiollibru ye un mediu de comunicación útil cuando la llectura directa nun ye posible. Dexa caltener materiales que d'otra manera podríen deteriorase y perdese. Dexa llevar a cabu otres actividaes mientres los executa: conducir, caminar, tomar el sol, cocinar, etc. Ye bono de descargar, d'executar y económicu. Fomenta la llectura y promociona el conteníu más que'l formatu escritu.
Un audiollibru pue ufiertar los conteníos más variaos: pue ser un cuentu, una conferencia, un cursu, un artículu, un ensayu, un diálogu, una entrevista, un programa de radiu, un rellatu más o menos llargu realizáu por una emisora de radio... Por cuenta d'una lóxica llende de tiempu, los audiollibros que tienen testu que provién d'una obra previa de gran estensión suelen ser versiones amenorgaes.
La voz pue ser xenerada por ordenadores o pue ser una llectura humana, munches vegaes llevada a cabu por actores. Un audiollibru comercial va cuntar davezu con narradores profesionales qu'interpreten y dramaticen los testos. Delles empreses editores d'audiollibros dan a escoyer ente voz femenina o masculina, qué variedá d'español o inglés se prefier, el tonu, el timbre y la cadencia de los llocutores.
Dellos criterios pa clasificar los audiollibros:
Según el relatu puen ser:
Normalmente los audiolibros distribúinse en formatu dixital al traviés d'Internet o como CD, DVD o hasta cintes de casete.
Anguaño la ufierta d'audiollibros disponibles n'asturianu ye nula, y en castellán escasa, al contrario que n'inglés, francés o l'alemán. El Serviciu Bibliográficu de la Organización Nacional de Ciegos Españoles cunta con un catálogu más estensu d'obres en castellán, pero namái ta disponible pa los afiliaos al ONCE.
Escluyendo les producciones feches por persones privaes, los audiollibros más conocíos yeren grabaciones de programes de radio, sicasí nos últimos años surdieron delles editoriales d'audiollibros n'España, América Llatina y Estaos Xuníos que tán publicando n'audiollibru títulos reconocíos como "Cincuenta sombras de Grey", "Los 7 hábitos de la gente altamente efectivos", "El poder del ahora", y cientos de títulos más. Tamién esisten delles comunidaes de voluntarios que, ensin ánimu d'arriquecimientu, publicaron n'Internet audiollibros.
Pa escuchar un audiollibru fai falta un reproductor d'audiollibros. Dependiendo de la mena de soporte, esti va ser un reproductor de casetes, cedés, deuvedés o una aplicación software compatible. Anguaño envalórase que más de 190 dispositivos portátiles ufierten compatibilidá colos formatos más comunes, incluyendo Apple iPod, Pocket PC o Palm VOS.
El destín d'esta triba de comunicación pue ser:
Anque un audiollibru va ser xeneralmente compatible con cualesquier reproductor de música común, esisten aplicaciones software qu'añedieron soporte específicu pa esti tipu de conteníu, como:
Delles persones xeneren los sos propios audiollibros a partir de llibros electrónicos grabando la voz xenerada por un ordenador. Una aplicación que dexa realizar esta xera ye LectoText, comercializada pol Centru d'Investigación, Desenvolvimientu y Aplicación Tiflotécnica.
Henri Debehogne
Henri Debehogne (1928-2007) foi un astrónomu belga que trabayaba nel Real Observatoriu de Bélxica, en Uccle, especializáu en cometes y asteroides. Descubrió más de 700 asteroides, incluyendo dos troyanos, unu d'ellos en collaboración con Eric Walter Elst.
Economía de Guinea
Guinea ye ún de los países más probes del mundu y depende de l'ayuda internacional. Ello ye que'l Productu Nacional Brutu menguó un 16% nos años noventa.
L'agricultura, qu'emplega cerca del 80 por cientu de la mano d'obra disponible nel país, tien como principales productos la castaña d'anacardu y l'algodón.
Guinea ye, sicasí, un país ricu en reserves de minerales, ente les que destaquen les de bauxita, que representen un terciu del total mundial. Otros minerales que destaquen son: el fierro, del que s'envalora qu'esisten 1,8 billones de tonelaes métriques; grandes depósitos d'oru y diamantes; y una cantidá indeterminada d'uraniu.
Lily Potter
Lily Potter (de soltera Evans) ye la madre d'Harry Potter. Ye una de les estudiantes más brillantes del so añu, con una habilidá natural y intuitiva en Fervidiellos. Ye una de les alumnes favorites de Horace Slughorn, que la describe como "encantadora", "enllena de vida", "valiente" y "risondera". Rowling describe a Lily como una moza popular pola que munchos mozos teníen sentimientos amorosos. Anque Lily ye fía de muggles, ye una bruxa desaxeradamente talentosa no cimero la so clase. Foi Delegada nel añu séptimu añu. La hermana de Lily, Petunia Dursley, despreciábala por ser una bruxa y víala como una "monstruosidá" y un "bichu raru", anque más tarde revélase que Petunia tuvo celosa de les sos habilidaes. Rowling dixo que Lily recibió cartes d'alvertencia por "poner a prueba les llendes del Estatutu del Secretu". El patronus de Lily ye una venada, probablemente pa faer pareya cola forma animaga de James d'un venáu (tamién la forma del patronus de Harry y probablemente del patronus de James).
Eduard Shevardnadze
Eduard Amvrósiyevich Shevardnadze (en xeorxanu: ედუარდ შევარდნაძე; Mamati, RSS de Xeorxa, 25 de xineru de 1928 - Tiflis, 7 de xunetu de 2014) foi un políticu xeorxanu, presidente del so país ente 1995 y 2003.
Exerció les funciones de Ministru d'Asuntos Esteriores de la URSS so la presidencia de Mikhaíl Gorbachov dende 1985 hasta la disolución d'esta, en 1991.
Tres el colapsu soviéticu sirvió como Presidente de la República de Xeorxa dende 1995 hasta'l 23 de payares de 2003, cuando dimitió por cuenta de la creciente presión popular que siguió a les elecciones parlamentaries. 
Wolframiu
El wolframiu, volframiu o wólfram, tamién llamáu tungstenu, ye un elementu químicu de númberu atómicu 74 que s'atopa nel grupu 6 de la tabla periódica de los elementos. El so símbolu ye W. 
Ye un metal escaso na corteza terrestre, alcuéntrase en forma d'óxidu y de sales en ciertos minerales. Ye de color gris aceráu, bien duru y densu, tien el puntu de fusión más eleváu de tolos metales y el puntu d'ebullición más altu de tolos elementos conocíos. Úsase nos filamentos de les llámpares incandescentes, n'electrodos non consumibles de soldadures, en resistencies llétriques, y aleáu col aceru, na fabricación d'aceros especiales.
La so variedá de carburu de wolframiu sinterizáu emplégase pa fabricar ferramientes de corte. Esta variedá absuerbe más del 60 % de la demanda mundial de wolframiu.
El wolframiu ye un material estratéxicu y tuvo na llista de productos más cobiciaos dende la Segunda Guerra Mundial.
Por exemplu, el gobiernu d'Estaos Xuníos caltién unes reserves nacionales de seis meses xunto a otros productos consideraos de primer necesidá pa la so supervivencia.
Esti metal ye fundamental pa entender les sociedaes modernes. Ensin él nun podríen producise d'una forma económica toles máquines que nos arrodien y les coses que pueden producise con elles.
En 1779, Peter Woulfe, mientres estudiaba una amuesa del mineral wolframita, (Mn, Fe) (WO4), predixo que debía de contener un elementu nuevu. Dos años dempués, en 1781, Carl Wilhelm Scheele y Torbern Bergman suxirieron que podía atopase un nuevu elementu amenorgando un ácidu (denomináu "ácidu túngsticu") llográu a partir del mineral "scheelita" (CaWO4). En 1783, n'España, los hermanos Juan José Elhúyar y Fausto Elhúyar atoparon un ácidu, a partir de la wolframita, idénticu al ácidu túngstico; el primeru traxo'l mineral consigo del so periplu poles mines y universidaes europees. En Upsala (Suecia) tomó clases con Bergman que faló-y de les sos intuiciones tocante al wolframiu. Asina, consiguieron aisllar el nuevu elementu per aciu d'un amenorgamientu con carbón vexetal, nel Real Seminariu de Vergara au tenía'l so llaboratoriu la Real Sociedá Bascongada d'Amigos del País. Más tarde, publicaron "Analís químicu del wolfram y exame d'un nuevu metal qu'entra na so composición" describiendo esti descubrimientu.
Daniel Gabriel Fahrenheit
Daniel Gabriel Fahrenheit (Gdansk, 24 de mayu de 1686-La Haya, Holanda, 16 de setiembre de 1736) foi un físicu, inxenieru y soplador de vidriu alemán, célebre ente otres coses por desenvolver el termómetru de mercuriu y la escala Fahrenheit de temperatura.
Tres la muerte de los sos padres fizo viaxes d'estudios a Alemaña, Inglaterra y Dinamarca, onde conoció a Ole Rømer en 1708. Establecióse depués n'Ámsterdam, nesa dómina ún de los principales centros de fabricación d'instrumental científicu, onde trabayó como soplador de vidriu. Ende empezó a desenvolver preseos de precisión creando los termómetros d'agua (1709) y de mercuriu (1714).
En 1714 publicó n"'Acta Editorum" les sos investigaciones proponiendo una nueva escala pa la midida de temperatures.
Fahrenheit diseñó una escala, emplegando con referencia un amiestu d'agua y sal de cloruru d'amoniu a partes iguales, na que la temperatura de conxelación y d'ebullición ye más baxa que la de l'agua. El valor de conxelación d'esi mezu llamólu 0 °F, a la temperatura del so cuerpu 96 °F y a la temperatura de conxelación de l'agua ensin sales llamóla 32 °F.
En concretu, 212 graos Fahrenheit correspuenden a 100 graos Celsius; 
Los 0 °F correspuenden a los -17.78 °C. 
El motivu d'asignar a la temperatura del cuerpu'l valor 96 yera por que ente'l cero y el 96 hubiera una escala formada por una docena de divisiones caúna d'elles subdividida n'ocho partes. D'esa manera 12 x 8 = 96.
En 1724, Fahrenheit espublizó nes "Philosophical Transactions", estudios tocante a, ente otros temes, les temperatures d'ebullición de los líquidos y la solidificación de l'agua nel vacíu. Esi mesmu añu entró na Royal Society, la más antigua sociedá científica del Reinu Xuníu y una de les más antigües d'Europa.
Charles Dierkop
Charles Dierkop (11 de setiembre de 1936) ye un actor y cómicu estaoxunidense.
Envergadura
El valumbu o envergadura ye l'anchu de la vela mayor d'una embarcación a vela, l'anchor que tienen de frente les aves o otros animales alaos (como pterodáctilos, esperteyos o inseutos) coles nales totalmente estendíes escontra los llaos o, por estensión, l'anchor d'una aeronave d'un estremu a otru de les nales.
La palabra remanez de envergáu, y ésta de verga, (que ye'l mayor de los palos perpendiculares al mástil) y ésta de la mesma del llatín verga, "vara", más la terminación "-ura", qu'indica propiedá, como en "gordura" o "dulzura".
Economía de Libia
La economía de Libia depiende totalmente del sector petrolíficu, responsable pol 65% del PIB y por 95% de les esportaciones del país.
El país ye dependiente de la importación d'alimentos en más del 75%, cifra que yera mayor enantes de los grandes programes de regadío colos xigantes acuíferos fósiles del Sahara. Una situación asemeyada presentase nos demás sectores económicos, salvo enerxía.
A pesar de los socesivos bloqueos económicos impuestos pola Organización de Naciones Xuníes (ONU) y dellos países occidentales, la economía del país llogró sostenese y Libia nunca conoció situaciones tan desesperaes como les que vivió Iraq, en siendo víctima de midíes similares per parte de la ONU. En 2003 dempués de reformes económiques, la ONU suspendió'l bloquéu económicu al país.
Astérix en Britania
Astérix en Britania (Astérix chez les bretons nel orixinal francés) ye l'álbum octavu de la serie d'Astérix el Galu creada por René Goscinny y Albert Uderzo. 
La versión n'asturianu asoleyó en 1992, cola traducción de Xosé Antón González Riaño, de manes de la Editorial Grijalbo-Dargaud, distribuyida por Alborá Llibros.
Xuliu César conquistó tola Britania, quitando un pequeñu pueblín qu'aguanta al invasor, pero estos guerreros cansaos van perdiendo y deciden mandar a Guaputórax, primu hermanu d'Astérix, a consiguir daqué de fervíu máxicu y traelo pa la resistencia inglesa.
Panorámix prepára-y un enorme barril enllenu de poción, y como ta tou bien tranquilu na Galia, Astérix y Obélix van con elli. Nel camín ataquen a una embarcación romana y los romanos entérense del so propósitu, polo que tornen y ponen a la ciudá n'alerta. Sabiendo que taríen abellugaos nun albergue, pero ensin saber en cuál, decídese confiscar toles barriques de vinu de la ciudá, pa consiguir tamién el del fervíu. 
Astérix y Obélix llogren infiltrase nel palaciu, pero como tán presentes toles barriques de la ciudá, pa nun arriesgase a quedar enforma tiempu ende, marcharon con toles barriques del so alberguista confiscaos pa investigar depués cuál ye'l correutu. Asina y too, un lladrón roba la so carreta, que viende'l vinu perdayures. N'alcontrándolu empiecen a rastrexar ún por ún les barriques, y finalmente acaben nun partíu de rugbi. Pero al intentar escapar con ella, los romanos ataquen y llogren destruyir la barrica. El so conteníu piérdese nel ríu. 
De vuelta na aldega, Astérix toma unes fueyes que Panorámix consiguió nun país alloñáu y asegura que va crear el fervíu. En realidá, yeren unes cencielles fueyes de té, pero motiva a los guerreros britanos lo suficiente como pa ganar a los romanos.
Namái seis britanos tomaron el fervíu máxicu del druida Panorámix. Estos fueron Guaputórax y Ipipúrrax (xugador de Camulodunum) n' "Astérix en Britania", y Guaputórax (otra vuelta), Bigbos, Otorrinollaringológix, Mac Anuterápix y Relax n' "Astérix en Córcega".
Xandros
Xandros (o más exactamente Xandros Complete Linux Desktop Solution) ye una distribución Linux canadiense comercial basada en Corel Linux (que Xandros mercó en 2001) ya inspirada en GNU/Linux Debian enfocada en crear una solución d'escritoriu que combina lo meyor de les teunoloxíes de códigu abiertu con una atención corporativa escontra'l soporte y usabilidá, según compatibilidá con software de Microsoft Windows.
Gracies a CrossOver Office, Xandros puede executar una gran gama de programes diseñaos pa Windows, siendo compatible con Internet Explorer 6, Office XP, Adobe Photoshop CS2 ente otros programes.
Per otru llau y por cuenta de la inclusión de Samba ye capaz d'integrase perfechamente con #red Windows.
Inclúi OpenOffice.org 2.xx, Firefox y variaes aplicaciones. Per aciu'l sistema de descargues Xandros Networks, ye posible instalar aplicaciones como k3b, Gambes, Scribus, Inkscape, Synaptic, etc. tantu de los mesmos repositorios de Xandros como de Debian. Pa evitar la corrupción del sistema y del so particular KDE, ye conveniente realizar el llamáu "pinning" una vegada instaláu enantes d'ampliar los repositorios a otros distintos a los de Xandros. Anque l'escritoriu vien n'idioma inglés, ye posible la so conversión al español per aciu la descarga del paquete kde-i18n-ye.
La redolada ye bien amigable pa los usuarios avezaos a Windows. Por exemplu, les unidaes de discu duru, de CD o DVD (C:, D:, Y:, etc.) siguen identificándose de la mesma manera qu'en Windows, entá cuando pueden tratar tamién como en Linux (hda, hdb, etc). Tien un potente Alministrador de Ficheros dende'l que, con solo abasnar los ficheros al quemador, pueden crease CD o DVD a gustu.
La instalación configura automáticamente'l hardware. Neto qu'asocede n'otres distribuciones Linux, si existe dalguna instalación previa de Windows #respetar y al arrincar dexa escoyer el sistema operativu. Nel Centru de Control de Xandros (una utilidá propia) puede establecese un arranque predeterminado yá seya Windows, Xandros o cualesquier otru.
Con Xandros pueden lleese y escribir les particiones de Windows con sistemes de ficheros FAT, FAT32 o NTFS, amás de los mesmos de Linux. Ye dafechu compatible con redes so Windows.
En 2007 Xandros mercó Scalix y en xunetu de 2008 alquirió Linspire.
En xunu de 2007 robló un alcuerdu de collaboración con Microsoft
El Subportátil Asus Eee PC comercialízase con una distribución Linux de Xandros.
Hai delles ediciones: Home, Home Premium, Professional y trial (operativa mientres 30 díes en versión Desktop)
Julio César Tello
Julio César Tello Coloraes , foi un destacáu médicu y antropólogu peruanu. Ye consideráu'l padre de l'arqueoloxía peruana. Descubrió les cultures Chavín y Paracas ya impulsó y creó'l Muséu d'Arqueoloxía Peruana.
Fíu d'una modesta familia llabradora, Julio Cesar Tello Rojas nació na provincia limeña de Huarochirí. Los sos padres fueron "Julián Tello García" y" María Asunción Rojas Erques". Dende pequeñu destacó por ser intelixente, por ello aseguráron-y ésitu na vida; moteyáron-y "Sharuko" (valiente). Los sos estudios primarios fízolos en Huarochirí y en 1893 treslladóse a Lima pa cursar secundaria nel colexu dirixíu por Pedro A. Labarthe, concluyéndola nel "Colexu Nacional Nuesa Señora de Guadalupe". 
En 1900 ingresó a la facultá de Medicina de la Universidá Nacional Mayor de San Marcos, au foi condiscípulu d'un fíu del pernomáu tradicionista don Ricardo Palma, polo que frecuentó la so casa, ganándose'l ciñu del vieyu escritor, que, na so condición de direutor de la Biblioteca Nacional del Perú, consiguió-y un puestu como conservador. Foi ellí onde-y nació a Tello la molición pola ciencia y l'investigación, especialmente l'arqueoloxía y l'antropoloxía. El so acercamientu al mundu prehispánicu prodúxose a partir de la llectura d'un estudiu de les llingües indíxenes de Sebastián Fuécara. En 1906 ufiertó la so primer conferencia en redol a unos cranios prehistóricos desenterraos en tumbes prehispániques de "Yauyos". Pero primero de nada decidió rematar la so carrera y graduóse de bachiller en Medicina'l 16 de payares de 1908, cola so tesis «L'antigüedá de la sífilis nel Perú», un orixinal estudiu sobre dicha enfermedá. Finalmente recibióse como Médicu Ciruxanu en 1909. 
Alavivu
Alavivu (sieglu IV-376) foi un caudiellu tervinxu mientres la entrada del so pueblu nel Imperiu romanu.
Cola invasión de los hunos, y la derrota del xuez tervinxu Atanaricu en 376, la mayoría de los tervinxos desertaron d'Atanaricu y empobinaos por Fritixernu y Alavivu foron almitíos pol emperador Valente nel Imperiu, darréu que Fritixernu fuera sofitáu por Valente en llucha escontra Atanaricu. Envalórase que cruciaron el Danubiu unos 200 000 visigodos, y Alavivu ye mentáu como'l líder de los tervinxos per delantre de Fritixernu, posiblemente porque tendría la más alta posición aristocrática.
La migración del pueblu tervinxu perpasó la capacidá alministrativa romana, y aprovechando esta situación forzaron la entrada grupos de greutungos fuxendo de los hunos: los de Farnobiu, y los de la confederación greutunga de los "duces" Alatéu y Safrax.
Cuando los tervinxos aportaron a Marcianópolis, hebo un conflictu que xeneró la Guerra Gótica (376–382). Alavivo ye mentáu per cabera vegada nesti momentu, y Fritixernu pasó a liderar a los tervinxos.
Godexisiliu
Godexisiliu (359 - 406) foi rei de los vándalos asdingos. Baxo'l so mandu, los vándalos, emburriaos pola avance de los hunos, abandonaron Panonia alredor del añu 400. Morrió'l 31 d'avientu de 406 en Tréveris, mientres la batalla na que vándalos, suevos y alanos ganaron a los francos ripuarios, defensores de la frontera del Rin en sustitución de les tropes romanes movilizaes a Italia.
A Godexisiliu asocediólu'l mayor de los sos fíos vivos, Gundericu, nacíu del matrimoniu de Godexisiliu con una noble d'orixe vándalu llamada "Flora", que llevó al so pueblu al traviés de la Galia y, darréu, hasta Hispania. Otru fíu de so, Xensericu, teníu con una sierva, asocedió a Gundericu l'añu 428 y reinó mientres 49 años, estableciendo un poderosu Reinu vándalu nel norte d'África.
Astérix chez les Belges
Astérix chez les Belges ("Astérix na tierra los belgues") ye la historieta llarga n 24 de la serie "Astérix el Galu", obra de René Goscinny y Albert Uderzo. Editólu Dargaud en Francia y Hachette n'España. Foi l'últimu álbum de la serie nel qu'intervieno Goscinny, porque morrió mientres la so ellaboración.
Aliéndase una sospechosa tranquilidá na aldea gala, toa ella debida a que los romanos van a la Galia, tres una campaña en Bélxica, ¡a folgar! Poro, l'arguyosu xefe Abraracúrcix engaféntase, sobremanera dempués d'escuchar que, según Xuliu César, los belgues, son los más valientes de tolos pueblos galos. Por esti motivu decide partir pa Bélxica, magar que Panorámix y Astérix encamiénten-y que nun lo faiga. Con cuenta de prevenir cualquier incidente, Astérix xunto con Obélix, decide acompañalu.
Al llegar a Bélxica, conocen, ente otros, a Gueusealámbix y a Vancomolóquix, principales xefes d'una aldea belga. En comiendo con ellos, deciden entamar un concursu nel que va demostrase qué pueblu ye'l más fuerte estrozando campamentos romanos y pretendiendo, amás, que Xuliu César arbitre esi concursu.
A lo llargo del llibru pueden atopase numberoses referencies a los tópicos belgues, apaecen los detectives "Dupond" y "Dupont", del cómic belga "Tintín", afáense fragmentos d'obres de Victor Hugo y hasta se dediquen delles viñetes al Manneken Pis de Bruxeles. A la fin, la escena de la llacuada ye un homenaxe a un célebre cuadru de Pieter Brueghel el Vieyu.
René Goscinny morrió mentanto la producción d'esti álbum. Como homenaxe, Uderzo dibuxó lluvia nel cómic hasta'l final del álbum, lo que sirve pa marcar el momentu nel que Goscinny morrió. Tamién sirve como asonsaña del clima de Bélxica.
Hai inclusive una mención implícita al cantante belga Jacques Brel. Cuando los personaxes van percorriendo'l país, Abraracúrcix fai un comentariu sobre'l paisaxe. El xefe belga respuende: «"Dans ce plat pays qui est le mien, nous n'avons que das oppidums pour uniques montagnes"» («nesta tierra llana que ye la de mio, nun tenemos sinón los oppidum por únicos montes»); referencia al cantar Le Plat Pays nel que Brel diz: avec das cathédrales pour uniques montagnes... le" Plat Pays", qui est le mien.
Astérix en Corse
Astérix en Corse ("Astérix en Córcega") ye la historieta n.º 20 de la serie "Astérix el Galu".
Los autores, el guionista René Goscinny y el dibuxante Albert Uderzo, viaxaron a Córcega pa documentase, preparación que tuvieron xuntos namái pa esti álbum; años más tarde, Uderzo fadría lo mesmo pola so cuenta pa "La odisea d'Astérix" ("L'Odyssée d'Astérix", 1981).
La historieta "Astérix en Corse" asoleyóse de manera seriada na revista "Pilote" dende'l nᵁ 687 (4 de xineru de 1973) hasta'l nᵁ 708 (31 de mayu del mesmu añu). Esi mesmu añu, espublizóla la editorial Dargaud n'álbum encuadernáu en cartoné.
Anguaño, ocúpase de les reediciones d'esti álbum, como del restu, la casa "Hachette Livre", que mercó los derechos n'avientu del 2008 a Albert Uderzo y a la fía del guionista: Anna Goscinny.
Como vezu nesta serie d'aventures, en "Astérix en Corse" faise recalcu na esposición y la caricatura atentes de los estereotipos raciales y culturales. Por esa mesma razón, nes ediciones griegues, los personaxes corsos falen en dialeutu cretense (Κρητική διάλεκτος o Κρητικά) y, nes serbies, en montenegrín, por entendese que los estereotipos de los habitantes de Córcega, Creta y Montenegro son asemeyaos. La editorial griega Mamouthcomix (Μαμουθ Κόμιξ) espublizó una edición especial del álbum en cretense.
La traducción asturiana ta por facer. 
Astérix y Obélix acompañen a un prisioneru de los romanos a la so tierra, Córcega, p'ayudar a torgar que'l pretor de la islla lleve a Roma'l productu del so arrampuñu. 
Nel álbum d'esta aventura, ruémpese'l vezu de la presentación de los personaxes de l'aldega gala y del planu de los campamentos romanos de la zona. En llugar de la presentación habitual, Goscinny y Uderzo ufierten esti entamu:
Y en cuenta del planu de los campamentos cercanos a l'aldega gala, los autores ufiértennos un planu de los de Córcega. Ente los nomes inventaos pa ellos por Goscinny, atopamos nel cabu del nordeste'l de "Tartopum", que confudió con "Babaorum" el personaxe de Xuliu César na aventura "Astérix n'Hispania"; nel noroeste, na marina de Porto, vemos el campamentu de "Mariapacum". 
Ataúlfu
Ataúlfu (gót. "Aþawulfs", ‘llobu (o guerreru) noble’; ¿372?-415) foi rei de los visigodos del 410 al 415. De la dinastía baltinga, a la muerte del so cuñáu Alaricu I foi nomáu rei al estilu xermanu (sobre la tumba del so antecesor). Sol so reináu los visigodos pasaron de ser una confederación de tribus baxo un xefe, a un reinu de considerable poder nes acabadures de l'Antigüedá clásica.
Una de les primeres menciones d'Ataúlfu enantes de la so coronación allúguenlu na rexón de Panonia al mandu d'un exércitu mistu de xermanos y hunos. Nel añu 409, crucia los Alpes y traviesa la rexón italiana del Vénetu coles mires d'emprestar sofitu militar a Alaricu, que s'atopaba negociando col emperador Honoriu en Rávena (entós capital del Imperiu).
Al nun consiguir les resultancies deseyaes de tales negociaciones, Alaricu decide poner sitiu a Roma'l 24 d'agostu de 410. Mentanto esti  ataque prindáronse munchos prisioneros d'importancia, ente ellos "Gala Placidia", hermanasca d'Honoriu, que quedó baxo custodia d'Ataúlfu. Tres l'ataque, el Senáu romanu (dablemente amedranáu polos godos) escoyó emperador a Priscu Átalu, que nomó a Ataúlfu "comes domesticus".
Tres el saquéu, los godos empobinaron escontra'l sur coles mires d'invadir Sicilia, pero detuviéronse pola muerte d'Alaricu, probablemente por causa d'una fiebre. Tres el fallecimientu d'ésti, Ataúlfu resultó escoyíu como'l so socesor y coronáu sobre la so tumba, al usu de los xermanos. El so primer actu como rei ye detener l'avance escontra'l sur, por falta de suministros, y permanecer en Calabria, au se dedica a afarar la rexón.
Naquella dómina yera bien común la presencia de xenerales y nobles ambiciosos en delles ciudaes que decidíen proclamase emperadores. Ataúlfu empobinó al norte nel añu 412 so la sida de ponese al serviciu d'ún d'estos usurpadores, un aristócrata galorromanu denomáu "Jovino". Sicasí, el so braeru oxetivu yera atopar un llugar nel qu'asitiar la so corte y al so pueblu, polo que traicionó a Jovino, ayudando militarmente a Honoriu n'escontra d'ésti, y finalmente llevándo-y la so cabeza. Como pagu, l'emperador dexó a los godos asitiase n'Aquitania y darréu na Galia Narbonense, en calidá d"'hospites" del Imperiu.
El 1 de xineru de 414 casó por sorpresa con "Gala Placidia" (siguiendo'l ritu romanu) en Narbona, magar que l'historiador Jordanes indica que casáronse nel añu 411 nel foru Livii (Forli). La data de Jordanes pue referise realmente al entamu de la rellación ente ella y el rei godu, pos dellos historiadores afirmen qu'hubo más amor que política en tala xunión.
El rei godu pretendía gobernar los sos nuevos dominios cola ayuda de los terratenientes galorromanos, pero'l noxáu emperador Honoriu ordenó al xeneral Constanciu cortar les rutes de suministru dende la costa d'Arles. Acorrexáu, nun tuvo más remediu que cruciar los Pirineos p'asitiase n'Hispania.
Nel añu 415, Ataúlfu, xunto con tola corte, traviesa los Pirineos y asítiase en Barcelona, ciudá de la Hispania Tarraconense. Nesta ciudá naz el so fíu, al que denoma Teodosiu como símbolu de la so intención de xunir les tradiciones goda y romana; llamentablemente ésti muerre pocos meses dempués. Según Hidaciu, esti fechu marcaría'l cumplimientu d'una profecía de Daniel, que dicía que «la fía del Rei del Sur xuniráse al Rei del Norte ,
y nengún fonduxe sobrevivirá d'ella».
Contrariu a lo qu'esperaba'l rei, la situación de los godos nun ameyoró enforma n'Hispania: la flota romana bloquiaba los puertos de la Tarraconense torgando'l abastecimientu. Dellos personaxes de la corte suxirieron al rei cruciar l'estrechu de Xibraltar ya invadir el norte d'África, como pretendía Alaricu. Sicasí, Ataúlfu refugó esi plan, aporfiando na posibilidá d'aportar a un alcuerdu con Honoriu.
Esti fechu empioró'l malestar imperante dientro de la nobleza goda, contraria a cualquier tipu de negociación colos romanos.
El 14 d'agostu de 415, mientres revisaba los sos caballos nes cuadres de Barcino, asesinen a  Ataúlfu. Nun se conoz con certidume la identidá del culpable, pero piénsase que'l rei cayó víctima d'una combalechadura encabezada pol so sucesor Sixericu. Especúlase qu'el so asesín foi un miembru de la corte llamáu "Dubius" o "Eberwulf" que supuestamente sofría la risión del rei por dalgún defectu físicu; ésti sedría tamién miembru d'una tribu goda que'l so xefe, Saro, yera'l supuestu hermanu de Sixericu y que fuera asesináu nel pasáu por Ataúlfu.
Sicasí, Ataúlfu nun morrió nel momentu, viviendo'l tiempu abondu pa designar socesor al so hermanu menor. Seya como fuere foi Sixericu'l que xubió al tronu, matando a los seis fíos qu'Ataúlfu tuvo cola so primer esposa, y violando a "Gala Placidia". El reináu de Sixericu nun duró más qu'una selmana, y socediólu Walia.
Cloru
El cloru ye un elementu químicu de númberu atómicu 17 allugáu nel grupu de los halóxenos (grupu 17) de la tabla periódica de los elementos. El so símbolu ye Cl. En condiciones normales y n'estáu puru forma dicloru: un gas tóxicu mariello-verdosu formáu por molécules diatómiques (Cl) unes 2,5 vegaes más pesáu que l'aire, de golor desagradable y tóxicu. Ye un elementu abondosu na naturaleza y trátase d'un elementu químicu esencial pa munches formes de vida.
Na natura nun s'atopa n'estáu puru yá que reaiciona con rapidez con munchos elementos y compuestos químicos, por esta razón alcuéntrase formando parte de cloruros (especialmente en forma de cloruru de sodiu), cloritos y cloratos, nes mines de sal y disueltu na agua de mar.
El cloru (del griegu χλωρος, que significa "verde pálidu") descubrióse na so forma diatómica en 1774 pol suecu Carl Wilhelm Scheele, anque creyía que se trataba d'un compuestu que contenía oxíxenu. Llogrólo a partir de la siguiente reacción:
En 1810 el químicu inglés Humphry Davy demuestra que se trata d'un elementu físicu y da-y el nome de cloru por cuenta del so color. El gas cloru emplegóse na Primer Guerra Mundial, siendo'l primer casu d'usu d'armes químiques como'l fosxeno y el gas mostaza.
El cloru alcuéntrase na natura combináu con otros elementos formando principalmente sales ióniques; como ye'l casu del cloruru sódicu y cálcicu; tamién colos mñas de los metales; dende'l cloruru d'hafniu hasta'l cloruru de plata. Podría dicise que'l cloru combina de forma natural abondo bien colos más d'elementos, sacante colos del so grupu, halóxenos y gases nobles, anque nes últimes décades de manera sintética forma parte de los mesmos en compuestos conocíos como son los fluorocloruros y cloruros de xenón.
Finalmente cabe destacar que la gran mayoría d'estos compuestos suelen atopase con impureces formando parte de minerales como la carnalita, KMgCl·6HO.
Si se trata'l dióxidu de manganesu hidratáu con ácidu clorhídricu concentrao produz un gas exento en gran parte d'impureces tales como l'oxíxenu gas (O(g)) y óxidos de cloru.
4HCl + MnOxHO = MnCl + (x+2)HO + Cl
Na natura atopen dos isótopos estables de cloru. Ún de masa 35 [unidá de masa atómica|uma]], y l'otru de 37 uma, con unes proporciones rellatives de 3:1 respeutivamente, lo que da un pesu atómicu pal cloru de 35,5 uma.
El cloru tien 9 isótopos con mases dende 32 uma hasta 40 uma. Namái tres d'estos atópense na natura: el Cl, estable y con una abondanza del 75,77 %, el Cl, tamién estable y con una abondanza del 24,23 %, y l'isótopu radiactivu Cl. La rellación de Cl col Cl estable nel ambiente ye d'aproximao 700 × 10:1.
El Cl produzse na atmósfera a partir del Ar por interacciones con protones de rayos cósmicos. Nel sosuelu xenérase Cl principalmente per aciu de procesos de captura de neutrones del Cl, o por captura de muones del Ca. El Cl decai a S y a Ar, con un periodu de semidesintegración combináu de 308.000 años.
El periodu de semidesintegración d'esti isótopu hidrófilu y non reactivu failu útil pa la datación xeolóxica nel rangu de 60.000 a 1 millón d'años. Amás, produxéronse grandes cantidaes de Cl pola irradiación d'agua de mar mientres les detonaciones atmosfériques d'armes nucleares ente 1952 y 1958. El tiempu de residencia del Cl na atmósfera ye d'aproximadamente una selmana. Con eses, ye un marcador pa les agües superficiales y soterrañes de los años 1950, y tamién ye útil pa la datación d'agües que tengan menos de 50 años. El Cl emplegóse n'otres árees de les ciencies xeolóxiques, incluyendo la datación de xelu y sedimentos, yá que ye una sustancia venenosa
Les aplicaciones principales del cloru son na producción d'una estaya amplia de productos industriales y pal consumu.. Por exemplu, utilízase na ellaboración de plásticos, solventes pa llavaos en secu y desengrasáu de metales, producción d'agroquímicos y fármacos, insecticides, colorantes y tintes, etc.
El cloru ye un químicu importante pa la purificación de l'agua (como en plantes de tratamientu d'agua), en desinfectantes, y na llexía. El cloru n'agua ye más de tres vegaes más efeutivu como axente desinfectante escontra "Escherichia coli" qu'una concentración equivalente de bromu, y más de seis veces más efectiva qu'una concentración equivalente de yodu.
El cloru como antisépticu introdúxose en 1835 por Holmes (en Boston) y en 1847 por Semmelweis (en Viena). El cloru emplégase como desinfectante en muebles, equipos, instrumental y árees hospitalaries. El cloru suel ser usáu na forma d'ácidu hipoclorosu pa desaniciar bacteries, fongos, parásitos y virus nos suministros d'agua potable y piscines públiques. Nes más de les piscines privaes, el cloru en sí nun s'usa, sinón l'hipocloritu de sodiu, formáu a partir de cloru y hidróxidu de sodiu, o tabletes sólides de isocianuratos cloraos. Anguaño hasta los pequeños suministros d'agua son cloraos rutinariamente.
Nun suel ser práutico almacenar y usar el velenosu gas cloru pal tratamientu d'agua, asina que s'usen métodos alternativos p'amestar cloru. Estos inclúin soluciones d'hipocloritu, que lliberen gradualmente cloru a l'agua, y compuestos como la dicloro-S-triazinatriona de sodiu (dihidratu o anhidru), delles vegaes referíu como "diclor", y la tricloro-S-triazinatriona, delles vegaes referida como "triclor". Estos compuestos son estables n'estáu sólidu, y puen ser usaos en forma de polvu, granular o tableta. Cuando s'amiesta en pequeñes cantidaes a agua de piscina o sistemes d'agua industrial, los átomos de cloru son hidrolizaos del restu la molécula, formando ácidu hipoclorosu (HClO), qu'actúa como un biocida xeneral, matando xérmenes, microorganismos, algues, ente otros, d'ehí la so importancia nel emplegu n'endodoncia como axente irrigante de los conductos radiculares encetándose como solución en forma d'hipocloritu de sodiu en distintes concentraciones (0,5 % y 0,2 % son les más frecuentemente emplegaes). El cloru tamién s'usa como deterxente pa bacteries como'l "Bacillus reprindentius" o'l "Martelianus marticus".
El cloru elemental ye un oxidante. Intervien en reaiciones de sustitución, onde mueve a los halóxenos menores de les sos sales. Por exemplu, el gas de cloru burbuyáu al traviés d'una solución de aniones bromuru o yoduru oxida al bromu y yodu, respeutivamente.
Como los otros halóxenos, el cloru participa na reaición de sustitución radicalaria con compuestos orgánicos que contienen hidróxenu. Esta reaición ye frecuentemente —pero non invariablemente— non rexoselectiva, y pue resultar nun amiestu de productos isoméricos. Frecuentemente, tamién ye difícil el control del grau de sustitución, asina que les sustituciones múltiples son comunes. Si los distintos productos de la reaición puen dixebrase fácilmente, por exemplu por destilación, la cloración radicalaria sustitutiva (en dellos casos acompañada d'una declorinación térmica concurrente) pue ser una ruta sintética útil. Dellos exemplos industriales d'esto son la producción de cloruru de metilu, cloruru de metilenu, cloroformu y tetracloruru de carbonu a partir de metanu, cloruru d'alilu a partir de propilenu, y tricloroetilenu y tetracloroetilenu a partir de 1,2-dicloroetanu.
Como colos otros haluros, el cloru participa de reaiciones d'adición electrofíliques, más notablemente, la cloración de alquenos y compuestos arumosos, con un catalizador ácidu de Lewis. Los compuestos orgánicos de cloru tienden a ser menos reactivos na reaición de sustitución nucleofílica que los correspondientes derivaos de bromu o yodu, pero tienden a ser más baratos. Puen ser activaos por sustitución con un grupu tosilatu, o pol usu d'una cantidá catalítica de yoduru de sodiu.
Los compuestos de cloru son usaos como intermediarios na producción d'un gran númberu de productos industriales importantes que nun contienen cloru. Dellos exemplos son: policarbonatos, poliuretanos, silicones, politetrafluoroetilenu, carboximetilcelulosa y óxidu de propilenu.
El gas cloru, tamién conocíu como Bertholita, usóse como arma na I Guerra Mundial por parte d'Alemaña'l 22 d'abril de 1915, na Segunda Batalla de Ypres. Como lo describieron los soldaos, tenía un golor distintivu d'un amiestu ente pimienta y piña. Tamién tenía gustu metálicu y pinchaba'l fondu'l gargüelu y el pechu. El cloru pue reaicionar cola agua na mucosa de los pulmones pa formar ácidu clorhídricu, un irritante que puede ser lletal. El dañu fechu pol gas de cloru pue ser evitáu con una mázcara de gas, o con otros métodos de filtración, que faen que la posibilidá total de morrer por gas cloru seya enforma menor que por otres armes químiques. Foi diseñáu por un científicu alemán galardonáu posteriormente con un Premiu Nobel, Fritz Haber del Kaiser-Wilhelm-Institute en Berlín, en collaboración col conglomeráu químicu alemán IG Farben, que desenvolvió métodos pa descargar el gas cloru escontra una trinchera enemiga. Alégase que'l rol de Haber nel usu del cloru como una arma mortal conduxo a la so muyer, Clara Immerwahr, al suicidiu. Dempués del so primer usu, el cloru foi utilizáu per dambos llaos como una arma química, pero foi reemplazáu aína polos gases más mortales fosxenu y gas mostaza.
El gas de cloru tamién foi usáu por insurxentes escontra la población local y les fuercies de coalición na Guerra d'Iraq, na forma de bombes de cloru. El 17 de marzu de 2007, por exemplu, tres tanques cargaos con cloru españaron na provincia d'Ámbar, matando a dos persones, y amaleciendo a más de 350. Otros ataques con bombes de cloru resultaron en mayores recuentos de muertos, con más de 30 muertes en dos causes separaes. Les más de les muertes foron causaes pola fuercia de les esplosiones, en cuenta de polos efectos del cloru, yá que'l gas tóxico espárdese rápido na atmósfera pol españíu. Les autoridaes iraquines aumentaron la seguridá pal ramanamientu del cloru, que ye esencial pa proveer d'agua potable segura a la población.
El cloru úsase na manufactura de abondos compuestos orgánicos cloraos, siendo los más significativos en términos de volume de producción el 1,2-dicloroetanu y el cloruru de vinilu, intermediarios na producción del PVC. Otros organocloraos particularmente importantes son el cloruru de metilu, cloruru de metilenu, cloroformu, cloruru de vinilidenu, tricloroetilenu, percloroetilenu, cloruru d'alilu, epiclorhidrina, clorobencenu, diclorobencenos y triclorobencenos.
El cloru tamién s'usa na producción de cloratos y na estraición de bromu.
Steve Zahn
Steven James "Steve" Zahn (13 de payares de 1967) ye un cómicu y actor estauxunidense.
Amélie Mauresmo
Amélie Mauresmo (Saint-Germain-en-Laye, 5 de xunetu de 1979), ye una ex-xugadora de tenis, númberu 1 del ránking de la WTA en 2006 per 34 selmanes.
Teluriu
El teluriu o teluru ye un elementu químicu que'l so símbolu ye Te y el so númberu atómicu ye 52. Ye un metaloide bien conocíu, que s'atopa nel grupu 16 y el periodu 5 de la Tabla periódica de los elementos. Afayóse en 1782 en minerales d'oru por Franz-Joseph Müller von Reichenstein, inspector xefe de mines en Transilvania, Rumania. En principiu confundióse col antimoniu. Foi Martin Heinrich Klaproth, en 1798, quien aislló'l metal y llamólo teluriu, pero'l descubrimientu acreditóse-y a Müller.
El teluriu ye un elementu relativamente estable, insoluble n'agua y ácidu clorhídricu, pero soluble n'acedu nítricu y "n'agua regia". Reacciona con un escesu de cloru formando dicloruru de teluru, TeCl2 y tetracloruru de teluru, TeCl4. Oxídase con ácidu nítricu produciendo dióxidu de teluru, TeO2, y con ácidu crómicu dando ácidu telúricu, H2TeO4. En combinación con hidróxenu y ciertos metales forma telururos, como telururu d'hidróxenu, H2Te, y telururu de sodiu, Na2Te. El teluru tien un puntu de fusión de 452 °C, un puntu d'ebullición de 990 °C y una densidá relativa de 6,25. La so masa atómica ye 127,60.
Lobez
Lobez ((, ) en polacu "Łobez", n'alemán "Labes") ye una ciudá de Polonia, en Voivodato de Pomerania Occidental, nel Condáu de Lobez, xunto'l ríu Rega. Cuenta con 10.409 habitantes en (2015). 
Níquel
Galiu
El galiu ye un elementu químicu de la tabla periódica de númberu atómicu 31 y símbolu Ga.
El galiu ye un metal blandu, buxu n'estáu líquidu y platiáu brillosu al solidificar, sólidu deleznable a baxes temperatures que funde a temperatures cercanes a la del ambiente (como cesiu, mercuriu y rubidiu) ya inclusive cuando se sostién na mano pol so baxu puntu de fusión (28,56 °C). El rangu de temperatura nel que permanez líquidu ye ún de los más altos de los metales (2174 °C dixebren los sos puntos de fusión y ebullición) y la presión de vapor ye baxa inclusive a altes temperatures. El metal espándese un 3,1% al solidificar y flota nel líquidu al igual qu'el xelu nel agua.
Presenta un acusáu enclín a subenfriase per debaxo del puntu de fusión (permaneciendo entá n'estáu líquidu) polo que ye necesaria una grana (un pequeñu sólidu agregáu al líquidu) pa solidificalu. La cristalización nun se produz en nenguna de les estructures simples; la fase estable en condiciones normales ye ortorrómbica, con 8 átomos en cada caxella unitaria na que cada átomu namái tien otru na so vecindá más próxima a una distancia de 2,44 Å y tando los otros seis a 2,83 Å. Nesta estructura'l enllaz químicu formáu ente los átomos más cercanos ye covalente siendo la molécula Ga la que realmente forma el treme cristalín.
A otra presión y temperatura atopáronse numberoses fases estables y metaestables distintes.
El galiu escome otros metales al difundise nes sos redes cristalines.
Karolos Papoulias
Karolos Papoulias (en griegu Κάρολος Παπούλιας) (4 de xunu de 1929) foi'l presidente de Grecia ente 2005 y 2015. Foi escoyíu'l 8 de febreru de 2005. Pertenez al partíu políticu Movimientu Socialista Panhelénicu. Asocedió a Konstantinos Stefanópulos en 2005 al nun poder cumplir ésti'l so tercer mandatu.
Prokopis Pavlopoulos
Prokopis Pavlopoulos (en griegu Προκόπης Παυλόπουλος) (10 de xunetu de 1950) ye l'actual presidente de Grecia pola Nueva Democracia. Foi escoyíu'l 18 de febreru de 2015 pol Parllamentu Helénicu pal periodu presidencial 2015-2020 con 233 votos de la cámara baxa parllamentaria.
Oghur
"Nun tracamundiar con Búlgaru (llingua eslava)."
Les llingues oghur, oghúriques o bolgáriques (tamién escrito: "ogur", "oghur", "oguric"; "bulghar", "bolgar", etc.), son una rama de la familia de llingües túrquiques. Históricamente faláronse n’Antigua Gran Bulgaria (Magna Bulgaria) y, posteriormente, nel Kanatu Búlgaru del Danubiu y na Bulgaria del Volga. La única llingua que se caltién anguaño d’esti grupu ye’l chuvaxu. 
Les lllingües d’esta familia falábense por delles agrupaciones de tribus nómades, ente otres los onoguros, los bólgaros, los kházaros y los avaros de Panonia. Nun ta claro si los chuvaxos descienden direutamente d’alguna d’estes tribus o si son una grupu estremáu. (Johanson 1998, Golden, 1998).
La rama de llingües oghur carauterízase pola correspondencia de la l n’oghur frente a la š del restu de llingües túrquiques y a la r n’oghur frente a la z del restu de llingües túrquiques, ye por mor d’esto polo que tamién se noma “túrquicu"-li'r"” y “túrquicu"-r"”. (Baskakov, 1952)
Fontes: (Baskakov, 1952, 1966, Johanson, 1998: 82-83, Clark, 1998: 434)
FONÉTIQUES
LÉXIQUES
Esiste una bayura de pallabres que nun tienen equivalente n’otres llingües túrquiques carauterizándolu como un grupu estremáu del restu, p.e. chuvaxu: çăмса (śămsa) ‘nariz’, арăм (arăm) ‘muyer’, etc.
GRAMATICALES
Fontes: Baskakov, 1952, Clark, 1998.
Arsénicu
L'arsénicu (del persa "zarnikh", ‘oropimente mariellu’ o bien del griegu "arsenikón", ‘masculín’) ye un elementu químicu de la tabla periódica que'l so símbolu ye As y el númberu atómicu ye 33. Na tabla periódica de los elementos alcuéntrase nel quintu grupu principal. L'arsénicu preséntase raramente sólidu, principalmente en forma de sulfuros. Pertenez a los metaloides, yá qu'amuesa propiedaes entemedies ente los metales y los non metales.
Conócense compuestos d'arsénicu dende l'antigüedá, siendo desaxeradamente tóxicos, anque s'empleguen como componentes en delles melecines.
L'arsénicu úsase na fabricación de semiconductores y como componente de semiconductores III-V como'l arseniuru de galiu.
L'arsénicu preséntase en tres estaos alotrópicos, gris o metálicu, mariellu y prietu. L'arsénicu gris metálicu (forma α) ye la forma estable en condiciones normales y tien estructura romboédrica, ye un bon conductor del calor pero probe conductor eléctricu, la so densidá ye de 5,73 g/cm³, ye enxicosu y pierde'l llustre metálicu espuestu al aire.
L'arsénicu mariello (forma γ) llógrase cuando'l vapor d'arsénicu esfrezse bien rápido. Ye desaxeradamente volátil y más reactivu que l'arsénicu metálico y presenta fosforescencia a temperatura ambiente. El gas ta constituyíu por molécules tetraédriques d'As de forma análoga al fósforu y el sólidu formáu pola condensación del gas tien estructura cúbica, ye de testura xabonosa y tien una densidá averada de 1,97 g/cm³. Espuestu a la lluz o al calor revierte a la forma estable (gris). Tamién se denoma arsénicu mariello al oropimente, mineral de trisulfuru d'arsénicu.
Una tercer forma alotrópica, l'arsénicu prieto (forma β) d'estructura hexagonal y densidá 4,7 g/cm³, tien propiedaes entemedies ente les formes alotrópiques descrites y llógrase na descomposición térmica de l'arsina o bien esfreciendo amodo'l vapor d'arsénicu.
Toles formes alotrópiques sacante la gris escarecen de llustre metálicu y tienen bien baxa conductividá eléctrica polo que l'elementu va portase como metal o non metal en función, básicamente, del so estáu d'agregamientu. Tamién vea metal pesao.
A presión atmosférica l'arsénicu sublima a 613 °C, y a 400 °C ambura con llapada blanca formando'l sesquióxidu AsO. Reaiciona violentamente col cloru y combínase, al calecer, cola mayoría de los metales pa formar l'arseniuru correspondiente y col azufre. Nun reacciona col ácidu clorhídricu n'ausencia d'osíxenu, pero sí col nítricu caliente, seya eslleíu o concentráu y otros oxidantes como'l peróxidu d'hidróxenu, ácidu perclóricu, etc. Ye insoluble n'agua pero munchos de los sos compuestos sonlo.
Alcuéntrase nel 2ᵁ grupu analíticu de cationes; precipita con HS de color mariellu.
Estronciu
L'estronciu ye un elementu químicu de la tabla periódica que'l so símbolu ye Sr y el so númberu atómicu ye 38. 
L'estronciu ye un metal blandu de color platiáu brillante, daqué maleable, qu'oxídase aína en presencia d'aire adquiriendo un tonu amarellentáu pola formación d'óxidu, polo que tien de caltenese somorguiáu en parafina. Por cuenta de la so elevada reactividá, el metal alcuéntrase na naturaleza combináu con otros elementos formando compuestos. Reaiciona rápido col agua lliberando hidróxenu molecular pa formar l'hidróxidu d'estronciu.
El metal ambura en presencia d'aire —bonalmente si s'atopa en polvo finamente dividíu— con llapada colorada rosada formando óxidu y nitruru; yá que col nitróxenu nun reaiciona per debaxo de 380 °C forma namái l'óxidu cuando ambura a temperatura ambiente. Les sales volátiles d'estronciu, pinten d'un color carmesí mui guapu les llapaes, polo que s'usen na pirotecnia.
Como'l estronciu ye bien asemeyáu al calciu, incorpórase al güesu, los cuatro isótopos faen lo mesmo, en proporciones asemeyaes al topáu na natura. Sicasí, la distribución actual de los isótopos tienden a variar d'una forma considerable d'un llugar xeográficu a otru. Asina analizando güesos d'un individuu podría ayudar a determinar la rexón d'onde provién. Esta xera ayuda a identificar patrones d'antigües migraciones, según l'orixe de restos humanos de cementerios de batalles. L'estronciu ayuda a la ciencia forense.
Presenta trés estaos alotrópicos con puntos de transición a 235 °C y 540 °C..
Anguaño'l principal usu del estronciu ye en cristales pa tubos de rayos catódicos de televisiones en color por cuenta de la esistencia de regulaciones llegales qu'obliguen a utilizar esti metal pa peñerar los rayos X evitando qu'incidan sobre l'espectador.
Otros usos son:
Xermaniu
El xermaniu ye un elementu químicu con númberu atómicu 32, y símbolu Ge perteneciente al periodu 4 de la tabla periódica de los elementos.
Ye un metaloide sólidu duru, cristalín, de color blancu buxu llustrosu, quebradizu, que caltién el rellumu a temperatures ordinaries. Presenta la mesma estructura cristalina qu'el diamante y aguanta a los ácidos y álcalis.
Forma gran númberu de compuestos organometálicos y ye un importante material semiconductor utilizáu en transistores y fotodeteutores. A diferencia de la mayoría de semiconductores, el xermaniu tien una pequeña banda prohibida ("band gap") polo que respuende de forma eficaz a la radiación infrabermeya y pue usase n'amplificadores de baxa intensidá.
Les aplicaciones del xermaniu vense llendaes pol so eleváu costu y en munchos casos investígase la so sustitución por materiales más económicos.
Rubidiu
El rubidiu ye un elementu químicu de la tabla periódica que'l so símbolu ye'l Rb y el so númberu atómicu ye 37.
El rubidiu ye un metal alcalín blandu, de color platiáu blancu brillosu qu'avafa rápido al aire, bien reactivu. Ye'l segundu elementu alcalín menos electronegativu y puede atopase líquidu a temperatura ambiente. Al igual que los demás elementos del grupu 1 pue amburar bonalmente n'aire con llapada de color violeta amarellentáu, reaiciona violentamente col agua desprendiendo hidróxenu y forma aleación col mercuriu. Pue formar aleaciones con oru, los demás metales alcalinos, y alcalinotérreos, antimoniu y bismutu.
Al igual que los demás metales alcalinos presenta un únicu estáu d'oxidación (+1) y reaiciona con dióxidu de carbonu, hidróxenu, nitróxenu, azufre y halóxenos.
El rubidiu pue ionizase con facilidá polo que estudióse'l so usu en motores iónicos pa naves espaciales, magar que'l xenón y cesiu demostraron una mayor eficacia pa esti propósitu. Utilízase principalmente na fabricación de cristales especiales pa sistemes de telecomunicaciones de freba óptico y equipos de visión nocherniega. Otros usos son:
En munches aplicaciones puede sustituyise pol cesiu (o'l compuestu de cesiu correspondiente) pola so semeyanza química.
El rubidiu (del llatín "rubĭdus", roxu) afayóse en 1861 por Robert Bunsen y Gustav Kirchhoff na lepidolita utilizando un espectroscopiu —inventáu un añu enantes— al deteutar les dos rayes coloraes carauterístiques del espectru d'emisión d'esti elementu y que son la razón del so nome. Son poques les aplicaciones industriales d'esti elementu qu'en 1920 empezó a usase en célules fotoeléctriques usándose sobremanera n'actividaes d'investigación y desenvolvimientu, especialmente n'aplicaciones químiques y electróniques.
Compositor
Ye'l que sabe escribir composiciones musicales según les regles del arte, onde básicamente entama una serie de soníos solos o arrexuntaos en forma d'acordes teniendo como base los parámetros de la teoría. El compositor dramáticu ye aquel que compón óperes. El compositor sinfónicu ye aquel que compón música sinfónica.
El compositor ye aquel qu'inventa música trabayando los soníos de forma imaxinativa col envís de poder crear la so propia música, ye'l que tien la capacidá de falar al traviés de los soníos. El falar podría dicise que ye l'equivalente a improvisar en música y escribir sería l'equivalente a componer. El compositor ye'l que constrúi la música. Ellabora un productu musical que depués puede interpretase en distintes ocasiones tamién por otres persones y dexa que pueda afitase nun soporte, por exemplu, grabáu.
Ye por eso que'l compositor, anque dacuando utiliza la improvisación, la mayoría de les vegaes dexa un rexistru escritu de les sos composiciones.
Sabemos bien pocu de los compositores de les primeres dómines. Ente los pocos de los que tenemos noticia alcuéntrase Mesomedes de Creta, un compositor griegu d'empiezos del sieglu II. Los primeros intentos d'afitar l'altor de los soníos tuvieron llugar nel sieglu IX. Primitivamente la música calteníase por tradición oral y nun s'escribía. Del sieglu IX quédennos referencies de la fama de Ziryab, que les sos innovaciones musicales tuvieron tamién una fuerte influencia n'Hispania.
A pesar de que siempres esistieron compositores de música, nun tenemos rexistru de los sos nomes hasta la dómina medieval, cuando nel sieglu XI apaecieron los trovadores, que yeren músicos y poetes, esto ye, escribíen la lletra y componíen la música. Llamábense "ministriles" a los encargaos d'acompañar a los trovadores per aciu de preseos musicales.
Ún de los primeros trovadores de los que tenemos referencia n'Europa ye Guillermo de Poitiers, duque d'Aquitania, que vivió ente 1089 y 1127. Los trovadores del norte de Francia llamábense troveros y los alemanes "Minnesänger", que significa cantores d'amor. N'Alemaña esistíen los maestros cantores. Ente los más conocíos figuren Hans Sachs y Enrique von Meissen.
Imperiu austriacu
L'Imperiu austriacu (n'alemán: "Kaisertum Österreich") fundóse en 1804 como reaición a la creación del Primer Imperiu francés baxo Napoleón I. El primer emperador d'Austria foi Franciscu I, tamién ostentando'l títulu d'emperador del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu col nome de Franciscu II. Más tarde abdicaría d'ésti cuando l'imperiu foi abolíu na reorganización napoleónica d'Alemaña en 1806. Pa caltener el so títulu imperial alzó a Austria de la categoría d'archiducáu a la d'imperiu.
L'Imperiu austriacu formó parte de la Confederación Xermánica a partir de 1815, cuando'l Congresu de Viena restableció les llendes d'Europa dempués de la derrota de Napoleón Bonaparte y reorganizó la forma ya ideoloxía polítiques del Antiguu Réxime.
Tres dellos intentos fallíos de reforma constitucional, l'Imperiu austriacu tresformóse nel Imperiu austrohúngaru de resultes direutu de la derrota sofrida na guerra austru-prusiana, pola que perdería'l Reinu de Lombardía-Venecia y toa influencia nos estaos alemanes a favor de Prusia. Cola firma del "Compromisu Austrohúngaru" de 1867 sol reináu de Franciscu Xosé I nacería la monarquía dual na que se concedería igualdá de estatus a los territorios húngaros.
L'Imperiu d'Austria foi un imperiu socesor modernu fundamentáu nun remanente del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu, que se centró no que ye l'Austria de güei y qu'oficialmente duró dende'l 1804 hasta 1867. Siguiólu l'Imperiu austrohúngaru, que proclamóse dempués de proclamase l'Emperador d'Austria tamién rei d'Hungría, una aición diplomática qu'alzó l'estáu del Reinu d'Hungría dientro del Imperiu austriacu, como resultáu de la monarquía austro-húngara de trensaición de 1867. Los vencedores de la Primer Guerra Mundial, dilieron y descompuxeron l'Imperiu austrohúngaru en dellos estaos independientes nuevos. 
El términu "Imperiu d'Austria" tamién s'utiliza pa les posesiones de los Habsburgu enantes de 1804, que nun tenía nome oficial colectivu, magar qu'Austria ye más frecuente, el términu d'Austria-Hungría tamién s'usó. 
L'Imperiu austriacu fundólu'l monarca Habsburgu, emperador Franciscu II (que se convirtió nel emperador Franciscu I d'Austria), como un estáu que tomaba tierres dientro y fora del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu. Esta foi una reacción a la proclamación de Napoleón Bonaparte del Primer Imperiu francés en 1804. 
Austria y delles partes del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu empezaron la campaña escontra Francia y los sos aliaos alemanes mientres la Tercer Coalición que llevó a la aplastante derrota d'Austerlitz a principios d'avientu del 1805. Nesi mesmu mes, una tregua taba en conversaciones. 
Darréu, Franciscu II aceutó l'humillante Tratáu de Presburgu (avientu 1805), que na práutica significó la disolución del milenariu Sacru Imperiu Romanu Xermánicu, con una reorganización de los territorios perdíos d'Alemaña, cola buelga de Napoleón, nun estáu precursor de lo que diba a convertise col tiempu na Alemaña moderna. Estes posesiones nominalmente foron parte del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu dientro de les llendes actuales d'Alemaña; tamién tuvo d'aceutar otres midíes de debilitamientu d'Austria y de los Habsburgu. Ciertes posesiones austriaques n'Alemaña pasaron a Francia y a los sos aliaos, el rei de Baviera, el rei de Wurtemberg y l'Eleutor de Baden. Les demandes d'Austria nos estaos alemanes refugáronse ensin esceición. 
Una consecuencia qu'asocedió ocho meses dempués, el 6 d'agostu de 1806, ye que Franciscu II esllió'l Sacru Imperiu Romanu Xermánicu, por cuenta de la formación de la Confederación del Rin por Francia, yá que nun quería que Napoleón fuera'l so socesor. Esta aición tuvo'l reconocimientu de Xurde III del Reinu Xuníu que tamién yera l'Eleutor de Hannover, y que tamién perdiera los sos territorios alemanes alredor de Hannover, que pasaren a manes de Napoleón. La parte demandante inglesa resolvióse cola creación del "reinu de Hannover", que llevóse a cau polos herederos británicos hasta l'ascensión de la reina Victoria, tres la cual estremóse ente la familia real británica y Hannover.
Magar que'l cargu d'emperador yera eleutivu, la Casa d'Habsburgu caltuviera'l títulu dende 1440 (con una curtia interrupción) y Austria foi'l nucleu de los sos territorios. 
Dempués de qu'Austria cayera derrotada na guerra austru-prusiana de 1866, y saliera de la Confederación d'Alemaña, l'Imperiu austriacu tresformóse nel Imperiu austrohúngaru pa la trensaición de 1867, que concedió al Reinu d'Hungría y nes tierres húngares igualdá de condiciones col restu d'Austria nel so conxuntu.
Xenón
El xenón ye un elementu químicu col númberu atómicu 54 y símbolu Xe, allugáu nel grupu 18 de la tabla periódica. Gas noble inodoru, bien pesáu, incoloru, el xenón ta presente na atmósfera terrestre namái en traces y foi parte del primer compuestu de gas noble sintetizáu.
El xenón ye un miembru de los elementos de valencia cero llamaos gases nobles o inertes. La palabra "inerte" yá nun s'usa pa describir esta serie química, cuidao que dellos elementos de valencia cero formen compuestos. Nun tubu llenu de gas xenón, emítese un rellumu azul cuando se-y escita con una descarga llétrica. Consiguióse xenón metálico aplicándo-y presiones de dellos cientos de kilobares. El xenón tamién puede formar clatratos con agua cuando los sos átomos queden atrapaos nun entrame de molécules d'oxíxenu.
L'usu principal y más famosu d'esti gas ye na fabricación de dispositivos emisores de lluz talos como llámpares bactericides, tubos electrónicos, llámpares estroboscópiques y flaxes fotográficos, arriendes de llámpares usaes pa escitar láseres de rubí, que xeneren d'esta forma lluz coherente. Otros usos son:
El xenón (ξενόν, qu'en griegu significa "estrañu") foi escubiertu por William Ramsay y Morris Travers en 1898 nos residuos llograos al evaporar los componentes del aire llíquido.
Alcuéntrase en traces na atmósfera terrestre, apaeciendo nuna parte por venti millones. L'elementu obtiénse comercialmente por estraición de los residuos del aire llicuao. Esti gas noble alcuéntrase naturalmente nos gases emitíos por dellos manantiales naturales. Los isótopos Xe-133 y Xe-135 sintetícense per aciu d'irradiación de neutrones en reactores nucleares esfrecíos por aire.
Enantes de 1962, considerábase al xenón y los otros gases nobles químicamente inertes y incapaces de formar compuestos. Dende entós probóse que'l xenón, xuntu con otros gases nobles, sí formen compuestos. Dalgunos de los compuestos del xenón son: diflúor, hexaflúor, perxenatu sódicu, teraflúor, deuteriuru de xenón, y hidróxidu de xenón. Tamién se llogró trióxidu de xenón, compuestu altamente esplosivu. Conócense a lo menos 80 compuestos de xenón nel qu'esti enllacia con flúor o oxíxenu. Los más d'estos compuestos son incoloros.
Na natura, el xenón alcuéntrase en siete isótopos estables y dos llixeramente radiactivos. Amás d'estes formes estables, estudiáronse 20 isótopos inestables más. El Xe-129 produzse por emisión beta del I-129 (periodu de semidesintegración: 16 millones d'años); los isótopos Xe-131, Xe-132, Xe-134 y Xe-136 son productos de fisión tanto del O-238 como del Pu-244. Al ser el xenón un trazador con dos isótopos padres, la midida de los isótopos de xenón nos meteoritos resulta ser una ferramienta poderosa pal estudiu de la formación del Sistema Solar. El métodu I-Xe de datación radiométrica dexa calcular el tiempu trescurríu ente la nucleosíntesis y la condensación d'un oxetu sólidu a partir de la nebulosa solar. Los isótopos de xenón tamién son útiles pa entender la diferenciación terrestre. Créyese que l'escesu de Xe-129 atopáu en emanaciones gaseoses de dióxidu de carbonu en Nuevu México débese a la escayencia de gases derivaos del mantu pocu dempués de la formación de la Tierra.
El Xenón identificóse per primer vegada como anestésicu en 1951. El so usu nun ta aprobáu n'Estaos Xuníos, siendo poco probable que llegue a gociar d'un usu más estendíu por cuenta de que ye un gas raru que nun puede fabricase y qu'ha estrayese del aire, convirtiéndose nuna melecina bastante costosa. Magar ello, el xenón presenta carauterístiques cercanes al d'un gas anestésicu virtualmente ideal, que pue utilizase en situaciones crítiques.
Ye bien insoluble en sangre y en texíos corporales, lo que dexa una rápida inducción y posterior recuperación. Ye lo suficientemente potente como pa xenerar anestesia quirúrxica cuando s'alministra con 30% d'oxíxenu. Presenta efectos alversos mínimos.
El gas pue ser almacenáu con seguridá en contenedores convencionales de vidriu sellaos a temperatura y presión ambientes. El xenón nun ye tóxicu, pero dellos de los sos compuestos sonlo altamente por cuenta de les sos fuertes propiedaes d'oxidación.
Esti gas produz un efectu contrariu al Heliu y al ser alendáu fai la so voz más grave.
Nivel enerxéticu
En mecánica cuántica, un nivel enerxéticu ye un estáu (o conxuntu d'estaos) nel que la so enerxía ye unu de los valores posibles del operador hamiltonianu, y polo tanto'l so valor d'enerxía ye un valor propiu de dichu operador. Matemáticamente los estaos d'un ciertu nivel enerxéticu son funciones propies del mesmu hamiltonianu.
En química y teoría atómica pártese del fechu de que los electrones que formen parte del átomu tán distribuyíos en "capes" o niveles enerxéticos. En función de la capa qu'ocupe un electrón tien una o otra enerxía d'ehí que se diga qu'ocupa una capa de ciertu nivel enerxéticu. La esistencia de capes débese a dos fechos: el principiu d'esclusión de Pauli que llenda'l númberu d'electrones per capa, y el fechu de que namái ciertos valores de la enerxía tán permitíos (técnicamente estos valores coinciden colos autovalores del operador hamiltonianu cuánticu que describe la dinámica de los electrones qu'interaicionen electromagnéticamente col nucleu atómicu).
Magar qu'un electrón nun pue adoptar cualesquier mena d'enerxía sinón namái unes determinaes asociaes a los niveles enerxéticos de cada átomu, sí ye posible, si s'apurre enerxía a los electrones, qu'estos "salten" a otros niveles d'enerxía cimeros, pasando l'átomu a tar nun estáu escitáu. La electrodinámica cuántica implica qu'estos estaos escitaos del átomu, onde un electrón ocupa un nivel enerxéticu altu esistiendo güecos nos niveles inferiores son inestables, polo qu'al cabu d'unos instantes l'electrón "decai" a niveles más baxos y emite la enerxía sobrante en forma de fotones. Cuando un electrón pasa d'un nivel enerxéticu con enerxía Y1 a unu con enerxía menor Y2 la frecuencia del fotón emitíu vien dada por:
onde "h" ye la llamada constante de Planck.
Más técnicamente en mecánica cuántica les capes modelícense como orbitales atómicos que son distribuciones de carga llétrica nel espaciu, nos que la so forma exauta depende de los detalles del modelu atómicu de Schrödinger que ta formáu por soluciones exautes de la llamada ecuación de Schrödinger. Nel modelu de Schrödinger y otros anteriores la estructura de capes electróniques o orbitales ye lo qu'esplica la reactividá del átomu y los tipos de combinaciones (compuestos) qu'ésti átomu pue formar. En ciertes situaciones físiques el modelu atómicu de Schrödinger ye inexautu y por exemplu nun pue esplicar la estructura final del espectru, nesos casos frecuentemente requierse la considerancia del espín electrónicu y l'usu de la ecuación relativista de Dirac anque la mayor parte de les aplicaciones a la química pueden ser descrites per aciu del modelu de Schrödinger que ye daqué más simple.
Un orbital atómicu vien representáu por una función matemática que describe la distribución de probabilidá d'ún o dos electrones nun átomu, dicha función ye una función propia del hamiltonianu del átomu hidrogenoide. Un orbital molecular ye análogu, pero pa molécules.
Les mesmes idees usaes pa esplicar l'espectru d'emisión y absorción de los átomos puen ser aplicaes a molécules. Bien informalmente puede dicise qu'una molécula ye una configuración estable d'átomos que comparten orbitales atómicos. Los niveles enerxéticos d'una molécula tamién puen describise per aciu d'un hamiltonianu cuánticu, anque equí'l cálculu de los niveles enerxéticos resulta muncho más complicáu matemáticamente y con frecuencia recúrrese a aproximamientos numbéricos, pa predicir los niveles enerxéticos. D'especial importancia son los niveles enerxéticos del HOMO (orbital molecular más altu ocupáu) y del LUMO (orbital molecular más baxu vacíu).
Les distintes espectroscopies estudien transiciones ente niveles de distintes enerxíes. La espectroscopia infrabermeya, por exemplu, estudia transiciones ente niveles enerxéticos de vibración molecular, mentes que la espectroscopia ultravioleta-visible estudia transiciones electróniques y la espectroscopia Mössbauer ocúpase de transiciones nucleares.
Radiu de Bohr
Nel modelu atómicu de Bohr de la estructura del átomu, desenvueltu por Niels Bohr en 1913, los electrones xiren alredor d'un nucleu central. Nesti modelu los electrones orbiten namái a determinaes distancies del nucleu, dependiendo de la so enerxía. Nel átomu más simple, l'hidróxenu, solamente orbita un electrón, siendo la órbita de menor radiu o radiu de Bohr, la correspondiente a la situación de menor enerxía. 
Acordies colos datos de 2006 CODATA, el radiu de Bohr del hidróxenu val 5,291 772 0859(36)×10 m (esto ye, approximadamente 52,9 pm o 0,529 angstroms). Esti valor pue llograse de la rellación ente otres constantes físiques (que se llogra cuando n = 1 na cuarta hipótesis de los postulaos de Bohr) y representa la unidá atómica de llargor:
Númberu de rexistru CAS
El númberu de rexistru CAS ye una identificación numbérica única pa compuestos químicos, polímeros, secuencies biolóxiques, preparaos y aleaciones. Llamáu tamién CAS RN (n'inglés "CAS registry number"). El "Chemical Abstracts Service" (CAS), una división de la Sociedá Americana de Química, asigna estos identificadores a cada compuestu químicu que foi descritu na lliteratura. CAS tamién caltién una base de datos de los compuestos químicos, conocida como "rexistru" CAS. Daqué más de 123 millones de compuestos tán numberaos y catalogaos, con al rodiu de 12.000 nuevos acaldía. La intención ye realizar una busca na base de datos unificada, dao que de cutiu asígnense distintos nomes pal mesmu compuestu. Casi toles molécules actuales permiten una busca pol númberu CAS.
P'atopar el númberu CAS d'un compuestu conociendo'l so nome, fórmula química o estructura, puen utilizase les siguientes fontes:
Númberu EINECS
El númberu EINECS, nomáu poles iniciales de European Inventory of Existing Chemical Substances (Inventariu Européu de Sustances Químiques Esistentes), ye un númberu de rexistru dau a cada sustancia química comercialmente disponible na Xunión Europea ente'l 1 de xineru de 1971 y el 18 de setiembre de 1981. Esti inventariu foi creáu pola Directiva 67/548/EEC no tocante al etiquetáu de sustancies peligroses: el númberu EINECS tien d'apaecer na etiqueta y nel barafuste de sustancies peligroses.
A partir del 19 de setiembre de 1981, l'inventariu foi reemplazáu pola ELINCS (European List of Notified Chemical Substances, o Llista Europea de Sustancies Químiques Notificaes). A toles sustancies "nueves" qu'ingresen al mercáu européu asígnase-yos un númberu ELINCS tres de la so notificación a la Comisión Europea. El númberu ELINCS tamién ye obligatoriu n'etiquetes y barafustes.
Anguaño prefierse'l términu númberu EC frente a les designaciones "númberu EINECS/ELINCS", pero nun tien de confundise colos númberos EC de la Comisión d'Enzimes (Enzyme Commission).
Un númberu ELINCS ye un sistema de númberos de siete #dígito de la forma 4XX-XXX-X, empezando con 400-010-9.
Un númberu EINECS/ELINCS/EC pue escribise de la forma xeneral:
Onde R representa'l númberu de comprobación y N representa un númberu secuencial fundamental. El númberu de comprobación derívase de la siguiente fórmula:
Condiciones normales de presión y temperatura
Condiciones normales de presión y temperatura (abreviao CNPT) o presión y temperatura normales (abreviao PTN o TPN) fai referencia a los valores de presión atmosférica y temperatura que imperan nun llaboratoriu.
La IUPAC, Xunión Internacional de Química Pura y Aplicada (n'inglés: International Union of Pure and Applied Chemistry) define les condiciones normales como:" "términu cualitativu, en función de la preferencia del investigador, qu'usualmente implica la presión ambiental y la temperatura del llugar"". Preferiblemente les variables de temperatura y presión habríen ser tomaes como valores representativos de les condiciones reales (o rangu de condiciones) emplegaes nel estudiu.
El términu "Condiciones Normales" suel utilizase davezu pa la midida de volúmenes de gases en munchos campos de la ciencia, como en Termodinámica y Química, correspondiéndose a una temperatura de 0 °C (o 273,15 K) y a una presión de 1 atm. Por exemplu, el volume d'un mol de gas ideal en condiciones normales de presión y temperatura ye : PV = n RT -> V = 1×0,0821×273,15/1 =22,42  L; esto llévanos al valor clásicu: V = 22,4 L.
N'electroquímica y n'otres rames de la química nes que s'usen disoluciones aguoses, les condiciones normales correspuenden a una presión de 1 atm y una temperatura de 298,15 K (25 °C). Asina, por exemplu, defínese internacionalmente la escala de potenciales normales d'electrodu.
Nota a tener en cuenta:
Les CNPT, siguiendo los criterios de la IUPAC, nun se correspuenden a unos valores bien definíos (invariables), como ye'l casu de les condiciones estándar de presión y temperatura. Sicasí, la bibliografía científico esistente ye bien variable con respeuto a la definición de les CNPT. A esto hai qu'añedir la esistencia d'otros estándares, aparte del propuestu pola IUPAC (p. ex. el del NIST). Esta situación produz incertidume y discutiniu al utilizar estos términos, mesmo dientro de la comunidá científica.
Chris Hardwick
Christopher Ryan "Chris" Hardwick (23 de payares de 1971) ye un cómicu y actor estaoxunidense.
Acordión diatónicu
L'acordión diatónicu a botones ye un preséu de la familia de los aerófonos de llingüeta llibre. Estrémase del acordión cromáticu porque la so estructura musical depende de delles escales determinaes.
Nun llau tien los baxos y acordes que davezu s'usen p'acompañar la música o melodía que s'interpreta nel otru llau. Los acordiones diatónicos hailos d'una, dos y trés llinies. Una llinia tien 10 o 11 botones.
A diferencia del acordión cromáticu (tamién conocíu como "acordión pianu", magar qu'esisten acordiones cromáticos de botones), la nota del mesmu botón (tecla redonda) nun diatónicu camuda dependiendo si l'aire sale o entra. Esto ye, si se zarra'l fuelle o s'abre.
Del númberu d'escales que remana va depender el númberu de "llinies" nel diapasón del acordión. L'acordión diatónicu empezó con una ""llinia"", depués ameyoró a dos y finalmente evolucionó a trés.
Copa de les Naciones de Saltos de la FEI 2015
La Copa de les Naciones Furusiyya de Saltos de la FEI 2015 o simplemente Copa de les Naciones de Saltos 2015 (oficialmente y n'inglés Furusiyya FEI Nations Cup Jumping 2015) tuvo llugar ente'l 10 de febreru y el 27 de setiembre de 2015. Bélxica algamó'l títulu de campeón na final de Barcelona.
Puen participar na Copa de les Naciones 2015 les federaciones que cunten con cuatro xinetes na "Clasificación Longines" al final d'ochobre de 2014. Caúna d'elles competirá na rexón que-y correspuenda d'alcuerdu con criterios xeográficos. 
Nel casu d'Europa, la rexón dixébrase en dos, teniendo drechu a participar na división Europa 1 los diez equipos que vienen darréu: Países Baxos y Suecia, por clasificase ente los tres primeros na Final de la Copa de les Naciones 2014; Italia, como primer clasificáu de la división Europa 2 na Copa de les Naciones 2014; Francia, Alemaña, Bélxica, Reinu Xuníu, España, Suiza ya Irlanda, pol so puestu na división Europa 1 na Copa de les Naciones 2014. Estes diez federaciones puen escoyer si participen na divisón Europa 1 o na Europa 2. El restu de países compiten direutamente na división Europa 2
Asina, participaron na Copa de les Naciones 2015 les federaciones que s'amosen darréu:
Darréu amuésense los resultaos de les fases de clasificación de caúna de les rexones. El sistema emplegáu nun ye'l mesmu pa toes elles, sinón qu'hai cuatro distintos dependiendo de cuántes competiciones pa cada rexón concreta hai ente les 20 escoyíes en tol mundu pola FEI.
Nesta rexón cellebróse namás una competición de la Copa de les Naciones.
Nesta rexón nun hai competiciones de la Copa de les Naciones poro la seleición de los equipos que pasen a la final fáese a traviés de la "Clasificación Longines" númberu 174 del añu 2015.
Nesta rexón nun hai competiciones de la Copa de les Naciones poro la seleición del equipu que pasa a la final fáese a traviés de la "Clasificación Longines" númberu 174 del añu 2015.
La Final de la Copa de les Naciones 2015 va cellebrase en Barcelona del 24 al 27 de setiembre de 2015, siendo'l so ganador proclamáu campeón de la Copa de les Naciones Furusiyya de Saltos de la FEI 2015.
Rei d'España
El rei d'España ye'l xefe d'Estáu del país, símbolu de la so unidá y permanencia, al que-y correspuende arbitrar y moderar el funcionamientu regular de les instituciones y representar al Reinu d'España, amás d'exercer les funciones que-y atribuyan espresamente la Constitución y les lleis. Ye tamién comandante en xefe de les Fuerces Armaes, y como tal, capitán xeneral de los Exércitos, y ostenta l'altu patronalgu de les Reales Academies.
La Constitución española trata la institución de la Corona, la persona del rei y les sos funciones nel so «Títulu II», qu'entiende los artículos 56 a 65. L'actual rei d'España ye Felipe de Borbón y Grecia, que reina col nome de Felipe VI.
El títulu de rei d'España vien avaláu pola Constitución, que recupera ya incorpora a al so testu toles normes espreses y tácites que tradicionalmente rixeron la monarquía n'España. La Constitución amás reconoz al rei'l derechu d'usar tolos demás títulos que-y correspuendan a la Corona.
Los títulos hestóricos que correspuende a "La So Maxestá'l rei d'España" son los siguientes, magar que cuando se trate d'Estaos de los qu'anguaño nun ye soberanu úsense baxo la fórmula de: non præjudicando:
El postreru titular de la Corona del Imperiu Bizantín, Andrés Paleólogo, vendió'l so títulu imperial a Fernandu II d'Aragón ya Isabel I de Castiella enantes de la so muerte en 1502. Sicasí, nun se tien constancia de que nengún monarca español usara los títulos imperiales bizantinos, que convierten al rei d'España en lexítimu emperador de Roma.
Ye, coles mesmes, Soberanu Gran Maestre de la Insigne Orde del Toisón d'Oru, lo mesmo que de la Real y Distinguida Orde de Carlos III, de la Real Orde d'Isabel la Católica y de la Orde de les Dames Nobles de la Reina María Luisa.
La Constitución reconoz a la persona del rei inviolabilidá absoluta y proscribe toa responsabilidá pela so parte, seya política o xurídica; sicasí y a manera de compensación, la Constitución establez la invalidez de tolos actos del Titular de la Corona qu'escarezan del refrendo reguláu nella, que correspuende al presidente del Gobiernu, a los ministros o al presidente del Congresu de los Diputaos, según los casos.
El salariu asignáu al monarca, conseñáu nel presupuestu de la Casa del Rei, en 2015 xubía a un total de 234 204 € brutos (previos al pagu d'impuestos). Tamién recibe salariu la "reina consorte", y el padre y madre del rei. Esta cantidá foi l'afitada dempués de que Felipe VI decidiera rebaxase'l sueldu establecíu pol so padre Xuan Carlos, que yera de 292 752 €, nun 20 %.
La Corona ye la institución constitucional na que se configura n'España la xefatura del Estáu, con unes carauterístiques propies de la Monarquía Española, que son:
Kiko Rivera
Francisco José Rivera Pantoja, conocíu como Kiko Rivera, y más popularmente como Paquirrín (Sevilla, 9 de febreru de 1984) ye un personaxe mediáticu d'España. Nun principiu debió la so fama a ser fíu de la famosa cantante Isabel Pantoja y el toreru Francisco Rivera, "Paquirri" (del que heredó'l diminutivu), pero col pasu del tiempu convirtióse nun personaxe famosu poles sos propies apaiciones na prensa rosa y programes de televisión.
Kiko Rivera nació nuna familia bien popular n'España. Foi l'únicu fíu de la pareya compuesta por "Paquirri", un de los toreros más populares de los años 80, y l'actriz y cantante Isabel Pantoja, considerada la principal artista del xéneru conocíu como "cantar español", y que se casaron en 1983. Francisco Rivera tenía dos fíos del so anterior matrimoniu con Carmen Ordóñez: los a posteriori toreros Francisco y Cayetano Rivera Ordóñez.
El 26 de setiembre de 1984, y cuando Kiko cuntaba namás con 7 meses d'edá, "Paquirri" finó mientres el treslláu dende la plaza de toros de Pozoblanco (Córdoba), onde recibiera una cornada mortal per parte del toru "Avispado" mientres una corrida. Esti fechu marcaría pa siempres la imaxe de Kiko Rivera, conocíu dende neñu por "Paquirrín." La so imaxe y la de la so madre pasaríen a ser portada de les revistes del corazón del país (enantes de cumplir un añu foi portada de la revista "¡Hola"!) sobremanera arriendes de la apaición del pequeñu nel escenariu n'un de los conciertos d'Isabel Pantoja cantando unes estrofes xunto a la so madre. Esti tipu de situaciones llevaron darréu a la cantante a denunciar públicamente l'acosu mediáticu al que foi sometíu dende neñu.
La so afición al fútbol llevólu a realizar una prueba pa intentar aportar a les secciones inferiores del Real Madrid, ayudáu pola amistá cola so familia de Ramón Calderón, pero nun consiguió la so incorporación.
Samsung Galaxy S4
El Samsung Galaxy S4, ye un teléfonu intelixente d'alta gama fabricáu y diseñáu por Samsung, que funciona col sistema operativu Android 4.2.2 Jelly Bean, actualizable a 4.4.2 "KitKat", y ta disponible en dos principales variantes distintes por tol planeta: GT-I9500 y GT-I9505. Ésti teléfonu ye'l sucesor del Samsung Galaxy S III Mini, na serie S de Samsung Galaxy, y sucesor del "Samsung Galaxy" S III na serie d'alta gama de Samsung Mobile, el dispositivu foi presentáu como la cuarta xeneración de la familia "Galaxy S" d'alta gama. La so presentación foi na ciudá de Nueva York, Estaos Xuníos, el 14 de marzu de 2013 y ta disponible dende'l 26 d'abril del mesmu añu.
Samsung celebró un eventu en Nueva York, Estaos Xuníos el 14 de marzu de 2013 a les 19:00 (hora local), onde presentó lo que ye'l sucesor d'alta gama de Samsung Galaxy. Les reserves empezaron a #abrir un día dempués, algamando más de 10 millones de reserves nos sos primeres dos selmanes.
Samsung llogró un nuevu récord de vientes gracies a esti dispositivu, en cuatro díes vendiéronse 4 millones d'exemplares alredor del mundu, namái superáu polos iPhone 5S y iPhone 5C, que vendieron 9 millones d'exemplares en tres díes. Anguaño Samsung vendió más de 40 millones d'unidaes.
Lucrezia Buti
Lucrezia Buti (Florencia,1433 - sieglu XVI) foi una monxa italiana; más tarde, sería esposa del pintor Filippo Lippi.
Fía de Francesco Buti y Ciacchi Catalina, convertir nuna monxa nel monesteriu de Santo Catalina de Prato, onde, según Vasari, foi recibida por Filippo Lippi, quien trabayó na ciudá nel conseyu de "Madonna da Faxa de Santu Tomás". Ye posible que Lucrezia Buti fuera'l modelu de Santa Margarita que se ve a la izquierda de la pintura orixinal.
Filippo namorar d'ella y secuestrar na procesión de la Faxa Santu. De la so unión nació Filippino Lippi en 1457, y, en 1465, la so fía Alessandra Lippi. La relación ente Filippo y la monxa Lucrezia espertó un escándalu nel momentu y opónse en tolos sentíos de la curia. Namái al traviés de los esfuerzos de Cosme el Viejo, la pareya llogró una dispensa de los sos votos por Píu II pa casase, pero, según lo informao por Vasari, los dos nunca se casaron.
Los dos vivieron xuntos nuna casa na Plaza de la Catedral, cerca d'onde él se dedicaba a la construcción de los frescos na capiya. La cara de Lucrezia ye idealizáu n'otres obres maestres, como'l famosu "Lippini" de los "Uffizi".
Carlos el Temerariu
Carlos I de Valois, llamáu "el Coraxosu" o "el Temerariu" (en francés: "Charles Le Hardi" o "Le Téméraire"; Dijón, 10 de payares de 1433 - Nancy, 5 de xineru de 1477), foi duque de Borgoña, Brabante, Limburgu y Luxemburgu, ente otros títulos. Pertenecía a una caña menor de los Valois, que gobernó Borgoña ente 1363 y 1482. 
El poder del ducáu de Borgoña algamó'l so apoxéu sol so reináu, pero va sumir en virtú de los arteros golpes políticos del rei de Francia, Luis XI. La so muerte en 1477 significó'l fin del suañu borgoñón de resucitar l'antigua Lotaringia. El matrimoniu de la so fía María col emperador Maximiliano amestó l'heriedu borgoñón al llinaxe de los Habsburgu na persona del fíu de dambos, Felipe'l Formosu, que contraería matrimoniu cola reina Juana de Castiella. El fíu de dambos, Carlos, recibiría'l so nome en memoria del so bisagüelu.
El nomatu de ""Temerariu"" nun-y foi axudicáu hasta plenu romanticismu. Pa los sos coetaneos foi ""Carlos el Coraxosu"", ""el Gran Llión"", ""el Guerrero"" y ""el Tarrecible"" pa los sos detractores.
Carlos naz en Dijón en 1433, tercer fíu (los dos primeros, Antonio y José, morrieron a temprana edá) del matrimoniu habíu ente'l duque Felipe'l Bonu y la so tercer esposa, la infanta Isabel de Portugal. 
Criáu nos Países Baxos, a los dos años d'edá empezó a recibir les sos primeres llecciones d'equitación, nun caballu de madera construyíu espresamente pal neñu por Jean Rampart, un guarnicioneru de Bruxeles. Dende bien curtia edá empezó a tomar parte en ceremonies públiques, acomuñáu al so padre. En 1445 acompañar en visita oficial a Holanda y Zelanda. Con al respective de la so instrucción, amás de la so intelixencia los sos biógrafos señalen la so conocencia del llatín.
En 1452, cuando namái yera Conde de Charolais, reprimió brutalmente la sublevación de los flamencos. Actuó en contra del rei de Francia Luis XI, aliándose con Eduardo IV.
Enantes de xubir a la dignidá ducal enfrentóse violentamente col so padre, al cual reprochaba que se dexara remanar por una cla de favoritos (los Croy) y el llevar una política de conciliación beneficiosa pa la Francia de Carlos VII. Na primavera de 1465 apoderar del poder per aciu un verdaderu golpe d'Estáu, dirixiendo de fechu el ducáu mientres los dos últimos años del reináu de Felipe'l Bonu.
Carlos nun duldar en desafiar a Luis XI. Pa faelo, crea la Lliga del Bien públicu, cola qu'empieza'l conflictu que lu lleva a llibrar la batalla de Monthléry el 16 de xunetu de 1465, y a poner so sitiu París. Llogra imponer al Rei los trataos de Conflans y de Saint-Maur-deas-Fossés, colos que Carlos recupera la Picardía y la ciudá de Boulogne, abandonaes pol so padre. 
En 1467 convertir en duque de Borgoña (cuartu y postreru na llinia trazada dende Felipe l'Atrevíu, fíu del rei de Francia, Juan el Bonu).
Les revueltes de Lieja y Dinant (que dependíen del principáu de Lieja) contra Luis de Borbón alloñar temporalmente de los sos intereses franceses. El principáu de Lieja dixebraba xeográficamente les sos posesiones nel valle del ríu Mosa. El 25 d'agostu de 1466, Carlos tomó pola fuerza Dinant, que foi escalada y destruyida, y punxo fin a la venetada liejesa. Dempués de la muerte de Felipe'l Bonu (15 de xunu de 1467), los liejeses recomenzaron les hostilidaes, pero Carlos el Temerariu vencer en Sint Truiden, y dempués del asaltu de 600 francomontanos tomó Lieja.
El 3 de xunetu de 1468 cásase con Margarita de York, hermana de Eduardo IV d'Inglaterra.
Carlos el Temerariu multiplicó los sos esfuerzos pa desafiar al rei de Francia, al puntu d'humildalo depués de que lo obligara a roblar la entrevista de Péronne (9 d'ochobre de 1468), na que'l Rei dexaba la Champaña y la Brie al borgoñón. Llega hasta'l puntu d'obligalo a asistir a la represión de la sublevación de Lieja, que fuera sofitada pol monarca francés. 
Aprovechándose de les dificultaes económiques de Segismundo d'Austria, en 1469 mercó les sos posesiones en Alsacia y nel país de Brisgovia, na rexón del condáu de Baden en Alemaña.
El so oxetivu principal yera conquistar la vera esquierda del Rin col fin de venceyar los sos esvalixaos Estaos (ducaos de Borgoña, Brabante y Luxemburgu; condaos de Borgoña, Flandes, Henao, Holanda, etc.), y una vegada consiguida la unidá territorial de les sos posesiones, consiguir un títulu real.
Con esi oxetivu en mente, pel llau militar entamó un poderosu exércitu permanente, constituyíu de mercenarios veníos de tolos países d'Europa; pol civil, centralizó l'alministración de les sos Estaos al traviés de los edictos de Thionville (payares de 1473), qu'afitaben un parlamentu (Corte suprema) y un tribunal de cuentes en Malinas. El 23 de xineru de 1474, nun discursu pronunciáu en Dijon, dexó ver la so intención de reconstituyir "l'antiguu reinu de Borgoña". 
Pero Carlos sufre dos ganes, la primer ante les puertes de la ciudá de Beauvois (1472 contra Juana Hachette), y la segunda depués de los sos tratos col emperador Federico III, que lo obliga a retirar el sitiu que yá llevaba diez meses na ciudá de Ness en Renania. 
Alsacia sublevar contra'l so gobiernu (por causa de la xestión del so alministrador von Hagenbach), una y bones Carlos nun quixo devolver les tierres mercaes a Segismundo pola mesma suma de dineru pola que les mercara. Al sur, los berneses inquietos y sofitaos polos confederaos suizos reaccionen contra la duquesa Yolanda de Saboya, apoderándose de llugares estratéxicos nel país de Vaud. Atendiendo la llamada de los sos aliaos y de los sos vasallos, Carlos vien ayudar contra los berneses. Na so precipitación, comete munchos erros tácticos, notablemente'l de pasar la llinia de solidaridá suiza. Ye ganáu en Grandson y en Murten (o Morat), onde'l so exércitu foi estermináu en 1476. Equí produzse un interesante puntu d'inflexón na táctica militar de la Edá Media, cuidao que les arizaes piques d'infantería o soldaos a cuerpu de los batallones suizos ganen a los casi invencibles -hasta esi momentu- homes d'armes o caballería pesada de los embravecíos caballeros de Carlos de Borgoña, antemanando'l advenimiento de la infantería como unidá táctica de combate fundamental na guerra a partir del sieglu XVI n'Europa, colos Tercios españoles, reximientos alemanes, etc.
En 1477, yá con un nuevu exércitu, invade Lorena y pon baxu sitiu a Nancy. Ellí atopa la so muerte'l 5 de xineru, aparentemente de la mano d'un gentilhombre, el capellán de la Tour du Mont. Unu de los sos xenerales, el so favoritu'l conde de Campu Basso, al ser faltáu por Carlos, traicionar y pásase al bandu enemigu. L'exércitu borgoñón esviáu replegar a la ponte de Bouxières-aux-Dames, pol cual va intentar fuxir escontra Metz. Ye ellí onde Campu Basso esperaba pa vengase. Carlos y el so exércitu, creyendo que los sos caballeros yeren fieles y que taben naquella ponte p'asegurar el so pasu, bastiáronse sobre ésti. Atrapaos ente'l traidores y los suizos, empezaron a ser masacrados. Finalmente la salida d'una pequeña guarnición de Nancy terminó col esterminiu de los borgoñonos. 
Trés díes depués de la batalla atopó'l cadabre de Carlos el Temerariu, desnudu y mediu taramiáu polos llobos, en cantu d'un estanque xeláu, onde anguaño se llevanta la Cruz de Borgoña en Nancy. El cuerpu del Duque topábase tan desfigurado que namá'l so ciruxanu, un portugués llamáu Mateo, foi capaz d'identificalo poles sos vieyes repulgu de guerra. 
El so cuerpu recibió tolos honores de parte del duque de Lorena, que lo depositó na so propia cripta familiar. Sicasí, dada la imposibilidá de confirmar efectivamente la identidá del cadabre, mientres años especular cola posibilidá de que'l Duque sobreviviera. En 1550 el so bisnietu l'emperador Carlos V ordenó'l treslláu de los restos a la Ilesia de La nuesa Señora en Bruxes, siendo soterraos al pie de la tumba de la so fía y heredera María. Dambos sepulcros son de bronce y mármol negru, con dos tales escultures yacentes de los difuntos.
Carlos el Temerariu foi un home a caballu ente'l Medievu y el Renacimientu, instruyíu, conocedor de los clásicos y dotáu d'un gran xeniu políticu. Foi, sicasí, el so calter violentu ya impulsivu el que-y fadría famosu. Los sos modelos taben en Ciro, Aníbal, Xuliu César y Alexandru Magno. Posesor d'un coraxe escepcional, Carlos perder pol so arguyu, la so impulsividá y la so insensibilidá a los conseyos.
Físicamente, el Duque yera pálidu, y los sos güeyos azules oldeaben cola so melota negra, trupa y ondulada. 
El so lema personal yera "Je lay Emprins", qu'en francés medieval significa "Atrévome".
El 19 de mayu de 1440 cásase na localidá de Blois, a la edá de siete años, con Catalina de Francia (o de Valois), fía del rei Carlos VII de Francia y de María de Anjou, ensin descendencia conocida. 
El 30 d'ochobre de 1454 contrai matrimoniu en Lille con Isabel de Borbón, fía de Carlos I de Borbón, duque de Borbón, y de Inés de Borgoña (1407-1476). Esta unión nun yera deseyada por Carlos que quería esposar a Margarita de York. El so padre recuérdalu entós los términos del tratáu d'Arres, que lo obliguen a esposar una princesa de sangre francés. D'esti matrimoniu nació la so única fía lexítima:
El 3 de xunetu de 1468 casóse en Damme con Margarita de York, fía de Ricardo, duque de York, y de Cecilia Neville, y hermana d'Eduardo IV y Ricardo III, reis d'Inglaterra, lo mesmo que de Jorge, duque de Clarence y d'Edumundo, conde de Ruthand. Ensin descendencia conocida.
Estos son los títulos llevaos por Carlos el Temerariu de 1467 a 1477, salvo indicación contraria.
Fernando de Portugal, duque de Viseu
Fernando de Portugal (Almeirim, - Setúbal, ), infante de Portugal, duque de Viseu, duque de Beja y condestable de Portugal
Nació Almeirim el 17 de payares de 1433 siendo fíu d'Eduardo I y de la infanta Leonor d'Aragón y hermanu menor del rei Alfonso V de Portugal. A la muerte del so padre en 1438 y p'asegurar la sucesión, dada a la curtia edá del nuevu rei y l'amenaza de la peste, foi xuráu herederu en Tomar. 
En 1457 foi creáu Duque de Beja pol so hermanu Alfonso V y en 1460, a la muerte del so tíu l'infante Enrique'l Navegante, I duque de Viseu, asocedió-y nel so títulos.
Morrió'l 18 de setiembre de 1470 en Setúbal y foi soterráu n'en Beja, nel Monesteriu de les Relixoses de la Concepción, que fuera fundáu pola so esposa. El 30 de setiembre de 1506 muerre la so vilba Beatriz y foi soterrada al llau de Fernando. L'epitafiu de los cónyuges diz:
Casóse en 1447 en Alcáçovas cola so prima-hermana, la infanta Beatriz de Aveiro, fía del infante Juan. La pareya tuvo nueve fíos, de los que cinco llegaren a la adultez:
Marsilio Ficino
Marsilio Ficino (Figline Valdarno, Florencia, 19 d'ochobre de 1433, - Careggi, Florencia, 1 d'ochobre de 1499) foi un sacerdote católicu, filólogu, médicu y filósofu renacentista italianu, protexíu de Cosme de Médicis y de los sos sucesores, incluyendo Lorenzo de Médici (llamáu "el Magníficu"), foi amás l'artífiz de la renacencia del neoplatonismu y encabezó la famosa Academia platónica florentina.
Yera fíu de Diotifece, médicu famosu, ciruxanu de los Médici. El so nome «Ficino» vien probablemente de la abreviación del nome del padre. Usar por primer vegada en 1456. De 1448 a 1451 estudió medicina na Universidá de Pisa-Florencia pos el so padre quería que tuviera'l so mesmu oficiu. Sicasí, anque Marsilio publicó delles obres de medicina (como "De triplice vita libri trés" y "Epidemiarum antidotus") nun siguió esa carrera. Interesar pola filosofía neoplatónica gracies a la influencia de personaxes como Jorge Gemisto Pletón y Basilio Bessarión. En 1459 funda la "Academia platónica florentina" con Cosme de Médici y dedícase con intensidá a aprender el griegu.
En 1473 ye ordenáu sacerdote. Recibe depués a dos comunidaes a manera de prebendas per parte de Lorenzo de Médici y depués ye nomáu canónicu de la catedral de Florencia.
Tradució del griegu al llatín los diálogos de Platón (1484), Plotino (1492), el "Corpus Hermeticum" (1471) y dellos trataos y cartes escritos por un monxu desconocíu del sieglu V, el Pseudo Dionisio Areopagita. Escribió –amás de un enorme epistolariu– un famosu "Comentariu a la Llacuada de Platón" y la "Teoloxía Platónica". Aspiraba a una fusión de platonismu y hermetismu col cristianismu, y nel "De Vita" llegó a tener problemes cola Inquisición poles sos afirmaciones que podíen entendese como una torna al paganismu y como favoreciendo la determinación astrolóxica (cosa que nunca fixo, en realidá, yá que el so empléu de l'astroloxía yera namái pa "harmonizar" la vida colos cielos).
Mentor y amigu de Picu della Mirandola, modificó definitivamente l'enfoque sobre la murria, faciéndola característica del xeniu lliteratu y ceador, exerciendo asina una enorme influencia. La so filosofía ta a la base de creaciones artístiques como "La Primavera" y "La Nacencia de Venus", de Botticelli, y el so influxu estender por tou la Renacencia llegando a afectar a personalidaes tan diverses como Durero, Agrippa von Nettesheim, Paracelso, Milton y Picu della Mirandola.
Nos tiempos difíciles de los Médici xunióse más a ellos ya inclusive sofitó a Savonarola anque se caltuvo al marxe de los problemes que lu llevaron a la muerte. Los últimos años de la so vida dedicar a escribir un comentariu de les Epístoles paulines, anque nun algamar a concluyilo.
Al centru del pensamientu filosóficu de Ficino alcuéntrase la metafísica de Plotino. Asumió la teoría de les emanaciones divines, mesma del neoplatonismu. Anque caltién abierta la posibilidá del home de conocer a Dios afirma qu'esto solo se llogra al traviés d'una purificación interior típica de la moral estoica. Asina, hasta Cristu pasa a ser una idea de la virtú:
Otru elementu que destaca Ficino, ye que'l Verbu o "Logos" divín ye'l complementu d'un procesu empecipiáu na edá antigua, dende Hermes Trismegisto, Orfeo, Pitágoras, Platón; según esta serie histórica, fala de la "pia philosophia" que s'identifica cola "docta religio", complexa y misteriosa que nun puede ser sopelexada a toos.
Nel campu teolóxicu les teoríes de Ficinio tuvieron una gran influencia nel sieglu XV: dende'l puntu de vista relixosu puede dicise qu'el so pensamientu puede ser interpretáu como un signu de tolerancia relixosa, un fuerte misticismu ensin menospreciar l'ideal humanista del home come'l centru d'universu y la concepción del arte como espresión de la idea escontra lo absoluto.
Quiciabes l'aspeutu más importante del so pensamientu sía la teoría del "amor platónico" nel que s'estrema l'amor sensual del amor espiritual como participación de "Eros", qu'axunta tol universu y muéve-y toles criatures escontra Dios.
Amás de les traducciones mentaes y de les sos obres de medicina, pueden cuntase les siguientes de filosofía y teoloxía:
Roberto Gaguin
Roberto Gaguin (Calonne-sur-la-Lys, Artois, 1433 - París, 22 de mayu de 1501). Foi relixosu trinitariu francés, Redentor de Cautivos y Ministru Xeneral de la Orde de la Santísima Trinidá. Destacó como humanista, de fechu foi amigu personal de Erasmo de Rotterdam, y como reformador.
Roberto Gaguin nació en Calonne-sur-la-Lys, Artois, na rexón de Pas-de-Calais nel añu 1433, sol control del Ducáu de Borgoña y, por tanto, con cultura y idioma flamencu. Realizó los sos primeros estudios nel conventu trinitariu de Préavins, cerca de Saint-Omer. Bien nuevu pidió ingresar como relixosu trinitariu. Empieza'l noviciáu en 1456 en Préavins, y un añu dempués, n'emitiendo los sos votos como relixosu trinitariu, ye unviáu a la Casa principal de París, Saint-Mathurin, pa estudiar Filosofía y Teoloxía na Universidá. Roberto interésase especialmente pol derechu canónicu y la lliteratura, baxu tutelar de los sos profesores l'italianu Gregorio Tifernate y el francés Guillaume Fichet, de los qu'apriende la nueva retórica. Ye obligatoriu recordar les relaciones qu'entós entabló col italianu Publio Fausto Andrelini, de Forlì. En 1460 recibe'l doctoráu en Derechu Canónicu y exerz como profesor na Universidá de París. Ye probable que formara parte del grupu que creó la primer imprenta na Universidá, yá que caltuvo una bona amistá col imprentador Josse Bade.
D'esta dómina son famoses les sos composiciones poétiques, epigrames, cartes, etc. Destaca un llargu poema en llatín en defensa de la Inmaculada Concepción. Escribe tamién un resume de la hestoria de la Orde. Empieza a forxase la so fama de gran humanista.
En 1463 ye nomáu Vicariu Xeneral de la Orde de la Santísima Trinidá y Redentor Xeneral. Como tal, unviáu por Raoul Duvivier, Ministru Xeneral de la Orde, visitó les provincies trinitaries de Languedoc y Castiella. Na visita que fixo en 1466 a la provincia de Castiella tuvo oportunidá de conocer munches cases de la Orde, y faer copia de los estatutos de les mesmes y otros documentos sobre la hestoria de la Orde. D'esti viaxe a España escribe una carta al so amigu Jean Navelle na que lu informa que crució los Pirineos y dempués tuvo que vadear dos grandes ríos, el Ebro y el Tayo. El viaxe duró siete meses y tornó "triunfálmente" a París a postreros de marzu arrodiáu de 22 cautivos franceses lliberaos en Granada. Nel discursu pronunciáu en Cerfroid pa escoyer nuevu xeneral esprésase asina:
Nel Capítulu Xeneral de la Orde Trinitaria, celebráu en Cerfroid el 16 de mayu de 1473 foi escoyíu Ministru Xeneral. Ye especialmente famosu'l discursu qu'entós dio a los relixosos que lu acababen d'escoyer, tou un programa de reforma de la Orde so los ideales humanistes de la dómina. Este ye un estractu del discursu:
En 1485 unvió redentores a Granada pa realizar una redención de cautivos, y empezó entós la so llucha contra la Orde de la Mercé, escribiendo una diatriba en prosa y en versu escitando a los Prelaos del Norte contra los mercenarios, que yeren "d'orixe español y llevaben sobre los sos pechos les armes del rei d'Aragón". N'avientu de 1489, al tener que movese a Inglaterra pa una embaxada encamentada pol rei Carlos VIII, diose una prórroga al procesu qu'empecipió jurídicamente contra los mercedarios por poner torgues al llabor de los trinitarios y atentar contra los sos privilexos na redención. Peles sos cartes, deducimos que Roberto Gaguin ganó'l procesu. L'enfrentamientu venía d'antiguu, y caltúvose llargos años. Siendo Gaguin Vicariu Xeneral de la Orde participó na xunta ente dambes ordes redentores que s'había de celebrar en Toulousse el 5 de marzu de 1461 col fin d'algamar un alcuerdu sobre les coleutes y legaos, so multa de 10.000 dobles d'oru a quien nun asistiera. Polos trinitarios fueron Roberto Gaguin, representando al Ministru Xeneral Raoul Duvivier, y Fr. Diego de Toledo, Ministru de Córdoba y procurador de la Provincia de Castiella. Al nun presentase nengún mercedario, pidieron un testimoniu notarial de l'ausencia y de cómo incurrieren en multa, que teníen de pagar a fr. Simón de Camargo, Ministru de Burgos.
En 1490 unvió a Marruecos a Fr. Pierre Beucard y Fr. Jean Vasseur, que rescataron 204 cautivos. El 24 d'abril de 1491 tuvo llugar en París una procesión a l'abadía de San Víctor, na que tomaron parte enforma de los cautivos lliberaos, que se detuvieron nel atriu de la ilesia pa ser meyor vistos pro la aglomeración del pueblu. Esi mesmu añu Roberto Gaguin compunxo una oración de bendición pa los relixosos que diben redimir cautivos, y qu'añedió al Misal de Sant Mathurin.
Según esprender de los sos escritos históricos, especialmente como Ministru Xeneral de la Orde, foi Roberto Gaguin el primeru qu'escoyó la fiesta de la octava de Santo Inés, el 28 de xineru, como particularmente amestada a los oríxenes de la Orde Trinitaria, yá que, pa él taba implícitamente confirmada pola bulda consistorial otorgada por Inocencio III "siete díes dempués". Hai que tener en cuenta que Roberto Gaguin nun conoció la bulda d'aprobación de la Riegla que Inocencio III apurrió a San Juan de Matu el 17 d'avientu de 1198, y consideraba el 3 de febreru de 1199 como la primer aprobación de la Orde Trinitaria. Ye asina que nel Capítulu Xeneral celebráu en Cerfroid el 10 de mayu de 1476 ordenó que la octava de Santo Inés celebrar en tola Orde con particular solemnidá.. Na so obra "D'anicie et gestis francorum compendium" rellata de volao los oríxenes de la Orde dando empiezu asina a dos tradiciones que perduraron a lo llargo de la hestoria: la celebración de la primer misa de San Juan de Matu na octava de Santo Inés y la visión d'un ánxel ente los cautivos, en llugar de Cristu
Morrió en París el 22 de mayu de 1501. Poco primero de la so muerte recibió una visita d'un "vieyu amigu epistolar", Erasmo de Rotterdam, con quien llevaba unos años en contactu per carta, foi a París a visitalo ""namá pa conocelo"" y dedicó a Gaguin el calificativu de "lluz y gloria de l'academia de París". La primer obra impresa de Erasmo foi una carta d'homenaxe a Roberto Gaguin.
[[Categoría:Humanistes de los Países Baxos]
[[Categoría:Orde Trinitaria]]
[[Categoría:Trinitarios de Francia del sieglu XV]]
[[Categoría:Sacerdotes católicos]]
[[Categoría:Relixosos de Francia del sieglu XV]]
Jacques d'Armagnac
Jacques d'Armagnac, duque de Nemours, (c. 1433 – 4 d'agostu de 1477), yera un noble francés.
Foi fíu de Bernardo de Armagnac, conde de Pardiac, y Leonor de Borbón-Colar.
Siendo conde de Capes mientres el reináu de Carlos VII de Francia, Jacques d'Armagnac combatió en Normandía en 1499 y 1450, y darréu en Guyena. El rei Luis XI apinar d'honores. Cuando d'Armagnac asocedió al so padre en 1462, y casóse con Luisa de Anjou, afiada del rei, d'Armagnac recibió'l ducáu de Nemours, que apostara col rei de Navarra.
Foi unviáu pol rei a pacificar el El Condao del Rosellón, lo cual consiguió con relativa rapidez. Al sentir que nun fuera compensáu xustamente pol so ésitu, el duque xunir a la Lliga pol Bien Públicu, que desafió al poder del rei mientres nueve meses en 1465. El duque y el rei reconciliáronse, pero'l duque volvió a intrigar contra'l monarca. El rei entós sitió'l castiellu del duque de Nemours en Carlat. El duque foi fechu prisioneru y degolláu en 1477.
Xaime de Portugal
Jaime de Coimbra (Avis) y Urgell (Aragón) (17 de setiembre de 1433 - Florencia, 27 d'agostu de 1459) Infante de Portugal, yera fíu del Infante Pedro, Duque de Coímbra, y de la so esposa Isabel de Urgel, y como tal, yera nietu de Xuan I, el de Bona Memoria. Foi Arzobispu d'Arres y de Lisboa.
Dempués de la Batalla de Alfarrobeira (1449), na cual el so padre foi derrotáu y muertu, Jaime, cuntando con apenes catorce años, foi prindáu poles huestes d'Alfonsu V l'Africanu, consiguiendo escapar dempués, colos sos hermanos Juan y Beatriz, escontra Flandes, onde llogró'l sofitu de la so tida Isabel, Duquesa de Borgoña.
Ellí, foi designáu Arzobispu de Arres, habiendo, con sofitu de la so tía, partíu para Roma. Al llegar ellí, el Papa Nicolás V, conocedor de la traxedia de Alfarrobeira y del vejamen a que fuera sometíu'l cuerpu del Duque de Coimbra, decide compensar al so fíu, atribuyéndo-y, el 30 d'abril de 1453, l'alministración perpetua de la archidiócesis lisboeta, qu'había quedáu vacante pola muerte del arzobispu Luís Coutinho. Sicasí, al nun tener entá la edá necesaria pa ocupar el cargu, nun se-y confirió'l títulu archiepiscopal. Gobernó siempres la archidiócesis dende Italia, per mediu del so vicariu xeneral, Luís Anes.
Mentanto, morrió Nicolás V y xubiendo a la siella de [Apóstol San Pedru|[San Pedro]] el Papa Calixtu III, Jaime foi creáu cardenal diáconu nel primera consistoriu convocáu pol nuevu pontífiz, el 20 de febreru de 1456, col títulu de "Santo María in portico", depués dempués substituido pol de San Eustaquio (y eso, entá nun teniendo inda la edá de treinta años necesaria pa l'atribución del birrete cardenaliciu).
Pola so mediación, consiguió del Papa la emisión de la bulda de cruzada pal so primu Alfonsu V de Portugal (1457), destinada a la conquista de Alcácer Ceguer.
Participó nel cónclave qu'escoyó a Eneas Sílvio Piccolomini como Papa Píu II (agostu de 1458); como'l nuevu Papa quixo siguir el deséu del so predecesor de faer la guerra de cruzada al Imperiu otomanu, mandó axuntar el colexu de los cardenales en Mantua, a empiezos de 1459. Nel camín ente Roma y Mantua, Jaime detener na ciudá de Florencia, onde-y llegó la muerte.
Xuana de Laval
Xuana de Laval (10 de payares de 1433 – 19 d'avientu de 1498) foi la segunda esposa y reina consorte de Renatu I d'Anjou, rei de Nápoles, Sicilia, rei de Xerusalén titular, y ; duque d'Anjou, Bar, y ; y conde de y Piamonte. Foi madrasca de Margarita d'Anjou, rena consorte del rei Enrique VI d'Inglaterra.
Xuana nació'l 10 de payares de 1433 en Auray, Bretaña, la fía de Guidu XIV de Laval, conde de Laval y Isabel de Bretaña. Los sos güelos paternos fueron Xuan de Montfort y Ana de Laval, y los sos güelos maternos fueron Xuan VI, duque de Bretaña, y Xuana de Francia, fía del rei Carlos VI de Francia y Isabel de Baviera-Ingolstadt. El so padre Guidu lluchó con Xuana d'Arcu. El so fíu mayor Francisco de Laval, un Gran maestre de Francia, asoceder como Guidu conde de Laval. Tuvo otros dos fíos cola so primer esposa Isabel, Pedro de Laval y Xuan de Laval. Incluyendo Xuana, tuvo en total siete fíes, delles de les cualos morrieron nos primeros años de la so infancia. De la so segunda esposa Francisca de Dinan, tuvo tres fíos.
Un contratu de matrimoniu foi redactáu'l 3 de setiembre de 1454 ente'l padre de Xuana y el rei Renatu de Nápoles y Sicilia. La boda celebró'l 10 de setiembre de 1454, na abadía de San Nicolás d'Angers. A los ventiún años de edad Xuana cásase con Renatu, que la so primer esposa, Isabel de Lorena, morriera l'añu anterior. L'home de Xuana sacábalu más de veinte años. El matrimoniu, sicasí, foi feliz. Xuana, que yera duce y candial, paez ser bien amada pol so maríu. Convertir en madrasca de los fíos de Renatu, ente quien taben el futuru duque Xuan II de Lorena, Margarita d'Anjou, y Yolanda, duquesa de Lorena. El matrimoniu de Xuana con Renatu nun tuvo fíos. Dempués de vivir tres años nes casones qu'arrodiaben Angers y Saumur, el rei y la reina vivieron en Provenza de 1457 a 1462, en Anjou de 1462 a 1469.
En Aix-en-Provence, Angers, participó col so maríu nes actividaes lliteraries y académiques de la corte. 
Renatu compunxo una oda de diez mil versos dedicada a Xuana, titulada, "L'idiliu de Regnault y Jeanneton". El poema yera un alderique sobre l'amor ente un pastor y una pastora con un pelegrín como árbitru. Sicasí, dacuando paez contener bona dosis de ficción convencional. Mientres la so estancia en Tarascón en provenza, Renatu concediólu a Xuana la baronía de Les Baux, que pertenecía a los condes de Provenza. Intercambiar el 18 de febreru de 1475 en Aix-en-Provence por Berre. Siguió viviendo en Provenza dende 1469 hasta 1480.
Renatu morrió'l 10 de xunetu de 1480. Nel so testamentu, mandó a la so esposa una gran cantidá, ingresos d'Anjou, Provenza y el Barrois. Tamién caltuvo'l condáu de Beaufort y el señoríu de Mirebeau (intercambiáu coles baronías de Aubagne y Provenza). Dempués de la muerte del so maríu, ella dacuando vivió en Beaufort y dacuando en Saumur. Yera popular pol so bondaad y arrogancia. La xente de Beaufort tuviéron-y estimaos cuando ella reguló l'usu de les camperes comunales. Xuana morrió'l 19 d'avientu de 1498 nel Chateau de Beaufort-en-Vallée, Maine-et-Loire. Tenía sesenta y cinco años d'edá. Una cai entá lleva'l so nome, "reina de Sicilia." Pol so testamentu, ella deseyaba ser a cencielles soterrada, ensin nengún monumentu, na catedral d'Angers. El so corazón foi asitiáu nos Cordeliers d'Angers, xuntu col del so maríu.
Xuana y el so maríu Renatu apaez nel trípticu del "Artu amburando" de la catedral de Aix-en-Provence, pintáu por Nicolas Froment, y una pintura nel muséu de Cluny, onde la representa col rei Renatu escuchando la predicación de santa María Madalena. Xuana usó'l trípticu del "Artu amburando" p'allumar un salteriu (ms. 41 de la Biblioteca Pública de Poitiers). El gabinete de medayes de la Biblioteca Nacional de Francia tien dos medayes, el "Rei Renatu" y la "Reina Xuana" que daten de 1462. Consiste d'una miniatura de Xuana, arrodiada poles sos dames, nel manuscritu de la versión francesa de la "Pelegrinación de la vida" (na Biblioteca del Arsenal). Monumentos a Xuana alzáronse en Beaufort (1842), Rosiers-d'Égletons (1875), y Tarascón. Una estatua de Xuana puede trate nel "Xardín públicu" na villa de Noisay en Indre-et-Loire.
Ladislao Hunyadi
Conde Ladislao Hunyadi (en húngaru:"Hunyadi László") (1433–16 de marzu de 1457) yera fíu del rexente Juan Hunyadi y hermanu mayor del rei Matías Corvino. 
Ladislao Hunyadi nació en 1433, como fíu del rexente húngaru Juan Hunyadi y la condesa Isabel Szilágyi. Creció en Transilvania nes propiedaes de la familia de la so madre, y foi instruyíu pol arzobispu Juan Vitéz según les concepciones humanistes florecientes de la dómina. Coles mesmes, Ladislao familiarizar coles técniques de guerra y combate, acompañando en munches ocasiones al so padre en delles campañes militares. Destacar en munches batalles y llueu adquirió numberoses condecoraciones, convirtiéndose a partir de 1453 en conde de Bratislava, depués ban de Croacia y Eslavonia, según ispán de Tarreces. Darréu realizó delles campañes militares nel norte del reinu húngaru, volviéndose unu de los líderes más influyentes del so tiempu.
Tres la muerte del so padre Juan Hunyadi en 1456, el poder y toles sos propiedaes de la Lliga Hunyadi, cayeron sobre Ladislao, polo que tenía tamién una enorme inflúi sobre la xente común y los demás nobles del reinu. Ladislao Hunyadi fuera comprometíu en matrimoniu con María, la fía del Nádor d'Hungría Ladislao Garai, llogrando más aprobación entá de parte de los distintos partíos nobles del reinu.
El rei Ladislao V d'Hungría prometió a Ladislao Hunyadi que respetaría'l so poder ya influencia, pero que tenía d'arrenunciar a ciertes propiedaes, ente elles la ciudá de Belgráu, llograda pol fináu Juan Hunyadi. Ante esto, la situación foise agravando ente la Lliga Garai-Celje, que sofitaba al rei, encabezada por Ulricu II de Celje, familiar y conseyeru del monarca, y la Lliga Hunyadi, la coalición ente les families suxetes a los Hunyadi y a los Szilágyi, pos los segundos nun queríen vencer en poder.
Afayóse que De Celje taba entamando contra Ladislao Hunyadi, ante lo cual, el nuevu xefe de la familia Hunyadi llamó al rei y a de Celje a Belgráu p'atopase con ellos y aldericar asuntos de poder. Ladislao Hunyadi llegó a la fortaleza xuntu col so tíu maternu Miguel Szilágyi, y dempués de que'l monarca húngaru entrara col so nuevu protector, cerraron les puertes de la ciudá dexando a los sos guardias fuera. Tres un discutiniu verbal, Ulrico de Celje foi asesináu por Hunyadi y los sos homes en circunstancies entá desconocíes. Depués la lliga Hunyadi-Szilágyi volvió a Buda escoltando al nuevu rei y per el camín la madre de Ladislao Hunyadi, Isabel Szilágyi, fíxo-y xurar al rei Ladislao V que nun xulgaría o perxudicaría a Hunyadi polo asocedío.
Sicasí, el rei trasgredió el so xuramentu, y depués d'arrodiase de nobles que-y sofitaben, llamó a Buda a Ladislao Hunyadi y al so bien pequeñu hermanu Matías, y facer encarcelar a los dos. Esto xeneró una enorme crisis ente los que sofitaben a la familia Hunyadi, quien yeren una gran parte de los habitantes del reinu. 
El conseyu real compuestu por Nicolás Újlaki, Ladislao Garai, el rei y otros decidieron entós que l'asesín tendría de ser executáu. D'esta manera, el 16 de marzu de 1457, na plaza de San Jorge en Buda, Ladislao Hunyadi foi degolláu. Darréu, l'hermanu menor de Ladislao Hunyadi, Matías, foi coronáu rei d'Hungría tres la muerte de Ladislao V.
En 1458, el rei Matías fixo llevar los restos del so hermanu a la ciudá de Gyulafehérvár en Transilvania, onde fueron soterraos al pie de la tumba del so padre'l rexente Juan Hunyadi.
Afanasi Nikitin
Afanasi Maikóv , conocíu como Afanasi Nikitin, (en rusu, "Афанасий Никитин"), "Afanasi fíu de Nikita", foi un mercader, esplorador y escritor rusu, el primer mercader rusu conocíu que viaxó a Persia, India y Turquía. 
Nació escontra 1433. Foi fíu de llabradores, depués aportó a mercader de Tver. En 1466–1474 viaxó de Nizhny Novgorod a Persia, India; y nel so camín de regresu, a Somalia, Mascate (Omán) y Turquía. 
Empezó'l so viaxe col séquitu del embaxador de Shirván, pero nel delta del ríu Volga, el convói foi escaláu. Afanasi Nikitin, nel barcu, llegó a Derbent (en Daguestán), pero la so mercancía perdióse. Nun podía volver ignominiosamente, ensin mercancía nin dineru, y en septiembre de 1468, Afanasi Nikitin salió de Bakú a la provincia persa de Mazanderan, tramontó Elbrus y viaxó al sur. En 1469 viaxó a la ciudá de Ormuz. En 1471 salió nun barcu a India. Viaxó por India, visitó Chaul, Bidar (Sultanatu de Bahmani), Parvat. En 1473 decidió volver a Rusia. Volvió a Rusia al traviés de Persia, Trebisonda, Caffa (Teodosia), pero nun pudo volver a Tver. Morrió cerca de Smolensk en 1474/1475. 
Afanasi Nikitin escribió'l Viaxe más allá de los trés mares ("Viaxe allende los trés mares - Jozhénie za tri mórya"). Formar les notes de les sos impresiones y observaciones que tomó mientres el so itinerariu.
En 1475 el so llibru cayó en manos d'un escribiente, Vasili Mómyrev, y incluyóse nel cuerpu de cróniques de 1489. Nikolái Karamzín afayó les notes de Nikitin y publicar en 1817. 
Un monumentu a Afanasi Nikitin foi alzáu en Tver en 1955.
Acrobatornis fonsecai
El graveteiro o graveteiro de pates rosadas (Acrobatornis fonsecai), ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los furnáridos (Furnariidae) reinal de América del Sur. Foi afayada en 1994 y descrita oficialmente en 1996. Ye l'únicu miembru del xéneru "Acrobatornis".
Ye orixinariu de la viesca atlántica en sureste de Brasil. El so hábitat principal son los plantíos cacáu. Ta amenazáu pola destrucción del so hábitat.
Acrocephalus paludicola
El Carricín cexudu (Acrocephalus paludicola) ye un ave de la familia" Sylviidae" qu'habita en Eurasia y África.
Ye un páxaru de pequeñu tamañu, con un llargor mediu de 12,5 cm. Los machos y femes presenten un aspeutu similar, con una coloración de tonos pardos nel llombu con llistes irregulares escures, ente que'l banduyu ye ablancazáu llixeramente motudu. Recibe'l so nome común pol patrón de color de la so cabeza, que presenta dos franxes anches y escures nos llaterales del pileu, paraleles a les sos llistes oculares. El so picu ye estrechu y apuntiáu. Los xuveniles amuesa un color xeneral ocre, llistáu nes partes cimeres y ensin marques nes inferiores.
Puede confundise colos xuveniles de la Carricera de los xunclos, que tamién presenten franxes similares na cabeza, pero los llurdios son más escures nos carriceros ceyudos y la so coloración xeneral ye más pálida, y en vuelu la so cola paez más apuntada.
Cría na zona templada d'Europa oriental y Asia occidental y central, onde s'envalora qu'esiste una población d'unes 15.000 pareyes. El so bastión principal alcuéntrase en Bielorrusia onde s'atopa'l 70% de la población total. Ye un ave migratoria que pasa l'iviernu en África occidental.Tres munchos años d'incertidume atoparon los cuarteles d'ivernada de la mayoría de la población europea de carricerín ceyudu nel parque nacional de les aves de Djoudj, Senegal, onde moren ente 5-10.000 carricerines nun solu llugar. Na so ruta migratoria sudoccidentаl pasa por península Ibérica.
Na dómina de cría'l so hábitat son los banzaos con vexetación curtia, como les juncies, y otros yerbazales húmedos. Mientres la migración apaez en toa clase de medios húmedos.
Ye principalmente insectivoro pero va completar la so dieta con alimentos vexetales como les bayes.
Ye una especia promiscua y tantu los machos como les hebras apariar con más d'una pareya. Ponen de 3 a 5 güevos nun nial escondíu ente la vexetación baxa.
La desecación de les zones húmedes con fines agrícoles ye la principal razón pal cayente d'esta especie, que'l so tao de caltenimientu na Llista Colorada de la UICN considérase como vulnerable.
Acrocephalus rehsei
El Carriceru de Nauru (Acrocephalus rehsei), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Acrocephalidae. Alcuéntrase nes islles Nauru.
Agriornis albicauda
Agriornis albicauda ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae. Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Chile, Ecuador y Perú.es un páxaru de gran tamañu de 25-28 cm (10-11 pulgaes) de llargu, namái superada pol ave "Agriornis lividus".
El so hábitat natural son les carbes de gran altitú tropicales o , pacionales tropical o subtropicales, tierres de cultivu y pacionales. Ta siendo amenazáu pola perda d'hábitat.
Agriornis lividus
Alcippe variegaticeps
La fulveta frentigualda (Alcippe variegaticeps) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pellorneidae endémica de China.
La fulveta frentigualda ye un páxaru pequeñu, que mide alredor de 11,5 cm de llargu. Los llaterales de la so cabeza y el so gargüelu son ablancazaos, y tán dixebraos por un llurdiu negra al altor de la bigoteras. El so frente ye mariella; el so pileu ye gris escuru y la so nuca acoloratada, dambos con motudu claru. El so llombu y lladrales son de color gris verdosu, y el so banduyu ye ablancazáu. Los sos rémixes son marielles con una franxa negra nel centru. La so cola ye principalmente negra, anque les plumes esteriores tienen los cantos llaterales y de les puntes mariellos o naranxes. El so picu ye apuntiáu y buxu, y les sos pates amarellentaes.
El so hábitat natural son los montes subtropicales húmedos de los montes del sur de China. Alcuéntrase amenazada pola perda d'hábitat.
Alectrurus risora
El yetapá de collar, yetapá encollaráu o yetapá'i (Alectrurus risora) ye un ave paseriforme nativa de Suramérica. Habita principalmente'l sur del Paraguái y el norte d'Arxentina, concentrándose nes provincies de Formosa y provincia de Corrientes Corrientes. En grave retrocesu pola destrucción del so hábitat, ta consideráu vulnerable pola IUCN y consta nel Apéndiz I de CITES.
Ye un ave de pequeñu tamañu, algamando'l machu los 30 cm de llargu y la fema unos 20. Tien la cabeza negra, según l'envés y el pechu, col banduyu blancu; na fema la banda pectoral ye más clara, y la cola amuesa una orla parda. La cola ye extraordinariamente elongada y de color negru. El pescuezu ta desprovistu de plumes, y tórnase coloráu brillante mientres la dómina de celu.
El yetapá de collar habita pacionales húmedos, na redoma d'esteros o bañaos. Añera ente les camperes altes, en tierra, y aliméntase d'insectos y pequeños moluscos. La reproducción tien llugar en primavera. 
La especie sumió prácitcamente del Brasil, onde-y la columbró per últimu vegada en 1974, y nel Uruguai, onde nun se vio dende 1986. En 1993, la población en Corrientes envalorábase alredor de les 23.000 aves, y créese que güei nun algamar los venti mil individuos. La so área de distribución amenorgóse a 41.500 km² en 1991.
Nes zones qu'ocupaba d'antiguo escontra'l sur del so rangu migraba escontra'l norte ente febreru y marzu; güei, col amenorgamientu del so hábitat, ye casi invariablemente residente.
Alcuéntrase severamente amenazáu pol tresformamientu del so hábitat, usáu n'agricultura y ganadería, perdiéndose les zones de pacionales nes qu'añeraba. Otros factores, como la ereición de la represa de Yacyretá y el banzáu creáu pola mesma, esaniciaron antigües zones de población.
Alectrurus tricolor
El gallu tiranu (Alectrurus tricolor) ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae.
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Brasil y Paraguái. El so hábitat natural son los pacionales secos de tierres baxes tropicales o subtropicales y pacionales de tierres baxes estacionalmente húmedes y anubiertes tropicales o subtropicales. Ta amenazáu pola perda d'hábitat.
Amaurocichla bocagii
El picolargo de Bocage (Amaurocichla bocagii) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Motacillidae y única representante del xéneru Amaurocichla.
Ye endémica de la islla de Santu Tomé (Santu Tomé y Príncipe).
Alcuéntrase amenazada pola perda de la so hábitat natural.
Ammodramus caudacutus
El chingolo colifino (Ammodramus caudacutus)tamién denomináu sabaneru de cola aguda, gorrión coliagudo, y gorrión pantanero carileonado ye una especie d'ave paseriforme de la familia Emberizidae qu'habita en güelgaes de Norteamérica.
Mide ente 13 y 15 cm de llargor na so edá adulta, ye un gorrión pardu escuru na so rexón dorsal, col llombu bien rayáu y la cola curtio y agudo na punta. El pechu ye amarellentáu, con escases rayes o ensin elles, y el banduyu ye blancu. El patrón de la cabeza ye diagnósticu: la cara ye de color ocre con mexelles grises; el gargüelu ye blanca y la corona parda escura, ensin divisiones.
Habita n'árees cercanes a los cuerpos d'agua, incluyendo aquelles con ciertu grau de salín próximes a la mariña. Alcuéntrase nes Praderíes canadienses y el norte-centro de los Estaos Xuníos (porción septentrional de les Grandes Enllanaes). Tamién nel llende sur de la Badea de Hudson, la mariña atlántica del sur de Canadá y a lo llargo de la mariña oriental d'Estaos Xuníos hasta Virginia.
Pel hibiernu migra'l sur d'Estaos Xuníos. Hai rexistros accidentales nel llende norte de Méxicu.
Aliméntase de granes, insectos ya invertebraos acuáticos. Busca alimentu nel suelu, na folla o ente la vexetación. El nial ye una taza abierta construyíu ente camperes o nel suelu. Namái la fema cría a la proxenie.
Dellos científicos estremen esta especie en dos:
Amytornis dorotheae
Amytornis dorotheae, ye una especie d'ave Passeriformes, de la familia Maluridae, perteneciendo al xéneru Amytornis. Ye una especie d'ave reinal d'Australia (noroeste de Queensland y al este del territoriu del Norte d'Australia).El so nome común ye Carpentarian Grasswren
Anthus nattereri
La cachirla dorada (Arxentina, Paraguái, Uruguái) (Anthus nattereri), tamién denominada cachirla pálida (Arxentina), cachirla de pechu ocre, bisbita ocre o caminheiro-grande (en portugués, Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al numberosu xéneru "Anthus" qu'integra la familia Motacillidae. Ye nativa de América del Sur.
Alcuéntrase nel sur de Paraguái (departamentos de Paraguarí, Misiones, Itapúa, Caazapá, Ñeembucu y rexistros recién en Presidente Hayes), nordés d'Arxentina (Provincia de Corrientes Corrientes) y sureste de Brasil (Mines Gerais escontra'l sur, por São Paulo, Paraná, Santa Catarina hasta Ríu Grande do Sul), y dende 2004 nel norte y centru de Uruguái.
Habita principalmente en praderíes seques, dacuando incursionando n'árees inundables. Machos n'exhibición foron atopaos en plantíos nuevos de Eucalyptus, pero non en madures. Paez tolerar, y hasta preferir, camperes curties refaciendo dempués de quemaes de camperes o árees de llendo llixeru. Sicasí nun puede tolerar quemaes añales de los pacionales.
Foi calificada como “vulnerable” pol IUCN por cuenta de la estensa y continuu amenorgamientu del so hábitat preferencial, especialmente nes sos zones en Brasil, y a que posiblemente sufriera una concomitantemente rápidu amenorgamientu de la so población, considerada declinante y envalorada en 6000 a 15000 individus maduros. Enantes yera considerada “en peligru d'estinción”, pero en busques recién n'Arxentina y Paraguái atopóse qu'esta especie ye más común y espublizada de lo que primeramente se pensaba.
En Brasil, escontra 1993, dos tercios del zarráu fueren severa o moderadamente alteriaos, mayormente dende 1950. Los pastoreos, camperes invasivos, quemaes añales y conversión de tierres pa plantíos de soya, de Eucalyptus o otres colleches d'esportación causaron un severu impactu. N'Arxentina y Paraguái, les praderíes tán igualmente amenaciaes, especialmente por conversión pa Eucalyptus o l'hinchente causáu pola represa de Yacyretá, según tamién la conversión pa campos d'arroz y aumentu de la frecuencia de quemaes son consideraes series amenaces. 
Ta protexida por llei en Brasil y Paraguái. Asocede n'árees protexíes, como'l Parque Nacional da Serra da Canastra en Brasil, la reserva privada San Juan de Poriahú n'Arxentina y en Paraguái nel abelugu de vida montesa de Yabebyry, isla Yacyretá (onde asoceden estudios de la ecoloxía d'esta especie), parque nacional San Rafael y reserva natural Tapytá. La preferencia per árees quemaes en Brasil significa que sumiera de reserves estricatamente protexíes como la reserva de Itirapina.
La especie A. nattereri describióse per primer vegada pol ornitólogu británicu Philip Lutley Sclater en 1878 sol mesmu nome científicu; localidad tipo «Río Verde, São Paulo, Brasil».
Ye monotípica.
Anthus spragueii
La bisbita llanera ("Anthus spragueii") ye una pequeña ave paseriforme que se reproduz nes praderíes de América del Norte y pasa l'iviernu nel sudoeste d'Estaos Xuníos y nel norte de Méxicu. Machos y femes son de color crípticu y similares n'apariencia y son d'un marrón más escuro con estríes, picu delgáu y rosáu a pates marielles.
Son atopaos nes praderíes de camperes mistes en tol norte d'América del Norte. En Canadá, usté puede atopar Bisbita Ilamera nel sur de Alberta, al sur de Saskatchewan, y al suroeste de Manitoba. Nos Estaos Xuníos, pueden ser atopaos nel nordés y el centru del Montana, nel oeste y nel centru de Dakota del Norte, al noroeste de Dakota del Sur, y nel valle del ríu Coloráu de Minnesota (AOU 1998).
Nos Estaos Xuníos atopar dende'l sur de California (por casualidá), nel centru y sur y sureste de Arizona, al sur de Nuevu México, en Texas central y oriental, alcuéntrase dacuando nel sur de Kansas, al sur de Oklahoma, bien escasamente nel sur de Missouri, Tennessee y el noroeste de Mississippi al sur al traviés de Arkansas y Luisiana (AOU 1998 ). En México alcuéntrase nel interior del nordés de Sonora y Nuevu Llión al sur de Zacatecas y San Luis Potosí y a lo llargo de la mariña atlántica de Tamaulipas al centru de Veracruz. Nun ye común na Faxa Volcánica Central, y ye raru nel oeste de Tabasco.(Howell y Webb, 1995).
"Anthus spragueii" foi llistáu en 1999 pol Comité sobre la Condición de Vida Montesa como en Peligru d'Estinción
En Canadá (COSEWIC) como "amenaciaes", la situación volvió esaminase y confirmóse en mayu de 2000. Los Anthus spragueii foron oficialmente nomaos so la Llei d'Especies en Riesgu (SARA) como "amenaciaes", el 5 de xunu de 2003 (Jones 2010). Nos Estaos Xuníos, los Anthus spragueii son un candidatu pa la so inclusión como "en peligru" o "amenaciáu" na llei d'Especies Amenazaes de 1973.
Reproducir nun hábitat con perturbaciones humanes mínimes, tales como nes praderíes, zones de colleches de segáu o n'otres zones habitaes. Anthus spragueii ye un ave qu'añera nel suelu paseriformes y párase en vexetación muerta que s'utiliza pa construyir la cubierta sobre'l nial.
La reproducción empieza escontra finales d'abril y sigue hasta mediaos o finales d'agostu. Los niales son una pequeña taza de yerba atopao nel suelu con vexetación muerta dobláu pa crear una cubierta. Hai una sola entrada al nial. Cuatro a seis güevos son de normal introducíos dientro de los niales con un tiempu d'incubación promedio de díes de 13–14.
La reutilización de niales y una segunda crianza de pitinos foron dacuando documentaos pa Anthus spragueii ,como polixinia; Sicasí, predominantemente apariar nuna sola pareya (Jones et al. 2010). 
Anthus spragueii comen dellos insectos, arañes y dacuando granes. Mientres la dómina de cría los adultos son insectívoros casi na so totalidá y alimenten a los mozos d'insectos tamién.
Ornithologists’ Union, Washington, D.C.
Apalopteron familiare
Apalopteron, ye un xéneru monotípicu de aves de la familia Zosteropidae, tien 1 sola especie esistente, ""'Apalopteron familiare".
Ye una especie reinal de la islles de Ogasawara (perteneciente a Xapón), enantes llamaes islles Bonin.
Aphelocoma coerulescens
La chara floridana (Aphelocoma coerulescens), conocida tamién como chara pechu rayáu o pega de les carbes, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Corvidae. Ye la única especie d'ave reinal del estáu de Florida y una de les 15 especies reinales de los Estaos Xuníos. 
Por cuenta de esto ye bien buscada polos observadores d'aves que viaxen dende tol país pa reparar esta especie. Sábese que tuvieron presentes na Florida como una especie común reconocible distinta por siquier 2 millones d'años, posiblemente derívase del "Aphelocoma californica".
La cabeza la nuca y les nales son azules, la frente ablancazada, les partes inferiores abuxaes y el llombu gris, la cola ye llarga y de color azul. Les pates y el picu son negros.
Ye orixinariu d'Estaos Xuníos, atopándose solo nel estáu de Florida. El so hábitat natural son los breñales de Florida, un ecosistema qu'esiste namái nel centru de Florida y caracterízase pelos suelos probes en nutrientes, seques ocasionales y les frecuentes quemes forestales.
En dómines de cría reparáronse hasta seis ayudantes nel nial d'una pareya. Estos "ayudantes", que suelen ser machos adultos fíos de la pareya reproductora, tán preparaos dende un puntu de vista fisiolóxicu pa tener descendencia, pero inverten el so tiempu y enerxía n'alimentar a los sos hermanos y en defender el territoriu de la pareya reproductora (los sos padres).
Anque'l ayudantes de cría llogren beneficios en términos d'eficacia biolóxica indireuta pol fechu d'ayudar a los sos padres, estos beneficios nun son tan importantes como los que llograríen si tuvieren la so propia descendencia. Sicasí, l'analís de la densidá poblacional y de la disponibilidad de territorios pa nidificar, indica que, nun siendo que un machu tenga un rangu de dominancia eleváu, nun va poder faese con un territoriu de nidificación nin defendelo contra les sos coespecíficos. Solamente'l ayudantes de cría qu'ocupen los rangu más elevaos dexen de ser ayudantes y llogren un territoriu cuando fina un vecín o unu de los sos padres .
Aphelocoma insularis
La chara de Santa Cruz (Aphelocoma insularis), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Corvidae, reinal de la isla de Santa Cruz na mariña de California. 
Ta estrechamente rellacionada cola chara californiana ("Aphelocoma californica") de la que s'estrema por ser más grande, tener un color más intensu y el picu notablemente más gruesu. El gran tamañu del picu ta rellacionáu cola so dieta, que consiste principalmente d'abiyotes de encino d'isla ("Quercus tomentella"), anque tamién s'alimenten de insectos, arañes, culiebres, llagartos, mures y de güevos y pichones d'otros páxaros.
Ta clasificáu como vulnerable pola UICN, por cuenta d'amenorgada área de distribución que fai que seya potencialmente vulnerable a un incidente catastróficu. La población, aparentemente estable, de siquier 9000 individuos fai que seya un ave común en Santa Cruz. Sicasí, l'establecimientu de Virus del Nilu Occidental (VNO) nel sur de California en 2003 puede representar una amenacia si crucia a la isla de Santa Cruz dende tierra firme. Los córvidos son especialmente vulnerables al virus. El caltenimientu activu llindar a controlar el númberu d'oveyes y gochos introducíos, que causaron la degradación del hábitat nel pasáu. 
Aplonis cinerascens
El estornín de Rarotonga (Aplonis cinerascens) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sturnidae endémica de les islles Cook.
L'estornín de Rarotonga mide alredor de 20 cm de llargor. El so plumaxe ye casi na so totalidá de color gris parduzu, salvo la zona perianal y la parte inferior de la so cola que son ablancazaes y la so lorum que ye coritu. Presenta cierta irisación violácea na cabeza. L'iris de los sos güeyos ye amarellentáu, y el so picu y pates son negros.
Alcuéntrase namái nes selves de los montes de la isla de Rarotonga, principalmente ente los 150 y los 600 msnm.
Aplonis santovestris
El estornín d'Espíritu Santu (Aplonis santovestris), tamién conocíu como estornín de Vanuatu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sturnidae reinal de la isla Espíritu Santu, en Vanuatu. El so hábitat ta llindáu a los montes borrinosos na isla. La especie reparóse bien poques vegaes nel sieglu XX y llegó a considerase extinto, anque una espedición de 1991 llogró atopar una población a lo cimero de los montes.
L'estornín de Espítitu Santu mide ente 17 y 18 cm de llargu. Tien la cola curtia y de terminación cuadrada. El plumaxe de los adultos ye pardu, más escuru na frente y el pileu y de tonos castañu acolorataos nes partes inferiores. L'iris de los sos güeyos ye de color verde buxu. El so picu ye coritu y llixeramente curvado escontra baxo y cola punta más clara, y les sos pates son parduces.
Asthenes helleri
El piscuiz de punir (Asthenes helleri) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive en Perú y Bolivia.
El piscuiz de punir, como indica'l so nome, alcuéntrase nos montes de Perú y l'oeste de Bolivia.
Attila torridus
La atila ocrácea ("Attila torridus") ye una especie d'ave de la familia "Tyrannidae", que s'atopa nel estremu noroccidental de Colombia, l'occidente de Ecuador y el noroccidente del Perú.
Alcuéntrase nel nivel mediu del monte húmedu y nos plantíos de cacáu axacentes, hasta los 1.000 m de altitú, dacuando hasta los 1.700 msnm. Aliméntase de frutos y artrópodos, incluyíos ortópteros y arañes. La especie alcuéntrase amenazada por perda d'hábitat.
Mide en promediu 20,5 cm de llargor. Cabeza, nuca y envés color canela ocráceo; les nales más escures; pechu ocre, banduyu mariellu. Picu negru, iris color ablana.
Bangsia melanochlamys
Bangsia melanochlamys, ye una especie d'ave Passeriformes, de la familia Thraupidae, perteneciendo al xéneru Bangsia.
Ye un ave reinal de Colombia.
Basileuterus ignotus
El arañero del Pirré, reinita del Tacarcuna o bijirita de Pirré (Basileuterus ignotus) ye una especie d'ave de la familia "Parulidae", que s'atopa ente los 1.200 y 1.650 m de altitú, nel monte húmedu de los cuetos Pirré y Tacarcuna, na Serranía del Darién, al oriente de Panamá y noroccidente de Colombia.
Mide en promediu 13 cm de llargor. Corona color castañu ablondu o acoloratáu con marxe negru, siguíu de franxa superciliar mariella clara; envés oliváceo; gargüelu, pechu y banduyu mariellu o crema.
Biatas nigropectus
El batará pechu negru ("Biatas nigropectus") ye un ave de la familia Thamnophilidae, la única especie del xéneru "Biatas". Habita na viesca atlántica entendida ente Arxentina y Brasil.
Vive ente montes de bambú y alcuéntrase amenazada pola destrucción del so hábitat.
N'Arxentina, el batará pechu negru foi vistu solo ente bambú "Guadua", cuantimás yatevo ("Guadua trinii"). Aliméntase d'insectos que llogra a partir de les mesmes plantes de bambú. Ye una especie difícil d'alcontrar, que canta bien escasamente, polo que se conoz bien pocu alrodiu del so comportamientu.
El batará pechu negru considérase vulnerable a nivel global. La principal amenaza que sufre esta especie ye la destrucción d'el so hábitat , cuantimás baltar de bambú per parte del ser humanu.
Buthraupis wetmorei
Buthraupis wetmorei, ye una especie d'ave Passeriformes, de la familia Thraupidae, perteneciente al xéneru Buthraupis.
Ye un ave que s'alcuentra en Colombia, Ecuador y el Perú.
Ye un ave n'estáu vulnerable.
Calamonastides gracilirostris
La cloropeta picofina (Calamonastides gracilirostris) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Acrocephalidae, única del xéneru "Calamonastides", anque enantes incluyíase nel xéneru "Chloropeta".
Alcuéntrase en Burundi, República Democrática d'El Congu, Kenia, Ruanda, Tanzania, Uganda y Zambia. El so hábitat son les zones pantanoses. Alcuéntrase en peligru pola destrucción del so hábitat.
Calicalicus rufocarpalis
La vanga de costazos coloraos ("Calicalicus rufocarpalis") ye una especie d'ave na familia Vangidae reinal de Madagascar.
Cardellina versicolor
La reinita rosada (Cardellina versicolor), tamién conocíu como chipe rosado, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae qu'habita l'altiplanu del sudoeste de Guatemala y les tierres altes del centru y sudeste del estáu mexicanu de Chiapas. Ye abondo común nos montes de pinu-encino húmedos a semi-húmedos y montes perennes, n'altitúes que van dende 1800 hasta 3500 msnm. El plumaxe de l'ave adultu ye principalmente coloráu, cola cabeza y el pechu de color rosa-plateado. Nun tien subespecies reconocíes.
Foi descrita per primer vegada por Osbert Salvin en 1864, y asignóse-y al xéneru "Cardellina". Tamién foi de volao asignáu a "Setophaga", enantes de ser treslladáu al xéneru "Ergaticus" en 1881. En 2011 foi nuevamente treslladáu al xéneru "Cardellina".
Ye monotípicu a lo llargo la so área de distribución, anque forma una superespecie con "Cardellina ruber", que se distribúi nes tierres altes de México al norte del istmu de Tehuantepec. A pesar de tener una distribución dixunta y plumaxes distintos, los dos especies consideráronse dacuando como conespecífices.
El nome de xéneru, "Cardellina", vien del italianu y ye el diminutivu de "cardella", un nome rexonal pal xilgueru. El so nome específicu, "versicolor", ye latin pa "de colores cambiantes o distintos". El postreru ye una referencia a'l color cambiante de la cabeza, que, dependiendo del ángulu de vista, puede tener una aparencia rosada o colorada escura.
Tien un llargor de 12,5 – 13,5 cm, y pesa aprosimao 10 gramos. Dambos sexos tienen un plumaxe asemeyáu, anque polo xeneral les femes tienen colores llixeramente más apagaos. Na ave adultu les partes cimeres son de color coloráu fondu, el pechu ye rosa plateado, y les partes inferiores coloráu-rosado. La so cabeza ye de color rosa plateado, con una frente acoloratada, lores escuros y l'iris marrón escuru. El so picu ye coritu, dacuando con un pocu de color cuernu nel quexal inferior, y les pates son de color carne.
El plumaxe de les aves xuveniles ye de color marrón cola parte ventral llixeramente más pálida. Sicasí, el so plumaxe Muda (bioloxía)#Muda nes aves muda rápido y a finales del branu los xuveniles son prácticamente indistinguibles de los adultos. Solo estrémense polos sos cranios non osificados.
La so llamada ye alta, delgada y daqué metálica, y se transcibió de forma variable como "tsiu", "ssing" o "tseeip". Tamién produz un "chip" baxu y débil qu'utiliza pa caltenese en contactu cola so pareya. El so cantar componer d'una serie de chips y trinos curtios, que se describe como "claro y allegre", daqué paecíu al cantar de la reinita de manglar, según más lentu y menos variáu qu'el de "Cardellina ruber". Solo los machos canten. Anque les sos llamaes escuchar mientres tol añu, canta principalmente ente febreru y mayu, y nun canta mientres la temporada d'agua nel mes de xunu.
Ye reinal del altiplanu occidental de Guatemala y de les tierres altes del centru y del este de Chiapas en México. Ye abondo común nos montes de pinu-encino húmedos y semi-húmedos, montes de pinu perenne y montes perennes, n'altitúes que van dende 1800 hasta 3500 msnm. Prefier los montes trupos con sotobosque ensin perturbaciones, pero nos sos bastiones en Guatemala tamién s'atopa en monte alteriáu con sotobosque estropiáu, que ye consideráu un hábitat subóptimo. A pesar de que ye una de les especies que puede esperase en El Salvador, la so presencia nun foi rexistrada nesi país.
Pareyes apariaes suelen permanecer xuntos mientres tol añu. Ye raru atopar más de dos aves xuntos, sacante cuando tán buscando alimentos pa les sos críes.
Ye un ave insectívoru, qu'espiga insectos y otros invertebraos de la vexetación (principalmente nel sotobosque trupu) y que se llanza escorriendo preses que vuelen. Polo xeneral busca alimentu ente los 2 - 5 m del suelu, escasamente percima de 7 m, sacante mientres la dómina del apareamiento, cuando'l machu puede cazar cerca de les copes de los árboles, tan alto como 15 m, onde suel cantar. De cutiu xúnese a bandaes d'especies mistes que pasen forajeando pol so territoriu. Esiste dalguna evidencia de que les erupciones volcániques, que pueden cubrir la vexetación d'una capa de ceniza y que tienen un impactu sobre les poblaciones d'insectos, causen un amenorgamientu de la población de "C. versicolor".
Na primavera, el machu empieza a cantar mientres los díes de bon tiempu dende principios de febreru y sigue mientres los meses siguientes, registrandose la mayor frecuencia de cantares ente marzu y mayu. La fema constrúi un nial de forma esférica d'aguyes de pinu. Constrúi'l nial nel suelu nun llugar que cunta con una capa d'aguyes de pinu cayíes, de cutiu nun despeñadero. Recueye les aguyes de pinu a una distancia de más de 15 m del nial, comprobando curioso la presencia de depredadores enantes de tornar al nial. Al completar l'esterior del nial, cubre la parte interior con una capa de materiales fibrosos blandios, revistíos de mofu. Pon 2-4 güevos blancos con una corona de llurdios de color marrón maciu nel estremu grande y motudo de marrón pálido n'otros llugares. Los güevos tienen un tamañu promediu de 17,1 x 13,3 mm. La fema guara la puesta sola mientres 16 díes, sentada nel nial abovedáu cola so cola sobresaliendo de l'abertura y la cabeza vuelta pa poder ver al esterior. Ta inquieta mientres guara, camudando la so posición regularmente. Mientres la incubación pasa un 71% del tiempu nel nial, en periodos de 13-35 minutos (media de 20,1 minutos), con descansos de 4-13 minutos (promediu de 8,3 minutos). A diferencia de munches otres especies qu'añeren nel suelu, nun tien exhibiciones de distracción frente a depredadores.
El picu de les aves xuveniles ta demarcado por una franxa colorada, una característica que foi utilizada polos taxónomos pa entender la sistemática taxonómica de la familia Parulidae. Pitucos pasen unos 10-12 díes nel nial enantes de salir del nial. Suelen empareyar mientres la so primer seronda.
A lo llargo de la so área de distribución, les poblaciones de "C. versicolor" tán menguando, principalmente por cuenta de la destrucción y fragmentación de los montes nublos de los cualos dependen. La especie ta clasificada como vulnerable pola UICN, ente que'l gobiernu de México clasificar como en apeligro nesi país. En 1898, describir como "común nes tierres altes del centru de Chiapas".
Sicasí, n'años recién s'hai convertida na especie menos común de toes los parulidos residentes y migrantes de les tierres altes del norte de Chiapas, con base nos puntos de conteo realizaos nesta rexón.
Carduelis siemiradzkii
Carduelis siemiradzkii, conocíu vulgarmente como'l pinero azafrán xilgueru azafranáu o lúgano azafranáu ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los frinxílidos. Pue atopase en Ecuador y Perú.
Mide 10 a 10.5 cm de llargor. Presenta dimorfismu sexual. El machu presenta cabeza negra en forma de capiellu; l'envés doráu cobrizu y les partes inferiores marielles. La fema ye mariella olivácea.
Los sos hábitats naturales son los montes secos subtropicales o tropicales, el carba secu subtropical o tropical, y les zones urbanes, per debaxo de los 750 m d'altitú.
Alcuéntrase amenazáu pola destrucción del hábitat. Ye malo de reparar.
Carduelis yarrellii
El lúgano iberoamericanu de cara mariella (Carduelis yarrellii) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los frinxílidos que puede atopase en Brasil y Venezuela.
Los sos hábitats naturales son los montes húmedes tropicales o subtropicales, carba secu tropical o subtropical, tierres de cultivu, y les zones urbanes.
Carpornis melanocephala
El cotinga cabecinegro (Carpornis melanocephala) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cotingidae qu'habita en Suramérica. 
Mide alredor de 21 cm de llargu. El machu tien la cabeza y el pescuezu totalmente negros en contraste col intensu colloráu del iris de los sos güeyos. Les partes cimeres del so cuerpu son de color verde oliva uniforme y les inferiores son verdes amarellentaes densamente llistaes en verde oliváceo. Les femes tienen un aspeutu similar anque col pileu y los llaterales de la cabeza oliváceos. El picu de dambos curtiu y negru, y la so cola ye curtia y de terminación bastante cuadrada.
Ye reinal del sureste de Brasil. El so hábitat natural son los montes costeros de la viesca atlántica. Ta amenazada por perda d'hábitat.
Catharus bicknelli
El Malvís de Bicknell o tordu de Bicknell ("Catharus bicknelli") ye una especie de ave migratoria de la familia "Turdidae", qu'añera en Canadá y Estaos Xuníos y iverna en Cuba, Haití, Xamaica, República Dominicana y otres islles de les Antilles.
Mide 16 a 18 cm de llargor y pesa 25 a 30 g. El plumaxe del envés ye de color pardu oliváceo, llixeramente acoloratáu na cola; el aníu ocular, les mexelles y el pescuezu son grises, el pechu ye pardu olivaceu escuru con llurdios, y el banduyu blancuciu con lladrales grises. Les sos pates son rosadas.
La so hábitat de reproducción ye'l monte de coníferes los montes de coníferes nel sudeste de Quebec, Nueva Escocia y les islles del cielu del norte de Nueva Inglaterra y el estáu de Nueva York, polo xeneral nes elevaciones sobre 915 m de altitú, princialmente a les llongura de ls montes Apalaches.
Migren a les Antilles Mayores, la mayoría a La Española y Cuba y un númberu menor a Xamaica, Puertu Ricu. 
La so dieta ta constituyida principalmente por insectos, pero también aliméntase de frutos a la fin del branu y mientres la migración. Xeneralmente busca alimentu nel suelu del monte, pero tamién prinda delles preses en vuelu y na xamasca de los árboles.
Les femes se aparien con más d'un machu, lo cual nun asocede nes demás especies de malvises. Hasta cuatro machoss realicen xeres rellacionaes con un mesmu nialsobremanera la d'alimentar los pitucos. El nial suel tener forma de taza avolumada, cerca del tueru d'una conífera. Los pitucos desenvuélvense rápidu y en 12 díes tienen el tamañu d'un adultu. 
Ta estrechamente rellacionáu col zorzalito carigris ("Catharus minimus"), otra especie migratoria, de la cual considerábase conespecífica. Sicasí, dexó de considerase como una subespecie, cuando se comprobaron el so comportamientos de reproducción estremáu y hábitat de anidamiento específicu.
El so nome científicu recuerda a Eugenio Bicknell, l'ornitólogu aficionáu estaunidense, quien afayó la especie nos montes Slide (El Condao de Ulster, NY), del cordal Catskills, nel sieglu XIX.
Cephalopterus penduliger
El paragüeru corbatudo toropisco amazónicu o páxaru paragües longipéndulo (Cephalopterus penduliger) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cotingidae.
Namái se-y atopa en dellos enclaves montanos del Topetó del sudoeste de Colombia y Ecuador.
Cercomacra ferdinandi
El formigueru bananal (Cercomacra ferdinandi) ye una especie d'ave de la familia Thamnophilidae.
Ye reinal de les güelgues del ríu Araguaia en Brasil, y mora nuna de les zones más pequeñes habitada por aves del Amazones.
El so hábitat natural son los montes anubiertos de várzea, onde caza insectos ya invertebraos nel sotobosque. Ye más abondosu nes tierres del oeste de Cantão, que constitúin el monte anubiertu más grande del sureste de l'Amazones.
Chasiempis sandwichensis
El monarca elepaio (Chasiempis sandwichensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Monarchidae nativu de la isla de Hawaii. Enantes, los trés especies de elepaio, el elepaio de Kauai, ("C. sclateri"), el elepaio de Oahu, "C. ibidis" y esta especie, foron consideraos conespecíficos.
Los trés subespecies de la na Isla Grande difieren nos sos requerimientos ecolóxicos y la coloración de la cabeza:
Chasiempis sclateri
El elepaio de Kauai (Chasiempis sclateri) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Monarchidae nativu de la isla h.awaiana de Kauai.
Dende l'añu 2010 de considerada una especie separada por organizaciones autorizaes, como los de la AOU, enantes yera tratada como la subespecie "Chasiempis sandwichensis ridgwayi".
En 1970 la población yera d'alredor de 40 000 exemplares y pa la década de 1990 amenorgar a un pocu más de la metá. Nun ta claru si esti enclín sigue.
Chlorochrysa nitidissima
La tángara multicolor ("Chlorochrysa nitidissima") ye una especie d'ave de la familia "Thraupidae", endémica de los montes de los cordales Central y Occidental de los Andes de Colombia. Ta catalogada como vulnerable pola Xunión Internacional pal Caltenimientu de la Natura (UICN).
Esta especies algama ente 12 a 14 cm de llargor total del cuerpu. La cola mide de 4 a 5 cm, y el valumbu de les nales de 6 a 7 cm. Los machos tienen la frente, corona, gargüelu, y la parte cimera del llombu de color mariellu brillante; el centru del gargüelu naranxa doráu; la rexón auricular y el centru del abdome negros; nuca y nales verde esmeralda; presenta un llurdiu en forma de trapeciu ente l'oyíu y el costazu, la metá cimera negra y a inferior colorada; el pechu, abdome, la parte inferior del llombu y rabadilla son azules. Les femes tienen el llombu verde amarellentada (ensin el parche mariellu), y el pechu y abdome verdes. Los inmaduros d'esta especie son principalmente verde opacu.
Chlorochrysa refierse al color verde brillante con rexones marielles. nitidissima significa brillante, pola guapura del so plumaxe.
La tángara multicolor ye reinal del interior de los montes subandinos de los cordales central y occidental de Colombia, ente los 900 y 2.100 m de altitú. La so distribución inclúi los departamentos de Cauca, Valle del Cauca, Topetó, Quindío, Risaralda, Caldas, y Antioquia. Esta especie prefier montes maduros, sicasí tamién utiliza montes secundarios y cantos de monte. Los rexistros más recién de la especie provienen del departamentu del Valle del Cauca, onde ye residente permanente y entá relativamente común, inclusive en fragmentos de monte pequeños.
Comúnmente esta especie alcuéntrase acomuñada a bandaes mistes, nel estratu más altu del monte. Usualmente busca insectos debaxo de les fueyes, colgar de les cañes más esternes de los árboles de forma acrobática. Numberosos rexistros indiquen qu'amás s'alimenta de frutos maduros, principalmente de los xéneros "Cordia", "Miconia", "Palicourea" y "Ficus".
La información sobre comportamientu y dómines reproductives de la tángara multicolor, provienen principalmente de rexistros aisllaos. Nel so llibru, Hilty y Brown reporten un xuvenil de cola curtia con dos adultos el 1 de payares, y un xuvenil avanzáu'l 8 de xineru, nel Cordal Occidental, enriba de Cali, Valle del Cauca. N'agostu de 1990 rexistráronse dos adultos alimentando pitucos na mesma área, y en xineru del 2000 reparáronse un xuvenil y dos adultos comiendo fruta cerca de la Reserva Forestal Protectora Rexonal de Bitaco en Chicoral, Valle del Cauca. El 11 de febreru de 2011, un xuvenil y un machu adultu foron columbraos nel kilómetru 18 de la vía Cali-Bonaventura. Los rexistros del Cordal Central inclúin xuveniles de la especie reparaos nel Santuariu de Flora y Fauna Otún-Quimbaya, y nel Parque Rexonal Ucumarí, nel departamentu de Risaralda. Tamién se columbraron dos xuveniles y dos adultos en Marzu del 2000, en La Madalena, cerca de Buga, Valle del Cauca. Trés especímenes en condición reproductiva, y un ave inmadura tamién foron colectaos en mayu y en xunu nel Cordal Central (especímenes depositaos nel USNM). Estos datos de forma colectiva suxuren que los adultos d'esta especie reproducir dende payares hasta agostu, un patrón común ente les aves tropicales.
La Xunión Internacional pal Caltenimientu de la Natura (IUCN) incluyó esta especie como vulnerable, debíu principalmente al so rangu acutáu, y tamién porque se conoz de poques localidaes. La tángara multicolor solía ser común, pero les sos poblaciones han dismuído nos últimos años por cuenta de la destrucción del so hábitat, y agora namái se rexistra en fragmentos de monte remanentes. Perda y fragmentación del hábitat son les amenaces principales de la especie: aprosimao 81% del so hábitat perdióse hasta la fecha. Renjifo suxurió qu'esta especie ye abondo sensible a la fragmentación del hábitat, yá que la rexistró en 16% de los muestreos realizaos nel interior del monte continuu, pero namái en 3% de los muestreos realizaos en fragmentos de monte. La espansión de redes de carreteres dientro del hábitat de la tángara multicolor llevó a aumentos en baltar d'árboles, y otres actividaes como minería, agricultura, y asentamientos humanos. Anque'l rangu d'esta especie alcuéntrase dientro d'árees protexíes con grandes estensiones de monte como los parques nacionales Farallones de Cali, Munchique, y Los Nevaos, la mayoría de rexistros recién provienen de montes privaos y ensin proteición dientro del departamentu del Valle del Cauca. Delles acciones de caltenimientu propuestes hasta'l momentu inclúin amontar el númberu y tamañu de les árees protexíes dientro del rangu de la especie, según tamién reforzar acciones de caltenimientu dientro de les árees protexíes yá establecíes. Tamién se riquir más investigación científica alrodiu de esta especie pa envalorar de forma afecha'l tamañu de les distintes subpoblaciones, y conocer más alrodiu de la so bioloxía y ecoloxía.
Chloropsis flavipennis
Chloropsis flavipennis, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Chloropseidae, del xéneru Chloropsis.
Ye una especie reinal de Filipines.
Chlorospingus flavovirens
El Fruteru Verde y Mariellu (Chlorospingus flavovirens) ye una especie d'ave na familia "Thraupidae". 
Alcuéntrase en Colombia y Ecuador. El so hábitat natural son los montes húmedos subtropicales o tropicales de tierres baxes y montiegos húmedos subtropicales o tropicales. Ta amenazada por perda d'hábitat.
Chrysomma altirostre
El timalí de Jerdon (Chrysomma altirostre) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae que vive nel sur d'Asia. Enantes clasificóse na familia Timaliidae, pero treslladóse de familia cuando se demostró la proximidá xenética del xéneru "Chrysomma" colos miembros de los xéneros "Sylvia" y "Paradoxornis".
Ye un páxaru pequeñu, que mide ente 16–17 cm de llargor total, de morfoloxía entemedia ente les papudes ("Sylvia") y los picoloros ("Paradoxornis"). Tien una llarga cola qu'usa pa permediase cuando engata pola vexetación. El so picu ye más gruesu qu'el de les papudes pero nun aportar# a tan robustu como'l de los picoloros. El plumaxe de les sos partes cimeros ye de color castañu y el so banduyu ye color canela, ente que'l so gargüelu y pechu son de color gris ablancazáu. Suel tener el lorum de color coritu que se difumina pol restu de la cara, anque la subespecie nominal tener tamién de color gris ablancazáu. La so cola y nales suelen ser más acolorataes que'l restu de les partes cimeres y suelen tener les puntes más abuxaes. Les sos pates son escures y el so picu ye abuxáu, más claru na parte inferior. L'iris de los sos güeyos ye pardu amarellentáu y presenta un aníu ocular mariellu verdoso.
Los dos sexos son d'aspeutu similar, y los xuveniles son de tonos más anaranxaos nes partes cimeres, y tienen la parte inferior del picu rosada. Les diferencies ente subespecies son llixeres, siendo la población de la población central de tonos castaños más templaos y con grises más escuros.
El so pariente cercanu'l timalí ojigualdo ("C. sinense") ye d'aspeutu similar, anque de colores más oldeaos y llamativos, con partes inferiores blanques amás d'una llista superciliar blanca, y tien les pates y l'iris mariellu y el aníu periocular mariellu anaranxao.
El so cantar consiste en gorgeos de 4 a 8 notes de tipu "chi-chi-chi-chiu-chiu-chiu", "tiu-tiu-tiu-tiu chiu" o "ih-ih-ih-ih chiu chitit chiu i'wwiuu", con un final enllargáu y que dacuando empieza con notes de tipu "itch, itit" or "tchiu". Estes aves xeneralmente canten na madrugada posaos sobre los xuncos, cola cabeza llixeramente elevada. Ente les sos llamaes inclúyense curtios "tic" o "tsik", dacuando estiéndense en series de "ts-ts-tsik" que pueden terminar nun "tiw".
Atopar nos humerales de les proximidaes del Himalaya y los sos estribaciones. Los trés subespecies que se reconocen distribúyense asina:
Ye un ave sedentaria que vive tol añu ente la vexetación trupa cercana a l'agua, de cutiu nes enllanaes aluviales y nos meandros abandonaos. Suel movese rápido en pareyes o families, dacuando pequeñes bandaes d'una o dos docenes d'individuos, ente los carrizales y xuncales altos, evitando herbazles y carbes baxes. Aliméntase picotiando ente les fueyes y resgando les fueyes de les cañes pa sacar artrópodos y otros pequeños invertebraos.
Les plantes dominantes nel so hábitat favoritu suelen ser los cañaverales de dellos metros d'altor. "C. a. scindicum" xeneralmente alcuéntrase ente les cañes "Saccharum arundinaceum" y "Saccharum spontaneum"), ente que "C. a. griseigularis" suel atopase ente les "Saccharum munja", y nel este ente les cañes de "S. ravennae" y "S. procerum". El so hábitat preferíu tamién contién carrizu común ("Phragmites australis") o carrizos de Khagra ("P. karka"), amás d'espadañes del xéneru "Typha" (como "Typha angusta"). Per otru llau, Nun son bien curiosos pa la especie los plantíos de caña d'azucre y los llechos con una sola especie de caña. Tamién s'estiende con menor frecuencia per zones con otru tipu de vexetación, xeneralmente yerbazales. Ente les especie inclúyense especies de los xéneros "Imperata", como la cisca ["I. cylindrica"), la caña común ("Arundo donax"), y xuncos vetiver ("Cymbopogon zizanioides"), "Desmostachya bipinnata", "Narenga porphyrocoma" y "Themeda arundinacea".
La UICN clasificar como especie vulnerable. Nun ye abondosu niundes y en Assam (onde paez ser más numberosu) la so población ta en cayente. La subespecie nominal, mesma de Birmania, columbrárase per últimu vegada en xunetu de 1941 en Myitkyo, y l'últimu espécime recoyíu databa d'ente 1914 y mediada la década de 1930. Por causa de la inaccesibilidad de la so área de distribución y la falta d'estudios na zona nun s'atopara hasta 2014, cuando s'alcontró un pequeñu grupu. Igualmente la continuidá de la especie en Bangladex ye incierta. Conozse la presencia de la subespecie "C. a. griseigularis" namái na árees protexíes, en concretu los parques nacionales de Dibru-Saikhowa, Kaziranga and Esquites en Assam, y el Parque nacional de Royal Chitwan y la reserva natural de Sukla Phanta de Nepal. La so presencia en Nepal nun s'hai documentado dende 1989/1990. La subespecie "C. a. scindicum" ye rara y sábese que lleva en cayente delles décades. Anguaño l'únicu llugar onde ye vista con relativa frecuencia ye la canal de Rohri al sur de Khairpur.
En total créese que queden menos de 10.000 individuos adultos. La categoría esacta na que clasifica ye VU A2c+3c+4c. Esto significa que la so población baxó alredor d'un 30% y espérase que siga baxando siquier otra década. Les razones pal so cayente nun se conocen dafechu, pero'l descensu de la población probablemente tea rellacionada cola destrucción del so hábitat pola mor del drenaxe de los humerales y les represas d'agua pa l'agricultura y el control de los caudales d'hinchente, y nun s'espera qu'estes amenaces cesen al curtiu plazu. En 1933 afirmábase que p'atopar a esta especie precisábense enormes llechos de carrizos, preferentemente de non menos de dos metros d'altu, pero anguaño tal hábitat ye bien raru.
La especie aparentemente tolera la recueya sostenible de cañes pal so usu como material de construcción. Pueden vese grandes bandaes d'esta especie nos carrizales parcialmente cortaos o quemaos, polo que si s'eviten baltar a gran escala, l'usu humanu de los carrizales de fechu ameyora la calidá del hábitat, al evitar l'avieyamientu y ensugáu de grandes zones de carrizal. Como riegla xeneral mientres se caltengan poblaciones sanes de carrizos "Phragmites" probablemente esta ave va sobrevivir tamién.
Cinclus schulzi
Mierlu acuáticu gorgirrufo (Cinclus schulzi) ye un páxaru cantor acuáticu que s'atopen en América del Sur, y ye parte de la familia "Cinclidae".
Vive a lo llargo de corrientes rápides y predreses nos Andes de Bolivia y Arxentina, de 800 a 2500 metros d'altitú. Reproduzse en zona d'omeros n'altitúes de 1500 a 2500 metros.
La BirdLife International clasificó esta especie como "vulnerable". Les amenaces inclúin la construcción de banzaos, preses hidroeléctriques y sistemes de riegu. La población actual envalórase en 3.000 a 4.000.
Cinnyricinclus femoralis
El estornín de Abbott (Cinnyricinclus femoralis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sturnidae. Alcuéntrase en Kenia y Tanzania. El so hábitat natural son los montes montanos húmedos tropicales. Esta especie ta amenazada pola perda d'hábitat. El so tamañu apuerta a d'ente 16 a 18 cm (6.3 a 7.1 pulgaes) de llargu, ye la especie más pequeña d'estornín.
El nome de la especie conmemora William Louis Abbott (1860-1936), naturalista y coleicionista, qu'estudió la flora y fauna de la Rexón Indomalaya.
Cinnyris rockefelleri
El suimanga de Rockefeller (Cinnyris rockefelleri) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Nectariniidae endémica de la rexón de los Grandes Llagos de la República Democrática d'El Congu.
El suimanga de Rockefeller mide alredor 12 cm de llargu, un tamañu grande en comparanza con otros suimangas, y tien un llargu picu negru curvado escontra baxo. Los machos presenten iridiscencies verdes y azules na cabeza, el pescuezu, el llombu y la cola y les sos nales son de color gris escuru. El so pechu ye de color coloráu escarlata que se va difuminando hasta'l color anteado del banduyu. La so zona perianal vuelve ser colorada y tienen daqué de mariellu nos lladrales. Les femes presenten coloraciones más discretes: verde abuxaes nes partes cimeres y verde amarellentaes nes inferiores.
Alcuéntrase namái nos montes y carbes tropicales de los montes al oeste de los llagos Kivu y Tanganica. Ta amenazáu pola perda d'hábitat.
Cinnyris rufipennis
El suimanga alirrojo (Cinnyris rufipennis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Nectariniidae endémica de Tanzania.
Alcuéntrase namái nos montes tropicales de los montes del interior de Tanzania. Alcuéntrase amenazáu pola perda d'hábitat.
Clytorhynchus nigrogularis
El monarca gorginegro (Clytorhynchus nigrogularis) ye una especie d'ave de la familia Monarchidae.
Alcuéntrase en Fiji y les Islles Salomón. Los sos hábitats naturales son el subtropical y tropical húmedu. Ta amenazáu por cuenta de la destrucción de la so hábitat.
Cochoa azurea
La cochoa de Java (Cochoa azurea) ye una especie d'ave de la familia Turdidae. 
Ye reinal de Indonesia.
El so hábitat natural son los montes tropicales de Xava.
Cochoa beccarii
La cochoa de Sumatra (Cochoa beccarii) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Turdidae reinal de la isla de Sumatra.
El so hábitat natural son los montes tropicales d'Indonesia. Alcuéntrase amenazada por cuenta de la perda d'hábitat.
Compsospiza baeri
La monterita canela, montañeru, o monterita de Tucumán (Compsospiza baeri) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae. El xéneru d'esta especie ye "Compsospiza", que caracteriza a pequeños páxaros pebidales distribuyíos nel oeste de América del Sur. Alcuéntrase amenazada pola perda d'hábitat.
Ye una especie endémica d'estepes arbustives d'altor en quebraes húmedes de monte, y cantos de montes montanos nel noroeste de la Arxentina, con rexistros nes provincies de: Jujuy, Salta, Tucumán, Catamarca, y La Rioxa. 
La so distribución estiéndese llixeramente escontra árees axacentes del estremu sur de Bolivia, nel departamentu de Tarija.
Foi descrita orixinalmente por Emile Oustalet nel añu 1904 sol nome de: "Buarremon baeri" con localidá típica: «Lagunita, Tucumán, Arxentina».
Ye una especie monotípica, enantes integrada al xéneru "Poospiza", pero los últimos datos moleculares indiquen que ye hermanu d'un clado formáu polos xéneros "Poospiza", "Hemispingus", y "Thlypopsis".
Ye similar a "Compsospiza garleppi", cola cual ta estrechamente rellacionada conformando con esta seique una superespecie.
Conirostrum tamarugense
El Comesebo de los tamarugales (Conirostrum tamarugense) ye una especie d'ave perteneciente a la familia Thraupidae, reinal de Chile y Perú.
Mide unos 12 cm. Ye de color gris cayuela nel so parte cimeru, con ceyes, gaganta y parte cimeru del pechu canela acoloratáu. La so cola y nales son negres. Tien dos franxes acolorataes nes nales y un llurdiu blancu na base de les plumes primaries. Los sos partes inferiores son de color gris maciu.
Coracina mindanensis
El oruguero filipín (Coracina mindanensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae endémica de Filipines.
Mide alredor de 22 cm de llargu. El so plumaxe ye principalmente de color gris claro, coles plumes primaries y les esteriores de la cola negres, y la punta de la cola más clara. Los machos tienen la cara negra, estendiéndose'l llurdiu negru hasta la parte inferior del pechu.
Atopar nes selves de la mayor parte del archipiélagu filipín, quitando les islles central y oriental. Ta amenazáu pola perda d'hábitat.
Coracina typica
El oruguero de Mauriciu (Coracina typica) ye una especie d'ave na familia Campephagidae.
Alcuéntrase amenazada por perdida d'hábitat.
Ye reinal de Mauriciu. El so hábitat natural son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales.
Corvus leucognaphalus
El cuervu de pescuezu blancu o maciu o de la Hispaniola (Corvus leucognaphalus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los cuervos. Debe'l so nome a que debaxo de les plumes negres del pescuezu tien un collar de plumes blanques. Ye un ave reinal de La Española.
Ye'l cuervu más grande del Caribe y mide de 48 a 51 cm. Tien un gran picu y una cola elegante. Con esceición d'un collar de plumes blanques, el so plumaxe ye dafechu negru con un rellumu púrpura o azuláu a la lluz. Tien los güeyos coloraos anaranxaos. 
La so área de distribución na República Dominicana llindar al Parque Nacional Jaragua, Parque Nacional del Este, Parque Nacional Los Haitises, la Sierra de Bahoruco, y la isla Saona. En Haití distribuyir nes islles de la mariña de Isla de la Gonâve y Île a Vache. Esta extinto en Puertu Ricu dende 1963.
Habita en tierres baxes de les rexones montiegues y en montes altos con monte húmedu, incluyendo montes sobre roca caliar. Nun tolera hábitats degradaos o zones abiertes por baltar de montes anque suel visitar zones urbanes fuera de la ciudá. 
De normal alcuéntrase en pareyes o pequeños partíos nos árboles frutales. Aliméntase principalmente de frutes y granes, pero tamién come pequeños vertebraos ya insectos. Añera nos grandes árboles o en palmeres.
Ye una especie amenazada pola perdida d'hábitat y la cacería furtiva. En La Española, yera un ave local común pero a partir de 1980 hubo un descensu de la población (a menos de 10.000 exemplares).
Corvus minutus
El cao pinalero o cao roncu (Corvus minutus), ye un d'ave reinal de Cuba. Pertenez a la familia Corvidae del orde Passeriformes. Ye bien similar a la especie "Corvus palmarum" de La Española de la cual enantes foi considerada subespecie. 
"Corvus" en llatín significa cuervu, "minutus" significa pequeñu, yá que ye más pequeñu qu'el so pariente cubanu "Corvus nasicus", y "palmarum" “de les palmes”, porque suel añerar nelles. Cao ye'l nome indiu cubanu de los cuervos y pinalero por abondar nuna zona con pinares de la provincia Pinar del Ríu, roncu por tener una voz menos aguda qu'el so pariente "C. nasicus". N'inglés ye llamáu "Cuban palm crow" (y enantes tamién "Palm Crow").
Miden unos 43 cm de llargu. Son dafechu negros con bien llixeru rellumu. El neñón ye más opacu. Suelen apaecer en bandaes pequeñes, de cutiu baxen al suelu y al posase llevanten la cola. Les sos nales son curties y el picu pequeñu. La so alimentación ye omnívora (frutos de palma real, insectos, reptiles, güevos, moluscos, granos, otres frutes, etc.).
Considerada como vulnerable. La so distribución ta acutada a dos árees montascoses pequeñes, Mina Dora en Pinar del Ríu y nel centru de la provincia de Camagüey.
Coryphaspiza melanotis
El cachilo de antifaz (Arxentina, Paraguái) (Coryphaspiza melanotis), tamién denomináu cachilo amazcaráu, tico-tico de mázcara negra (Brasil) o chingolo de cabeza negra (Arxentina), ye una especie d'ave paseriforme, monotípica del xéneru Coryphaspiza qu'integra la familia Thraupidae, clasificada por dalgunos na familia Emberizidae. Vive en América del Sur.
En promediu mide 13,5  cm de llargor. El picu ye negru enriba y anaranxáu embaxo. El machu tien el pileu, les zones loreal y auricular y les mexelles, negres; les ceyes, el gargüelu y les partes inferiores son blanques, con dos manches negres a los llaos del pechu; la nuca ye gris, l'envés ye color marrón, con llinies fines escures; les nales son olivacees con mariellu nes primaries; la cola ye llarga y graduada, color negru coles plumes esternes con puntes blanques bien visibles en vuelu. La fema ye más parda, cabeza gris, con nales más verdoses, dafechu marrón nel envés y con menos blancu na cola.
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Brasil, Paraguái y Perú.
Vive en pacionales húmedos, en praderíes con árboles y parrotales, ente yerbes altes y carbes, alredor de los 1200 m de altitú.
La estensiva perda d'hábitat indica qu'esta especie ta, probablemente, tornando rápido y consecuentemente la IUCN calificar como “vulnerable”.
Los pacionales naturales fayadizos tán siendo rápido destruyíos pola agricultura mecanizada, la pecuaria intensiva, reforestación, camperes invasivos, escesu d'usu de pesticidas y quemaes añales (Stotz "et a el". 1996, Parker y Willis 1997). Escontra 1993, dos tercios de la rexón de zarráu fueren moderada o seriamente alteriaos (Conservation International 1999), cola mayor destrucción asocediendo dende 1950 (Cavalcanti 1999). Les quemes son el mayor problema nel Beni y el fueu empecipiáu por estancieros de cutiu sale fuera de control. A pesar de que la especie aparenta amosar dalguna tolerancia a les quemaes, la so preferencia por hábitats de camperes altes fai presumir qu'esto seya una significativa amenaza (C. Hesse "in litt." 2007). En Paraguái, la reserva privada natural de Llaguna Blanca falló en protexer esta especie, que ta amenazada pola continua conversión de pacionales naturales en camperes exótiques y plantíos de Eucalyptus (H. del Castillo "in litt." 2012).
Ye discretu mientres ta nel suelu o a baxu altor; dacuando posa en locales espuestos, sobremanera na mañana temprana al cantar. Fora de la dómina de cría, forma grupos pequeños que se xunen con otres aves.
Aliméntase de granes, frutos ya insectos. Xeneralmente busca alimentu nel suelu.
Constrúi la so nial nel suelu.
El llamáu ye un “tsilili” débil, malo d'alcontrar y que se confunde con un insectu.
La especie "C. melanotis" describióse per primer vegada pol naturalista neerlandés Coenraad Jacob Temminck en 1822 sol nome científicu "Emberizoides melanotis"; localidad tipo «Ipanema, São Paulo, Brasil».
Dellos autores o clasificaciones considerar dientro de la familia Emberizidae, pudiendo citar ITIS y IUCN. Sicasí, Clements Checklist 6.8, Zoonoomen y el SACC considerar integrando la familia Thraupidae.
Aspeutos del plumaxe, perfil de la cola, plumaxe xuvenil y cantar suxuren que pue tar rellacionada colos xéneros "Embernagra" y "Emberizoides".
Reconócense 2  subespecies cola so correspondiente distribución xeográfica:
Cranioleuca curtata
El curutié cejigrís (Cranioleuca curtata), tamién denomináu chamiceru capirotado, colaespina cejiceniza y curutié cenizo, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive nel oeste de Suramérica.
== Taxonomía reconocen trés subespecies:
Atopar nes viesques de monte, estendiéndose polos Andes de Bolivia, Colombia, Ecuador y Perú.
Cranioleuca marcapatae
El curutié de Marcapata (Cranioleuca marcapatae) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae endémica del Perú.
Alcuéntrase namái nes viesques de monte del departamentu del Cuzco y delles zones estremeres de los departamentos circundantes.
Criniger olivaceus
El bulbul barbigualdo (Criniger olivaceus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pycnonotidae endémica de África occidental.
Alcuéntrase namái en África Occidental. El so hábitat natural son les selves tropicales húmedes. 
Ta viéndose gravemente afectáu pola destrucción del so hábitat.
Cryptospiza shelleyi
La estrilda de Shelley (Cryptospiza shelleyi) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Estrildidae endémica de la rexón de los Grandes Llagos d'África. Considérase una especie vulnerable porque la so población hai ablayáu notablemente nes últimes décades, y envalórase la población total ente 2.500 a 10.000 individuos. Esti cayente probablemente débese a la deforestación.
Ye un páxaru pequeñu y d'intensu coloríu. Mide alredor de los 13 cm de llargu. El machu de estrilda de Shelley tien el llombu, el pileu y la cara de color coloráu, en contraste coles nales corites y el restro del plumaxe de color mariellu verdosu, con tonos más vivos en banduyu y lladrales. La fema ye menos vistosa, cola cabeza verdosa y solo daqué de colloráu nel mantu y el obispillo. Dambos sexos tienen el picu de color coloráu intensu. 
La so llamada consiste nun agudu y aspru "tit tit tit". Tamién emiten series crecientes y decrecientes de tipu "el to tutu ti ti ti".
La estrilda de Shelley vive nos montes de dosel zarráu, de cutiu nos fondos de los valles frondosos cerca de l'agua, amás d'en les crecederes secundarios nos cantos de los montes, les escamplaes de los montes apoderaos por yerbes altes, bambues y nel ecotono cimeru ente'l monte y el pandorial.
Puede atopase en delles partes de los montes del Rift albertino, como les montes Itombwe, el parque nacional Kahuzi-Biega y los montes al este del llagu Kivu na República Democrática d'El Congu, monte de Nyungwe, Gishwati, Makwa y el monte Mukura en Ruanda, el monte de Bururi y otres partes de Burundi, les montes Rwenzori y el monte impenetrable de Bwindi n'Uganda, amás de les montes Virunga. Xeneralmente ye escasu, y solo ye común nunos pocos montes amenaciaos, anque amuesa fluctuaciones inexplicaes de bayura.
La UICN propunxo que s'investiguen los cayentes y fluctuaciones de la población de la estrilda de Shelley, pa poder evaluar les sos amenaces. Ente elles inclúyense censos d'estensión del so hábitat. Hasta agora estudióse a la especie en zones de baxa densidá como'l parque nacional Virunga na República Democráticu d'El Congo, enn el monte de Nyungwe de Rwanda y los parques nacionales de los montes y del monte impenetrable de Bwindi d'Uganda.
Culicivora caudacuta
El tachurí coludo (Culicivora caudacuta) ye una especie d'ave paseriforme de la familia "Tyrannidae" que vive en Suramérica. Ye la única especie del xéneru Culicivora.
Alcuéntrase nel sur de Brasil, Bolivia, Paraguái oriental y el noroeste d'Arxentina (Provincia de Corrientes, Santa Fe y Ente Ríos). Los sos hábitats naturales son les sabanes y los pajonales de les zones pantanoses.
Mide aprosimao 10 cm de llargor, el plumaxe de les partes cimeres ye castañu acoloratáu, presenta una cresta curtio y lliso de color gris escuru, mexelles y mentón con llixos negros y blanques; les nales y la cola son de color castañu escuru con dos llinies color canela nes nales y cantos anchos canela, gargüelu blancuciu, pechu y banduyu color canela. 
Aliméntase d'insectos, granes y yerbes.
Cyornis caerulatus
El papamoscas picoancho (Cyornis caerulatus) ye una especie d'ave paseriforme na familia Muscicapidae.
Ye endémica de les selves de Sumatra y Borneo.
Reconócense les siguientes:
"C. c. caerulatus" - norte , este y sur de Borneo
Dacnis berlepschi
El mieleru de pechu coloráu o dacnis pechirroja ("Dacnis berlepschi") ye una especie d'ave de la familia "Thraupidae", que s'atopa na rexón de frontera ente Colombia y Ecuador.
Vive na aguada del Pacíficu de los Andes, nel dosel del monte húmedu, riberes de ríos y cascaes, cantos del monte y en plantíos y árees abiertes arbolaes aledañas al monte, xeneralmente a menos de 600 m de altitú, pero dacuando hasta los 1.200 msnm.
Mide 12 cm de llargor. El plumaxe del machu ye na so mayoría azul celeste, con llinies azul plateado nel mantu y la cola color azul plateado; les nales y la cola de color negru azuláu; la parte inferior del pechu ye de color coloráu fueu y el banduyu mariellu ante. La fema ye de color marrón, cola banda colorada fueu sobre'l pechu. L'iris ye mariellu nel adultu y castañal nos xuveniles.
Dacnis hartlaubi
El mieleru turquesa o dacnis turquesa ("Dacnis hartlaubi") ye una especie d'ave de la familia "Thraupidae", endémica de Colombia.
Vive nel monte húmedu de monte de los Andes, cantos del monte, plantíos y claros arbolaos axacentes, principalmente ente los 1.300 y 2.200 m de altitú, pero foi rexistrada ente 300 y 2.845 msnm.
En promediu mide 11 cm de llargor. El plumaxe de machu ye azul turquesa, con una amplia llinia ocular negra a manera de antifaz que va del picu hasta la nuca; gargüelu, llombu, nales y cola negros. La fema tien les partes cimeres marrón escuro; gargüelu y pechu color ante abuxao; banduyu amarellentáu y cantos de les nales color leonado claru.
Aliméntase principalmente de frutos.
Dicrurus waldenii
El drongo de la Mayotte (Dicrurus waldenii) ye una especie d'ave na familia Dicruridae. Alcuéntrase amenazáu por perda d'hábitat.
Ye reinal de Mayotte, nel archipiélagu de les Comoras nel océanu Índicu. Los sos hábitats naturales son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales, manglares subtropicales o tropicales, zones húmedes de parrotales subtropicales o tropicales y plantíos.
Doliornis remseni
La cotinga ventricastaña ("Doliornis remseni") ye una especie d'ave de la familia "Cotingidae" que s'atopa en Colombia, Ecuador y Perú.
Vive n'elevaciones húmedes de los Andes ente los 3.100 y 3.650 m de altitú.
Mide ente 8,7 y 9,8 cm de llargor y pesa 65 g. Presenta corona y zona loreal negra, con una cresta semioculta colorada a anaranxada en y centr de la corona; el plumaxe de les partes cimeres ye gris coritu, colos cantos de les nales fuscos; mexelles, mentón, pescuezu y gargüelu gris escuru; parte cimeru del pechu gris; parte inferior del pechu, banduyu y crísum ablondu acoloratáu. Iris castañu escuru; pates y picu negros.
Doliornis sclateri
El Cotinga de Sclater (Doliornis sclateri) ye una especie d'ave na familia Cotingidae.
Ye endémica del Perú.
El so hábitat natural son les viesques montiegues húmedes tropicales o les praderíes tropical y subtropical d'alta altitú.
Los machos tienen pileu y nuca negros (con una cresta colorada parcialmente oculta), el so envés ye marrón escuru y el so pechu ye marrón maciu, con tectrices de la cola marrón-acoloratao y gargüelu, llaterales de la cara y pescuezu grises. Les femes son similares, pero nun tener pileu negru.
Dreptes thomensis
El suimanga xigante (Dreptes thomensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Nectariniidae.
El suimanga xigante ye endémica de la islla de Santu Tomé, en Santu Tomé y Príncipe.
Dysithamnus leucostictus
El batarito albilistado (Dysithamnus leucostictus), tamién denomináu formigueru cabecipunteado (en Colombia), batarito rayáu de blancu (en Perú) o burujara de rayes blanques (en Venezuela), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Dysithamnus" qu'integra la familia Thamnophilidae. Ye nativu de la rexón andina del noroeste de América del Sur.
Alcuéntrase en Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela.
Habita nel sotobosque de montes tropicales y subtropicales montanos húmedos ente los 800 y los 1900 m d'altitú. 
Dysithamnus occidentalis
El batarito bicolor ye una especie d'ave de la familia "Thamnophilidae", que s'atopa en Colombia, Ecuador y el norte del Perú. 
Vive nel sotobosque del monte húmedu montano, ente los 900 y 2.200 m de altitú. Reportóse inclusive hasta los 2.400 msnm.
Mide 13 a 15 cm de llargor. El plumaxe del machu ye negru, con puntos pequeños, anque ocultos a güeyu, nes coberteras alares y con un parche blancu semioculto nel envés. La fema tien coronar color castañu, llombu y nales pardu escures, nales con puntos pálidos ocultos. La cara ye gris escura con estríes fines y pálides, pechu gris, tórnase cremosu escontra'l banduyu baxu.
Aliméntase d'artrópodos. Busca alimentu nel suelu o cerca del suelu.
Constrúi'l nial a 1,5 o 1,6 m sobre'l suelu, parcialmente protexíu por fueyes, en forma de copa abierta. La fema pon dos güevos y el periodu de incubación ye de 19 díes. Dambos padres participen na construcción del nial y na incubación y el cuidu de los pichones.
Dysithamnus plumbeus
El batarito plomizu (Dysithamnus plumbeus), tamién denomináu choquita plomiza o choquinha-chumbo (en portugués, en Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Dysithamnus" qu'integra la familia Thamnophilidae. Ye endémicu del sureste de Brasil.
Distribuyir nel sureste de Brasil, dende'l sur de Badea escontra'l sur hasta l'este de Mines Gerais y estremu norte de Ríu de Janeiro.
Ye raru y local nel sotobosque de montes húmedos tropicales y subtropicales de baxa altitú, embaxo de los 200 msnm. 
Elaenia ridleyana
Noronha Elaenia (Elaenia ridleyana) ye una especie d'ave na familia "Tyrannidae". Ye reinal de la isla Fernando de Noronha de Brasil. Foi considerada una subespecie de la "Elaenia spectabilis".
El so hábitat natural son les carbes seques tropicales y xardinos rurales. Ta amenazada por perda d'hábitat.
Emberiza aureola
El escribán aureolado (Emberiza aureola) ye un ave paseriforme de la familia biolóxica de los escribanos, Emberizidae. Habita la zona de Eurasia.
Esta ave tien un tamañu similar al escribán palustre, pero con un picu más llargu. El machu adultu tien ancas de color mariellu brillante con franxes blanques, parte cimeru de color marrón, cara y pescuezu negros y quexal inferior de tonu rosáu. La fema tien el llombu de color gris a rayes, y ancas de tonu mariellu más nidiu. La cara ye blanca con una pequeña cresta, güeyos y llaos escuros. El pichón ye similar, pero'l color dominante de les ancas ye un mariellu entá más tenue.
La so llapada ye un "zick" distintivu y el so cantar ye un claru "tru-tru, tri-tri".
Vive nel nordés d'Europa y nel norte d'Asia. Ye un ave migratoria y pasa los iviernos nel sur d'Asia, en países como India y el sur de China. Rara pero regularmente migra escontra Europa Occidental.
Esta especie habita en zones abiertes, polo xeneral cerca de l'agua, y ye bien común en Siberia. Deposita ente cuatro y seis güevos nun nial asitiáu sobre'l suelu. El so alimentu consiste n'insectos cuando son pichones, y granes cuando algamen la adultez.
D'antiguo, la IUCN clasificar como una especie cercana a tar en peligru. Sicasí, nuevos estudios revelaron que ye menos común de lo que se creía. De resultes, asitióse-y el estatus de vulnerable en 2008.
Epimachus fastosus
El ave del paraísu campanuda o picu corval negru (Epimachus fastosus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Paradisaeidae nativa de Nueva Guinea. El machu de la especie ye polígamu y lleva a cabu una exhibición del cortexu p'atraer a les femes. La so dieta consiste principalmente en frutes y artrópodos.
Por cuenta de la perda continua d'hábitat, el pequeñu tamañu de la población y a la caza en delles zones p'alimentación y poles plumes de la cola, ta clasificáu como vulnerable na Llista Colorada d'Especies Amenazaes de la UICN. Tamién ta llistáu nel Apéndiz II de la CITES.
== Subespecies reconocen trés subespecies:
Erythropitta venusta
La pita graciosa (Pitta venusta) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pittidae endémica de Sumatra, Indonesia. 
El so hábitat natural son les selves tropicales húmedes de los montes del oeste de Sumatra. Alcuéntrase amenazada pola perda d'hábitat.
Erythrura kleinschmidti
El diamante piquirrosado o pinzón loru de picu coloráu (Erythrura kleinschmidti) ye una especie d'ave del xéneru "Erythrura" qu'habita en Viti Levu, Fiji. Ye común atopala en montes maduros tranquilos nel centru y este de Viti Levu. Suel vivir nos tueros y cañes d'árboles, alimentándose d'insectos y frutes.
Son aves pequeñes con nales arrondaes. La mayoría son de color verde, y una cola colorada, característica que-y da'l so nome científicu "Erythrura", que deriva del griegu antiguu ερυθρός "erythros", "coloráu", y ουρά "oura", "cola".
Foi primeramente descrita como "Amblynura kleinschmidti" pol naturalista alemán Otto Finsch en 1878. El nome binomial conmemora al esplorador y coleccionista alemán Theodor Kleinschmidt (1834–1881), qu'afayó a la especie en Viti Levu en 1877.
El diamante piquirrosado ye reinal de Fiji, que solo puede ser atopáu nel centru y nel este de la isla más grande, Viti Levu anque tamién foi columbráu en Yasawa en 2012. Vive en zones seles de los montes más maduros. Sumió de munchos llugares qu'antes habitaba, pero nun se sabe la razón d'ello.
Esti páxaru ye atopáu de normal solo, en pares o en pequeñes families. Ye sedentariu, anque na dómina de apareamiento xunir en grandes bandaes. Constrúi los sos niales con fueyes seques, incluyendo bambú, y líquenes.
El depredador más común d'esta ave ye'l reinal gavilán de Fiyi, y el aguilucho lagunero del Pacíficu. Tamién-y suponen un peligru les subespecies locales de ferre pelegrín.
El diamante piquirrojo nun tener parásitos rexistraos, pero si atopóse microsporidiosis y malaria aviar en poblaciones locales.
Ta consideráu una especie amenazada dada la perda de la so hábitat que se ta afaciendo a l'agricultura amás de que dende la introducción de la mangosta amenorgóse enforma'l númberu d'estes aves.
Ta empezándose a protexer y a caltener nos montes de Suva.
Erythrura regia
El pinzón loru real (Erythrura regia) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Estrildidae endémica de Vanuatu nel océanu Pacíficu Sur. Ye comúnmente atopáu n'altitúes medies nes islles más grandes, como Espíritu Santu, percima de 300 m. Pero tamién puede atopase nos granibles higueros nes pequeñes islles a nivel del mar en cantu del monte en Emae y Tongoa. Xeneralmente esta especie puede atopase en solitariu, en pareyes o en grupos pequeños que s'alimenten de figos na cubierta forestal.
El pinzón loru real tien aprosimao 11 cm de llargor. Esta especie ye un pinzón multicolor. Los machos de pinzón loru real tienen la cabeza y la cola d'un color coloráu brillante, pechu azul y envés color turquesa verde, ente que les femes tienen tonos más verdes. Los machos de pinzón loru real tienen colores más tenues cola cabeza azul opaca. Esta especie tien un cantar trino y agudu.
Esta especie ta amenazada pola esplotación forestal comercial que lo dixebró del so hábitat natural. Tamién hai informes en menor esguila sobre'l comerciu d'aves enxaulaes de pinzón loru real. La UICN clasificó la especie como vulnerable.
Suxurióse implementar un programa de crianza na cautividá na reserva del llagu Letas, Gaua. Tamién se propunxo investigar cualquier tipu de comercio d'aves enxaulaes, especialmente en Tongoa y Emae. Suxurióse amenorgar baltar comercial pa caltener les reserves forestales y sofitar l'hábitat natural de la reserva del llagu Letas.
Erythrura viridifacies
El diamante de Luzón (Erythrura viridifacies) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Estrildidae endémica del norte de Filipines. Ye autóctonu de les islles de Luzón, Negros y Panay.
El diamante de Luzón mide aprosimao ente 12–13 cm de llargu, incluyida una cola apuntao y llargo. El so plumaxe ye verde, salvo la so cola que ye de color coloráu intensu y les primaries de les sos nales que son corites. El verde de les sos partes inferiores ye más claru. na parte inferior de la cola. Les femes son llixeramente menores y presenten el baxu banduyu y la zona añal de color crema. Dambos sexos tienen un picu negru, robustu y apuntiáu. El diamante de Luzón emite soníos curtios y agudos de tipu "tsit tsit", parlloteos y chirridos.
Habita nes selves húmedes tropicales (incluyida zones degrades), el cantu del monte ya inclusive les sabanes, percima de los 1,000 m d'altitú, anque dacuando alcuéntrase en tierres baxes. Xeneralmente alcuéntrase al pie de los bambúes en flor o con granes, que ye la so fonte d'alimentu.
La principal amenaza pa esta especie ye la deforestación que-y dexa ensin alimentu (granes de bambú). El tráficu d'aves usaes pa ser mascotes tamién afecta a la so población yá que se prinda gran númberu de diamantes de Luzón pa ser esportaos.
Esta especie caltiense principalmente en dos árees protexíes, el parque natural del norte de Sierra Madre y el parque Bataan/badea de Súbic. Sicasí los sos vezos nómades fai que la so proteición nestes zones nun seya completa. Propúnxose realizar investigaciones de la distribución de los bambúes de los que depende y evaluar la so respuesta a la deforestación ya intentar entender los sos desplazamientos, pa protexelo y atopar allugamientos claves pa sofitar a la so población y la de bambúes.
Estrilda poliopareia
La estrilda del Níxer (Estrilda poliopareia) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Estrildidae endémica de les güelgues del sur de Nixeria. Envalórase que la so área de distribución total ye d'unos 38.000 km.
La estrilda del Níxer mide aprosimao 12 cm de llargu. El so plumaxe ye polo xeneral de tonos pardos, más claros nes partes inferiores y buxos na cabeza. El so picu ye de color coloráu, al igual qu'el so obispillo. De cerca apréciase nél un finu llistáu nos sos partes cimeros, pechu y lladrales. El íris de los sos güeyos ye ablancazáu, una característica pocu frecuente na so familia. El so cantar típico ye xiblíu de tipu "tzzzt".
La estrilda del Níxer vive en pequeñes bandes d'unos 20 individuos o más. Alcuéntrase namái nel sur de Nixeria, y describióse a partir de solu cinco avistamientos confirmaos. Alcuéntrase xeneralmente nos yerbazales altos qu'arrodien los ríos, llagunes, banzaos y montes. Aliméntase principalmente de les granes de les yerbes que recueye de les espigues.
Euphagus carolinus
El zanate canadiense (Euphagus carolinus), tamién conocíu como tordu canadiense o turpial acoloratáu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae. Ta amenazáu pola perdida d'hábitat.
Habita en bosque templaos de coníferes al traviés del norte de Canadá y Alaska. Migra al este y sureste de Estaos Xuníos mientres l'iviernu, a les zones del petrina maicero estaunidense.
== Subespecies reconocen dos subespecies:
Euryceros prevostii
El vanga de cascu (Euryceros prevostii) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Vangidae. Ye l'únicu miembru del xéneru Euryceros.
Ye de color fundamentalmente azul escuro, con nales acolorataes y un gran picu narquiáu. Ta Endemismu nes aves acutáu a les zones baxes de los montes húmedos de montano del nordés de Madagascar. La so dieta ye formada por invertebraos, predominantemente insectos.
El vanga de cascu ye l'únicu miembru del xéneru "Euryceros". Como la mayor parte de vangas foi asitiáu primeramente na familia de les paniegues (Laniidae). Cuando l'ornitólogu Austin L. Rand treslladó la mayoría de los vangas a una familia separada en 1936, asitió a "Euryceros prevostii" na so propia familia monotípica, Eurycerotidae. Foi movíu a la familia Vangidae por J. Dorst en 1960. Créese que'l pariente más cercanu dientro de la familia ye'l vanga ablondu ("Schetba ablonda"), que se cree que pudo dixebrase del vanga de cascu fai 800 000 años. El nome específicu, "prevostii ", recibir n'honor al artista francés Florent Prévost.
Ye un vanga grande, la segunda especie de mayor tamañu de la familia, tres el vanga pico de focete ("Falculea palliata"). Mide 28–31 cm y pesa 84–114 g. La so característica más distintiva ye'l gran picu narquiáu, que tien 51 mm de llargor y 30 mm d'anchu. El plumaxe de la cabeza, pescuezu, gargüelu, pechu y banduyu ye de color azul escuru sólidu, al igual que les plumes de vuelu y les remeres de la nala. El mantu, parte posterior y el restu de les nales son de color acoloratáu. La cola, llarga y amplia, ye negra na parte inferior y acoloratada na cimera. El picu ye azul brillante cola punta negra. Dambos sexos son similares. Los mozos tienen un color ente marrón escuro y maciu y el picu de color marrón maciu.
Esta ave ye endémica de Madagascar, y la so área de distribución acutar a les zones baxes de los montes húmedos de montano del nordés de la isla, ente Tsaratanana y Mantadia. Namái habita en montes primarios, xeneralmente per debaxo de los 800 m d'altitú, onde ye pocu común y con una distribución desigual. Ente los llugares nos que puede atopase tán el Parque Nacional de Marojejy, el Parque Nacional de Masoala y el Parque Nacional de Mantadia. Nel añu 2000 la so población envalórase ente 10 000 y 20 000 individuos.
Los adultos aliméntense principalmente d'insectos grandes, pero los alimentos que lleven a los mozos nel nial pueden ser más variaos, como cascoxos, llagartos, arañes y cámbaros. Prinda les sos preses nos tueros y ente les cañes de los árboles, y tamién nel suelu.
Los vangas de cascu son criadores monógamos y de temporada. La dómina de reproducción va d'ochobre a xineru na península de Masoala. Dambos sexos trabayen na construcción del nial, que tien forma de copa de 15 cm de diámetru, y ta construyíu a partir de fibres vexetales, texíos, mofos y cañes, y qu'asitien en dalguna forqueta formada poles cañes d'un árbol a unos 2,4 m del suelu. Hai rexistros d'un ritual de cortexu del machu alimentando a la fema enantes de la. El tamañu de la niarada ye de dos o tres güevos de color blancu arrosáu.
Eurylaimus samarensis
El eurilaimo de les Bisayas (Eurylaimus samarensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Eurylaimidae endémica de les Filipines.
Como'l so nome indica alcuéntrase en trés de les islles Bisayas: Sámar, Leyte y Bohol. El so hábitat natural son les selves húmedes, y ta amenazáu pola perda d'hábitat.
Eurylaimus steerii
El eurilaimo de Mindanao o picu anchu caranculado (Eurylaimus steerii) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Eurylaimidae endémica de Filipines.
Como'l so nome indica alcuéntrase namái na isla de Mindanao y delles pequeñes islles aledañas, nel sur de les Filipines.
El so hábitat natural son les viesques húmedes de tierres baxes, los manglares y les zones de carba. 
Ficedula basilanica
El papamoscas de Basilán (Ficedula basilanica) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Muscicapidae endémica de Filipines.
Alcuéntrase namái nes selves de les islles del sur y esti del archipiélagu filipín: Mindanao, Basilán, Dinagat y les Bisayas orientales.
Ficedula platenae
El papamoscas de Palawan (Ficedula platenae) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Muscicapidae reinal de les Filipines.
Ye nativu de Palawan y les islles circundantes de les Filipines. El papamoscas de Palawan mora nos montes húmedos de les tierres baxes y nes llombes a un máximu de 650 m sobre'l nivel del mar. L'hábitat consiste principalmente de carbes, árboles y parrotales na parte baxa de la selva, hasta 10 m d'altor, preferiblemente el sotobosque de bambú y ratán. Anque los montes secundarios foron afectaos, reportóse qu'esta ave ye resistente a los cambeos nel hábitat. Per otru llau, l'ave ye malo de reparar y polo tanto ta subestimado.
L'hábitat en Palawan ye relativamente pequeñu y vese amenazáu pol enllargáu amenorgamientu de resultes de la minería, la deforestación y baltar illegal. La población ta creciendo rápido en númberu y envalórase en 6000 a 15 000 individuos adultos. Esti papamoscas foi declaráu «vulnerable» na Llista Colorada de la UICN.
Ficedula subrubra
El papamoscas de Caxmir (Ficedula subrubra), ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los papamoscas (Muscicapidae). Enantes yera considerada una subespecie del papamoscas papirrojo, "Ficedula parva".
Ésta ye una especie insectívora que se reproduz nel noroeste del Himalaya na área de Caxmir de Pakistán y de India. Ye migración de les aves migratoria y envierna nes elevaciones del centru de Sri Lanka y de los Ghats Occidentales de la India.
El papamoscas de Caxmir cría en montes caducifolios con trupos sotobosques, añera nun buecu d'árbol y pon 3-5 güevos que son guaraos pola fema. Envierna en xardinos, plantíos de té, cantos de montes, y árees abiertes dientro de los montes, xeneralmente a altitúes de 750 m sobre'l nivel del mar.
La mayoría de los individuos abandonen los territorios de cría en septiembre, llegando a Sri Lanka n'ochobre y parten nuevamente a finales de marzu. Unu de los meyores llugares pa ver esta rara especie ye'l Parque Victoria en Nuwara Eliya.
Esta especie mide unos 13 cm de llargu. Ye similar en forma al llixeramente menor papamoscas papirrojo. El machu tien el llombu de color castañu buxu col gargüelu, el pechu y los lladrales coloráu-anaranxaos, bordiaos con negru nel gargüelu y el pechu. Les femes y los mozos nel primer iviernu tienen les partes dorsales llixeramente más castañes, lo colorao de les inferiores pueden amenorgase a solo un tonu arrosáu. 
El machu de la especie similar del papamoscas de la Taiga, "Ficedula albicilla", tien la área naranxa-acoloratada llindada al gargüelu y la parte cimera del pechu, y escarez del cantos negru.
El cantar ye un "suiit-iit suiit-ii-did-ji" curtiu y melódicu y el llamáu ye un "chak" agudu.
Esta especie ye vulnerable d'estinción, tantu con población y área de cría decrecientes, la que ta amás severamente estazada como resultáu de la destrucción de los montes deciduos mistos templaos pa la estracción comercial de madera, l'agricultura y el llendo de ganáu. Créese que la población suma ente 2.500 y 10.000 individuos.
Fringilla montifringilla
El pinzón real (Fringilla montifringilla) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Fringillidae caracterizada por tener banduyu blancu, nales escures con una franxa alar inferior ablancazada y superior naranxa, cabeza parda y picu mariellu. Ye menos común qu'el pinzón vulgar, pero puede tráte-y aconceyáu en bandaes conspicuas en Europa Central, sobremanera pel hibiernu.
El so reclamo ye duru, nasal; y el so canto, zumbante, tamién nasal.
El so nial tien forma de taza, y ta forráu de liquenes, corteza, raigaños, tarmos, pelo y plumes; alluga de 5 a 7 güevos, puestos nuna niarada de mayu a xunu.
Aliméntase de granes y insectos, que prinda nel suelu.
Cría en Escandinavia y el nordés d'Europa, nos montes caducifolios. En iviernu atopar por toa Europa, sobremanera en montes d'fayes, abedurios y abetos; puede formar bandaes enormes: dende docenes hasta millones d'exemplares.
Garrulax bicolor
El charrán de Sumatra (Garrulax bicolor) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Leiothrichidae.
Ye endémica de les selves montiegues de Sumatra.
Alcuéntrase amenazada pola perda de la so hábitat natural y pol comerciu illegal.
Garrulax cinereifrons
El charrán cabecigrís (Garrulax cinereifrons) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Leiothrichidae.
Ye endémica de les selves del sudoeste de Sri Lanka.
Garrulus lidthi
El glayu de Lidth (Garrulus lidthi) ye una especie d'ave de la familia Corvidae, nativa de Xapón.
Mide unos 38 cm de llargu total, ye un pocu más grande qu'el so pariente'l glayu euroasiático, con un picu proporcionáu más gruesu y una cola más llarga. Nun se repara tenga cresta, les plumes de la so cabeza son d'un negru aterciopeláu, los sos costazos y llombu son d'un azul fondo y el restu del so cuerpu son d'un color castañu escuru.
Esti glayu habita una zona bien llindada qu'entiende solo les islles de Amami Ōshima y Tokunoshima nel sur de Xapón, prefier montes de pinu, zones montiegues y cultivaes especialmente cerca de villes.
El so alimentu son principalmente abiyotes del carbayu nativu "Quercus cuspidata" pero tamién consume pequeños reptiles y invertebraos de munches especies.
Añera en cuévanos nos árboles, sacante por esto la so puesta asemeyar al de les otres dos especies de "Garrulus" encubando de 3 a 4 güevos.
D'antiguo la especie atopábase amenazada yá que yera escorrida poles sos plumes, utilizaes p'afatar sombreros femeninos. Na actualidá alcuéntrase amenazáu pola mangosta pequeña asiática, que foi introducida pa controlar a la culiebra venenosa "Ovophis okinavensis". La especie tien una proteición total según la lexislación xaponesa y la so población foise amontando gracies al control de la población de mangostes.
Geositta poeciloptera
El mineru brasileñu (Geositta poeciloptera), tamién denomináu andarín (Paraguái), caminera de campu, caminera brasileña o andarilho (en portugués, Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Geositta" qu'integra la familia Furnariidae. Vive nel centru y este de Suramérica.
Mide 12,5 cm. Ye pardu penriba con una fina llista superciliar blanca; nales escures, con ablondu nes plumes de vuelu (visibles en vuelu); la cola, curtia, ye ablonda con una ancha faxa subterminal negra. Gargüelu blancu, pardu pembaxo col pechu enllordiáu.
Distribuyir nos estaos del centro sur del Brasil,dende'l centru de Mato Grosso, Goiás, hasta'l centru de Mines Gerais; en São Paulo considérase-y extinto. Tamién caltién poblaciones alcontraes nel estremu este de Bolivia (nordés de Santa Cruz na Serranía de Huanchaca), y un espécime foi colectado nel estremu norte del Paraguái en 1938.
Ye una especie característica del ecosistema del zarráu. Los sos hábitats naturales son les sabanes d'enllanada, con camperes ralos, abiertes o chiscaes con escasos árboles y parrotales, principalmente ente los 500 y los 1200 msnm. Ye más numberosu en terrenes apocayá quemaos, hasta cuando'l suelu ta inda fumiando y sumió de delles árees (São Paulo, por casu) de zarráu por cuenta de la falta de quemaes.
Esta especie foi calificada como “vulnerable” pol IUCN debíu al rápidu declinio de la so población como resultáu de la destrucción y conversión de la so hábitat de zarráu pa usu humanu.
Asocedió una estensa conversión de los hábitats de zarráu p'agricultura mecanizada, creación de ganáu y plantíos d'árboles non nativos. Considerábase que dos tercios del zarráu fueren moderada o extensivamente alteriaos escontra 1993, cola mayor destrucción asocediendo dende 1950. La supresión de les quemaes naturales nel zarráu causaron la desapaición d'esta especie de delles árees del estáu de São Paulo. Zarraos abiertos en terrenes planos (tales como alto de pandos) son sitios preferíos pa conversión, de forma que esta especie puede sufrir de la peor forma. Nun s'afai a camperes artificiales y nun ye atopada en sabanes quemaes frecuentemente.
Foi rexistráu n'árees protexíes de Brasil, como los parques nacionales de Serra da Canastra, Chapada dos Veadeiros, Emas y en Brasilia.
Vive en pareya, ye terrícola y discretu, despintar nes camperes y, si amenaciáu, parte de sópitu nun llargu vuelu. Esíbese sobre montículos elevaos abriendo les nales y executa vuelos d'exhibición batiendo les nales sincronizadamente.
Los vezos d'esta ave son pocu conocíos, y hai una serie de cuestiones ensin respuesta en relación a la so hestoria natural. Por exemplu, ye esta especie capaz de faer movimientos comparativamente de llarga distancia ente fragmentos d'hábitat conveniente, cuidao que paez casi sumir d'árees favorables dempués de la reproducción? y más allá, como ye capaz de ‘recolonizar’ árees apocayá quemaes tan rápido, si esta especie nun ye, ello ye que residente?
Nidifica en cueves d'armadíos nos campos, onde constrúi'l so nial con materia vexetal seca. 
El cantar ye un “tlitlitlip!” simple y repitíu, dáu mientres el vuelu d'exhibición que'l so timbre recuerda al forneru común ("Furnarius rufus").
La especie "G. poeciloptera" describióse orixinalmente pol naturalista alemán Maximilian zu Wied-Neuwied nel añu 1830, sol nome científicu de "Anthus poecilopterus". La so localidá tipu ye: «“Inner Campos Geraës of Brazil” = Llende ente Mines Gerais y Badea».
Enantes yera clasificáu formando un xéneru monotípicu: "Geobates". Estudios moleculares de Cheviron "et a el". (2005) y Derryberry "et a el". (2011) demostraron que ten de ser arrexuntáu dientro del xéneru "Geositta", lo que foi aprobáu na Propuesta N° 172 al South American Classification Committee (SACC). Les carauterístiques del plumaxe y la distribución en tierres baxes suxuren un parentescu con "Geositta cunicularia". Ye monotípica.
Dellos autores y clasificaciones, como Ridgely y Tudor (2009) y el Comité Brasileñu de Rexistros Ornitolóxicos (CBRO), consideren a esti xéneru dientro de la familia Scleruridae Swainson, 1827 xuntu al xéneru "Sclerurus" y separáu de Furnariidae.
Geothlypis flavovelata
La mascarita norteña tampiqueña ("Geothlypis flavovelata") ye un ave parúlida reinal del nordés de Méxicu. 
La so distribución acutar al sur de Tamaulipas y norte de Veracruz, en llagunes costeres salobres y preses. La Xunión Internacional pal Caltenimientu de la Natura considerar una especie n'estáu vulnerable.
Ta emparentada cercanamente cola mascarita norteña ("Geothlypis trichas"), la mascarita norteña peninsular ("Geothlypis beldingi") y la mascarita de Bahamas ("Geothlypis rostrata"). Dalgunos consideren que los cuatro especies formen una súper especie y de fechu podríen ser coespecíficas, anque dixebraes xeográficamente.
Los machos estremar de la mascarita norteña peninsular (n'apariencia bastante asemeyada) porque la cabeza prácticamente namái tien negru (la mázcara) y mariellu, ente qu'el color olivaceu namái s'estiende de la nuca escontra'l llombu. Les femes de los cuatro especies son difíciles de dintinguir ente sigo.
Grallaria alleni
El tororoí bigotudu, chululú bigotudu o gralaria bigotuda ("Grallaria alleni") ye una especie d'ave de la familia "Grallariidae", enantes incluyida na familia "Formicariidae", que s'atopa en Colombia y Ecuador.
Vive nel monte de borrina, monte húmedu de monte y el monte secundariu maduru nes estribaciones de los Andes,ente los 1.800 y 2.500 m de altitú.
Mide 16 a 17 cm de llargor. Presenta corona y nuca grises; region loral y bigote gruesu blancucios, col bigote bordiáu, a cada llau, por una franxa fina escura. Tien llurdios blancos nel gargüelu en forma d'estríes o estrelles. Envés pardu oliváceo, partes inferiores ocracees, col pechu enllordiáu; el banduyu de color más claru.
Aliméntase d'insectos, como saltapraos ("Tettigoniidae"), d'otros artrópodos, como "Diplopoda" y de merucos de tierra, como "Oligochaeta". Tamién caza xaronques.
En cañes o marayos de vexetación a daqué más d'un m d'altor del suelu, constrúi con fueyes seques, raicillas o fragmentos de caña, un nial avolumáu, en forma de copa abierta, arrondada y daqué fonda. la fema pon dos güevos de color aguamarina. Dambos padres participen na incubación. Los pichones permanecen en eñ nial 15 a 17 díes dempués de nacer.
Grallaria bangsi
El tororoi de Santa Foína (Grallaria bangsi) ye una especie d'ave de la familia "Grallariidae", enantes incluyida na familia "Formicariidae", endémica de la Sierra Nevada de Santa Foína, en Colombia.
Vive nel nivel inferior del monte húmedu de monte, ente los 1.200 y 2.400 m de altitú.
Mide 18 cm de llargor. El plumaxe de les partes cimeres en marrón olivaceu a oliva abuxáu, con aníu ocular y lores blancos; el gargüelu ye de color ante ocráceo y les partes inferiores con estríes blanques y marrón oliváceo, el centru del banduyu blancu, lladrales marrón y color ante acaneláu so les coberteras alares y.
Grallaria escelsa
Grallaria escelsa ye una especie d'ave na familia Grallariidae. Ye reinal de Venezuela. El so natural hábitat ye húmedos subtropicales o tropicales los montes montanos. Ta amenazada por perda d'hábitat.
Grallaria kaestneri
El tororoí de Cundinamarca ("Grallaria kaestneri") ye una especie d'ave de la familia "Grallariidae", enantes incluyida na familia "Formicariidae", endémica de Colombia.
Vive nel monte nublu bien húmedu de l'aguada oriental del Cordal Oriental de los Andes, ente los 1.800 y 2.300 m de altitú.
Mide 15,5 cm de llargor. Plumaxe pardu olivaceu escuru, con lores y aníu ocular blancos; el gargüelu blancu opaca y el pechu oliva abuxáu con estríes delgaes blanques.
Aliméntase d'insectos, arañes y merucos, que recueye del suelu o valtando la foyarasca.
Grallaria przewalskii
Grallaria przewalskii ye una especie d'ave na familia Grallariidae. Ye reinal de Perú. El so hábitat natural son les viesques de monte húmedes tropicales o subtropicales y zones previamente de viesques bien degradaes. Ta amenaciáu, el so estáu actual ye vulnerable.
Grallaria rufocinerea
El tororoi rufocenizo, cholongo, cocona o tororoí bicolor (Grallaria rufocinerea) ye una especies d'ave de la familia "Grallariidae", enantes incluyida na familia "Formicariidae", que s'atopa en Colombia y Ecuador.
Vive nel suelu y el sotobosque de los montes primariu y secundariu y plantíos d'árboles, del Cordal Central de los Andes, ente los 1.950 y 3.150 m de altitú.
Mide 16,5 cm de llargor. L'envés, la cabeza y el gargüelu son de color castañu acoloratáu ablondu; les partes inferiores son grises, el pechu y la rexón infracaudal gris escuru. El picu ye negru. 
Grallaricula cucullata
El ponchito encapucháu, ponchito cabecicastaño o tororoi cabecirrufo (Grallaricula cucullata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Grallariidae, enantes incluyida na familia Formicariidae, que s'atopa en Colombia y Venezuela.
Vive nel sotobosque de la árees más abiertes del monte nublu de los Andes, principalmente ente los 1.800 y 2.135 m de altitú.
Mide 10,2 cm de llargor. La cabeza y el gargüelu son de color color anaranxáu y el restu del plumaxe ye un amiestu de marrón y gris, con una media lluna blanca na parte inferior del pescuezu. El picu ye anaranxáu.
Grantiella picta
Grantiella, ye un xéneru monotípicu de aves de la familia Meliphagidae (familia qu'integra la gran familia Meliphagoidea), tien 1 sola especie esistente, Grantiella picta.
Ye una especie reinal de Australia (ver mapa de distribución n'Australia en ficha d'ave).
Gymnorhinus cyanocephalus
La pega piñonera (Gymnorhinus cyanocephalus) ye una especie d'ave na familia Corvidae. Ye l'únicu miembru del xéneru Gymnorhinus. Les sos proporciones xenerales son bien similares a les del cascanueces americanu- y ello pue ser consideráu una evolución converxente una y bones dambes aves ocupen nichos ecolóxicos similares. La pega piñonera ye de color azul-abuxáu siendo la so cabeza d'un color azul fondu y el so gargüelu más claru con pincelaes ablancazaes, les sos pates y picu son negros.
La especie alcuéntrase en América del Norte dende Oregon nel centru hasta'l norte de Baxa California y pol esti estil l'oeste de Oklahoma anque tamién suel aventurase más allá de diches zones cuando nun ye la temporada de reproducción. Vive nel pie de llombes en sitios con bosquecillos de pinos piñoneros de les especies "Pinus edulis" y "Pinus monophylla".
Hemignathus flavus
El amakihi de Oahu (Hemignathus flavus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia "Fringillidae". Ye endémica de la isla de Oahu, Hawai.
La especie describióse per primer vegada por Andrew Bloxam como "Nectarinia overa". Bloxam pudo ver y recoyer amueses en Oahu mientres taba nes islles de Hawai en 1825 como naturalista a bordu del HMS Blonde.
El machu ye de color mariellu intensu na parte de debaxo, fuertemente oldeáu cola parte cimera, de color verdosu. Les femes son más apagaes y tienen dos bandes prominentes nes nales. Tien un llargor total d'aprosimao 4,5 pulgaes (11 cm).
Tiende a permanecer nos montes montiegos húmedos de Oahu. Puede ser reparáu fácilmente en dos parques principales, el Honouliuli Caltenga, y el Wa'ahila Ridge State Recreation Area. Suel permanecer nel monte d'orixe, pero, siquier en cierta midida, afacer a tipos de montes de los que nun ye orixinariu. Añera en zones montiegues urbanes, pero prefier los hábitats nativos onde abonda la Acacia koa. Alcuéntrase principalmente a altitúes cimeres a los 1650 pies (500 m), pero en dellos valles de ciertes zones de la so área de distribución puede atopase a altitúes menores.
Por cuenta de la forma del so picu, ye capaz de rallar cachos de corteza y llegar a los insectos que constitúin toles proteínes de la so dieta. Tamién s'alimenta de néctar de Ohia ("Metrosideros polymorpha"), árbol de lehua, y en rares ocasiones d'azucre.
Les aves empareyar mientres la temporada de cría, qu'empieza a partir de mediaos d'avientu y termina a principios de marzu. El pequeñu nial ye de 2-4 pulgaes (5.1 a 10.2 cm) d'anchu. La fema pon ente unu y dos güevos. En dos selmanes los güevos eclosionen, les críes nacen cubiertes de plumón marrón. Les aves tán llistes pa dexar el nial unes tres selmanes más tarde.
Ta amenazada por perda de hábitat, por depredadores introducíos, y pola malaria aviar. Delles poblaciones, sicasí, paecen desenvolver una cierta resistencia a la malaria aviar, lo que podría esplicar la so recién espansión escontra árees de tierres baxes onde los mosquitos, propagadores de la enfermedá, son más comunes. Polo xeneral, paez muncho menos amenazáu qu'otros mieleros h.awaianos, lo que se reflexa na so condición de especie vulnerable na Llista Colorada de la UICN.
Hemispingus goeringi
El hemispingo dorsigrís (Hemispingus goeringi), tamién denomináu fruteru de llombu pizarro, buscador lomipizarra (Venezuela) o hemispingus lomipizarra (Venezuela), ye una especie d'ave paseriforme, perteneciente al xéneru "Hemispingus" qu'integra la familia Thraupidae. Ye endémicu de los Andes venezolanos.
Atopar n'andar de Mérida y norte de Táchira, nel oeste de Venezuela.
Habita nel estratu baxu de viesques montiegues húmedes d'altitú, principalmente ente los 2600 y los 3200 msnm, xeneralmente acomuñáu con bambú chusquea. 
Hemispingus rufosuperciliaris
El hemispingo cejirrufo (Hemispingus rufosuperciliaris), tamién denomináu fruteru de ceyes ablondes o hemispingo de ceya ablonda (Perú), ye una especie d'ave paseriforme, perteneciente al xéneru "Hemispingus" qu'integra la familia Thraupidae. Ye endémicu de los Andes peruanos.
Alcuéntrase na rimada oriental de los Andes en Perú dende Amazones (al sur del ríu Marañón nel Cordal de Colán) al sur hasta Huánuco (oeste del ríu Huallaga nel cume de Acomayo–Carpish rexón de los montes Carpish).
Habita nel estratu baxu de viesques montiegues húmedes d'altitú, principalmente ente los 2600 y los 3400 msnm, xeneralmente acomuñáu con bambú chusquea. 
Hemitriccus furcatus
El titirijí tijereta o mosqueta tijereta (Hemitriccus furcatus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae. Ye reinal de Brasil.
El so hábitat natural son los montes húmedos de tierres baxes, montes montiegos per debaxo del los 1.200 m de altitú y xeneralmente carbes de bambú. Atopar nos estaos de Badea, Mines Gerais, Ríu de Janeiro y São Paulo.
Ta amenazáu pola perda del hábitat.
Mide 11 cm de llargor. El plumaxe del envés ye verde oliva, con barres negres nes nales; la cabeza parda o marrón con visos brillosos ablondos; el mentón y el gargüelu son blancucios; el pechu ye gris. La cola ye encruciada con puntes blanques y llinies escures.
Aliméntase d'insectos. Busca alimentu individualmente nos estratos baxo y medio, principalmente nes fueyes de bambú, onde atrapen les preses en vuelos curtios.
Hemitriccus mirandae
El titirijí de Miranda ("Hemitriccus mirandae") ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae, endémica del nordeste de Brasil.
Vive nel monte secu de la Viesca atlántica montana, ente los 600 y 1.000 m de altitú, prefiriendo concentraciones de palmes "Orbignya". Ta amenazáu por perda d'hábitat.
Mide 9 a 10 cm de llargor. El plumaxe del envés ye de color oliváceo; les nales y la cola son corites con fleco oliva a amarellentaos; les terciaries presenten cantos vultables de color crema a blancuciu, según el banduyu y les coberteras infracaudales. Tien mejilla color mariellu ante cola área ocular más escura; l'iris ye de color canela.
Aliméntase d'insectos y otros invertebraos. Busca alimentu a un altor d'ente 1,5 y 10 m d'altor del suelu, preferentemente ente los 2 y 5 m.
Herpsilochmus pectoralis
El tiluchí pectoral (Herpsilochmus pectoralis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae endémica de Brasil.
Esta especie ye reinal del nordés de Brasil. Localmente ye común pero les sos árees de distribución tán fuertemente estazaes.
Los sos hábitats naturales son los montes de galería, los montes caducifolios y les zones arbustives de la caatinga. Ta amenazáu pola perda d'hábitat.
Mide 11 a 12 cm de llargor. El machu presenta banduyu blancu y un llurdiu negru nel pechu, según corona negra, mientres, les femes tienen el banduyu, pechu color naranxay la corona anaranxada. L'envés de dambos ye gris y les sos nales presenten puntos o barres negres y blanques.
Herpsilochmus pileatus
El tiluchí pileado (Herpsilochmus pileatus), tamién conocíu como hormiguerito crestado o hormiguerito de Badea, ye una especie d'ave de la familia Thamnophilidae reinal de Brasil. Vive na unidá federativa de Bahía.
El so ambiente natural son montes secos tropicales o subtropicales, montes húmedos tropicales o subtropicales de tierres baxes o carbes húmedes tropicales o subtropicales. Ta amenazáu pola perda del so hábitat.
Hirundo atrocaerulea
La golondrina azul (Hirundo atrocaerulea) ye un pequeñu paseriforme dientro de la familia Hirundinidae. Les golondrines son similares n'hábitat y n'apariencia a otros insectívoros aéreos, como los aviones y los andarones, del orde Apodiformes. Reproduzse nel sur d'África y envierna nel norte de Uganda y Kenia. Esta ave reproducir en pacionales elevaos y prefier les zones montiegues. Pel hibiernu, prefier les tierres abiertes, pero con parrotales y árboles. El nial suel tar alcontráu nuna superficie alta o nun furacu nel suelu.
Esta especie ye una pequeña golondrina que mide 18 a 25 cm. de llargu. Los adultos tienen un color azul metálicu escuru y una cola llargo y bífido, particularmente notable nel casu de los machos. Tienen plumes blanques nel banduyu inferior y nes bandes, daqué que se repara sobremanera nel cortexu. Con poca lluz, les golondrines azules paecen casi negres y poro, pueden ser confundíes coles del xéneru "Psalidoprocne spp.", daqué qu'asocede nel so rangu de reproducción. Los mozos son d'un color marrón buxu y adquieren el color azul cuando maurecen. El so cantar ye un musical "bee-bee-bee-bee" mientres el vuelu.
Les golondrines azules aliméntense de pequeñes mosques de cuerpu llixeru y otros artrópodos mientres el vuelu. Les golondrines azules empiecen la temporada de reproducción escontra fines de setiembre y constrúin un nial con forma de taza con folla y campera nel interior de cuévanos, niales de gochu formigueru y vieyes mines. El sistema de reproducción nun ta bien entendíu, una y bones el mecanismu de crianza cooperativa viose en numberosos casos nesta especie. Los niales tán recubiertos d'una capa fina de campera, pelos d'animales y plumes blanques. De normal, ponen tres güevos blancos, guariaos 14 díes pola fema. Los pichones son alimentaos mientres aprosimao 22 díes hasta que emplumecen. Una vegada qu'esto asocede, los mozos pasen los próximos díes alredor del nial, enantes de sumir. La mayoría de les golondrines azules tienen una segunda niarada enantes de tornar al so llugar d'envernía n'abril.
La especie ta clasificada como «vulnerable» por cuenta de la destrucción del so hábitat d'envernía y de reproducción. La población actual envalorada ye de cuatro mil individuos y ta escayendo.
Hirundo megaensis
La golondrina de cola blanca ("Hirundo megaensis") ye una especie d'ave dientro de la familia Hirundinidae. Ye reinal de Etiopía. El so hábitat natural ye'l carba tropical o subptropical de gran altor. Alcuéntrase amenazada pola destrucción del mesmu.
Hydrornis baudii
La pita cabeciazul o pita de cabeza azul (Hydrornis baudii) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pittidae reinal de Borneo. Ta en peligru pola perda d'hábitat.
Ye una pita de tamañu medianu, mide unos los 17 cm de llargor. El plumaxe del machu ye de colores brillosos, la corona ye de color azul, la rexón auricular negra, el gargüelu blancu, l'envés de color coloráu castañal, la cola y el banduyu azul violeta y les nales negres marcaes con blancu. El colores de la fema son más apagaos, l'envés y la cabeza son de color ante y la cola azul.
Créese que ye un criador estacional, yá que s'atoparon aves en condiciones reproductives nel mediu del añu (marzu a xunu) y una fema que taba a puntu poner foi atopada en xunetu. Tamién foron atopaes aves nueves nos niales ente mayu y ochobre. El nial ye típicu de la familia, una cúpula redonda de fueyes con una entrada llateral, cerca o nel suelu. Nos niales esaminaos topáronse dos güevos.
La especie ye reinal de la isla de Borneo. Habita en monte perennifolio de tierres baxes. Polo xeneral vive per debaxo de los 600 m, pero hai rexistros ensin verificar d'hasta 1200 m.
Hydrornis schneideri
La pita de Schneider (Hydrornis schneideri) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pittidae endémica de la isla de Sumatra. Foi redescubierta en 1988 n'habiendo nun reparase dende 1918.
La pita de Schneider ye un páxaru principalmente terrestre con pates llargues y cola bien curtia, que mide alredor de 23 cm de llargor corporal total. Presenta dimorfismu sexual. El plumaxe de la fema ye principalmente de tonos canela, salvo la cola que ye azul y la parte cimera de la cabeza que ye de color castañu anaranxáu. El machu sicasí tien les nales tamién de color azul claru. Dambos sexos tienen una llista ocular negra, y otra llista negra alredor del pescuezu, más ancha nos machos. El so picu ye rectu y buxu. Los xuveniles presenten un patrón similar pero de tonos abuxaos con llixos blancos en pileu y pechu.
Alcuéntrase namái nos montes húmedos de monte del oeste de Sumatra (Indonesia). Ta amenazada pola perda d'hábitat.
Hylocryptus erythrocephalus
El ticotico cabecirrufo occidental (Hylocryptus erythrocephalus), tamién denomináu rascahojas capuchirrufa (Ecuador) o trepamusgo de capote naranxa ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Hylocryptus" qu'integra la familia Furnariidae. Dende febreru de 2014, el xéneru Hylocryptus incluyóse en "Clibanornis" siguiendo la propuesta SACC 601. Ye endémicu d'Ecuador y Perú, en América del Sur.
Mide 21 cm. L'iris ye marrón anaranxáu a color d'ablana. La cabeza, pescuezo, nales, rabadilla y cola son anaranxáu ablondu (“henna ”); penriba ye oliva marronáceo. El gargüelu ye anaranxáu ablondu maciu y pembaxo ye principalmente gris marronáceo pálidu. Presenta un aníu ocular de piel azulao maciu y un picu gruesu y maciu. Ye inconfundible na so pequeña zona de distribución, unu de los más distintivos endemismos tumbesinos. 
Distribuyir pol suroeste de Ecuador y noroeste del Perú.
Habita'l sotobosque de florestas caducifolies, semi-caducifolies y húmedes, ente los 150 y 1350 msnm, dacuando hasta los 1800 m. Persiste en montes secundarios y cantos de montes, dacuando hasta n'estreches faxes de monte a lo llargo de cursos d'agua o carbes cerca de montes.
Esta especie ta clasificada como “vulnerable” pol IUCN debíu la estensión de la perda d'hábitat, especialmente la deforestación de montes nel suroeste de Ecuador. La so población total ta tornando y ye envalorada en 3500 a 15000 individuos.
La tasa de deforestación nel oeste d'Ecuador, embaxo de los 900 msnm foi de 57% por década ente 1958-1988. La perda d'hábitat sigue y depués va dir remover casi tola floresta de baxa altitú remanesciente. La perturbación y degradación causaes pol llendo de caprinos y ganáu tamién representen una amenaza significativa al sotobosque caducifoliu. Inclusive árees protexíes son afectaes por ocupaciones illegales y deforestación. La propensión d'esta especie a nidificar en fuécares, causa la construcción d'enforma niales a lo llargo de terremplénes de rutes. Hasta n'árees protexíes (como la Reserva Jorupe) el tránsitu en rutes puede causar perturbación a niales activos.
Poblaciones significatives asoceden en tres árees protexíes: Parque nacional Machalilla y Monte protector Cerro Blanco n'Ecuador, y Reserva nacional de Baltes nel Perú, y foi afayáu tamién nel Abelugu de vida montesa Laquipampa nel este de Lambayeque.
Asocede solitariu o en pares, buscando alimentu nel suelu o cerca, delles vegaes acompañando pequeñes bandaes mistes. Puede ser barullento mientres s'alimenta, solmenando fueyes seques col picu.
Ye más oyíu que vistu, vocalizando especialmente mientres la estación reproductiva de xineru a mayu. El cantar ye distintivu, oyíu a la distancia, un chirrido staccato “cri-cruh-cruh-cruh-cruh-cruh-cruh-curr”, con una estraña calidá metálica.
La especie "H. erythrocephalus" describióse per primer vegada pol naturalista estaunidense Frank Michler Chapman en 1919 sol mesmu nome científicu; localidad tipo «Alamor, 1300m, frontera Ecuador-Perú».
Delles vegaes foi asitiada nel xéneru "Automolus". La subespecie "palamblae", conocida por unos pocos espécimenes, puede nun ser diagnosticable al traviés d'un analís cuantitativa.
Como resultáu de los estudios conducíos por Derryberry "et al." (2011) y Claramunt "et al." (2013) adoptaos pol SACC na propuesta 601 de febreru de 2014, el xéneru "Hylocryptus" incluyóse nel xéneru "Clibanornis" y les especies "Hylocryptus rectirostris" y "H. erythrocephalus" camudaron los sos nomes científicos pa "Clibanornis rectirostris" y "Clibanornis erythrocephalus" respectivamente.
El Congresu Ornitolóxicu Internacional (IOC) entá nun reconoció estos cambeos y sigue clasificando nel xéneru y nomes científicos anteriores al cambéu descritu.
=== Subespecies reconocen les siguientes 2 subespecies cola so correspondiente distribución xeográfica:
Hylopezus auricularis
El tororoí amazcaráu o chululú bolivianu (Hylopezus auricularis) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Hylopezus" qu'integra la familia Grallariidae. Ye endémica de Bolivia.
Vive na cuenca baxa del ríu Beni ente carbes y montes enfollagaos.
Mide 14 cm de llargor. Presenta corona gris, mázcara corita, lores blancos, gargüelu blancu bordiada por grandes rayes negres. El plumaxe de les partes cimeres ye de color marrón claru oliváceo, coles coberteras de la cola más pálides. Les plumes de vuelu son escures con borde oliva cráce y les coberteras de les nales color anaranxáu morenura. Cola acoloratada. Pechu clr crema blancuciu con rayes negres; banduyu blancu con estríes de color marrón oiváceo a los llaos. De color ante so les coberteras de les nales.
Hylorchilus navai
El cucarachero de Nava o chivirín de Nava ("Hylorchilus navai") ye una especie d'ave paseriforme de la familia Troglodytidae endémica de Méxicu. El so habitat natural ye'l monte húmedu y esta amenazáu pola perda del so hábitat.
Hypothymis coelestis
El monarca celeste (Hypothymis coelestis) ye una especie d'ave na familia Monarchidae. Ye unu de los monarques más curiosos, cola so espectacular cresta azul y el so gran aníu mariellu en redol al güeyu (los cualos nun se reparen na ilustración axunta). Aliméntase d'insectos.
Ye reinal de les Filipines.
El so hábitat natural son los montes húmedos subtropicales o tropicales. La población d'esta ave alcuéntrase en marcáu descensu, y según relevamientos recién solo alcuéntrase en 10 sitios. L'amenorgamientu estendío y continuo del so hábitat fai que la población quede por demás estazada y la so estatus ye consideráu vulnerable d'alcuerdu al Llibru Coloráu d'Aves Amenazaes d'Asia.
Hypsipetes olivaceus
El bulbul de Mauriciu (Hypsipetes olivaceus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pycnonotidae reinal de la isla de Mauriciu. 
Enantes incluyíase en "H. borbonicus" como la subespecie "olivaceus". Foi la especie tipu del xéneru obsoleto "Ixocincla", qu'axuntaba a dellos bulbules d'apariencia similar de tola rexón del océanu Índicu.
Puede algamar un tamañu d'hasta 24 cm. Caracterizar polos sos güeyos d'intensu color mariellu-marrón, pates rosadas, y un picu naranxa con tonos mariellu. El so plumaxe ye polo xeneral abuxáu y oldea col so pileu de color negru. El plumaxe de los mozos ye de color marrón maciu. El so picu ye coritu.
La so dieta consiste d'insectos, granes y frutos, especialmente les bagues madures del parrotal denomináu bandera española "Lantana camara" (especie non nativa)). Mientres el branu austral la fema pon dos güevos arrosaos nun nial que consiste en paya y raigaños. La incubación dura ente 14 y 16 díes.
En dómines anteriores, yera frecuentemente consumíu como platillo típicu en díes festivos. Darréu, les sos principales amenaces pasaron a ser la sustitución de la so hábitat forestal por plantaciones de té ("Camellia sinensis") y maleces invasores (ente elles "L. camara", que los mesmos páxaros ayuden a espublizar) y la depredación pol macacu cangrejero introducíu ("Macaca fascicularis") . A mediaos de la década de 1970, la población envalórase en 200 pareyes, pero depués detúvose'l descensu. Anguaño ye raru pero tien una población bastante estable; 280 pareyes foron cuntaes en 1993.
Icterus bonana
El turpial de Martinica (Icterus bonana) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae reinal de Martinica.
El so hábitat natural son les viesques seques, manglares y plantaciones. Ta amenazáu debíu al parasitismu de puesta y clasifícase como vulnerable na llista colorada de la IUCN. 
Incaspiza ortizi
El incaspiza aligrís (Incaspiza ortizi) ye una especie d'ave paseriforme usualmente allugáu na familia Emberizidae, anque guarda bien cercanu parentescu cola familia Thraupidae. Anguaño'l so allugamientu taxonómicu ye señalada como incertae sedis.
Ye reinal de Perú. El so hábitat natural son les carbes tropicales y subtropicales de gran altitú. Esta especie alcuéntrase amenazada por cuenta de la perda d'hábitat.
Cyanolyca nana
La chara nana (Cyanolyca añada) ye una especie d'ave na familia Corvidae.
Ye reinal de Méxicu. El so hábitat natural son les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales. Ye la menor de los miembros de la familia Corvidae, mide ente 20 a 23 cm de llargu y pesa unos 41 g. Alcuéntrase amenazada por perda d'hábitat.
Hemignathus kauaiensis
El Amakihi de Kauai (Hemignathus kauaiensis) ye una especie de mieleru h.awaianu reinal de Kauai, Hawaii.
Les aves de dambos sexos son verdoses-amarellentaes con lorum negra y un gran picu curvado escontra baxo con forma de focete. El picu ye más llargu qu'el les otres trés especies de Amakihi y dacuando puede confundir la identificación asignando la especie Nukupuo de Kauai , que piénsase alcuéntrase extinta. Al igual qu'otros mieleros, el Amakihi de Kauai alcuéntrase amenazáu por perda d'hábitat, especies invasores, y malaria aviar, anque nun foi tan afectada como otres especies na subfamilia.
Lathrotriccus griseipectus
El mosqueru pechigrís (Lathrotriccus griseipectus), tamién denomináu mosquerito pechigrís (Ecuador), mosquerito de pechu gris (Perú) o mosqueta de pechu gris, ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Lathrotriccus" qu'integra la familia Tyrannidae. Ye nativu de América del Sur.
Mide 13 cm. Ye oliva abuxáu penriba, con aníu ocular y rexón supraloral blancos; les nales son moriques con dos llamatives llistes blanques. El gargüelu ye gris maciu, el pechu gris y el banduyu blancu amarellentáu. Los xuveniles tienen les llista de les nales pardu amarellentáu y el banduyu más mariellu. En campu apaez como abondo gris, lo que combináu coles llistes de les nales, l'aníu ocular y el llurdiu supraloral, eviten confundilo con, por casu, "Contopus punensis". 
Alcuéntrase acutáu a la zona greba subtropical del oeste de Ecuador (Esmeraldes, Pichincha, Manabí, Los Ríos, Guayas, Cañar, Azuay, L'Oru y Loxa) y norte del Perú (Baltes, Piura, Lambayeque y Cajamarca), na fastera occidental de los Andes y nos valles del ríu Marañón y de Chinchipe na fastera oriental.
Habita nel sotobosque de montes tropicales caducifolios y semi-caducifolios, y tamién viesques húmedes, dende'l nivel del mar hasta los 2000 msnm.
Esta especie foi calificada como “vulnerable” pol IUCN porque la so zona de distribución ye anguaño pequeña y severamente estazada como resultáu de la rápida y continua deforestación, y la so población total ye considerada declinante y envalorada ente 3500 y 15000 individuos.
La tasa de deforestación embaxo de los 900 msnm nel oeste d'Ecuador, foi de 57% por década ente 1958-1988. La perda de hábitat sigui significativa, siquier n'árees non protexíes, tantu n'Ecuador como nel Perú, y depués sería retiráu casi tol monte de tierres baxes. La perturbación y degradación causaes pol llendo intensu de caprinos y bovinos tamién representen una seria amenaza al sotobosque de montes caducifolios. Inclusive árees protexíes son afectaes por establecimientos illegales, deforestación y pastoreos. Les quemaes desafranaes empecipiaes pa llimpiar tierres p'agricultura o llendo, o pa esaniciar enrevesosos p'ameyorar pacionales pa ganáu, son una seria amenaza na Cordal Chongón Colonche.
Esta especie asocede en diverses árees de proteición: nel Perú, incluyendo'l parque nacional Cuetos de Amotape, el cotu de caza El Angolo, el abelugu de vida montesa Laquipampa, la área de caltenimientu rexonal Salitral – Huarmaca, la reserva de vida montesa Montes Borrinosos de Udima (en parte reconocida por cuenta de la presencia de la presente especie) y l'área de caltenimientu rexonal Angostura - Faical; en Ecuador, incluyendo'l parque nacional Machalilla, el monte protector Cerro Blanco, la reserva Jauneche y el monte protector Chongón-Colonche. Nesti postreru, los 776 Km² parcialmente forestaos pueden ayudar a la especie, sicasí la reforestación foi focalizada n'árboles non nativos y/o de valor comercial, como "Cedrela odorata" y "Prosopis juliflora", lo qu'apurre pocu o nengún incentivu a caltener o arriquecer el monte nativu. La Fundación Pro-monte, n'Ecuador, restauró aprosimao 250 hai del hábitat potencial de "Lathrotriccus" nel monte protector Cerro Blanco, utilizando 35  especies d'árboles nativos, y tamién caltién un programa d'educación ambiental pa los casi 3500 visitantes añales y los 2500 escolares na zona tampón de la reserva.
Puede realizar dellos movimientos estacionales y, a pesar de que la so esacta naturaleza nun ta clara, puede treslladase a montes más húmedos mientres la estación seca. Usualmente alcuéntrase-y solitariu o en pareya, engaramáu de forma inconspícua na solombra d'enrevesosos de vexetación dende onde realiza vuelos escontra árees allumaes pol sol.
El so cantar ye un espinosu “zhuiír zhuiir-zhuer-zhuer”. Ye más vocal mientres la estación lluviosa.
La especie "L. griseipectus" describióse per primer vegada pol ornitólogu estauxunidense George Newbold Lawrence en 1870 sol nome científicu "Empidonax griseipectus"; localidad tipo «Isla Puná, Ecuador».
Enantes asitiada nel xéneru "Empidonax". Ye monotípica.
Lepidothrix vilasboasi
El saltarín coronidorado(Lepidothrix vilasboasi) ye una especie d'ave de la familia Pipridae, endémica del Brasil, descrita en 1959 por Helmut Sick y redescubierta en 2002. 
Mide cerca de 8,5 cm de llargor. El machu ye verde brillante col abdome mariellu y la parte alta de la cabeza dorada. La fema presenta tola cabeza verde.
Habita nel centru sur de la Amazonia, nel monte húmedu y cantos de monte de tierra firme, ente la parte alta del ríu Cururú y hasta cerca de 200 km al nordeste, nel ríu Jamanxim, afluentes orientales del ríu Tapajós, en Pará.
Aliméntase de frutos ya insectos.
Liocichla omeiensis
El charrán del Omei (Liocichla omeiensis) ye un especie d'ave paseriforme de la familia Leiothrichidae endémica de los montes de sur de Sichuan, en China. Ta estrechamente emparentada col charrán bugun ("Liocichla bugunorum"), una especie descrita en 2006, y cola que tien enforma de mancomún.
Tien un color gris-oliva con llurdios coloraos nes nales. El plumaxe de la cara ye gris con delgaos aníos coloraos en cada llau de la so cara. Vive en climes semitropicales, n'ambientes de selves. Ye un páxaru migración de les aves migratoriu que vive en zones elevaes, pasa los meses de branu a 1000 m d'altor y a 600 m pel hibiernu.
Ye considerada una especie amenazada pola IUCN. Ta en peligru pola destrucción del so hábitat que estí siendo convertíu en suelu pa l'agricultura. Delles poblaciones tán protexíes en reserves naturales, como la del monte Emei.
Lobotos lobatus
El oruguero carunculado (Lobotos lobatus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae que vive n'África Occidental.
El oruguero carunculado mide unos 21 cm de llargu. Tien el plumaxe de la cabeza negru qu'oldea cola carúncula naranxa que tienen los machos na mexella (la de les femes na base del picu ye muncho más amenorgada). El so llombu ye verde y el so obispillo anaranxáu. La so cola ye negra coles plumes llaterales amarellentaes, y tien les plumes de vuelu de les nales negres colos cantos amarellentáu y anaranxáu. Los machos tienen les partes inferiores anaranxaes, col baxu banduyu amarellentáu, ente que les femes tienen toes les sos partes inferiores amarellentaes. El so picu negru ye curtiu, robustu y cola punta llixeramente curvada escontra baxo.
Alcuéntrase nes selves tropicales de Costa de Marfil, Ghana, Liberia y el sur de Guinea y Sierra Lleona.
Lonchura baldida
El capuchín de les Arfak (Lonchura baldida) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Estrildidae qu'habita nos montes Anggi Gigi, Tamrau y Arfak, na península Vogelkop, al noroeste de Papúa, Indonesia. 
Habita en praos húmedos y nos banzaos de mediu monte. Tamién puede ser atopada nes zones agrícoles abandonaes y cerca d'establecimientos humanos.
El capuchín Arfak mide aprosimao 1 dm de llargu. Ye un capuchín que tien la zona de la cabeza color gris maciu y el pechu color gris pardusco, con una banda estrecha y gris nel pechu, el banduyu marrón, y la zona cimera, xuntu coles nales, en color marrón escuru, esclariándose escontra la zona de la cola, que termina siendo mariellu claro. 
Viose que la so hábitat natural ta siendo gradualmente destruyíu polos granxeros pa ser usáu en práctiques agrícoles. Sicasí, pue ser atopáu n'árees agrícoles y puede poder sobrevivir nesti hábitat. 
Estudiástise minuciosamente la so especie, los sos requerimientos y amenaces col propósitu de caltener el so hábitat, que son praos y banzaos en Anggi Gigi. Tamién se propunxo establecer si la Reserva de Naturaleza de Pegunungan Arfak cumple los requisitos pa ser un hábitat conveniente pa la especie y pa topar unu al nordeste de Papúa, pa caltener esta especie. 
Macgregoria pulchra
Macgregoria pulchra ye una especie d'ave paseriforme de la familia Meliphagidae, reinal de Nueva Guinea. Ye la única especie del xéneru monotípicu Macgregoria. 
== Subespecies reconoz les siguientes subespecies: 
Magumma parva
El anianiau (Magumma parva) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Fringillidae endémica de los montes de los montes de la isla de Kauai, nel archipiélagu de Hawái.
Esta especie pertenez a la tribu Hemignathini pero paez tar bastante alloñáu de los miembros típicos de "Hemignathus" (los amakihis y nukupuus), polo que s'asitia nel so propiu xéneru, Magumma, como única especie.
El anianiau un páxaru de plumaxe color mariellu, salvu nes sos plumes de vuelu que son corites con cantos mariellos. Colos sos 10 cm de llargu y 10 g de pesu ye'l menor de los mieleros h.awaianos. El so picu ye llargu y llixeramente curvado escontra baxo. El plumaxe de la fema ye más uniforme y de un tonu verdosu amarellentáu más apagáu que'l mariellu intenso de los machos. La llamada d'esti páxaru consiste nun par de notes de tipu "tiw-wiit", ente que'l so cantar ye un trion de tipu "wii-sii, wii-wii, wii-sii".
El anianiau alcuéntrase nos montes húmedos h.awaianos n'altitúes percima de los 600 metros. La mayor densidá de población alcuéntrase percima de los 1100 msnm. Les especies d'árboles dominantes nel so hábitat son el koa ("Acacia koa"), la ōhia lehua ("Metrosideros polymorpha"), la llámpara ("Cheirodendron trigynum"), y el lapalapa ("C. platyphyllum").
El anianiau aliméntase principalmente de néctar de les flores d'especies como la ōhia lehua ("Metrosideros polymorpha"), el ōhelo ("Vaccinium" spp.) y el alani ("Melicope" spp.). Amás atrapa artrópodos de los árboles, parrotales y enredaderes.
La dómina de cría del anianiau enllargar de febreru a xunu. La fema constrúi un pequeñu nial en forma de concu con ramines y liquen sobre un árbol de ōhia. Xeneralmente pon tres güevos. Los pitucos son de color mariellu y son alimentaos con una dieta principalmente proteínica compuesta de guxanos. Tarden en tres selmanes en desenvolvese y dexar el nial.
El anianiau foi afayáu pola ciencia occidental na década de 1830, pero nun volvió ser avisáu hasta cincuenta años dempués. La especie nun foi bien estudiada hasta la década de 1960.
La área de distribución del anianiau amenorgóse nun 85%, y enantes podía atopase en tolos montes de Kauai. La degradación del hábitat y l'invasión de plantes non natives son la principal amenaza pa esta especie. Les enfermedaes tresmitíes por mosquitos como la malaria aviar y la viruela aviar raramente reparar nos anianiaus en cautividá, polo que nun tienen de ser una causa importante de mortaidad. La depredació per parte de los aguarones y los gatos son posibles pero nun foi documentada. Esta especie ta protexida nes reserva natural Alakai y la so contorna amás d'en los parques del cañón Waimea y Koke'y.
Malaconotus gladiator
El gladiador pechiverde (Malaconotus gladiator) ye una especie d'ave na familia Malaconotidae.
Alcuéntrase en Camerún y Nixeria.
Los sos hábitats naturales son les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales y les praderíes d'altitú subtropicales o tropicales. Alcuéntrase amenazada por perda d'hábitat.
Mayrornis schistaceus
El monarca pizarrosu (Mayrornis schistaceus) ye una especie d'ave na familia Monarchidae. Ye reinal de les islles Solomon.
El so hábitat natural son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales.
Mayrornis versicolor
El monarca versicolor o monarca de Ogea (Mayrornis versicolor) ye una especie d'ave na familia Monarchidae.
Ye reinal de les islles de Ogea Driki y Ogea Levu, nel grupu Lau allugaes nel sureste de Fiji.
El so habitat natural son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales. Sábese pocu sobre esta especie, aliméntase d'insectos y reproduzse escontra xunetu. Nun se cree qu'esta especie tea amenazada por perdida d'hábitat, pero si considerar vulnerable por causa de lo amenorgao del territoriu nel que vive y la posibilidá de que depredadores introducíos puedan cazar.
Monarcha takatsukasae
El monarca de Tinian (Monarcha takatsukasae) ye una especie d'ave de la familia Monarchidae.
Ye reinal de les islles Marianes del Norte, y solo alcuéntrase na isla de Tinian. Los sos hábitats naturales son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales y les zones arbustives húmedes subtropicales o tropicales.
Alcuéntrase amenazáu por perdida d'hábitat. La población actual envalórase en más de 38 000 individuos.
Myadestes obscurus
El solitariu Omao (Myadestes obscurus), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Turdidae. Ye endémica de la isla de Hawaii. Ta estrechamente rellacionáu colos otros túrdidos reinales de les islles de Hawaii, el kāmaʻo, l'olomaʻo y el puaiohi. Distribúyese principalmente nes selves tropicales de les rexones del este y sureste de la isla Mayor. La población envalórase n'aprosimao 170 000 aves, polo que ye'l más común de los solitarios h.awaianos. Al paecer tien una población estable, pero por cuenta de que la población entera de distribúi nun rangu pequeñu y ye reinal d'una sola isla, considérase vulnerable.
El omao una vegada vivió na mayor parte de la tierra de Hawaii. Anguaño ta acutáu a les fasteres sur y este de la isla, sobremanera percima de los 1000 metros sobre'l nivel del mar, del 25 al 30 per cientu del so hábitat ancestral. El so hábitat preferíu ye'l monte tropical, pero puede atopase nes altes carbes en Mauna Lloa. Los sos árboles preferíos inclúin el ʻōhiʻa y koa. Evita les zones con tacso mariellu (una vide invasora). Nes elevaciones más baxes, paez tar ganando una resistencia natural a la malaria aviar. Les amenaces a esta especie son la destrucción del so hábitat, el desenvolvimientu del turismu y l'agricultura, la depredación por animales selvaxes introducíos (principalmente aguarones, gatos y mangostes), planta invasores y el ganáu amontesáu como cabres y gochos.
La especie foi ayudada por delles acciones de caltenimientu. Estos inclúin la eliminación de gochos de delles árees na década de 1990, como nel abelugu de vida montesa Hakalau y el control d'aguarones, gatos y ungulaos.
El 'ōma'o describióse per primer vegada a la ciencia occidental en 1789 por Gmelin.
Myiothlypis basilica
El arañero de Santa Foína o chiví de Santa Foína (Myiothlypis basilica) ye una especie d'ave de la familia Parulidae, endémica de la Sierra Nevada de Santa Foína, en Colombia.
Vive nel sotobosque y los cantos del monte húmedu, preferentemente a les llongura de regueros y quebraes, ente los 2.100 y 3.000 m de altitú. Ta acomuñáu con montes trupos de bambú "Chusquea".
Mide 14 cm de llargor. La cabeza ye negra con una llinia delgada blanca na corona y un superciliar anchu blancu, que s'estiende hasta la nuca. Sol güeyu tien un matiz blancuciu. Les partes cimeres son de color marrón olivaceu a marrón escuro; el plumaxe de les partes inferiores ye de color mariellu, col gargüelu blancu.
Myrmoborus lugubris
El formigueru lúgubre (Myrmoborus lugubris) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Suramérica.
Alcuéntrase na cuenca amazónica de Brasil, Colombia, Ecuador y Perú.
Los sos hábitats naturales son les selves húmedes tropicales y subtropicales de rexones baxes.
Myrmoborus melanurus
El formigueru colinegro (Myrmoborus melanurus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Suramérica.
Ye endémica de la zona amazónica del Perú y zones axacentes de Brasil y los sos hábitats naturales son les pantano tropicales y subtropicales. La especie ta amenazada pola perdida de habitat.
Myrmotherula urosticta
El hormiguerito atlánticu ("Myrmotherula urosticta") ye una especie d'ave de la familia Thamnophilidae, endémica de Brasil.
Vive nel estratu medio y baxo del monte húmedu de la Viesca atlántica, per debaxo de los 500 m de altitú.
Mide 9,5 cm de llargor. El plumaxe del machu ye gris, con un baberu negru, les nales negres cn dos barras blanques y cola negra con puntes blanques. La fema presenta les partes cimeres gris más claru; nales negres con puntos y dos barras blanques; gargüelu blancuciu y pechu y banduyu color crema a anteado.
Myzomela chermesina
La mieleru de la Rotuma (Myzomela chermesina) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Meliphagidae endémica de la isla de Rotuma, nel estremu norte de les Fiyi. Atopar nes selves y los plantíos de cocoteros de la isla, la especie ye tolerante a la perda d'hábitat pero clasifícase como especie vulnerable por cuenta de la so amenorgáu área de distribución.
Neodrepanis hypoxantha
La filepita suimanga ventrigualda (Neodrepanis hypoxantha) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Philepittidae endémica de Madagascar. 
La filepita suimanga ventrigualda ye un páxaru pequeñu (ente 9 y 10 cm de llargor) de cola curtia, y picu llargu y curvado escontra baxo, afechu pa l'alimentase del néctar de les flores. El plumaxe del machu ye bien llamativu, coles partes inferiores de color mariellu intensu y les partes cimeres negruzas con iridiscencies azules. Los sos güeyos tán arrodiaos por una carúncula verde y azul qu'ocupa gran parte de la so cara. Les femes son menos llamatives nes partes cimeres una y bones les tienen de tonos verdes oliváceos y escarecen de les carúncules na cara. El picu y les pates de dambos son de color coritu.
Alcuéntrase namái nes viesques de monte del este de Madagascar, principalmente percima de los 1600 metros d'altitú.
Les filepitas suimanga ventrigualdas son principalmente nectarívoras. Defenden agresivamente les fontes de néctar de los rivales de la so mesma especie y tamién de los suimangas.
La filepita suimanga ventrigualda ta clasificada como especie vulnerable por BirdLife International y la UICN. Enantes tuvo clasificáu como en peligru d'estinción, o inclusive posiblemente extinta por cuenta de la falta de censos ornitolóxicos nes zones más elevaes de la so área de distribución. Investigaciones posteriores afayaron que yera más abondosa de lo que se creía, anque sigue amenazáu pola perda d'hábitat y la fragmentación de les sos poblaciones.
Neopelma aurifrons
El Tiranu de Wied o Saltarín de Wied (Neopelma aurifrons) ye una especie d'ave de la familia Pipridae.
Ye una especie reinal de los montes húmedos atlánticos del este de Brasil. Enantes considerábase conespecíficu col "Neopelma chrysolophum".
Nesomimus macdonaldi
El sinsonte d'Española (Nesomimus macdonaldi) ye una especie d'ave reinal de les islles Galápago que namái puebla la isla d'Española o Hood.
Nesospiza acunhae
El yal de la Inaccesible (Nesospiza acunhae) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Emberizidae endémica de la isla Inaccesible del archipiélagu de Tristán d'Acuña.
Alcuéntrase namái na carba y los yerbazales subárticos de la isla Inaccesible del archipiélagu de Tristán d'Acuña, asitiáu nel Atlánticu sur. Ta amenazáu pola perda d'hábitat.
Nesospiza questi
El yal de la Nightingale (Nesospiza questi) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Emberizidae endémica de la Isla Nightingale perteneciente al archipiélagu Tristan da Cunha que los sos hábitats naturales son les carbes y pacionales. Ta amenazáu pola perda del so hábitat.
Nesotriccus ridgwayi
El mosquerito de la isla del Cocu (Costa Rica) (Nesotriccus ridgwayi), tamién denomináu mosquerito del Cocu o pioyín de les Islles Cocu ye una especie d'ave paseriforme, la única perteneciente al xéneru monotípicu Nesotriccus qu'integra la familia Tyrannidae. Ye endémicu de la Isla de Cocos en Costa Rica.
Mide 13 cm y pesa 11 g. Ye l'únicu mosqueru presente nel Parque nacional Isla del Cocu. Tien un picu llargu y una cola relativamente llarga. Esiste una variación considerable nel color. Los adultos son ente oliva abuxáu y oliva parduzu escuru percima. La cola y les nales son más escures, con barrer alares ente anteado opacu y anteado amarellentáu. Les ceyes son xeneralmente leves y más pálides. Per debaxo son ante abuxao maciu, blancu anteado o amarellentáu maciu, con un tinte ente parduzu y oliva al traviés del pechu. La mexella ye negra y el quexal ye color cuernu pálidu cola punta fusca. Les pates son grises escures. Los individuos xuveniles son más café que los adultos. Les ceyes y barrer alares son ente leonado y canela. 
Alcuéntrase puramente na Isla de Cocos, 500 km a suroeste de la mariña de Costa Rica nel Océanu Pacíficu.
Esta especie foi calificada como “vulnerable” pol IUCN por cuenta del so bien pequeña zona de distribución. La población envalorada de forma conservadora ye de 6000 a15000 individuos maduros. 
La introducción d'herbívoros que degraden el so hábitat dientro de la so zona ye una amenaza, pero paez tolerar dellos cambeos del so hábitat y nun hai evidencies (hasta agora) d'un declinio del so populación o zona. 
A pesar de la introducción d'especies exótiques, asocede nel Parque nacional Isla del Cocu. Ta protexida y regulada pola Llei de Caltenimientu de la Vida Montesa Non. 7317, la Llei Orgánica del Ambiente Non. 7554 y el decretu Non. 26435-MINAE de Costa Rica.
Forrajea a toes los altores, inclusive garrando preses del suelu, anque pasa la mayor parte del tiempu na parte alta del sotobosque o baxa del dosel. Con frecuencia caza nos penachos de los felechos arbóreos. Atrapa insectos en vuelu. Vuela, esnala o cuerre a lo llargo de les cañes p'atrapar preses na vexetación, y ye capaz d'escorrer les preses que se-y escapen con un vuelu rápido y axiloso por ente la xamasca. Aliméntase d'una gran variedá d'insectos, y tamién de frutos.
La so nial consiste nuna taza pequeña fecha de fibres vexetales, asitiada sobre una caña delgada ente la xamasca más esterna, y xeneralmente cerca de la parte más alta d'un árbol. Ye común que pongan un güevu blancu crema. Reproduzse de xineru a abril o mayu. Namái la fema guara los güevos, anque, per otra parte, dambos padres alimenten al pichón.
La especie "N. ridgwayi" describióse per primer vegada pol zoólogu estaunidense Charles Haskins Townsend en 1895 sol mesmu nome científicu; localidad tipo «Isla de Cocos, mariña del Pacíficu, Costa Rica»
Les afinidaes d'esta especie son daqué inciertes; carauterístiques anatómiques y comportamentales indiquen que ta llueu rellacionada a "Phaeomyias". Ye monotípica.
Newtonia fanovanae
La newtonia colirroja (Newtonia fanovanae) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Vangidae endémica de Madagascar.
Mide alredor de 12 cm de llargor. Tien el plumaxe de les partes cimeres de color pardu oliváceo, cola cola pardu acoloratada, y el de les inferiores ablancazaes con tintes anteaos nos llaterales del pechu. El so picu apuntiao y fino tien el quexal coritu y l'inferior más clara. Los sos güeyos son castaños a diferencia de los sos conxéneres que los tienen amarellentaos.
Alcuéntrase namái nes selves húmedes del este de Madagascar, n'altitúes medies ente los 300 y los 1375 msnm, anque arralez percima de los 800. El so hábitat natural ye'l dosel del monte, onde atrapa insectos p'alimentase.
Notiomystis cincta
El hihi (Notiomystis cincta) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Notiomystidae endémica de Nueva Zelanda. Ta escastáu de la mayor parte del territoriu d'esi país, pero entá sobrevive n'abelugos en pequeñes islles y una pequeña población foi restablecida nel santuariu de vida montesa de Karori, cerca de Wellington. Les sos relaciones evolutives confundieron por enforma tiempu a los ornitólogos.
El hihi ye un páxaru pequeñu paecencia a los miembros de Meliphagidae. Los machos tienen una coroniella escura aterciopalada y penachos auriculares blancos, tienen una banda mariella que-y crucia'l pechu dixebrando la cabeza negra del pechu y el restu del cuerpu de color gris. Les femes y los mozos son más opacos que los machos, ensin la cabeza negra y la banda mariella del pechu. El picu ye bastante finu y daqué curvado, y la llingua ye llarga con un cepiyu nel final pa recoyer néctar. Son bien activos y faen soníos frecuentes, el más común ye unu que suena “tzit tzit”. Tamién tienen xiblíos agudos y una llamada d'alarma que ye un nasal “pek” como un "Anthornis melanura". El machu da xiblíos caltriantes de trés notes (de cutiu en primavera) y una variedá d'otros llamaos que nun fai la fema. 
Les investigaciones suxurieron qu'el hihi compite pol alimentu col "tui" y el "korimako", y que namái peracaben alimentos d'inferior calidá cuando eses especies tán presentes. El hihi raramente posar nel suelu y poques vegaes visita les flores de les copes de los árboles que son les preferíes poles sos competidores (esto ten de ser a cencielles porque les otres especies son mayores y más agresives). 
El so alimentu principal ye'l néctar, pero la so dieta satisfacer en más de veinte especies natives con flores y treinta especies con frutos y munches de plantes introducíes. Fonte importante de néctar son "Pittosporum umbellatum", "Rhabdothamnus solandri", "Metrosideros robusta" y "Alseuosmia macrophylla". Ente los frutos preferíos inclúyense especies de "Coprosma", "Pseudopanax arboreus", "Schefflera digitata", "Fuchsia excorticata" y "Raukaua edgerleyi".
"Notiomystis cincta" tamién suplementa la so dieta con pequeños insectos.
"Notiomystis" yera relativamente abondosu mientres los entamos de la colonización europea de Nueva Zelanda, y empezó a tornar dempués relativamente rápido, quedando extirpada de les islles principales y munches menores yá por 1885. La causa esacta d'esta declinación desconozse, pero piénsase que seya la presión de les especies introducíes, especialmente la aguarón negru y les enfermedaes aviares. Una pequeña población sobrevivía en Hauturu o isla pequeña de la barrera, y entá persistía na década de 1980 cuando'l Serviciu de Vida Selvaxe de Nueva Zelanda (agora Departamentu de Caltenimientu) tresfirió individuos pa crear poblaciones separaes. Éstos foron treslladaos a otres islles na rede de reserves n'islles de Nueva Zelanda que foron lliberaes d'especies introducíes y protexen munches otres especies rares incluyíes "Strigops habroptilus" ("Kokapo") y "Porphyrio hochstetteri" ("Takahe").
Anguaño la población total ye envalorada ente 500 y 1000 aves adultes, sobreviviendo en Hauturu (isla Little Barrier), isla Kapiti, isla Tiritiri Matangi, isla Mokoia nel Llagu Rotorua, y nel Santuariu de Vida Selvaxe Karori. Sicasí, anguaño namái la población de Hauturu piénsase que seya estable. Esta especie clasifícase como Vulnerable (D1+D2) pola IUCN (BirdLife International 2004). Esta clasificación significa qu'esisten menos de 1000 aves madures, y que la especie alcuéntrase solo nesos cinco localidaes. Si'l númberu de poblaciones autosostenibles amontárense y la especie espolletara, sería probablemente reclasificada como de Caltenimientu Dependiente.
N'ochobre de 2005 tres pichones de "Notiomystis cincta" nacieron nel Santuariu de Vida Selvaxe Karori cercanu a Wellington, la primer vegada dempués de más de 120 años en que nun nacía nes islles principales de Nueva Zelanda. Les eclosiones foron descrites como un finxu significativu pol personal del santuariu, quien taben esperanzaos de que más pichones nacieren (KWS 2005).
Dempués de más d'un sieglu d'ausencia, 60 aves adultes provenientes de la población de Tiritiri Matangi tán soltándose nel Parque Cascada Kauri, nes Cordales Waitakere na seronda local de 2007. Esto marca l'empiezu del intentu d'establecer una población robusta d'esta especie ensin que precise acciones intenses de caltenimientu. Les aves son primeramente suministraes con alimentu y facilidaes de anidación, y el depredadores son controlaos, pero espérase qu'estes aves puedan defendese por sigo soles (BLI 2007).
Dempués d'un periodu de dulda, "Notiomystis cincta" foi allugada tentativamente na familia Meliphagidae. Nueves investigaciones (Ewen "et al.", 2006) suxuren que debe meyor allugase nuna familia monotípica propia, que'l so parentescu más cercanu sería la familia Callaeidae. Si esto confírmase, la nueva familia va recibir un nome d'alcuerdu a les riegles del ICZN.
Onychorhynchus occidentalis
El mosqueru real pacíficu (Onychorhynchus occidentalis) ye una especie d'ave paseriforme na familia "Tyrannidae". 
Dellos autores considerar una subespecie de la "Onychorhynchus coronatus": "Onychorhynchus coronatus occidentalis", al pie de "O. mexicanus" y "O. swainsoni".
"Onychorhynchus coronatus" (Sibley and Monroe 1990, 1993) foi estremáu n'O. coronatus, O. occidentalis, "Onychorhynchus mexicanus" () y "Onychorhynchus swainsoni" () siguiendo Stotz et al. (1996) contra SACC (2005), pindiu de les resultancies d'investigación taxonómica d'esti grupu pol SACC - South American Classification Committee.
Alcuéntrase en montes relativamente secos nel oeste de Ecuador (Esmeraldes) y hasta l'estremu nordés de Perú (Baltes). Ta amenazada por perda d'hábitat.
Onychorhynchus swainsoni
El mosqueru real atlánticu (Onychorhynchus swainsoni) ye una especie d'ave paseriforme na familia "Tyrannidae". 
De cutiu considerar una subespecie de la "Onychorhynchus coronatus" ("Onychorhynchus coronatus swainsoni").
Dellos autores o clasificaciones lo situan na familia (antes género) "Onychorhynchidae" ().
El mosqueru real atlánticu ye reinal de los montes del Atlánticu nel sureste de Brasil: estaos de Mines Gerais, Ríu de Janeiro, São Paulo, Paraná y Santa Catarina.
Oreothraupis arremonops
El gorrión tangarino, pinzón tangara o curtío fruteru ("Oreothraupis arremonops") ye una especie d'ave, anguaño incluyida na familia Thraupidae y enantes clasificada como Emberizidae, monotípica nel xéneru Oreothraupis. Alcuéntrase en Colombia y Ecuador.
Vive ente la vexetación trupa del monte húmedu de l'aguada del Pacíficu de los Andes, ente los 1.200 y 2.700 m de altitú, principalmente nel monte de borrina con abondosu mofu.
Mide 20 cm de llargor. La cabeza y el gargüelu son negres, tien dos amplies franxes coronales de color gris plateado que van sobre'l güeyu hasta la nuca. El plumaxe del cuerpu ye castañu acoloratáu ablondu brillante , col banduyu gris; la cola ye negra.
Oriolia bernieri
La vanga de Bernier (Oriolia bernieri) ye una especie d'ave na familia Vangidae. Ye'l monotipo del xéneru Oriolia.
Ye reinal de Madagascar. El so hábitat natural son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales. Alcuéntrase amenazada por perda d'hábitat.
Oriolus crassirostris
La filomena de São Tomé (Oriolus crassirostris) ye una especie d'ave de la familia Oriolidae.
Ye endémica de la islla de Santu Tomé (Santu Tomé y Príncipe). Los sos hábitats naturales son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales y les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales. Alcuéntrase amenazada por perda d'hábitat.
Pachycephala rufogularis
El xiblador gorjirrufo (Pachycephala rufogularis) ye bien similar en diversos aspeutos al xiblador de Gilbert, col cual esta rellacionáu: la zona habitada pol xiblador gorjirrufo alcuéntrase dafechu contenida nel territoriu onde habita'l xiblador de Gilbert. Los dos especies comparten el mesmu hábitat, comportamientu y dellos de los sos cantares.
Padda oryzivora
El capuchín arroceru de Java o gorrión de Java (Padda oryzivora) ye una especie d'ave passeriforme de la familia Estrildidae. Ye orixinaria de Xava, Bali y Bawean en Indonesia. Ye bien popular como ave de xaula y foi introducíu nun gran númberu de países. Sería más propiu denomina-y según les resultancies filogenéticos Lonchura oryzivora 
Ye un ave bien gregaria que s'alimenta principalmente de granos y otres granes. Puede vese frecuentemente en praos y tierra de cultivu, siendo considerada una plaga de los campos d'arroz, d'ende'l so nome científicu. Puede construyir el so nial tantu n'árboles como n'edificios poniendo hasta ocho güevos.
Mide 17 cm de llargu. L'adultu carauterízase por tener el so llombu y pechu en color gris, banduyu rosáu, cabeza negra con mexelles blanques, un aníu alredor del güeyu en color coloráu, pates rosaes y picu coloráu.
Dambos sexos son similares, pero los páxaros nuevos tien el llombu café y el banduyu un café más pálido nel banduyu y les mexelles. El restu de la cabeza, en gris escuru y el picu ye gris cola base rosada.
El so llamáu suena como un "chip", y el so cantar ye una serie rápida que suena "chipchipchipchipchipchip".
Col tiempu foi perdiendo'l so hábitat, y foi prindáu pa ser vendíu como un ave de xaula. Esto amenorgó la so población n'estáu natural. La Llista Colorada de la IUCN catalogar como Vulnerable, con una población envalorada d'ente 2.500 a 10.000 exemplares.
Paradisaea rudolphi
El ave del paraísu azul ("Paradisaea rudolphi") ye un ave del paraísu que se distribúi pola islla de Nueva Guinea, na so zona más montascosu. Mide aprosimao unos 30 cm y el machu ye daqué más grande y curiosu que la fema.
Considerada por dellos ornitólogos como la más formosa de toles aves, l'ave del paraísu azul foi afayada por Carl Hunstein en 1884. El so nome científicu recuerda al desdicháu príncipe herederu Rodolfo d'Austria.
Por cuenta de la perda permanente del so hábitat, númberu llindáu, una población pequeña y a la caza indiscriminada en delles árees, por cuenta de les sos plumes cotizaes a bien altu preciu, l'ave del paraísu azul ta clasificada como Vulnerable na Llista Colorada de la UICN d'Especies Amenaciaes. Numberar nel Apéndiz II de la CITES.
L'ave mide aprosimao 30 cm de llargu, tien un plumaxe negru acebache, un picu de color blancu azuláu, l'iris de color marrón escuru, les pates grises, les nales azules y un aníu ocular blancu y brillosu. El machu ta engalanáu con plumes azul violeta y canela nes bandes y dos llargues plumes de la cola en forma de cinta. La fema presenta tonos castaños nel so plumaxe.
El machu ye polígamu y realiza un cortexu impresionante. Pero dichu cortexu, a diferencia de les otres especies Paradisaea , llevar a cabu en solitariu con femes cerca. Na exhibición, el machu colgar d'una caña cabeza abaxo. L'óvalu negru con marxe coloráu nel centru del so pechu se engrandece y contráise rítmicamente. Les sos plumes azul-violeta estiéndense pa escontra fora en forma d'abanicu, moviendo'l so cuerpu escontra tras y escontra alantre, ente que les plumes centrales de la cola formen dos arcos impresionantes escontra dambos llaos. A lo llargo de la so actuación vocaliza nuna voz baxo pero vibrante.
L'ave del paraísu azul ye reinal de Papúa Nueva Guinea. Distribuyir nos montes y montes del sureste de Nueva Guinea. SIIT namái reconoz una subespecie ("Paradisaea Rudolphi"), pero les subespecies adicionales "Paradisaea margaritae" y "Paradisaea ampla" describiéronse.
Paradoxornis flavirostris
El picoloro pechinegro (Paradoxornis flavirostris) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae endémica del nordés del subcontinente indiu.
Mide alredor de 19 cm de llargu. El plumaxe de casi tol so cuerpu ye de tonos castaños, más claros nes partes inferiores, cola esceición de la zona de la cara, el gargüelu y la parte cimera del pechu que ye negra, menos la parte frontera de les mexelles onde tien un llurdiu blancu. El so robustu picu con forma de picu de loru ye de color mariellu, ente que les sos pates son corites.
Anguaño alcuéntrase nel estremu nororiental de la India, nos altiplanos y les faldes de los montes del valle del Brahmaputra, en Arunachal Pradesh y Assam. Nel pasáu tamién s'atopaba en Bangladex y posiblemente nel este de Nepal y Bután. Solía tar más estendíu y ser localmente común, pero los censos más recién alcontrar namái en tres poblaciones separaes, una en Arunachal Pradesh y dos en Assam, por ello que la UICN considerar una especie vulnerable.
Parotia wahnesi
L"'ave del paraísu de Wahnes" (Parotia wahnesi) ye una especie d'ave na familia Paradisaeidae. Ye un ave de porte medianu reinal de les viesques de monte de la península Huon y la cordal Adelbert, nordés de Papúa Nueva Guinea. Aliméntase principalmente de frutos y artrópodos.
L'ave del paraísu de Wahnes ta considerada una especie vulnerable pol UICN.
Mide unos 43 cm de llargu. El machu tien un escudu pectoral de color mariellu-verde iridiscente, plumes negres allargaes, trés cerdes en forma d'alambre darrera de cada güeyu, plumes pelusa de color bronce-cobrizu nes abertures nasal y llargu plumes na so cola con forma de cuña. La fema ye de color marrón y cabeza corita.
El machu ye polígamu y realiza una espectacular danza de cortexu nel suelu del monte.
La puesta contién d'unu a dos güevos. Los mesmos miden unos 40 x 26 mm y el so color base ye crema. Los güevos tienen diversos patrones de rayes y puntos, más trupos nel estremu más ampliu.(Mackay 1990)
Perisoreus internigrans
El glayu de Sichuán (Perisoreus internigrans) ye una especie d'ave na familia Corvidae.
Ye reinal de China. Habita nos montes al oeste de China. Almacena alimentos y vive a lo llargo de too l'añu en territorios permanentes en montes de coníferes.
El so hábitat natural son les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales.
Phacellodomus dorsalis
Phacellodomus dorsalis, ye una especie d'ave Passeriformes, de la familia Furnariidae, perteneciente al xéneru Phacellodomus.
Ye una especie d'ave reinal del Perú.
Ye una especie que s'atopa n'estáu de vulnerabilidá.
Phyllomyias weedeni
El mosquerito de les Yungas (Phyllomyias weedeni), tamién denomináu mosqueta yungueña o moscareta de Yungas (en Perú), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Phyllomyias", qu'integra la familia Tyrannidae. Ye endémicu de los Andes bolivianos y peruanos axacentes.
Distribuyir nos Andes del sureste del Perú (este de Puno) y Bolivia (dende La Paz hasta Cochabamba).
Habita na canopia de montes andinos de baxa altitú. Foi reparáu en mosaicos de plantíos de café de solombra y fragmentos de monte remanentes.
Phylloscopus ijimae
El mosquiteru de Ijima o mosquiteru de les Izu (Phylloscopus ijimae) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Phylloscopidae que vive principalmente nes islles del sur de Xapón.
El mosquiteru de Ijima mide ente 10-12 cm de llargu. Los sos partes cimeros son de color verde olivaceu intensu y les inferiores de color blancu. Presenta una llista superciliar amarellentada y una llista ocular escura. Amás presenta una única llista ablancazada nes nales.
Tien un aspeutu similar al mosquiteru árticu, pero con cantares bien distintos.
Ye un ave migratoria que cría namái nes islles Izu y pasa l'iviernu n'islles más meridionales llegando nos sos desplazamientos hasta Taiwán, les Filipines y les mariñes de China.
El so hábitat natural principal ye'l dosel de los montes, tantu caducifolios como de les selves húmedes subtropicales, hasta los 930 m d'altitú, anque tamién apaez en zones de carba. Ta amenazada por cuenta de la perda de les sos hábitats naturales.
Picathartes gymnocephalus
El picatartes cuelliblanco (Picathartes gymnocephalus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Picathartidae qu'habita principalmente nes selves de zones altes y predreses d'África Occidental, dende Guinea hasta Ghana. Ye un ave espodada de tamañu mediu con pescuezu, pates y cola llargos. La so área de distribución ta estazada, con poblaciones de cutiu aisllaes unes d'otres. Xeneralmente escueye vivir cerca de los regueros y los oteros. Nun se reconocen subespecies, anque se cree que forma una superespecie col picatartes cuelligrís. El picatartes cuelliblanco tien el plumaxe de les partes cimeres principalmente coritu y les inferiores blanques. Usa la so cola, que ye parda y inusualmente llarga y pa permediase, y los sos cadriles son bien musculoses. La so cabeza casi nun tien plumes, y amuesa la so piel de color mariellu intensu, sacante en dos grandes círculos negros asitiaos tres los güeyos. Anque son aves xeneralmente silencioses, rexistráronse dellos tipos de llamaes.
El picatartes cuelliblanco aliméntase principalmente d'insectos, anque alimenta a los sos pitucos principalmente con pequeñes xaronques. Una de les sos estratexes alimentarias ye siguir a les columnes de formigues "Dorylus" p'atrapar a los insectos que fuxen d'elles. Los picatartes treslladar pol monte principalmente a saltos y con vuelos curtios ente la vexetación baxa. Esta especie raramente vuela distancies llargues. El picatartes cuelliblaco ye monógamu y les pareyes añeren tantu soles como na vecindá d'otres pareyes, dacuando en colonies que pueden contener hasta ocho nidos. Constrúin los sos niales de folla en forma de concu adosaos a les roques, de normal nel interior de cueves. Suelen poner dos güevos dos veces al añu. Anque críen en colonies, el infanticidiu ye abondo común nesta especie, y los picatartes intenten matar a los pollos d'otres pareyes. Los pitucos desenvuélvense aprosimao nun mes. Ye un ave llonxeva.
Esta especie ta clasificada como vulnerable pola so población estazada y en cayente, amenazada pola destrucción del so hábitat. Tán en marcha varies mediaes de caltenimientu en delles partes de la so área de distribución, como la proteición del so hábitat, campañes educatives, y lleis de proteición. Dellos pueblos indíxenes de Sierra Lleona consideren qu'esta ave ye un protector de la morada de los espíritos de los ancestros. Esta especie ye considerada la más deseyada d'África polos observadores d'África y ye un símbolu del ecoturismo na so rexón nativa.
Esta especie describióse científicamente por Coenraad Jacob Temminck en 1825 a partir d'una ave recoyida na mariña de Guinea. Publicó la so descripción nel 2º volume de "Nouveau recueil de planches coloriées d'oiseaux" y nomada como "Corvus gymnocephalus", polo que lo asitiaba nel xéneru de los cuervos, "Corvus". El so nome específicu provién de les palabres griegu words "gymnos" «desnuda», y "kephalē" «cabeza». Pero solu tres años dempués René-Primevère Lesson sacar del xéneru "Corvus" y asitiar nel so propiu xéneru, "Picathartes", por non compartir carauterístiques comunes a tolos miembros de "Corvus" como tener la cabeza emplumada. El nome del xéneru deriva de la combinación de los términos llatinos de los xéneros, "pica", de la pega, y "cathartes", de la utre. Dende la so descripción inicial picathartes foi asitiáu en más de cinco families distintes, incluyíos la de los cuervos (Corvidae), los estorninos (Sturnidae), los papamoscas (Muscicapidae), los timalies (Timaliidae) y les papudes (Sylviidae). Anguaño considérase qu'el picatartes cuelliblanco y el so pariente cercanu'l picatartes cuelligrís formen la so propia familia, Picathartidae. Tamién se suxurió, anque non aceptáu generalizadamente, que podríen representar los supervivientes d'un antiguu orde d'aves. Recién analís d'ADN desvelaron que los sos parientes más cercanos son los saltarrocas de sur d'África y la zordala colilarga del sudesteasiático, colos que formaría un clado. L'analís indica qu'el picatartes dixebraríase del ancestru común del clado fai 44 millones d'años. Créese que los ancestros d'esti clado aniciar en Australia y estendiéronse per África. Anque se cree qu'el picatartes cuelliblanco nun tien subespecies, considérase que forma una superespecie col picatartes cuelligrís, siendo'l plumaxe y el patrón facial les principales diferencies ente los dos especies.
El picatartes cuelliblanco mide ente 38 y 41 cm de llargor, cuntando cola so llarga cola que contribúi con unos 18 cm. Los adultos amuesen pocu dimorfismu sexual nel plumaxe polo que los sexos nun pueden estremase pola so apariencia. Los adultos nun tienen plumes na cabeza, a excepcion del cazu y el gargüelu, y una fina capa de plumón na frente. La piel de la cabeza ye de color mariellu intensu menos en dos manches circulares escures alcontraes xusto tres los güeyos y que tomen los oyíos, solo una fina franxa de dos 2 mm de piel mariello dixebra los dos manches negres. Los dos círculos negros tienen los cantos prominentes y una apariencia distinta al restu de la cara. Los párpagos y el aníu periocular formen una fina llinia negra qu'arrodia los sos grandes güeyos de color pardu escuru. El so picu ye robustu, desproporcionadamente grande y negru. El picu ye d'apariencia similar al d'un cuervu, tien el quexal cimeru llixeramente curvada escontra baxo y mide unos 30 mm de llargu. El cazu y el gargüelu tán cubiertes de plumes blanques como'l so pescuezu llargo y espodao. La nuca tamién ta cubierta de plumes blanques, ente que la parte posterior del pescuezu ta casi desnuda, dexando al descubiertu la so piel mariello anaranxada. La parte cimera del so mantu ye negra llisa y vase esclariando llixeramente escontra la parte trasera. Los cadriles del picatartes son bien musculoses y ayúdenlu nel so estilu de vida parcialmente terrestre. El so llombu, obispillo y parte inferior de la cola son de color gris azuláu, ente que'l restu de la cola ye parda escura. Les sos nales tamién son de color pardu escuru y de tamañu mediu. Los sos partes inferiores son ablancazaes siendo de color más crema la parte cimera del pechu. Con lluz ténue el picatartes cuelliblanco paez que ye del tou negru percima y blancu per debaxo. Les sos pates son azules y relativamente llargues. Polo xeneral el so plumaxe ye sueve y de plumes llargues. Los adultos pesen ente 200 y 250 gramos.
Los pitucos nacen ciegos y desnudos, cola piel pardo escura nes partes cimeres y rosada tresllúcida nes inferiores, y col interior del picu de color coloráu anaranxáu. Tres unos díes l'interior del picu camuda de color a naranxa amarellentáu intensu. Tres la eclosión, la piel de la so cabeza ye toa mariella, ensin los llurdios negros de los adultos, y nun-yos saldría hasta que nun quede una selmana p'abandonar el nial. Un neñón de picatartes de cuatro selmanes ye bien similar a un adultu, pero les sos partes inferiores son más sedoses y de color más anteado que les de los adultos, el so pescuezu tien menos plumes, y el mariellu de la so cabeza ye más claru. Destaca que la so cola ye significantemente más curtia que la de los adultos.
Anque se rexistraron dellos tipos de llamaes, los picatartes cuelliblancos de normal son aves silencioses. Les sos llamaes hanse compardo coles cacarexaes de les pites, yá que producen ocho notes constantes de tipu "chuk-chuk-chuk" o "chup-chup-chup" cada cinco segundos. Xeneralmente la so llamada dura siquier un minutu. Suxurióse qu'esta llamada podría ser un auténticu cantar, pero precisa más investigaciones aseguralo. La llamada d'alarma del picatartes consiste n'unu o más soníos frecuentes, descritos como continuos, agudos y guturales similares a "ow, ow, ow". Tamién se sabe que los adultos y los xuveniles producen una llamada enllargada de tipu "owooh" call note. Amás los pitucos emiten xiblíos agudos y trémboles como llamada de contactu.
Esta especie alcuéntrase solo n'África Occidental dende Guinea hasta Ghana. Ye común nel sureste de Guinea, y se estiende por Sierra Leone except o la so zona norte y noroeste, y per Liberia sacante nel so norte y nordeste. En Costa de Marfil na actualidá se restringue a les rexones fronterices con Guinea y Liberia. El picatartes cuelliblanco tamién vive en Ghana, onde ye pocu común y alcuéntrase alcontráu nes nel centru sur del país. La área de distribución total del picatartes cuelliblanco ocupa aprosimao 391.000 km². Sicasí, la especie alcuéntrase en poblaciones de baxa densidá esvalixaes por tou esta ámplio área de distribución. La especie nun migra, pero esvalíxase llargamente tres la dómina de cría.
El picatartes cuelliblanco vive fasteres serrapatoses tantu con montes primarios como secundarios. Estes selves xeneralmente tán cubiertes de roques y atópense en montes baxos d'hasta 800 m. El picatartes cuelliblanco dacuando habita cerca de los regueros y ríos pa tener disponibilidad de folla pa la construcción del so nial. Les colonies xeneralmente atópense a unos 100 metros d'un regueru. Amás esta especie amuesa preferencia por vivir cerca de los oteru. Los picatartes dacuando vense en montes parcialmente esclariaos y cerca de les ciudaes, pero ye daqué infrecuente. Los censos recién amosaron que niales abandonaos de picatartes atopar con más probabilidá nos montes secundarios o les sos cercaníes.
El picatartes xeneralmente caltiense ente la vexetación baxa o'l suelu cerca de los sos cuarteles de cría. Muévese rápido al traviés del monte principalmente per aciu series de saltos y brincos, siguíos d'una posa enantes de volver a entamar el so movimientu. Usa la so cola pa permediase mientres traviesa'l monte. Tamién vuelen a baxa altitú en distancies curties ente les lianas y los árboles, y raramente vuela llargues distancies. Esta especie puede sumir fácilmente de la vista ente les enredaderes o les roques. Ye capaz de dar reblincones, llegando dacuando a los 6 metros dende'l suelu de la cueva hasta'l so nial, usando solo parcialmente les sos nales.
Creíase que los picatartes raramente aventurábense llueñe de los sos territorios de cría, sicasí nuevos datos suxuren que la especie tien una área de distribución más ámplia de lo qu'antes se pensaba. Sábese que siguen folgando nel so nial tiempu dempués de la so dómina de cría. De normal estes aves tán a soles o en pareyes, anque dacuando viven en grupos de trés a cinco individuos. Xeneralmente refuguen en silenciu cualquier movimientu inusual nel so monte. Sicasí, si estes aves saben que tán siendo reparaes pueden ser bastante interesaes y dacuando pueden averase a'l observadores. Una de les exhibiciones del picatartes implica a delles aves de la colonia que formen un círculu irregular. Los individuos cuerren cuerren escontra los demás, faciendo que l'ave al que s'averen recule llixeramente enantes d'escorrer a l'ave que cargó contra ella o otra del círculu. A intervalos mientres esta exhibición un picatartes inclinar nuna caña, metiendo la so cabeza ente les pates y coles nales mediu esplegaes, amosando la so pileu a los demás picatartes. Créese qu'esti comportamientu amuesa la intención del picatartes de folgar en grupu, y recién pruebes indiquen que la exhibición podría tener relación cola cría. Ye una especie llonxeva. Pa tascase la cabeza esta ave llevanta la pata percima de les sos nales.
El picatartes cuelliblanco busca alimentu peles fasteres de los montes nes roques con mofu y enredaderes y los árboles cubiertos de lianes y mofos colgante. Dacuando busca nes cercaníes de los regueros o inclusive nel regueru, como prueba qu'apaezan restos de cámbaros nos sos deposiciones. Mientres busca alimentu nel suelu los picatartes picotien ente la foyarasca y revolver col picu. Alimentar en bandaes mistes siguiendo pel suelu la cabecera de les tropes de formigues "Dorylus" xuntu a aletes, bulbuless y malvises de Finsch, p'atrapar insectos que fuxen de les formigues. Tamién se reparó a picatartes saltar dende'l suelu p'atrapar preses en vuelu.
La so dieta ye variada y diversa, dexándo-y tener ciertu grau de adaptibilidad al respective de la comida. Esti picatartes aliméntase principalmente d'insectos, como bárabos de cucaraches, saltapraos longicórneos, tijeretas, formigues de los xéneros "Pachycondyla" y "Dorylus", escarabayos elatéridoss del xéneru "Psephus" y termites. Amás d'insectos, reparóse-yos alimentándose de milpiés, ciempiés, cascoxos, merucos y dacuando de xaronques y llagarteses. Cuando alimenten a los sos pitucos los picatartes atrapen principalmente merucos, pequeñes xaronques, llagarteses, siendo los vertebraos el principal apurra de biomasa de l'alimentación de los mozos. Amás los picatartes dacuando comen materia vexetal, de normal anxospermes y mofos.
El picatartes cuelliblanco cría principalmente en cueves y les pareyes pueden añerar solos o en pequeñes colonies. La especie ye monogáma y anque se desconoz el so comportamientu de cortexu, cría namái cola so pareya a pesar d'indicaciones del pasáu de cría cooperativa. El picatartes cuelliblanco tien dos temporaes de cría al añu, anque varien dependiendo de la localización de les aves y cuando se produza la temporada d'agües, una y bones el anidamiento produzse xustu enantes y dempués d'ella con una separación media de 127 díes. El picatartes suel reutilizar el so nial y xeneralmente reparar ente dos y ocho selmanes enantes de poner los güevos. Los exemplares de Guinea críen ente xunetu y xineru, ente que los de Sierra Leone críen de payares a febreru y d'abril a ochobre. En Liberia la dómina de cría ye de setiembre a avientu y de marzu a xunetu. Los picatartes de Ghana críen de maryo a xunu y de setiembre a payares. Les cueves onde críen de normal tán sacupaes fora de la dómina de cría, polo que l'entamu d'el so usu considérase'l primer sigono de apareamiento. Les colonies de cría suelen tener ente dos y cinco nidos, anque una colonia llegó a tener quince nidos. Amás de les aves reproductores dacuando hai nelles picatartes non reproductores. Estes aves dacuando intenten cometer infanticidios pa consiguir accesu a los principales sitios de anidamiento o al apareamiento. Los individuos d'estes colonies suelen escorrese unes a otres en círculos, inclusive nes copes de los árboles, un allugamientu raru pa esta especie.
El picatartes cuelliblanco constrúi'l so nial de folla entemecida con diverses cantidaes de fibres vexetales, daqué pocu avezáu pa un ave de la selva. Recueyen la folla al pie de los ríu y regueros col que dan forma a un concu fondu de parés grueses pegáu a les parés o techos d'una cueva, un cantil o una gran roca aprosimao ente los 2 y 4 m del suelu. Estes rochas tienen de tener dalgún cuéncanu qu'ufierte proteición al nial de l'agua. Suelen forrar l'interior del concu con fibres de floema y raigaños de plantes. Les cueves onde añeren los picatartes cuelliblancos de normal tán poblaos d'aviespes, y los niales de les aviespes de 2 o 3 cm de llargu de cutiu atópense enllastraos nos niales de los picatartes. Créese que pa construyir los sos niales nos murios llisos de les cueves el picatartes usa los niales de les aviespes como núcleu sobre'l que construyir alredor. Los niales de los cantiles siempres tán distantes de les plantes. Dambos miembros de la pareya contribúin na construcción del nial, alternándose'l trabayu de recoyer los materiales mientres l'otru da forma al nial. Dacuando traguen la folla y lo regurgitan enantes d'usalo. Anque casi tolos niales de picatartes alcuéntrase en cueves y cantiles, hai dellos rexistros de niales en turries fluviales y en tueros d'árboles cayíos. Los niales xeneralmente constrúyense con siquier un metro de separación, pero nuna colonia había seis nial pegaos unos a otros. Los niales tamién varien enforma en tamañu, anque la media ye de 108 mm, 172 mm d'anchu y 129 mm de fondura. Creíase que cada pareya construyía dos niales, unu pa criar y otru pa folgar, sicasí, los últimos censos nun atoparon pruebes nesti sentíu, y tolos niales de la colonia usar pa la cría.
En cada nial suelen poner unu o dos güevos, con una separación d'unu o dos díes. El güevu pesa unos 14,5 g y tienen un tamañu mediu de 25,8x38.3 mm. Los güevos son de color ablancazáu con llixos escuros chiscaos por tola so superficie pero con mayor densidá nel estremu anchu. La incubación empieza tres la puesta del primer güevu y dura ente 23 y 28 díes. El proxenitores se turnan pa guarar los güevos. La eclosión de normal dura siquier 12 hores. Los pitucos de picatartes abren los güeyos ente'l novenu y undécimu día, y les plumes empiecen a crecer a los siete díes tres la eclosión. Tres la nacencia, los pollos son alimentaos casi cada cuatro vegaes nuna hora. P'alimentar a los pitucos los adultos caltiénense agarraos a los llaos del nial aleteando, dellos individuos usen la so cola como sofitu. Sábese que los picatartes maten a los pollos d'otros picatartes, y amás los niales sufren la predación de les cobres del xéneru "Naja", varanos del Nilo, esguiles "Heliosciurus", azores de Toussenel y monos "Procolobus". Eso causa que solo'l 44% de los pollos de picatartes cuelliblanco sobrevivan. Debíu al posible infanticidiu realizáu por otros picatartes los padres protexen los sos niales y prodúcense lluches feroces. Anque raru ente otres especies d'aves, esti comportamientu prevalez nos picatartes cuelliblanco. Nun s'entiende dafechu, pero créese que se produz por causa de la competencia polos recursos o la selección sexual. Los mozos dexen el nial tres 23 y 27 díes, y nesti momentu tienen un aspeutu similar a los adultos anque cola cola más curtia. Cuando los pitucos van dexar el nial caltener nel cantu, emiten un xiblíu agudu y polanean hasta'l suelu coles nales estendíes, onde s'atopa con un adultu que lleva insectos. Inclusive en dexando'l nial los xuveniles tornen al nial pa dormir colos sos padres.
Na tradición de los indíxenas de Sierra Leone creíase que les formaciones predreses de cutiu estrañas onde viven los picatartes cuelliblancos yeren la morada de los espítitus de los ancestros. Al vivir ellí considerábase-yos guardianes del llugar apurriendo asina un respetu pola especie que persiste inclusive al haber prácticamente sumíu les creencia que la sofitaben. Sicasí, en delles rexones el so costumes discretes y hábitats inaccesibles faen que seya desconocíu pa la población local. Sicasí, el cazadores nómades de Liberia dacuando atrapen a los pollos pa come-y los. Por causa de la singularidá d'esta especie convertir nun símbolu del ecoturismo y el caltenimientu de la selva de la rexón na década de 1990. El picatartes cuelliblanco foi representáu en dellos sellos postales de Ghana y Sierra Leone. Por cuenta del so estraña apariencia y comportamientu, y la dificultá pa velos esta ave considérase se considera especialmente fascinante pa los Observación d'aves observadores d'aves. Esta especie ye considerada una de los cinco aves más deseyaes polos ornitólogos n'África.
Esta especie amás ayudó a llanzar la carrera de David Attenborough en 1954, cuando realizó'l so programa de televisión "Zoo Quest". El so presentador Jack Lester tenía que viaxar a África y grabaríense los sos intentos por prindar dellos animales pa la exhibición nos zoos, siendo'l principal oxetivu del programa'l picatartes cuelliblanco. Pero cayó enfermu y Attenborough tomó'l so puestu, colo que se fixo famosu y asina empezó la so carrera como narrador de documentales.
Esta especie ye considerada Vulnerable pola UICN por cuenta de la so área de distribución ta bien estazada, la so población se redude y la so hábitat destrúyese. Considérase menos frecuente y más amenazáu qu'el so pariente'l picatartes cuelligris. El bastión de la especie ta en Sierra Leone y el sur de Guinea, onde esta ave ye inda localmente común anque malo d'alcontrar. Envalórase que solo queden ente 2.500 y 10.000 picatartes cuelliblancos con una población en cayente y tremada por unos 32 llugares conocíos. Sicasí, la mayoría de los qu'estudien esta especie creen que la población ye enforma menor del máximu de 10.000 individuos. Munches de les sos colonies anguaño avérense a la población mínima necesaria pa garantizar una viabilidá al llargu plazu ensin endogamia. La so principal amenaza ye la destrucción del so hábitat pola esplotación comercial de la madera. Anque el picatartes cuelligris ye capaz d'aguantar cierta alteración del so hábitat circundante, como demostró una colonia que sobrevivió dafechu arrodiada por plantíos de cacáu, les perturbaciones del hábitat probablemente tien un impactu negativu nel so ésitu reproductivu. La mayoría de les colonies que queden en Guinea, Sierra Leone y Costa de Marfil tán en terrenales protexíos, ente que les colonies de Liberia y Ghana tán principalmente en terrén ensin protexer. En parte pa protexer a esta especie, Sierra Leone apocayá alzó la proteición del monte de Gola convirtiéndolo nel so segundu parque nacional, parque nacional de Gola, y anunciando que'l país intentaba trabayar con Liberia pa formar un parte transnacional que protexera la selva de Gola. En cuenta de la perda de derechos madereros, Sierra Leone compensó a los locales con carreteres y renovaciones nes escueles, entrenamientu adicional d'el oficiales de la policía, y la construcción d'ilesies y una mezquita. Liberia espresó'l so deséu d'espandir el so sistema de parques nacionales, lo qu'ayudaría a protexer la especie. En Guinea, los montes d'esta ave tán siendo valtaos pa convertilos en campos d'arroz pa colonos emigraos del secu norte del país.
En Sierra Leone, Liberia y Ghana esisten lleis pa protexer a esta especie, pero la so execución ye mínima. El tráficu internacional de picatartes cuelliblancos ta reguláu anguaño pol apéndiz I del CITES. Amás en 2004 BirdLife International ellaboró un plan d'acción internacional p'apurrir estratexes de proteición pa esta especie. El plan centrar en censar los hábitats que queden, aumentar la esmolición de la población local, y llindar la continua destrucción del so hábitat. En 2006, BirdLife International recibió una veca de 19.900$ del fondu de caltenimientu de la vida selvaxe de Disney Wildlife pa poner en marcha esti plan. Surveys conducted with this funding have resulted in the discovery of additional populations in Sierra Leone. Tamién s'entrenaron guardabosques pa protexer la reserva de la área forestal occidental de Sierra Leone. Esti plan, al pie de l'apariencia y vezos inusuales d'esta ave, convertir n'especie bandera del caltenimientu del hábitat n'África y en particular de la selva húmeda guineana.
Hasta 2003 creíase que la especie taba extinta en Ghana. La mayoría de los allugamientos de Ghana yeren reserves forestales onde se faíen baltes dacuando. Fuera de la reserva, la quema de parrotales y la minería d'oru y otros metales amenaciaben los hábitats que quedaben. Tres el redescubrimientu de la especie en Ghana, la sociedá de vida selvaxe de Ghana empezó un censu y poner en marcha midíes de caltenimientu.
Nes décades de 1950 y 1960 la so captura pa ser esibíes nos zoos yera la so principal amenaza, y en Liberia en particular esta práctica destruyó delles colonies d'esta ave. Los indíxenas atrapaben picatartes per aciu l'usu de trampes, ente qu'el cazadores de Guinea, qu'inda cazaben royedores y damanes nes colonies de cría d'esta ave, dacuando prindaben picatarstes pela nueche. En Costa de Marfil dacuando'l cazadores d'esperteyos atrapaben dalgún espécime de picatartes. La mayoría de les aves recoyíes de la naturaleza morría en 24 hores. A pesar de que s'esibíen unos 70 picatartes cuelliblandos nos zoos na década de 1970, la reproducción en cautividá yera rara y nun se formaron poblaciones cautives estables. A pesar de que los zoos tuvieron llindaos ésitos, siquier unu consiguió criar a mano un picatartes cuelliblanco. Nun hubo nengún picatartes fora d'África dende 1998, siquier hasta 2002.
Pinaroloxias inornata
El Pinzón de Cocos (Pinaroloxias inornata) ye l'únicu de los pinzones de Darwin non nativu de les Islles Galápagos, y el únicu miembru del xéneru Pinaroloxias. 
Dacuando ye clasificáu na familia "Emberizidae", pero estudio más recién demostraron que pertenecen a la familia "Thraupidae". 
Ye reinal de la Isla del Cocu, que ta aprosimao 360 ​​kilómetros al sur de Costa Rica.
Trátase d'un pinzón d'un gruesu de 12 cm de llargu, con un pesu averáu de 12,5 gramos y con un picu curvu apuntiáu de color negru. El machu ye dafechu negru, ente que la fema ye marrón con munches rayes, con una superficie inferior más pálidu. Los mozos son similares, pero tienen picos mariellos. El embrague estándar ye de dos güevos color marrón con llurdios blancos, que son guaraos nun nial más o menos esféricu, construyíu a la fin de la caña d'un árbol.
El Pinzón de Cocos ye l'ave terrestre más abondoses de la Isla del Cocu. Pue atopase en tolos hábitats de la isla y come una gran variedá de plantes y aliméntase d'insectos.
Pipra iris
El saltarín opalescente (Lepidothrix iris) ye una especie d'ave paseriforme na familia Pipridae qu'habita en América del Sur.
Esta especie ye endémica de Brasil.
Piprites pileata
El baillarín castañu (Arxentina, Paraguái) (Piprites pileata), tamién denomináu piprites capirotado o caneleirinho-de-chapéu-preto (en portugués) (Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Piprites", tradicionalmente incluyida na familia Pipridae, pero anguaño con base n'estudios xenéticos consideróse la so inclusión dientro de la familia Tyrannidae. Alcuéntrase n'Arxentina y Brasil.
Distribuyir nel sureste de Brasil (sur de Mines Gerais y Rio de Janeiro escontra'l sur hasta'l norte de Rio Grande do Sul) y estremu nordés d'Arxentina (Misiones).Vive na Viesca atlántica y nes viesques de monte, hasta los 1.800 m de altitú, especialmente onde abonden les araucarias ("Araucaria angustifolia").
Mide aprosimao 12 cm de llargor. Presenta corona negra. El machu tien l'envés, la grupa y les coberteras alares color castañu ferrial brillante; mexelles anaranxaes; ceya, pescuezu y pechu mariellu acaneláu y vientre crema a blancuciu. Les nales son escures. La cola presenta les plumes centrales negres y les llaterales color castañu ablondu. El picu ye mariellu y les pates tamién marielles o anaranxaes. La fema estremar por tener l'envés verde oliva y llinies blanques nes nales.
Esta especie ta clasificada como “vulnerable” pol IUCN por cuenta de que la estensión de la perda de montes indiquen qu'el so aparentemente pequeña populación ta tornando. La so población total envalorada ye de 2.500 a 10.000 individuos.
Los montes d'araucaria foron fuertemente amenorgaos na so estensión. Sicasí, nun paez ser un verdaderu especialista en araucaria, y el declinio de la populación nel norte de la so zona de distribución en Brasil puede ser apangáu porque los montes de la so faxa d'altitú sufristi considerablemente menos destrucción que les tierres baxes axacentes. 
En Brasil ta protexida y alcuéntrase nos parques nacionales d'Itatiaia, Serra da Bocaina y Aparados da Serra y nel parque estatal de Campos do Jordão. La población en Arxentina ye bien pequeña y alcontrada nun hábitat específicu: montes de "Ocotea pulchella", que nun tán suxetos a nenguna proteición específica y polo tanto vulnerables a disturbios forestales, como esplotación selectiva de madera, desmate p'agricultura y quemes accidentales. Alcuéntrase en dellos llugares esvalixaos, toos na Reserva de la biosfera Yabotí na Provincia de Misiones.
A pesar de globalmente ser consideráu vulnerable, localmente n'Arxentina'l baillarín castañu ye consideráu como “en peligru críticu d'estinción”.
Aliméntase de frutos y insectos.
Como otres especies de la so familia, executa un ritual d'exhibición que realiza repetidamente pa les femes próximes mientres la temporada de reproducción. El ritual foi reparáu ente los meses de setiembre a payares y el nial taba en construcción n'ochobre.
La especie "P. pileata" describióse per primer vegada pol ornitólogu austriaco Coenraad Jacob Temminck en 1822 sol nome científicu "Pipra pileata"; localidad tipo «Curitiba, Paraná, Brasil».
Ye monotípica. Esisten diverxencies cuanto a la familia a la que'l presente xéneru pertenez. Mientres Clements checklist 6.8 asitiar na familia Pipridae, el South American Classification Committee (SACC) caltener como inciertu en Incertae sedis, l'IOC y Zoonomen asitiar en Tyrannidae. Los estudios de filoxenia molecular de Ohlson "et a el". 2013 propunxeron una nueva familia esclusiva pal xéneru Piprites. El CBRO (Comité Brasileñu de Rexistros Ornitolóxicos) asitia'l presente xéneru nesa nueva familia Pipritidae , 2013.
Pitta nympha
El pita ninfa (Pitta nympha) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pittidae que vive en Asia. 
Reproduzse nel nordés d'Asia, en Xapón, Corea del Sur, China continental y Taiwán, nos iviernos migra a Tailandia , principalmente na isla de Borneo nel este de Malasia, Brunéi, y Kalimantan, en Indonesia. 
Reproduzse nos montes subtropicales, onde la so distribución alcontrada, suxure que tien requerimientos específicos de hábitat. En Xapón, reproduzse principalmente nos montes frondosos de fueyes perennes, cerca de la mariña, principalmente a menos de 500 m de altitú, anque la cría rexistróse nos plantíos. En Corea del Sur reproduzse nel monte húmedu y el monte latifoliado cerca de la mariña, hasta 1.200 m d'altitú.
Busca alimentu ente la foyarasca en busca de los invertebraos. Aliméntase de viermes, arañes, insectos, baboses y cascoxos.
Esta ave ta clasificada como Vulnerable por BirdLife International, con una población envalorada d'ente 2.500 y 10.000 aves. La so población va en rápidu cayente por cuenta de la deforestación na so área de reproducción, principalmente pa l'agricultura y la madera, a nivel local amiéstase la so captura pal comerciu d'aves.
Pitta steerii
La pita de Mindanao (Pitta steerii) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pittidae reinal de les Filipines.
La pita de Mindanao mide 18 a 19.5 cm de llargu. La so cabeza ye negra con un pescuezu blancu. Esta especie ye similiar a la pita encapuchada ("Pitta sordida"), que ye predominantemente verde con un llurdiu azul na nala. La parte inferior de l'ave ye de color blancu azuláu con un puntu negru nel banduyu volviendo'l plumaxe color escarlata na parte baxa del abdome y les coberteras. Los mozos tienen colores tenues.
Anque esta especie puede volar, típicamente prefier permanecer nel suelu. Atopa la so comida nel suelu del monte y ésta componse d'invertebraos como insectos y cascoxos, anque tamién pequeños llagartos.
La pita de Mindanao ye una especie reinal de les Filipines, onde puede atopase nes islles de Sámar, Leyte, Bohol y Mindanao. La población foi siempres escasa y solu presente en llugares amenorgaos. Dende 1980, esta ave solo alcuéntrase en tres sitios: nel Parque Nacional Rajah Sikatuna na isla de Bohol, amás Bislig y Zamboanga en Mindanao. L'hábitat de la pita de Mindanao son les zones de baxa altitú y montes secundarios con una notable (pero inesplicable) preferencia escontra hábitats con suelos de piedra caliar y fenómenos kársticos.
La especie tien dos subespecies:
Platyrinchus leucoryphus
El picoplano alirrufo, picochato alirrufo, picu chatu de nales bermeyes, picochato chicu, o picochato grande (Platyrinchus leucoryphus), ye una especie qu'integra'l xéneru "Platyrinchus", de la familia Tyrannidae. Esta ave distribuyir nel centru-esti de América del Sur. 
Estender pol sudeste del Brasil, dende São Paulo y Espírito Santu escontra'l sur, llegando al este del Paraguái, y l'estremu nordés de la Arxentina, nel parque nacional Iguazú, estremu norte de Misiones, país onde ye bien raru. 
Esta especie monotípica describióse orixinalmente por Wied nel añu 1831, sol mesmu nome científicu. La so localidá tipu ye: «Itapemirim, Espírito Santu, Brasil». Les relaciones d'esta especie con otros integrantes del xéneru entá nun son clares.
Ploceus bannermani
El texedor de Bannerman (Ploceus bannermani) ye una especie d'ave na familia Ploceidae. Alcuéntrase en Camerún y Nixeria. El so hábitat natural son les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales. Alcuéntrase amenazáu por perda d'hábitat.
Ploceus burnieri
El Texedor de Kilombero (Ploceus burnieri) ye una especie d'ave na familia Ploceidae.
Ye endémica de Tanzania.
El so hábitat natural son los banzaos.
Ploceus flavipes
El Texedor patigualdo (Ploceus flavipes) ye una especie d'ave na familia Ploceidae.
Ploceus megarhynchus
El texedor de Finn (Ploceus megarhynchus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia "Ploceidae" que vive nel norte del subcontinente indiu.
La especie describióse por Allan Octavian Hume a partir d'una amuesa llograda en Kaladhungi, cerca de Nainital; siendo darréu redescubierta en Terai, cerca de Calcuta, por Frank Finn. Oates llamar "la baga del esti" en 1889, y Stuart Baker llamar “Baga de Finn” na segunda edición (1925) de la Fauna de la India británica.
Reproduzse de mayu a setiembre. Constrúin el nial nel visu de los árboles o en cañes. El nial ye d'una estructura distinta al d'otres especies de texedores que s'atopen na India, pero como n'otru texedores, ta formáu por tires delgaes de fueyes y cañes. Estes tires alcuéntrase en tol interior del nial, a diferencia de los demás texedores, que namái bordien el suelu del nial. Los machos tiren les fueyes del árbol de anidamiento, faciendo'l nial globular claramente visible.
Atopar nos valles del Ganges y del Brahmaputra, especialmente a los pies del Himalaya, na India y Nepal, anque tamién hai una población nel delta del Ganges na frontera con Bangladex.
Ta clasificáu na categoría de especie vulnerable na Llista Colorada de la UICN.
== Subespecies conocen dos subespecies, la de la zona de "Kumaon", y la "salimalii", de Terai oriental:
Ploceus subpersonatus
El Texedor de Loango (Ploceus subpersonatus) ye una especie d'ave na familia Ploceidae.
Alcuéntrase en Angola, El Congu, República Democrática d'El Congu, y Gabón.
Los sos hábitats naturales son los montes secos, sabanes seques, y banzaos tropicales y subtropicales.
Envalórase la so población ente 2,500 y 10,000 exemplares, polo que-y la considera una "Especie Vulnerable"
Poecilotriccus luluae
El titirijí papamoscas de Lulu o titirijí papamoscas de Johnson (Poecilotriccus luluae) ye una especie d'ave na familia "Tyrannidae". 
Mide 10 cm de llargor. La cabeza ye de color coloráu caoba, con una banda corita nel pescuezu y la nuca, siguida d'una banda blancucia delgada; el plumaxe del envés y la grupa ye verde oliva; la parte cimera del pechu ye oliva amarellentáu y l'inferior y el banduyu son de color ocre; les coberteras alares con puntes pequeñes color ante; les secundaries internes y terciaries con redes internes fuscas y con redes esternes marielles; les demás secundaries, les primaries y timoneres fuscas corites, con cantu esterior estrechu oliváceo.
Atopóse ente los 1.829 y 2.200 m de altitú Ye reinal en carbes húmedes, xeneralmente cerca del bambú, de la sierra d'Amazones y San Martín nel norte de Perú. Ta amenazada por perda d'hábitat y arriendes d'ello, la BirdLife International y la UICN considerar vulnerable.
Foi conocíu de volao como Titirijí de Lulu, pero tres la muerte de Ned K. Johnson, una de les persones responsables de la descripción d'esta especie en 2001, el nome foi modificáu a Titirijí de Johnson pola AOU. Tres el treslláu d'esta especie del xéneru de "Poecilotriccus" al de "Todirostrum", encamentóse'l cambéu del nome pol de Titirijí Papamoscas.
Pomarea dimidiata
El monarca de Rarotonga (Pomarea dimidiata), o Kākerōri n'idioma local, ye una especie d'ave na familia Monarchidae. Ye reinal de les islles Cook.
Por diversu motivos ye un ave bien estraña, ye la única especie d'ave que pasa por mudes socesives del so plumaxe al dir creciendo de naranxa a naranxa gris a gris puru al algamar el maduror a la edá de 4 años. Por causa de habitar islles tropicales, la so mira de vida ye desaxeradamente llarga pa un ave que pesa solo 22 gramos, con una tasa de sobrevivencia como adultu del 85 al 89 porciento, una mira de vida de 7 a 9 años, y una mira de vida máxima rexistrada nun programa de anillado empezáu a mediaos de la década de 1980 d'unos 24 años. Estes carauterístiques son comparables coles de grandes aves paserinas australianes tales como'l ave llira sobeyosa o'l pergolero satinado y representen mires de vida diez vegaes más enllargaes que les que tienen aves cantores holárticas similares. Esta llonxevidá desaxeradamente enllargada pue ser la esplicación de la presencia de ayudantes del nial nuna familia na que felicidá característica alcuéntrase ausente n'otres especies: los machos yá son fértiles a la edá de 1 añu, pero na práctica nun se reproducen hasta qu'algamen los 4 años d'edá.
Pomarea iphis
El monarca de Uahuka (Pomarea iphis) ye una especie d'ave na familia Monarchidae.
El monarca de Uahuka mide unos 17 cm de llargu. La so nala mide unos 9,3 cm. Nos machos adultos, cabeza, llombu, grupa, cola de les nales, mantu cimeru ye d'un tonu negru con un tinte verdosu. El plumaxe ye escuru. Les plumes secundaries y sobremanera les plumes de la cola tienen un rellumu de color verde escuru. Les plumes timoneres son de color negru. La parte baxa del pechu, el banduyu y los lladrales tán cubiertos de plumes negres y blanques mates mistes, que dan al plumaxe una apariencia motuda bocayona. L'iris ye de color marrón, el picu negru con un tinte azuláu cerca de la base. Les pates son de color negru sarriu.
Na fema adulta la cabeza y el pescuezu son oliva marrón con delles plumes esvalixaes na frente, la corona y alredor del güeyu. La parte trasera, costazu y rabadilla son marrón canela. Los muelles son de color marrón oliva con cantos esteriores de color mariellu-marrón estreches. Les plumes tienen cantos interiores ablancazaos y les plumes secundaries cantos interiores y final ablancazaos. Les plumes timoneres son oliva marrón con amplios cantos de color mariellu-marrón y puntos. El banduyu ye ablancazáu. Les mexelles y el gargüelu son de color negru veteado. El lladrales, el pechu y debaxo de la cola son de color mariellu-marrón.
Ye reinal de la polinesia francesa. Los sos hábitats naturales son los montes secos subtropicales o tropicales, montes baxos húmedos subtropicales o tropicales, zones arbustives húmedes subtropicales o tropicales, y los plantíos.
Poospiza cinerea
La monterita cabeza negra (Poospiza cinerea) ye una especie d'ave de la familia Thraupidae. Ye endémica de Brasil. El términu "cinéreo" fai referencia a la so coloración ceniza. El so hábitat natural son los pacionales de tierres baxes subtropicales o tropicales. Alcuéntrase amenazada pola perda del so hábitat.
Prionops alberti
El prionopo crestigualdo ("Prionops alberti") y una especie d'ave na familia Prionopidae, enantes allugáu na familia Malaconotidae.
Ye reinal de la República Democrática d'El Congu. El so hábitat son les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales. Alcuéntrase amenazáu por perda d'hábitat.
Procnias nudicollis
El páxaru campana o guyra campana (Procnias nudicollis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cotingidae. Distribúise per Paraguái, Arxentina, Brasil y Perú. El so hábitat natural son les selves subtropicales y tropicales húmedes baxes. Ta amenazada pola perda d'hábitat y pola caza intensiva pal mercáu de mascotes. El páxaru campana ye l'ave nacional del Paraguái dende l'añu 2004.
Tien pates grises con plantiyes amarellentaes, güeyos llaterales col iris casi negru. Ente machu y fema esiste una marcada diferencia morfolóxica, difiriendo enforma en tamañu y color. Esta diverxencia dar al cumplir un añu de vida y algamar el maduror sexual. 
El machu mide 28 centímetros y pesa 200 gramos, ye ablancazáu con árees ensin plumes na cara y el gargüelu, la piel ye de color celeste verdosa. La fema mide 26 centímetros y pesa 150 gramos, tien la cabeza cenicienta, l'envés verde oliva y amarellentáu el banduyu. A los trés años d'edá, tien el plumaxe d'adultu. Reproduzse en primavera y branu. 
Reproduzse en branu y primavera cuando la fema ye atraida pol duce cantar d'un machu adultu pal apareamiento. Depués d'apariase constrúin un nial probe d'aprosimao 16 cm de diámetru nes cañes abiertes d'un árbol a un altor que varia de 5 a 7 metros d'altor pa depositar l'o los güevos (xeneralmente nun superen los 1 o 2 güevos) que son ovalaos y de color marrón acoloratáu.
El periodu d'incubación de los güevos ye de 23 díes. Cuando estos nacen solo la fema encargar de curialos, alimentalos y llimpiar el nial.
Esta especie aliméntase de frutes ya invertebraos. Tien especial predilección polos frutos de les Lauracees. Amás de la dieta frugívora (drupas y bayes), posiblemente lo principal de la so dieta diaria consista en bárabos d'insectos, insectos adultos y moluscos (cascoxos pequeños y llimiagos arborícoles), pero predomina la dieta frugívora en forma absoluta. 
Suel escoyer a les sos preses una per vegada, cazándoles en vuelu pa depués posase y taramiales. Como adaptación pal vuelu llixeru, regurgita les granes mayores. 
Polo xeneral prefier comer frutes riques n'aceites y proteínes. Foi reparáu comiendo'l frutu del palmito.
Nel añu 2004, el Páxaru Campana foi designada "Ave Nacional" de la República del Paraguái, onde ye conocíu tamién pol so nome en guaraní, "guyra campana". Mora nos montes de la Rexón Oriental, más precisamente nos departamentos de Amambay, Canindeyú y Alto Paraná, magar que cazadores furtivos faen apeligrar la so supervivencia. 
L'ave tamién da nome a la mundialmente conocida polca paraguaya en arpa, compuesta orixinalmente pol músicu caazapeño Carlos Talavera, quien foi reconocíu por APA (Autores Paraguáios Asociaos) como compositor de dichu tema nel Festival del Ykua Bolaños del añu 2011. El gran músicu guaireño Félix Pérez Cardozo, tando en Arxentina, tuvo que rexistrala al so nome so autorización de Talavera, yá que nun se-y dexaba la radiodifusión de cantares ensin rexistrar.
La lleenda del páxaru cunta qu'en dómina de la colonización española n'América del Sur, asesinaron a un monxu y quemaron el monesteriu. El campanariu derrumbóse pero la campana siguió tañendo misteriosamente. La campana entós foi convertida nel páxaru campana.
"Glockenvogel" (páxaru campana n'alemán) ye'l títulu d'un preludiu pa pianu escritu en 2008 pol compositor arxentín Juan María Solare.
Procnias tricarunculatus
The campaneru coloráu, calandría o campaneru tricarunculado ("Procnias tricarunculatus") ye una especie d'ave de la familia Cotingidae, que s'atopa en Costa Rica, Hondures, Nicaragua y Panamá.
Ye un migrante altitudinal. Na dómina reproductiva vive nos niveles alto y medio del monte húmedu de monte, ente los 1.200 y 2.100 m de altitú. Fora de la dómina reproductiva puede xubir hasta los 3.000 msnm y baxar a les tierres baxes a 600 m d'altitú, visitando montes secundarios, árboles altos de zones semiabiertes cerca de los montes mayores.
Mide ente 26 y 31 cm de llargor. El plumaxe del machu ye de color castañu acoloratáu ablondu brillante, cola cabeza, el pescuezu, la nuca y la parte cimera del envés y del pechu blancos y alredor de los güeyos una franxa corita. Presenta trés llargues barbes carnoses negres que cuelguen de la base del picu. Les femes son más pequeñes, nun tienen barbes; el plumaxe del so envés ye de color oliváceo, con marxes amarellentaes nes plumes; les partes inferiores son amarellentaes con rayes verde oliva.
El machu na temporada de cría emite un llamáu "boinj" de gran resonancia, que puede escuchase hasta 0,5 km. de distancia o más, de cutiu precedida por xiblíos caltriantes o tañimientos. Les investigaciones de Donald Kroodsma demostraron qu'apriende'l so cantar y modifícalo a lo llargo de la so vida.
Aliméntase de frutos.
El machu ye territorial y nel so territoriu empieza'l cortexu con cantares múltiples y vuela del ente dos rames a una empieza de 2a 5 m y pósase cantando na parte final de la caña onde s'atopa la fema, a cierta distancia d'ella; depués el machu vuela lateralmente percima y la fema camina lateralmente sobre la caña y allúgase onde s'atopaba'l machu, que se posa nel llugar ónde s'atopaba la ella, pa depués apariase. El nial ye construyíu pola fema.
Progne cryptoleuca
La golondrina cubana (Progne cryptoleuca) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los hirundínidos (Hirundinidae). Ye nativu de Aruba, Antilles Neerlandeses, Cuba y Estaos Xuníos. El so hábitat consiste de monte de manglar tropical y subtropical, carbes, pacionales y árees urbanes. Nun tien subespecies reconocíes.
Progne murphyi
La golondrina peruana o golondrina negra peruana (Progne murphyi), ye una especie qu'integra'l xéneru "Progne", de la familia Hirundinidae. Esta ave distribuyir nel centru-oeste de América del Sur. Ye una especie infrecuente, y pocu conocida, polo qu'el so estáu de caltenimientu ye «Vulnerable». 
Estiéndese dende poles rexones costeres del océanu Pacíficu, dende'l noroeste del Perú hasta l'estremu norte de Chile. 
Habita en oasis en valles y quebraes arrodiaes d'árees desérticas.
Sábese bien pocu sobre la so bioloxía y ecoloxía. Aliméntase d'insectos que prinda en vuelu. Créese qu'añeren en furacos en cantiles, árboles o edificios, anque les colonies descubiertes presenten los sos niales construyíos en paredones de piedra o fuécares salitroses. Realiza localmente movimientos post-reproductivos, lo que fai que nel sur del Perú amóntense'l so númberos ente xineru y abril.
Esta especie monotípica describióse orixinalmente por Frank Chapman nel añu 1925, sol mesmu nome científicu. La so localidá tipu ye: «cerca de Baltara, mariña del noroeste del Perú». 
Mientres bona parte del sieglu XX, foi considerada por dellos autores una subespecie de "Progne modesta".
Según dellos autores forma una superespecie con "Progne modesta", "Progne subis", "Progne dominicensis", "Progne cryptoleuca", "Progne chalybea", "Progne elegans", y "Progne sinaloae". 
Ye una especie infrecuente, y pocu conocida, polo qu'el so estáu de caltenimientu ye «Vulnerable». La so población amuesa un enclín decreciente. Los avistamientos foron namái nun númberu bien amenorgáu de localidaes, y polo xeneral vense namái pequeñes bandaes. Ye por esta razón que s'envalora un total poblacional baxu, con númberos que van dende un mínimu de 3500 a un máximu de 15 000 individuos adultos.
Progne sinaloae
La golondrina sinaloense o golondrina grande bicolor (Progne sinaloae) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Hirundinidae (golondrines) que se distribúi dende'l norte de Méxicu hasta Guatemala y por fuerza en Belize.
Esisten pocos datos sobre l'estáu de les sos poblaciones. La so área de distribución inclúi l'oeste de la Sierra Madre Occidental, dende Sonora hasta Nayarit. Conozse que ye de vezos migratorios y pasa l'iviernu nos estaos del sur de México, según en Guatemala (El Petén) y Belize, anque nun se conoz bien la llende de la distribución iverniza. La Xunión Internacional pal Caltenimientu de la Natura clasificar como una especie vulnerable.
Mide de 17 a 19 cm. El machu ye negru azuloso, similar a la golondrina grande corita ("Progne subis"), pero col banduyu y les plumes cobertoras inferiores de la cola blancos. La fema ye parda col banduyu blancu, paecida a la fema de "Progne chalybea"
Habita en zones montiegues de pinu-encino o de coníferes, en rexones altes serranes cimeres a los 1000 m snm. Tamién se reportó n'árees urbanes. Nel iviernu, hasta onde se sabe, habita en zones tropicales. 
Psarocolius cassini
La filomena chocoana, filomena del Baudó o conoto de mantu castañu ("Psarocolius cassini") ye una especie d'ave de la familia "Icteridae", endémica de les tierres baxes aledañas a les serranías del Baudó y los Saltos, nel Topetó, Colombia.
Vive nel monte húmedu, en planicies ente'l nivel del mar y los 365 m de altitú, con preferencia polos montes sobre suelos arenosos.
En promediu, el machu mide 46,5 cm de llargor, la fema 40 cm. Presenta un parche de piel desnudo rosáu en cada mexella. El plumaxe de la corona, la nuca la graganta, el pechu y el banduyu, ye negru. L'envés, los lladrales y les nales zarraes son de color castañu. La primaries tienen puntes corites. La cola ye de color mariellu llimón con plumes centrales negres. El picu ye cónicu, negru, con punta de color anaranxáu.
Aliméntase de frutos y insectos. Busca alimentu en grupos de 2 a 10 individuos, na canopia, dacuando en bandes mistes con "Psarocolius wagleri".
Pseudocalyptomena graueri
El eurilaimo de Grauer (Pseudocalyptomena graueri), tamién conocíu como picu anchu verde africanu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Eurylaimidae, y monotípicu nel xéneru Pseudocalyptomena. El so nome común conmemora al zoólogu alemán Rudolf Grauer, quien recoyó especímenes d'hestoria natural nel Congo Belga.
El barón Walter Rothschild, quien describió esta especie, considerar un papamoscas namái similar superficialmeente a los eurilaimos asiáticos del xéneru "Calyptomena", d'ende'l prefixu pseudo o «falsu» "Calyptomena". Agora paez que se trata d'un eurilaimo real, unu de los pocos representantes africanos d'una familia principalmente asiática.
Habita nos montes montanos húmedos tropicales, y ye reinal de los montes del rift Albertino de la República Democrática d'El Congu y Uganda. En Uganda, ye un raru residente n'altitúes de 2100 a 2200 metros nel Monte Impenetrable de Bwindi.
Pycnonotus xantholaemus
El bulbul gorgigualdo (Pycnonotus xantholaemu) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pycnonotidae reinal de subcontinente indiu meridional. Alcuéntrase en hábitats de carbes nes llombes serrapatosu y predresu, munches de les cualos tán amenazaes pola esplotación de canteres de granitu. Dacuando confundir col bulbul cejiblanco ("Pycnonotus luteolus") porque les sos árees de distribución se superponen pero puede estremase pela so cabeza y gargüelu marielles. El cantar d'esta especie ye bien similar al del bulbul cejiblanco.
El bulbul gorgigualdo tien la cabeza, el pescuezu, les coberteras infracaudales y les puntes de la cola de color mariellu. La so cabeza ye de tonos llisos, ente que'l so pechu y banduyu se difuminan en tonos grises y el so envés ye de color verde oliváceo. Asemeyar al bulbul cejiblanco, pero ésti tien una llista superciliar y nun tien el gargüelu mariellu. Los machos y les femes son similares nel plumaxe.
El nome de Konda-fradadura-Pigli en telugu foi señaláu por Thomas Caverhill Jerdon.
El so hábitat son les llombes predreses cubiertes de carbes na mayor parte de los Ghats orientales y el centru del subcontinente indiu, anque tamién la atopa en dellos llugares de los Ghats occidentales. La distribución ta estazada y les poblaciones locales movilizar a hábitats montascosos que la so caltenimientu ye motivu d'esmolición. Munchos d'estos montes montanos tán amenazaos pola esplotación de canteres de granitu, quemes forestales y el llendo. Tamién sumió de zones onde enantes habitaba.
Dellos llugares onde se reparó esta especie son les llombes Nandi, llombes Horsley, Gingee, Yercaud y les llombes Biligirirangans. La especie tamién foi reparada en delles partes de los Ghats occidentales, incluyendo'l Anamalais. Créese que nel llende norte de la distribución puede tar nes llombes Nallamala pero abarrúntase que la distribución de la especie puede estendese escontra'l norte de los Ghats orientales de Orissa.
Xeneralmente ye un ave cobarde y escuéndese dientro de les carbes, con frecuencia la so presencia ye detectada polos sos repentinos llamaos carcajeantes, similares a los de "Pycnonotus luteolus". Aliméntase d'insectos y bagues de delles especies de plantes de carba qu'inclúin "Lantana camara", "Securinega leucopyrus", "Toddalia asiatica", "Erythroxylon monogynum", "Solanum indicum", "Santalum album", "Ziziphus", "Ficus benghalensis", "Ficus ñervosa", "Ficus montana", "Canthium dicoccum" y "Phyllanthus reticulata".
La temporada de apareamiento ye de xunu a agostu. El nial ye construyíu na bifurcación d'un pequeñu árbol. La fema pon dos güevos que eclosionen a los 20 díes y los pitucos pueden volar 13 díes más tarde.
Pycnonotus zeylanicus
El bulbul cabeciamarillo (Pycnonotus zeylanicus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pycnonotidae nativa de Brunéi, Indonesia, Malasia, Myanmar, Tailandia y Singapur.
El bulbul cabeciamarillo mide 28 cm de llargor. La cabeza ye color mariellu doráu con una franxa negra travesando'l güeyu y un parche mariellu doráu na mexella, un pescuezu blancu y a partir de les mexelles apaecen llinies blancucies. L'envés y la cola son de color marrón escuru, les nales son de color ceniza y les plumes primaries tienen tonos verde oliva. Los lladrales alredor del pechu y cuerpu varien de color marrón a gris, les partes inferiores son de color gris. El picu ye negru, los pies son de color gris plomizu, l'iris ye de color marrón acoloratáu. Dambos sexos son similares, anque la fema ye más pequeña. 
La área de distribución entiende les islles de Sumatra, Borneo y Xava n'Indonesia, pero tamién zones de Malasia y Thailandia. Los sos hábitats son zones de maleza y parrotales de los tugais cerca de los ríos y charcos. Por cuenta del so melodiosu y gorjeante cantar, frecuentemente ye prindáu, y vendíu illegalmente n'otros países. Por tal motivu convirtióse nuna especie vulnerable nel Sudeste Asiáticu.
El bulbul vive en pequeños grupos de cuatro o cinco páxaros, dacuando más. Aliméntase de frutes, especialmente bayes. Tamién s'alimenta d'insectos, anque nun llogre cazalos en vuelu consigue capturalos a picotazos na xamasca del suelu.
Mientres el apareamiento realiza movimientos ríxidos y curtios y saltos escontra alantre. El cantar de les femes llindar a acompañar el llamáu en voz alta emitíu pol machu, o siguir si ésti detiense.
La especie tien críes a lo llargo del añu. Constrúi un nial en forma de copa con raigaños, fueyes y ramines sobre les cañes baxes d'árboles y parrotales. La fema guara dos a tres güevos, que eclosionen dempués de 16 díes d'incubación.
Rhegmatorhina gymnops
El formigueru ojicalvo o formigueru de güeyos pelaos (Rhegmatorhina gymnops) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae endémica de les viesques húmedes y tierres baxes del norte de Brasil. La so principal amenaza ye la perdida d'hábitat.
Rhipidura malaitae
El abanicu de Malaita (Rhipidura malaitae) ye una especie d'ave na familia Rhipiduridae.
Ye reinal de Malaita nes islles Salomón.
Rhipidura semirubra
El abanicu de la Manus (Rhipidura semirubra) ye una especie d'ave na familia Rhipiduridae.
Ye reinal de les islles del Almirantazgo en Papúa Nueva Guinea.
Saxicola macrorhynchus
La calambiya de Stoliczka (Saxicola macrorhynchus) ye una especie d'ave de la familia Muscicapidae y miembru del xéneru "Saxicola".
Ye reinal del noroeste del subcontinente indiu: India, Pakistán y Afganistán, pero d'estos dos últimos países paez escastase, colo que la so área de distribución acútase anguaño a les rexones de Rajastán y Gujarat. El so hábitat son les zones grebes y semidesiertos de sable. Les sos poblaciones haber en retrocesu, principalmente pola intensificación de los usos agrícoles, tantu por regadíos, como por sobrepastoreo.
Sericossypha albocristata
La tangara coroniblanca (Sericossypha albocristata) tamién denominada pollu de monte (en Colombia), rei del quindío (en Colombia), cuaresmero (en Venezuela), tangara caretiblanca (en Ecuador) o tangara de gorru blancu (en Perú) ye una especie d'ave paseriforme, la única del xéneru monotípicu Sericossypha qu'integra la familia Thraupidae. Ye nativa de la rexón andina del noroeste de América del Sur
Distribuyir pol suroeste de Venezuela (Andes del sur de Táchira); y en Colombia localmente n'Andes orientales (norte de Santander), localmente en dambes fasteres de los Andes centrales (llende ente Caldas y Tolima), Andes occidentales en Antioquia (Xardín) y na parte cimera del valle del Madalena en Huila escontra'l sur al traviés de Cauca y Nariño hasta Ecuador y centru del Perú (Junín).
Habita na canopia y nos cantos de montes montanos, principalmente ente los 1700 y los 3000 m d'altitú. 
Serinus syriacus
El verducu siriu (Serinus syriacus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los frinxílidos (Fringillidae). Distribúise per Líbanu, Israel y Siria. Puede vése-yos volando sobre 1.700 a 1.900 metros d'altitú. Mide de 12 a 13 cm.
Setophaga angelae
La reinita d'Ángela (Setophaga angelae), tamién denominada reinita de monte nana y chipe duende, ye una especie d'ave paseriforme de la familia "Parulidae" endémica de Puertu Ricu, onde ye bien pocu común yá que viv namái en pequeños montes húmedos ente los 370 y 1.030 msnm.
Los exemplares adultos miden de media 12,5 cm de llargor y pesen 8,4 g El plumaxe ye predominantemente negru y blancu tantu nos machos como nes femes. La parte cimera, les nales y la cola son negres con bandes blanques y l'inferior ye blanca con puntos negros. Los güeyos son de color marrón foscu y al so alredor presenten un aníu blancu incompletu, a diferencia de la bijirita negra y blanca "Mniotilta varia", que presenta sicasí una banda blanca continua dende'l picu hasta la nuca sobre cada güeyu. Como n'otres especies de la so xéneru nes Antilles, el so picu ye relativamente llargu y les sos nales curties (53,8 mm) y arrondaes. Los exemplares xuveniles son diferentes de los adultos porque presenten mientres el primer añu un envés verde buxu que camuden pasu ente pasu ente xunetu y ochobre.
Comúnmente alcuéntrase buscando alimentu nel dosel mediu del monte a la gueta d'insectos. Mientres busca comida puede formar grupos xuntu con páxaros d'otres especies.
Utiliza tres tipos de técniques p'atrapar la so presa: l'"espiguéu" ye una forma de caza ente la vexetación realizada por un páxaru en tierra en movimientu o quietu; la "ronda d'acometida" realizada pol páxaru en vuelu; y la "esploración" que consiste en que'l páxaru cava col so picu y busca alimentu nel sustratu, picotiando en forma asemeyada a los pitinos. L'espiguéu, especialmente de les fueyes, ye la técnica qu'usa con más frecuencia ente que la esploración ye la que menos prautica.
El so cantar ye una serie de notes "curties, pronunciaes rápido, más bien poco musicales sobre un tonu, qu'aumenten volume hasta terminar con una serie curtia de sílabes dobles distintes que suenen con tonu llevemente más baxu"; la llamada describióse como un ""chip" únicu, curtiu y metálicu".
El apareyamientu tien llugar ente marzu y xunu. Tanto'l machu como la fema participen de la construcción del nial y na alimentación de los pitucos. El nial constrúyense cerca del tueru d'un árbol sobre cames de fueyes, usualmente de "Cecropia" preferentemente n'árboles de la especie "Bulbophyllum wadsworthii". Escuéndense bien y tán asitiaos ente 1,3 y 7,6 m sobre'l nivel del suelu. Tienen forma de copa y téxense con pequeñes raigaños, cañes y fueyes seques de "Chusquea abietifolia", "B. wadsworthii" o "Panicum maximum". L'interior ye cubiertu con fibres y fueyes seques.
La fema pon 2 a 3 güevos blancos con puntos castañu acoloratáu. Los pitucos reciben como alimento principalmente lepidópteros y ortópetros.
La especie atopóse solamente'n 1968 nel Monte Nacional La Incla y describióse'n 1972. En setiembre de 1989 el Huracán Hugo afeutó los Montes Nacionales de La Incla, Toro Negro y Carite, trés de los cuatro montes nanos onde reparóse na presencia d'esta especie de reinita y dos años dempués una busca realizada en Toro Negro nun permitió atopar ellí nengún exemplar. Investigaciones más recién amosaron que tantu en Toro Negro como en Carite la especie quedó desaniciada. Sicasí les reinitas del monte nanu consolidaron la so presencia en La Incla, onde les midíes de proteición foron eficaces y en 2001 una investigación pudo atopar trés exemplares nel Monte Nacional de Maricao, onde se reparara la especie dende 1972. Otros estudios amosaron que la especie realizó una migración altitudinal del rangu ente 640 y 1.030 al rangu ente 370 y 600 m.s.n.m. onde s'atopen pequeños montes de tabonuco y palu coloráu.L'informe de IUCN de 2000 envaloró una población de 600 individuos adultos.
Trátase d'una pequeña población nun hábitat acutáu polo cual realizáronse importantes esfuerzos de caltenimientu, facilitaos porque l'área de distribución de la especie ta en Montes Nacionales protexíos. Anque les midíes de caltenimientu empezaron a tomase'n 1982 y anguaño la especie nun ta en peligru inmediatu d'estinción, ye vulnerable pol amenorgamientu d'hábitat, los desastres naturales y l'acción de predadores que s'estendió a especies introducíes.
Setophaga cerulea
La reinita cerúlea y chipe cerúleo (Setophaga cerulea) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los parúlidos que vive n'América. Ye una especie migratoria, que cría n'América del Norte y pasa l'iviernu n'América del Sur.
Los adultos miden ente 11 y 12 cm de llargor. Hai evidente dimorfismu sexual y cambeos cola edá, pero non cambeos estacionales nel plumaxe. Los machos tien la cabeza y les partes dorsales predominantemente azul cerúleo. Sicasí, les bandes del pescuezu son blancos, les mexelles pueden tener ciertu tonu abuxáu, y puede haber dalgún esbozu de llinia supraocular blanca. Nel llombu hai rayes negres. En nales y cola hai plumes negres nes partes distales. En cada nala hai dos rayes blanques, y na cola tamién hai dellos llurdios blancos. Les partes ventrales son predominantemente blanques, pero nel pechu hai un collar azul escuru que puede o nun cerrase, y nos bandes preséntense rayes azules o negres.
Les femes tienen la cabeza y les partes dorsales de color verde azuláu. El supercilio ye blancu. Les partes ventrales con mariellu llimón con dellos llurdios escuros a les bandes.
Los xuveniles son similares a les femes adultes.
El chipe cerúleo añera en montes mistos del oriente d'América del Norte. Ye una especie migratoria que viaxa al traviés del Golfu de Méxicu, el Caribe y América Central, pa pasar l'iviernu en montes del noroeste de América del Sur, principalmente nel Cordal de Los Andes.
Setophaga coronata
La reinita coronada (Setophaga coronata), tamién denominada chipe grupidorado, chipe de rabadilla mariella, cigüita mirta, reinita culiamarilla, reinita lomiamarilla, reinita rabiamarilla y bijirita coronada, ye una especie d'ave de la familia de los parúlidos. Distribúese llargamente per América del Norte, y consta de cuatro subespecies, siendo les dos del norte migratories y los dos del sur sedentaries.
Setornis criniger
El bulbul piquilargo (Setornis criniger) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pycnonotidae endémica de les islles de la Sonda. Ye la única especie del xéneru Setornis.
El bulbul piquilargo mide ente 19 y 20 cm de llargu. El plumaxe de les sos partes cimeros ye de tonu castañu uniforme y el de les partes inferiores ye de tonu ablancazáu. Presenta una llista superciliar blanca y llistes oculares y bigoteras corites. Les plumes esteriores de la so cola tienen la punta blanca. Tien un picu gris escuru, llargu y robustu, cola punta en forma de gabitu.
Alcuéntrase namái en selves húmedes de tierres baxes de Borneo, l'este de Sumatra y Bangka. Ta amenazáu por perda del so hábitat.
Sinosuthora przewalskii
El picoloro de Przevalski (Sinosuthora przewalskii) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae endémica de China. El so nome conmemora al esplorador rusu Nikolái Przewalski.
El picoloro de Przevalski ye un páxaru pequeñu (que mide ente 13 y 14,5 cm de llargor total), gordosu y de cola llarga. El so plumaxe ye principalmente de tonos pardu buxos, col pileu, pechu y los llaterales de cabeza y pescuezu más grises, ente que'l so gargüelu y parte fronteru de la cara son de color castañu acoloratáu. Presenta dos llargues llistes pileales llaterales negres. El so picu curtio y ganchudo, similar al de los loros, ye de tonos rosados.
Alcuéntrase namái nuna pequeña rexón del interior de China, ente'l sur de Gansu l'estremu norte de Sichuan, onde ocupa los montes de los montes de la llende oriental de la pandu tibetanu.
Sinosuthora zappeyi
El picoloro encapucháu (Sinosuthora zappeyi) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae endémica del interior de China.
El picoloro encapucháu mide una media de 12,5 cm de llargu. El plumaxe de la so cabeza, pechu, pescuezu y parte cimeru del mantu ye gris. Les plumes del so pequeñu copete eréctil suelen ser daqué más escures y más clares les del gargüelu. El restu de les sos partes cimeros son castañes, con tonos abuxaos na so llarga cola, y el so banduyu ye anteado. Presenta aníos perioculares blancos qu'oldeen colos sos güeyos negros. El so picu ye curtiu y ganchudu, de color anaranxáu cola punta amarellentada.
Alcuéntrase namái nos montes del sur de Sichuan y l'oeste de Guizhou. El so hábitat natural son les zones de carba, como bambúes y rododendros, y los montes de coníferes de los visos de los montes, xeneralmente ente los 2.350-3.450 m d'altitú.
Sitta formosa
El esguilador formosu (Sitta formosa, tamién denominada Callisitta formosa) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sittidae.
Ye un esguilador de gran tamañu, y mide 16.5 cm (6.5 pulgades) de llargor. Escarez de dimorfismu sexual. La so coloración o traces son peculiares: les partes cimeres son negres y azures, enllordiaes de blancu y azul claro na cabeza y alliniaes colos mesmos colores de les plumes de les nales. Les partes inferiores son color naranxa, y la llista superciliar y el gargüelu son ocres. Una llinia ocular escura irregular destaca nel so güeyu. La ecoloxía de la "S. formosa" nun ta dafechu descrita, pero sábese que s'alimenten de pequeños insectos y bárabos qu'atopen nos tueros y cañes d'epífites cubiertes d'árboles na so distribución. La reproducción tien llugar ente abril y mayu; el nial construyir nel furacu d'un carbayu, rododendru, o otru árbol grande. El nial ta fechu de material vexetal y pelos onde l'ave de normal pon cuatro a seis güevos.
Anque la especie alcuéntrase na mayoría de los países qu'integren el Sudeste Asiáticu, ye pocu común a lo llargo de la so distribución (la so población ye marcadamente local). Los niales de la especie predominantemente nos montes montanos nel rangu altitudinal d'ente 950 m (3120 pies) hasta casi 2300 m (7500 pies), afaciéndose un pocu l'altor cada temporada con un descensu d'alredor de 300 m (980 pies) pel hibiernu. El so aparente localización dientro de la so distribución esixe estimaciones rigoroses pa la so difícil población, pero'l so hábitat ta amenazáu pola deforestación y la especie paez tar en cayente. Foi clasificáu como «vulnerable» pola Xunión Internacional pal Caltenimientu de la Natura.
L'esguilador formosu tien plumaxe distintivu. Los sos partes cimeros son negres y azures, y ye de color naranxa nes partes inferiores. El pileu y el mantu cimeru son negros, con rayes de color azul claru y blancu. El escapularios, llombu y ances son azures. Les coberteras cimeres y medies son negres, finamente bordiaos con blancu, formando dos barras estreches na nala; les plumes de vuelu son de color negru y más o menos bordiaos con azul pálido. Les partes cimeres son xeneralmente de color naranxa o canela, pero la llista superciliar y el gargüelu son de color blancu y beige, y nel güeyu destacar por una irregular llinia ocular escura. So la nala, la base blanca de les coberteras primaries oldea coles coberteras grises so la cola. El iris ye de color marrón acoloratáu o marrón escuro y el picu ye negru, pero con un tinte ablancazáu na base de la quexal inferior. Los pies son de color marrón amarellentáu, marrón-oliva o marrón verdoso.
Nun hai dimorfismu sexual. Los mozos son bien similares a los adultos, pero les rayes nel mantu son azules en llugar de blancu. Les coberteras primaries de los menores son, poro, más estrechamente alliniaos col azul, y de normal les partes inferiores son más pálides, especialmente nel pechu. Los adultos realicen una muda completa dempués de la temporada de cría, y considérase que los menores solo faen una muda parcial, na que se sustitúin un númberu variable de timoneres.
El páxaru ye grande en comparanza con otros miembros del xéneru "Sitta", yá que mide alredor de 16.5 cm (6.5 pulgaes) de llargor. La nala plegada mide 98 a 109 mm (3/9 a 4/3 pulg) nos machos y 97 a 100 mm (3.8 a 3.9 pulgaes) nes femes. La cola ye de 48 a 60 mm (1/9 a 2/4 pulg) nos machos y 52 a 56 mm (2.0 a 2.2 pulgaes) nes femes. Les midíes del picu tienen aprosimao 20 mm (0.79 pulg) y 24.9 mm (0.98 pulg) y nel tarsu ye 19 a 22 mm (0.75 a 0.87 pulgaes) de llargor. Nun se conoz el pesu.
Les sitas constitúin un xéneru —"Sitta"— de pequeñes aves paseriformes de la familia Sittidae, que se caractericen poles sos nales curties y estruyíes, de forma cuadrada, con 12 plumes, coles curties, cuerpos compactos, picos apuntiaos bastante llongures y fuertes pies con garres llargues, según el so comportamientu, pol so singular forma de mover la so cabeza al baxar los tueros de los árboles. La mayoría d'el esguiladores tienen partes cimeros grises o azules y una llinia negra que traviesa los güeyos. "Sitta" deriva del nome griegu antiguu pa'l esguiladores (σιττη ["sittē"]). N'inglés "Nuthatch" («esguilador»), rexistráu primero en 1350, deriva de "nut" y una palabra probablemente rellacionaos con "hack", una y bones estes aves escargaten buscando les nueces que guardaron nos resquiebros de los árboles. El xéneru puede ser estremáu en siete subxéneros, de los cualos l'esguilador formosu ("S. formosa") allúgase solo en "Callisitta" , y n'ocasiones la especie, por tanto, ye llamada "Callisitta formosa".
L'esguilador formosu describióse per primer vegada en 1843 pol zoólogu británicu Edward Blyth, d'un espécime qu'esaminó en Darjeeling. El so parentescu con otros miembros del xéneru nun ta claru. El color azul brillante del so plumaxe suxure una comparanza col esguilador azur ("S. azurea"), o otres especies de sitas azulaes como l'esguilador piquirrojo ("S. frontalis"), l'esguilador piquigualdo ("S. solangiae") y l'esguilador filipín ("S. oenochlamys"), pero la so distribución centrada nel Himalaya oriental, y el patrones únicos del plumaxe, ye un argumentu en contra de la hipótesis. Según el Congresu Ornitolóxicu Internacional y Alan P. Peterson, nun s'estrema subespecie dalguna.
En 2014, Éric Pasquet "et a el" publicó una filoxenia basada nel exame d'ADN nuclear y mitocondrial de ventiún especies d'esguiladores. La posición del esguilador formosu dientro del xéneru nun s'estableció con precisión, pos tien una asociación estadística muncho más inferior qu'otros nel modelu. Sicasí, nos afayos de la especie paez más cercanu evolutivamente a trés clados d'esguiladores: dos trepadores que prefieren ambientes predresos, como l'esguilador rupestre occidental ("S. neumayer") y l'esguilador rupestre oriental ("S. tephronota"); especies del grupu "europaea", ente ellos l'esguilador azul ("S. europaea"), l'esguilador siberianu ("S. arctica"), esguilador de les Naga ("S. nagaensis"), l'esguilador de Caxmir ("S. cashmirensis"), esguilador indiu ("S. castanea"), l'esguilador ventricastaño ("S. cinnamoventris") y l'esguilador indochinu ("S. neglecta"); según l'esguilador del Himalaya ("S. himalayensis"), y, poro, l'esguilador birmanu ("S. victoriae"). Estos parientes cercanos son, polo xeneral, toles especies qu'anubren la entrada del so nial con folla.
Les vocalizaciones de "S. formosa" nun son bien conocíes, pero'l so cantar descríbese como «baxu y dulce nel tonu». El so llamáu ye típica d'el esguiladores, y similar al del esguilador azul ("S. europaea"), pero menos estridente. 
El esguiladores formosos alimentar en solitariu, en pareyes o en pequeños grupos de cuatro o cinco especímenes, anque se reparó una inusual xunta de 21 individuos nun árbol en Bután. Frecuentemente participa en bandaes mistes d'especies que s'axunten pa comer, y reparóse sobremanera alimentándose cola cutia nepalesa ("Cutia nipalensis") y l'esguilador piquirrojo ("S. frontalis") —otres dos especies que prefieren alimentase nos tueros de los árboles—. Otros miembros de la bandada d'alimentación encuestaos son el eurilaimo lorito ("Psarisomus dalhousiae"), el drongo de raquetes chicu ("Dicrurus remifer"), la filomena granate ("Oriolus traillii") y la cimitarra cejiblanca ("Pomatorhinus schisticeps").
"S. formosa" aliméntase dende la parte media hasta'l ápiz d'árboles altos, esquiza los tueros y cañes cubiertes d'epífites (líquenes, mofos, orquídees) buscando pequeños insectos, pero tamién prefier les cañes más esternes. En Laos, dellos especímenes foron reparaos alimentándose mientres taben posaos nes cañes mayores d'un árbol "Fokienia" de fueya perenne ("Fokienia hodginsii") —un árbol que con frecuencia ta envolubráu en epífitas—. L'ave describióse por dellos autores como'l más cobarde d'el esguiladores. De dalguna forma difier al de los demás nel so xéneru, yá que n'ocasiones repara colgándose-y pámpana abaxo mientres un tiempu enllargáu y confundir cola topografía de la so redolada. En comparanza con otru esguiladores, la especie describióse actuando «ensin apuros», yá que picotia tueros, liquen y otres epífitas, en busca de preses. El conteníu estomacal d'exemplares chinos recoyíos consistía en escarabayos y bárabos d'insectos.
La reproducción de la especie nun foi bien estudiada. Nel nordés de la India, la temporada de apareamiento ye d'abril a mayu. El nial asítiase fora de la tierra, ente dos y ocho metros d'altor, y con frecuencia construyir nun furacu d'un árbol (vivu o muertu) de carbayu o rododendru, o, dacuando, n'otros árboles de gran tamañu. Los niales construyir con fueyes y corteces, xuníes con pelos, frecuentemente de los aguarones de bambú. Si l'abertura del furacu ye enforma grande, se cementa con folla p'amenorgar el tamañu d'entrada. L'ave pon de normal cuatro a seis güevos blancos, pintaos con llurdios coloraos, y miden 20.8 mm x 15.3 mm (0.82 x 0.60 pulg).
La especie vive nos Himalayes orientales, y foi reportáu en dellos sitios esvalixaos en tol Sudeste Asiáticu, nel noroeste de Vietnam y nel centru de Laos. La so área de distribución estender escontra l'oeste nel nordés de la India, onde foi reportáu vistu cerca de Darjeeling, en Bengala Occidental, pero non dende 1933. Ta presente en Bután, y nos estaos indios de Sikkim (na ciudá de Rangpo), en Megalaya (nes montes Khasi), en Assam (nel distritu de Dima Hasao), nel sur de Arunachal Pradesh, y en Manipur y Nagaland. La so presencia en Bangladex ye incierta pero alcuéntrase más al oeste nel norte de Myanmar, nel Estáu Chin (nos montes montanos de les llombes Chin-Arakan Yoma), la división de Sagaing, nel Estáu Kachin y nel Estáu Shan. Los datos sobre'l páxaru en Laos son erráticos, pero hai informes de avistamientos al norte de Phou Kobo, y de un gran númberu de les especies qu'enviernen nel centru del país, nel prístino ermu de Nakai-Nam Theun. Tamién hai informes de avistamientos nel sureste de la provincia china de Yunán, nel norte de Tailandia y nel noroeste de Vietnam. La so distribución residencial y de crianza envalórase que cubre 376 000 km (145 000 milles cuadraes).
L'esguilador formosu xeneralmente habita nel interior y contorna de montes montanos siempreverdes o semiperennes, anque nel norte de Myanmar que se rexistraron anidaciones n'árboles esvalixaos en zones abiertes. Nel centru de Laos, l'ave alcuéntrase acomuñáu colos "Fokienia" de fueya perenne. Polo xeneral viven n'altitúes de 950 m (3120 pies) y hasta casi 2300 m (7500 pies) mientres les estaciones templaes, pero pueden migrar escontra baxo nel cambéu de temporada. Na India, por casu, la especie pasa'l branu ente 1500 m (4900 pies) y 2100 m (6900 pies), pero nun se reparó mientres l'iviernu a tan solo 335 m (1099 pies) en Sikkim y nel nordeste de Arunachal Pradesh a 460 m (1510 pies) y ente 600 m (2000 pies) y 800 m (2600 pies). En Myanmar, que se repararon a ente 975 m (3199 pies) y 1830 m (6000 pies), en China ente 350 m (1150 pies) y 1975 m (6480 pies), en Laos ente 1950 m (6400 pies) y 2000 m (6600 pies), y en Thailandia la única observación de la especie foi a un altor de 2290 m (7510 pies).
L'esguilador formosu siempres foi raru y bien local a lo llargo de la so distribución, seique por cuenta de los sos requerimientos ecolóxicos bien específicos, anque esto foi cuestionáu como non acorde cola diversidá de hábitats nos que "S. formosa" reparóse. Anque que la especie ta menos amenazada nes altes elevaciones, el so hábitat amenorgóse pola deforestación, por cuenta de la balta y desmonte de montes pa dar pasu a los humanos. Nel centru de Laos y el norte de Vietnam, los árboles del xéneru "Fokienia", que son una fonte conocida d'alimentación y sitiu de anidación del esguilador formosu, collechar pol so altu valor comercial. Una investigación realizada en 2001 indicó una población qu'entiende 2500 a 10 000 adultos, y ente 3500 y 15 000 individuos en total; estos númberos tán en cayente. La especie foi clasificada como «vulnerable» pola Xunión Internacional pal Caltenimientu de la Natura.
Sitta whiteheadi
El trepador corsu (Sitta whiteheadi) ye una especie d'ave paseriforme endémica de los montes de pinu laricio de Córcega.
Ye una especie residente (non migradora) de la isla y añera n'árboles grandes, d'hasta 300 años. Aliméntase d'insectos y granes, principalmente piñones de pinu laricio. Ye capaz d'engatar polos tueros cabeza abaxo, característica propia de los trepadores, y de cazar insectos en vuelu.
El trepador corsu mide 12 cm, ye más pequeñu que l'esguilador azul ("Sitta europaea"), tien la cabeza grande característica d'el esguiladores, cola curtia y picu y garres fuertes. Ye azul buxu nel envés y claro na parte ventral. El machu tien una corona negra y una ceya blanca que dixebra'l güeyu, negru tamién. La fema ye gris na cabeza y alredor del güeyu. Los xuveniles presenten un patrón de plumaxe similar a los adultos pero con colores más apagaos.
Ye una especie territorial y añera en buecos de los tueros de pinos vieyos. La fema pon ente cinco y ocho güevos con llurdios coloraos.
La llamada del trepador corsu ye un "pu-pu-pu" y "hididididididi".
La población componer de cerca de 2000 pareyes. Les sos principales amenaces son les quemes forestales que destrúin el so hábitat y la depredación per parte del picu picapinos. Dende l'añu 2010 esta ave ta catalogada como especie vulnerable pola UICN.
Speirops brunneus
El anteojitos de Fernando Póo (Speirops brunneus)ye una especie d'ave paseriforme de la familia Zosteropidae.
Ye reinal de Bioko (Fernando Póo) (Guinea Ecuatorial). Los sos hábitats naturales son los montes húmedos de monte y manglares tropicales o subtropicales; anguaño alcuéntrase amenazada por cuenta de la so destrucción.
Speirops melanocephalus
El anteojitos del Cameún (Speirops melanocephalus) ye una especie d'ave perteneciente a la dispitada familia Zosteropidae, que puede tar incluyida en Timaliidae. Ye reinal de Camerún. Los sos hábitats naturales son los montes montascosu y húmedu y les carbes allugaos a un gran altor. Alcuéntrase amenazada pola destrucción d'estos biomas.
Sporophila falcirostris
El corbatita picudu (Sporophila falcirostris) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Emberizidae.
Mide aprosimao 11 cm. El machu tien la cabeza, l'envés, les nales y la cola d'un color gris azuláu, pechu y abdome d'un color blancuciu y un llurdiu blancu en caúna de les nales. La fema ye similar pero más pálida.
Aliméntase especialmente de granes que les atopa nos parrotales y les plantes.
Habita en pacionales, carbes y dacuando cerca de ríos y llagunes. En América del Sur alcuéntrase nos países d'Arxentina, Brasil y Paraguái.
Sporophila frontalis
El espiguero pichochó o corbatita oliváceo (Sporophila frontalis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae que vive en Suramérica.
Mide aprosimao 13 cm. El machu tien la frente blanca, rayes blanques enriba y embaxo del güeyu, cabeza, envés, nales y cola oliváceos escuros, pechu y abdome oliváceos escamplaes. La fema y los exemplares nuevos son similares pero nun tienen les rayes blanques enriba y embaxo del güeyu.
Aliméntase especialmente de semilla pero dacuando incorpora bárabos ya insectos a la so dieta.
Pue atopase en Arxentina, Brasil y Paraguái. El so hábitat natural son enllanaes subtropicales húmedes y los montes montaños subtropicales. Esta especie alcuéntrase amenazada pola perda del so hábitat natural.
Sporophila nigrorufa
El capuchín del Pantanal, corbatita negra y ablonda, espiguero negru y crema, o pebidal rojinegro, (Sporophila nigrorufa), ye una especie qu'integra'l xéneru: "Sporophila", de la familia Thraupidae. Esta ave distribuyir nel centru de América del Sur. 
Estiéndese dende'l centru del Brasil hasta l'este de Bolivia, con posibles rexistros tamién nel Paraguái, y un rexistru con calter de vagante pal centru de la Arxentina, na provincia de La Pampa. 
Habita en sabanes y pacionales húmedos.
Sporophila «Iberá»
El capuchín Iberá (Sporophila sp. nov.) —"ibera Seedeater" en inglés— ye una especie de tráupido del xéneru "Sporophila". Esta pequeña ave granívora distribuyir en güelgues del centru de América del Sur. 
La so condición d'especie plena yá foi publicada, magar pa setiembre de 2014 alcuéntrase en prensa la so descripción taxonómica formal, per parte del doctor en Ciencies Biolóxiques Adrián Santiago Di Giacomo, y otros, quien practicaron un rigorosu estudiu per aciu el cual pudo establecese que se trataba d'una especie distinta a los restantes capuchinos, que permanecía entá innominada. 
El machu presenta una corona plomiza, un vultable collar café escuro (tiñíu d'ablondu en dellos exemplares) qu'arrodia a la cabeza, dende la nuca (onde ye angostu o se desdibuja en dellos exemplares) hasta'l gargüelu (onde s'enancha y ye más destacáu) llegando a la metá inferior del picu y de los güeyos, que tienen un finu aníu periocular. El pechu y l'abdome son ocráceos, pudiendo presentar delles plumes tiñíes de canela o blancu. El curtiu y gruesu picu y los güeyos son negros, ente que les pates son corites. Les nales son negres ribeteaes de gris-ocráceo, con un sector blancu na rexón interior media de les remeres primaries. L'envés y la rabadilla son gris-ocráceos, más ocre nel sector nucal que bordia'l collar escuru. La cola ye abuxada a corita. Como asocede cola mayoría de les especies del xéneru, esta tamién presenta dimorfismu sexual, siendo coloríu'l plumaxe nel machu y apagáu nel casu de la fema. 
Magar tien una coloración característica, claramente xebrable d'otros conxéneres, el so canto ye diagnósticu, con pecualiaridades que nun se repiten en nenguna de les restantes especies del xéneru. La grabación del mesmu acompaña a un CD que contién los cantares de les aves del pacional, que acompaña la publicación onde se dio a conocer esta especie, que esibe na so etiqueta una imaxe d'un machu de “capuchín Iberá” en plena emisión del so cantar. 
Demostróse que los taxones integrantes del grupu de los capuchinos diverxeron rápida y apocayá, polo que les señales acústiques representen una función clave en tresmitir la identidá de cada especie, información que ye vital p'amenorgar la hibridación intragenérica, riesgu latente ante lo entá cercanu del eventu que xeneró la so esplosiva radiación y la simpatricidad de los sos territorios reproductivos. D'esta manera, una traza que ye en parte culturalmente heredáu como ye'l cantar ayuda a caltener l'aislamientu reproductivu ente especies qu'habiten n'ambientes bien próximos, solo dixebraes por sutil barreres ecolóxiques y non físiques.
Esta especie ye un endemismu reproductivu del nordeste de la Arxentina, específicamente de la provincia de Provincia de Corrientes Corrientes, nel sector norte de la rexón mesopotámica d'esi país. 
Foi rexistrada na rexón de los esteros del Iberá (cuenca del ríu Paraná vía ríu Corriente) y en bañaos asitiaos al oriente de la mesma, especialmente nos formaos pol valle d'hinchente de la cuenca del ríu Aguapey (cursu fluvial de la cuenca hidrográfica del río Uruguay), con rexistros en dellos departamentos del nordeste correntino: Santo Tomé, San Martín y General Alvear y Ituzaingó.
Al llegar la seronda austral la especie sume, polo que s'abarrunta que, al igual qu'asocede coles demás especies del xéneru que viven na zona, migraría escontra'l norte, envernando na zona centro-norte de Suramérica, nel centru del Brasil, este de Bolivia y seique el norte del Paraguái, tornando a Corrientes na primavera, pa volver reproducise.
Esti capuchín nel branu habita y reproduzse namái n'altes sabanes inundables de paya colorao ("Andropogon lateralis") de más d'un metro d'altor, carentes de llendo del ganáu. L'hábitat qu'utiliza al envernar ye desconocíu.
Les principales amenaces pa esta especie son el sobrepastoreo del so hábitat reproductivu, l'usu xeneralizáu del fueu, el drenaxe de les güelgues onde habita, el reemplazu total del so ambiente por pasturas exótiques o forestaciones comerciales y eventualmente la captura como ave de xaula.
La categorización d'esta la especie propuesta polos investigadores que la estudiaron ye de “vulnerable”, especialmente en razón de que la mesma depende del caltenimientu de les condiciones prístinas del so específicu hábitat pa poder reproducise exitosamente.
Esta especie ye estudiada nel sitiu piloto: Campos del Río Aguapey, sol marcu del proxecto “Pacionales y Sabanes del Conu Sur de Suramérica: iniciatives pal so caltenimientu n'Arxentina” el cual ye co executáu poles ONGs ambientalistas Aves Arxentines y la Fundación Vida Montesa Arxentina (FVSA), siendo financiáu pol Bancu Internacional de Reconstrucción y Fomentu o BIRD (del Bancu Mundial) entidá que remana les directrices del Fondu del Mediu Ambiente Mundial (GEF); cuntando amás col sofitu del Institutu Nacional de Tecnoloxía Agropecuaria (INTA) y la Alministración de Parques Nacionales (APN) de l'Arxentina, encuadrada l'asociación na denominada “Alianza del Pacional”. 
Esta especie comparte los pacionales pajonales y esteros de la cuenca media y superior del ríu Aguapey con un conxuntu completu d'aves globalmente amenazaes o casi amenaciaes: el capuchín pechu blancu ("S. palustris"), el capuchín corona gris ("S. cinnamomea"), el capuchín garganta café ("S. ruficollis"), el capuchín canela ("S. hypoxantha"), el capuchín castañu ("S. hypochroma"), la cachirla dorada ("Anthus nattereri"), la monxina dominicana ("Xolmis dominicanus"), el tordu mariellu ("Xanthopsar flavus"), el cachilo de antifaz ("Coryphaspiza melanotis"), el coludo chicu ("Emberizoides ypiranganus"), el coludo grande ("Emberizoides herbicola"), el pechu mariellu grande ("Pseudoleistes guirahuro"), el yetapá grande ("Gubernetes yetapa"), el yetapá chicu ("Alectrurus tricolor"), el yetapá de collar ("Alectrurus risora"), etc.; amás de mamíferos emblemáticos que sumieron de bastes rexones, como'l venadillo de les pampes ("Ozotoceros bezoarticus leucogaster") y el va enaguar guazú ("Chrysocyon brachyurus"), polo que la proteición que se-y pueda brindar va beneficiar coles mesmes a numberoses especies amenaciaes.
Históricamente, los pacionales de la cuenca del ríu Aguapey utilizáronse namái pal llendo estensivu de ganáu sobre vexetación natural, sol esquema de producción pecuaria del tipu “cría”, por establecimientos d'una superficie media de 5000 hai, pocu apotrerados, de normal con grandes cuadros d'ente 500 y 1000 hai.
Dende l'añu 1995 y gracies a incentivos fiscales como promociones del estáu pa la implantación de forestaciones, aprosimao'l 50 % de los pacionales foi reconvertíu a monocultivos d'ocalitos y especialmente pinos resinosos, en munchos casos frutu de l'acción de grandes empreses internacionales. Magar los terrenes baxos (l'hábitat d'esta especie) nun son naturalmente aptos pa poder llantar árboles comerciales, llograr acondicionar per aciu la sistematización del so drenaxe amás d'alzar camellones, sobre los cualos van asitiase los exemplares.
A los pocos años lo que yera un trupu pacional inundable tresformar nun continuu montiegu que la so densidá per cada hectárea presenta un mínimu de 100 árboles por hai (pa un manexu xiblo-pastoril) hasta'l mayoritariu macizu forestal, con 1100 árboles.
Sía'l que quier la so densidá, en tolos casos la fisonomía del malezal sume por completu, y al nun poder sobrevivir nun ambiente apoderáu densamente por árboles, la totalidá de les especies que vivíen nel primitivu pacional escastar localmente nes tierres ocupaes por esos grandes bloques de montes artificiales de decenes de miles d'hectárees cada unu. Non solo eses poblaciones son afectaes, yá que cola sistematización del drenaxe y la consiguiente alteración del réxime de permanencia de l'agua nel sustrato de los llotes forestaos tamién se perxudica a los pacionales remanentes de los llotes allegantes, yá seya por aceleramientu o por entorpecimiento de los sos drenaxes. Tou ello determina l'amenorgamientu efectivu del hábitat disponible pa la especie, y la so fragmentación en llurdies discontinues.
Ye menester algamar una correcta planificación territorial estratéxica del usu de la tierra pa caltener de manera sustentable una esplotación racional ensin comprometer la supervivencia d'esta y les otres especies amenazaes que nos malezales habiten.
El comerciu illegal como ave de xaula punxo a delles especies del mesmu xéneru en dalguna de les categoríes d'amenaza, magar entá nun se tienen rexistros de que tea afectando a esti taxón.
Sturnella defilippii
El turpial de pechu coloráu mozu (Sturnella defilippii), tamién denomináu loica pampeana, pechu coloráu medianu, soldadito y tordu pechirrojo, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae que vive en Suramérica.
Atopar nos yerbazales y zones de carba d'Arxentina, Brasil y Uruguái.
Ta amenazáu pola perda d'hábitat causada pola espansión de l'agricultura.
Swynnertonia swynnertoni
Swynnertonia swynnertoni ye una especie d'ave paseriforme de la familia Muscicapidae. Ye un propiu d'África. Ye la única especie del xéneru monotípicu Swynnertonia. Nun esisten subespecies reconocíes.
Ye nativu de Mozambique, Tanzania, y Zimbabue. 
El so hábitat componer de monte tropical y subtropical.
Sylvia buryi
La papuda yemenina (Sylvia buryi) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae endémica del suroeste de Arabia.
Atopar nos montes de los montes del suroeste de Arabia Saudita y l'oeste de Yemen. Ta amenazáu pola perda del so hábitat.
Symposiachrus julianae
El monarca de Kofiau (Symposiachrus julianae) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Monarchidae endémica de la isla de Kofiau, nel archipiélagu de Raxa Ampat, perteneciente a Indonesia.
Synallaxis courseni
El pijuí de Apurímac (Synallaxis courseni), tamién denomináu pijuí de Blake ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Synallaxis" qu'integra la familia Furnariidae. Ye endémicu del Perú.
Mide ente 17 y 18 cm y pesa 15 g. Ye de tamañu medianu, abondo espodáu con una cola llarga, escura y graduada. Frente, face y les partes cimeres hasta les cobertoras cimeres de la cola son gris escuru daqué llavaes de oliváceo, con una pálida llista superciliar pos-ocular. La corona y parte trasera del pescuezo son ablondu escuru. Les nales son ablondes con puntes pardu escuru hasta les remiges. La cola ye pardu tisnáu (con tonos d'ablondu apagaos), bien llarga y graduada, d'apariencia apuntiada y con 10 rectrices. El gargüelu ye corita puerca con plumes marxinales gris pálidu conspícuas. Les partes inferiores son gris escuru uniforme, colos lladrales llevemente llavaos de oliváceo. Los xuveniles tienen la corona y envés pardos, con un llurdiu indistintu nel gargüelu y partes inferiores de pardu maciu llaváu. 
Distribuyir nuna rexón restricta nos Andes centrales peruanos, nos faldeos sureños del Neváu Ampay, norte d'Abancay (Apurímac).
Ye localmente común nel sotobosque de cantos de forestas montanas húmedes ente los 2450 y los 3500 msnm. Habita nel mestu enrevesosu de bejucos y bambúes en montes de "Podocarpus" y carbes axacentes.
Foi calificada como “Vulnerable” pol IUCN, por cuenta de que conozse en pocos locales y a que la so pequeña populación total, considerada estable, ye envalorada ente 1000 y 2500 individuos. Si créese que la perturbación y la cayida d'árboles en pequeña escala nel Santuariu nacional de Ampay pue tar causando un amenorgamientu de la población, la especie va poder ser calificada como “En peligru d'estinción” nel futuru. Rexistros n'árees de foresta nublada altamente estazaes y apoderaes pola agricultura indiquen que la especie puede ser tolerante, hasta ciertu grau, a la fragmentación y degradación antropogénica del hábitat.
Los árboles de "Podocarpus" siguen a ser baltaos nel Neváu Ampay. Un gran númberu de persones visiten el santuariu nes fines de selmana y la perturbación ye considerable. El llendo ye otra amenaza, con faciendes de ganáu comunes hasta dientro d'árees protexíes.
Los montes de "Podocarpus" son protexíos en Abancay, según nel Santuariu nacional de Ampay.
== Comportamientu pórtase igual a "Synallaxis azarae" anque nun asoceden xuntes, a pesar de les zones de distribución tar próximes. Asocede solitariu o en pares, saltitando na trupa vexetación, usualmente próximu al suelu; casi nunca con bandaes mistes. Son raramente vistos n'abiertu, mesmu cuando cantando.
Aliméntase d'insectos.
El cantar, executáu a intervalos mientres el día, y de cutiu repitíu interminablemente, ye un agudu “kuh-kwiií”. Con menos frecuencia da una serie de notes “kakakakakaka...”. 
La especie "S. courseni" describióse per primer vegada pol ornitólogu estaunidense Emmet Reid Blake en 1971 sol mesmu nome científicu; localidad tipo «Monte Ampay (Abancay), 2750 m, Apurímac, Perú.»
Dellos autores consideren que forma una superespecie con "Synallaxis frontalis" y "Synallaxis azarae" con base en similaridades de plumaxe y vocalización. La bioxeografía, el hábitat y la vocalización suxuren fuertemente que deriva del postreru. Otra propuesta, considerada improbable, suxure qu'esta especie ta emparentada con "Synallaxis brachyura". Ye monotípica.
Synallaxis fuscorufa
El pijuí de Santa Foína (Synallaxis fuscorufa), tamién denomináu chamiceru serranu (Colombia) o rastrojero serranu, ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Synallaxis" qu'integra la familia Furnariidae. Ye endémica de la Sierra Nevada de Santa Foína, Colombia.
Mide en promediu 17 cm de llargor. Tien casi tola cabeza y el cuerpu de color ablondu (acoloratáu), ye más claru nel banduyu; d'oliva azuláu a buxu nes nales y obispillo.
Vive nos montes, principalmente ente los 2000 y 3000 m d'altitú, pero puede movese ente los 900 y 4.600 msnm. Frecuentemente canta "di-dit-du". Busca alimentu nel sotobosque y cantos del monte, nes cañes ente los 0,5 y 7 m d'altor, en pareya o grupos familiares y dacuando con bandes mistes con otres especies. Ta amenazáu por perda d'hábitat.
Synallaxis hypochondriaca
El curutié grande (Synallaxis hypochondriaca), tamién denomináu pijuí mayor o cola-escayu grande (Perú) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Synallaxis" qu'integra la familia Furnariidae. Ye endémicu de los Andes peruanos.
Mide ente 17 y 19 cm y pesa ente 23 y 26 g. Ye un pijuí grande, de llarga cola, con un gran picu, patrón facial distintivu y prominentes marques pectorales. Esibe una llista superciliar ancha y blanca que s'estiende hasta los llaos de la frente. El lorum y los auriculares son moricos, volviéndose estriaos escontra'l pescuezo. La corona ye pardu apagáu (con tenues estríes pardu amarellentaes nel centru de la frente) volviéndose más pálidu a lo llargo del envés y la rabadilla, les cobertoras de la cola cimera son pardu abuxaes. Les cobertoras medianes y menores son ablondes, con cobertoras grandes más pardes, y cobertoras primaries morenes o corites. Les remiges son moriques con marxes leonadas. La llarga cola pardu escuru ye graduada con 12 rectrices, con astiles llixeramente ríxidos. El gargüelu ye blanca, cola área malar tiñida de crema. el pechu ye blancu con vultable estriáu gris pardu, que se vuelve más prominente escontra los lladrales. Nun hai dimorfismu sexual. Los xuveniles son menos estriaos pembaxo col quexal inferior arrosada. L'iris ye castañu a pardu acoloratáu. El maxilar ye negru azuláu cola punta escura y el quexal negru a pardu escuru. Les pates y deos son gris azuláu. 
Distribuyir nuna restricta zona del centro norte del Perú nel altu valle del ríu Marañón (sur de Cajamarca, estremu suroeste d'Amazones, La Llibertá, norte d'Ancash).
Habita nes carbes montanos secos y montes baxos con árboles de Acacia, ente los 2150 y los 2800 msnm.
Foi calificada como “vulnerable” pol IUCN por cuenta de que na so llindada zona de distribución y poques localidaes onde asocedi créese que la so hábitat ta en declinio. La población total, considerada declinante, ta envalorada en 10000 a 20000 individuos.
Ye bien posible que l'hábitat d'esta especie tea sobre presión. La cuenca del Marañón tuvo cultivada por enforma tiempu y l'hábitat nel valle deterioróse progresivamente. Estiéndense los cultivos p'aceite de palma, la ganadería y l'esplotación forestal, toos series amenaces al hábitat remanente, cola estracción de petroleu como problema potencial futuru.
Nun se conocen. 
Usualmente ye atopáu solitariu, en pareya o en pequeños grupos familiares. Estos grupos usen hasta 3 o 4 niales antiguos como cuartu y probablemente marcación de territoriu, pero nun ta claro cuantos niales el territoriu puede soportar y cualos los efectos d'estos niales na predación.
Son insectívoros. Busquen artrópodos na xamasca trupa o cañes menores, usualmente a 1 a 2 m del suelu, onde raramente baxen pa forrajear.
Los niales son grandes y vultables estructures espinoses feches de palitos que recuerden les de los "Phacellodomus". Son de forma globular o esférica col furacu d'entrada na llateral del nial, o delles vegaes cerca de la base. Una segunda sección ensin forma particular ye parcialmente entretejida cerca del topu de cada nial, pero desconoz la función d'esta segunda sección. Observaciones de grupos familiares suxuren que los xuveniles puedan ayudar nel cuidu de la próxima niarada.
El cantar, usualmente realizáu como parte d'un dúo o grupu familiar, ye un sonoru y rápido cucuxo qu'acelera y desacelera, de notes “tzk” que xuben y baxen, entrepolaes con notes nasales “diu”. Los llamaos inclúin un metálicu “chi-chi” o un más llargu “el to-ter-chi-chi-chi”.
La especie "S. hypochondriaca" describióse per primer vegada pol ornitólogu británicu Osbert Salvin en 1895 sol nome científicu "Siptornis hypochondriacus"; localidad tipo «Malca y Cajabamba, Cajamarca, Perú».
La especie "S. hypochondriaca" foi movida del xéneru monotípicu Siptornopsis a "Synallaxis" acordies col South American Classification Committee (SACC) per aciu l'aprobación de la Propuesta N° 529, siguiendo a Derryberry "et al." (2011), y confirmáu por Claramunt (2014), y el nome científicu camudáu de "Siptornopsis hypochondriaca" al presente, como adoptáu por Clements Checklist 6.9. El Congresu Ornitolóxicu Internacional (IOC) considera a esta especie como Siptornopsis hypochondriaca nun xéneru monofiléticu.
Suxúrese un parentescu próximu con "Synallaxis stictothorax" debíu al patrón de plumaxe y la bioxeografía. Ye monotípica. 
Synallaxis whitneyi
El pijuí de Badea (Synallaxis whitneyi), tamién conocíu como joão-baiano (juan bahiano, en portugués Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Synallaxis" qu'integra la familia Furnariidae. Ye endémica de Brasil.
Mide 16 cm. Paezse enforma con "Synallaxis ruficapilla" con quien nun se sobrepon, pero difier pelos sos partes baxes de color gris escuru. De color ablondu y marrón. Corona, nales y cola ablondes. Partes cimeros marrón intenso con tintes oliváceos. Llista superciliar pos-ocular marrón amarellentao brillante, y face gris escuru. Gargüelu gris motuda de claru, escureciendo hasta l'abdome gris escuru, con tintes marrones.
Distribuyir pol este de Brasil, nel interior y sur de Badea y nordés de Mines Gerais.
Habita a altitúes ente 750 a 1200 msnm na Viesca atlántica montana y aparentemente tolera montes secundarios y cantos de floresta. 
Foi calificada como “Vulnerable” pol IUCN, por cuenta de que la so zona de distribución ye bien pequeña y a que la so populación, envalorada ente 1000 y 2499 individuos paez tar tornando rápido por cuenta de la perda de hábitat.
=== Amenaces En Serrar de Ouricana, los montes han virtualmente sumíu por cuenta de la espansión de los pastajes y cultivos. Permanecen unos pocos fragmentos de floresta, de propiedá privada, que tán so presión de deforestación y quemes abasnar d'árees cultivaes. En 1999, el mayor fragmentu remanesciente, de cerca de 3 Km² fuera llargamente destruyíu y la sobrevivéncia d'esta especie nesa área yera altamente cuestionable. Quema illegal de carbón vexetal y llimpieza de florestas foron reparaes inclusive nel parque nacional de la Chapada Diamantina, otru de los pocos locales onde s'atopa la especie.
Asocede nel parque nacional de la Chapada Diamantina nel estáu de Bahia que, a pesar d'área protexida, nun ufierta proteición "de facto".
Los sos vezos son bien asemeyaos a "S. ruficapilla", a pesar que paez tar muncho menos rellacionáu a bambuzales qu'ésta.
En pares o en families, busquen alimentu acompañando bandaes mistes, principalmente nel sotobosque. Revuelve la xamasca, ramasca y pulgu d'árboles de forma acrobática a procurar d'insectos.
El cantar ye un de cutiu rápido y repitíu par de notes nasales, delles vegaes sonando atropellaes, principalmene cuando dambos miembros de la pareya tán vocalizando; nun tien el mesmu patrón distintivu de "S. ruficapilla".
La especie "S. whitleyi" afayóse en 1992 en Serrar de Ouricana, cerca de Boa Nova, esti de Badea, Brasil, y descrita polos ornitólogos brasileños José Fernando Pacheco y Luiz Pedreira Gonzaga en 1995. Foi descrita como nueva pa la ciencia sol nome "Synallaxis whitneyi"; primeramente pensaba sese un sinónimu de "S. cinerea" (según Remsen 2003) pero'l nome "whitneyi" foi recolocado pol SACC (2006).
Ye monotípica. Forma una superespecie con "Synallaxis ruficapilla" y "Synallaxis infuscata"; dellos autores suxurieron qu'esta superespecie ta más llueu rellacionada con "Synallaxis frontalis", "Synallaxis azarae" y "Synallaxis courseni" con base en similaridades de plumaxe y vocalización.
Syndactyla ruficollis
El ticotico cuellirrufo (Syndactyla ruficollis), ye una especie del xéneru "Syndactyla", nel cual les sos especies son conocíes vulgarmente col nome de ticoticos. Habita en montes húmedos y selves de monte de América del Sur. Esta ave pertenez a la familia Furnariidae. 
Distribuyir en selves de monte de Ecuador, n'El Oru y Loxa, según tamién nel noroeste del Perú, en Cajamarca, Lambayeque, Piura, y Baltes.
Tachycineta euchrysea
La golondrina dorada (Tachycineta euchrysea), ye una especie d'ave del xéneru "Tachycineta", de la familia Hirundinidae. Distribuyir en de América del Sur.
Esta especie distribuyir en delles islles del mar Caribe: Xamaica, y La Española, tantu en Haití como en República Dominicana. Esta golondrina habita xeneralmente n'escamplaes de montes, o sabanes, cerca de l'agua. 
Esta golondrina aliméntase principalmente d'insectos voladores. De normal atópense en pareyes o en pequeños grupos. El so nial asitiar nel buecu d'un árbol, o ente roques o estructures artificiales. Constrúi'l so nial, con plumes y delles fibres vexetales; ellí la fema guara los sos blancos güevos. 
Esta especie describióse orixinalmente por Philip Henry Gosse nel añu 1847, sol nome científicu de: "Hirundo euchrysea". La so localidá tipu ye: «A gran altor en montes del centru de Xamaica».
Nel pasáu asitió-ylo en dos xéneros propios: "Lamprochelidon" o "Kalochelidon", sicasí, los estudios d'ADN indiquen una estrecha relación con "Tachycineta cyaneoviridis" y "Tachycineta thalassina". 
Les especies: "Tachycineta leucorrhoa", "Tachycineta bicolor", "Tachycineta albilinea", "Tachycineta stolzmanni", "Tachycineta albiventer", y "Tachycineta meyeni" , dacuando son asitiaes nun xéneru separáu: "Iridoprocne", pero estudio de los sos ADN indiquen una estrecha relación d'estos taxones col clado formáu por: "Tachycineta thalassina", "Tachycineta euchrysea", y "Tachycineta cyaneoviridis", y poro, l'agrupamientu de toos nun solu xéneru.
Esta especie subdividir en 2 subespecies:
Tangara campanuda
La tangara sietecolores (Tangara campanuda) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae que vive en Brasil. Estudios de xenética molecular, suxuren qu'esta especie y Tangara seledon sían especies hermanes y formen un clado monofiléticu con Tangara cyanoventris, Tangara cyanocephala y Tangara desmaresti. 
Esta especie d'ave ye reinal de Brasil, distribuyir por (Paraíba, Pernambuco y Alagoas).
Tangara meyerdeschauenseei
La tangara coroniverde o tángara de gorra verde (Tangara meyerdeschauenseei) ye una especie d'ave paseriforme na familia "Thraupidae" que vive en América del Sur. El so nome específicu conmemora al ornitólogu Rodolphe Meyer de Schauensee.
Ye reinal nos cantos del monte y xardinos n'altitúes de 1450-2200 m en Puno, Perú, y La Paz, Bolivia. Ye abondo común y posiblemente estensu, pero la so diminuta distribución llevó a ser evaluáu como vulnerables por BirdLife International y la UICN. 
Paezse abondo al común "tangara cayana", pero'l so mantu ye azul (machu) o verde (fema), y la so corona ye de color beige. 
Tangara peruviana
La tangara dorsinegra (Tangara peruviana) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae. Cuando se describió per primer vegada creyóse equivocadamente que yera orixinaria del Perú, polo que lleva'l nome científicu en forma errónea. Ta estrechamente rellacionáu cola Tangara preciosa, y nel pasáu considerábense dientro de la mesma especie .
Esta especie d'ave ye reinal de Brasil.
Los sos hábitats naturales son les selves húmedes tropicales.
Telespiza cantans
Palila de Laysan o certiola de Laysan (Telespiza cantans), ye una especie d'ave de la familia Fringillidae y del xéneru "Telespiza". Ye reinal de Hawaii, más concretamente de la isla de Laysan, anque foi introducida en dellos pequeños atolones de les Islles de Sotaventu con distintu ésitu, ya inda calteniendo pequeñes poblaciones nel atolón Pearl y Hermes.
Ye un frinxílidu grande, d'unos 19 cm de llargu. Tien un picu grande y poderosu, colos quexales llixeramente cruciaos. El machu ye mariellu nel pechu y la cabeza, mariellu buxu nel envés y nel obispillo, y partes inferiores de color blancu apagáu. Les sos nales son negres, y la cola tamién ye negra nel centru y mariella dorada nos llaterales. La fema y los mozos tienen un plumaxe paecíu al del machu, pero con más gris pol envés y la nuca, un llixeru barrado na cabeza y el pechu, y un barrado más intensu nel envés. Amás los cantos de la so cola nun son mariellos, sinón grises.
El so canto ye paecíu al d'un canariu, y el so reclamu ye un garllo paecíu al del "Carpodacus mexicanus". 
Ye una especie omnívora: la so dieta componer d'insectos, flores, frutes, granes y raigaños. Tamién s'alimenta, sobremanera en momentos d'escasez, de güevos d'otres aves y de carroña. Cría nos matos herbales de "Eragrostis variabilis".
Envalórase-y una población d'ente 5.000 y 20.000 exemplares. Les principales amenaces al so caltenimientu son los procesos estocásticos, como furacanes o seques. Amás nel actual escenariu de calentamientu global, predícense xubíes del nivel del mar d'hasta 2 metros, lo que nun atolón como Laysan con 12 metros d'altor máximu, agravaría los fenómenos catastrófiques y amenorgaría el so hábitat. Les especies invasores tamién pueden suponer un problema, como lo foron nel pasáu.
Terpsiphone smithii
El monarca colilargo de Annobón (Terpsiphone smithii) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Monarchidae (dalgunos considerar una subespecie de "Terpsiphone rufiventer"). Ye de porte medianu. 
Ye reinal de los montes de Annobón, una isla de Guinea Ecuatorial.
Thripophaga berlepschi
El colasuave dorsirrufo (Thripophaga berlepschi), tamién denomináu espinero castañu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae endémica de Perú.
El so hábitat natural son les selves de monte del norte de Perú. Alcuéntrase en dos poblaciones d'escasa estensión y ta amenazáu pola perda del so hábitat.
Thripophaga cherriei
El colasuave del Orinoco o rabiblando del Orinoco (Thripophaga cherriei) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae endémica de Venezuela.
La so área de distribución ye bien amenorgada y acútase a dellos afluentes de la cuenca alta del Orinoco nel tao d'Amazones, nel sur de Venezuela. El so hábitat natural son les selves de ribera tropicales, aprosimao hasta los 100 metros d'altitú.
Thripophaga macroura
El colasuave estriáu o canastero estriáu (Thripophaga macroura) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae endémica de Brasil.
El so hábitat natural alcuéntrase na viesca atlántica del sureste de Brasil, na franxa que va de Ríu de Janeiro hasta Salvador de Badea. La especie ta amenazada pola perda del so hábitat.
Tijuca condita
La Cotinga Aligrís (Tijuca condita) ye una especie d'ave na familia Cotingidae. Ye endémica de Brasil onde solo habita na Serra dos Órgãvos y la Serra do Tinguá nel estáu de Ríu de Janeiro. El so hábitat natural ye'l monte montano húmedu tropical.
Toxostoma bendirei
El cuitlacoche piquicorto (Toxostoma bendirei) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Mimidae mesma del suroeste de Norteamérica.
El cuitlacoche piquicorto mide ente 23–28 cm de llargu, tien una llarga cola y un picu llixeramente curvado escontra baxo. El so plumaxe ye de tonos pardu buxos, más claros y con un motudu más escuru nes partes inferiores. Tien la punta de la cola blanda y los sos güeyos son d'un color mariellu intensu.
Ye fácilmente confundible col cuitlacoche piquicurvo pola semeyanza de la coloración de los sos plumaxes. El cuitlacoche piquicorto como indica'l so nome tien el picu más curtiu, pero aun así los xuveniles de cuitlacoche piquicurvo pueden ser confundíos col picicorto yá que el so picu nun creció na so totalidá hasta'l llargor de los adultos.
El cuitlacoche piquicorto vive en desiertos con carbes y los valles grebos del suroeste de Norteamérica, principalmente na rexón entendida ente Arizona, Nuevu México, el sur de California y el norte de la Sierra Madre Occidental de Méxicu.
El cuitlacoche piquicorto, como la mayoría de los sos parientes, aliméntase de pequeños insectos terrestres. Constrúi niales en forma de concu con ramines, que'l so interior forra con yerba y raicillas. Xeneralmente asitiar sobre un cactus o un parrotal espinosu del desiertu. La fema pon de trés a cuatro güevos, que pueden variar de coloración ente'l verde claru y l'azul, con llixos pardos y moraes.
Foi afayáu'l 28 de xunetu de 1872 pol teniente del exércitu d'EEXX Charles Bendire mientres pasiaba pol desiertu cerca de Fort Lowell, Arizona. Bendire yera un ornitólogu aficionáu y acolumbró un ave que nun-y yera familiar. Disparó a l'ave, que resultó ser una fema, y unviar al institutu Smithsoniano de Washington, D.C. Los restos del espécime foron esaminaos por Elliott Coues, y asoráron-y. Consultó con dellos colegues que pensaron que se trataba a cencielles d'una fema de cuitlacoche piquicurvo, pero Coues nun tuvo acordies con ellos. Coues creía que yera una nueva especie y púnxose en contactu con Bendire por que-y diera más información sobre l'ave. Bendire contestó a Coues que tamién creía que se trataba d'una nueva especie. Llueu'l teniente Bendire unvió un nuevu espécime, un machu, ya información detallada sobre los sos vezos y güevos, que yeren distintos de los del cuitlacoche piquicurvo. Finalmente Coues convencer de que yera una especie distinta y describir científicamente dándo-y nome n'honor a Charles Bendire.
Troglodytes cobbi
El cerrica malvinero o mura malvinera (Troglodytes cobbi), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Troglodytidae reinal de les Islles Malvines. Foi clasificáu enantes como subespecie de la cerrica criollu ("Troglodytes aedon") pero agora ye comúnmente consideráu como una especie separada, por cuenta de les diferencies nel plumaxe, cantar, ecoloxía y morfoloxía.
El plumaxe ye de color marrón, cola cabeza y el pechu gris y más acoloratáu na cola. Tien barres escures nes plumes de vuelu y la cola. El picu ye llargu, coritu y llixeramente curvado. 
Suelen habitar trupos pacionales de tussok ("Poa flabellata") cerca de la mariña. De cutiu pueden atopase nes sableres buscando pequeños invertebraos ente les algues y escombros, tales como insectos y anfípodos.
Esta ave llindar a pequeñes islles llibres de aguaróns, con una población de namái 4500 a 8000 pares. La especie ta considerada como especie vulnerable, yá que les sos poblaciones son pequeñes y estazaes, que podríen sumir si les sos islles fueren colonizaes polos aguarones o gatos. El vezu d'alimentación y reproducción a nivel del suelu fai que sían bien vulnerables a la depredación, a diferencia del "Cistothorus platensis" qu'habita más arriba y puede coesistir colos depredadores.
Turdus celaenops
El malvís de les Izu o mierlu de los siete islles (Turdus celaenops) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los túrdidos. Distribuyir en delles islles de Xapón.
Ye nativa de les islles Izu y les Ryukyu de Xapónsobremanera, Hachijojima, Mikurajima, y Miyakejima, Yakushima y la islles Tokara. Esta especie ta ausente de les islles principales de Xapón y por cuenta del so llindáu rangu, apaez na llista colorada de la UICN como vulnerable.
Algama un llargor averáu de 23 cm, tien un plumaxe escuru característicu, la cabeza y la cola de color negru qu'oldea col aníu ocular y el picu mariellu, les nales son de color castañu y el banduyu de color coloráu ferruñosu. Esti patrón de color de cutiu provoca comparances col robín americanu.
Turdus feae
El malvís de Fea o mierlu de Fea (Turdus feae) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los túrdidos. Distribuyir nel este d'Asia.
El so hábitat natural son les viesques templaes y tropicales húmedos montanos. 
Criar nos montes del nordés de China y migra a la India, Laos, Myanmar y Tailandia pel hibiernu.
Ta clasificáu como de vulnerable pola IUCN, por cuenta de la perda y fragmentación del so hábitat.
Turdus ludoviciae
El malvís somalín (Turdus ludoviciae) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los túrdidos. Ye endémica del norte de Somalia.
Los sos hábitat natural son los montes montiegos de enebro y árees abiertes d'ente 1300 y 2000 m. Ta amenazáu por perda d'hábitat y foi clasificáu enantes como en apeligro críticu pola UICN. Les investigacines recién atoparon que la perda d'hábitat nun ye tan grave como se tarrecía y la especie foi baxada a vulnerable en 2008. Los esfuerzos locales de caltenimientu aparentemente ayudaron a la proteición de los montes.
Turdus menachensis
El malvís yemenín (Turdus menachensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los túrdidos, ye orixinaria del suroeste de la península arábiga.
El so hábitat natural son los montes secos y carbes del suroeste de Arabia Saudita y l'oeste de Yemen.
Ta clasificáu como de vulnerable pola IUCN, por cuenta de la perdida d'hábitat, principalmente por baltar y el llendo escesivu.
Urocissa ornata
La pega cingalesa (Urocissa ornata) tamién conocida como pega azul de Ceilán, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Corvidae. Ye endémica de la isla de Sri Lanka. Ye en gran parte carnívora, comiendo pequeñes xaronques, llagarteses, insectos y otros invertebraos, pero tamién come fruta. En Sri Lanka ye conocida como "Kehibella" (කැහිබෙල්ලා) en cingalés. Ta amenazada por cuenta de la perda d'hábitat.
Ye aprosimao del mesmu tamañu que la pega común, ente 42 y 47 cm de llargor. Los adultos son de color azul cola cabeza y les nales de color castañu y tien una llarga cola coles puntes blanques. Les pates y el picu son de color coloráu. Les aves xuveniles son una versión más apagada del adultu.
Vestiaria coccinea
Vestiaria coccinea ("'I-iwi" en hawaiiano) ye una especie d'ave de la familia Fringillidae y única representante del xéneru Vestiaria.
Ye un ave reinal de Hawaii. Les sos poblaciones envalórase nunos 350.000 exemplares pero con un enclín a la baxa, de xuru por causa de la malaria aviar. El so plumaxe ye d'un vivu color coloráu con nales negres; y ye unu de los símbolos d'esti archipiélagu polinesiu.
Vireo atricapilla
Vireo atricapilla, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Vireonidae, del xéneru "Vireo". Esta especie distribuyir por Norteamérica.
Vireo caribaeus
Vireo caribaeus, el verderón de San Andrés o vireo de San Andrés ye una especie d'ave paseriforme de la familia Vireonidae. Ye endémica de la isla colombiana de San Andrés, nel mar Caribe (frente a la mariña oriental de Nicaragua). Alcuéntrase na mayoríade la isla, pero la perda de diversos hábitat a población llindar agora a partir sur.
Ye un ave pequeña qu'algama hasta 12,5 cm de llargor. Ye de color verde oliva nel envés y ablancazáu o mariellu claro nel banduyu. Presenta dos barras blanques nos cantos de la nala, cantos pálidos nes plumes de vuelu y una franxa de color mariellu claru ente'l picu y los güeyos. El güeyu ye de color gris-marrón. Emite dellos cantares y llamaos; produz un llamáu d'una sílaba, un cantar repitíu de dos sílabas y un cantar de trés sílabas.
Tien un picu llixeramente más delgáu y más escuru qu'el vireo de los manglares ("Vireo pallens"). El so picu ye un pocu más llargu y más escuru qu'el del vireo de Xamaica ("Vireo modestus"), que tamién difier por tener un güeyu ablancazáu y una franxa más delgada ente'l picu y los güeyos
Vive solamente na isla de San Andrés, nel suroeste del Caribe. Presentar nuna variedá de hábitats, incluyendo montes, los plantíos de cacáu, pacionales carbes y manglares. Prefier la vexetación con un sotobosque trupu. Ye más común nel sur menos urbanizáu de la isla. La población envaloróse n'ente 8.200 y 14.000 páxaros.
Puede ser vulnerable a los efectos de los huracán. Amenácia-y perda de hábitat a midida que aumenta la población de la isla, anque ye relativamente tolerante de la degradación del hábitat y sigue siendo una de les aves más comunes de la isla. Ta clasificada como Vulnerable por BirdLife International.
Aliméntase espigando gates y otros artrópodos de la vexetación.] El territoriu de reproducción toma alredor de 0,5 hectárees. La anidación rexistróse en xunu; el nial ye construyíu colgando o sobre una caña de los parrotales y manglares. La fema pon dos güevos llixeramente enllordiaos.
Wetmorethraupis sterrhopteron
El cachaquito de gargüelu anaranxáu (Wetmorethraupis sterrhopteron) ye una especie amenazada d'ave atopada bien a nivel local nos montes húmedos cerca de la frontera ente Ecuador y Perú. 
Ye'l únicu miembru del xéneru Wetmorethraupis, llamáu asina pol ornitólogu Alexander Wetmore. Ta estrechamente rellacionáu con otru xéneru de tangaras, la Bangsia.
Cyanolyca mirabilis
La chara de Omiltemi (Cyanolyca mirabilis) ye una especie d'ave na familia Corvidae.
Ye reinal de Méxicu.
Ye una chara pequeña mide 23 a 25 cm de llargu. El so cuerpu ye de color azul, cabeza negra con gargüelu blancu y supercilium que s'enllarga por detrás del oyíu da l'apariencia d'un arnés.
Cyanolyca mirabilis ye abondo común na Sierra Madre del Sur de Guerrero y Oaxaca, nel suroeste de México. En Guerrero, ye un ave común en Omiltemi, abondo común a norte de Nueva Delhi y común ente Nueva Delhi y el Cuetu Teotepec. En Oaxaca, reparar en tres sitios nes Sierres de Miahautlán y de Yucuyacua, pero dende 1964 nun se rexistraron avistamientos en San Andrés Chicahuaxtla.
Prefier los sectores virxes del monte montano húmedusobremanera montes de neblina (cerca del Cuetu Teotepec), de carbayu y pinu. Habita en zones elevaes de 1,525-3,500 m en Guerrero y 2,000-2,600 m en Oaxaca, esisten bien pocos hábitats fayadizos debaxo de la cota de 1,800 m. Tiende a alimentase en pareyes o pequeños grupos, anque dacuando fora de la temporada de reproducción xuntar con bandaes de delles especies. La dómina de reproducción va d'abril a agostu.
Gran parte de los montes na zona na qu'habita tán siendo cortaos p'aprovechar la so madera y p'estenar terrén pa esplotaciones agrícoles. Plantíos de maíz, frutos (especialmente cítricos na Sierra de Miahautlán1) y cultivos de café tán remplazando a los montes montanos y esplotaciones madereres amenacien a los montes de carbayu y pinu.
Coracina ostenta
El oruguero aliblanco (Coracina ostenta) ye una especie d'ave na familia Campephagidae. Alcuéntrase amenazada por perda d'hábitat.
Ye reinal de les Filipines. Los sos hábitats naturales son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales y les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales.
Xanthomixis apperti
El bulbul de Appert ("Xanthomixis apperti") ye una especie d'ave paseriforme de la familia Bernieridae endémica del suroccidente de Madagascar. Cuando la especie describióse en 1972, incluyóse dientro del xéneru "Phyllastrephus", pero'l analís filogenético contradixo esa clasificación y allugar en clado hermanu del xéneru "Bernieria", que finalmente s'entamó con otros trés especies dientro del xéneru "Xanthomixis".Cibois, Alice; Beth Slikas; Thomas S. Schulenberg & Eric Pasquet (2001) "el_2001.pdf An endemic radiation of Malagasy songbirds is revealed by mitochondrial DNA sequence data"; "Evolution" 55 (6): 1198-1206. 
Xanthomixis tenebrosa
El bulbul escuru (Xanthomixis tenebrosa) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Bernieridae endémica de Madagascar.
Alcuéntrase namái nos montes húmedos del nordeste de Madagascar. 
Xanthopsar flavus
El tordu mariellu o dragón (Xanthopsar flavus) ye una especie d'ave del xéneru monotípicu "Xanthopsar" de la familia Icteridae.
Alcuéntrase en Arxentina, Brasil, Paraguái y Uruguái (onde-y lo puede ver na Quebrada de los Cuervos). El so hábitat natural son los pacionales subtropicales o tropicales. Ta amenazáu por destrucción d'hábitat.
El tordu mariellu foi declaráu "monumentu natural provincial" na Provincia d'Ente Ríos, Arxentina, per aciu el decretu 5942/2004 GOB del 16 de payares de 2004.
Xenicus gilviventris
El acantisita roqueru, ("Xenicus gilviventris"), ye un pequeñu acantisita de la (familia Acanthisittidae) reinal de la Isla Sur de Nueva Zelanda. Ye dacuando conocíu como acantisita de la Isla Sur, un nome usáu pa estremalo del chivirín saltarroca, de Norte América, aves que comparten el mesmu nome nel idioma inglés. Esta especie ta comúnmente acutada a árees de clima alpín de la Isla Sur, rexistros fósiles indiquen que tuvo presente tamién na Isla Norte. Este ye'l más escasu de dos especies de acantisitas de Nueva Zelandad, siendo amenazáu por mamíferos introducíos.
El acantisita roqueru ye la única especie sobreviviente del xéneru "Xenicus", guardando relación tamién col enantes mayormente distribuyíu y güei extinto acantisita de carba. Según el acantisita de carba y l'acantisita verdosu nun ye un ave bien voladora, alzándose raramente más de dos metros de la tierra y por distancies de menos de 30 metros. Como ye altamente terrestre, aliméntase de carbes baxes de les rexones montascoses.
Xenoligea montana
La reinita montana (Xenoligea montana), tamién denominada cigüita aliblanca y chipe de nales blanques, ye una especie d'ave paseriforme endémica de la isla La Española. Ye la única especie del xéneru Xenoligea, y la so clasificación alcuéntrase anguaño en discutiniu.
Tradicionalmente "Xenoligea" clasificóse na familia Parulidae. Los estudios xenéticos revelaron que la so distancia xenética con Parulidae ye enforma grande pa tar incluyíu ellí. Los analises d'ADN indiquen que los sos parientes más cercanos son los miembros de los xéneros "Microligea" y "Phaenicophilus", de fechu la so apariencia ye una versión en miniatura de los "Phaenicophilus". Provisionalmente clasificar en "Incertae sedis" hasta que se defina la so agrupación cercana.
La reinita montana mide ente 13–14 cm de llargu. Tien una cola llarga y un picu robustu. El plumaxe de la so cabeza ye principalmente gris, el so llombu y coberteras de les nales son verdes olivacees y les sos plumes de vuelu y cola corites, colos cantos de les primaries blancos. Los sos partes inferiores son blanques y se difuminan hasta'l gris de los sos lladrales. Presenta una llista loral blanca y una bigotera negra y unes pequeñes mediallunes blanques arrodiando'l güeyu nel so parte cimeru ya inferior.
Alcuéntrase namái en La española, tantu na zona correspondiente a la República Dominicana como en Haití, onde ocupa los montes húmedos de monte, xeneralmente n'altitúes cimeres 1.300 msnm. Ta amenazada pola perda d'hábitat.
Aliméntase de frutos ya insectos, y busca alimentu en tolos niveles del monte dende los parrotales del sotobosque hasta les copes de los árboles. Con frecuencia alcuéntrase en bandaes mistes al pie de otres reinitas.
Xenornis setifrons
El batará motudu o formigueru de Tacarcuna ("Xenornis setifrons") ye una especie d'ave de la familia "Thamnophilidae", monofilética nel so xéneru, reinal del oriente del Panamá y el noroccidente de Colombia.
Vive nel monte húmedu, especialmente onde abonden les palmeres. Tolos afayos y observaciones asocedieron ente los 150 y 600 m de altitú. Ta amenazáu por perda d'hábitat. La so distribución ye inexplicablemente desigual, con fiendes n'árees aparentemente afeches de hábitat.
Mide 15,5 cm de llargor. Corona, mexelles y envés predominantemente marrón escuro, con dos barras color canela nes nales; superciliar y partes baxes anteadas. El picu y les pates son gris escuros. El machu tien les partes inferiores gris cayuela, la fema presenta la parte cimera del gargüelu blancuciu con cantos amarellentaos y les partes baxes color marrón con matices color ante sobre'l pechu. Cola gris escuru con delles puntes blancucies, relativamente llarga. Picu gruesu y narquiáu.
Aliméntase d'insectos que toma de la superficie de les fueyes, preferentemente a unos 2,5 m d'altor dende'l suelu, pero tamién ente ente 0,5 y 5 m. Generalmente busca alimentu en bandes mistes con otres especies.
Nidifica ente abril y xunu. Constrúi'l nial colgáu nial colgáu d'una hrqueta a aprosimao 3 m d'altor,en forma de taza, similar a los reportaos n'otros xéneros de los Thamnophilidae.
Xiphocolaptes falcirostris
El ferrerín bigotudu (Xiphocolaptes falcirostris) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae endémica de Brasil.
Atopar nes selves del este de Brasil. Ta amenazáu pola desforestación y la perda del so hábitat.
Xolmis dominicanus
La monxina dominicana (Xolmis dominicanus, enantes conocida como Heteroxolmis dominicana) ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae.
Puede alcuéntrase en Arxentina, Brasil, Uruguái (onde-y la puede apreciar na Quebrada de los Cuervos), y posiblemente tamién en Paraguái. El so hábitat natural son los pacionales tropicales o subtropicales secos, húmedos o anubiertos, y tierres arables. Ta amenazada por destrucción d'hábitat.
Zaratornis stresemanni
Zaratornis stresemanni ye una especie d'ave en familia la Cotingidae. Ye monotípica dientro del xéneru Zaratornis. Ye reinal nos Andes nel centru-oeste del Perú. Produzse principalmente n'altitúes 3,250-4,250 msnm en montes apoderaos por Polylepis y Gynoxys. Aliméntase principalmente de bagues del arfueyu. Ta amenazada d'estinción pola destrucción del hábitat y, en consecuencia ye considerada vulnerable pola BirdLife International y la UICN.
Zoothera cinerea
El malvís cenizo (Zoothera cinerea) ye una especie d'ave de la familia Turdidae. 
El so hábitat natural son los montes húmedos y viesques de monte tropicales y subtropicales. Ye reinal de Filipines. Ta en peligru por cuenta de la perda del so hábitat, estimandose la so población ente los 10 000 y 20 000 exemplares. 
Zosterops ficedulinus
El anteojitos de Príncipe o ojiblanco de Príncipe (Zosterops ficedulinus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Zosteropidae.
Ye endémica de la islla de Príncipe. El so hábitat natural son les selves húmedes. Alcuéntrase anguaño amenazada pola destrucción del so hábitat.
Zosterops griseovirescens
El anteojitos de Annobón (Zosterops griseovirescens) ye una especie d'ave na familia Zosteropidae. Ye reinal de la Isla de Annobón, parte de Guinea Ecuatorial. Los sos hábitats naturales son les tierres baxu y húmedu y los plantíos, tropicales o subtropicales.
Zosterops mouroniensis
El anteojitos de la Gran Comora ("Zosterops mouroniensis") ye una especie d'ave dientro de la familia Zosteropidae. Como'l so nome suxure, ye reinal del monte tropical de "Philippia" que crez nel Monte Karthala na isla Gran Comora en Comoras. Alcuéntrase amenazada pola destrucción del so hábitat.
Zosterops splendidus
El anteojitos arrogante (Zosterops splendidus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Zosteropidae endémica les islles Salomón.
Alcuéntrase solo n'en la isla de Ranongga, al oeste de Nueva Xeorxa, nel archipiélagu de les islles Salomón.
Concursu de Tonada de Samartín del Rei Aurelio (XVII Edición)
La décimo sétima edición del Concursu de Tonada de Samartín del Rei Aurelio (2015) tuvo una participación de 115 concursantes y el palmarés foi el que vien darréu:
Ribeseya (parroquia)
Ribeseya ye una parroquia del conceyu homónimu, n'Asturies. Alluga una población de 3.157 habitantes (INE 2009) y ocupa una estensión de 1,86 km². 
La parroquia comprende namái la villa de Ribeseya, capital del conceyu. La villa ta asitiada a 84 km de la capital d'Asturies y ta asitiada a una altitú de 2 msnm. 
Ribeseya Club de Fútbol
El Ribeseya Club de Fútbol ye un club de fútbol español, de la localidá de Ribeseya (Asturies) España. Fundóse en 1949 y xuega nel grupu 2 de la Primera Rexonal d'Asturies.
Hasta 1988 xugó en categoríes rexonales. El so primer ascensu a Tercer División asocedió na temporada 1987/88 acabando nel tercer puestu de la Rexonal Preferente.
Ente los sos mayores ésitos, hai de destacar l'ascensu a Segunda División B na temporada 2001/02. Xubió al eliminar na lliga d'ascensu al Betanzos C. F., a la O. D.San Sebastián de los Reis y a la Ximnástica Segoviana C. F.. Tornó de nuevu a Tercer División el siguiente añu, n'acabando colista del grupu 1 de Segunda B.
Nos últimos años, problemes institucionales y económicos fixeron que l'equipu baxara dos temporaes siguíes dende Tercer División hasta Primer Rexonal.
Acanthagenys rufogularis
Acanthagenys, ye un xéneru monotípicu d'aves de la familia Meliphagidae (familia qu'integra la gran familia Meliphagoidea), tien una sola especie Acanthagenys rufogularis.
Acanthagenys rufogularis ye una especie d'ave reinal d'Australia, ye la única especie nel xéneru Acanthagenys.
Acanthidops bairdii
El fringilo piquiagudo (Acanthidops bairdii) ye un ave paseriforme reinal de les tierres altes de Costa Rica y l'estremu oeste de Panamá. A pesar del so nome, esta ave nun ye un pinzón, pero agora ye reconocida como un miembru de la familia tangara, en siendo asitiada na familia Emberizidae. Ye l'únicu miembru del xéneru "Acanthidops". El nome científicu conmemora al ornitólogu americanu Spencer Fullerton Baird.
El fringilo piquiagudo ye una especie de cola llarga, con 13,5 cm de llargu y un pesu de 16 g. Tien un distintivu picu llargu y curvado escontra riba, col quexal cimeru negra y el quexal inferior de color mariellu. El machu adultu ye de color gris cayuela y ye más pálidu nel banduyu. La fema ye de color oliva-café percima y más pálidu per debaxo, con un tinte de color gris de la cabeza escontra tras y na parte cimera. Elles tienen bandes nes nales de color canela brillosa y superciliares de color ante. Les aves nueves son similares a la femes, pero'l plumaxe ye más pálidu y les bandes de les nales son más tenues.
Tien un llamáu un "pzeek" grebu, y el cantar del machu consiste n'altes notes xiblaes que terminen con un runfíu, "shee shee shee chee paah".
Esta ave nun ye común nos cantos y escamplaes de viesques de monte, y na crecedera de maleza, macizos de bambú, y les camperes arbustivos de 1500 m d'altitú de la vexetación arbórea. Na temporada d'agües pueden baxar a 1200 m d'altitú. El so númberu individuos ye eleváu cuando'l bambú floria en sitios favorecíos, tales como'l Cuetu de la Muerte.
Al fringilo ver solo, en pareya, grupos familiares o en bandaes alimenticies d'especies mistes al pie de otres aves pequeñes, como los parúlidos.
El nial ye construyíu pola fema, ye una copa de material vexetal na que pon de normal cuatro güevos. La fema guara sola mientres 12 a 14 díes.
Aliméntase d'insectos, arañes, yerba y granes de bambú. Tamién estrume'l néctar de les flores y el zusmiu de les bagues.
Acanthisitta chloris
El acantisita verdosu (Acanthisitta chloris) ye una especie d'ave de la familia Acanthisittidae y única representante del xéneru Acanthisitta. Ye una especie reinal de Nueva Zelanda. En inglés llámase-y ""Rifleman"" y en maorín ""Tītipounamu"".
Ye un ave bien pequeña, la más pequeña de Nueva Zelanda, con unos 8 cm, y que pesa ente 6 y 7 gramos. El machu ye d'un color mariellu verdosu penriba, col obispillo verde, lladrales mariellos y les partes inferiores blanques. Na cabeza amuesa una ceya blanca. La fema estremar en qu'el so envés ye de color marrón claro con un rayáu escuru, y un obispillo marrón amarellentáu. Los xuveniles son paecíos a les femes, pero col pechu llistáu.
Ye un ave reinal de Nueva Zelanda, onde se distribúi poles dos grandes islles, según por delles de les menores. 
Habita en zones forestales (sobremanera en montes vieyos) y tamién n'árees de carba.
Ye una especie sedentaria, que defende un territoriu permanente, y que se suel empareyar pa tola vida. La llegada de los europeos, supunxo la perda d'una bona parte y el so hábitat, y el so cayente; y anque sigue siendo una especie bien común, la so distribución ta bien estazada.
Aliméntase sobremanera d'invertebraos y n'ocasiones de pequeños frutos. Busca la so comida nes cañes y tueros de los árboles, baxando pocu al suelu.
Tien descrites dos subespecies:
Acanthiza apicalis
La acantiza apical ("Acanthiza apicalis"), ye una especie d'ave Passeriformes, de la familia Pardalotidae, perteneciente al xéneru Acanthiza. El so nome común ye Inland Thornbill. Ye una pequeña ave insectívora, nativa d'Australia.
Acanthiza chrysorrhoa
La acantiza culigualda ("Acanthiza chrysorrhoa"), ye una especie d'ave Passeriformes, de la familia Pardalotidae, perteneciente al xéneru Acanthiza. Ye un ave qu'habita en Australia.
Acanthiza ewingii
La acantiza de Tasmania ("Acanthiza ewingii"), ye una especie d'ave Passeriformes, de la familia Pardalotidae, perteneciente al xéneru Acanthiza. Ye una pequeña ave insectívora, nativa d'Australia, solo atópense en Tasmania y nes islles del Estrechu de Bass.
Acanthiza iredalei
La acantiza de Iredale ("Acanthiza iredalei") ye una especie d'ave Passeriformes, de la familia Pardalotidae, perteneciente al xéneru Acanthiza nativa d'Australia. Suel habitar en carbes.
Acanthiza katherina
La acantiza montana ("Acanthiza katherina") ye una especie d'ave de la familia Pardalotidae. Ye reinal d'Australia. El so hábitat natural son los trópicos, la selva tropical nel pandu de Atherton nel nordés de Queensland. Nun s'atopa amenaciáu.
Acanthiza lineata
La acantiza estriada ("Acanthiza lineata"), ye una especie d'ave Passeriformes, de la familia Pardalotidae, perteneciente al xéneru Acanthiza. El so nome común ye Striated Thornbill. Ye un ave reinal d'Australia, qu'habita nos montes tropical y subtropical.
Acanthiza murina
La acantiza Papú ("Acanthiza murina") ye una especie d'ave de la familia Pardalotidae. Alcuéntrase na zona montascosa central de la isla de Nueva Guinea. El so hábitat natural son los montanos húmedos tropicales o subtropicales. Nun s'atopa amenaciáu.
Acanthiza nana
La acantiza nana ("Acanthiza añada") ye un ave paseriforme de normal atópense en Australia. Ta protexíu en virtú de los Parques Nacionales y Vida Montesa de la Llei de 1974. Nun s'atopa amenaciáu.
Acanthiza pusilla
La acantiza parda ("Acanthiza pusilla"), ye una especie d'ave Passeriformes, de la familia Pardalotidae, perteneciente al xéneru Acanthiza. El so nome común ye Brown Thornbill. Ye un ave qu'habita nel este y el sudeste d'Australia, incluyendo Tasmania. Puede crecer hasta 10 cm de llargu, y aliméntase d'insectos.
Acanthiza reguloides
La acantiza reguloide ("Acanthiza reguloides"), ye una especie d'ave Passeriformes, de la familia Pardalotidae, perteneciente al xéneru Acanthiza. El so nome común ye Buff-rumped Thornbill. Ye un ave qu'habita en Australia.
Acanthiza robustirostris
La acantiza pizarrosa ("Acanthiza robustirostris") ye una especie d'ave na familia Pardalotidae. Ye reinal d'Australia. Nun s'atopa amenaciáu.
Acanthiza uropygialis
La acantiza culirroja ("Acanthiza uropygialis"), ye una especie d'ave Passeriformes, de la familia Pardalotidae, perteneciente al xéneru Acanthiza. Ye un ave reinal d'Australia.
Acanthorhynchus superciliosus
Acanthorhynchus superciliosus, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Meliphagidae, del xéneru Acanthorhynchus.
Ye endémica d'Australia.
Acanthorhynchus tenuirostris
El picoespina oriental (Acanthorhynchus tenuirostris) ye un ave de la familia de los melífagos autóctonu del este d'Australia.
Orixinalmente describióse como "Certhia tenuirotris" pol ornitólogu John Latham en 1802, Dempués inscribióse-y nel pequeñu xéneru "Acanthorhynchus" ()
El nome xenéricu deriva de la traducción al griegu del so nome común en inglés ("Eastern Spinebill"): "acantho-"/ακανθο- "spine" "escayu" y "rhynchos"/ρυνχος "bill" "picu". El so nome específicu vien del llatín: "tenuis" "estrechu" and "rostrum" "picu". 
Apocayá los analises de ADN demostraron que ta rellacionáu a los pardalótidos, y a los Petroicidae dientro de la superfamilia Corvida; dellos investigadores consideren toes estes families dientro de la de los córvidos.
Ye un ave pequeña, mide de 13 a 16 cm de llargu. El machu tien un picu llargu, finu, y curvado escontra baxo. La cabeza ye de color negru, con gargüelu blanca, colloráu alredor del güeyu, y iris coloráu tamién. El so cogote ye de color marrón acoloratáu, el so envés ye gris y marrón, y el banduyu ye d'un pálidu color anaranxáu. La so cola ye negra con franxes llaterales blanques.
Les femes y los xuveniles son más pequeños y de plumaxe más apagáu.
El so reclamu ye un rápidu pip-pip.
Alcuéntrase, como yá se dixo, nel este d'Australia, sobremanera na franxa costera; dende la zona de Cooktown en Queensland Norte, escontra'l sur al traviés de Nueva Gales del Sur al este de la Gran Cordal Divisoriu; y llegando pel sur a los estaos de Victoriay de Australia Meridional. Tamién se-y puede atopar na isla de Tasmania.
El so hábitat son les viesques d'esclerófilas y zones de carba xerófito. Ye abondo adaptable y habita xardinos y parques n'árees urbanes con abonda vexetación p'actuar como abellu y fonte d'alimentu.
Los sos númberu globales de población son desconocíos pero envalórase que ye una especie numberosa y ensin problemes nin amenaces que faigan apeligrar la so población. 
La temporada de cría ye d'agostu a avientu, puediendo tener una o dos niaraes. 
El nial tien una estructura de copa fonda; y ta fechu de yerba y corteza rellenáu con plumón. Suel asitiase en dalguna forqueta d'un parrotal o un pequeñu árbol.
Ponen de 2 a 3 güevos. Éstos son de color rosaceo con llurdios y puntos d'un marrón acoloratao. Miden aprosimao 17 x 13 mm.
Aliméntase del nectar de munches plantes, incluyendo les flores de los ocalitos, d'especies del xéneru "Amyema", de "Epacris longiflora", "Epacris impressa", "Correa reflexa"; y dellos miembros de les proteácees como "Banksia ericifolia", "Banksia integrifolia", "Lambertia formosa" y "Grevillea speciosa", lo mesmo que de munchos pequeños insectos y otros invertebraos.
En 1982 un estudiu nel Parque Nacional Nueva Inglaterra atopó que habíaun gran aumentu de l'arribación d'estes aves al parque coincidiendo col empiezu del floriamientu de "Banksia spinulosa". 
Tamién s'atopó que s'alimenten de plantes exótiques como les Fuchsies.
Acanthornis magna
Acanthornis, ye un xéneru monotípicu de Ave Passeriformes de la Superfamilia Meliphagoidea, de la familia de los Pardalotidae, perteneciente a la subfamilia Acanthizidae, contién una sola especie. Ye un ave endémica d'Australia.
Sedosito tasmano o "Acanthornis magna"
Achaetops pycnopygius
Achaetops pycnopygius ye una especie de aves paseriforme que pertenez a la familia Macrosphenidae. Ye l'únicu miembru del xéneru monotípicu Achaetops.
Ye nativu de Angola y Namibia.
Acridotheres albocinctus
El miná encollaráu (Acridotheres albocinctus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sturnidae.
Esta especie puede ser atopada en China, India y Myanmar.
Acridotheres cristatellus
L'Acridotheres cristatellus ye un ave asiática propia d'Indochina y del sudeste de China. Tamién s'alcuentra n'Arxentina.
Acridotheres fuscus
El miná de la xungla (Acridotheres fuscus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sturnidae que vive en Asia. En munchos países d'Asia caltienen cautivos como mascotes y de resultes de les sos fuxíes introduciéronse en delles islles del Pacíficu.
Esti páxaru ye un residente corriente del Asia meridional tropical. La so área de distribución natural estender por Bangladex, Bután, India, Malasia, Myanmar, Nepal, Pakistán, Tailandia. Foi introducíu en dellos archipiélagos del Pacíficu incluyendo Fiji, Samoa, Tokeláu y Tonga.
Pue atopase tantu nos montes como nes tierres de cultivu. Alcuéntrase-yos con frecuencia cerca de l'agua o nos campos d'arroz.
El miná de la xungla mide unos 23 cm tien el plumaxe de color gris, más escuru na cabeza y les nales. Tien la punta de la cola y les primaries esteriores de color blancu amás de la parte inferior de la cola. Na frente tien un pequeñu penachu de plumes. El so picu y pates son de color mariellu brillante, y nun tien zones de piel desnudo alredor de los güeyos como los sos conxéneres. Dambos sexos son d'apariencia similar y los xuveniles presenten tonos parduzos. Suelen tener los güeyos mariellos anque la subespecie del sur de la India tien los güeyos azules.
Como la mayoría de les aves de la so familia'l miná de la xungla ye omnívoru, come frutos, granes ya insectos.
La especie describióse científicamente por Johann Georg Wagler en 1827. Reconócense cuatro subespecies: 
Acridotheres ginginianus
El miná riberanu (Acridotheres ginginianus), tamién conocíu como mainá escura o miná escuru, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sturnidae atopada en Asia Meridional. Ye más pequeñu pero similar en coloración al miná común ("Acridotheres tristis"), pero difier d'ésti al tener piel desnudo de color coloráu lladriyu detrás del güeyu en llugar de mariellu.
Acridotheres grandis
El miná grande (Acridotheres grandis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sturnidae. Alcuéntrase nel nordés de la India y el sureste d'Asia.
Acridotheres tristis
El miná común (Acridotheres tristis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sturnidae procedente d'Asia. Ye un páxaru omnívoru con un fuerte instintu territorial que vive nos montes abiertos, y que s'afixo perbién a los medios urbanos. El miná foi introducíu n'otres partes del mundu y la so área de distribución ta amontándose. Ye una especie invasora que supón una seria amenaza pa los ecosistemes d'Australia. El miná común ye una figura importante na cultura india y apaez tanto na lliteratura en sánscritu como en prácritu.
El miná común identifícase rápido por ser un páxaru de tamañu mediu col cuerpu pardu, capiellu negru na cabeza y una zona desnuda tres los sos güeyos de color mariellu intensu. El so picu y pates tamién son de color mariellu brillante. Tien un llurdiu blancu nes primaries esteriores, amás la punta de la cola y el recubrimientu de la parte inferior de les nales y la base de la cola tamién son blancos. Los dos sexos tienen un aspeutu similar y estes aves xeneralmente vense por pareyes.
El miná común sigue la riegla de Gloger según la cual les aves del noroeste de la India tienden a ser más pálides que los sos conxéneres del sur de la India.
El miná mide de llargu unos 23 cm y el restu de midíes corporales según Ali y Ripley (2001) son:
Ye una especie d'ave nativa d'Asia que'l so área de distribución inicial estiéndese dende Irán, toa Asia del Sur (Pakistán, India, Nepal, Bután, Bangladex y Sri Lanka) amás de Turkmenistán, Afganistán, Kazakhstán, Uzbequistán, Malasia, Indochina y el sur de China.
El miná foi introducíu n'otres partes del mundu como Canadá, Australia, Nueva Zelanda, Nueva Caledonia, Hawaii, Sudáfrica, delles islles del océanu Índicu (Seixeles, Mauriciu, Maldives, Andamán y Nicobar y l'archipiélagu de les Laquedives) y tamién en delles islles del Atlánticu y el Pacíficu. La so área de distribución ta amontándose tantu qu'en 2000 la comisión pa la supervivencia de les especies de la UICN incluyir ente les 100 especies invasores más dañibles.
Anque ye una especie adaptable y globalmente n'espansión, les sos poblaciones baxaron en Singapur y Malasia (onde localmente llámase-y "gembala kerbau", lliteralmente «pregueru de búfalos») por cuenta de la competencia col so pariente introducíu'l miná javanes.
Esti abondosu páxaru alcuéntrase xeneralmente nos montes abiertos y zones estenes, nos campos de cultivu y na redoma de les poblaciones. 
El miná común espolleta nos medios urbanos y suburbanos. Por exemplu, en Canberra lliberáronse 110 minás ente 1968 y 1971. En 1991 la densidá media de la población de minás comunes en Canberra yera de 15 aves per kilómetru cuadráu. Solo tres años más tarde, nun segundu estudiu afayóse que la densidá media de la población xubiera a 75 minás por kilómetru cuadráu na mesma área. L'ésitu d'esta ave nos medios urbanos y suburbanos probablemente débese al so orixe evolutivu. Al evolucionar nos montes abiertos de la India, el miná común se preadaptó pa hábitats con estructures verticales altes y con poco o nenguna vexetación cubriendo'l suelu, que son les carauterístiques principales de les cais de les ciudaes y los parques urbanos.
La especie describióse científicamente por Linneo en 1766. L'exemplar tipu foi recoyíu en Pondicherry, India. El nome del so xéneru vien de los términos griegos "akrodos" «llagosta» y "theres" «cazador». Ente que el so nome específicu ye la palabra llatina "tristis" «murniu», en referencia a'l so colores apagaos.
Reconócense dos subespecies de miná común:
La subespecie "A. t. melanosternus" ye más escura que la subespecie nominal, la metá de les coberteras primaries negres y l'otra metá blanques y tien el llurdiu mariellu de la cara más grande.
Créese que los minás comunes empareyar pa tola vida. Críen mientres tol añu y dependiendo d'allugamientu constrúin los sos niales en buecos d'árboles o nos murios. Críen dende'l nivel del mar hasta los 3000 m d'altitú nel Himalaya.
La puesta normal consta de 4 a  6 güevos. Los güevos miden de media 30,8 x 21,99 mm. El periodu d'incubación ye de 17 o 18 díes y los pollos tarden n'abandonar el nial ente 22 a 24 díes. El koel común dacuando parasita les puestes d'esta especie. Los materiales qu'utiliza pa construyir el so nial inclúi ramines, raigaños, cuerdes y tou tipu de borrafes. Rexistróse minás qu'usaron papel d'hixénicu, papel d'aluminiu y pieles de la muda de les culiebres.
Mientres la estación de cría, d'abril a xunu, l'actividá diurna de los minás de Pune en 1978 partir de la siguientes forma: actividaes de anidamiento (42%), esquizar la redolada (28%), desplazamientos (12%), alimentación (4%), emisión de soníos (7%) y actividaes rellacionaes col acicalamiento, interacción y otres actividaes (7%).
El miná común usa los niales de los picatueros, cotorres, etc. y apodérase fácilmente nos niales disponibles. Rexistróse como desalluga garrando col picu a los pollos de les aves qu'añeraron enantes, inclusive cuando darréu nun usa'l nial sacupáu. Esti comportamientu agresivu considérase que contribúi al so ésitu como especie invasora.
Como la mayoría de los sos parientes el miná común ye omnívoru. Aliméntase d'insectos, arácnidos, crustáceos, reptiles, pequeños mamíferos, granes, granu y frutos, tamién s'alimenta de les basures na redoma de los humanos. Busca alimentu nel suelu, ente ferver, en busca d'insectos, especialmente saltapraos, d'onde-y vien el nome del so xéneru "Acridotheres" «cazador de llagostes». Sicasí aliméntase d'un ampliu espectru d'insectos, principalmente atrapaos nel suelu. Ye un polinizador de flores como les Salmalia y Erythrina. Anda pel suelu con dalgún saltu ocasional, y de cutiu aprovecha'l pasu del ganáu qu'axoriza a los insectos amás d'atrapar a los que fuxen de los yerbazales amburaos.
Les llamaes d'esta especie inclúin gazníos, xiblíos, gorjeos y chasqueos, amás de cutiu estes aves acovanen les sos plumes y alcen la cabeza pa cantar. Los berros del miná avisen al so compañeru o a otres aves cuando s'averen depredadores o nel casu de que tea a puntu d'empecipiar el vuelu. Los minás comunes son populares mascotes polos sos cantares y la so capacidá pa repitir palabres. Enantes de dormir nos sos abelugos comuñales los minás canten al unísonu, lo que se conoz como ruiu comunal.
Los minás comunes pasen la nueche en posaderos comunales mientres tol añu, tantu en bandaes con solo los de la so especie como con minás de la xungla, estorninos rosados, cuervu indiu, cuervu picudu, garcillas bueyeras, cotorres de Kramer y otres aves. La cantidá d'aves na percha puede variar de delles menos de cien a miles. El momentu d'allegar al dormidero pa los minás ye xustu enantes del ocaso, y dexar enantes del amanecer. Los tiempos de llegada y permanencia na percha según el tamañu de les bandaes varien estacionalmente.
Les funciones de los dormideros comunales son sincronizar les distintes actividaes sociales, evitar a'l depredadores ya intercambiar información sobre les fontes d'alimentos.
Enantes y dempués de posase realicen exhibiciones comuñales que consisten en maniobres aérees onde s'esiben na estación prenupcial (de payares a marzu). Créese qu'esti comportamientu ta rellacionáu cola formación de pareyes.
La UICN incluyó al miná común na . Solo hai tres especies d'aves nesta llista, les otres dos son el bulbul ventrirrojo y el estornín pintu. Foi introducíu llargamente en zones fora de la so área de distribución natural, incluyíes les zones axacentes al Sudeste asiáticu, Madagascar, Oriente mediu, Sudáfrica, Israel, Norteamérica, Europa, Australia, Nueva Zelanda y delles islles oceániques, ente les que destaca l'abondosa población de Hawaii.
El miná común ye consideráu una plaga en Sudáfrica, Norteamérica, Oriente mediu, Australia, Nueva Zelanda y munches islles del Pacíficu. Ye particularmente problemáticu n'Australia, onde s'intentaron dellos métodos pa controlar el tamañu de les sos poblaciones y protexer a les sos especies natives.
N'Australia el miná común ye consideráu una plaga invasora qu'amenacia la supervivencia de delles especies d'aves natives. Anguaño ye l'ave predominante nes árees urbanes de tola mariña esti. Por votación popular en 2008 esta ave foi nomada como la plaga más importante d'Australia.
El miná foi introducíu primeramente n'Australia en Victoria ente 1863 y 1872, en concretu nos xardinos del mercáu de Melbourne. Los páxaros probablemente estendiéronse escontra Nueva Gales del Sur (onde anguaño ye más abondosu) aprosimao nesa dómina, anque nun hai informes seguros al respeutu. Darréu introduciéronse en Queensland por que controlara les llagostes y los escarabayos de la caña, les razones pa introducilos orixinalmente en Victoria nun quedaron rexistraes. Anguaño la población de miná común concentrar na mariña oriental alredor de Sydney y les sos árees suburbanes, con delles poblaciones más apartaes en Victoria y unes poques comunidaes aisllaes en Queensland. Mientres 2009 dellos conceyos de Nueva Gales del Sur empezaron a atrapar minás p'amenorgar el so númberu.
Estos páxaros pueden vivir y criar nun ampliu espectru de temperatures, anque espolleta meyor nes rexones más templaes. Sábese qu'hai poblaciones de minás autosostenibles en rexones que la so media de temperatures nel mes más templáu nun seya inferior a 23,2 °C y nel más fríu nun seya inferior a -0,4 °C, lo qu'implica qu'el miná común potencialmente puede estendese dende Sydney escontra'l norte pola mariña oriental hasta Cairns y escontra l'oeste pola mariña sur hasta Adelaida (anque non a Tasmania, Darwin, o travesar la Gran Cordal Divisoriu escontra les rexones grebes del interior).
En Sudáfrica apaeció na naturaleza por escapes d'aves mascota en 1902, convirtiéndose n'aves bien comunes. Les sos poblaciones son mayores nes zones más poblaes polos humanos. Ye consideráu una plaga porque por cuenta del so fuerte instintu territorial echen a otres aves de los sos niales y maten a los sos pollos. En Sudáfrica considérase-y unu de les plagues más importantes y un alteriador de los hábitats naturales, polo que suelen ser disparaos y la xente matar tantu nos medios urbanos como rurales.
El miná común añera y cría a los sos pollos en buecos protexíos qu'atopa tantu na naturaleza nos tueros de los árboles como nos buecos de los edificios. Comparáu coles especies natives qu'añeren en buecos el miná común ye desaxeradamente agresiva, y los machos reproductores van defender viviegamente árees d'hasta 0,83 hectárees (anque los machos de les zones urbanes dénsamente poblaes tienden solo a defender la área qu'arrodia darréu a los sos niales). Esta agresividá dexa al miná común mover a munches pareyes reproductores natives que tamién añeren en buecos, amenorgando d'esta forma les sos posibilidaes de reproducción. En particular les tases de reproducción de los loros qu'añeren en buecos del bush d'Australia oriental amenorgar hasta nun 80% pola mor del miná común (a pesar de que foron capaces d'apoderar a otres especies introducíes agresives como los estorninos pintos).
Les pareyes de minás comunes son conocíos por caltener hasta dos dormideros al empar. Una envernada pal branu cerca de los llugares de anidamiento onde la población total de machos duerme mientres la estación templada, el periodu de más agresividá; y unu permanente onde fuelguen les femes y guaren tola nueche. Tanto los machos como les femes protexen fieramente les sos dormideros, provocando más esclusión de les aves natives.
El miná común, que s'alimenta principalmente d'insectos que verbenen pel suelu y de frutos como les uves, cirueles y otres bagues, y nes árees urbanes de bagazos humanos, supon una seria amenaza pa les colleches de arándanos d'Australia, amás de para les sos aves natives.
En Hawaii, onde'l miná foi introducíu pa controlar les plagues de guxanu cogollera y Vierme cortador de les colleches de caña d'azucre, esta ave contribuyó a la espansión de los resistentes matos de "bandera española" nos yerbazales abiertos de les islles. asitióse-y nel puestu cuartu de la llista d'aves plaga pa la industria frutícola tres una encuesta de 2004 del conseyu agrícola de Hawaii y nel sestu puestu globalmente según el númberu de quexes por plagues aviar.
Los minás comunes (al igual que los estorninos pintos, los gorriones y les palombos) pueden causar desperfectos nos edificios, al apexar los canalones y los desaguadorios, produciendo desperfectos nel esterior de los edificios.
El miná común apaez repitíes vegaes col nome de "saarika" na cultura de la India dende los tiempos védidicos, apaeciendo tantu na lliteratura clásica india (en sánscritu) como nos testos budistes en prácrito. El términu sánscritu "shuksarika", que engloba los nomes de la cotorra de Kramer ("shuk") y del miná común ("saarika"), ye usáu pa indicar una pareya, probablemente porque dambes aves son capaces d'asonsañar los soníos humanos.
Na lliteratura en sánscritu'l miná común apaez con dellos nomes, la mayoría d'ellos describen l'apariencia o'l comportamientu del páxaru. Amás de "saarika", utilízase "kalahapriya", que significa «el propensu a les engarradielles» en referencia a la naturaleza agresiva d'esta ave; "chitranetra", que significa «güeyos pintorescos»; "peetanetra" «el de güeyos mariellos» y "peetapaad" «el de pates marielles».
Acrocephalus arundinaceus
La carricera real , ("Acrocephalus arundinaceus", ) ye un ave de vezos migratorios perteneciente a la familia Acrocephalidae, dientro del orde de los paseriformes. Afita en zones húmedes, ríos y llagos d'Europa, África y Asia.
Colos sos 18,5 cm de llargor, ye la especie europea de sílvidu palustre de mayor valumbu. El picu ye más llargu y robustu qu'el de les restantes especies europees. La tonalidá del plumaxe ye marrón escura na parte cimera y clara na inferior.
"A. arundinaceus" reproduzse n'Europa y rexones templaes del estremu occidental d'Asia. Magar nun lo fai nel Reinu Xuníu, de cutiu ye posible atopala ellí. La so población foi n'aumentu mientres les últimes décades nel Bálticu oriental, ente que se volvió más rara na parte occidental de la so área de distribución. Esta especie migra escontra'l norte considerablemente tarde, pudiéndose topar dellos especímenes nos sos abellugos ivernizos entá a finales d'abril.
Nidifica ente les cañes construyendo un nial a base de sustancies vexetales enxareyaes y colingándolu de los mesmos carrizos. Fai una sola puesta añal constituyida de normal por ente 4 y 6 güevos —anque en rares ocasiones pueden ser 3—, que guáriense mientres 14 o 15 díes por dambos proxenitores. Los pitos críense polos dos padres y permanecen nel nial mientres 12 díes dempués de la eclosión. Aliméntase preferentemente d'inseutos y d'otres varies especies d'invertebraos, ya inclusive de vertebraos tales como cucharapes. Columbróse tamién a pareyes alimentando a les sos críes con pequeños pexes. Son territoriales na so zona de reproducción, y puen vese en grandes grupos, ocupando árees nes que nun dexen la presencia de casi nenguna otra ave. Les poblaciones d'esta especie sufren notables fluctuaciones al llargu plazu. Capaz de multiplicar el so númberu con facilidá al atopar un nuevu hábitat, esta ave común y llargamente distribuyida ta clasificada como especie so esmolición menor.
Acrocephalus australis
El Carricero d'Australia o "Acrocephalus australis", ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Acrocephalidae. Ye reinal d'Australia. 
Entiende les siguientes subespecies:
Acrocephalus baeticatus
El Carricerín africanu, "Acrocephalus baeticatus", ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Acrocephalidae. Reproduzse en gran parte d'África al sur del Sahara. Ye migratoriu nel continente, con una población de cría nel sur que se tresllada a los trópicos mientres l'iviernu del hemisferiu sur. Esta ye una especie común de les zones banzáusas, con exuberante vexetación de xuncos o cañes. 
Ye un páxaru pequeñu con una frente daqué estrapada, tien 13 cm de llargu y pesa alredor de 11 gm. El so parte cimeru ye de color marrón intensu. Les partes inferiores son de color blancu, con un color acoloratáu nos lladrales. El picu fuerte tien un quexal llixeramente curvada, que ye de color mariellu opacu con una base mariella. Les pates son de color negru y los güeyos son de color marrón. Los sexos son similares n'apariencia.
Acrocephalus bistrigiceps
El Carricerín de Schrenk (Acrocephalus bistrigiceps), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Acrocephalidae. Alcuéntrase en Camboya, China, Hong Kong, India, Indonesia, Xapón, Corea del Norte, Corea del Sur, Laos, Malasia, Mongolia, Myanmar, Nepal, Filipines, Rusia, Singapur, Taiwán, Tailandia, y Vietnam.
El Carricerín de Schrenk ye similar, y ta estrechamente rellacionáu col más común y estendíu "Acrocephalus sorghophilus". L'ave pasa'l so tiempu buscando alimentu cerca de la tierra nel interior sele de los cañaverales. Al igual que munches otres aves acuátiques, son d'interés pal caltenimientu pola perda d'hábitat, por cuenta de la destrucción de la vexetación nativa de los banzaos y el so reemplazu polos arrozales y estanques piscícoles.
Acrocephalus concinens
El Carricero de nales abruptas (Acrocephalus concinens), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Acrocephalidae. Alcuéntrase en Afganistán, China, Hong Kong, India, Laos, Myanmar, Nepal, Pakistán, Tailandia, y Vietnam.
Acrocephalus dumetorum
El Carricero de Blyth ("Acrocephalus dumetorum"), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Acrocephalidae. Alcuéntrase en Asia y este d'Europa. Ye un ave migratoria que pasa los iviernos en India y Sri Lanka. L'hábitat estremar d'otros carriceros, yá que nun frecuenta los cañaverales nin la exuberante vexetación de los banzaos.
Ye un carricero de tamañu mediu, qu'algama los 12.5 - 14 cm de llargu. El plumaxe ye de color pardu percima y claro per debaxo, ensin rayes. Los sexos son bien similares d'apariencia. Los mozos son más mariellos per debaxo que los adultos.
Esta pequeña ave vive en carbes, de cutiu cerca de l'agua, pero nun s'atopa nos banzaos. Habita en zones templaes d'Asia y Europa oriental. Ye un ave migratoria, qu'envierna na India y Sri Lanka. N'Europa occidental considérase un vagamundu raru.
Na dómina de cría, la meyor manera d'identificalo ye'l cantar, lentu y repetitivu. Fai'l nial nun parrotal, onde pon de 4 a 6 güevos.
Como la mayoría de les carriceros son insectívoros, pero tamién come material vexetal, incluyendo les bayes.
Acrocephalus melanopogon
El carricín real (Acrocephalus melanopogon), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylvidae. Reproduzse nel sur d'Europa y en zones templaes del sur d'Asia y nuna pequeña porción del noroeste d'África. Ye parcialmente migratoria, nel suroeste d'Europa son residentes, nel sur de Europa oriental les aves invernen n'área de cría del Mediterraneu, y la raza asiática emigra a Arabia y la India.
Ye escasa nel norte de la so distribución, anque hay avistamientos en llatitúes tan septentrionales como Polonia y Dinamarca. Hai dellos informes dende Gran Bretaña, incluyendo una pareya que crió en Cambridgeshire en 1946, pero estos rexistros foron apocayá desaniciaos de la llista oficial d'aves britániques.
Esti ave paseriforme ye una especie que suel emplazase ente la vexetación acuática vertical, como cañes y blima. Depositen ente 3 y 6 güevos a partir de mediaos d'abril y guarien mientres 14-15 díes. Constrúi'l ñeru so l'agua ente les cañes o xunclos, o nun parrotal na vera. Esta especie ye xeneralmente monógama.
Ye un sílvidu de tamañu medianu, 12-13.5 cm de llargu, llixeramente más grande que la carricera de los xunclos "Acrocephalus schoenobaenus". L'adultu tien el llombu café finamente rayáu y les partes inferiores blanques. La frente ye plana, con una ceya ablancazada prominente, les cubiertes del oyíu gris, y el picu ye fuerte y apuntiáu.
Los sexos son idénticos, como cola mayoría de los sílvidos, pero les aves nueves tienen más llistes y marques nel pechu. Ye inseutívoru ya inclúi na so dieta cascoxos d'agua.
El trinu ye rápidu y asemeyáu a la papuda. El so cantar ye más nidiu y melodiosu que'l de los sos familiares, y puede recordar al del reiseñor. Nun canten en vuelu.
Acrocephalus mendanae
El Carricero d'el Marqueses (Acrocephalus mendanae), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Acrocephalidae. Alcuéntrase na Polinesia Francesa. 
Acrocephalus newtoni
El Carricero del Madagascar (Acrocephalus newtoni), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Acrocephalidae. Alcuéntrase solamente en Madagascar. El so hábitat natural son los banzaos.
Acrocephalus palustris
El carricero políglota (Acrocephalus palustris) ye un ave de la familia Sylviidae caracterizáu por un color mariellu ablancazáu nel so parte inferior, nales y cabeza de buxu a marrón y picu pálido con cresta escura. Vive en riberes húmedes y llugares pantanosos, anque non en carrizales, nel centru y norte d'Europa. Ye unu de los postreros migradores branizos en llegar.
El so nial ye en taza, someru, suspendíu de la vexetación circundante. Alluga de cuatro a cinco güevos puestos nuna niarada, de xunu a xunetu.
Aliméntase d'insectos, arañes y bayes, que toma d'ente la maleza.
Distribuyir pol centru, sureste y este d'Europa, llegano al estremu sur de Gran Bretaña y Escandinavia. 
Acrocephalus schoenobaenus
La carricera de los xunclos (Acrocephalus schoenobaenus) ye un ave de la familia "Sylvidae" que s'atopa n'Eurasia y África. Ye un páxaru pequeñu de colores pardos, col llombu y les ales veteadas. El so pileu ye escuru y llixeramente arralláu en contraste con una distintiva llista superciliar de color crema pálidu. La carricera de los xunclos ye una migradora de llarga distancia, que partiendo de les sos zones de cría d'Europa y Asia traviesa'l Sahara pa llegar a los sos cuarteles ivernizos africanos. El cantar del machu compónse de trinos irregulares y puede asonsañar el cantar d'otres aves. La carricera de los xunclos ye inseutívora.
Trátase d'un sílvidu de tamañu mediu, que mide de 11,5 a 13 cm y pesa unos 12 g. Tien el llombu y les ales de color pardu veteaes n'escuru y les partes inferiores más pálides. El so obispillu ye llisu y d'un color marrón más templáu, en contraste col tonu más apagáu de les ales. La so frente ye apandada y el so picu ye reutu y apuntiáu. Destaca'l patrón de color de color de la so cabeza con un pileu prácticamente negru y que puede tar llixeramente arralláu, qu'oldea coles sos llistes superciliares ablancazaes. Les pates son abuxaes. 
El plumaxe de d'ambos sexos ye bien asemeyáu, pero pueden ser estremaos mientres los anillamientos pola presencia d'una placa d'incubación o una protuberancia cloacal. Los xuveniles tienen llixos escuros nel pechu. Puede estremase del bien asemeyáu carricerín cexudu "Acrocephalus paludicola" porque esti postreru tien una llista de color crema bien marcada en mediu del pileu. Otres especies similares son el carricín real ("A. melanopogon") y la chicharra de Pallas ("Locustella certhiola"). La esperanza de vida típica pa esta especie son 2 años. La carricera de los xunclos más llonxeva rexistrada foi un ave aniellada en Finlandia qu'algamó los 10 años.
La carricera de los xunclos describióse por Carolus Linnaeus nel so "Systema naturae" en 1758, una y bones los ornitólogos hasta entós nun lo estremaben de la carricera. El so nome científicu deriva de los términos griegu "kephale" y "akros" que signifiquen «cabeza marcada» respectivamente, y la combinación de los términos "skhoiniklos" «carrizu» y "baino" «andar».
La carricera de los xunclos tien una estensa distribución, d'unos 10 millones de kilómetros cuadraos, con una población n'Europa d'ente 8,8 millones y 15 millones d'exemplares. Los estudios de la British Trust for Ornithology demuestren que les fluctuaciones nes poblaciones de la carricera de los xunclos, según la tasa de supervivencia de los adultos, dependen de los cambeos nes precipitaciones nos sos territorios d'invernada. La población total nun foi midida, pero BirdLife International inclúi a la carricera de los xunclos na categoría de "esmolición menor". 
Cría n'Europa y en Asia occidental y central. Ye un ave migratoria, qu'ente agostu y setiembre, dempués d'almacenar enerxíes tres la dómina de cría, crucia'l sur d'Europa y el Sáhara pa llegar a los sos a los sos cuarteles d'ivernizos africanos. Estudios realizaos en Nixeria y Uganda suxuren que les carriceres de los xunclos retornen añu tres d'añu a los mesmos llugares pa pasar l'iviernu. Toles carriceres de los xunclos pasen l'inviernu nel África subsaḥariana, dende Senegal nel oeste hasta Etiopía nel este, con llende norte en Namibia y llegando a la provincia del Cabu en Sudáfrica. La ruta que tomen escontra'l sur de camín a los sos cuarteles ivernizos depende del llugar de la so zona de cría. Les aves procedentes del Reinu Xuníu y Países Baxos alcuéntrense dempués nos pasos que van dende'l suroeste de la península ibérica hasta Italia; les aves anillaes en Suecia reponer n'Europa Central ya Italia; ente que les de Finlandia son atopaes del dende'l nordés d'Italia y Malta hasta la rexón del mar Exéu. Les carriceres de los xunclos de Rusia tomen rutes al traviés del Mediterraneu oriental y Oriente Mediu.
La perda de les zones húmedes p'alimentase mientres la migración y l'espansión del desiertu del Sahara suponen una amenaza pa la población reproductora de les carriceres de los xunclos. Les aves empiecen a abandonar África a finales de Febreru, cebaes nos humerales africanos enantes y dempués de travesar el Sáhara, lleguen de nuevu a Europa a partir de marzu.
A diferencia d'otros miembros del xéneru Acrocephalus la carricera de los xunclos estiéndese dende'l Árticu hasta llatitudes medies. Ta afecha pa les condiciones fríu y húmedu. Anque xeneralmente alcuéntrase nos banzaos puede criar a 500 metros o más distancia a l'agua. Mientres la dómina de cría esta especie alcuéntrase nos carrizales, de cutiu tamién ente les carbes, acequies y hábitats lloñe de l'agua como les zones d'ortiga mayor "Urtica dioica", sebes y tierres de cultivu. Nes sos árees d'invernada ocupen hábitats como les xuncleres de banzaos, papiros y yerbazales. Puede atopase n'altitudes de 1800 a 2400 metros sobre'l nivel del mar n'Etiopía.
Los sos cantares son variaos y rabiones, con frases nidies ya imitaciones d'otros páxaros. Componse de frases al azar, que nunca se repiten nel mesmu orde. El machu de carricera de los xunclos que tien el repertoriu más ampliu ye'l que s'aparia con más femes. 
Los machos de carricera de los xunclos empiecen a trinar solo unes poques hores dempués de llegar a los sos territorios de cría. El cantar puede emitise dende una percha estena como un xunclu o un parrotal, o a cubiertu o mientres vuela rutinariamente pol so territoriu. Tamién realiza vuelos específicamente pa cantar: mientres canta l'ave desapiega alzar a unos 2-5 metros y en volando en círculos baxa dexándose cayer amodo, xeneralmente calteniendo les nales en forma de «V». El cantar tien les funciones d'atraer una compañera, más que la de caltener a los demás machos, y cesa nel momentu que atopa compañera. Les llamaes de contactu suénense como «"chirr"» o «"kerr"», cuando estes llamaes se repiten rápido formen la llamada d'alarma.
Los estudios afayaron que los machos de carricera de los xunclos suelen ser fieles a los sos llugares de cría, pero les femes nun la son tantu. Un estudiu en Nottinghamshire, Inglaterra, amosó qu'una tercer parte de los machos volvíen a un radiu de 50 m o menos del so anterior llugar de cría, y que solo'l 14% criaba a más de 400 m de distancia. Les pareyes xeneralmente son monógames, pero non puramente. Los machos dacuando prautiquen la bigamia y son promiscuos. Si'l ñeru con güevos o potios ye escaláu polos depredadores la fema de cutiu va dexar al machu, que volverá cantar y va empareyase con otra fema. 
El machu defende un territoriu d'ente 0,1 a 0,2 hectárees. Nun estudiu realizáu en Zaanstad, Países Baxos, los 68 territorios estudiaos tuvieron un tamañu mediu de 1.064 metros cuadraos un añu, y 904 m² el siguiente. 
El ñeru constrúilu la fema nel suelu ente la vexetación o hasta un altor de 50 cm, texíu alredor de tarmos verticales de plantes. La so estructura tien forma de concu con un esterior de yerbes, tarmos y fueyes, amás de telarañes, con una capa interior más nidia qu'inclúi flores, pelo d'animales y fibres vexetales.
Ponen ente 3 y 5 güevos de color mariellu buxu con llixos marrones, que miden una media de 18 x 13 mm y pesen 1,6 g. Son guaraos pola fema mientres 14 díes. Los pollos son altriciales y nacen desnudos. Tanto la fema como'l machu curien de los pollos, qu'emplumen en 13–14 díes. En dexando'l nial los mozos carricerines siguen siendo alimentaos polos sos proxenitores mientres 1 o 2 selmanes más. 
Rexistróse hibridación ente la carricera de los xunclos y la carricera.
Ente les preses de la carricera de los xunclos atópense les efímeres, les llibélules, los saltapraos, les chinches, neumópteros, polilles, escarabaxos y mosques. Ente les materies vexetales qu'inxeren destaquen los frutos del sabugu y les mores. La so dieta nos territorios ivernizos inclúi amás mosquitos quironómidos, flores y bagues del árbol cepillo de dientes.
A finales de xunetu, enantes de la migración, paez que les carriceres busquen llugares con gran númberu de pulgones "Hyalopterus pruni" y tán más tiempu ellí que n'otros llugares. Estudios basaos nel anillamiento amuesen qu'estes aves pueden movese considerables distancies (por casu del sur d'Inglaterra a Francia) en busca de comida enantes d'inicial la verdadera migración. Cuando les aves traviesen Portugal yá tienen abonda grasa acumulao y amás el suministru de pulgones acabóse enantes del pasu de les carriceres polo que nun suelen parar ellí.
Los páxaros cola mayor cantidá de grasa acumulao enantes de la migración son capaces de faer el trayectu migratoriu hasta África ensin paraes. Dellos individuos doblen el so pesu normal cuando atropen enerxía pa la migración. Los páxaros más delgaos vense obligaos a faer el viaxe en delles etapes. 
Les carriceres de los xunclos aliméntense ente la vexetación baxo y trupo, especialmente nos xuncos y carrizos, pero tamién ente los campos de cultivu y los parrotales. Un estudiu realizáu en Attenborough (Inglaterra) desveló que los hábitats qu'usen p'alimentase mientres la estación de cría yeren nun 47% tierres de llamargal y marismes, principalmente de yerbes "Glyceria", un 26% carbes, un 21% campos de cultivu y un 6% montes. Les téuniques de caza utilizaes inclúin atrapar insectos picando la vexetación mientres tán posaos, y delles vegaes mientres s'acurren nel aire, y la captura por saltu, p'atrapar inseutos voladores nel aire. Los carricerines tienden a movese a saltos ente les los tarmos de les plantes y atrapar los inseutos que tán debaxo de les fueyes, y aprovechen les hores del amanecer y atapecer del sol cuando les sos preses tienen menos movilidá poles baxes temperatures.
Acrocephalus scirpaceus
La carricera (Acrocephalus scirpaceus) ye un ave de la familia Sylvidae, de 13 cm de llargor y unos 12 g de pesu, con mantu de tonos marrones monótonos, ceya y partes inferiores de color crema y nala apuntiada. A güeyu ye bien malo d'estremar del carricera políglota ("A. palustris") y del carricera de Blyth ("A. dumetorum"). Sicasí, na mano o escuchando'l so cantar son fácilmente estremables naquellos llugares onde les sos árees de distribución asolápense.
Añera preferentemente en xuncleres a veres de llagos, ríos y canales anque tamién pueden faelo na vexetación axacente, como'n salgueres, blimales, etc. Aliméntase d'inseutos y les sos canesbes, arañes y dacuando de granes, frutos y flores. Cría de mayu a agostu n'Europa y d'abril a xunetu n'África. Monógamos, añeren formando amestaos por cuenta de la distribución de los carrizales. Los ñeros, construyíos casi puramente poles femes con fueyes ya inflorescencies cortaes de carrizu y otres yerbes, consisten nuna copa fonda d'unos 6 cm de diámetru que se topen suspendíos por dellos tarmu de carrizu sobre agües pocu fondes. La fema pon 4 güevos que guaren dambos proxenitores mientres pocu más de 10 díes. Los pollos independícense 15 díes dempués d'abandonar el nial.
Ye un ave migradora que tien los sos cuarteles d'iviernu nel África subsaḥariana. Los adultos empiecen a abandonar les árees de cría a finales de xunetu, primero que los xuveniles. La mayor parte de les poblaciones migren a finales d'agostu, estendiéndose'l pasu hasta principios d'ochobre.
Nun s'atopa globalmente amenazada, siendo común en tola so área de distribución. La población europea envalórase nunos 4 millones de pareyes, con más de mediu millón de pareyes en Suecia, país onde más abonda. N'España les poblaciones menguaron nos últimos años por cuenta de la perda d'hábitat.
Acropternis orthonyx
El tapaculo celado ("Acropternis orthonyx") ye una especie d'ave de la familia "Rhinocryptidae", que s'atopa en Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela.
Vive nos Andes, ente los 1.900 y 3.650 m de altitú, nel monte húmedu con altores de dosel de 15 a 25 m y árboles dominantes como "Brunellia", "Hieronyma", "Ocotea", "Quercus humboldtii", "Tibouchina" y "Weinmannia", polo xeneral bien cubiertos de epífitas y especialmente nel sotobosque con abondoses carbes de bambú "Chusquea", formando un marayu impenetrable xuntu con otres plantes, como palmes "Geonoma" o parrotales "Ericaceae". Por cuenta de la so dependencia de les carbes de bambú, que crecen nes escamplaes, paez tolerar baltar selectiva.
Mide 21 a 22 cm de llargor y pesa ente 80 y 100 g. El plumaxe ye principalmente negru con puntos blancos, cola cabeza y la graganta acolorataes ablondes y la grupa y el crísum color castañu, como una falda. 
El so llamáu descríbese como un xiblatu fuerte y enfático "WHEEUW!", que puede escuchase dende una llarga distancia.
Aliméntase de material vexetal y artrópodos qu'atopa escargatando ente la tierra.
Rexistráronse dos subespecies: "A. o, infuscata" en contrada nes mountñas de Ecuador y el norte del Perú; y "A. o. orthonyx", del Cordal Central y Cordal Oriental de Colombia y el noroccidente de Venezuela, wcon pequeñes poblaciones na Cordal Occidental, en Antioquia nel Pandorial de Frontino.
Constrúi en dalgún parrotal, con mofu, palos delgaos, raicillas y plumes, un nial en forma globular de 22 por 30 cm, con una entrada llateral de 10 cm de diámetru. Machu y fema curien xuntos el nial y alimenten al pichón.
Actinodura egertoni
La actinodura de Egerton ("Actinodura egertoni") ye una especie d'ave paseriforme de la familia Leiothrichidae. Alcuéntrase en Bután, China, India, Myanmar, y Nepal. Los sos hábitats naturales son en tropical y subtropical templaos.
Actinodura morrisoniana
La actinodura de Formosa (Actinodura morrisoniana) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Leiothrichidae. Alcuéntrase en China y Taiwan. El so hábitat natural entiende los montes templaos, los montes tropicales o subtropicales y montes húmedos de tierres baxes.
Actinodura nipalensis
La actinodura nepalesa ("Actinodura nipalensis") ye una especie d'ave paseriforme de la familia Leiothrichidae.
Alcuéntrase nel norte del subcontinente indiu, principalmente nel oeste del Himalaya, y Bután, India, Tíbet, y Nepal. Los sos hábitats naturales son el tropical y subtropical templáu.
Actinodura ramsayi
The actinodura de Ramsay ("Actinodura ramsayi") ye una especie d'ave paseriforme de la familia Leiothrichidae. Alcuéntrase en China, Laos, Myanmar, Tailandia, y Vietnam. El so hábitat natural ye'l subtropical.
Actinodura souliei
La actinodura de Tonkín ("Actinodura souliei") ye una especie d'ave paseriforme de la familia Leiothrichidae. Alcuéntrase en China y Vietnam. El so habitat natural ye'l tropical o subtropical templáu.
Actinodura waldeni
La actinodura de Yunán ("Actinodura waldeni") ye una especie d'ave paseriforme de la familia Leiothrichidae. Alcuéntrase en China, India, y Myanmar. El so hábitat natural ye'l subtropical y tropical húmedu.
Aegithalos caudatus
El rabullargu (Aegithalos caudatus) ye un ave paseriforme de la familia Aegithalidae que s'atopa nos montes y los sotos de gran parte de la península ibérica. Carauterizase pola so cola, más llarga que'l restu del cuerpu.
Mide unos 14 cm. de picu a cola y ye de color pardu pol envés y arrosáu maciu pol banduyu. La cabeza ye blanca con llistes negres a los llaos del pileu. Les pates son negres.
Ye inseutívoru. Constrúi ñeros bien ellaboraos, texíos de mofu, lliquen ya inclusive telarañes, en forma de bolsa y con una entrada llateral, onde fai dos puestes añales d'ocho a diez güevos con pintes coloraes.
N'España esisten dos subespecies:
Aegithalos concinnus
El Mitu de gargüelu negru o Mitu gorjinegro ("Aegithalos concinnus"), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Aegithalidae. 
El Mitu de gargüelu negru ye un paseriforme pequeñu, que mide alredor de 10,5 cm de llargu y un pesu de 4.9 g. Esiste una considerable variación nel plumaxe, pero toles subespecies tienen una cola de llargor medianu (en comparanza cola llarga cola de la rellacionada "Aegithalos caudatus" ), tien el gargüelu negru y mázcara negra alredor del güeyu. La banda del pechu, los lladrales y el llombu de color gris escuru, nales, cola, y el banduyu blancu.
Estiéndese dende les estribaciones del Himalaya en Pakistán y el norte de la India al traviés de grandes zones del sur de China, el norte de Myanmar, Vietnam y Taiwán. Vive nos montes de fueya ancha, según nos montes de pinos, polo xeneral atopar n'altitúes medies.
Ye bien social y va viaxar en grandes bandaes d'hasta 40 aves. El nial ye construyíu a partir de mofos y líquenes , y cuelga de les cañes de los árboles.
La especie aliméntase de pequeños insectos y arañes, lo mesmo que de pequeñes granes, frutes y bayes (artimores, sobremanera). 
Aegithalos fuliginosus
El Mitu cuelliblanco o Sastrecito aveséu (Aegithalos fuliginosus), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Aegithalidae. Alcuéntrase en China. El so hábitat natural son les viesques templaes.
Aegithalos leucogenys
El mitu cariblanco ("Aegithalos leucogenys"), ye una especie d'ave na familia Aegithalidae. Alcuéntrase n'Afganistán, zona de Caxmir, y Pakistán.
Aegithalos niveogularis
El Mitu de gargüelu blancu o Mitu gorjiblanco ("Aegithalos niveogularis"), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Aegithalidae. Alcuéntrase en India, Nepal, y Pakistán. El so hábitat natural son les viesques húmedes de montes subtropicales.
Aegithina lafresnayei
La iora grande (Aegithina lafresnayei) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Aegithinidae que vive nel sudeste asiáticu.
La iora grande mide alredor de 17 cm de llargor. El so picu ye llargu, robustu y gris. El plumaxe de les sos partes inferiores varia del verde escuru al negru. Los machos presenten les partes inferiores de color mariellu intensu, al igual qu'el so lorum, sicasí, les femes tener de tonos verde oliváceos. 
Alcuéntrase nes selves de la mayor parte del sudeste asiáticu continental, distribuyíu pel sur de Myanmar, Camboya, l'estremu sur de China, Laos, Malasia, Tailandia y Vietnam.
Aegithina nigrolutea
La iora coliblanca (Aegithina nigrolutea) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Aegithinidae que vive na India y Sri Lanka.
La iora coliblanca mide alredor de 14 cm de llargu, y tien un picu recto y apuntiao. El plumaxe del so llombu ye verdosu y les sos nales y cola tienen plumes negres con cantos blancos d'estensión variable, anque les partes inferiores de la so cola y nales son blanques, tamién ye blancu'l so obispillo. Les femes y los machos fora de la dómina de cría tienen la cabeza y el restu del cuerpu de color mariellu verdosu, ente que los machos en dómina reproductiva tienen el pileu y la nuca negros, y el gargüelu, pescuezu y pechu de color mariellu intensu.
Estrémase de la iora común porque ésta nun tien nenguna parte blanca na cola, y porque la iora coliblanca tien les nales y la cola más curties, colos cantos blancos de les plumes terciaries más anchos, especialmente nes puntes, amás el picu de la iora coliblanca ye más curtiu qu'el del iora común de cualesquier parte de la India. Los sos cantares tamién son distintos. 
Esta especie alcuéntrase principalmente nes rexones del noroeste de la India, anque tamién apaez nel sur de la India y Sri Lanka. El so hábitat preferíu son les zones de carba seques.
Cría ente xunetu y agostu, y añera nes carbes baxes
Aegithina tiphia
La iora común (Aegithina tiphia) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Aegithinidae que vive nel subcontinente indiu y el sudeste asiáticu. Esisten diverses poblaciones con variaciones nel so plumaxe, dalgunes de les cualos foron designaes como subespecies. Esta especie que s'atopa en carbes y montes detéctase fácilmente por cuenta de los sos fuertes xiblíos y la so coloración llamativa. Mientres la dómina de reproducción los machos esíbense esponxando les sos plumes y dando vueltes n'espiral nel aire.
La iora común tienen un picu apuntiao y dentao con un culmen rectu. Mide alredor de 15 cm de llargu. La iora común amuesa dimorfismu sexual. Los machos na so dómina de apareamiento presenten les partes cimeres negres, incluyida la parte cimera de la so cabeza y a esceición del obispillo que ye blancu o verde olivaceu según les subespecies. Pero fora de la dómina reproductiva caltienen negres solo les plumes de les nales, con cantos ablancazaos y amarellentaos. Les femes tienen el llombu y la cola de color verde oliva, y les plumes de les nales corites o verdoses, con cantos claros. Les partes inferiores de dambos son de color mariellu, y presenten dos barras blanques nes nales, siendo les del machu particularmente prominentes nel so plumaxe reproductivu. Los machos en plumaxe reproductivu tienen una distribución bien variable del negru nes partes cimeres y pueden ser confundíos colos de la iora coliblanca, sicasí, esta postrera siempres tien cantos blancos nes plumes de la cola. Los machos de la subespecie nominal, que s'atopa a lo llargo de la cordal del Himalaya, son similares a les femes o tienen namái una pequeña cantidá de negru nel pileu. Nel noroeste de la India, la subespecie "septentrionalis" ye d'un color mariellu más intensu que les demás, y nes enllanaes del norte de la India los machos de la subespecie "humei" tienen el plumaxe de reproducción tien un capirote negru y verde oliva na parte cimera del mantu. Nel suroeste de la India y Sri Lanka los machos reproductivos de la subespecie "multicolor" tienen negru acebache tanto la metá cimera de la cabeza como'l mantu. Les formes nel restu del sur de la India son entemedios ente "multicolor" y "humei" con más color verde grisáco nel obispillo (enantes consideráu "deignani" pero agora utilízase pa la población birmana).
Reconócense once subespecies de iora común:
Estender pola mayor parte del subcontinente indiu, namái ta ausente de les rexones noroccidentales, y el sudeste asiáticu incluyíes les islles de Sumatra, Borneo, Xava, Bangka, Bali y les de la provincia filipina de Palawan, amás de Sri Lanka.
Les ioras busquen alimentu en pequeños grupos nos árboles, picotiando insectos ente les cañes. Dacuando xúnense a bandaes mistes d'alimentación. La llamada ye un amiestu de traqueteos y xiblíos. Dacuando pueden asonsañar les llamaes d'otres aves como la de los drongos.
Mientres la dómina de reproducción, principalmente dempués de los monzones, el machu realiza un cortexu acrobáticu, llanzándose pel aire y esponxando toles sos plumes, especialmente les del obispillo de color verde maciu, y depués en xira n'espiral hasta volver al posaderu orixinal. Una vegada qu'aterriza, estiende la so cola ya inclina les sos nales. Suelen poner de dos a cuatro güevos blancos verdosos nun nial pequeño y compacto en forma de concu, fechu de yerba y xuníu con telarañes, qu'asitia na copa d'un árbol. Tanto machos como femes guaren, y los güevos eclosionen dempués d'unos 14 díes. Ente'l depredadores de los niales inclúyense les culiebres, llagartos, cucales y los cuervos comunes. Los niales pueden ser tamién susceptibles al parasitismu de puesta per parte de los cucos de Sonnerat (Cacomantis sonneratii).
Los ioras camuden dos veces al añu y la variación del plumaxe facer un pocu complicáu pa la separación de la población basada nel plumaxe. 
Describióse una especie de Haemoproteus, el H. aethiginae, a partir d'exemplares atopaos nuna iora común de Goa.
Aethopyga bella
La suimanga bella (Aethopyga bella) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Nectariniidae. Ye reinal de Filipines.
El so hábitat natural son les selves húmedes de les tierres baxes, subtropicales o tropicales y zones húmedes de monte subtropical o tropical.
"Annals of Natural History(4)" 20 p.537
Aethopyga christinae
La Suimanga de cola horquillada o ("Aethopyga christinae") ye una especie d'ave paseriforme de la familia Nectariniidae.
Alcuéntrase en China, Hong Kong, Laos, y Vietnam. 
Estes pequeñes aves, con picos curvos, tien como llamada un nidiu y frecuente "Zwink-Zwink" y un trino metálicu. L'ave apaez nel sellu postal más común de Hong Kong.
"Annals of Natural History(4)" 4 p.436
Aethopyga eximia
La suimanga de lladrales blancos (Aethopyga eximia) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Nectariniidae. Ye reinal de la isla de Xava (Indonesia).
El so hábitat natural son les viesques húmedes de monte, tropical o subtropical.
"Transactions of the Linnean Society of London(1)" 13 p.168
Aethopyga gouldiae
La suimanga de la señora (Aethopyga gouldiae) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Nectariniidae.
Pue ser atopada nos siguientes países: Bangladeshs, Bután, China, Hong Kong, India, Laos, Myanmar, Nepal, Tailandia, y Vietnam. El so hábitat natural son les viesques húmedes de monte, tropical o subtropical.
"Proceedings of the Committee of Science and Correspondence of the Zoological Society of London" Pt1 non.4 p.44
Aethopyga ignicauda
The suimanga de cola de fueu (Aethopyga ignicauda) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Nectariniidae.
Puede ser atopada nos siguientes países: Bangladex, Bután, China, India, Myanmar, Nepal, y Tailandia.
Aethopyga nipalensis
El suimanga coliverde (Aethopyga nipalensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Nectariniidae.
Puede ser atopada nos siguientes países: Bután, República Popular de China China, India, Laos, Myanmar, Nepal, Tailandia y Vietnam.
Los sos hábitats naturales son: vexetaciónes templaes y rexones subtropicales o tropicales húmedes d'alta altitú.
"The India Review and Jounal of Foreign Science and the Arts" 1 p.273
Aethopyga saturata
La suimanga de gargüelu negru (Aethopyga saturata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Nectariniidae.
Pue atopase nos siguientes países: Bangladex, Bután, Camboya, China, India, Laos, Malasia, Myanmar, Nepal, Pakistán, Tailandia y Vietnam. El so hábitat natural son les viesques húmedes de les tierres baxes o de monte, tropical o subtropical.
Agelaioides badius
El tordu músicu (Agelaioides badius), ye una especie d'ave na familia "Icteridae". Alcuéntrase nel xéneru "Agelaioides", pero tradicionalmente asitiára-ylo nel xéneru "Molothrus". Alcuéntrase na metá norte d'Arxentina, Bolivia, Uruguái, el sur de Paraguái y centru de Brasil, coregistros, posiblemente frutu d'escapes d'aves de xaula, nel centru de Chile.
Tien un llargor total d'aprosimao 18 cm (7 pulgaes). Polo xeneral ye de color ceniza marrón con un negru contrastante y nales acolorataes. 
Ye un ave social y suel axuntase en pequeños grupos. A diferencia del "verdaderu" tordu del xéneru "Molothrus", esta especie non parasita niales. Sicasí, el tordu de picu curtiu parasita niales del tordu músicu y mientres los tordos de picu curtiu adultos son polo xeneral coritos, los tordos de picu curtiu nuevos paécense enforma al tordu músicu.
Atopar nuna amplia gama de hábitats semi-abiertos, incluyendo carbes y montes. Polo xeneral ye abondo común, polo tanto BirdLife International y la UICN considerar de menor esmolición.
Agelaius assimilis
El mayito de la barraquera (Agelaius assimilis), tamién conocíu como turpial de costazos coloraos, ye un ave reinal de Cuba perteneciente a la familia de los ictéridos, dientro del orde de los paseriformes. Los machos son bien similares a los de tordu sarxentu ("Agelaius phoeniceus"), ente que les femes nun presenten vetes ventrales como les d'esa especie sinón que son dafechu negres, similares a los machos pero ensin les franxes coloráu y mariellu nes nales. Amás de tener un comportamientu distintu, el dimorfismu sexual en tamañu y color del plumaxe del mayito de la barraquera ye menor al del tordu sarxentu.
A pesar de qu'el so área de distribución cubre namái 4.100 km², foi clasificáu como especie so esmolición menor. Ante l'ausencia d'evidencia de decrecimiento poblacional o amenaces significatives, créese qu'el so númberu ye estable. Enantes considerábase-y una subespecie de tordu sarxentu ("Agelaius phoeniceus"). Fueron les diferencies na so comportamientu los primeros nicios que suxurieron a los biólogos que podría tratase d'una especie distinta; más apocayá esto foi confirmáu al traviés de técniques moleculares y paez qu'el mayito de la barraquera y el tordu sarxentu constitúin respectivamente el pariente más próximu de la otra especie.
El mayito de la barraquera ye una de los once especies tradicionalmente clasificaes dientro del xéneru "Agelaius" y una de los cinco que siguen siendo consideraes parte d'ésti dende la reclasificación del Congresu Ornitolóxicu Internacional de 2010. Pertenez a la familia de los ictéridos, que entiende a aves paseriformes naturales de América del norte y del sur.
El mayito de la barraquera describióse como una especie, "Agelaius assimilis", por Juan Gundlach en "Aves de la Islla de Cuba" de Lembeye (1850). Robert Ridgway (1902) tamién lo consideró una especie independiente basándose en dos estremes fundamentales respectu del tordu sarxentu: el plumaxe de la fema yera uniformemente negru, a diferencia de asoceder en cualquier subespecie de tordu sarxentu, y el machu yera más pequeñu que casi cualquier forma d'aquella especie. Carl Edward Hellmayr (1937), sicasí, tratar como una subespecie de tordu sarxentu cola única esplicación de que “"A. p. assimilis" nun ye más qu'una pequeña raza del sarxentu americanu con una fema bien escura.” Autores subsecuentes —como Barbour (1943), Bond (1956), Blake (1968), Orians (1985), Sibley y Monroe (1990)— siguieron la taxonomía de Hellmayr, anque Mayr y Short (1970) consideraron a "assimilis" una especie hermana. El trabayu de campu de Whittingham "et ál." (1992) amosó que "assimilis" difería de les poblaciones de "phoeniceus" nel so comportamientu social y vocal. Esta nueva evidencia, combinada cola semeyanza ente en plumaxe del machu y el de la fema, llevó a la conclusión de qu'esti taxón merez la categoría d'especie.
Anque'l tordu sarxentu esibe grandes variaciones rexonales nel so tamañu, el patrón básicu del plumaxe de la fema, marrón ya intensamente veteado, ye visible a lo llargo d'amplia área de distribución, sacante en "gubernator". Na subespecie de la altiplanicie mexicana, "A. p. gubernator", el veteado de la fema ta bien amenorgáu y acútase al gargüelu; el restu del plumaxe ye marrón bien escuru (pero non negru como en "assimilis"). Nes subespecies californianes, "A. p. californicus" y "A. p. mailliardorum", el veteado de los exemplares femeninos tamién apaez amenorgáu y el plumaxe ye marrón escuru, anque non nel grau de "gubernator". Anque nun fuera manifestáu explícitamente, l'enclín d'estes poblaciones a variar en cuanto al plumaxe de la fema na dirección de "assimilis" influyó casi con certidume la decisión de Hellmayr y otros ornitólogos respectu de consideralo'l puntu final de les variaciones d'el color del plumaxe de la fema de "A. phoeniceus".
Sicasí, el plumaxe de la fema de "assimilis" nun ye tan solo una variación carente de veteado y desaxeradamente escura cuidao que el plumaxe ye uniformemente negru carbón, como nel machu, y non marrón, como inclusive nes formes más escures anguaño consideraes subespecies de "A. phoeniceus". Coles mesmes, nel tordu tricolor ("Agelaius tricolor") la fema presenta un veteado menos intensu que difier del plumaxe del machu de la so especie nun menor grau que los plumaxes del machu y de la fema de "A. phoeniceus" de reproducción simpátrica. El dimorfismu sexual de "assimilis" ye inclusive menor qu'el de "A. tricolor". Poro, les diferencies nel plumaxe de la fema en "Agelaius" tán venceyaes a diferencies taxonómiques ente distintes especies.
Reproduzse namái nes barraqueres del oeste de Cuba y la islla de la Mocedá. Pasen tol añu nes barraqueres ya inclusive s'alimenten dientro de los sos territorios: nun salen d'ellos pa procurase alimentu n'árees alloñaes de los sos niales como sí faen otros ictéridos norteamericanos que se reproducen en hábitats palustres. A diferencia del tordu sarxentu, los machos y les femes de mayito de la barraquera alimenten a los sos pitucos cola mesma frecuencia. Al igual que "Agelaius humeralis" —otra ave caribeña con una área de distribución acutada— y a diferencia de "Agelaius phoeniceus" —qu'habita en gran parte América del Norte continental—, tratar d'una especie de vezos non migratorios y esibe un comportamientu monógamu mientres la temporada reproductiva.
reparóse-yos cantando y alimentándose en pareya mientres el periodu previu a la nidificación. Los cantares son más comunes n'interacciones intersexuales primero que les aves alcuéntrase nos sos territorios reproductivos. En contraste col tordu sarxentu, el mayito de la barraquera canta relativamente pocu y les interacciones agresives son rares cuando tán nes sos árees de reproducción. Nesta especie, los cantares del machu y de la fema son similares y pueden dase tantu en solitariu como a dúu. Esto difier de lo qu'asocede cola mayor parte de les especies que canten a dúu, nes cualos cada sexu tien cantares particulares, y apurre un interesante contraste respecto del tordu sarxentu. El cantar del machu y la fema de mayito de la barraquera asemeyar a la del machu de tordu sarxentu. Cuando canten a dúu, el machu ta posáu percima de la fema na mayoría de los casos y suelen tar engarraos.
Agelaius humeralis
El mayito o totí mayito (Agelaius humeralis) ye una especie d'ave de Cuba y La Española. Pertenez a la familia Icteridae del orde Passeriformes. 
"Agelaius" en griegu significa “gregariu”, "humeralis" en llatín significa “del costazu”, pol costazu con parche. ‘Mayito’ y ‘totí’ son los nomes que se-yos apliquen en Cuba a dellos páxaros negros. En Haití ye llamáu "merle".
Ye un ave común na Islla de Cuba, y en dellos cayos del norte y del sur, pero ausente de la Islla de la Mocedá. Ye menos común en La Española. Habita en terrenales deforestados, cantos de montes y barraqueres, carbes costeres, montes abiertos, campos cultivaos y praderíes. 
Mide unos 20 cm de llargu (la fema ye más pequeña). Dambos sexos son negros con parches pardu-anaranxaos nos costazos, pero más pequeños y apagaos na fema. El neñón ye negru apagáu y col parche del costazu bien pequeñu y opacu. Los güeyos son castañu-escuros y el picu y les pates son negros. Tienen vezos bien gregarios y ye común velos en grandes bandaes cuando hai alimentu abondoso como nos arrozales maduros. Comen granes gramínees, frutos, insectos, llagarteses pequeñes y néctar. 
Añeren d'abril a agostu, ente la ramasca trupa d'árboles, sobre pencas de palmes o sobre bromeliacees epífitas. Constrúin el nial en forma de copa, con payes, fibres, pelos y plumes. La puesta ye de trés o cuatro güevos blancu-verdosos con delles manchitas pardes, más na parte más gruesa. Los güevos miden 3,3 por 1,7 cm. 
Agelasticus cyanopus
El Varillero Negru (Agelaius cyanopus") nuna especie d'ave na familia Icteridae.
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Brasil, y Paraguái. El so hábitat son los banzaos.
Agelasticus thilius
El trile (Agelasticus thilius) ye una especie d'ave na familia Icteridae. 
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Brasil, Chile, Paraguái, Perú y Uruguái.
El so hábitat natural son marismes, banzaos y praderíes.
Conocer como varillero nala mariella n'Arxentina, como sarxentu en Brasil, y como trile en Chile. El machu adultu ye de cuerpu negru, con costazos y parte inferior de les nales de color mariellu.
Mientres el sieglu XVIII, dellos relixosos pertenecientes a la Compañía de Xesús afirmaron que'l términu «Chile» aniciar na voz "chili" —tamién "tchili", "thili", "thilli", "thrile" y "tilí"—, onomatopeya mapuche del cantar del "trile", palabra usada pa llamar a esti páxaru reinal de llurdios mariellos nes nales, perteneciente a la familia de los Icteridae. Ente los xesuites taben Miguel d'Olivares, el misioneru y lingüista Andrés Febrés ("c." 1731-1790), Juan Ignacio Molina y Felipe Gómez de Vidaurre; darréu, Stanislas-Marie-César Famin (1799-1853), un viaxeru francés que tuvo en Chile a principios del sieglu XIX, y Manuel Antonio Román Madariaga tamién se adscribieron a esta hipótesis:
En contra d'esta hipótesis taben el cronista Vicente Carvallo y Goyeneche y José Pérez García, quien afirmaron:
Agelasticus xanthophthalmus
El Turpial de Güeyos Mariellos (Agelasticus xanthophthalmus) ye una especie d'ave na familia Icteridae. Alcuéntrase en Ecuador y Perú.
Agriornis lividus, ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Tyrannidae.
Alcuéntrase en Arxentina y Chile.
Ye una de les especies más grandes de la familia, algamando los 27.5-31 cm de llargor y 88 gramos de pesu. El so hábitat natural son les carbes seques subtropical o tropical y los parrotales y camperes d'altor.
Agriornis micropterus
Agriornis micropterus ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae. Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Chile, Paraguái, Perú y Uruguái. Ye un papamoscas grande de 24-25,5 cm (9.5 a 10.1 pulgaes) de llargu. 
El so natural hábitat son carbes seques tropicales o subtropicales, zones de parrotales a gran altitú tropical o subtropical, y praos de gran altitú tropical o subtropical. Nun s'atopa amenaciáu.
Agriornis montanus
El atrapamoscas coliblanco ("Agriornis montanus"), tamién denomináu Gauchu serranu, Pixín gauchu o Pixín gauchu bolivianu, ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae. Ye un ave atrapamoscas d'ente 23 y 25 centímetros de llargu. 
Pue atopase en Arxentina, Bolivia, Chile, Colombia, Ecuador, Perú y nes Islles Malvines cuando s'esvia de la so habitual ruta migratoria. Los sos hábitats naturales son les carbes y praderíes a grandes altitúes tropicales y subtropicales y zones de llendo.
Ailuroedus buccoides
Ailuroedus buccoides, conocida polos sos nomes comunes de páxaru gatu blancu, pergolero blancu, y capulinero d'oreyes blanques, ye una especie d'ave de la familia Ptilonorhynchidae.
El so hábitat natural son los monte secos tropicales o subtropicales, y los montes húmedos tropicales.
Ye considerada como "común" en siquier partes del so hábitat, que cubre ente 100.000 y 1.000.000 kilómetros cuadraos, y la so población caltiense estable, polo que nun califica pa ser una especie en peligru.
Ailuroedus crassirostris
El miagador verde o capulinero d'oreyes negres (Ailuroedus crassirostris) ye una especie d'ave Passeriformes perteneciente a la familia Ptilonorhynchidae, del xéneru Ailuroedus reinal d'Australia.
Ailuroedus melanotis
Ailuroedus melanotis, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Ptilonorhynchidae, del xéneru Ailuroedus.
Aimophila quinquestriata
El gorrión cincorrayas (Aimophila quinquestriata) ye una especie d'ave de la familia Emberizidae. Habita principalmente nos montes del occidente de Méxicu y ye casual nel suroeste de los Estaos Xuníos.
Ye una especie de 14 cm de llargor, que debe'l so nome a la presencia de cinco rayes blanques na cabeza: un sobre cada güeyu y trés nel gargüelu, éstes últimes estremaes ente sigo por dos rayes negres. Les mexelles, el picu son grises y los lladrales son grises. El pechu tamién ye gris, pero con un pequeñu llurdiu negru al centru, que parte col banduyu blancu.
Distribuyir a lo llargo de la Sierra Madre Occidental, dende'l nordés del estáu mexicanu de Sonora hasta Jalisco. Hai rexistros marxinales en Arizona y Nuevu México, EEXX. Habita a elevaciones medies n'árees riques en parrotales y en pacionales.
Aimophila rufescens
El gorrión bigotudu acoloratáu o sabaneru acoloratáu (Aimophila rufescens) ye una especie d'ave perteneciente a la familia Emberizidae. Habita del noroeste de Méxicu hasta Costa Rica.
Mide alredor de 18.5cm y pesa aprosimao 36g. tien gorra ablonda y bigotera conspicua. El so rabadilla ye café, tien les nales y la cola fuscas con cantos ablondos opacos. El aníu ocular ye blancuciu opacu, les sos mexelles de color gris oliva, los llaos del pescuezu son abuxaos y el gargüelu ye blanca con llistes negres.
El so hábitat natural son partes baxes y medies de montes, en sabanes, carbes, montes de pinu y encino con árboles espardíos, y zones de crecedera secundaria, siempres con bayura de parrotales. Tamién ye posible velo, en delles zones xeográfiques, en zones alteriaes de selves y en acahuales.
Aliméntase de granes, insectos y otros invertebraos. Forraxeen nel suelu o ente los parrotales, formando pequeños grupos familiares.
Dende'l norte del estáu de Sonora (Méxicu) a lo llargo de la Sierra Madre Occidental y dende el sur de Nuevu Llión a lo llargo de la Sierra Madre Oriental hasta'l Exa Neovolcánico. Tamién na Sierra Madre del Sur. Habita tamién el sur de Veracruz, norte de Oaxaca y en zones altes y baxes de Chiapas. En América Central la so distribución a lo llargo de les rexones montascoses, llegando hasta l'occidente de Nicaragua y estremu noroeste de Costa Rica, onde habita les fasteres de l'aguada pacífica nos volcanes de Guanacaste. Tamién hai delles poblaciones en zones baxes de Belice y El Salvador.
Aimophila ruficeps
El gorrión bigotudu coronirrufo (Aimophila ruficeps) ye una especie d'ave americana perteneciente a la familia de los emberízidos. Alcuéntrase nel sur de los Estaos Xuníos y en gran parte del interior de México hasta la Sierra Madre del Sur. La so distribución ye discontinua, frecuentemente con poblaciones aisllaes una de la otra. xeneralmente, reconociéronse 12 subespecies, pero suxuriéronse hasta 18. Esta pequeña ave tien el llombu pardu con rayes escures, y les partes ventrales grises. La corona ye ablonda y la cara y el supercilio son grises, con una raya marrón o acoloratada que s'estiende dende cada güeyu, y una raya negra (bigote) na rexón malar.
Esti gorrión aliméntase básicamente de granes pel hibiernu, y d'insectos en primavera y branu. Son aves territoriales, y los machos marquen el so territoriu per aciu esplegues y cantares. Como forma de locomoción, prefieren saltar sobre'l suelu. Son monógamos y reprodúcense na primavera. La fema pon de 2 a 5 güevos nun nial en forma de taza escondíu ente la vexetación. Ente'l depredadores de los adultos cunten los gatos domésticos y pequeñes aves de presa, ente que los xuveniles pueden ser taramiaos por diversu mamíferos y reptiles. Sábese que viven más de 3 años. Anque la especie nun ta considerada como amenazada, delles subespecies alcuéntrase en riesgu pola destrucción del so hábitat y una podría yá tar extinta.
Alaemon alaudipes
La calandria ibis (Alaemon alaudipes), ye un ave paseriforme residente nos desiertos africanos, dende les islles de Cabu Verde pasando pola península arábica hasta Siria, Afganistán y l'este de Pakistán. 
Esta calandria ye un ave propia de les rexones desérticas o semidesérticas. Añera sobre'l suelu, d'a dos güevos per vegada. Dambos sexos pueden guaralos. La so alimentación básase en insectos mientres la temporada reproductiva.
Ye una calandria de gran llargor, de complexón delgada y con pates llargues. L'adultu mide ente 19 y 22,5 cm y la so coloración ye mayormente d'un tonu marrón arenosu enriba y más pálidu nel banduyu. A diferencia de la mayor parte de les calandries, la calandria ibis estremar pol so vuelu, con un patrón blancu y negru que puede apreciase cuando tien les sos nales estendíes. 
Pa volar, la calandria ibis engata a un sitiu de gran altor y depués llánzase a un vuelu estilu bucio coles nales zarraes. La llamada ye una especie de "zreee", y el cantar, executáu mientres el vuelu, ye una serie de soníos bien agudos. 
Alauda arvensis
La calandra (Alauda arvensis) ye un ave de la familia Alaudidae, carauterizada por un tonu marrón pardu xeneral, salvu nel banduyu, que ye blancu; una banda ablancazada xuntu en cantu esternos de les ales; dos manches corites na cola; y una cresta na cabeza. 
Distribúise per toa Europa menos n'Islandia; cría en yerbazales abiertos, en zones agraries, campos de ceberes y camperes.
El so ñeru ye en taza herbal, nel suelu, conteniendo de trés a cinco güevos puestos en dos o tres añeraes, de abril a xunetu.
Aliméntase de granes, biltos y inseutos.
Alauda gulgula
La calandria oriental o calandria india (Alauda gulgula) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Alaudidae nativa del subcontinente indiu y el Sudeste Asiáticu. Al igual qu'otres calandries, habita en pacionales abiertos –de cutiu cerca de cuerpos d'agua– onde s'alimenta de granes y insectos.
== Subespecies reconocen delles subespecies:
Aleadryas rufinucha
El xiblador nuquirrufo (Aleadryas rufinucha) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pachycephalidae endémica de Nueva Guinea. Ye la única especie del xéneru Aleadryas.
Mide alredor de 17 cm de llargu. Los sos partes cimeros y lladrales son de tonos verde oliváceos y les inferiores ablancazaes. La so cabeza ye nel so mayor parte abuxada, col pileu y nuca de color pardu acoloratáu, la frente y cazu blanques y el gargüelu mariellu. El so picu coritu ye robustu y col quexal cimeru llixeramente curvada escontra baxo, y les sos pates son pardes.
Alcuéntrase nes selves de monte de la isla de Nueva Guinea.
Alophoixus bres
Ye bulbul de cara gris (Alophoixus bres), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Pycnonotidae.
Alcuéntrase en Brunéi, Indonesia, Malasia, Myanmar, Filipines, y Tailandia. El so hábitat natural son les viesques húmedes de les tierres baxes o de montes subtropicales o tropicales.
Alophoixus flaveolus
El bulbul de gargüelu blancu (Alophoixus flaveolus) , ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Pycnonotidae.
Alcuéntrase en Bangladex, Bután, China, India, Myanmar, Nepal, y Tailandia. El so hábitat natural son les viesques húmedes de les tierres baxes subtropicales o tropicales.
Alophoixus ochraceus
El bulbul ocráceo (Alophoixus ochraceus), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Pycnonotidae.
Alcuéntrase en Brunéi, Camboya, Indonesia, Malasia, Myanmar, Tailandia, y Vietnam. El so hábitat natural son les viesques húmedes de les tierres baxes o de monte, subtropicales o tropicales.
Alophoixus pallidus
El bulbul de gargüelu enchíu (Alophoixus pallidus) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Pycnonotidae.
Alcuéntrase en Camboya, China, Laos, Myanmar, Tailandia, y Vietnam.El so hábitat natural son les viesques húmedes de les tierres baxes subtropicales o tropicales.
Alophoixus phaeocephalus
El bulbul de barriga mariella (Alophoixus phaeocephalus) , ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Pycnonotidae.
Alcuéntrase en Brunéi, Indonesia, Malasia, Myanmar, Singapur, y Tailandia. El so hábitat natural son les viesques húmedes de les tierres baxes subtropicales o tropicales.
Alopochelidon fucata
La golondrina cabeza acoloratada, golondrina de cabeza acoloratada, golondrina cabecicastaña, golondrina cabeza castaña, golondrina de cabeza castaña, golondrina cara acoloratada, o golondrina ablonda, (Alopochelidon fucata), ye la única especie qu'integra'l xéneru monotípicu: Alopochelidon, de la familia Hirundinidae, anque tradicionalmente asitió-ylo nel xéneru "Stelgidopteryx". Esta ave distribuyir nel centru de América del Sur.
Estiéndese dende Cuzco, nel sudeste del Perú, el sudeste de Bolivia, el centru y sur del Brasil, hasta Uruguái y les provincies del norte y centru de la Arxentina, siendo vagante nes Islles Malvines y en Chile. Depués de reproducise, na seronda migra al norte, llegando hasta'l norte de América del Sur.
Los sos hábitats naturales son árees abiertes o tipu parque en pacionales, sabanes y güelgues, siempres a baxa altitú.
Esta especie describióse orixinalmente por Coenraad Jacob Temminck nel añu 1822, sol nome científicu de: "Hirundo fucata". La localidá tipu dada ye: «Brasil». El xéneru crear Robert Ridgway nel añu 1903. 
N'ocasiones esti xéneru fundir con "Stelgidopteryx", pero escarez de les primaries col cantu esterior «dentáu», característica principal d'esti últimu xéneru.
Amadina erythrocephala
La estrilda cabecirroja (Amadina erythrocephala) ye una especie d'ave paseriforme de la familia estrildidae. Ye mesma d'África. Envaloróse que la so área de distribución toma una estensión de 20.000 km².
Alcuéntrase n'Angola, Botsuana, Lesothu, Namibia, Sudáfrica y Zimbabue. El so estatus de caltenimientu evaluóse na Llista Colorada como de baxa procupación (LC).
== Subespecies reconocen les siguientes subespecies:
Amadina fasciata
La estrilda degollada (Amadina fasciata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Estrildidae. Ye mesma d'África. Envaloróse que la so área de distribución toma una estensión de 20 000 km². 
Alcuéntrase n'Angola, Benín, Botsuana, Burkina Faso, Camerún, Chad, Congo, Costa de Marfil, Eritrea, Etiopía, Gambia, Ghana, Kenia, Malaui, Malí, Mauritania, Mozambique, Namibia, Níxer, Nixeria, Portugal (introducida), Ruanda, Senegal, Somalia, Sudáfrica, Sudán, Tanzania, Togu, Uganda, Zambia y Zimbabue.
Amalocichla incerta
Amalocichla incerta, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Petroicidae, del xéneru Amalocichla.
Amalocichla sclateriana
Amalocichla sclateriana, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Petroicidae, del xéneru Amalocichla.
Amandava amandava
El bengalí coloráu (Amandava amandava) ye una especie d'ave passeriforme de la familia Estrildidae. Ye orixinariu del sur d'Asia, con una área de distribución global envalorada de más de 10.000.000 km² . Son populares aves de xaula debíu al coloríu del plumaxe de los machos na dómina de reproducción. El so hábitat orixinal son campos abiertos y camperes. El nome "amandava" provién de la ciudá de Ahmedabad en Gujarat dende onde estos animales foron esportaos dientro del comerciu de mascotes.
Alcuéntrase en Bangladex, Camboya, China, Exiptu, India, Indonesia, Myanmar, Nepal, Pakistán, Tailandia y Vietnam. Esisten poblaciones introducíes na península Ibérica (España y Portugal), Brunéi, Fiji, Malasia, Puertu Ricu, Singapur y Hawaii. N'España cría dende la década de 1970 y ta n'espansión, considerándose común nes vegues del Guadiana (Estremadura), según en dellos llugares de Madrid, Barcelona, Málaga y Granada.
== Taxonomía reconocen les siguientes subespecies:
Por cuenta del so potencial colonizador y constituyir una amenaza grave pa les especies autóctones, los hábitats o los ecosistemes, esta especie foi catalogada nel Catálogu Español de Especies exótiques Invasores, aprobáu por Real Decretu 1628/2011, de 14 de payares, tando prohibida en España la so introducción nel mediu natural, posesión, tresporte, tráficu y comerciu.
Amaurospiza concolor
Pebidal azul o azuláu ("Amaurospiza concolor") ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cardinalidae que se distribúi en viesques de monte dende'l sur de Méxicu hasta'l norte de Perú. Tradicionalmente incluyó-ylo na familia Emberizidae, pero podría pertenecer a Thraupidae o Cardinalidae.
Habita n'en zones montascoses ente 1 000 y más de 2 000 m snm, acomuñáu siempres a bambú, de que los sos biltos alimentar. Constrúi un nial burdo nes horquetas de los árboles. Nun se sabe enforma de la so bioloxía, pos ye una especie de distribución bien alcontrada y rara. En México rexistróse poques vegaes nos montes de los estaos sureños. Nun se rexistró en Guatemala. Remanez en Hondures hasta Panamá, y en sur de Colombia hasta Ecuador y Perú.
Amblycercus holosericeus
El cacique piquiclaro (Amblycercus holosericeus), tamién conocíu como glayu andín o cacique picu claru, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae mesma de América Central, Méxicu y el noroeste de Suramérica. Ye la única especie del xéneru Amblycercus. Estrémense tres subespecies reconocíes.
Ye nativu de Méxicu, Guatemala, Belize, El Salvador, Hondures, Nicaragua, Costa Rica, Panamá, Colombia, Venezuela, Ecuador, Perú y Bolivia. El so hábitat natural componer de monte subtropical y tropical.
== Subespecies reconocen les siguientes subespecies, incluyendo la subespecie tipu.:
Amblyornis flavifrons
Amblyornis flavifrons, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Ptilonorhynchidae, del xéneru Amblyornis.
Ye una especie d'ave que s'alcuentra en Nueva Guinea.
Amblyornis inornata
Amblyornis inornata, o pergolero pardu, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Ptilonorhynchidae, del xéneru Amblyornis. A falta de plumaxe coloríu p'atraer a la fema, el machu d'esta especie recurre a la so más esquisitu sentíu artísticu pa conquistar a la so pareya. Mide 25 cm.
Amblyornis macgregoriae
Amblyornis macgregoriae, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Ptilonorhynchidae, del xéneru Amblyornis.
Amblyornis subalaris
Amblyornis subalaris, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Ptilonorhynchidae, del xéneru Amblyornis.
Amblyospiza albifrons
El texedor picogordo (Amblyospiza albifrons) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Ploceidae. Ta llargamente distribuyíu en África al sur del Sáhara.
Amblyramphus holosericeus
El federal (Amblyramphus holosericeus) ye un ave de la familia de los Icteridae, qu'habita nes güelgues de Suramérica. Ye monotípicu nel so xéneru.
Esta especie mide unos 24 cm. El picu ye llargu, finu y bien agudu. Los exemplares nuevos tienen el plumaxe totalmente negru; les plumes anaranxaes primero apaecen nel so pechu y gargüelu, dempués vanse estendiendo escontra la nuca, cabeza y cadril. La onomatopeya del so cantar puede describise como 'clir-clir-clur, clulululu'.
Los federales ver en pareyes nes güelgues del sur de Brasil, Paraguái, Uruguái y el nordeste d'Arxentina; en Bolivia hai una población amenorgada a altitúes d'unos 600 m. Suélense atropar a lo cimero d'una planta.
Mayormente aliméntase de fruta, complementándola con granes, insectos y otros invertebraos. Utilicen el so picu a manera de martiellu p'abrir los alimentos.
Los federales son monógamos, y los territorios arrexuntar. El nial tien forma de taza abierta, allugáu enriba d'un parrotal o bien texíu na vexetación, nel mesmu ponen dos güevos.
Ammodramus aurifrons
El chingolo cejigualdo (Ammodramus aurifrons), tamién denomináu sabaneru de ceyes marielles, sabaneru runfador (Colombia), sabaneru cejiamarillo (Ecuador), sabanerito frentiamarillo (Venezuela) o cigarrinha-do-riolo (en portugués, Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Ammodramus" qu'integra la familia Emberizidae. Ye nativu de América del Sur.
Mide 13 cm. Penriba ye pardu buxu estriáu d'escuru, con mariellu notable na cara y frente (especialmente nel lorum y supercilio). Curva del nala tamién mariella. Pembaxo ye gris maciu. Ye bastante paecíu col chingolo pajonalero ("Ammodramus humeralis") con quien puede ser sintópico en delles rexones. Esti chingolo tien cola curtia, pero con piernes desproporcionadamente llargues y grandes, y un picu prominente bastante llargu; nun esibe'l mesmu visual cabezón de "A. humeralis". 
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela.
Habita en pacionales y sabanes secos y sazonalmente húmedos o inundables, tropicales y subtropicales; y subtropicales d'altitú. N'árees de camperes de la Amazonia estendiéndose al norte a lo llargo del Ríu Orinoco hasta los 1300 msnm nes faldes orientales de los Andes.
Anguaño presenta una esplosión populacional, desque se beneficia de la deforestación na cuenca amazónica. Una vegada que'l monte ye valtáu y vien l'agricultura, o los pacionales crescen en llugar d'árboles, esti chingolo ocupa'l llugar. Distintu de "A. humeralis" que rique pacionales antiguos o árees menos alteriaes, paez que pa esta especie, quanto más alteriáu, meyor.
Busca y aliméntase nel suelu, tamién con frecuencia engaramáu en barganales y a lo cimero de carbes; usualmente nun s'acomuñar con otros páxaros. 
El cantar, dáu a lo llargo del día, ye un runfíu distintu “tic, tzzzz-tzzzz”. Tamién emite un rápidu “tsiu tsiu tsi tsi tsi”.
La especie "A. aurifrons" describióse per primer vegada pol naturalista alemán Johann Baptist von Spix en 1825 sol nome científicu "Tanagra aurifrons"; localidad tipo errada «provincia Badea» enmendado pa «Fonte Bõa, Ríu Solimõye, Brasil».
Enantes asitiáu, xuntu con "Ammodramus humeralis" nun xéneru separáu, "Myospiza", foron reasignaes a "Ammodramus" (siguiendo a Paynter 1970; Klicka & Spellman 2007, SACC). Dambes foron dalguna vegada consideraes como formando una superespecie, pero les zones sobrepónense lo suficiente como pa faer tal tratamientu implausible. Los estudios xenéticos indiquen que dambes son parientes cercanes de "Ammodramus savannarum", que, pela so vegada, ye distante de les otres seis especies anguaño incluyíes nel xéneru; estes postreres seique tendríen de ser reasignaes a un xéneru distintu.
D'alcuerdu a les clasificaciones Clements Checklist 6.9 y el Congresu Ornitolóxicu Internacional (IOC) Versión 4.3 -2014, reconócense 4 subespecies cola so correspondiente distribución xeográfica:
Ammodramus bairdii
El gorrión sabaneru maciu (Ammodramus bairdii) ye una especie d'ave migratoria de la familia Emberizidae que se distribúi nes grandes praderíes de América del Norte.
Los adultos miden 13 ó 14 cm de llargor. Ye de color pardu amarellentáu, con partes dorsales llistaes y banduyu blancu. Estremar d'otres especies del so xéneru pola presencia de rayes fines negres nel pechu y pola corona escura estremada por una raya color ocre. La cara ye amarellentada rayada con escuru en mexelles y gargüelu.
Habita n'estenses árees de pacionales, en partir norte de les Grandes Enllanaes. Pel hibiernu migren al suroeste de los Estaos Xuníos. Hai tamién dellos rexistros ocasionales nel noroeste de Méxicu.
Aliméntase d'insectos pel branu y prinicpalmente de granes pel hibiernu.
Foi nomada n'honor de Spencer Fullerton Baird, un naturalista estaunidense.
Ammodramus humeralis
El cachilo ceya mariella (ammodramus humeralis) tamién conocíu como manimbe o chingolo de ceya mariella ye una especie d'ave de la familia Emberizidae.
Mide aprosimao 11 cm. Ensin dimorfismu sexual, tienen el pechu y l'abdome de color gris les nales son grisaceas con llurdios negros y un llurdiu mariellu en caúna, la cabeza ye grisácea con manches negres y ceya mariella y la cola ye d'un color parduzu.
Aliméntase de granes y dacuando incorpora canesbes a la so dieta. Constrúi un nial con forma d'esfera fabricáu con camperes y tarmu que lu asitien nel suelu la fema asitia hasta 4 güevos blancos.
Habita en pacionales, campos abiertos y sabanes.
En Arxentina distribúise dende'l norte hasta la provincia de Chubut, en América distribúise pelos países de Colombia, 
Venezuela, Ecuador, Guayanes, Brasil, Bolivia, Paraguái y Uruguái.
Ammodramus leconteii
El gorrión sabaneru de LeConte (Ammodramus leconteii) ye una especie d'ave migratoria de la familia de los emberízidos. Distribúyese per Canadá y los Estaos Xuníos.
Ye un pequeñu gorrión que les sos partes dorsales son de color pardu escuru y claro; el pechu ye pardu claru y el banduyu ye blancu, con fines rayes nes bandes. La cabeza ye grande y plana, con una corona escura estremada nel centru por una raya clara. La cara ye color naranxa con un parche gris en cada mexella. El picu ye relativamente grande, escuru, y la cola ye curtia.
El so hábitat en dómina reproductiva son árees de camperes en Canadá (dende'l centru del país hasta la provincia de Quebec) y nel norte-centru de los Estaos Xuníos. El nial ye una taza abierta construyida ente campera seca o bien direutamente sobre'l suelu.
Estes aves migren pel hibiernu escontra'l sureste de los Estaos Xuníos.
Aliméntense buscando alimentu nel suelu, principalmente d'insectos y granes.
El machu canta dende un llugar relativamente ocultu. El cantar ye un agudu "tik" siguíu d'un siséu asemeyáu al del gorrión de Nelson ("A. caudacutus nelsoni").
John James Audubon nomó a la especie n'honor d'un amigu, el doctor LeConte. Xeneralmente asúmese que foi'l naturalista estaunidense John Lawrence LeConte (1825-1883), anque tamién podría tratase del científicu John LeConte (1818-1891), tamién doctor, y primu de John Lawrence.
Ammodramus maritimus
El gorrión sabaneru marín (Ammodramus maritimus) ye una especie d'ave de la familia Emberizidae qu'habita la mariña atlántica y del Golfu nos Estaos Xuníos.
Los adultos tienen les partes cimeres pardes, con gris na corona y na nuca. El pechu ye abuxáu opacu con rayes escures. Tienen la cara escura coles mexelles grises, gargüelu blancu, y cola curtia terminada en punta. Esiben un pequeñu llurdiu mariellu xusto enriba del güeyu.
El so hábitat de distribución en dómina reproductiva son les marismas salobres del Atlánticu y del Golfu de México, dende'l sur des tao de Nueva Hampshire hasta'l sur de Texas. El nial ye una taza abierta construyíu ente les cañes de plantes acuátiques o camperes del xéneru "Spartina". Les femes ponen ente 2 y 5 güevos.
Les poblaciones norteñas migren escontra'l sur, a lo llargo de la mariña oriental estaunidense.
Forraxeen nel suelu o ente la vexetación acuática, n'ocasiones na folla. Aliméntense principalmente d'insectos, invertebraos marinos y granes. La so área d'alimentación con frecuencia alcuéntrase retirada del sitiu qu'escueyen p'añerar.
La subespecie corita, "A. m. nigriscens", dalguna vegada abondosa, escastar en 1987, y la subespecie de Cabu Sable (Florida), "A. m. mirabilis", alcuéntrase en peligru. Otra subespecie posiblemente amenazada dada la so pequeña área de distribución ye "A. m. peninsulae", presente na Badea Apalachee, Florida. Esta postrera foi dalguna vegada considerada una especie separada.
Ammodramus nelsoni
El chingolo de Nelson (Ammodramus nelsoni), tamién conocíu como sabaneru de Nelson, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Emberizidae. Reproduzse nos banzaos de la mariña Atlántica de Canadá y Maine, la rexón de les praderíes canadienses, una franxa costera nel sur de la badea de Hudson y el centru-norte d'Estaos Xuníos. Mientres l'iviernu migra a les mariñes del sureste de los Estaos Xuníos. El so nome conmemora al naturalista estaunidense Edward William Nelson.
== Subespecies reconocen trés subespecies: 
Ammodramus savannarum
El gorrión sabaneru pechileonado (Ammodramus savannarum), tamién llamáu sabaneru colicorto, chamberguito, tumbarrocío o gorrión chicharra, ye una especie d'ave de la familia Emberizidae distribuyida por Norteamérica, Centroamérica y les Antilles. Ye de vezos terrestres y migratorios.
Son aves pequeñes, ente 11 y 13 cm de llargor. Los adultos tienen les partes dorsales llistaes con pardu, blancu, negru y gris; tienen el pechu color ante y ensin rayes (lo que lo estrema d'otres especies del so xéneru); el banduyu claru y la cola curtio y agudo, de color pardu. La so cara ye parda clara con aníu ocular blancu y una corona marrón escura con una raya clara en mediu. Tamién presenten un llurdiu mariellu al pie de la parte delantera del güeyu. Los xuveniles tienen el pechu rayáu.
Na dómina de reproducción habiten en campos abiertos y praderíes nel sureste de Canadá, los Estaos Xuníos y el norte de Méxicu. El nial ye una taza abierta construyíu nel suelu ocultu ente la vexetación. Migren nel iviernu a rexones riques en pacionales, al sur de los Estaos Xuníos, México, América Central y el Caribe, y localmente hasta Colombia y Ecuador.
Aliméntense buscando alimentu nel suelu y ente la vexetación, comiendo principalmente insectos y granes.
El cantar del machu ye un runfíu que recuerda al cantar de ciertos insectos; razón pola qu'en Puertu Ricu ye llamáu "gorrión chicharra", y n'Estaos Xuníos y Canadá "gorrión saltapraos" ("Grasshopper Sparrow").
Ammomanes cinctura
La terrera colinegra ("Ammomanes cinctura") ye una especie de calandria na familia Alaudidae.
Alcuéntrase n'Afganistán, Arxelia, Cabu Verde, Chad, Exiptu, Irán, Iraq, Israel y Palestina, Italia, Xordania, Kuwait, El Líbanu, Libia, Malí, Malta, Mauritania, India, Marruecos, Nixeria, Omán, Pakistán, Arabia Saudita, Sudán, Siria, Túnez, y Yemen.
El so hábitat natural son los desiertos calientes.
Ammomanes deserti
La terrera sahariana (Ammomanes deserti) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Alaudidae que vive nel norte d'África y Oriente mediu.
La terrera sahariana distribúise pelos desiertos y zones grebes del Sahara, y escontra l'este na península arábica y oriente mediu, sobremanera Irán, Afganistán y Pakistán. Vive en zones cascayoses grebes, y evita les zones llanes de sable.
Ye una pequeña ave de 15 a 16,5 cm de llargor. Ye color arena enriba y gris arrosáu maciu per debaxo, con una ancha factura amarellentada. La cola ye de color marrón acoloratáu con una banda difuminada escura. Dambos sexos son iguales, pero esiste una gran variación xeográfica; por casu, la "A. d. payni" del sur de Marruecos ye más gris percima que la "Ammomanes deserti desrti", y tien los lladrales anaranxaos. Per otra parte, la "A. d. annae" del norte de Xordania tien la parte cimera, la cabeza y el pechu de color gris escuru.
Constrúi'l so nial nel suelu, nun resquiebru de la roca o ente les piedres, y pon de 3 a 4 güevos. La so alimentación consiste principalmente en granes y insectos, estos postreros sobremanera en dómina de reproducción.
Ta clasificada como especie so esmolición menor na Llista Colorada d'Especies Amenaciaes de la UICN.
Conócense les siguientes subespecies:
Ammomanopsis grayi
La calandria de Gray (Ammomanopsis grayi) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Alaudidae que vive nel oeste del África austral. Ye la única especie del xéneru Ammomanopsis.
Alcuéntrase nel oeste de Namibia y suroeste de Angola. El so hábitat natural son los desiertos de rexones costeres.
Ampeliceps coronatus
El miná coronáu o de cresta dorada (Ampeliceps coronatus) ye una especie d'ave paseriforme asiática de la familia Sturnidae que s'atopa nes selves y tierres deforestaes de la India, Indochina y norte de Malasia.
Ampelioides tschudii
Ampelioides tschudii ye una especie d'ave de la familia Cotingidae. Ye la única especie del xéneru Ampelioides.
Puede ser atopada nos siguientes países: Bolivia, Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela.
Los sos habitats naturales son: rexones subtropicales o tropicales húmedes d'alta altitú.
Ampelion rubrocristatus
El contiga crestirrojo ("Ampelion rubrocristatus") ye una especie d'ave de la familia "Cotingidae"., que s'atopa en Bolivia, Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela.
Vive nel cantu del monte de monte, pandoriales, montes de "Polylepis " y montes secundarios, pero afacer a ls sebes y terrenes agrícoles con árboles esvalixaos, ente los 2.200 y 4.050 m de altitú.
Mide ente 20,5 y 23 cm de llargor. El so plumaxe ye gris, plomizu nel envés, coritu sobre la cabeza, les nales y la cola y blancuciu na parte baxa del banduyu, la grupa, la rexón infracaudal y unes franxes na cola que se dexen ver en vuelu. Presenta una cresta nucal con plumes llargues de color granate. El picu ye blancu, cola punta negra. L'iris ye coloráu.
Aliméntase principalmente de frutos y n'amás prinda insectos al vuelu.
Reproducir ente febreru y agostu en Colombia y nel ochobre n'Ecuador. Constrúi'l nial con ramines y líquenes a baxa altores. la fema pon un güevu.
Ampelion rufaxilla
La cotinga alirrufa o cotinga cresticastaño ("Ampelion rufaxilla") ye una especie d'ave de la familia "Cotingidae", que s'atopa en Bolivia, Colombia, Ecuador y el Perú.
Vive na canopia y ls cantos del monte de monte de los Andes, ente los 1.750 y 2.700 m de altitú.
Mide 20,5 a 21 cm de llargor.Presenta picu azul buxu con punta negra. Iris coloráu. La corona ye corita, con cresta nucal de plumes color castañu brillante. Mexelles, pescuezu y garganta color canela ablondu; envés gris oliváceo; costazos castaños brillantes; nales y cola corites. La parte cimera del pechu ye gris, el restu y el banduyu mariellu verdosu viche, con rayes corites.
Amphispiza belli
El gorrión troglodita (Amphispiza belli) ye una especie d'ave parcialmente migratoria qu'habita en zones semiáridas del oeste de América del Norte, dende Canadá hasta'l norte de Méxicu. Fu nomada n'honor del taxidermista estaunidense John Graham Bell (1812-1899).
Ye un gorrión de 13 a 15 cm de llargor del picu a lo cabero. Nun presenta dimorfismu sexual. Ye abuxáu, pero puede ser más o menos escuru, dependiendo la población. Polo xeneral, estremar poles mexelles escures bordiaes con claru y por un llurdiu escura nel centru del pechu. Adicionalmente, les partes ventrales son más clares, con llurdios nes bandes del pechu, y un patrón llistáu de pardu en tonos claros y escuros en llombu y nales atopamos. La cola ye parda escura.
Alcuéntrase en parrotales d'árees grebes y en chaparrales, principalmente acomuñáu a "Artemisia", pero tamién a "Adenostoma fasciculatum" y en comunidaes halófiles de "Atriplex".
La población más llargamente distribuyida (subespecie nevadensis) reproduzse nel interior del oeste de los Estaos Xuníos, ente les Montes Predresos y los cordales costeros. Envierna nos estaos fronterizos del sur de los Estaos Xuníos, según nos estaos mexicanos de Sonora y Chihuahua. Una subespecie rellacionada (canescens) reproduzse nel centru-sur de California. 
Otros trés subespecies son residentes nel oeste. La subespecie escura belli nos cordales costeros de California y en parte de la rimada occidental de la Sierra Nevada escontra'l sur hasta los 29° N na Península de Baxa California. La subespecie clementeae, tamién escura, tópase confinada a la Isla de San Clemente (parte del Archipiélagu del Norte). La subespecie cinerea habita nel occidente de Baxa California, dende los 29° N hasta los 26° 45' N. Estes subespecies suelen ser consideraes como una especie distinta de les poblaciones migratories del interior.
Anque'l númberos de gorriones troglodites ye relativamente eleváu, la perda de comunidaes de Artemisia podría menguar les sos poblaciones nel futuru próximu. "A. b. clementeae" ta llistada como una subespecie amenazada dende 1977.
Amphispiza bilineata
El gorrión gorjinegro carirrayado (Amphispiza bilineata) ye una especie d'ave clasificada dientro del orde de los paseriformes y la familia Emberizidae. Ye nativa de los desiertos de América del Norte.
L'individuu adultu mide 12 ó 13 cm de llargor. Nun hai dimorfismu sexual. Ye un gorrión gris maciu nes partes dorsales y blancu nes ventrales. El patrón de la cabeza ye característicu: tien una amplia raya supraocular blanca y un "bigote" tamién blancu; hai un llurdiu negru nel gargüelu que s'estiende hasta la parte cimera del pechu; polo xeneral, el gris de la cabeza ye más escuru, negru na parte loreal. El picu ye gris.
Habita carbes desérticos nel suroeste de los Estaos Xuníos hasta'l centru de Méxicu (el Bajío). Aliméntase principalmente d'insectos y granes, y forma pequeños grupos, anque éstos pueden ser grandes alredor de los cuerpos d'agua del desiertu.
Constrúi un nial pocu ellaboráu a partir campera y fibres vexetales, curioso ocultu nun parrotal, ente 15 y 50 cm de distancia del suelu.
Amytornis ballarae
Amytornis ballarae, ye una especie d'ave Passeriformes, de la familia Maluridae, perteneciendo al xéneru Amytornis.es una especie d'ave reinal d'Australia.
El nome de la especie provién de la ciudá pantasma de Ballara en Queensland. Paezse enforma a la "Amytornis purnelli", de la que foi considerada dacuando una subespecie, pero con llurdios que xeneralmente son más clares y meyor definíes, por casu, les plumes de les nales son de color gris con un pequeñu llurdiu coloráu na base de les plumes esteriores, ente que les mesmes partes son de color marrón uniforme nel "Amytornis". 
Amytornis barbatus
Amytornis barbatus, ye una especie d'ave Passeriformes, de la familia Maluridae, perteneciendo al xéneru Amytornis. Ye una especie d'ave reinal d'Australia.
Amytornis goyderi
Amytornis goyderi, ye una especie d'ave Passeriformes, de la familia Maluridae, perteneciendo al xéneru Amytornis. Ye una especie d'ave reinal d'Australia, nun llega a los estragales de vulnerabilidá.El so nome común ye Eyrean Grasswren.
Amytornis merrotsyi
Amytornis merrotsyi, ye una especie d'ave Passeriformes, de la familia Maluridae, perteneciendo al xéneru Amytornis. Ye una especie d'ave reinal d'Australia. Habita en zones templaes ente carbes y llugares predresos.
Amytornis purnelli
El maluro aveséu o mura de la yerba escuro (Amytornis purnelli) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Maluridae. Ye endémica de les rexones centrales d'Australia. Ye una especie difícil de reparar, pero localmente ye bien común. L'enclín de la población ta n'aumentu, y la especie ta clasificada como preocupación menor.
Amytornis striatus
Amytornis striatus, ye una especie d'ave Passeriformes, de la familia Maluridae, perteneciendo al xéneru Amytornis.es una especie d'ave reinal d'Australia.
Amytornis textilis
El maluro picogordo (Amytornis textilis), tamién conocida como mura de la yerba picudo, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Maluridae reinal d'Australia. Enantes foi arrexuntáu como una subespecie nominal "Amytornis modestus".
El maluro picogordo ye un páxaru pequeño y cobarde, principalmente terrestre. Tien un plumaxe marrón finamente rayáu de blancu y negru, y una cola llargo y delgao. Los machos son llixeramente más grandes que les femes. Los machos adultos lleguen a pesar 22 a 27 g, y les femes 20 a 25 g. Les femes desenvuelven distintivos llurdios castaños nos sos lladrales per debaxo de les sos nales nel so primera a segundu mes d'edá. Atópense xeneralmente en grupos de dos o trés.
La especie, el xéneru realmente, foi recolecada per primer vegada en 1818 na península de Peron de la badea Shark, nel noroeste de Australia Occidental, por Jean René Constant Quoy y Joseph Paul Gaimard, naturalistes d'una espedición d'esploración circunnavegacional de Louis de Freycinet na corbeta francesa "Uranie". Anque l'amuesa orixinal perdióse, al paecer, col naufraxu del "Uranie" nes Islles Malvines, fuera ilustrada por Jacques Arago, l'artista de la espedición, y descrita (como "Malurus textilis") por Dumont en 1824.
Les subespecies reconocíes son:
t. macrourus" , anteriomente nel sudoeste d'Australia, agora extinta.
Otres subespecies descrites de dudosa validez inclúin:
t. giganturus" , población del interior norte de la zona greba con carbes del xéneru "Chenopodium", agora extinta.
En dalgún momentu la especie apaecía mientres la mayor parte del suroeste d'Australia, con subespecies perifériques nel cordal Gawler d'Australia Meridional. La distribución de la subespecie nominal, que solía habitar llugares del interior, estendióse escontra l'oeste hasta la rexón de la badea Shark dende 1910. La causa probable ye l'amenorgamientu de la calidá del hábitat de resultes del escesivu llendo, lo qu'amenorgó la disponibilidad de cobertoria y sitios de anidación. El so hábitat preferíu son carbes de climes semiáridos, frecuentemente apoderaos por "Acacia", non más d'un metro d'altor, y trupes carbes.
La subespecie del sudoeste australianu ("A. t. macrourus") ta agora extinta. El so hábitat preferíu yera les trupes carbes nuna variedá d'ocalitos.
El tamañu de la población de la subespecie nominal ("A. t. textilis") envaloró hasta 21 500 especímenes nuna superficie de 20 000 km, con una superficie ocupada de 1200 km. La población cunta con un gran subpoblación dientro del parque nacional Francois Peron y una segunda subpoblación que consta de dellos grupos dixuntos en tierres de llendo cercanes. La duración de la xeneración envaloróse en cuatro años. Anque la subespecie sufrió un severu amenorgamientu na distribución y l'amenorgamientu de la población nel pasáu, la población restante ta sana y estable, y nun se considera pa la so inclusión na Llei de Protección del Mediu Australia y Caltenimientu de la Biodiversidá de 1999 (EPBC).
La subespecie del cordal Gawler ("A. t. myall") tien una población envalorada d'unos 8400 especímenes maduros, con una superficie de 12 000 km y una área ocupada de 600 km. La so duración de la xeneración envaloróse en 9.7 años y l'enclín poblacional ye l'amenorgamientu.
Anabacerthia lichtensteini
El ticotico ocráceo chicu (Anabacerthia lichtensteini), tamién denomináu ticotico ocráceo, ye una especie d'ave del xéneru "Anabacerthia" y de la familia Furnariidae, que vive en Suramérica. 
Esta especie distribuyir en Misiones nel nordés de la Arxentina, l'este del Paraguái, y Brasil, dende'l sur del estáu de Badea y de Goiás, hasta'l sur de Mato Grosso del Sur y el centru de Ríu Grande del Sur. Los sos hábitats naturales son pluviselvas subtropicales y tropicales. 
Esta especie monotípica describióse orixinalmente nel añu 1859 por Jean Cabanis y Ferdinand Heine, sol nome científicu de: "Philydor lichtensteini", allugamientu xenéricu que caltenía hasta l'añu 2013, cuando foi treslladáu al xéneru "Anabacerthia" en base a analís d'ADN mitocondrial.
Anabacerthia ruficaudata
El ticotico colirrufo (Anabacerthia ruficaudata), tamién denomináu hojarasquero colirrufo y limpiafronda colirrufa, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive en Suramérica.
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, la Guayana francesa, Guyana, Perú, Surinam y Venezuela.
El so hábitat natural ye la selva húmeda tropical de rexones baxes, a menos de 500 m de altitú, tantu en tierra firme como en zones inundables.
Mide aprosimao 17,3 cm. El plumaxe del envés y les nales ye verde oliva abuxáu, qu'oldea cola cola ablonda brillosa; llinia y rexón ocular amarellentada; mexelles escures; gargüelu blancu a crema; pechu mariellu olivaceu y vientre oliva escuru amarellentáu.
Anabacerthia striaticollis
El ticotico montano (Anabacerthia striaticollis), tamién denomináu hojarasquero montañeru, limpiafronda montana o ticotico picu de cuña, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae. La so área de distribución inclúi Bolivia, Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela. El so hábitat natural son los montes montascosos húmedos tropicales o subtropicales.
Esta ave tien seis subespecies reconocíes: 
Anabacerthia variegaticeps
El ticotico d'antioyos (Anabacerthia variegaticeps) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae.
La so área de distribución inclúi Belice, Colombia, Costa Rica, Ecuador, El Salvador, Guatemala, Hondures, Méxicu y Panamá. El so hábitat consiste de monte húmedu subtropical y tropical. 
Estrémense les siguientes subespecies:
Anabathmis hartlaubii
El suimanga de Príncipe (Anabathmis hartlaubii) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Nectariniidae.
Ye reinal de la islla de Príncipe.
Anabathmis newtonii
El suimanga de Newton (Anabathmis newtonii) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Nectariniidae.
Ye reinal de la islla de São Tomé y del cercanu castru de les Tórtolas (Santu Tomé y Príncipe).
Anabazenops dorsalis
El ticotico carioscuro (Anabazenops dorsalis), tamién denomináu hojarasquero cejón, rascahojas crestada y trepamusgo copetón, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive nel noroeste de Suramérica. 
Alcuéntrase distribuyíu por Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador y Perú. El so hábitat natural son les selves húmedes de la Amazonía occidental y el piedemonte oriental de los Andes, principalmente ente los 200 y 1.300 m de altitú, preferentemente en concentraciones de bambú.
Mide 18,5 cm de llargor. El plumaxe de les partes cimeres ye de color castañu cola cola acoloratada; presenta un superciliar delagado amarellentáu y mexelles escures; la garaganta ye de color crema; les partes inferiores son abuxaes.
Anabazenops fuscus
El ticotico encollaráu o ticotico de pescuezu blancu (Anabazenops fuscus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae endémica de Brasil. 
El so hábitat natural alcuéntrase na Viesca atlántica del sudeste de Brasil. 
Anairetes agilis
Anairetes agilis, ye una especie d'ave Passeriformes, de la familia Tyrannidae, perteneciente al xéneru Anairetes.
Ye una especie d'ave que s'alcuentra en Colombia, Ecuador y Venezuela.
Nun ye una especie n'estáu d'amenaza d'estinción.
Anairetes agraphia
Anairetes agraphia, ye una especie d'ave Passeriformes, de la familia Tyrannidae, perteneciente al xéneru Anairetes.
Ye una especie d'ave reinal del Perú. 
Anairetes flavirostris
El cachudito piquiamarillo, cachudito picu mariellu, o cachudito del norte (Anairetes flavirostris), ye una especie d'ave paseriforme, de la familia Tyrannidae, perteneciente al xéneru "Anairetes" qu'habita en América del Sur. 
Esta especie distribúise dende'l centru de la Patagonia de la Arxentina pel sur, siguiendo pel oeste de Bolivia, hasta gran parte del Perú, y l'estremu norte de Chile. Pel hibiernu la población austral migra al norte. Habita en arbustales de terrenes abiertos o cantos de montes xerófilos, xeneralmente grebos o semiáridos.
Esta especie describióse orixinalmente por Philip Sclater y Osbert Salvin nel añu 1876, sol nome científicu de: "Anaeretes flavirostris". La so localidá tipu ye: «Tilotilo, Yungas de La Paz, Bolivia».
Incluyóse nel xéneru "Spizitornis". Estudios moleculares y de los sos plumaxes rellacionen a esta especie con "Anairetes alpinus".
Esta especie subdivídese en 4 subespecies:
Anairetes nigrocristatus
El cachudito crestinegro o cachudito de Marañón (Anairetes nigrocristatus), ye una especie d'ave paseriforme, de la familia Tyrannidae, perteneciente al xéneru "Anairetes" qu'habita en América del Sur. 
Esta especie distribúise nel sur de Ecuador y el norte del Perú. 
Esta especie monotípica describióse orixinalmente por Władysław Taczanowski nel añu 1884, sol nome científicu de: "Anaeretes nigrocristatus". La so localidá tipu ye: «Chota, Perú».
Incluyóse nel xéneru "Spizitornis". Esta especie forma una superespecie con "Anairetes reguloides", cola cual tratar tamién como conespecífica.
Anairetes parulus
El cachudito piquinegro (Anairetes parulus), conocíu comúnmente como cachudito, cachudito común, cachudito picu negru o torito, ye una especie d'ave Passeriformes, de la familia Tyrannidae, perteneciente al xéneru Anairetes. Nun ye una especie amenazada.
El so picu ye negru, finu y curtiu. L'iris blancu. La cabeza negra con estriáu blancu na frente, llaos de la cara y auriculares. Tien una guedeya erecto de plumes negres na corona. Les nales son corites, con cantos blancos nes secundatias esteriores y les partes inferiores del so cuerpu son de color mariellu maciu con finu estriáu llonxitudinal negru, especialmente nel gargüelu y el pechu. Tien unos 11 cm de llargor. 
De movimientos rápidos y axilosos, puede reparáse-y ente los árboles o carbes en busca d'insectos. Alcuéntrase-y solitariu, en pareya o en pequeñes bandaes. 
Nidifica ente ochobre y avientu. El so nial ye de tipo taza, fechu de liquen, cañes y hebras de campera, ta curioso trabayáu y revistíu interiormente de plumes, asitiáu n'árboles a 1,5 o 2 m del suelu. A midida que el pollu crez va engrandando'l cuévanu del so nial. Pon 3 güevos crema amarellentaos de 15 x 12 mm.
Habita montes baxos y abiertos, zones arbustives trupes, estepes patagóniques y quebraes. Tamién-y lo puede ver en parques y asentamientos humanos. La so distribución toma Arxentina, Chile y Andes, dende'l sur de Colombia hasta Perú y oeste de Bolivia.
Anairetes reguloides
El cachudito crestiblanco o cachudito de cresta blanca (Anairetes reguloides), ye una especie d'ave paseriforme, de la familia Tyrannidae, perteneciente al xéneru "Anairetes" qu'habita en América del Sur. 
Esta especie distribúise de manera reinal nel Perú. 
Esta especie describióse orixinalmente por Alcide d'Orbigny y Frédéric de Lafresnaye nel añu 1837, sol nome científicu de: "Culicivora reguloides". La so localidá tipu ye: «Tacna, Perú».
Incluyóse nel xéneru "Spizitornis". Esta especie forma una superespecie con "Anairetes nigrocristatus", cola cual tratar tamién como conespecífica. 
Esta especie subdivídese en 2 subespecies:
Anaplectes rubriceps
El texedor cabecirrojo (Anaplectes rubriceps) ye un especie de aves paseriforme de la familia Ploceidae. Ye monotípica dientro del xéneru Anaplectes y distribúyese na ecozona afrotropical.
== Subespecies reconocen trés subespecies, que s'estremen pol color del banduyu, el color de los cantos a les primaries y la presencia o ausencia d'una mázcara negra.
Mide aprosimao 14 cm de llargor. El machu de "A. r. rubriceps" tien la cabeza, pescuezu y nuca de color coloráu, presenta un cantu negru alredor de los güeyos y picu anaranxáu acoloratáu; el pechu y el banduyu son blancos y les nales y cola fuscas con llinies marielles, como panel. En "A. r. leuconotos" presenta mázcara negra que cubre hasta les mexelles y el mentón, ente que el pileu, nuca, pescuezu y la parte cimera del pescuezu son coloraos; el banduyu ye blancu y les nales y cola fuscas con panel coloráu. El plumaxe del machu de "A. r. jubaensis" ye totalmente colloráu, con panel negru nes nales.
La fema de "A. r. rubriceps" presenta'l plumaxe de les partes cimeres mariellu oliváceo, con pescuezu y panel de les nales mariellu; ente que nes otres subespecies el plumaxe de les partes cimeres de la fema ye pardu buxu, el pechu color canela y el panel de les nales coloráu ye acoloratáu a anaranxáu.
Vive en sabanes y carbes con árboles esvalixaos o árees con parrotales güertos y montes per debaxo de los 2.000 m d'altitú, preferentemente ente 500 y 1.800 msnm.
Ancistrops strigilatus
Ancistrops strigilatus ye una especie d'ave na familia "Furnariidae". Ye l'únicu miembru del xéneru Ancistrops.
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador y Perú. El so hábitat natural son los montes húmedos subtropicales o tropicales de tierres baxes.
Anisognathus igniventris
La tangara ventriescarlata ("Anisognathus igniventris") ye una especie d'ave de la familia "Thraupidae", que s'atopa en Bolivia, Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela. Los sos hábitats naturales son los montes húmedos.
Anisognathus lacrymosus
La tangara lacrimosa (Anisognathus lacrymosus), tamién denominada tangará lacrimosa y cachaquito de banduyu doráu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae que vive en Suramérica. 
Atopar nes viesques de monte de los Andes dende Venezuela, al traviés de Colombia y Ecuador, hasta'l Perú.
Reconócense 11 subespecies, dalgunes de les cualos tienen un aspeutu bastante distintu del restu. La postrera n'afayase "A. l. yariguierum" describióse científicamente en 2010.
Anisognathus melanogenys
El cachaquito de mexelles negres o tangará serrana ("Anisognathus melanogenys") ye una especie d'ave de la familia "Thraupidae", endémica de los montes de la Sierra Nevada de Santa Foína, en Colombia.
Vive en zones musgosas nel cantu del monte de monte, ente los 1.600 y 3.200 m de altitú.
Mide en promediu 18,5 cm de llargor. Presenta corona y nuca azules; mexelles negres con un pequeñu llurdiu mariellu sol güeyu; envés azul escuru buxu; partes inferiores mariellu dorao y zanques negres.
Anisognathus notabilis
La tangara barbinegra ("Anisognathus notabilis") ye una especie d'ave de la familia Thraupidae. Alcuéntrase en Colombia y Ecuador. El so hábitat natural ye'l monte húmedu.
Anisognathus somptuosus
La tángara primavera o cachaquito primavera ("Anisognathus somptuosus") ye una especie d'ave de la famiia de les tángaras, que s'atopa en Colombia, Ecuador, Perú, Bolivia y Venezuela.
En promediu mide 18 cm de llargor y pesa 42 g. Centru de la corona y nuca color mariellu doráu; frente, restu de la cabeza, cara y parte cimeru del envés negros; costazos azules a púrpures; nales y cola na base negres, pero con plumes de vuelu y punta azul brillante. gargüelu, pechu y banduyu mariellu intensu; la rabadilla dacuando ye verdosa.
El so hábitat orixinariu son los montes ente los 900 y 2.100 m de altitú.
Xeneralmente ta en grupos de 3 a 10 individuos forrajenado na canopia o en cantu del monte, volando d'árbol n'árbol. Aliméntase principalmente d'insectos y tamién de frutos pequeños y bayes.
Anomalospiza imberbis
La vilba anómala o texedor parásitu (Anomalospiza imberbis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Viduidae. Distribuyir nes praderíes africanes al sur del Sahara. El machu ye principalmente de color mariellu y verde, ente que la fema ye de color ante con rayes escures. Esta especie practica'l parasitismu de puesta, deposita los sos güevos nos niales d'otres aves.
Mide ente 11 y 13 cm de llargor. Los machos adultos tienen la cabeza y les partes ventrales marielles. Les partes dorsales son de color verde oliva con rayes negres. Les árees marielles vuélvense cada vegada más brillosos enantes de la temporada de cría, debíu a la gastadura. El picu ye grande, cónicu y de color negru. Les femes adultes son de color d'ante con rayes negres percima y rayes pálides nos lladrales.
Tien delles llamaes. Mientres les exhibiciones de cortexu los machos tienen un cantar nasal.
La especie describióse en 1868 pol ornitólogu alemán Jean Cabanis basáu nun espécime de África Oriental, probablemente de Zanzibar. Foi asitiáu primeramente nel xéneru "Crithagra" pero darréu movíu al so propiu xéneru, "Anomalospiza". El nome del xéneru significa «pinzón anómalu», "spiza" ye una palabra griega pa pinzón. El nome específicu "imberbis" vien del llatín y significa «ensin barba».
Los sos parientes más cercanos créese que son les vilbes del xéneru "Vidua", coles que xeneralmente se considera que formen la familia Viduidae. Enantes yeren trataos como una subfamilia, Viduinae, yá seya dientro de la familia Estrildidae o la familia Ploceidae.
Tien una distribución esvalixada en toa África subsaḥariana, onde se presenta en pacionales abiertos o llixeramente arbolaos, especialmente cerca de les zones húmedes.
N'África Occidental que puede atopase en Guinea, Sierra Lleona, Costa de Marfil, Ghana, Togu, Benín, l'este de Nixeria y el noroeste de Camerún, con rexistros d'aves vagamundes en Gambia y Malí. Más al este presentar nel sur de Sudán, Etiopía, Uganda, Kenia, Tanzania, Ruanda, Burundi, sur y este de la República Democrática d'El Congu y localmente na El Congu. N'África meridional distribúise en Malaui, Zambia, sur y este d'Angola, nordeste de Namibia, norte y este de Botsuana, Zimbabue, Mozambique, l'este de Sudáfrica y Suazilandia.
Polo xeneral presentar en pareyes o en pequeñes bandaes mientres la dómina de reproducción y bandaes más grandes fora de la temporada de cría. Busca alimentu nel suelu o engaramáu nes flores de camperes o yerbes. Aliméntase principalmente de granes de gramínees.
Ye un parásitu de cría, la fema pon los sos güevos nos niales de cisticoles y prinies. Los güevos son de color blancu, azul pálido o rosa marrón, con marques acolorataes o violetes. Miden de 17 a 17,3 mm de llargu y de 12,5 a 13 mm d'anchu. Los güevos son guaraos mientres 14 díes. Los pitucos emplumecen dempués de 18 díes y siguen dependiendo de los sos anfitriones mientres otros 10 a 40 díes. Los pitucos de l'ave anfitriona suel sumir, anque hubieron rexistros de pichones del hospedador sobrevivientes xuntu col pitucu de l'ave parásita. Dacuando dos pitucos de vilba anómala foron atopaos nel mesmu nial.
Anthochaera carunculata
El mieleru alirrufo (Anthochaera carunculata) ye una especie d'ave Passeriformes, de la familia Meliphagidae, perteneciente al xéneru Anthochaera.
Ye una especie característica del sur d'Australia.
Vive en montes y xardinos.
Anthochaera chrysoptera
Anthochaera chrysoptera, ye una especie d'ave Passeriformes, de la familia Meliphagidae, perteneciente al xéneru Anthochaera.
Ye una especie característica del sudoeste y del sudeste d'Australia y de la isla de Tasmania.
El so hábitat son los montes d'ocalitos, nes carbes de la te y del tabacu montés y en parques y xardinos.
Anthochaera lunulata
Anthochaera lunulata, ye una especie d'ave Passeriformes, de la familia Meliphagidae, perteneciente al xéneru Anthochaera.
Ye una especie d'ave que s'alcuentra nel sur d'Australia occidental.
Anthochaera paradoxa
Anthochaera paradoxa, ye una especie d'ave Passeriformes, de la familia Meliphagidae, perteneciente al xéneru Anthochaera.
Ye una especie d'ave que s'alcuentra nel sureste de la isla de Tasmania en Australia.
Anthornis melanura
El mieleru maorín, campanera de Nueva Zelanda o korimako (Anthornis melanura) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Meliphagidae endémica de Nueva Zelanda. Ye la única especie superviviente del xéneru "Anthornis", a la que tamién pertenecía la especie extinta "Anthornis melanocephala".
Reconócense-y 6 subespecies:
Anthoscopus caroli
El páxaru moscón africanu (Anthoscopus caroli) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Remizidae que vive nel África subsaḥariana.
El páxaru moscón africanu mide ente 8 y 9 cm de llargu y pesa alredor de 6,5 g. Ye una de les especies d'aves más pequeñes d'África al pie del so pariente'l páxaru moscón del Cabu y los inclusive menores páxaru moscón gris y el páxaru moscón estriáu.
La subespecie "A. c. sylviella", que s'atopa en delles partes de Kenia y Tanzania, ye consideráu por dalgunos una especie estreme. 
Atopar nos montes tropicales secos y les sabanes húmedes. Alcuéntrase n'Angola, Botsuana, Burundi, El Congu, República Democrática d'El Congu, Kenia, Malaui, Mozambique, Namibia, Ruanda, el nordeste de Sudáfrica, Suazilandia, Tanzania, Uganda, Zambia y Zimbabue. 
Anthoscopus flavifrons
El páxaru moscón frentigualdo (Anthoscopus flavifrons) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Remizidae que vive en África occidental y central.
Alcuéntrase nes selves de Camerún, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Gabón, Ghana, Liberia y Nixeria.
Anthoscopus minutus
El páxaru moscón d'El Cabu (Anthoscopus minutus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Remizidae. Ye propiu d'África, atopándose en Angola, Botsuana, Namibia, Sudáfrica y Zimbabue.
Anthoscopus musculus
El páxaru moscón gris (Anthoscopus musculus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Remizidae que vive en África oriental. Colos sos 8 cm de llongura ye una de los dos aves africanes de menor llargor, xuntu al páxaru moscón estriáu.
El páxaru moscón gris vive nel Cuernu d'África y les sos proximidaes distribuyíu por Etiopía, Kenia, Somalia, Sudán del Sur, Uganda y el norte de Tanzania, nuna superficie total d'unos 550.000 km.
El so hábitat natural son les sabanes y les zones de carba seques.
Anthoscopus parvulus
El páxaru moscón mariellu (Anthoscopus parvulus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Remizidae nativa d'África.
Estender por una amplia franxa de sabanes paralela al Sahel pel sur, distribuyíu principalmente por África occidental anque tamién apaez nel norte del África central llegando hasta Sudán del Sur. Alcuéntrase en Benin, Burkina Faso, Camerún, Chad, Costa de Marfil, Gambia, Ghana, Guinea, Malí, Mauritania, Nixeria, República Centroafricana, República democrática del Congo, Senegal, Sudán del Sur y Togu.
Anthoscopus punctifrons
El páxaru moscón sudanés (Anthoscopus punctifrons) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Remizidae que vive en África. 
Ye'l miembru del xéneru "Anthoscopus" qu'habita más al norte. Alcuéntrase nes zones de carba y sabanes del Sahel y rexones axacentes, distribuyíu pel norte de Camerún y Burkina Faso, Chad, Eritrea, Malí, Mauritania, Níxer, Nixeria, Senegal, Sudán y Sudán del Sur.
Anthreptes gabonicus
Anthreptes gabonicus, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Nectariniidae.
Puede ser atopada nos siguientes países: Angola, Burkina Faso, Camerún, El Congu, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Guinea Ecuatorial, Gabón, Gambia, Ghana, Guinea, Guinea-Bisáu, Liberia, Nixeria, Senegal y Sierra Lleona.
El so hábitat natural son los montes de manglares de les tierres baxes, tropical o subtropical.
"Journal für Ornithologie" 9 p.13,109
Anthreptes malacensis
Anthreptes malacensis, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Nectariniidae.
"Anthreptes malacensis" ye un ave grande y pesao con un picu gruesu. Dalgunes miden 14 centímetros de llargor y pesen 7,4 a 13,5 g, siendo los machos, en promediu, un pocu más grandes que les femes.
Al igual que la mayoría de los colibríes, el machu ye más coloríu que la fema. El machu tien un color verde iridiscente enriba y moráu con beige nes nales y los costazos, el banduyu ye na so mayoría de color mariellu. La fema ye verde oliva percima y mariellu de baxo.
Puede ser atopada nos siguientes países: Sudeste d'Asia, dende Myanmar a les Islles menores de la Sonda y oeste de Filipines.
Según Alan P. Peterson, esisten 16 subespecies :
Anthus antarcticus
La cachirla grande, cachirla de Xeorxa del Sur, cachirla subantártica, cachirla geórgica, o bisbita de Xeorxa del Sur (Anthus antarcticus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Motacillidae qu'habita nes islles Georgias del Sur, nel océanu Atlánticu sur. 
El so tamañu ye de 16 cm. El so plumaxe ye bien miméticu cola so redolada. Nun tener les marques blanques dorsales, que tán presentes nunes especies del xéneru suramericanes. Tien uñes bien desenvueltes.
Ye reinal de les islles Georgias del Sur asitiaes ente los paralelos 54° y 55° Sur y los meridianos 35°45' y 38°23' Oeste, nel océanu Atlánticu sur, a unos 1300 km al sudeste de les Islles Malvines y a 1700 km al este de la isla de Los Estaos, nel sur de la Arxentina. Tienen una estensión de 3850 km², de los cualos pequeñes árees a altitúes baxes inclúin hábitat fayadizu pa la especie, la que prefier vivir nos escasos pacionales de les islles. Ye l'únicu paseriforme d'eses islles. 
Tien la capacidá d'andar y correr áxilmente pel suelu, anque, al ser miméticu, puede pasar munches vegaes inalvertida. El so vuelu ye rápidu y onduláu. Aliméntase d'insectos y arañes, que prinda d'ente les roques, percorriendo les sableres. Ye frecuentemente vista na isla Prion.
Constrúi'l so nial de forma bien mimetizada nel suelu ente la campera seca, polo xeneral dientro camperes tussac. Pon 4 güevos nel curtiu branu subantártico.
Esta especies monotípica ta estrechamente rellacionada con "Anthus correndera", de la cual posiblemente evolucionó, partiendo d'exemplares vagantes, abasnaos por fuertes vientos del oeste. Dambes especies perteneceríen a un clado qu'inclúi a "Anthus bogotensis", "Anthus furcatus", "Anthus hellmayri", "Anthus lutescens", y "Anthus spragueii".
Alcuéntrase amenazada pola introducción humana nes islles d'aguarones. Pa la restauración del so hábitat, creóse'l "South Xeorxa Heritage Trust", un proyectu que s'empecipió en 2011 el cual busca la erradicación total de los aguarones en Xeorxa del Sur.
Anthus berthelotii
El bisbita camineru o de Berthelot ("Anthus berthelotii") ye ye una especie d'ave de la familia Motacillidae de les bisbites ("Anthus"). Ye reinal de la Macaronesia, namái habita les Islles Canaries, Madeira y les islles Selvaxes. El so nome científicu dióse-y n'honor al naturalista galu Sabín Berthelot, que moró en Tenerife. La so población envalórase ente 40.000 y 200.000 exemplares.Tien la cabeza pequeña y el so pechu ye sobresaliente. Ye de color negru y blancu y ye un pocu gruesu.
Anthus bogotensis
La cachirla andina, miracielito, bisbita paramuna o bisbita andín (Anthus bogotensis) ye una especie d'ave de la familia "Motacillidae". 
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela.
El so hábitat natural son les árees tropicales o subtropicales de los Andes ente los 2.500 y 4.000 m de altitú, en praderíes y pacionales, principalmente en pandoriales y punes.
Mide 15 cm de llargor. El plumaxe de les partes cimeres ye de color castañu con múltiples rayes ocres y corites; la cola ye escura coles plumes esteriores color ante a blancucies; les partes inferiores son de color ante opacu, más claru y buxu nes plumes más vieyes y con un pequeñu puntu escuru nel pechu.
Anthus campestris
La chis de les grandes (Anthus campestris) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Motacillidae.
De distribución amplia por tol paleárticu, ocupando árees de clima templáu-templáu dende'l noroeste d'África hasta China occidental. En Europa apaez principalmente na metá sur, en países circunmediterráneos y nel este, ye bien escasa o falta en tola área centro-occidental de clima templáu-húmedu, dende les islles Britániques hasta Austria.
En España la so principal zona de reproducción coincide cola metá septentrional de la península ibérica, asitiada nel pandu norte y el valle del Ebro, rarificándose escontra'l sur y la zona mediterránea. Habita nes islles Baleares, sobremanera en Menorca.
Ocupa araxales, baldíos y saladares dende'l nivel del mar, pero sobremanera percima de los 800 msnm, n'ambientes abiertos de calter mediterraneu con vexetación herbal y suelos cascayosos.
Anthus cervinus
El Chis de gorguiella roxa (Anthus cervinus) ye un ave paseriforme de la familia Motacillidae que s'atopa en Eurasia, Norteamérica y el norte d'África.
Esta especie de chis ye de pequeñu tamañu, de 15 cm de llargor corporal. Los machos adultos pel branu, la so dómina de apareamiento, son fácilmente identificables pol color coloráu de la so cara, pescuezu y gargüelu. Les femes y los machos col so plumaxe non reproductivu paécense enforma a otres especies de chises, yá que el so gargüelu namái tien un llixeru tonu acoloratáu. El so mantu cimeru ye de tonos pardos arrallaos n'escuru y el so abdome ye de colores ablancazaos chiscáu por llixos escuros allargaes. Los xuveniles tienen el gargüelu blancu con llistes malares negres.
Cría nel norte d'Europa, Asia y Alaska. Ye un migrador de llarga distancia que se mueve a África, Asia oriental y la mariña occidental de EE.XX. pa pasar l'iviernu. N'Europa Occidental apaez de camín migratoriu camín del norte d'África y como divagante.
Viven principalmente n'árees de llamargales baxes y abiertes, con parrotales de fueya caduca. El so hábitat reproductivu son los medios palustres y la tundra húmeda. Mientres les migraciones paran n'árees húmedes ensin árboles, pero tamién en zones seques y campos llabraos.
El so vuelu ye fuerte y direutu. Ye sociable y forma pequeñes bandaes mientres la migración. 
Principalmente ye inseutívoru, como tolos sos parientes, pero tamién come granes.
Faen los ñeros ente la vexetación y ponen los güevos ente mayu y xunu. Ponen ente 4 y 7 güevos que son guaraos casi puramente pola fema ente 10 y 13 díes, anque'l machu ayuda na alimentación. Los pitos tarden de mes y mediu a dos meses en volar.
Anthus chacoensis
Anthus chacoensis, ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Motacillidae.
Alcuéntrase en Arxentina y Paraguái. El so hábitat natural son les praderíes templaes.
Anthus correndera
El bisbita correndera, cachirla d'uña llarga, cachirla común o baillarín chicu (Anthus correndera) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Motacillidae qu'habita en Arxentina, Bolivia, Brasil, Chile, Paraguái, Perú, Uruguái, amás de les islles Georgias del Sur, les islles Sandwich del Sur y les Islles Malvines.
 Ye del tamañu d'un Chincol, con un plumaxe bien mimetizado cola so redolada y la capacidá d'andar y correr áxilmente pel suelu, el baillarín puede pasar munches vegaes inalvertíu. El so vuelu ye rápidu y onduláu, xeneralmente acompañáu por un garllo de dos notes. Tien uñes bien desenvueltes.
Mientres la dómina de nidificación, los machos alzar a una ciertu altor pa detenese nel aire con unos aleteos similares a un "baille", y depués dexase cayer con pequeños planeos calteniendo les nales escontra riba.
El so hábitat natural son los praos, planicies o pacionales templaos y subtropicales o praos y pasturas tropicales de grandes altores. 
Añeren nel suelu ente la campera, de forma tan mimetizada que ye pocu probable atopar un nial, entá ye más si considérase que l'ave al guarar, camina un llargu trechu semi escondida enantes de volar. Fabricáu coles camperes de la contorna, y forráu con fibres, raigaños y dacuando clines de caballos, asitia nel nial de 3 a 5 güevos, que pueden variar abondo de color; ente café oliváceo, café leonado, gris afumáu y gris amarellentáu y con pintes apizarradas.
El "Anthus correndera" cuenta con 4 subespecies:
Anthus furcatus
El bisbita piquicorto (Anthus furcatus), tamién denomináu cachirla d'uña curtia, cachirla común y cachila uña curtia, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Motacillidae que vive en Suramérica.
Atopar nos yerbazales d'Arxentina, Bolivia, Brasil, Paraguái, Perú y Uruguái.
Anthus gustavi
La bisbita del Pechora (Anthus gustavi) ye una pequeña ave paseriforme qu'habita na tundra del norte d'Asia, al este de Rusia. Como ave migratoria, pel hibiernu establezse en Indonesia. Raramente, nos meses de setiembre y ochobre, la bisbita del Pechora puede reparase nel este d'Europa. 
"A. gustavi" ye una pequeña bisbita, paecida a la bisbita de pescuezu coloráu. El so plumaxe ye de color marrón enriba, con rayes blanques, y con marques negres sobre'l banduyu y el pechu, dambos de coloración blanca. Puede estremase de la bisbita de pescuezu coloráu peles llinia blanques y pol contraste ente'l so pechu y el so banduyu del mesmu color. 
Esta especie suel establecese ente les camperes crecíes, y ye difícil que vuele, inclusive cuando la fadien. La so llamada ye un claru "zip" eléctricu. Anque magar la llamada suel ayudar al momentu d'identificar a les bisbitas, esta especie usar muncho menos que les demás. Esto, combináu colos sos vezos ermitaños, convertir nuna especie difícil d'atopar y d'identificar nel Árticu, la tierra qu'habita. 
Probablemente'l meyor llugar pa columbrar estes aves n'Europa Occidental seya Fair Isle, nes islles Shetland. La falta d'árboles nesta pequeña isla fai fáciles d'atopar a los paseriformes ermitaños.
El so hábitat pa la reproducción ye la tundra, el monte abiertu o los banzaos. Añera sobre la tierra, de cuatro a cinco güevos per vegada. Ye un ave insectívora, al igual que'l restu de les bisbitas. 
Anthus hellmayri
Cachirla Pálida (Anthus hellmayri) ye una especie d'ave na familia "Motacillidae". 
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Brasil, Chile, Paraguái, Perú y Uruguái. El so hábitat natural son les praderíes templaes, subtropicales o tropicales de gran altitú y les camperes.
Anthus hodgsoni
El bisbita de Hodgson (Anthus hodgsoni) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Motacillidae que vive n'Asia y l'estremu oriental d'Europa. El so nome conmemora al ornitólogu británicu Brian Houghton Hodgson.
El bisbita de Hodgson mide alredor de 14,5 cm de llargu. El plumaxe de les sos partes cimeros ye pardu olivaceu con vetes escures. Los sos partes inferiores son ablancazaes (con tonos más anteaos en pechu, cara y lladrales) intensamente chiscaes d'estríes de color pardu coritu. Presenta llistes superciliares y dos llistes sobre les nales ablancazaes. Los dos sexos tienen un aspeutu similar.
El bisbita de Hodgson paecer al bisbita arbóreo pero'l so llombu ye más verdosa y el so patrón de color facial ye distintu, coles llistes superciliares más marcaes que nel arbóreo.
El so cantar consiste en soníos de tipu "tsip" similar a los del bisbita arbóreo pero más agudos y rabiones.
El bisbita de Hodgson ye un ave migratoria que cría nel interior de Rusia (dende la redoma oriental de los Urales hasta Kamchatka), Corea, Xapón, China, el norte de Mongolia, amás del Himalaya y los sos estribaciones orientales. Mover al sur pa pasar l'iviernu nel sudeste asiáticu y el subcontinente indiu, llegando hasta les Filipines y el norte de Borneo. 
Na so zona de cría prefier los montes mistos con escamplaes, especialmente de los montes, montes y zones aledañas (hasta los 4500 msnm), anque pasa l'iviernu nes selves ya inclusive en zones de cultivu bastante abiertes.
Describióse científicamente pol ornitólogu estaunidense Charles Wallace Richmond en 1907.
Reconócense dos subespecies:
Suelen tar en solitariu o en pareyes, andando pel suelu en busca d'alimentu, y vuelen a los árboles cuando se-yos fadia. Aliméntense principalmente d'insectos anque tamién comen granes y otres materies vexetales.
La so dómina de cría ye de mayu a xunetu. Constrúin un nial en forma de concu con yerba y mofu nel suelu escondíu ente la yerba o so una roca. Suelen poner ente 3 y 5 güevos, que son pardos con llixos escuros. Suelen criar dos niaraes por temporada.
Anthus lutescens
El bisbita amarellentáu (Anthus lutescens) tamién denomináu bisbita sabanera, cachirla chica, cahila amarellentada y camineru, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Motacillidae que vive en Suramérica.
Alcuéntrase en diversos tipos de hábitats herbales y pacionales d'Arxentina, Bolivia, Brasil, Chile, Colombia, la Guayana francesa, Guyana, Panamá, Paraguái, Perú, Surinam, Uruguái y Venezuela.
Los trés subespecies reconocíes, distribúise de la siguiente forma:
Anthus novaeseelandiae
El bisbita neozelandés (Anthus novaeseelandiae) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Motacillidae que vive en Australia, Nueva Zelanda y Nueva Guinea. Los individuos d'esta especies son fácilmente observables por cuenta de que la so hábitat son los yerbazales abiertos y frecuenta los marxes de los cultivos. Aliméntase de granes y de pequeños invertebraos. 
Ye un páxaru d'ente 16 y 19 cm de llargu y con un pesu d'aprosimao 40 gramos.
El númberu d'exemplares d'esta especie menguó en partes de Nueva Zelanda debíu a la medría del usu de pesticides y depredación per parte d'especies introducíes pol home nes islles.
"A. n. australis", "A. n. bilbali" & "A. n. rogersi" - Australia **
"A. n. bistriatus" - Tasmania
Anthus petrosus
El chis de los pedreros (Anthus petrosus) ye una especie d'ave de pequeñu tamañu de la familia Motacillidae qu'habita al pie de les mariñes atlántiques d'Europa y África.
Enantes foi consideráu una subespecie del so pariente'l chis de los puertos ("A. spinoletta"), al igual qu'él ("A. rubescens").
Esta especie cría nes mariñes pedreres d'Europa Occidental dende'l Francia hasta Escandinavia. Ye un ave residente principalmente alredor de les Islles Britániques, Francia y el sur d'Escandinavia. Les poblaciones más nortices, son migratories y muévense al sur pa pasar l'iviernu. Raramente los individuos parolen escontra l'interior del continente européu.
Los chis de pedreru tienden a tar alredor de les mariñes pedreres, ente que'l chis de los puertos prefier los yerbazales húmedos. Polo qu'anque cohabiten nel mesmu área nun suelen atopase nel mesmu hábitat. 
El bisbita de los pedreros tien un llargor corporal media de 16,5-17 cm. El plumaxe de les sos partes cimeres ye de tonos pardos buxos llistaos, y les partes inferiores son ablancazaes con llixos escuros en fileres, que como'l restu de chises sírve-yos como camuflaxe nel suelu y ente les roques. Tienen pates escures y un picu tamién escuru allargáu y apuntiáu 
Les aves de les subespecies d'Europa occidental y "A. p. petrosus", "A. p. kleinschmidti" y "A. p. meinertzhageni" permanecen de color gris escuru tol añu. Ente que la subespecie escandinava y del Bálticu ("A. p. littoralis") que pel iviernu tienen los mesmu tonos que "petrosus" pel iviernu, pel branu esclarien y adquieren tonos arrosaos pel branu, como'l chis de los puertos ("A. spinoletta"). Les poblaciones occidentales son casi sedentaries, ente que les poblaciones al este del Elba, xeneralmente de la variedá "littoralis" esvalíxense más llueñeLos migradores ivernizos son fácilmente estremables del chis de los puertos pero imposible d'estremar de les demás subespecies pol so aspeutu o midíes.
La especie ye inseutívora que como les demás especies de la familia Motacillidae busca les sos preses andando. El chis de los pedreros dexa que se-y averen a una distancia más curtia qu'el chis de los puertos. Si asústase-y va esnalar una distancia curtia, próximu al suelu, y posase se de nuevu.
La so llamada consiste nun esplosivu «"fit"». Los sos cantares, como la de les mayoríes de los chises, consta de series repitíes de pitíos más o menos agudos, con notes simples o dobles, que termina nun trinu vibratoriu. Xeneralmente más curtiu pero con bloques más llargos (una docena de repeticiones o más) que los del chis de los puertos.
Anthus pratensis
El chis de los praos(Anthus pratensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Motacillidae. Tien la cabeza parda y llistes nel pechu y lladrales.
La so distribución ye paleártica, habitando'n terrenes abiertos, praos, cultivos y tundres.
Ye migratoria, nidifica na metá norte d'Europa y Asia envernando nel sur d'Europa, norte d'África y sur d'Asia. Ye residente en Holanda, Reinu Xuníu y Francia.
En España ye abondosu pel iviernu'n toles rexones, con posiblemente una pequeña población añerante n'Asturies y Llión.
El chis de los praos tien dos subespecies:
Anthus richardi
El chis de patillargu (Anthus richardi) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Motacillidae que vive en Eurasia y África. Cría nos yerbazales abiertos del norte d'Asia. Ye un migrador de llarga distancia que se mueve al sur d'Asia y en menor midida hasta África. N'Europa occidental ye un divagante raru pero habitual, salvu nel sur de España onde pasa l'iviernu regularmente. El nome científicu d'esta especie deber al naturalista francés Richard de Lunéville.
Ye un bisbita grande, mide ente 17–20 cm y tien un valumbu alar d'ente 29 y 33 cm que pesa 25–36 g. Ye un páxaru espodáu que suel permanecer bien argutu. Tien les pates llargues y de color pardu amarellentáu, la cola llarga coles plumes esteriores blanques y un picu escuru bastante llargu cola base amarellentada. Camufla col suelu colos tonos pardos que predominen nel so llombu, y les sos partes inferiores son pálides. Les partes cimeres tienen vetes escures ente que la barriga y los lladrales son llisos. Destaquen na so cara la llista superciliar, la bigotera y la llista malar oscurapácida.
Hai ciertes variaciones ente les distintes subespecies. "A. r. sinensis" ye daqué menor que la subespecie nominal y con menos llurdios escuros percima. "A. r. centralasiae" ye mayor y ye de colores terrosos percima. Y "A. r. dauricus" ye más motudu percima.
El soesnale ye fuerte y onduláu, mientres el cual emite les sos carauterístiques esplosives llamaes que suenen paecíes a les del gurrión. El so cantar ye una serie de notes repetitives que tamién emite mientres vuela de forma ondulada. 
Puede ser confundíu con dalgún otru bisbita de la so área de residencia como'l chis de les estepeso y chis oriental. El chis de les estepes tien les pates, la cola y el picu más curtios, la so cola ye menos blanca y ta más veteado nes partes cimeres. Nos adultos de bisbita estepario les coberteras de les nales son romes col centru escuru ente que los bisbitas de los centros escuros tán motudos na punta de la pluma. Les llamaes del bisbita estepario son menos chillones. El chis oriental ye más pequeñu qu'el chis patillargud, tien la cola y les nales más curties y el so pechu ta menos motudu, les sos llamaes tamién son más apagaes.
La área de cría del chis patillargu estiéndese dende'l sur de Siberia, por Mongolia y Kazakhstán, llegando a la metá norte de China, hasta'l Pacíficu. D'agostu a setiembre migren escontra'l sur pa pasar l'iviernu, hasta'l subcontinente Indiu el sur de China y el sudeste asiáticu llegando hasta Sri Lanka, Singapur y el norte de Borneo. En Corea y Xapón ye un inmigrante escasu. Regularmente una pequeña parte de la población treslladar escontra l'este na seronda, internándose en Europa, Oriente Mediu y el norte d'África. Esiste una pequeña población que pasa l'iviernu regularmenten'España.
Alcuéntrase principalmente nos yerbazales húmedos en planicies elevaes y nes fasteres de monte. Nel so pasu migratoriu suel reparase en zones de cultivu, especialmente nos barbechos y campos con rastroxos, amás en terrenes con agües pocu fondes y sableres arenoses.
La dómina de cría empecipiar ente mediaos d'abril y mayu. Constrúin el ñeru una selmana o dos dempués de llegar a la parte de cría, que consiste nun buecu escabado ente la vexetación. En Siberia esti trabayu completóse na segunda metá de xunu. La ñerada consta de 4 a 6 güevos, xeneralmente 4 o 5 güevos, que tán densamente motudos en tonos pardos, oliváceos o grises.
Como los demás chises ye una especie principalmente inseutívora, anque tamién s'alimenta de granes. Busca les sos preses picando nel suelu anque tamién puede dar vuelos curtios p'atrapar inseutos voladores.
Anthus rubescens
El bisbita norteamericanu ("Anthus rubescens"), tamién conocíu como bisbita d'agua, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Motacillidae. La so área de distribución inclúi Asia, América del Norte y América Central. Nun tien subespecies reconocíes.
Anthus spinoletta
La zarapica o chis de los puertos ("Anthus spinoletta") ye un ave paseriforme. Ye un pocu mayor que la chis de los praos, estremándose d'ésta poles pates escures, una llinia supraciliar blanca y el plumaxe castañu y non verdosu.
Distribúise poles tierres altes d'Europa central y del sur.
El chis de los puertos puede considerase un ave de media que tien un plumaxe bastante discretu de tonos pardos col pechu blancu y llistáu. Pel branu el plumaxe d'esta ave carauterízase por tener tonos pardos escamplaes con llistes de color blancu nel envés, ente que'l so banduyu ye blancu con una llixera tonalidá rosa-amarellentaes, que solo son apreciable col exemplar mui cerca o teniéndolo na mano. Destaca na so cabeza una banda de color gris dende'l güeyu hasta'l pileu, según un baberu de color claru. La so cola ye llarga de color marrón y colos cantos blancos ente que les sos pates son de color pardu escuru y sobre los güeyos tien nuca. Pel hibiernu el plumaxe escurezse, destacando entá más les bandes ablancazaes una ancha llista blanca, bien marcada, que llega casi hasta l'alares. 
El chis de los puertos ye un ave presente na Sierra de Baza, anque nun puede considerase abondosa, una y bones esta especie desenvuélvese más llargamente na zona norte de la Península Ibérica. Trátase d'una especie que suel frecuentar los praos d'altu monte con llamargues y polo tanto atopa nesta sierra unu de los sos hábitat preferíos yá que cunta con una gran cantidá de zones d'altu monte, onde abonden los praos y camperes alpines onde suel desenvolvese la vida d'esta especie, en busca constante d'inseutos y pequeños invertebraos. Nel iviernu, baxa altitudinalmente ya inclusive se recibe la visita d'exemplares norteños y ye posible atopalo nos ríos y regueros de la periferia del parque a la busca de ninfes de mosquitu y otros inseutos acuáticos. 
Llegáu'l mes de mayu entama la construcción del ñeru que va tar asitiáu nel suelu y va ser la fema quien, valiéndose de yerba seco, mofu y tarmos secos la que prepara'l llugar de cría. La puesta habitual ye de cuatro a cinco güevos que van ser guaraos pola fema. Tres dos selmanes d'incubación nacen los pitos qu'ocuparen el ñeru mientres unos diez díes, pa darréu siguir siendo alimentaos por dambos conxéneres nes cercaníes d'este. 
L'alimentación d'esta especie basar na captura de pequeños inseutos y polo xeneral d'invertebraos. Suel prindar les sos preses mientres se mueve corriquiando y dando pequeños saltos pel suelu. Tamién suel utilizar les roques y pequeñes talayes de piedres pa reparar y llanzase en busca d'alimentu. Tamién se mueve peles vera de los ríos y regueros, en busca d'inseutos acuáticos.
Anthus trivialis
El chis de los árboles (Anthus trivialis) ye una especie d'ave de la familia Motacillidae y del xéneru de les chises ("Anthus"). Ye migradora, autóctona de bona parte d'Eurasia; los iviernos pásalos nel subcontinente indiu y África.
Antilophia galeata
El saltarín de yelmu o soldadito ("Antilophia galeata") ye una especie d'ave de la familia Pipridae, que s'atopa en Bolivia, Brasil y Paraguái.
Vive nel pantanal, el monte de galería y ente les palmeres de les árees inundables de los montes, ente los 500 y 1.000 m de altitú. 
Mide en promediu 14,5 cm de llargor]]. Presenta vultable dimorfismu sexual. El machu tien una enllargada cresta color coloráu vivu, que va dende la frente hasta'l centru del envés, con un copete que se dirixe escontra alantre sobre'l picu; el plumaxe del restu del cuerpu ye negru. La fema ye de color verde uniforme. El machu lleva tres años pa camudar el plumaxe verde conque naz y adquirir pasu ente pasu el so plumaxe característicu.
Aliméntase principalmente de frutos y amás caza insectos.
El machu protexe un territoriu de reproducción. La fema constrúi un nial en forma de cesta, en dalguna forqueta d'un árbol. Pon unu o dos güevos parduzos y los guara por 17 a 19 díes. Los pitucos abandonen el nial ente 13 y 15 díes dempués de nacer.
Anumbius annumbi
Anumbius annumbi ye una especie d'ave na familia Furnariidae. Ye l'únicu miembru del xéneru Anumbius. Tamién conocíu como Leñatero
de 18 cm aprosimao frente castaña y
en dosal estriáu. Cola negra con una faxa apical blanca. Gargüelu blancu bordiada de puntos negros.
Hábitat Sabanes, árees rurales y poblaes
Topar en Arxentina, Brasil, Paraguái, Uruguái. Los sos hábitats naturales son pacionales subtropical o tropicales, estacionalmente húmedos o anubiertos.
Aphelocephala leucopsis
El cariblanco meridional (Aphelocephala leucopsis), ye una especie d'ave paseriforme, del xéneru Aphelocephala, que pertenez a la Superfamilia Meliphagoidea (de la familia de los Pardalotidae, perteneciente a la subfamilia Acanthizidae), reinal d'Australia.
Aphelocephala nigricincta
Aphelocephala nigricincta, ye una especie d'ave Passeriformes, del xéneru Aphelocephala, que pertenez a la Superfamilia Meliphagoidea (de la familia de los Pardalotidae, perteneciente a la subfamilia Acanthizidae), reinal d'Australia.
Aphelocoma californica
La chara californiana (Aphelocoma californica) 
ye una especie d'ave paseriforme de la familia Corvidae nativa del oeste de América del Norte. 
Estiéndese dende'l sur de Washington hasta'l centru de Texas y el centru de Méxicu. Ye una especie non migratoria y puede atopase nes zones urbanes. Dacuando son llamaos "glayos azules", anque'l glayu azul ye una especie d'ave dafechu distinta. Nos últimos años amplió la so gama escontra'l norte na rexón de Puget Sound, Washington.
Aphelocoma ultramarina
La chara mexicana (Aphelocoma ultramarina) ye una especie d'ave na familia Corvidae.
Ye un ave de tamañu medianu a grande, pesa unos 120 g. La so cabeza ye de color azul, el so llombu ye gris y les sos nales y cola son azules, pechu y zones inferiores grises. Los sexos son similares tocantes a la so morfoloxía, y los exemplares xuveniles solo estrémense en que la so coloración azul ye más clara. El so iris ye marrón y les sos pates negres. Ye fácil estremala pol so gargüelu y pechos que son d'un solu tonu y que'l so llombu tien menos contraste col tonu de les sos nales y cabeza.
Aphelocoma unicolor
La chara unicolor (Aphelocoma unicolor ye una especie d'ave paseriforme de la familia Corvidae. Ye nativu de El Salvador, Guatemala, Hondures, Méxicu y posiblemente Nicaragua. El so hábitat consiste de monte húmedu tropical y subtropical. 
Nun tien subespecies reconocíes.
Aphelocoma wollweberi
La chara pechigris (Aphelocoma wollweberi) tamién conocida como chara mexicana, chara pechu gris, graya mexicana, pega mexicana o pega pechigris, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Corvidae nativa de la Sierra Madre Oriental, la Sierra Madre Occidental y el Pandu Central de Méxicu. Algama al norte hasta l'este de Arizona, l'oeste de Nuevu México y l'oeste de Texas nos Estaos Xuníos. El so hábitat preferíu son los montes montanos de pinu y carbayu.
Una recién decisión de la American Ornithologists' Union alzó delles poblaciones a una especie separada ("A. ultramarina"), basáu nes diferencies fenotípicas diagnosticables nel plumaxe y morfoloxía, millones d'años de diverxencia xenética y falta d'evidencia de mestizaje cola chara pechigris. "A. ultramarina" habita nos montes montanos na petrina transvolcánico del centru de México.
== Subespecies reconocen cinco subespecies:
Aphrastura spinicauda
El rayadito (Aphrastura spinicauda) ye una especie d'ave passeriforme de la familia Furnariidae. Distribuyir en Chile y Arxentina, como tamién nes Islles Malvines, islles Georgias del Sur y Sandwich del Sur. Los sos hábitats atópense ye montes templaos, y montes secos.
Aplonis atrifusca
El estornín de Samoa (Aplonis atrifusca) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sturnidae endémica de Samoa y la Samoa Americana. 
Mide alredor de 25 cm de llargu, y tien un picu robustu. La especie tien un plumaxe pardu escuru brillante. Les sos vocalizaciones inclúin dellos xiblíos y otros soníos. Esti estornín aliméntase d'una variedá de frutes, sobremanera guayaba, y d'insectos. Poco se sabe del so apareamiento o vezos sociales, pero paez qu'añeren tol añu, nos cuévanos de los árboles. Los sos güevos son de color azul maciu.
Alcuéntrase en toles islles del archipiélagu de Samoa. El so hábitat natural son los montes húmedos tropicales nes islles volcániques, onde ye común y más visible qu'el estornín de Polinesia, que s'atopa nel mesmu hábitat.
Aplonis cantoroides
El estornín cantor (Aplonis cantoroides) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sturnidae qu'habita en Melanesia.
Mide alredor de 20 cm de llargu. Los estorninos cantores adultos tienen plumaxes negros brillantes y l'iris de color coloráu intensu. Los páxaros non maduros son más pálidos, col banduyu rayáu ya iris marrón. Estrémase de los estorninos polencos poles sos coles más curties y cuadraes , y plumes más grueses.
Los estorninos cantores alcuéntrase na metá occidental de Melanesia, estendiéndose por Nueva Guinea y delles islles axacentes, el archipiélagu Bismarck, islles del Almirantazgo y les islles Salomón. Rexistráronse esporádicamente en Boigu y islles Saibai, dientro del estáu de Queensland al noroeste del territoriu australianu nel estrechu de Torres. Habiten nos cantos del monte, xardinos y árees cultivaes con árboles, zones urbanes y cocoteros.
Aliméntense principalmente de de figos y otros frutos; dacuando complementen la so dieta con insectos.
Añeren n'árboles buecos, cantiles y edificios, de cutiu en colonies, pola que ye común qu'hayan de 2 a 3 güevos de color azul maciu.
Como ye una especie con una gran variedá y nun hai evidencies d'amenorgamientu de la población, considerar so esmolición menor.
Aplonis dichroa
El estornín de San Cristóbal (Aplonis dichroa) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sturnidae endémica del sur de les Islles Salomón. 
L'estornín de San Critóbal ye más pequeñu qu'el estornín de les Salomón, alredor de 20 cm de llargu. El plumaxe de los adultos ye negru brillante menos los sos plumes primaries y secundaries que son pardes. El so picu y pates son negres y l'iris de los sos güeyos coloráu. Los xuveniles son más parduzos y tienen los güeyos anaranxaos.
Alcuéntrase namái na isla de San Cristóbal, nel estremu sur de les islles Salomón. El so hábitat natural son los montes húmedos tropicales de tierres baxes.
Aplonis grandis
El estornín de les Salomón (Aplonis grandis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sturnidae endémica del archipiélagu de les islles Salomón.
Mide ente 25 y 29 cm de llargu. El plumaxe de los adultos ye negru, con irisaciones verdes y violacees, salvo les plumes de vuelu de les sos nales que son pardes y una llista marrón claro nes nales que se ve namái en vuelu. El so picu negru ye robustu y llixeramente curvado escontra baxo. Les sos pates tamién son negres, y los sos güeyos coloraos. Los xuveniles son menos brillosos, tienen les primaries pardes y los güeyos coloraos o pardos.
Alcuéntrase en toles islles del archipiélagu de les Salomón, salvu en San Cristóbal, tantu nes pertenecientes a Papúa Nueva Guinea como les de Islles Salomón. El so hábitat natural son los montes húmedos tropicales de tierres baxes.
Aplonis insularis
El estornín de la Rennell (Aplonis insularis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sturnidae endémica de la isla de Rennell, nes Islles Salomón.
L'estornín de la Rennell mide alredor de 19 cm de llargu. Tien la cola curtia y el picu robustu y curvado escontra baxo como'l d'un cuervu. El plumaxe de los adultos ye negru, con irisaciones verdes y azules sobremanera nes partes cimeres. Los sos güeyos son de color anaranxáu amarellentáu. Sicasí los xuveniles son de tonos pardu buxos escuros y tienen los güeyos castaños escamplaes.
Ye un ave abondosa de los montes húmedos tropicales de la isla Rennell, onde ocupa les copes de los árboles, anque tamién s'alimenta nos crecederes secundaries y les zones de carba.
Aplonis magna
El estornín de la Biak (Aplonis magna) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sturnidae endémica de les islles Schouten, al norte de Nueva Guinea, pertenecientes a Indonesia. 
Ye un páxaru frugívoro que mide ente los 28–41 cm de llargor, incluyida la so característica llarga cola. La so cola ye tan llarga o más que'l restu del so cuerpu na subespecie nominal, anque na subespecie "brevicauda" solo mide dos tercios del llargor del cuerpu. Na naturaleza suelen alzar y abrir la so llarga cola. Si plumaxe ye dafechu negru, con rellumos verdosos en tol cuerpu y morenures na cabeza. Presenta goches na frente. El so picu y pates son negros y l'iris de los sos güeyos ye pardu. Nun presenta dimorfismu sexual.
Alcuéntrase confináu nes islles de Biak y Numfor, onde ocupa toa clase de hábitats forestales. 
Conócense dos subespecies: 
Aplonis metallica
El estornín polencu (Aplonis metallica) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sturnidae qu'habita en Australasia.
L'estornín polencu mide ente 21 y 26 cm de llargu. Tien la cola llarga y el picu robustu y llixeramente curvado escontra baxo. El plumaxe de los adultos ye totalmente negru, con irisaciones de gran intensidá verdes, violacees y azules, a les que debe tantu'l so nome científicu como'l común. L'iris de los sos güeyos ye de color coloráu o anaranxáu acoloratáu. Los xuveniles tienen les partes inferiores ablancazaes chiscaes de vetes pardes o negres, les sos partes cimeros son corites o negres con menor rellumu.
Estender pola mayor parte de les islles allugaes dende les Molucas hasta les Salomón, incluyida Nueva Guinea. Delles aves de Nueva Guinea migren n'agostu hasta'l norte de Queensland (Australia) p'apariase, y tornen n'abril. 
Describióse científicamente pol zoólogu neerlandés Coenraad Jacob Temminck en 1824. Reconócense cuatro subespecies:
Aliméntense principalmente de frutos. Constrúin niales esféricos trenzando yerba y palitos que cuelguen de les cañes d'árboles altos.
Aplonis minor
El estornín colicorto (Aplonis minor) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sturnidae qu'habita en Indonesia y les Filipines.
L'estornín de colicorto mide alredor de 18 cm de llargu. Como indica'l so nome, tien la cola curtia y daqué arrondada. El plumaxe de los adultos ye totalmente negru, con irisaciones verdes, violacees y azules. L'iris de los sos güeyos ye coloráu. El so picu ye negru robustu y llixeramente curvado escontra baxo, y les sos pates tamién son negres. Sicasí los xuveniles tienen el plumaxe de les partes cimeres coritu y el de les inferiores blancu con vetes negres, anque tamién tienen los güeyos coloraos.
Estender por Xava, les islles Menores de la Sonda, el sur de Célebes y l'isla filipina de Mindanao.
El so hábitat natural son les selves húmedes tropicales .
Aplonis mysolensis
El estornín moluqueño (Aplonis mysolensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sturnidae endémica de les islles del este de Indonesia.
Mide alredor de 20 cm de llargu, incluyida la so llarga cola. El plumaxe de los adultos ye negru na so totalidá, con cierta irisación verde o violácea. Los sos picos y pates tamién son negros y los sos güeyos castaños acolorataos. Sicasí los xuveniles tienen les partes cimeres pardes y les inferiores veteaes en blancu y pardu.
Alcuéntrase nes selves y manglares de toles islles de les Molucas septentrionales amás de los archipiélagos colindantes al este (Raxa Ampat) y oeste (islles Banggai y Sula).
== Taxonomía reconocen dos subespecies, según un orde filogenético de la llista del Congresu Ornitolóxicu Internacional:
Aplonis opaca
El estornín de Micronesia (Aplonis opaca) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los estorninos (Sturnidae) que puebla diverses islles de Micronesia.
Tien descrites siete subespecies:
Aplonis panayensis
El estornín amorenáu (Aplonis panayensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sturnidae qu'habita nel sudeste asiáticu. 
L'estornín de morenura mide ente 17 y 20 cm de llargu. Tien la cola curtia y de terminación cuadrada. El plumaxe de los adultos ye totalmente negru, con irisaciones verdes. L'iris de los sos güeyos ye de color coloráu intensu. El so picu ye negru y llixeramente curvado escontra baxo, y les sos pates tamién son negres. Sicasí los xuveniles tienen el plumaxe de les partes cimeres pardu y el de les inferiores anteaes densamente veteaes en pardu; los sos güeyos son mariellos, anaranxaos o rosados, al paecer arróxense gradualmente cola edá.
Estender poles rexones costeres dende Bangladex hasta la península malaya, y el sur de Indochina, amás alcuéntrase nes islles Mayores de la Sonda, les Filipines, les islles Andamán, Bali ya islles menores circundantes; distribuyíu por Bangladex, Brunéi, estremu oriental de la India, Indonesia, Malasia, Myanmar, Filipines, Singapur y Tailandia. 
El so hábitat natural son les selves húmedes y los manglares subtropical y tropical. Tamién hai un gran númberu de poblaciones d'esta especie qu'habiten les ciudaes, onde s'abeluguen nos edificios y n'árboles abandonaos. De cutiu muévese en grandes grupos y considérase una de les especies d'aves más ruidoses.
Aplonis striata
El estornín de Nueva Caledonia (Aplonis striata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sturnidae reinal de Nueva Caledonia.
L'estornín de Nueva Caledonia mide ente 18 cm de llargu. Tien la cola curtia y de terminación cuadrada. El so picu negru ye curtiu y robustu. El plumaxe de los machos adultos ye totalmente negru, con irisaciones verdes y violáceos. Sicasí les femes son de tonos pardu buxos, más claros nes partes inferiores. En dambos iris de los sos güeyos ye coloráu.
Aplonis tabuensis
El estornín de Polinesia (Aplonis tabuensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sturnidae que vive en Oceanía. Puebla los archipiélagos de Samoa, Fiyi, Niue, islles Salomón, Wallis y Futuna y les islles de Tonga.
Arachnothera affinis
La Arañera de pechu gris (Arachnothera affinis), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Nectariniidae. Alcuéntrase en Brunéi, Indonesia, Malasia, Myanmar, Singapur, Tailandia, y Vietnam.
El so hábitat natural son les viesques húmedes de tierres baxes o de monte subtropicales o tropicales.
Son aves paseriformes bien pequeñes que s'alimenten abondosamente de néctar, anque tamién atrapen insectos, especialmente cuando alimenten les sos críes. El vuelu coles sos nales curties ye rápidu y direutu.
Arachnothera clarae
La Arañera de cara desnuda, o Arañero caricalvo (Arachnothera clarae), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Nectariniidae. Alcuéntrase nes Filipines. El so hábitat natural son les viesques húmedes de tierres baxes.
Archboldia
Archboldia, ye un xéneru de Ave Passeriformes de la familia de los Ptilonorhynchidae, tien una especie reconocíes científicamente.La especie, subespecies y sinónimos alcontrar en Nueva Guinea.
Sinónimos
Arremon aurantiirostris
El pinzón piquinaranja o rascadorcito piquinaranja (Arremon aurantiirostris) ye una especie d'ave que puebla les selves neotropicales dende Méxicu hasta'l norte de Perú.
Los individuos adultos algamen un llargor d'ente 14.5 y 16.5. Nun hai dimorfismu sexual aparente. Les sos carauterístiques son inconfundibles: el picu ye naranxa brillosu, la cabeza negra, con llinia supraocular blanca y gruesa. Na parte media de la corona hai una llinia gris pocu evidente. El gargüelu y la parte frontera del pescuezu son blancos, ente que los llaos del pescuezu y la nuca son grises. Nel pechu hai una característica banda negra bien 
gruesa. El banduyu ye blancu colos lladrales abuxaos. Les partes dorsales (llombu, nales y cola) son de color olivaceu escuru, con un llurdiu mariellu —non siempres evidente— nel costazu.
En tolos casos, les pates son de color carne.
Habita en montes tropicales húmedos, abondo trupos, o en zones de crecedera secundaria axacentes, xeneralmente en zones baxes, anque en Costa Rica puede algamar los 1 200 m snm. Prefier los parrotales o'l suelu p'alimentase. Aliméntase de granes, insectos y frutos, y puede formar pareyes o grupos amenorgaos.
Dende'l sur de Méxicu hasta'l norte de Perú. En México habita dende'l norte de Oaxaca (al sur de Tuxtepec), al traviés del sur de Veracruz, Tabasco y Chiapas. Al traviés del norte de Guatemala llega hasta'l Mar Caribe, y a lo llargo d'esa mariña distribuyir escontra'l sur. Nun se rexistró en El Salvador. En Costa Rica y Panamá algama dambes mariñes; d'ende pasa a Suramérica, onde se distribúi nes selves de l'aguada pacífica de Colombia, Ecuador y el norte del Perú.
Reproducir d'abril a agostu. Constrúin un nial sobre'l suelu, un tueru o una hoquedad. Ye una estructura burda cubierta, ellaborada a partir de fueyes, raicillas, fibres y cubiertu con frondas de felechos o "Selaginella". Les femes ponen dos güevos blancos con dellos pequeños llurdios pardos o negres.
Arremon brunneinucha
El saltón gargantillo (Arremon brunneinucha) tamién denomináu rascadorcito gorricastaño, atlapetes de gorra castaña, gorrión montés collarejo, matorralero gorricastaño, saltón cabecicastaño y saltón gorgiblanco, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Emberizidae que se distribúi polos altiplanos de Méxicu a Perú. Foi allugáu tamién dientro del xéneru "Buarremon", y dacuando en "Atlapetes".
El nial, construyíu pola fema, ye una taza fecha de material vexetal a menos de 2.5 m d'altor sobre un parrotal o un árbol. La fema pon dos güevos blancos brillantes ensin llurdios. La incubación realizar namái la fema, y dura de 12 a 14 díes.
El rascadorcito gorricastaño ye una especie grande, robusta, principalmente terrestre. Mide 19 cm de llargor y pesa 45 g. Tien un picu llargo y delgao y pates llargues. L'adultu tien un característicu patrón de coloración na cabeza: la corona y la nuca castañes bordiaes de mariellu; la cara ye negra, con dos pequeñes llurdios blancos a cada llau de la frente; el gargüelu ye blanca, y espónxase cuando l'ave ta escitada. El restu de les partes dorsales del cuerpu son verde olivo escures, coles nales entá más escures. Nel centru del pechu hai un llurdiu blancu separada de la garaganta per una banda negra. Les bandes del pechu son grises y los lladrales y el baxu vintre verdes olivo. Los individuos xuveniles tienen una "gorra" café escuro, una cara corita, y les partes cimeres, gargüelu y pechu verdes olivo.
Aliméntase d'insectos y arácnidos que saca col so picu d'ente la foyarasca; tamién d'otros invertebraos y de pequeños frutos qu'atopa nos parrotales. Alcuéntrase en pareyes o en grupos familiares; tamién forma grupos alimenticios con otres especies.
El llamáu ye un "zit". El cantar ye un amiestu de xiblíos y notes altes.
Arremon flavirostris
El cerquero de collar, afrechero de collar o saltón gran cantor (Arremon flavirostris) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Emberizidae, que s'atopa en Arxentina, Bolivia, Brasil y Paraguái.
En promediu mide 15 cm de llargor, y pesa 28,5 g. Tien el picu anaranxáu brillante con cúlmen negru. La so cabeza negra tien una llinia gris nel centru de la corona y ceya blanca. La so nuca y cola son grises, envés abuxáu a oliváceo; nales verde oliva percima y marielles per debaxo; el gargüelu ye blanca, dixebrada del pechu por un collar negru; les partes inferiores blanques abuxaes. La fema tien les partes inferiores con matices pardos y el collar negru atayáu.
La subespecie oriental "A. f. polionotus" presenta envés gris y el collar negru del pechu anchu. La subespecie occidental "A. f. dorbignii" tien l'envés verde oliva, el collar negru delgáu, la franxa gris de la corona más vultable y la ceya blanca más llarga y delgada.
Vive ente'l nivel del mar y los 1.400 m de altitú, nel nivel inferior del monte de galería de los regueros y enfusa tamién nel monte secu.
Aliméntase d'insectos y tamién de granes de gramínees.
Constrúi sobre'l suelu un nial grande de forma esférica. La fema pon dos güevos.
Arremon semitorquatus
El saltón mediu encollaráu (Arremon semitorquatus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Emberizidae. Ye reinal de Brasil.
El so hábitat natural son los montes húmedos subtropicales o tropicales de tierres baxes, y montes antiguos bien degradaos.
Arremon taciturnus
"Arremon taciturnus" ye una especie d'ave de la familia "Emberizidae", que s'atopa en Bolivia, Brasil, Colombia, Guayana Francesa, Guyana, Perú, Surinam y Venezuela.
Vive nel monte húmedu, carbes, plantíos y ribayos montiegos, per debaxo de los 1.500 m de altitú.
En promediu mide 15,5 cm y pesa 24 g. La corona y los llaos de la cara son negros, con una delgada franxa coronal gris y una llinia blanca saliendo de cada güeyu escontra tras. El gargüelu ye blancu. El machu presenta una banda negra en forma de collar na parte cimera del pechu y la parte inferior del pechu y el banduyu de color blancu buxu. La fema presenta les partes inferiores de color ante con matices grises na parte cimera del pechu. El picu ye negru enriba y mariellu embaxo.
Aliméntase d'insectos que busca gatuñando'l suelu.
Fai un nial relativamente grande, esféricu y zarráu, sobre'l suelu del monte o en parrotales o palmes baxes. La fema pon 2 a 3 güevos blancucios, con llurdios de color castañu y moráu.
Arremon torquatus
El Matorralero de cabeza llistada (Arremon torquatus) ye una especie d'ave na familia "Emberizidae". 
Alcuéntrase nel noroeste d'Arxentina, Bolivia, Colombia, Ecuador, Perú y el norte y oeste de Venezuela. 
Polo xeneral ye común nos montes, sobremanera n'altitúes de 2.000 a 3.000 metros (6.600 a 9.800 pies), pero localmente producir en niveles baxos.
Hasta apocayá, el Matorralero de cabeza llistada foi asitiáu nel xéneru "Buarremon". 
El Matorralero de cabeza llistada con frecuencia inclúi al "Arremon atricapillus" como una subespecie, sicasí, les distribuciones de los dos averar ente sigo estrechamente en Colombia con nengún rexistru de intergradación. Cuando s'estrema, el taxón costaricensis de Costa Rica y l'oeste de Panamá, ye tratáu como una especie monotípica (el Matorralero raya gris, "A. costaricensis"), una subespecie del Matorralero cabeza de banda, o una subespecie del Matorralero cabeza negra, les autoridaes apocayá prefirien l'últimu tratamientu. A pesar de qu'estes especies tán dixebraes, esiste una notable variación racial nel Matorralero de cabeza llistada. Basaos ​​na ecoloxía, la morfoloxía, el soníu y el trabayu molecular, apocayá suxurióse que se debería estremar en seis especies (amás de los enantes mentaos la "A. atricapillus" y la "A. costaricensis") Alredor de sur a norte estos son:
Arremon virenticeps
El rascadorcito corona verdirrayada (Arremon virenticeps) ye un ave de la familia de los emberízidos autóctona de Méxicu. Dellos ornitólogos inclúin esta especie dientro del xéneru "Atlapetes" y otros más en "Buarremon".
Relativamente grande, puede algamar los 19 cm de llargor na edá adulta. Nun hai dimorfismu sexual. Los individuos adultos son de color verde olivo nes partes dorsales y gris nes ventrales, quitando'l gargüelu.
Ye distintivu d'esta especie la presencia de rayes verdes y negres na corona y nuca. Otra manera, el patrón de la cabeza ye similar al de "A. brunneinucha": un antifaz negru, un llurdiu blancu a cada llau de la frente, el gargüelu blancu, y el picu negro y llargo. Los inmaduros son pardos opacos, col banduyu y el gargüelu rayaos con mariellu, y ensin les rayes de la corona bien evidentes.
Arremonops chloronotus
El rascadorcito cabeza grisirrayada (Arremonops chloronotus) ye un ave emberízida qu'habita en América Central.
Mide aprosimao 14 cm de llargor. Estremar por tener dos barras grises escures na corona y na parte anterior del güeyu. El llombu y la cola son de color verde olivo brillosu. Los llaos de la cabeza son grises y el gargüelu blancu. El restu del cuerpu ye olivaceu y el picu cónicu. Los sexos son similares.
Habita carbes nos llenderos de los montes húmedos y en campos cultivaos de clima templáu y húmedu; poques vegaes nel interior de los montes. Distribuyir en tierres baxes nel sur de Méxicu (Tabasco y Chiapas), en Belize, Guatemala y Hondures.
Arremonops conirostris
El cerquero negrilistado (Arremonops conirostris), tamién conocíu como pinzón conirrostro (en Colombia), pinzón cabecilistado (Costa Rica), chingolo negrilistado (Ecuador), pinzón cabecilistado (Nicaragua) y curtío (Venezuela), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Emberizidae nativa del norte de Hondures hasta l'oeste d'Ecuador, norte de Brasil y Venezuela.
La especie ye principalmente terrestre, llega a midir 16.5 cm (6.5 pulgaes) de llargor y pesar 37.5 g (1.32 oz). L'adultu tien una cabeza gris, amplies franxes negres a cada llau del pileu y les rayes negres estreches en cada güeyu. Les partes cimeres son color oliva, con un tonu mariellu na curva de la nala. Les partes inferiores son blancucies a gris opacu nos llaos de pechu y d'oliva na parte baxa del abdome. Les aves nueves tienen rayes marrones nuna cabeza bien mariella, les partes cimeres de color marróna oliva y les partes inferiores mariellu oliva.
El cerquero negrilistado tien un llamáu «"churk"» metálicu. El cantar del machu, dende'l suelu o una percha baxa, consta de xiblíos y notes arrastraes, «"tsweet-tsweet tsweet-tswee ti-ti-ti"», siguíu d'un garllo, pero varia xeográficamente.
Aliméntase d'insectos, arañes y granes qu'atopa nel suelu, y tamién recueye les bayes ypresas invertebraes de parrotales baxos. Reparar en pareyes, nunca en bandaes, y ye una especie cobarde y retraída.
Esta especie asemeyar al pinzón aceitunáu ("Arremonops rufivirgatus"), pero ye más grande y les sos distribuciones nun se sobreponen. Esisten siete subespecies:
Esti pinzón americanu ye un ave común nes tierres húmedes baxes y fasteres hasta 1500 m (4900 pies) d'altitú, en hábitats semiabiertos, como carbes, vexetación secundaria nueva, campos de maleza, plantíos aveseos y xardinos.
La hembre constrúi un gran nial en forma de cúpula, fechu de material vexetal gruesu y tien una amplia entrada llateral. De normal asítiase a menos d'un metro (3.3 pies) en maleza trupa, pero puede tar tan alto como 1.8 m (5.9 pies). La niarada ye de dos, raramente trés, güevos de color blancu ensin llurdios, que son guariaos pola fema en solitariu mientres 12 A 14 díes enantes de la eclosión.
Arremonops rufivirgatus
El rascadorcito cabeza rufirrayada o pinzón aceitunáu (Arremonops rufivirgatus) ye una especie d'ave de la familia de los emberízidos. La so área de distribución inclúi'l sur de Texas (Estaos Xuníos), Méxicu y América Central hasta Costa Rica.
Mide ente 14 y 15 cm de llargor. Ye característica diagnóstica la presencia de dos barras pardes opaques na corona. El llombu y la cola son color oliva, ensin rayes. Les partes ventrales son más clares, con delles plumes blanques nel banduyu. El picu ye cónicu. Los sexos son similares, pero los xuveniles son más opacos. Les poblaciones de Yucatán tienen mayor contraste, coles partes ventrales blanques y les dorsales verde oliva más escures. 
Ye un ave residente n'árees subtropicales y tropicales de baxa altitú y piedemontes. Prefier árees riques en parrotales; habita nel sotobosque, ecotonos, en montes de galería, chaparrales, carbes y maleces. Aliméntase de granes ya insectos en forma solitaria o en pareyes.
El llende norte de la so distribución ye, na aguada del Golfu de México, la rivera de los ríos Grande y Nueces, en Texas. Pola aguada del Pacíficu, llega hasta l'estáu de Sinaloa (México). En México distribuyir en dambes aguaes, hasta Oaxaca y la península de Yucatán. Estender a lo llargo de les tierres baxes de Centroamérica hasta'l Valle Central de Costa Rica. 
El cantar del machu ye un "chip" en notes seques que s'acelera pasu ente pasu y termina nun cascabeleo.
Constrúi un nial globular con entrada llateral, a partir de ramines, yerbes, corteza, fueyes y tarmos. La fema pon dos güevos blancos de marzu a setiembre.
Arses insularis
El monarca cuellirrufo (Arses insularis) ye una especie d'ave na familia Monarchidae.
Alcuéntrase en Indonesia y Papúa Nueva Guinea.
Los sos hábitats naturales son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales y les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales.
Arses kaupi
El monarca pío (Arses kaupi) ye una especie d'ave na familia Monarchidae. Ye reinal de la zona costera de Queensland en Australia.
El monarca pío mide unos 15 cm de llargu y pesa alredor de 13 gr. El so plumaxe ye sexualmente dimórfico. La cabeza y cola del machu son negres, y les nales son d'un negru pardu con escapularias blanques. El so collar blancu ye estensible y per aciu el so pescuezu xunir col gargüelu blancu. La franxa nel pechu ye negra, y el so banduyu y zona inferior ye blanca. La fema tien una zona del gargüelu d'un tonu de blancu menos conspicuo y abarca menos área, y el collar ye incompletu alredor del pescuezu. Los güeyos son negros, y atópense arrodiaos por un aníu de color azul, que ye menos evidente na fema. El so picu ye gris-azuláu y les pates son negres.
Arses telescophthalmus
El monarca lechuguina (Arses telescopthalmus) ye una especie d'ave na familia Monarchidae.
Tal como lo define equí, solo habita nos montes de Nueva Guinea ya islles vecines, pero históricamente incluyóse a dalgunos o tolos miembros del xéneru "Arses" como subespecies.
Artamella viridis
El vanga cabeciblanco (Artamella viridis) ye una especie d'ave na familia Vangidae. Ye monotipu nel xéneru Artamella.
Ye reinal de Madagascar. Los sos hábitats naturales son los montes secos subtropicales o tropicales, los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales, y les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales.
Artamus cinereus
El artamo carinegro (Artamus cinereus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Artamidae. Alcuéntrase en Indonesia, Australia y Timor Oriental, siendo una especie común.
Describiéronse les siguientes subespecies:
Artamus cyanopterus
El artamo aveséu (Artamus cyanopterus), ye una especie d'ave na familia Artamidae. Habita nos montes en rexones tropicales y subtropicales, in eastern and southern Australia.
Nel 2004 la especie yera considerada una 'especie so esmolición menor', por BirdLife International. Siendo una especie común nel so hábitat.
El artamo aveséu ye un ave de porte medianu, d'un tonu marrón escuru, anque n'oportunidaes viéronse exemplares que paecíen ser de color gris. Les aves tienen un parche negru na zona de los güeyos, y nales grises o negres con llixos blancos. La so cola ye negra col estremu blancuy la zona so la nala plateada. El so picu ye gris=azuláu.
El artamo aveséu mueve la so cola de manera bonal en forma significativa, una característica común a tolos artamos.
Les aves viven principalmente en montes abiertos de ocalitu. Habiten una zona que va dende Atherton Tableland, Queensland, hasta to Tasmania y per l'oeste hasta la península Eyre, en South Australia. They roost communally, usually nocturnally. Mientres la temporada de reproducción, añeren en grandes bandaes pa caltener a'l depredadores llueñe de los sos pichones. Les bandaes entienden unos 20 a 30 exemplares.
El artamo aveséu realiza desplazamientu y migraciones estacionales. Ye una especie nómade, y tiende a movese de manera bonal. Sicasí, dalgún tipu particular d'hábitat asocede que fai que les aves del sureste migren en dirección norte na seronda.
Artamus fuscus
El artamo cenicientu (Artamus fuscus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Artamidae. Ta llargamente distribuyíu n'Asia, atopándose n'India, Sri Lanka, Bangladex, Nepal, China, Myanmar, Laos, Tailandia, Camboya y Vietnam.
Artamus insignis
El artamo dorsiblanco (Artamus insignis) ye una especie d'ave na familia Artamidae.
Ye reinal de Papúa Nueva Guinea. El so hábitat natural son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales.
Artamus leucorynchus
El artamo ventriblanco o golondrina del monte de pechu blancu (Artamus leucorynchus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Artamidae. Reproducir dende les islles Andamán al traviés de Indonesia y el norte d'Australia. La especie describióse per primer vegada por Linnaeus en 1771, el so epítetu específicu deriva del griegu antiguu "leucos" 'blancu', y "rhynchos" 'picu'.
Reconócense 9 subespecies:
Artamus maximus
El artamo grande (Artamus maximus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Artamidae. Ye endémica de Nueva Guinea.
Artamus mentalis
El artamo de les Fiyi (Artamus mentalis) ye una especie d'ave paseriforme de la familía Artamidae. Ye reinal de les islles Fiyi, en Oceanía.
El so hábitat natural son los montes subtropicales o tropicales húmedos de baxa altitú. 
Artamus minor
El artamo chicu (Artamus minor), ye una especie d'ave na familia Artamidae.
Mide de 12 a 14 cm de llargu y ye el más pequeñu de los artamos. La so coloración ye d'un pardu escuru, les sos nales son d'un gris aceráu escuru y el so picu tien un tonu azuláu con estremu negru.
Al igual qu'otros artamos, grupos d'aves xuntar en cañes elevaes seques pa folgar o dormir. Los grupos típicos son de tamañu amenorgáu, pero suelen reparase cientos d'exemplares posase xuntos.
Entamen ensin esfuerzu per sobre les copes de los árboles o a la vera de cantiles mientres cacen insectos voladores.
El so nial ye d'aspeutu rudimentariu, construyir nel buecu d'un árbol y sitiu similar, y utilicen ramines y camperes na so construcción. La dómina de reproducción ye d'agostu a xineru, o depués d'agües. La puesta consiste de tres güevos y los pichones dexen el nial cuando apenes pueden volar, y pósense nun árbol aledaño dende onde llamen a los sos padres por que-yos traigan alimentos.
La especie habita en diverses zones d'Australia, solo non esta presente les zones desérticas estremes y una zona franxa costera de 300 km d'anchu a lo llargo de la mariña sur. Prefier el terrén escabroso.
Artamus monachus
El artamo cabecinegro (Artamus monachus) ye una especie d'ave paseriforme na familia Artamidae reinal de Indonesia.
Alcuéntrase namái nes islles de Célebes y les Molucas occidentales. Los sos hábitats naturales son los montes húmedos tropicales tantu de tierres baxes como de monte.
Artamus personatus
El artamo amazcaráu (Artamus personatus) ye una especie d'ave na familia Artamidae.
Ye una especie por demás nómade. El so plumaxe ye color gris cola so cara negra o escuru. El machu tien cara negra y partes inferiores d'un gris claru. La fema tien una cara gris y partes inferiores d'un tonu pardu claru-buxu. Los exemplares inmaduros tienen les plumes de les nales motudes y col cantu blancu. Los exemplares xuveniles tienen la cabeza y el cuerpu con rayes gris escuru y gris claru, les plumes de les nales con llurdios y cantu blancu.
El so llamáu ye un 'Chirp' o 'Check' nasal. Constrúi'l so nial con camperes los cualos asitia nel buecu d'un árbol o na parte cimera d'una caña quebrada. La so puesta consiste de 2 a 3 güevos con pintes abuxaes, o verde-gris. Puede reparar en grandes bandaes.
Alcuéntrase en Australia y Nueva Zelanda. Ye un nómade común na zona oeste d'Australia, principalmente en zones seques, puede llegar a Tasmania.
Artamus superciliosus
La golondrina del monte de ceya blanca (Artamus superciliosus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Artamidae. Ye un ave nativa d'Australia. Aliméntense sobremanera d'insectos voladores.
Arundinicola leucocephala
La monxina pantanera, llavandera o viudita cabeciblanca ("Arundinicola leucocephala") ye una especie d'ave de la familia "Tyrannidae", única del xéneru Arundinicola, que s'atopa en Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana francesa, Guyana, Paraguái, Perú, Surinam, Trinidá y Tobago y Venezuela.
Vive cerca de l'agua, nes veres de los ríos y llagunes, nes sabanes pantanoses, cañaverales y los cantos de los manglares.
En promediu mide 12,7 cm de llargor y pesa 15 g. El machu ye dafechu negru, con cabeza blanca relativamente grande y el quexal inferior amarellentada. La fema tien les partes cimeres de color marrón y les nales y la cola negru. Los sos partes inferiores, a los llaos de la cabeza y la frente son blancu opacu. El so llamáu ye un "sedik" fuerte.
Aliméntase d'insectos. Percha so la vexetación palustre o en cañes cerca de l'agua y caza ls insectos na vexetación, nel aire o inclusive n'agües pocu fondes.
El nial tien forma de pelota ovalada, forrada de plumes, yerbes y otros materiales vexetales, con una entrada llateral porticada. Asítiase a la fin d'una caña cerca o sobre l'agua. La fema pon dos a cuatro güevos de color blancu cremosu con una manches color castañu acoloratáu. Dambos sexos guaren los güevos.
Asthenes anthoides
El canastero del sur o espartillero austral ("Asthenes anthoides") ye una especie d'ave de la familia Furnariidae.
Vive ente praos húmedos, faldeos de cuetos, pajonales y carbes de "Chiliotrichum", na estepa arbustiva patagónica, en Tierra del Fueu y la zona cordillerana del sur d'Arxentina y Chile, per debaxo de los 1.300 m de altitú. Pel hibiernu migra escontra la zona costera del centru d'Arxentina y Chile.
Mide ente 16 y 17 cm de llargor. Les partes cimeres son abuxaes con matices oliváceos y con rayes llonxitudinales negres na corona y envés; les partes inferiores son grises con tonos amarellentaos nel pechu y blancucios nel abdome; presenta nel gargüelu un llurdiu ablondu y otros llurdios ablondos nes nales; cola con plumes centrales grises de raquis negros, les llaterales gris escuru con punta acoloratada, les timoneres terminaes en punta. El picu ye coritu.
Asthenes baeri
El canastero de picu curtiu (Asthenes baeri) ye una especie d'ave perteneciente a la familia Furnariidae. Ye reinal de dellos países de América del Sur. El so hábitat natural son les carbes seques tropicales o subtropicales.
Asthenes coryi
El piscuiz de Cory (Asthenes coryi), tamién conocíu como piscuiz de frente ocre o piscuiz frentiocre, ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los furnáridos endémica de América del Sur.
Ye orixinaria del noroeste de Venezuela y el so hábitat natural son los pacionales de gran altitú.
Asthenes dorbignyi
El canastero acoloratáu o canastero del norte (Asthenes dorbignyi) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive en Suramérica.
El canastero acoloratáu mide una media de 16,5 cm de llargu. Tien les partes cimeres pardu abuxaes o pardu acolorataes, xeneralmente col obispillo pardu acoloratáu, ente que les partes inferiores son de color arena claru o ablancazaes, con un llurdiu pardu nel gargüelu. La so cola ye corita, anque coles réctrices esteriores acolorataes, crema o ablancazaes.
Alcuéntrase en Perú, Chile, Bolivia y el noroeste d'Arxentina. Los sos hábitats naturales son les zones húmedes con carba de monte escasu y los montes abiertos de "Polylepis" nos Andes.
La taxonomía del canastero acoloratáu ye complicada. Xeneralmente reconócense cinco subespecies: 
Dellos taxónomos sicasí consideren qu'hai tres especies separaes "A. arequipae", "A. huancavelicae" (onde se englobarían les subespecies "huancavelicae" y "usheri") y "A. dorbignyi" (englobando a "consobrina" y "dorbignyi") Amás embaráxase la posibilidá de qu'el canastero acoloratáu nun perteneciera al xéneru "Asthenes", ya incluyilo nel xéneru "Phacellodomus".
Asthenes flammulata
El canastero flamulado (Asthenes flammulata), tamién denomináu canastero multilistado y espartillero de rayes, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive en Suramérica.
El so hábitat natural son los yerbazales tropicales d'altu monte de Colombia, Ecuador y Perú.
Asthenes fuliginosa
El piscuiz barbiblanco (Asthenes fuliginosa), tamién denomináu chamiceru andín y coliabrojo barbiblanco, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive en Suramérica.
Atopar nos montes de los montes de los Andes, ente los 2.800 y 3.500 m de altitú, en Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela.
Mide 18 cm de llargor. El so plumaxe ye de color castañu acoloratáu ablondu nes partes cimeres, corona, pescuezu, llombu, nales y cola. Presenta superciliar gris, un parche blancu nel mentón; partes inferiores abuxaes, col banduyu blancuciu.
Asthenes griseomurina
El piscuiz mure (Asthenes griseomurina), tamién denomináu coliabrojo murino y piscuiz gris, ye una especie d'ave paseriforme de la familia "Furnariidae" que vive en Suramérica. 
Alcuéntrase nes praderíes de los altiplanos de Ecuador y Perú.
Asthenes harterti
El piscuiz gorginegro (Asthenes harterti) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae endémica de Bolivia.
Asthenes humilis
El canastero gorgiestriado ("Asthenes humilis")ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive en Suramérica.
Alcuéntrase en Bolivia y Perú. El so hábitat natural son les praderíes tropicales asitiaes a un altor eleváu.
Asthenes maculicauda
El espartillero estriáu (Asthenes maculicauda), tamién denomináu canastero estriáu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae qu'habita en pacionales d'altitú del oeste de América del Sur. 
Distribuyir na cordal de los Andes y gordones próximos, dende'l sudeste del Perú, l'oeste de Bolivia, hasta'l noroeste de la Arxentina, nes provincies de Salta, Jujuy, Tucumán, y Catamarca. El so geonemia austral algama'l sistema serranu del Aconquija.
Los sos hábitats naturales son los pacionales d'altor. Ye un ave pocu conocida, tantu los sos requerimientos d'hábitat como la so nidificación.
Describióse orixinalmente como "Siptornis maculicauda" por Hans von Berlepsch nel añu 1901. L'exemplar tipu provién de Iquico, Bolivia, a una altitú de 4000 msnm. 
Asthenes modesta
El canastero pálidu (Arxentina, Bolivia) (Asthenes modesta) tamién denomináu canastero chicu (Chile) o canastero chicu del norte ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Asthenes", conocíos como canasteros, qu'integra la familia Furnariidae. Vive en Suramérica.
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Chile y Perú. El so hábitat natural son les praderíes templaes y les praderíes tropicales o subtropicales asitiaes a un altor eleváu. 
Mide de 15 a 16 cm. Cabeza abuxada con plumes acanelaes. Llinia supercialiar blanquesina. Gargüelu blanquesina con llurdiu amarellentáu acoloratada y pintes negres so ésta. Partes cimeros pardu buxu. Partes inferiores ablancazaes con pechu llaváu de gris y banduyu llaváu d'ablondu. Primaries color café escuro y secundariu café escuro, bordiaes de tonu acaneláu. Cola de tonu canela amarellentáu na barba esterna de les rectrizes, y coritu na barba interna. Picu y pates negros. Ye similar al canastero colinegro ("Pseudasthenes humicola"), estremar por ser un pocu menor y por tener la cola con tonos ablondu y negru en cuenta de totalmente negra.
Añera nel cordal a altores cimeros a 2000 msnm. Constrúi un nial cilíndricu en forma vertical, cola entrada na parte cimera, y no fondero un trubiecu acolcháu por fibres vexetales y palitos secos. El nial paecer al de "A. humicola", pero ensin los escayos usaos por ésti, y de menor tamañu. La niarada consta de 3 güevos, dacuando 4, de color blancu daqué opacos y tamañu promediu de 21 x 16 mm.
La especie "A. modesta" describióse per primer vegada pol naturalista inglés Thomas Campbell Eyton en 1851 sol nome científicu "Synallaxis modestus"; localidad tipo «Bolivia». 
Forma una superespecie con "Asthenes cactorum" , y delles vegaes ye considerada conespecífica. La raza nominal aparentemente varia el color del envés, más escuru nel norte, más pálidu y arenosu nel sur.
Según Clements versión 6.8 reconócense 5 subespecies, cola so correspondiente distribución xeográfica:
Según otres clasificaciones, reconócense otres 3 subespecies (totalizando 8), cola so correspondiente distribución xeográfica:
Asthenes moreirae
Piscuiz de Itatiaya (Asthenes moreirae) ye una especie d'ave na familia "Furnariidae". Yera l'únicu miembru del xéneru Oreophylax hasta qu'el el comité de clasificación d'América del Sur de la Unión d'Ornitólogos Americanos encamentó incluyila nel xéneru "Asthenes".
Ye endémica del sur de Brasil. El so nome común referir a la rexón d'Itatiaia. 
El so hábitat natural ye subtropical o tropical en carbes de gran altitú.
Asthenes ottonis
El canastero frentirrufo o canastero de pechu acoloratáu (Asthenes ottonis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae reinal del Perú.
Los sos hábitats son les selves húmedes de monte, y les zones de carba montano.
Asthenes palpebralis
El piscuiz d'antioyos (Asthenes palpebralis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae, nativa de América del Sur.
Ye endémica de Perú. El so hábitat incluyi montes húmedos subtropicales, carbes y pacionales.
Asthenes pudibunda
El canastero peruanu o canastero de los cañones (Asthenes pudibunda) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Furnariidae que vive en Suramérica.
Ye reinal de Chile y Perú. Los sos hábitats naturales son los montes húmedos tropicales y subtropicales o los les zones de carba de gran altitú tropicales y subtropicales.
Asthenes pyrrholeuca
El canastero coludo (Asthenes pyrrholeuca) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Furnariidae, la de los forneros, que vive en Suramérica. 
El canastero coludo atopar n'Arxentina, Chile, Paraguái y Uruguái. El canastero coludo ye una especie sedentaria nel centru y sur d'Arxentina, amás de la frontera esti del Cordal de los Andes (Chile); dellos especímenes migren escontra'l norte hasta la frontera con Paraguái, la frontera sur de Bolivia y l'oeste de Uruguái mientres l'iviernu austral. Los sos hábitats naturales son les tierres húmedes tropicales o subtropicales, les tierres altes y les enllanaes templaes.
Asthenes sclateri
El canastero enllordiáu serranu o espartillero serranu (Asthenes sclateri) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive en Suramérica.
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia y Perú.
Los sos hábitats naturales son los yerbazales tropical y subtropical d'altu monte.
Asthenes vilcabambae
El piscuiz de Vilcabamba (Asthenes vilcabambae), ye una especie d'ave passeriforme de la familia Furnariidae nativa de América del Sur.
El so hábitat natural son los montes húmedos subtropicales y pacionales del Perú. 
Asthenes virgata
El canastero de Junín o espartillero de Junín (Asthenes virgata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae endémica de Perú.
El so hábitat natural son los yerbazales d'altu monte.
Asthenes wyatti
El canastero de Wyatt (Asthenes wyatti), tamién denomináu canastero dorsilistado, canastero rayáu y güitío coludo, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive en Suramérica.
Atopar nos hebazales de monte de Ecuador, Perú, y dellos enclaves del norte de Colombia y Venezuela.
Astrapia nigra
Y ave del paraísu de les Arfak o ave del paraísu negra (Astrapia nigra) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Paradisaeidae reinal de les montes Arfak na península de Doberai, Papúa Occidental. La so dieta componse principalmente de frutos de pandanus.
Al tar protexíu pol so aislamientu xeográficu y vivir en montes ensin alteriar, ye clasificáu como de preocupación menor na Llista Colorada d'Especies Amenaciaes de la UICN. Tamién ta llistáu nel Apéndiz II de la CITES.
Astrapia rothschildi
El ave del paraísu de Rothschild o ave del paraísu de Huon (Astrapia rothschildi) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Paradisaeidae reinal de los montes de la península de Huon en Nueva Guinea. Ye una especie común na so área de distribución, y ye clasificada como de preocupación menor na Llista Colorada d'Especies Amenaciaes de la UICN. Tamién ta llistáu nel Apéndiz II de la CITES.
La so dieta consiste principalmente de frutos y granes. El nome científicu de la especie conmemora al ornitólogu británicu Walter Rothschild.
Astrapia splendidissima
El ave del paraísu arrogante (Astrapia splendidissima) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Paradisaeidae. Distribuyir a los montes montascosos na parte occidental de la sierra central de Nueva Guinea. Ye una especie común na so área de distribución, y ye clasificada como de preocupación menor na Llista Colorada d'Especies Amenaciaes de la UICN. Tamién ta llistáu nel Apéndiz II de la CITES.
La so dieta consiste principalmente de frutes, insectos, llagarteses y xaronques.
Astrapia stephaniae
El ave del paraísu d'Estefanía o ave del paraísu de la princesa Estefanía (Astrapia stephaniae) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Paradisaeidae. Ye reinal de los montes montascosos del centru y l'este de Papúa Nueva Guinea. Ye una especie común en tola so área de distribución, y ye clasificada como de preocupación menor na Llista Colorada d'Especies Amenaciaes de la UICN. Tamién ta llistáu nel Apéndiz II de la CITES.
Foi nomáu n'honor de la princesa Estefanía de Bélxica, esposa del príncipe herederu Rodolfo de Habsburgu, que foi conmemoráu cola ave del paraísu azul ("Paradisaea rudolphi").
Atlapetes albinucha
El atlapetes corona blanquirrayada (Atlapetes albinucha) ye un ave emberízida que puebla les viesques de monte del oriente de Méxicu.
Ye de tamañu medianu, d'unos 17 cm en promediu dende'l picu hasta la punta de la cola. Tanto machos como femes son de cabeza negra, con delles rayes blanques distintives na corona y la nuca. El color negru estender a lo llargo del llombu, la rabadilla y la cola, y esléese escontra les rexones ventrales, que son marielles brilloses, dende'l gargüelu hasta les plumes cobertoras inferiores de la cola. El picu ye negru y les pates marrón escuru. Los individuos xuveniles son parduzos más que negros, col banduyu rayáu. 
Dellos autores inclúin dientro d'esta especie a un ave bien asemeyada qu'habita en Centroamérica (dende Chiapas hasta Panamá), que s'estrema de les poblaciones del oriente de México por tener mariella'l gargüelu y blancu el pechu y el banduyu. 
Sicasí, Peterson y Chalif (2008), y reconocen les poblaciones sureñes como una especie distinta, "A. gutturalis".
Vive nel interior de montes húmedos de monte, dende los 600 hasta cerca de los 2 000 m snm. 
Atlapetes albofrenatus
The gorrión montés bigotudu, saltón o atlapetes de frenu blancu (Atlapetes albofrenatus) ye una especie d'ave de la familia "Emberizidae", que s'atopa en Colombia y Venezuela.
Vive nel monte de borrina, el monte húmedu de monte y los cantos del monte, ente los 1.500 y 2.500 msnm de altitú.
Mide 17,3 cm de llargor. presenta envés verde oliva; corona y nuca color canela acoloratáu a ablondu; mexelles negres; llinia malar blanca bordiada per debaxo per una delgada llinia submalar negra; mentón blancu; partes inferiores marielles, con matices oliva nos lladrales.
Aliméntase d'artrópodos y de frutos.
Atlapetes citrinellus
El saltón de franxes marielles ("Atlapetes citrinellus"), tamién conocíu comocerquero mariellu o afrechero ceya mariella, ye una especie d'ave passeriforme de la familia Emberizidae.
Ye nativu d'Arxentina y Paraguái. El so hábitat consiste de monte húmedu, carbes y monte montanos de gran altitú. Nun tien subespecies conocíes.
Atlapetes fulviceps
El saltón d'omeru (Atlapetes fulviceps), tamién conocíu como afrechero cabeza castaña o cerquero cabeza castaña ye una especie d'ave passeriforme de la familia Emberizidae. 
Ye nativa d'Arxentina y Bolivia. El so hábitat consiste en viesques húmedes montiegos y zones degradaes. Nun tien subespecies reconocíes: 
Atlapetes gutturalis
El atlapetes barbiamarillo o comepuntas (Atlapetes gutturalis) ye un ave emberízida de les viesques de monte de América Central. Dellos ornitólogos incluyir como un morfo de "A. albinucha".
D'unos 17 cm de longitud promedio, los individuos adultos tienen la cabeza negra con rayes blanques na corona y la nuca perpendiculares a la exa del cuerpu, al igual que "A. albinucha". Al igual qu'esta especie, el llombu, les nales, la rabadilla y la cola son negres, lo mesmo que'l picu. Estrémase porque'l gargüelu ye mariella, y el restu de les partes ventrales, dende'l pescuezu hasta les cobertoras inferiores de la cola son blanques. Los individuos inmaduros son de cabeza negra, ensin raya blanca; el restu del cuerpu ye café, más escuru nel envés y claro nel banduyu.
Vive en montes húmedos de monte y n'árees de carbes dende 1 500 hasta 3 000 m snm, dende l'estremu sur de Méxicu (sur de Chiapas) hasta Colombia. Alimentar ente los parrotales y los árboles, come insectos y otros artrópodos y pequeños frutos.
Reproducir de marzu a xunu. La fema pon dos güevos blancos con dalgunes manches café nun nial en forma de concu ellaboráu con camperes, tarmos de yerba y fines fibres vexetales.
Atlapetes latinuchus
El matorralero de pechu mariellu (Atlapetes latinuchus) ye una especie d'ave na familia "Emberizidae". Dacuando ye considerada una subespecie de "Atlapetes rufinucha".
Alcuéntrase en montes y terrenes montiegos na rexón andina del norte del Perú, al traviés de Ecuador y Colombia, al estremu occidental de Venezuela. Ye común polo xeneral, y polo tanto considerar d'esmolición menor pola BirdLife International. Una nueva subespecie, la A. l. yariguierum, describióse en 2006 en Serranía de los Yariguíes en Colombia.
Atlapetes latinuchus yariguierum
El gorrión montés de los Yariguíes (Atlapetes latinuchus yariguierum) ye una subespecie d'ave paseriforme afayada pol dúo veríes y colombiana Thomas Donegan y Blanca Güertes en 2006 na Serranía de los Yariguíes; el so hábitat son les viesques de monte altu sobre los 3.000 msnm nel cordal oriental. 
Foi llamáu "A. l. yariguierum" n'honor a los indíxenas yariguíes quien habitaron nel pasáu la serranía. Ye un páxaru relativamente grande y con plumaxe coloríu de negru, colloráu y mariellu distinto d'otros similares pol so espalada negra y la presencia de marques blanques nes sos nales
Atlapetes melanocephalus
El gorrión montés de Santa Foína o saltón de Santa Foína ("Atlapetes melanocephalus") ye una especie d'ave de la familia "Emberizidae", endémica de Colombia.
Vive nos cantos con parrotales del monte húmedu y montes secundarios, ente los 1.500 y 3.200 m de altitú.
Mide 17 cm de llargor. La cabeza ye negra, con un llurdiu plateada na mexella. Les partes cimeres son de color pardu oliváceo, con un llurdiu nos costazos color castañu; les partes inferiores son marielles.
Atlapetes nationi
La Atlapetes nationi (Atlapetes nationi), ye una especie d'ave passeriforme de la familia Emberizidae nativa de América del Sur. 
El so hábitat natural son les carbes de monte a lo llargo de l'aguada oeste de los Andes nel centru de Perú, ente los 2100 y 4000 m. Abondo común nel centru de Perú, pero vuélvese menos común escontra'l sur. Ye reinal del Perú.
Atlapetes personatus
El saltón de tepuy o atlapetes de tepuy ("Atlapetes personatus") ye una especie d'ave de la familia Emberizidae, que s'atopa en Brasil, Guyana y Venezuela.
Vive nes carbes de parrotales del cantu del monte húmedu de suelu arenosu, nos tepuyes, ente los 1.000 y 2.500 m de altitú.
En promediu mide 17,3 cm de llargor. La cabeza ye acoloratada, les partes cimeres nales y flanco color oliva amorenáu y les partes inferiores marielles. La coloración castaña acoloratada de la cabeza estender hasta los llaos del gargüelu na subespecie "A. p. collaris" y por toa'l gargüelu nes subespecies "A. p. paraquensis", "A. p. parui" y "A. p. duidae" y na subespecie "A. p. jugularis" la cabeza, la nuca, el pescuezu, el gargüelu y la parte cimera del pescuezu presenten color acoloratáu.
Aliméntase d'insectos y bayes.
Atlapetes pileatus
El saltón de gorru ablondu o atlapetes gorrirrufo (Atlapetes pileatus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los emberízidos qu'habita en montes de los altiplanos de Méxicu.
Ye relativamente grande, pos algama na edá adulta hasta los 19 cm de llargor dende'l picu hasta la punta de la cola. Nun hai dimorfismu sexual. Los individuos adultos tien les partes dorsales de color olivaceu escuru y les partes ventrales mariellu brilloso. Les bandes del banduyu son ente oliva y amarellentaos. Ye característica d'esta especie la presencia d'una corona marrón acoloratada na cabeza.
Vive nel interior de montes de pinu y encino y en sotobosques nos montes, dende'l norte de México (Chihuahua y Nuevu Llión) hasta'l sur d'esi país (Oaxaca). El so rangu d'altitú entiende dende los 1 000 hasta más de 3 000 m snm.
Atlapetes schistaceus
El atlapetes pizarrosu (Atlapetes schistaceus), tamién denomináu gorrión montés cayuela, matorralero pizarrosu y saltón de sombreru de pelo, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Emberizidae qu'habita nel noroeste de Suramérica. 
Atopar nos montes húmedos andinos dende l'oeste de Venezuela hasta'l Perú, pasando por Colombia y Ecuador.
Describióse científicamente pol ornitólogu francés Auguste Boissonneau en 1840. La población dixunta del interior del Perú dacuando consideróse una especie separada ("A. taczanowskii"). Amás, nel pasáu consideróse qu'el atlapeste de Cuzco del sureste del Perú yera una subespecie de atlapeste pizarrosu.
"A. s. tamae" - sudoeste de Táchira (noroeste de Venezuela) y norte de Colombia * 
"A. s. schistaceus" - centru de Colombia hasta Ecuador 
Atlapetes seebohmi
El matorralero coronibayo, (Atlapetes seebohmi) ye una especie zoolóxica d'ave na familia de les Emberizidae. Ye reinal de Ecuador y de Perú.
El so hábitat natural son montes secos subtropical o tropicales, y montiegos húmedos subtropical o tropicales
Myrmeciza atrothorax
El formigueru gorginegro (Myrmeciza atrothorax) ye una especie d'ave de la familia Thamnophilidae. Alcuéntrase distribuyíu por Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, les Guayanas y Venezuela. El so hábital natural son los campos y montes tropicales o subtropicales y los montes tropicales degradaos.
Atticora fasciata
La golondrina fajiblanca (Atticora fasciata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de les golondrines (Hirundinidae).
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana Francesa, Guyana, Perú, Surinam y Venezuela.
El so hábitat son les zones de ribera.
Atticora melanoleuca
La golondrina encollarada (Atticora melanoleuca), tamién denominada golondrina collareja y golondrina de collar negru, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Hirundinidae que vive en Suramérica.
Alcuéntrase alredor de los ríos d'Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, la Guayana francesa, Guyana, Paraguái, Surinam y Venezuela.
Attila bolivianus
El Attila bolivianus (atila ojiblanco) ye una especie d'ave na familia Tyrannidae.
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Colombia, Perú y posiblemente en Ecuador. El so hábitat natural son los banzaos subtropicales o tropicales.
Attila cinnamomeus
El attila cinnamomeus (Atila canelu) ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae, los mosqueritos.
Habita nel norte de Sud América na cuenca del Amazones en Brasil y les Guayanas.
En particular puede reparar en Brasil, Colombia, Venezuela, Guayana, Surinam, y la Guayana francesa; como tamién na zona de l'Amazones de Ecuador, Perú, y rexones de Bolivia.
El so hábitat natural son los banzaos subtropicales y tropicales.
Attila citriniventris
El Attila citriniventris (atila citrino) ye una especie d'ave na familia Tyrannidae.
Alcuéntrase en Brasil, Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela. El so hábitat natural son los montes húmedos subtropicales o tropicales de tierres baxes.
Attila phoenicurus
El atila cabecigrís ("Attila phoenicurus") ye una especie d'ave na familia Tyrannidae. Habita nel sur de Paraguái y Brasil, amás del nordés d'Arxentina y migra escontra'l Amazones central pel hibiernu. Tamién-y lo suel topar en Bolivia y el sur de Venezuela mientres el so periodu d'envernía. Los sos hábitats naturales son los montes montascosos húmedos, tropicales o subtropicales.
Attila rufus
El atila encapucháu (Attila rufus) ye una especie d'ave na familia Tyrannidae. Ye reinal de Brasil. Habita la franxa costera de dichu país del llau del Atlánticu. Los sos hábitats naturales son les tierres húmedes baxes, tropicales o subtropicales, amás de los montes montascosos.
Attila spadiceus
Attila spadiceus, ye un pequeñu paseriforme na familia "Tyrannidae". Habita dende'l noroeste de Méxicu hasta l'oeste de Ecuador, Bolivia, el sureste de Brasil y en Trinidá.
Spidaceus Atila ye un cazamoscas tiranu grande con una cabeza grande, picu ganchudu y escontra riba llixeramente y la postura arguta. Mide ente 18 y 19 cm de llargu y pesa 1,4 tomes (40 g). La cabeza ye de color verde oliva enllordiáu de negru, el llombu ye de color castañu o oliva, el llombu mariellu brillante y la cola marrón. Les nales son de color marrón escuru con dos barras pálides nes nales y puntes de plumes pálides. El pechu ablancazáu o mariellu. El mariellu del pechu ye variable dende más claru hasta mariellu escuro. El banduyu ye de color blancu y más amarellentáu cerca de la cola. L'iris ye de color coloráu. Los sexos son similares, pero les aves nueves tienen una corona canela con flecos y güeyos marrones.
El plumaxe ye bien variable, pero les barres marielles nes nales ayuden a estremalo d'otres especies nel xéneru. 
Los sos cantares inclúin un fuerte gritíu y un quejumbroso llamáu. Nun se mueve al cantar, asina que pue ser malo de visualizar.
Les aves de Centro América tienen una llixera diferencia na so estructura de cantar y tamién tienden escontra la más llixera ocre, plumaxe independiente de la Riegla de Gloger, dacuando son clasificaos como "Attila flammulatus". El so cantar característico al alba foi analizada en detalle: tien un númberu bien variable de xiblíos que puede aportar a "weery'vos", y con frecuencia termina nun ápiz"-Woo", una máquina d'estructura bien complexa foi creada p'asemeyar el so cantar. Sicasí, por cuenta de la variable de cantares precísense más datos primero que la división técnicamente plausible pueda ser aceptada. La AOU abstúvose hasta la fecha de reconocela formalmente.
Vive nel dosel y nos cantos del monte húmedu, nel monte de galería y nos plantíos de banana y cacáu, hasta los 2.000 m d'altitú.
Casen insectos y arácnidos, aprovechando dacuando les preses qu'escapen de les formigues. Peracaben tamién bayes y granes.
Constrúin niales con raigaños y con raquis de fueyes, en epífites, retueyos o raigaños tablares, ente los 0,8 y 3 m d'altor. La fema pon ente 3 y 4 güevos blancucios, rosaos o amarellentaos con mancha color castañu, acoloratáu o lila.
Auriparus flaviceps
El páxaru moscón pelotu (Auriparus flaviceps) tamién conocíu como pelotu o pelotu verdín, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Remizidae. Ye la única especie nel xéneru Auriparus y l'única especie de la familia nel Nuevu Mundu.
Ye un páxaru de tamañu pequeñu. Mide unos 11 cm de llargor y anda a la tema col sastrecito común ("Psaltriparus minimus") como unu de los paseriformes más pequeños en América del Norte. Ye de color gris polo xeneral, y los adultos tienen la cabeza de color mariellu brillante y un parche acoloratáu nes coberteras. A diferencia de los herrerillos, tien el picu cola punta afilada.
Ye insectívoru, alimentándose de cutio ente árboles desérticos y carbes. Polo xeneral son solitarios sacante na temporada de reproducción. Dacuando va intentar llograr fragmentos d'agua azucarada seca nos comederos pa páxaros.
Ye residente permanente nel suroeste d'Estaos Xuníos y el norte de Méxicu, dende'l sureste de California a Texas, a lo llargo de Baxa California y el centru de México, al norte del Exa Neovolcánico.
Reconócense seis subespecies:
Automolus infuscatus
El Trepamusgo olivo (Automolus infuscatus) ye una especie d'ave de la familia Furnariidae. Habita en montes húmedos de la cuenca del Amazones, sacante na zona sureste, na cual alcuéntrase'l "Automolus paraensis". Los dos atópense emparentaos y hasta apocayá foron consideraos conespecíficos.
Automolus leucophthalmus
El ticotico ojiblanco (Automolus leucophthalmus) ye una especie d'ave de la familia Furnariidae.
La so hábitat son los montes y renovales nel sudeste de Brasil, esti de Paraguái y la parte más al noroeste d'Arxentina. Anque la so población nun ta cuantificada ye considerada un ave común a pesar d'abarruntase un enclín de cayente por cuenta de la destrucción del so hábitat. Hasta apocayá yera considerada una subespecie del Automolus lammi.
Automolus ochrolaemus
The ticotico gorgiclaro , breñero gorjipalido o hojarasquero gorgianteado ("Automolus ochrolaemus") ye una especie d'ave de la familia "Furnariidae", que s'atopa en Belice, Bolivia, Brasil, Colombia, Costa Rica, Ecuador, Guayana francesa, Guatemala, Guyana, Hondures, Méxicu, Nicaragua, Panamá, Perú, Surinam y Venezuela.
Viven nel nivel inferior del monte húmedu y les árees aledañas, per debaxo de los 1.200 m de altitú. 
Algama 19 cm de llargor y pesa 42 g. El plumaxe del envés ye de color marrón olivaceu escuru, más escuru buxu na corona, y más brillosa hasta llegar a castañal escura nes remeres y ablondu nes coberteras caudales y la cola. Los llaos de la cabeza son marrón escuru con delles pintes anteaes nos oyíos, y l'área loreal. El gargüelu, el aníu ocular y la llinia posauricular son de color anteado brillante. Presenta escamado fusco nel pechu El banduyu ye marrón anteado y col centru castañu escuru, enllordiáu de coritu na banda y los lladrales.
Aliméntase d'insectos, arañes, xaronca y llagarteses. Frrajea nel suelu, estremando les nales col picu.
Constrúi'l so nial nuna lluriga a la fin d'un túnel de 40 a 75 cm de llargu, nun ribayu. Nel fndo hai un tazón pocu fondu con una almadina de material vexetal. La fema pon 2 a 3 güevos blancos. El periodu d'incubación ye d'aprosimao 19 díes. Dambos padres guaren los güevos y alimenten a los pitucos.
Automolus rubiginosus
El ticotico castañu (Automolus rubiginosus) tamién denomináu breñero acoloratáu, hojarasquero canela o acoloratáu, rascahojas acoloratáu y trepamusgo castañu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive en América, dende Méxicu hasta'l norte de los Andes y la cuenca del Amazones.
El ticotico castañu mide unos 20 cm de llargu y tien una cola relativamente llarga. El so plumaxe ye d'un color castañu acoloratáu uniforme, siendo daqué más claro nes partes inferiores, y con tonos anaranxaos nel gargüelu. El so picu ye llargu, rectu y robustu, de tonos abuxaos. Dambos sexos tienen una apariencia similar y los xuveniles son más claros y tienen el gargüelu y el pechu escuros.
Ocupa una área de distribución bien discontinuu que s'estiende dende los altiplanos de Méxicu y América Central hasta les estribaciones septentrionales de los Andes y la cuenca nororiental de l'Amazones. 
El so hábitat principal ye la selva húmeda tropical montana anque tamién s'atopa nes selves de rexones baxes.
Automolus rufipileatus
The ticotico coronicastaño, hojarasquero ojirrojo, rascahojas coronicastaña o trepamusgo de coroniella ("Automolus rufipileatus") ye una especie d'ave de la familia "Furnariidae", que s'atopa en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana francesa, Guyana, Perú, Surinam y Venezuela.
Vive nel estratu inferior del monte húmedu, nes zones inundables, na tierra firme con abondosa bambú, islles fluviales y el monte de galería, hasta los 500 m de altitú.
En promediu 19,8 cm de llargor y pesa 34 g. Corona color castañu; envés marrón acoloratáu; grupa y cola color castañu ablondu; partes inferiores marrón amarellentao, brillante nel gargüelu. L'iris ye anaranxáu y el picu coritu.
Aliméntase d'invertebraos que busca nes acumuladures de fueyes seques.
Añera en buecos nos ribayos.
Babax lanceolatus
El babax chinu (Babax lanceolatus) ye una especie d'ave Passeriforme del xéneru babax y de la familia Leiothrichidae.
Alcuéntrase en China, Hong Kong, India, y Myanmar.
El so hábitat natural ye'l subtropical y tropical.
Baeolophus atricristatus
El herrerillo crestinegro (Baeolophus atricristatus), tamién conocíu como carboneru crestinegro, carboneru cresta negra o paru crestinegro, ye una especie d'ave paseriforme na familia Paridae. Yera considerada una subespecie del herrerillo bicolor ("B. bicolor"), pero foi reconocida como especie separada en 2002.
Mide unos 14 a 15 cm de llargu. Tien los lladrales ferruñosos, les partes cimeres grises y el banduyu ablancazáu. El machu tien una llarga cresta negra escura que se suel tar irguida, ente que la cresta de la fema nun ye tan escura. Ye bien común uquier que crezan árboles, yá sían de fueya caduca, maderes pesaes, o árboles de solombra urbanos. La so llamada "peter, peter, peter" ye similar a la del herrerillo bicolor, pero más curtia. La so dieta consiste en bayes, nueces, arañes, insectos y güevos d'insectos.
Ye nativu del sur de Texas, Oklahoma, y l'este centro de Méxicu. Aves vagamundes foron rexistraes tan al norte y esti como St. Louis, Missouri.
Baeolophus bicolor
El herrerillo bicolor o carboneru cresta negra (Baeolophus bicolor), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Paridae, nativa de América del Norte. 
El so hábitat son los montes caducifolios y mistos, según xardinos, parques y zones de parrotales, el so rangu estender nel este d'Estaos Xuníos y el sureste de Canadá na rexón de los grandes Llagos. Ye residente permanente na área de les grandes Planicies, los grandes Llagos, el Golfu de México y el Océanu Atlánticu. La gama ta espandiéndose escontra'l norte, posiblemente por cuenta de una mayor disponibilidad d'alimentu mientres l'iviernu nos comederos p'aves.
Baeolophus inornatus
El herrerillo unicolor o cabonero senciellu (Baeolophus inornatus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Paridae.
Ye un páxaru pequeñu de color gris tiñíu de marrón con una pequeña guedeya o cresta. La cara ye marrón simple y les partes inferiores son d'un gris más claru. Dambos sexos son similares n'apariencia.
Esta especie vive tol añu na aguada del Pacíficu. Mora dende'l sur de Oregón al traviés de California, al oeste de la Sierra Nevada, hasta Baxa California, pero'l so rangu arrodia'l centru del valle de San Joaquín. Prefier montes abiertos de carbayu y pinu n'elevaciones baxes y medies.
== Subespecies reconocen cuatro subespecies:
Baeolophus ridgwayi
El herrerillo de Ridgway o paru senciello (Baeolophus ridgwayi) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Paridae.
Mora mientres tol añu, principalmente na Gran Cuenca, pero ye residente dende'l sureste de Oregon y centru de Coloráu hasta l'este de desiertu de Mojave en California y el centru de Arizona, al oeste de Texas y l'estremu nordés de Sonora, Méxicu -(les islles del cielu Madrenses). Prefier montes abiertos templaos y secos de piñón -"Juniperus" y montes riberanos del desiertu.
Baeolophus wollweberi
El carboneru embridado (Baeolophus wollweberi) ye un pequeñu páxaru cantor, un ave paseriforme perteneciente a los carbonerus de la familia de los Paridae.
La llongura d'estes aves varia dende 11.5 hasta 12.7 cm (4.5 a 5 pulg). Ye pequeñu, con cresta y gris, con una cara con patrones en blancu y negru, y cazu negru. Dende la so cresta hasta les sos partes inferiores tien partes blanques y negres (en delles vegaes grises). Un nial estándar varia de 5 hasta 9 güevos de color blancu, enllordiaos, o de color marrón acoloratáu.
El so hábitat preferíu son los carbayos o encinoenebro árees con montes mistos riberanos de montes nel este y el sureste de Arizona (la pandu de Fargatáu y la Sierra Blanca de Arizona) y l'estremu suroeste de Nuevu México (la rexón del archipiélagu Madrense o'l desiertu de Sonora oriental) nos Estaos Xuníos hasta'l sur de Méxicu. Añeren nel furu d'un árbol, yá seya l'unu cuévanu natural o, n'ocasiones, nun vieyu nial de picatueru qu'atoparon de 4 a 28 pies (1.22 a 9 m) fuera de la tierra. Allinien el nial con materiales blandos. De normal construyíu a partir de bagazos sueltos del álamu atopaos embaxo: tarmos, fueyes y yerbes.
Estes aves son residentes permanentes y pueden xunise a los pequeños bandos mistos pel hibiernu.
Aliméntense viviegamente nes cañes, dacuando nel suelu, comiendo principalmente insectos, especialmente guxanos, pero tamién granes, nueces y bagues. Ellos almacenar alimentos pal so usu posterior.
El cantar descríbese xeneralmente como un xiblíu «"pidi-pidi-pidi-pidi"». Faen una variedá de soníos distintos (la mayoría tien una calidá de soníu similar).
Bangsia edwardsi
Bangsia edwardsi, ye una especie d'ave Passeriformes, de la familia Thraupidae, perteneciendo al xéneru Bangsia.
Alcuéntrase en Colombia y Ecuador.
Ta especie nun s'atopa amenazada.
Bangsia rothschildi
Bangsia rothschildi, ye una especie d'ave Passeriformes, de la familia Thraupidae, perteneciendo al xéneru Bangsia.
Basileuterus belli
La reinita cejidorada (Basileuterus belli), tamién conocíu como chipe ceya dorada, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae propiu de América Central.
Ye nativu de Hondures, El Salvador, Guatemala y Méxicu. El so hábitat natural componer de monte húmedu montano subtropical y tropical.
== Subespecies reconoz les siguientes subespecies:
Basileuterus culicivorus
La reinita coronidorada (Basileuterus culicivorus) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Basileuterus" qu'integra la familia Parulidae. Alcuéntrase dende Texas y el nororiente de Méxicu hasta'l norte d'Arxentina.
Denominar reinita coronidorada (Costa Rica), chiví xiblador (Venezuela), arañero coronáu mozu o común (Arxentina), arañero cejiblanco (Colombia), reinita coroniguarda (Nicaragua), arañero coronáu (Paraguái), arañero chicu (Uruguái), chipe corona dorada (Méxicu) o apolace-apolace (salta-salta, en portugués, Brasil).
Mide 12 a 12,7 cm y pesa ente 10 y 10,5 g. L'envés ye gris oliváceo. Presenta llistes na coroniella; a caúna ancha y negra y nel centru una d'ases marielles o anaranxáu canela y puntes oliva. Les ceyes son de verde oliva a mariellu opaco; el aníu ocular mariellu y les mexelles son abuxaes. El gargüelu, el pechu son mariellos con tintes oliva y el banduyu ye mariellu y les pates anaranxaes. El picu tien la parte cimera corita y l'inferior color cuernu. Les pates son anaranxáu claru. Na subespecie "B. c. hypoleucus", les partes inferiores son blancu puercu.
Alcuéntrase en Arxentina, Belice, Bolivia, Brasil, Colombia, Costa Rica, El Salvador, Guayana francesa, Guatemala, Guyana, Hondures, Méxicu, Nicaragua, Panamá, Paraguái, Surinam, Trinidá y Tobago, Estaos Xuníos, Uruguái y Venezuela.
Vive nel sotobosque de les viesques de monte, los cantos del monte y árees axacentes, ente los 300 y los 2150 m de altitú.
Muévese viviegamente pola vexetación, ximelgando les nales y meciendo la cola, munches vegaes llevantada. Acostuma ser la especie central en redol de la cual fórmense bandaes mistes.
Aliméntase principalmente d'insectos brúquidos y curculiónidos y lepidópteros, que busca nos estratos arbustivo y arbóreo baxu, principalmente ente 1,5 y 2 m d'altor del suelu. Tamién consume frutes.
Constrúi con raicillas, fibres, tires de fueyes de palma y tarmos, un nial de forma más o menos globular con entrada llateral, ocultu so fueyes cayíes nel suelu del monte. La fema pon 3 güevos blancos, con llurdios de color castañu.
La especie "B. culicivorus" describióse per primer vegada pol naturalista alemán Wilhem Deppe en 1830 sol nome científicu "Sylvia culicivora"; localidad tipo «Jalapa, Veracruz, México».
Forma una superespecie con "Basileuterus trifasciatus". Aves de Oaxaca (sur de Méxicu) delles vegaes considerada como una subespecie "ridgwayi". La subespecie "brasierii" foi correxida delles vegaes como "brasherii", pero la descripción orixinal incorrectamente solletrada tien de permanecer.
Hasta bien pocu tiempu tras la subespecie "B. c. hypoleucus" yera considerada una especie separada "B. hypoleucus" conespecífica col presente, pero incluyóse nel presente por non presentar independencia evolutiva. Asina reconocíu pol Clements checklist 6.8, el SACC, y el CBRO Comité Brasileñu de Rexistros Ornitolóxicos. Otres clasificaciones inda la caltienen como especie plena.
Reconócense 14  subespecies estremaes en 3  grandes grupos xeográficamente discretos que dacuando son consideraos cada grupu como una especie separada; cola so correspondiente distribución xeográfica:
Grupu “"culicivorus"”:
Grupu “"cabanisi"”:
Grupu “"auricapilla"”:
Basileuterus culicivorus hypoleucus
El chiví de banduyu blancu (Basileuterus culicivorus hypoleucus), tamién conocíu como arañero banduyu blancu o reinita ventriblanca, ye una subespecie del "B. culicivorus", un ave paseriforme de la familia de los parúlidos, que vive en América del Sur.
Ye endémica del este de Bolivia el sur de Brasil y el norte de Paraguái. El so hábitat natural inclúi montes secos subtropicales y viesques húmedes de tierres baxes.
Basileuterus lachrymosus
La reinita roquera (Basileuterus lachrymosus), tamién denominada chipe de roca (Méxicu), chipe roqueru (México), pavito roqueru (México), chipe cola ancha (Hondures) o reinita alzacola (Nicaragua) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Basileuterus" qu'integra la familia Parulidae. Ye propiu de América Central y Norteamérica.
Ye nativu de Nicaragua, Hondures, El Salvador, Guatemala, Méxicu y Estaos Xuníos. El so hábitat natural componer de monte húmedu subtropical y tropical.
Basileuterus rufifrons
La reinita coronirrufa (Basileuterus rufifrons), tamién conocíu como chipe gorra ablonda, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae propiu de América Central, el sur de Norteamérica y el norte de Suramérica.
Ye nativu de Venezuela, Colombia, Panamá, Costa Rica, Nicaragua, Hondures, El Salvador, Guatemala, Belice, Méxicu y Estaos Xuníos. El so hábitat natural componer de monte subtropical y tropical, carbes y pacionales.
Basilornis celebensis
El miná de Célebes (Basilornis celebensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sturnidae. Ye reinal de Indonesia.
Basilornis galeatus
El miná de yelmu (Basilornis galeatus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sturnidae. Ye reinal de Indonesia.
El so hábitat natural son los montes de tierres baxes tropicales secos y los montes montanos húmedos tropicales.
Batara cinerea
El batará xigante o batará grande (Batara cinerea) ye una especie d'ave de la familia de les Thamnophilidae, perteneciente al xéneru monotípicu Batara. Ye la mayor de les especies d'aves que s'alimenten de formigues, con treinta y cuatro centímetros de llargor y un pesu d'alredor de los cientu cincuenta gramos. 
Pue atopase en Arxentina, Bolivia, Brasil y Paraguái. Anque la so población nun foi cuantificada, considérase pocu común y estable a falta d'evidencies d'enclinos de crecedera o cayente.
Bathmocercus rufus
La prinia carinegra (Bathmocercus rufus) ye una ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cisticolidae. Alcuéntrase en Camerún, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Guinea Ecuatorial, Gabón, Kenia, Ruanda, Sudán, Tanzania y Uganda. El so natural hábitat son los tropicales y subtropicales húmedos de tierres baxes de los montes húmedos o montanos tropicales y subtropicales. Entá nun s'atopa amenaciáu.
Batis capensis
Batis capensis ye una especie d'ave na familia Platysteiridae.
Ye un ave pequeña que s'alimenta d'insectos. El so plumaxe tien un diseñu llamativu. El machu adultu tien una corona gris, una mázcara na cara negra y gargüelu blancu. El so llombu ye marrón, con grupes y cola negres y nales ablondes. Los sos partes inferiores son blanques con una amplia banda negra nel pechu y lladrales ablondos. El plumaxe de la fema y de lso xuveniles estremar en que la banda del pechu ye más angosta y ablonda, non negry tienen un pequeñu llurdiu ablondu nel gargüelu.
Ye residente de les tierres altes nel sur y este de Sudáfrica y Zimbabue. El so hábitat natural son les viesques montiegues húmedes siempreverdes y los valles montiegos.
El so nial en forma de copa ye pequeñu y construyir na zona baxa d'un árbol o nun parrotal. La fema y el machu defenden el so territoriu de manera agresiva. Si avérense grandes aves de presa, animales o humanos, de cutiu l'ave posar de manera conspicua cerca del intrusu y protesta de manera oyible.
Caza insectos al vuelu, o prindando preses del suelu. El so cantar ye un xiblíu triple "cherra-warra-warra" o "foo-foo-foo".
Batis crypta
El batis de Iringa (Batis crypta) ye una especie d'ave na familia Platysteiridae. Ye una pequeña ave cantora, que s'atopa nos montes altos del suroeste de Tanzania y el norte de Malaui. D'antiguo creíase qu'estes aves yeren "Batis mista" pero nel 2006 foron descrites como una especie nueva por causa de les diferencies en morfoloxía y ADN mitocondrial de les aves nel norte de Tanzania y Kenia.
El batis de Iringa mide unos 10 cm de llargu y pesa ente 10 a 15 gramos. El so picu y pates son negros y los sos güeyos coloraos. El pechu y banduyu del machu son blancos con una ancha banda negra nel pechu. La so cabeza tien una corona gris escuru, el so llombu ye gris colos estremos de delles plumes negros, tien una mázcara negra na so cara y les sos nales son negres con una franxa blanca. La fema tien una corona abuxada, llombu pardu, mázcara escura, una llista superciliar blancucia y una franxa angosta ablonda na so nala. Tien un llurdiu ablondu nel so mentón, y nel so pechu delles plumes tienen estremos blancucios.
Alcuéntrase nel Arcu montascosu Oriental de l'África Oriental dende les montes Ukaguru y les montes Uluguru del centru de Tanzania escontra'l sur-oeste hasta les llombes Misuku nel estremu norte de Malawi. Habita en montes siempreverdes ente altores de 540 a 2,140 m sobre'l nivel del mar siendo bien común a elevaciones d'unos 1,500 m. Alimentar nos niveles baxos y entemedios de los árboles, alimentándose d'insectos tales como termites.
Batis diops
El batis Ruwenzori (Batis diops) ye una especie d'ave na familia Platysteiridae.
Alcuéntrase na falla Albertina en Burundi, l'este de la República Democrática d'El Congu, Ruanda, y Uganda. El so hábitat natural son los montes montanos n'elevaciones cimeres a 1,400 m.
Batis fratrum
El batis de Woodward (Batis fratrum) ye una especie d'ave na familia Platysteiridae.
Alcuéntrase en Malaui, Mozambique, Sudáfrica, y Zimbabue. Los sos hábitats naturales son los montes secos subtropicales o tropicales, los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales y la sabana seca.
Batis ituriensis
El batis del Ituri (Batis ituriensis) ye una especie d'ave na familia Platysteiridae.
Alcuéntrase na República Democrática d'El Congu y en Uganda.
Batis margaritae
El batis de Boulton (Batis margaritae) ye una especie d'ave na familia Platysteiridae.
Alcuéntrase en Angola, República Democrática d'El Congu, y Zambia. El so hábitat natural son los montes secos subtropicales o tropicales.
Batis minulla
El batis angoleñu (Batis minulla) ye una especie d'ave na familia Platysteiridae.
El so hábitat natural son los montes secos subtropicales o tropicales.
Batis mista
El batis colicorto (Batis mista) ye una especie d'ave na familia Platysteiridae.
Enantes el "Batis crypta" del suroeste de Tanzania y el norte de Malaui taba incluyíu nesta especie pero nel 2006 describióse como una nueva especie separada. De cutiu el "Batis reichenowi" de la mariña sureste de Tanzania ye tratáu como una subespecie del "Batis capensis" o una especie separada, pero puede ser una subespecie del batis colicorto.
Atopar nos montes húmedos tropicales del sur de Kenia y el norte de Tanzania. Habita principalmente en montes montanos, anque nel sureste de Kenia alcuéntrase en montes baxos cercanos a la mariña.
Batis molitor
El batis molitor (Batis molitor) ye una especie d'ave na familia Platysteiridae.
El batis molitor ye un ave común bien abondosa. Ye un ave insectívora, que recueye'l so alimentu de la superficie de les fueyes y dacuando atrapa insectos al vuelu. Estrémase del "Batis perkeo", porque la so cola ye más llarga y tien una delgada franxa blanca sobre'l so güeyu mariellu. El plumaxe del machu ye dafechu negru y blancu con un baberu negru, la fema amás tien una enllordia color castañu nel so gargüelu y una banda nel pechu.
Alcuéntrase n'Angola, Botsuana, Burundi, El Congu, República Democrática d'El Congu, Gabón, Kenia, Lesothu, Malaui, Mozambique, Namibia, Ruanda, Sudáfrica, Sudán del Sur, Suazilandia, Tanzania, Uganda, Zambia, y Zimbabue.
Los sos hábitats naturales son los montes secos subtropicales o tropicales, los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales, les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales, y la sabana seca.
Batis occulta
El batis d'África Occidental (Batis occulta) ye una especie d'ave na familia Platysteiridae. Dacuando ye consideráu una subespecie del Batis poensis.
Alcuéntrase en Camerún, República Centroafricana, El Congu, Costa de Marfil, Guinea Ecuatorial, Gabón, Ghana, Liberia, Nixeria, y Sierra Lleona.
Batis orientalis
El batis oriental (Batis orientalis) ye una especie d'ave na familia Platysteiridae.
Alcuéntrase en Camerún, República Centroafricana, Chad, Djibouti, Eritrea, Etiopía, Kenia, Níxer, Nixeria, Somalia, Sudán, y Uganda.
Los sos hábitats naturales son la sabana seca y los pacionales baxos secos subtropicales o tropicales.
Batis perkeo
El batis pigméu (Batis perkeo) ye una especie d'ave na familia Platysteiridae.
El batis pigméu ye una pequeña ave insectívora que s'alimenta ente les fueyes de la fronda, anque dacuando caza insectos al vuelu. El so plumaxe ye color negru y blancu pero la fema psoee los güeyos naranxa y una franxa acoloratada-marrón nel pechu. La so cola ye más curtia que la del "Batis molitor", y tien una raya blanca por sobre'l so güeyu color naranxa.
Alcuéntrase n'Etiopía, Kenia, Somalia, Sudán del Sur, Tanzania y Uganda.
El so hábitat natural ye la sabana seca.
Batis poensis
El batis de Fernando Póo (Batis poensis) ye una especie d'ave na familia Platysteiridae.
Esisten 2 subespecies:
Ye reinal de Guinea Ecuatorial.
Batis pririt
El batis pririt (Batis pririt) ye una especie d'ave na familia Platysteiridae.
Ye un pequeñu páxaru insectívoru. Constrúi un nial pequeñu en forma de taza na zona baxa d'un árbol o nun parrotal. El so plumaxe ye bien llamativu. El machu adultu tien una corona y llombos gris escuru, mascara de los güeyos negra y gargüelu blancu. El so rump y cola son negros, y les nales son negres con llaterales blancos nes plumes de vuelu y un gran llurdiu blancu nel costazu. Les sos zones inferiores son blanques con una ancha franxa negra nel pechu y motudu negru nes bandes. El plumaxe de la fema y exemplares nuevos difier en que nun tener la franxa negra nel pechu, sicasí'l gargüelu y el pechu son d'un tonu ante templáu.
Alcuéntrase nel oeste y centru del sur d'África. Habita na zona de parrotales de fueya ancha seca y parrotales espinosos.
Batis senegalensis
El batis senegalés (Batis senegalensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Platysteiridae. Ta llargamente distribuyíu n'África, atopándose en Benin, Burkina Faso, Camerún, Costa de Marfil, Gambia, Ghana, Guinea, Guinea-Bisáu, Malí, Mauritania, Níxer, Nixeria, Senegal, Sierra Lleona y Togu.
Batis soror
El batis pálidu (Batis soror) ye una especie d'ave na familia Platysteiridae.
Alcuéntrase en Kenia, Malaui, Mozambique, Tanzania, y Zimbabue.
Los sos hábitats naturales son les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales y la sabana seca.
Berlepschia rikeri
El palmeru (Berlepschia rikeri), tamién denomináu corretroncos palmeru y cotí de les palmeres, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive en Suramérica. Ye la única especie del xéneru "Berlepschia".
El palmeru algama los 22 cm de llargor y pesa aprosimao 37 g. Presenta la cabeza, la nuca, el pescuezu y les partes inferiores estriaes de negru y blancu; l'envés, les nales y la cola son de color castañu acoloratáu ablondu, con rémixes negres.
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana francesa, Guyana, Perú, Surinam y Venezuela.
El so hábitat natural son los morichales, nes árees inundables del monte húmedu. Permanez la mayor parte del tiempu ente los foliolos de les palmes de la especie "Mauritia flexuosa" o de delles otres palmeres, en tierres baxes, xeneralmente per debaxo de los 200 m de altitú, pero dacuando hasta los 800 msnm.
El palmeru aliméntase d'insectos que busca ente les fueyes de les palmeres, en forma acrobática. 
Conformen pareyes permanentes. Machos y femes constrúin conjuntamente el nial, guaren los güevos guarar, curien y alimenten. Constrúin el so nial na base de les fueyes de palma, con palitos, payes de fueyes de palma y otros materiales vexetales. La fema pon de 2 a 5 güevos que son guaraos mientres 14 a 22 díes. Los pitucos abandonen el nial ente 13 y 29 díes dempués de la nacencia, pero xeneralmente permanecen nel territoriu de los sos padres mientres dellos meses.
Bernieria madagascariensis
El bulbul tetraka (Bernieria madagascariensis)
Rhipidura nigrocinnamomea
El abanicu rojinegro (Rhipidura nigrocinnamomea) ye una especie d'ave na familia Rhipiduridae.
Oriolus cruentus
La filomena ensangrecida (Oriolus cruentus) ye una especie d'ave na familia Oriolidae.
Alcuéntrase en Indonesia y Malaysia. Los sos hábitats naturales son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales y les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales.
Bias musicus
El bias músicu (Bias musicus), ye una especie d'ave na familia Platysteiridae. Ye un ave paserina qu'habita n'África. De cutiu ye allugada na familia Platysteiridae.
Alcuéntrase n'Angola, Benín, Camerún, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Guinea Ecuatorial, Gabón, Gambia, Ghana, Guinea, Guinea-Bisáu, Kenia, Liberia, Malaui, Mozambique, Nixeria, Sierra Lleona, Sudán del Sur, Tanzania, Togu, Uganda y Zimbabue.
Los sos hábitats naturales son los montes secos subtropicales o tropicales, montes baxos húmedos subtropicales o tropicales, y les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales.
Cracticus mentalis
El verdugu dorsinegro (Cracticus mentalis) ye una especie d'ave na familia Artamidae.
Alcuéntrase en Papúa Nueva Guinea, Indonesia, y el norte de Queensland n'Australia.
El verdugu dorsinegro describióse primeramente polos esploradores y naturalistes italianos Tommaso Salvadori y Luigi D'Albertis en 1876. Ye unu de los seis o siete miembros del xéneru "Cracticus" denominaos verdugos. Nesti xéneru, ta bien rellacionáu colos verdugos encollaráu y el dorsi plateado. Los trés formen un grupu monofiléticu, el subxéneru "Bulestes"—nesti xéneru, diverxeron d'ancestros del "Cracticus nigrogularis" fai unos 5 millones d'años.
Al igual qu'otros verdugos, el black-backed butcherbird is un páxaru d'aspeutu compactu, con una cabeza relativamente grande y con nales y pates curties. Mide unos 25 cm de llargu. Los especímenes d'Australia son más pequeños que los de Nueva Guinea.El so plumaxe ye predominantemente negru y blancu. Tien una cabeza de color negru qu'asemeya un capiellu, al igual que parte baxa del llombu y l'interior de les nales. El gargüelu y el restu del cuerpu al igual que'l cantu de les nales son blancos. La so cola ye gris. Los sos güeyos son d'un color pardu escuru, les pates son grises y el picu ye gris azuláu col estremu negru, y un gabitu prominente nel estremu.
El plumaxe de los exemplares nuevos tien alterna un marrón desordenao col blancu en manera similar a los adultos.
El verdugu dorsinegro alcuéntrase na península del Cabu York, al norte del ríu Palmer, y na rexón migratoria alredor de Port Moresby en Nueva Guinea volando a altores d'hasta 600 m (2000 pies). El so hábitat ye la sabana y los montes abiertos.
Reparóse al verdugu dorsinegro realizando baño de formigues.
Constrúi'l so nial nuna caña nun árbol, utilizando palitos xuntu con dalgún material más nidio tal como camperes seques, corteza y fueyes de manera d'anubrir l'interior de la taza. La puesta consiste de 2 a 4 güevos con pintes marrones sobre un tonu base de diverses tonalidaes de verde abuxáu o pardu, o colloráu. El güevu ye de forma ovalada, midiendo unos 27 mm de llongura por 20 mm en dirección tresversal.
Dendrocolaptes picumnus
El Esguilador coloráu (Dendrocolaptes picumnus) ye una especie d'ave de la subfamilia Dendrocolaptinae, los picatueros de picu rectu. Los Dendrocolaptes son grandes picatueros de picu rectu que viven principalmente nos montes húmedos. Suelen ser visitantes frecuentes de los formigueros.
Ye un gran picatueru de picu rectu, de 25,5 a 28 cm de tamañu. El so picu ye de tonalidaes corites. El so plumaxe ye marrón, más escuru percima, y rayáu de tonalidaes "beige"; pechu prominente beige con rayes y banduyu llistáu de tono ante y coritu.Como bona trapadora, aliméntase d'insectos (canesbes, ninfes y adultos) que saca de los sos escondederos, col so desenvueltu picu.
Les variedaes montanas de Colombia y Venezuela tienen un llistáu nel banduyu menos pronunciáu. Les de Bolivia, Matto Groso y Brasil son les más distintes, con tonos más pálidos nel picu y un plumaxe más pálidu y apagáu con llistáu menor o inclusive inesistente.
De la subfamilia Dendrocolaptinae, la so distribución nes sos distintes subespecies toma Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Costa Rica, Ecuador, Guyana francesa, Guatemala, Guyana, Hondures, Méxicu, Panamá, Paraguái, Perú, Surinam y Venezuela.
Ente les rexones carauterístiques alcuéntrase nes Guayanas, la mayor parte de la Cuenca del Amazones, y les zones seques de partir oeste del Pantanal.
El so hábitat natural son los montes húmedos tropicales o subtropicales de les tierres baxes y montes montiegos húmedos hasta una altitú máxima de 2000 m.
Machaerirhynchus nigripectus
El monarca piquiplano pechinegro (Machaerirhynchus nigripectus) ye una especie d'ave na familia Machaerirhynchidae.
Monarcha melanopsis
El monarca carinegro (Monarcha melanopsis) ye una especie d'ave na familia Monarchidae.
El monarca carinegro foi probablemente afayáu escontra la década de 1810, anque esiste daqué de discutiniu sobre'l so descubrimientu. Según numberosos llibros d'aves, el descubridor orixinal foi Louis Jean Pierre Vieillot, en 1818. Sicasí, dellos artículos indiquen que Bryan Sun puede ser el primeru en clasificar la especie en 1794.
El monarca carinegro alcontrar en tola mariña marina este d'Australia. Ye de color gris, les sos partes inferiores son ablondes y los machos maduros tienen un llurdiu negru na cara arrodiando'l picu.
Telophorus nigrifrons
El bubú frentinegro (Telophorus nigrifrons) ye una especie d'ave na familia Malaconotidae. Habita nos montes del sur y este d'África. Forma una superespecie con "Telophorus multicolor" y dacuando dambos son consideraos una sola especie.
Mide unos 18 cm de llargu. El so aspeutu ye variable y esisten dellos morfismos de distintos colores. Toles aves tienen les sos partes inferiores verdes, siendo gris la so corona y parte cimeru del llombu, l'estremu de la cola ye mariellu y el picu y pates son negres. El morfismo anaranxáu tien una mázcara negra y partes inferiores anaranxaes, virando a un tonu mariellu so la cola. El morfismo coloráu ye similar pero ye acoloratada'l so gargüelu y pechu con tonos de mariellu nel banduyu y cuberteras na cola. El morfismo negru tien cara, frente, gargüelu y pechu dafechu negros, y el so viente y cuberteras na cola verdes. Les femes tienen tonos mas apagaos qu'el de los machos con menos negru na frente. El cantar inclúi tonos repetidosque asemeyar al tañimientu d'una campana, les pareyes de cutiu canten xuntes
Si distribución ye segmentada y llindar en munches zones a les viesques montanes. Alimentar na fronda y niveles entemedios del monte y fora de la dómina de reproducción p'alimentase incorporar a bandes mistes con otres especies d'aves. Esisten tres subespecies: "T. n. nigrifrons" qu'habita nel centru de Kenia escontra'l sur dende Tanzania hasta'l norte de Malaui. "T. n. manningi" habita nel sector sureste de la República Democrática d'El Congu hasta'l norte de Zambia. "T. n. sandgroundi" habita nel sur de Malaui, Mozambique, esti de Zimbabue y nordés de Suráfrica.
Batis minor
El batis carinegro (Batis minor) ye una especie d'ave na familia Platysteiridae. Dacuando estremar en dos especies "Batis minor" nel sur de Somalia o l'este de Kenia y Tanzania y el "Batis erlangeri" nel restu de les zones nes qu'habita.
Alcuéntrase n'Angola, Burundi, Camerún, República Centroafricana, Chad, El Congu, República Democrática d'El Congu, Eritrea, Etiopía, Gabón, Kenia, Ruanda, Somalia, Sudán, Tanzania, y Uganda. Los sos hábitats naturales son los montes secos subtropicales o tropicales y la sabana húmeda.
Pachycephala monacha
El xiblador monxu (Pachycephala monacha) ye una especie d'ave na familia Pachycephalidae.
Platysteira chalybea
El batis carunculado de pescuezu negru (Platysteira chalybea) ye una especie d'ave na familia Platysteiridae.
Alcuéntrase en Angola, Camerún, Guinea Ecuatorial, y Gabón. Los sos hábitats naturales son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales, banzaos subtropicales o tropicales, y viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales.
Monarcha frater
El monarca alinegro (Monarcha frater) ye una especie d'ave na familia Monarchidae.
Alcuéntrase en Australia, Indonesia, y Papúa Nueva Guinea.
Los sos habitats naturales son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales y les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales.
Oriolus nigripennis
La filomena alinegra (Oriolus nigripennis) ye una especie d'ave na familia Oriolidae.
Alcuéntrase n'Angola, Benín, Camerún, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Guinea Ecuatorial, Gabón, Ghana, Guinea, Guinea-Bisáu, Liberia, Nixeria, Sierra Lleona, Sudán del Sur, Togu, y Uganda.
Los sos hábitats naturales son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales y los manglares subtropicales o tropicales.
Rhipidura cyaniceps
El abanicu cabeciazul (Rhipidura cyaniceps) ye una especie d'ave na familia Rhipiduridae.
Ye reinal de les Filipines. Hasta apocayá yera considerada conespecífica col "Rhipidura sauli" y el "Rhipidura albiventris".
Bombycilla cedrorum
El ampelis americanu, Bombycilla cedrorum, ye un ave paseriforme miembru de la familia Bombycillidae. Cría n'árees montiegues abiertes del sur de Canadá y el norte d'Estaos Xuníos, mayormente migra al sur d'Estaos Xuníos, llegando a Méxicu, Centro América, Antilles, y tamién al norte de Suramérica.
El ampelis americanu mide ente 15 y 18 cm de llargu y pesa unos 30 gramos. Ye menor y más castañu qu'el so pariente cercanu'l ampelis européu, que se (reproduz más al norte y oeste)
La característica más prominente d'esta ave ye un pequeñu grupu de plumes coloraes brilloses nes nales, característica que comparten col ampelis européu (pero non col ampelis xaponés). La punta de la cola ye típicamente mariella o naranxa dependiendo de la dieta. Aquélles que s'alimenten de bayitas de les caprifoliacees del xéneru "Lonicera" introducíes d'Europa mientres crecen les sos plumes, van tener les plumes de la cola con punta de color anaranxáu escuru. Los adultos tienen l'abdome mariellu maciu. Los inmaduros tienen el gargüelu y los lladrales con llurdios rayaos, y de cutiu nun tienen la mázcara negra de los adultos.
El vuelu de los ampelis ye fuerte y direutu, y el movimientu de la bandada en vuelu paez el d'una bandada de pequeños y macios estorninos europeos
Fora de la estación de cría, el ampelis americanu aliméntase de cutiu en grandes bandaes que lleguen a cientos d'aves. Esta especie ye irruptiva, con movimientos erráticos mientres l'iviernu, anque la mayor parte de la población migra más al sur nos Estaos Xuníos, y entá más hasta México, Centroamérica, les Antilles y dacuando algama'l norte de Suramérica. Mover en númberos descomanaos si'l suministru de bagues arralez. Errantes rares algamaron Europa occidental, y hai dos rexistros d'escurrimientu en Gran Bretaña. Dellos individuos d'ampelis européu xúntense dacuando nes grandes bandaes de ampelis americanos.
El ampelis americanu come bayes y frutes azucaraes tol añu, con insectos que se vuelven parte importante de la dieta nel periodu reproductivu. La so predilección polos pequeñu conos de la sabina o junípero del este de Norteamérica ("Juniperus virginiana" llamada n'inglés Redcedar) dio-y a esta ave la so referencia al cedru nel nome común n'inglés (Cedar Waxwing).
L'hábitat preferíu consiste n'árboles en cantu d'árees arbolaes, o montes abiertos, especialmente aquéllos que dan accesu a fontes de bagues lo mesmo que de enagua. Los ampelis son atraíos pol soníu de l'agua corriente, y amen bañase y beber de regatucos someros. N'ambientes urbanos o suburbanos, los ampelis prefieren de cutiu los parques con árboles bien espaciados, campos de golf, campusantos, o otros paisaxes con árboles espaciaos y con parrotales qu'aprovan bayes, y fontes d'agües, como fontes o baños pa páxaros, los que son siempres una condición favorable.
El nial ye una copa abierta fluexa construyida con yerba y ramillas, revistida con materiales más nidios y sofitada nuna caña d'árbol a altores que promedian ente 2 y 6 metros sobre'l suelu, pero dacuando a altores considerablemente cimeros. El diámetru esterior del nial ye d'unos 12 a 16 cm.
Mientres el cortexu'l machu y la fema pósense xuntos y pásense una y otra vez pequeños oxetos, tales como pétalos de flores o un insectu. Les pareyes en reproducción dacuando resfreguen ente sigo los sos picos afectuosamente.
Usualmente pónense 5 o 6 güevos y guarar la fema mientres 12 a 16 díes. Los güevos son ovalaos cola superficie llisa y bien pocu, si ye que dalgún rellumu. El pulgu del güevu ye de dellos tonos de gris pálidu o gris azuloso con llurdios irregulares castañal escura o manchitas chiscaes castañu verdoses. Dambos padres constrúin el nial y alimenten la cría. Típicamente hai dos camaes mientres la estación de apareamiento. Los mozos dexen el nial ente 14 y 18 díes dempués de la eclosión.
Según los espertos na obra de Vladimir Nabokov, esta especie ye casi seguro la qu'inspiró'l ampelis mentáu prominentemente na so novela "Pale Fire".
El ampelis americanu ye llamáu cigua nales de cera en República Dominicana y picotero del cedru en Cuba., Picotera, Dino o Chinito en México.
Bombycilla garrulus
El peruyeru (Bombycilla garrulus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Bombycillidae llargamente distribuyida polos montes fríos y templaos del Vieyu Mundu.
Bradypterus cinnamomeus
El zarzalero canela (Bradypterus cinnamomeus) ye una especie d'ave na familia Locustellidae.
Alcuéntrase en Burundi, República Democrática d'El Congu, Etiopía, Kenia, Malaui, Mozambique, Ruanda, Sudán del Sur, Tanzania, Uganda, y Zambia.
Los sos hábitats naturales son les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales y les zones arbustives húmedes subtropicales o tropicales.
Bubalornis niger
El bufalero piquirrojo (Bubalornis niger) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Ploceidae qu'habita en África oriental y austral.
El bufalero piquirrojo mide alredor de 21 cm de llargu, incluyida la so llarga cola. Presenta dimorfismu sexual. El plumaxe de los machos ye prácticamente negru na so totalidá, sacante un pequeñu llurdiu blancu a entrambos llaos de la base del pescuezu. Tamién pueden presentar una llista blanca irregular nos lladrales so les nales. El so picu ye coloráu. Les femes sicasí son de tonos pardu buxos, pero tamién col picu coloráu.
Atopar nes sabanes seques del sur y este d'África, distribuyíu per Angola, Botsuana, Etiopía, Kenia, Mozambique, Namibia, Ruanda, Somalia, Sudáfrica, Sudán del Sur, Suazilandia, Tanzania, Uganda, Zambia y Zimbabue.
Bucanetes githagineus
El camachuelu trompeteru (Bucanetes githagineus) ye un ave pequeña, d'unos 12 cm, de la familia de los frinxílidos (Fringillidae), y únicu representante del xéneru Bucanetes.
Pol so aspeutu paez un pinzón daqué gordosu de plumaxe gris uniforme, que vuélvese d'un tonu anaranxáu nos machos mientres la dómina reproductora. Carauterízase pol picu curtiu y fuerte, de color anaranxáu, aptu pa romper granes dures, anque tamién come otres partes de les plantes ya inclusive insectos.
La puesta suel ser de cuatro a seis güevos en primavera y la incubación namái dura dos selmanes. Otres dos selmanes más tarde, los pitucos abandonen el nial.
Ye común dende Turquía y el mar Coloráu hasta les islles Canaries, siempres en zones grebes y abiertes. Procedente del norte d'África, cítase per primer vegada na Península Ibérica como invernante en 1969 en Almería y nidifica dende 1972 nesa mesma provincia, dende onde se foi estendiendo pola mariña mediterranea hasta'l delta del Ebro, presumiblemente pola mor del aumentu de la desertificación que "crea" hábitats aparentes pa la especie.
Según estudiu del CSIC, la espansión de l'ave escontra'l norte considérase una señal del cambéu climáticu, yá que el so hábitat natural ye'l desiertu y zones axacentes, incluyendo estepes y roquedos. Por cuenta de que mientres la so meyora ocupa zones llende, la mortalidá de los pitucos ye bien alta y pel hibiernu mengua notablemente.
La subespecie del camachuelu trompeteru ibéricu denómase "Bucanetes githagineus zedlitzi" y la canaria como "Bucanetes githagineus amantum". En cuanto al nome del xéneru, dende la clasificación de Sibley y Monroe de 1990 y 1993, basada na hibridación DNA-DNA los términos "Rhodopechys" y "Bucanetes" son sinónimos.
Esta especie incluyóse con marcadores xenéticos nel grupu d'aves "Carduelinae" de zones grebes, qu'inclúi les siguientes especies y subespecies: Leucosticte arctoa tephrocotis, Leucosticte arctoa arctoa, Carpodacus nipalensis, Rhodopechys
githaginea, Rhodopechys mongolica.
El camachuelu trompeteru ta consideráu especie amenazada na Península Ibérica pol Real Decretu 439/1990 de 30 de marzu, ta espandiéndose pola península por cuenta de la desertificación. .
En Canaries (España), polo xeneral, conózse-y popularmente como páxaru moru. En concretu, na isla de Gran Canaria, conózse-y como palmeru.
Buphagus africanus
El picabueyes piquigualdo (Buphagus africanus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Buphagidae. Ta llargamente estendíu en África al sur del Sáhara, siendo una especie común en parques nacionales y zones protexíes.
Buphagus erythrorhynchus
El picabueyes piquirojo (Buphagus erythrorhynchus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Buphagidae. Tien una amplia distribución nes sabanes del este y sur d'África.
La so área de distribución inclúi Angola, Botsuana, República Democrática d'El Congu, Djibouti, Eritrea, Etiopía, Kenia, Malaui, Mozambique, Namibia, Ruanda, Somalia, Sudáfrica, Sudán del Sur, Sudán, Suazilandia, Tanzania, Uganda, Zambia y Zimbabue. Ye una especie vagante en Yemen.
Buthraupis eximia
Buthraupis eximia, ye una especie d'ave Passeriformes, de la familia Thraupidae, perteneciente al xéneru Buthraupis.
Ye un ave que s'alcuentra en Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela.
Nun ye un ave amenazada.
Buthraupis montana
Buthraupis montana, ye una especie d'ave Passeriformes, de la familia Thraupidae, perteneciente al xéneru Buthraupis.
Ye un ave que s'alcuentra en Colombia, Bolivia, Ecuador, Perú y Venezuela.
Cacicus cela
El cacique lomiamarillo (Cacicus cela) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae mesma de Suramérica.
Cola denominación común de glayu esta especie y subespecies alcontrar en América del Sur (principalmente en Venezuela, Colombia, Brasil, Ecuador, Perú, Panamá y Guyana.).
Cacicus chrysonotus
El cacique montano suriegu (Cacicus chrysonotus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae mesma de Suramérica.
Esta especie d'ave y les subespecies, alcontrar en Bolivia, Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela.
Cacicus chrysopterus
El cacique aliamarillo (Cacicus chrysopterus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae mesma de Suramérica.
Ye una especie d'ave que s'alcuentra en Arxentina, Bolivia, Brasil, Paraguái y Uruguái.
Cacicus haemorrhous
El cacique lomirrojo (Cacicus haemorrhous), tamién conocíu como glayu rabadilla encarnada (en Venezuela), glayu enjalmado (en Colombia), boyero cacique (en Arxentina), o a cencielles cacique (n'Arxentina y Paraguái), ye una especie d'ave passeriformes perteneciente a la familia de los ictéridos ("Icteridae"), y que de la mesma compon xuntu con otros ocho especies el xéneru "Cacicus".
El cacique lomirrojo describióse per primer vegada en 1766 por Carlos Linneo na docena edición de la so obra "Systema naturae", sol nome científicu de "Oriolus haemorrhous".
Reconócense trés subespecies del cacique lomirrojo:
Son páxaros de tamañu mediu que miden ente 27 y 30 cm de llargu. Tol so cuerpu ye de color negru brillante menos el so obispillo que ye coloráu, pero queda ocultu cuando'l glayu ta posáu. Tienen un picu llargu, rectu y apuntiáu de color mariellu
Ye una especie qu'ocupa principalmente la cuenca del Amazones y el escudu guayanés, con una población separada nel sureste de Brasil, el sur de Paraguái y el nordés d'Arxentina. Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, la Guayana francesa, Guyana, Perú, Surinam y Venezuela.
L'hábitat natural del glayu de llombu coloráu son les selves húmedes tropicales y subtropicales de rexones baxes amás de los banzaos.
Los glayos de llombu coloráu añeren en colonies de 10 a 40 niales. Los sos grandes niales son estructures de ramines y yerbes trenzaes de forma allargada y que cuelguen de les cañes de los árboles. Son polígamos y solo les femes encargar de construyir el nial, guarar los güevos y criar a los pollos.
Cacicus microrhynchus
El cacique lomiescarlata (Cacicus microrhynchus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia "Icteridae" mesma de América Central y la mariña noroeste de Suramérica. 
Enantes clasificábase dientro de ser especie "Cacicus uropygialis". Reconócense dos subespecies:
Cacicus oseryi
El cacique de yelmu o conoto de casquete (Cacicus oseryi) ye una especie d'ave paseriforme de la familia "Icteridae" mesma d'América del sur. Foi clasificáu nel xéneru monotípicu Clypicterus anque los analís xenéticos haber asitiáu nel xéneru "Cacicus".
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Ecuador y Perú. El so hábitat natural son los montes húmedos de tierres baxes tropicales o subtropicales.
Cacicus sclateri
El cacique ecuatorianu (Cacicus sclateri) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae mesmu noroeste de Suramérica.
Alcuéntrase en Colombia, Ecuador y Perú. 
Cacicus solitarius
El cacique solitariu (Cacicus solitarius), tamién denomináu boyero negru, glayu solitariu y glayu llaneru y boyero picu gruesu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae mesma de Suramérica.
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Paraguái, Perú, Uruguái, y Venezuela. El so hábitat natural son los montes baxos, les árees pantanoses tropicales o subtropicales y les zones con vexetación con un estratu abiertu o zarráu de maderices d'hasta 15 metros d'altor.
Anque la so denominación más estendida ye la de boyero negru (Arxentina, Bolivia, Paraguái y Uruguái), tamién se-y conoz colos nomes de boyero pico güesu (n'Uruguái), glayu solitariu (en Colombia y Venezuela) y glayu llaneru (en Venezuela).
Ave d'un color negru con picu de color marfil. Iris pardu escuru. Presenta escasu dimorfismu sexual, siendo la fema un pocu más pequeña que'l machu. 
La dómina de reproducción ye d'ochobre a avientu. El nial ye colgante, de fibres texíes, con forma de bolsa con entrada cimera. La pareya pon 2-3 güevos blancos con pintes pardes principalmente nel polu obtusu. 
Cacicus uropygialis
El cacique subtropical (Cacicus uropygialis), tamién denomináu glayu colirrojo y cacique rabirrojo, ye una especie d'ave paseriforme de la familia "Icteridae", que s'atopa nes tierres baxes dende Honduras hasta'l norte y occidente de Colombia y Venezuela y occidente de Ecuador y Perú.
Anguaño nun se reconocen subespecies estremaes. Dos antigües subespecies de cacique subtropical ("C. o. microrhynchus" y "C. o. pacificus") considérense agora una especie separada, "Cacicus microrhynchus". Inclusive se propunxo tamién como especie distinta "Cacicus pacificus".
Presenta dimorfismu sexual, anque principalmente en cuanto al tamañu. El machu mide ente 28 y 30 cm de llargor y pesa de 68 a 70 g, ente que la fema mide 24 cm y pesa 53 a 54 g. Ye un ave delgada de nales llargues, con cola relativamente curtia, güeyos azules, y picu apuntiáu de color mariellu claru o marfil. Tol plumaxe ye negru, sacante un parche de color escarlata vivu nel llombu baxu y rabadilla cimeru.
Les subespecies "C. o. microrhynchus" y "C. o. pacificus" habiten principalmente nos montes húmedos, ente los 900 a 1.900 m de altitú. La subespecie "C. o. uropygialis" foi atopada hasta vos 2.450 m y habita a lo llargo de les fasteres orientales de los Andes a un altor de 1.000 a 2.300 m, nel monte submontano o'l monte nublu, al traviés de Venezuela, Colombia, Ecuador y Perú, con una población aisllada na Serranía del Perijá. El so hábitat tien un dosel más baxu qu'el de les otres subespeciess, apoderáu por árboles de 15 a 20 m d'altor, por casu los carbayos y por epifites, hemiepífites, como "Coussapoa", y nel sotobosque trupu polo xeneral con felechos arborescentes, como "Ericaceae".
Viaxa en grupos de 2 a 10 individuos que s'acomuñar a bandaes d'especies mistes que busquen alimentu al traviés del dosel. Aliméntase principalmente d'insectos grandes, arácnidos y pequeños vertebraos, pero tamién consume bayes, granes arilaes y néctar.
Constrúi'l so nial con materiales fibrosos, de manera que resulta una bolsa piriforme de 39 a 64 cm de llargor, con fondu acolcháu, colgáu de la caña esterna d'un árbol, a un altor ente 3,5 y 30 m. La fema pon 2 güevos allargaos y blancos con dellos llurdios y rayes de color castañu claru o coritu. Los pitucos pueden ser alimentaos por otros miembros de la banda que nun son los sos padres. El machu ayuda a alimentar los pitucos, pero nun guara los güevos.
A pesar de ser relativamente raru, debíu al ampliu rangu de la so distribución, considérase que nun ta en peligru y hai "esmolición menor" pol so caltenimientu.
El so cantar ye una "whiii" o un prestosu "ui-ui-ui-whit" y na subespecie del Pacíficu con un descensu murniu "whiou-whiou-whiou-whiou". Les llamaes aves difieren ente les subespecies: los centroamericanos llamen con un "pliou"; los del Pacíficu con un "kiou" o "shri"
Calamanthus campestris
La Mura de les carbes Ablonda o Calamanthus campestris, ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Acanthizidae. Ye reinal d'Australia. Nun s'atopa amenaciáu.
Calamanthus fuliginosus
La Mura de les carbes estriada o Sedosito estriáu, (Calamanthus fuliginosus), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Acanthizidae. Ye reinal d'Australia. Nun s'atopa amenaciáu.
Calamanthus montanellus
Calamanthus montanellus ye una especie d'ave de la familia Acanthizidae, ye reinal del suroeste d'Australia. De cutiu considérase una subespecie del "Calamanthus campestris", sobremanera polos autores Christidis y Boles nel so trabayu de 2008, sinón como una especie separada por munches otres autoridaes como'l IOC.
Calamospiza melanocorys
El llaneru alipálido (Calamospiza melanocorys) ye una especie d'emberízido del oeste d'América del Norte. Añera en Canadá y los Estaos Xuníos y invierna nel sur d'esti últimu país y en Méxicu. Forma parte del xéneru monotípicu Calamospiza.
Con un llargor ente 15 y 19 cm, ye un ave relativamente grande dientro de la so familia. Ye una especie con marcáu dimorfismu sexual namái pel branu. Los machos pel branu son casi dafechu negros, con un llurdiu blancu bien evidente na nala y daqué más de blancu nes plumes cobertoras inferiores de la cola. Femes, individuos xuveniles y machos pel hibiernu tienen les partes ventrales blanques y les dorsales pardes; el pechu y el llombu tán enllordiaos y na nala presenten un llurdiu blancu que sicasí non siempres ye perceptible.
Habiten n'árees abiertes y planes. Alimentar nel suelu, principalmente d'insectos pel branu y de granes pel hibiernu. En dómina reproductiva pueblen pacionales y zones de vexetación arbustiva nel suroeste de Canadá y el centru y oeste de los Estaos Xuníos. Pel hibiernu migren en bandaes numberoses escontra Texas y el norte y centru de México, onde pueblen rexones grebes en Sonora y el Altiplanu Central hasta la rexón del Bajío. Na temporada iverniza son bien gregarios, formando grandes grupos alimenticios.
En dómina reproductiva, el machu canta mientres el vuelu pa marcar el so territoriu. El so cantar ye melodiosu y recuerda al del cardenal coloráu ("Cardinalis cardinalis"). La fema constrúi un nial en forma de taza sobre'l suelu, ente'l pacional.
Calandrella acutirostris
La terrera de Hume (Calandrella acutirostris) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Alaudidae que vive n'Asia aliméntase de diversos frutos del xéneru de Fragaria como Fragaria nubicola de los Himalayes d'Asia en Nepal y China. 
Esta ave tien un color del plumaxe mariellu arena y cafe escuru ye un ave que puede pesar menos de 300gr y vivir más de 2 años so cautiverio y en llibertá puede vivir 1,5 meses esta ye un ave bien escasa en China porque la mayor parte de la so vida ye un ave quieta, que solo busca alimentu y cría a los sos fíos onde ella mesma creció.
Alcuéntrase n'Afganistán, Bangladex, Bután, China, India, Irán, Israel, Kazakhstán, Nepal, Pakistán, Rusia, Tajikistán y Turkmenistán.
Calandrella brachydactyla
La calandra pequeña (Calandrella brachydactyla) ye un ave paseriforme de la familia Alaudidae.
La especie tien una distribución de 10.000.000 de kilómetros cuadraos, cubriendo más de 80 países nel sur d'Europa, África noroccidental y les rexones temperaes d'Asia, dende Turquía hasta Mongolia y Xapón.
Ye esencialmente un ave migratoria, viaxando pel iviernu escontra'l sur, llegando hasta les mariñes del Mar Coloráu, el sur del Sáhara y la India.
Vive principalmenten campos estenaos y cultivos de secanu hasta 2.000 msnm.
Calandrella cinerea
La terrera capirotada (Calandrella cinerea) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Alaudidae que vive nel África subsaḥariana y el suroeste de Arabia. 
La terrera capirotada mide ente 14–15 cm de llargu. El color del plumaxe de les sos partes cimeros bazcuya del gris al pardu, con variaciones nos tonos ya intensidaes según les subespecies, anque esta especie ye fácilmente identificable pola so pileu ablondu, les sos partes inferiores blanques y los sos costazos coloraos. El so cresta de normal nun s'aprecia sacante cuando la eriza mientres el cortexu. 
El machu tien el plumaxe más acoloratáu y tien el penachu más llargu que la fema. Los xuveniles escarecen del plumaxe acoloratáu de costazos y cabeza de los adultos, tienen motudu escuru nel pechu, y llixos blancos nos sos partes inferiores pardes.
La llamada de la terrera capirotada ye un "chirp" similar al del gorrión, y el cantar qu'emiten cuando vuelen consiste nun melodiosu: "trii, trii, tip-tip, tippy, tippy tippy". Tamién ye capaz d'asonsañar el cantar d'otres aves.
Estiéndese principalmente pol África Austral, dende Sudáfrica hasta'l sur de la República Democrática d'El Congu anque tamién s'atopa tremáu polos altiplanos del África central y oriental, amás del suroeste de Arabia
Ye una especie de praos de yerba curtio incluyíos los terrenes agrícoles en barbechu. Nel este d'África alcuéntrase en rexones altes, de normal percima de los 1000 m d'altitú, pero atopar hasta'l nivel del mar nos hábitats más frescos del sur d'África. 
El nial tien forma de concu fondu y xeneralmente asitiar al pie de matos de yerba, piedres o montículos. El nial suel tar forráu con yerba fino o raicillas. La terrera capirotada cría a lo llargo de too l'añu, pero principalmente ente setiembre y avientu.
La terrera capirotada aliméntase de granes ya insectos qu'atopa ente la yerba curtio o nos partes de terrén desnudu. Fora de la dómina de cría xeneralmente alcuéntrase en bandaes que dacuando algamen centenares d'individuos. 
Calandrella rufescens
La terrera marismeña ye un ave de la familia Alaudidae qu'habita diverses paraxes esteparios de España y el norte d'África, según un ampliu territoriu qu'inclúi Turquía y l'Asia central. Este ye un páxaru de campu abierto secu, prefiriendo entá los más seques y los suelos d'igual manera. 
Calcarius lapponicus
El arnoldo árticu o escribán lapón (Calcarius lapponicus) ye una especie ave migratoria del orde Passeriformes y la familia Emberizidae, que se reproduz nel norte de Norteamérica, d'Europa y d'Asia y invierna en menores llatitúes.
Mide ente 15 y 17 cm de llargor. En dómina reproductiva machos y femes estrémense claramente (ver dimorfismu sexual). Nesa dómina, los machos estrémense porque tienen la cara, el gargüelu, el pescuezu, la parte cimera del pechu y la corona de color negru. La cara ta delineada con una raya negra en cada banda de la cabeza. La nuca ye castaña. La parte inferior del pechu y el banduyu son blancos, con dellos llurdios escuros nos lladrales. El llombu y les nales son pardes llistaes con escuru y daqué de blancu. La cola ye tamién parda, coles plumes esteriores blanques.
Les femes y los machos pel hibiernu son de color pardu opacu, pero estremar d'otres especies de "Calcarius" por tener les partes ventrales grises o blanques, y delles rayes pardes en gargüelu y pechu, amás de que se caltién el patrón de color de la cola.
Distribuyir na redoma del Círculu Polar Árticu. En Norteamérica en Canadá, l'estremu norte d'Estaos Xuníos y en Groenlandia. N'Europa en Islandia, les Islles Britániques y los países nórdicos, y nel norte de Rusia. Pel hibiernu migra al centru y sur de los Estaos Xuníos, al centru d'Europa, norte de Francia y los Balcanes, y a Asia central.
Reproduzse na tundra o en montes abiertos. La fema pon de 2 a 4 güevos nun nial construyíu nel suelu. 
El so hábitat natural pel hibiernu son praderíes, tierres cultivaes y zones costeres. Aliméntase d'insectos y granes nel suelu, formando grupos alimenticios na dómina non reproductiva.
Calcarius mccownii
El arnoldo de Mccown (Calcarius mccownii) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Emberizidae. Ye una especie migratoria de les praderíes de América del Norte.
Mide en promediu 15 cm de llargor. Presenten dimorfismu sexual pel branu. Los machos en dómina reproductiva tienen la cabeza predominantemente blanca, con mexelles y nuca gris, y corona y bigote negros. El restu de les partes ventrales son grises, con un parche negru nel pechu bien evidente. El llombu y les nales son pardes llistaes, anque característicamente los costazos son acolorataos. El patrón de la cola tamién la estrema d'otros arnoldos; ésta ye blanca con una T negra invertida. Hai variación poblacional, y la tonalidá de gris puede variar.
Les femes y los machos pel hibiernu son de color pardu opacu, con rayes na corona y delles rayes nos lladrales, resultando difícil estremalos d'otres especies del so xéneru, a nun ser pol banduyu gris y el patrón de la cola.
Reproduzse nes praderíes del oeste de Canadá y el centru y norte de los Estaos Xuníos. Les femes ponen 3 o 4 güevos nun nial en forma de taza, ellaboráu a partir de campera sobre'l suelu. El machu canta y vuela pa marcar el so territoriu. El so cantar ye un trino melodiosu y el llamáu un cascabeleo secu. Dambos padres alimenten a la proxenie. 
Pel hibiernu, migren a les praderíes y desiertos del suroeste de los Estaos Xuníos y al noroeste de Méxicu (Sonora, Chihuahua, Durango). La so distribución, tantu en dómina reproductiva como iverniza, se sobrelapa cola del arnoldo ventrinegro ("C. ornatus"), pero prefier árees más abiertes qu'ésti.
Aliméntase de granes ya insectos. Suel buscar el so alimentu nel suelu, y fora de la dómina reproductiva forma grupos alimenticios. Puede prindar insectos en vuelu.
Foi nomáu n'honor del capitán John P. McCown (1815-1879), oficial estaunidense participante na intervención en México.
Calcarius pictus
El escribán de Smith (Calcarius pictus), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Calcariidae. Se reproduz nel norte de Canadá y Alaska y migra nel iviernu a la área de les grandes Enllanaes nel centru d'Estaos Xuníos. Aliméntense principalmente de granes y insectos. Audubon nomó esti páxaru n'honor al so amigu Gideon B. Smith.
Mirafra cordofanica
La Calandria del Kordofán ("Mirafra cordofanica") ye una especie d'ave de la familia Alaudidae.
Puede ser atopada nos siguientes países: Burkina Faso, Chad, Malí, Mauritania, Níxer, Senegal y Sudán.
Los sos habitats naturales son: montejal grebu tropical o subtropical y campos de gramínees subtropicales o tropicales secos de baxa altitú.
Callacanthis burtoni
Callacanthis burtoni ye una especie d'ave de la familia Fringillidae y única representante del xéneru Callacanthis.
Distribuyir polos montes templaos y carbes d'altor d'Afganistán, India, Nepal y Pakistán.
Calochaetes coccineus
La tangara bermeyón (Calochaetes coccineus) tamién denominada toche escarlata (en Colombia) o fruteru bermeyón, ye una especie d'ave paseriforme, la única del xéneru monotípicu Calochaetes qu'integra la familia Thraupidae. Ye nativa de la rexón andina en América del Sur
Distribuyir pola fastera oriental de la cordal de los Andes dende'l sur de Colombia (oeste de Caquetá), por Ecuador, escontra'l sur hasta'l sur del Perú (Ayacucho y cordal Vilcabamba, nel norte de Cuzco).
Habita na canopia y nos cantos de montes montanos, principalmente ente los 1100 y los 1900 m d'altitú.
Calocitta colliei
La pega de copete (Calocitta colliei) ye una especie d'ave passeriforme de la familia de les pegues nativa del noroeste de Méxicu.
Mide ente 58.5 y 76.5 cm de llargu, más de la metá correspuende a lo cabero, y pesa 225-251 g.
Habita en montes, xeneralmente en pareyes o pequeños grupos. Dende'l sur de Sonora hasta'l sur de Jalisco y norte de Colima (Méxicu) ocupando una superficie total averada de 160,000 km. En 1993 reparábense nicios d'un cayente de la población.
La so dieta ye omnívora, característica típica de la familia de los cuervos.
El nial tamién típicu de la familia, una gran copa de palos cubiertos de materiales más nidios. La fema pon ente 3 y 7 güevos con puntos marrones y grises.
Esta especie ye capaz de cruciase con "Calocitta formosa" en Jalisco y Colima, onde son comunes los híbridos, qu'enantes foron consideraos una subespecie propia ("C. formosa colliei").
Calocitta formosa
Calocitta formosa ye un ave paseriforme de la familia Corvidae. 
Ye de color blancu nel banduyu con azul turquesa nel envés, les nales y la cola, con delles llinies negres cerca de la cara. Tien una cola llarga y gradiada, el picu y les pates son negros, la cara, pechu y banduyu son blancos.
Lo que más destaca ye la so cresta estravagante de plumes llargues enroscaes escontra alantre o escontra tras. 
Nos adultos la frente y les plumes de la cresta pueden variar ente negru y principalmente blancu coles puntes negres. El llombu, la rabadiella y les coberteres supracaudales son azul buxu, y tórnense azul celeste más encendíu na coroniella y les nales y azul cobaltu na cola. Les cuatro timoneres más esternes amuesen la punta blanca ancha. El cantu de la coroniella ye negru, y sigue como una media lluna per darrera de los auriculares hasta la banda del pescuezu. Cunten con una faxa pectoral negra, polo xeneral más angosta, anque en rares ocasiones llega a cubrir la mayor parte del pechu. La cara y el restu de la rexón inferior son blancos; n'ocasiones amuesen un tinte azul na área malar. El picu y les pates son negres.
Los exemplares xuveniles amuesen la cabeza y la rexón inferior esponxaes y el negru de la cabeza amenorgáu a una media lluna darrera de los auriculares. La banda pectoral ye feble, la cresta ye curtia y percima son más opacos y abuxaos que los adultos.
L'adultu mide y pesa en promediu 46 cm y 205 g respectivamente.
Busca nes bases de les fueyes del bananu ente'l xamasca, marayos colgantes y na foyarasca a la gueta de los insectos grandes como gates, cucaraches, canesbes d'abeyón, xaronques y llagarteses pequeñes, tamién güevos y los pitucos d'otres aves. Aliméntense tamién de munchos frutos, inclusive los de maíz. Tomen el néctar de les flores grandes de “balsa”.
Los adultos del grupu defenden territorios de 10 a 12 ha mientres tol añu.
Viaxen en bandaes buillicioses y disperses de cinco a diez individuos. Un grupu consiste en femes con unu o dos machos y críes menores de dos años. Los machos dispérsense cuando llogren igual ésitu de forraxéu que los sos padres (ente trelce y dieciocho meses). Les femes quéndense nel grupu mientres tola so vida. Los machos empleguen la estratexa de visitar dellos grupos ya intentar copular coles femes, que son amistoses. Esiste una fema líder nel grupu, que ye asistida poles demás, les que tamién intenten poner güevos. Cuando la fema líder muerre, una de les otres femes del grupu herieda la so posición.
Regularmente vése-yos volando a baxu altor, una darrera d'otra, coles sos llargues coles formando una figura inconfundible.
El vuelu consiste en dellos aletazos fuertes y un entamu coles nales estendíes, tando nel suelu muévese per aciu blincos resortaos.
Emite una diversidá de llamaos fuertes ya impresionantes y la más común ye un aspru y rechinante ""uraj""!!! .
Acosen en forma ruidosa al “oropopo” y otru depredadores, inclusive a les persones.
El so principal depredador ye'l Cebus capucinus.
El so nial consiste nuna acumuladura avolumada de palinos que sostienen una taza bien terminada de raigaños y frebes como alambres, a un altor de 6 a 30 m nun árbol. Ponen 3 ó 4 güevos nos meses de febreru a xunetu de color gris con fines chiscadures café per toos llaos.
Los adultos críen en forma cooperativa (una pareya reproduzse y otros miembros del grupu asístenlos), Les críes son alimentaes polos adultos por 90 díes. Ye interesante anotar que los grupos faen niales ente seis y siete veces enantes de tener ésitu.
La incubación dura de 16 a 22 díes, y los pitucos permanecen nel nial mientres 20 a 45 díes.
Frecuenten carbes espinosos, los árboles na sabana, arbolíos cercanos a les cases y a lo llargo de cursos d'agua, y montes caducifolios y de galería.
Alcuéntrase-y dende'l suroeste de Méxicu (de Colima y Puebla escontra'l sur al traviés de Chiapas) hasta'l noroeste de Costa Rica.
Calyptocichla serina
El bulbul verde doráu (Calyptocichla serinus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pycnonotidae y del xéneru "Calyptocichla". Esti xéneru ye monotípicu yá que solo contién a esta especie.
Esta especie vive nel oeste de áfrica, sobremanera na República Democrática d'El Congu, onde ye bien común. 
Calyptomena whiteheadi
El Eurilaimo de Whitehead(Calyptomena whiteheadi) ye una especie d'ave na familia Eurylaimidae. Habita solo nos montes montanos del norte de Borneo. Ye'l miembru de mayor tamañu del xéneru "Calyptomena".
La so denominación fai honor al esplorador británicu John Whitehead (1860-1899) quien recueyo especímenes de fauna y flora en Borneo y otres partes del sudeste asiáticu.
Camarhynchus pallidus
El pinzón carpinteru, Camarhynchus pallidus, ye una especie d'ave nel grupu de pinzones de Darwin de la familia Thraupidae tangara. Los pinzones carpinteru tán bien estendíos nes Islles Galápago, dende'l nivel del mar hasta les altes elevaciones.
Algamó fama por cuenta de la so capacidá d'utilizar como ferramienta uno pequeña caña, un tarmu, o l'escayu d'un cactus. Esta ye utilizada pa compensar la so curtia llingua. Esta ave manipolia esta ferramienta pa remover de los árboles a les sos preses invertebraes como les canesbes. 
La mesma ferramienta puede ser utilizada munches vegaes en dellos árboles. Los científicos comprobaron que diches aves pueden encurtiar la pequeña caña o l'escayu de cactus coles mires de faela más afechiscu Los pinzones tamién puede tratar de dellos palos o escayos nun sitiu enantes d'atopar namá'l fayadizu y que puede llegar a estrayer la presa.Tamién pueden probar delles ramitos o escayos nun sitiu enantes d'atopar la indicada que pueda algamar y estrayer la so presa.
Mientres la estación ensuga'l Camarhynchus pallidus utiliza ferramientes mientres la metá del periodu de restola, coles que llogra hasta un 50% de les sos preses. Esto significa que llogren más alimentos pol usu de la ferramienta que los chimpancés, que son los primates non humanos más eficientes nel usu de ferramientes. Otru páxaru con una capacidá similar d'usu de ferramientes ye'l cuervu de Nueva Caledonia.
Camarhynchus parvulus
El pinzón pequeñu d'árbol (Camarhynchus parvulus) ye una especie d'ave nel grupu de pinzones de Darwin de la familia Thraupidae. Ye reinal de les Islles Galápago.
El so hábitat natural son los montes secos tropicales o subtropicales y carbes seques subtropicales o tropicales.
Camarhynchus psittacula
El pinzón grande d'árbol (Camarhynchus psittacula) ye una especie d'ave nel grupu de pinzones de Darwin de la familia "Thraupidae". Ye reinal de les Islles Galápago.
El so hábitat natural son los montes secos tropicales o subtropicales y montes montascosos húmedos tropicales o subtropicales.
Campephaga overa
El oruguero hombroamarillo (Campephaga overa) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae que vive n'África.
Mide alredor de 20 cm de llargu. Presenta un gran dimorfismu sexual nel color del so plumaxe. Los machos son totalmente negros, anque dalgunos tienen un llurdiu mariellu nos costazos, ente que les femes tien el cuerpu densamente llistáu en blancu y pardu oliváceo, coles plumes de les nales y cola negres con cantos mariellos. Amás tienen una ancha llista escura que crucia la so cara horizontalmente al traviés los sos güeyos.
Atopar nes sabanes y zones de carba del África austral y suroriental, distribuyíu per Angola, Botsuana, Burundi, Etiopía, Kenia, Malaui, Mozambique, Namibia, República Democrática d'El Congu, Ruanda, Somalia, Sudáfrica, Sudán del Sur, Suazilandia, Tanzania, Uganda, Zambia y Zimbabue.
Campephaga petiti
El oruguero de Petit (Campephaga petiti) ye una especie d'ave na familia Campephagidae.
Alcuéntrase en Angola, Camerún, El Congu, República Democrática d'El Congu, Gabón, Kenia, Nixeria, y Uganda.
Los sos hábitats naturales son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales o les viesques montiegues húmedes tropicales.
Campephaga phoenicea
El oruguero hombrorrojo ("Campephaga phoenicea") ye una especie d'ave na familia Campephagidae.
Alcuéntrase en Benín, Burkina Faso, Camerún, República Centroafricana, Chad, El Congu, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Eritrea, Etiopía, Gambia, Ghana, Guinea, Guinea-Bisáu, Kenia, Liberia, Malí, Mauritania, Niger, Nixeria, Senegal, Sierra Lleona, Sudán, Togu y Uganda.
Los sos hábitats naturales son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales y les sabanes seques.
Campephaga quiscalina
El oruguero purpúreo (Campephaga quiscalina) ye una especie d'ave na familia Campephagidae.
Alcuéntrase n'Angola, Benín, Camerún, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Guinea Ecuatorial, Gabón, Ghana, Guinea, Kenia, Liberia, Malí, Nixeria, Sierra Lleona, Sudán del Sur, Tanzania, Togu, Uganda y Zambia.
Los sos habitats naturales son los montes secos subtropicales o tropicales, montes baxos humedos subtropicales o tropicales, y les viesques montanes humedos subtropicales o tropicales.
Campicoloides bifasciatus
La calambiya sudafricana (Campicoloides bifasciatus) ye una especie d'ave paseriforme na familia Muscicapidae. Habita en pacionales secos de Lesothu, Sudáfrica y Suazilandia.
Campochaera sloetii
El oruguero doráu (Campochaera sloetii) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae endémica de Nueva Guinea. Ye la única especie del xéneru Campochaera.
El oruguero doráu mide unos 20 cm de llargu. El plumaxe del cuerpu de los machos ye de color mariellu intensu, cola cola y les nales negres, y un llurdiu tamién negru qu'ocupa la parte inferior de la cabeza y la cimera del pechu, y ta enmarcada penriba per una banda blanca. El so pileu ye gris y presenta una llista blanca nes nales. El so picu ye curtiu y negru. Les femes son d'un mariellu más apagáu con tonos verdosos nel mantu, y sustitúin por gris el negru de la cara y el pechu de los machos.
Alcuéntrase namái nes selves húmedes de tierres baxes de la isla de Nueva Guinea.
Camptostoma imberbe
El mosquerito imberbe (Camptostoma imberbe), tamién conocíu como mosquerito chillón o mosqueru llampiñu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae. 
Ye nativu de Belice, Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Hondures, Méxicu, Nicaragua y Estaos Xuníos. El so hábitat natural inclúi monte húmedu tropical y subtropical, sabana, carbes, güelgaes y desiertos. 
Camptostoma obsoletum
El mosquerito xiblador ("Camptostoma obsoletum") ye una especie d'ave de la familia "Camptostoma", que s'atopa dende Costa Rica hasta'l norte d'Arxentina.
Vive n'arbolees abiertes, sabanes arbolaes, carbes, cultivos avisiegos y ambientes urbanos con dalguna arborización, hasta los 750 m de altitú.
Mide 9,5 a 11,5 cm y pesa 7,5 g. La corona ye ye de color oliva opacu, según el restu de la rexón cimera. Presenta un copete despelucado buxu. La ceya ye blanca abuxada. El aníu ocular ye angostu y blancu. Les nales son fuscas con barres alares y marxes de les secundaries de color amarellentáu claru o blanques. La cola ye fusca y tien la punta angosta blancucia. El gargüelu ye blanca opaca. El restu de la rexón inferior ye mariellu maciu, con un llixeru matiz oliva nel pechu. Les pates son negres. El picu ye curtiu, coritu na parte cimera y la punta y anaranxáu na base.
Caza insectos y otros invertebraos y aliméntase tamién de frutos, especialmente de bayes de la familia de les lorantacees.
El so nial ye esféricu con materiales vexetales, que tien una entrada llateral y cuelga firmemente de les cañes, a un altor de 5 a 27 m. La fema pon 2 güevos blancos, con punto color canela.
Campylorhamphus falcularius
El picoguadaña piquinegro (Campylorhamphus falcularius), tamién denomináu picapalo de picu negru y picapalo escuru, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive en Suramérica.
Ye endémica nel nordés d'Arxentina, sudeste de Brasil, esti de Paraguái. Los sos hábitats naturales son les selves húmedes tropicales y subtropicales.
Campylorhamphus procurvoides
El picoguadaña amazónicu (Campylorhamphus procurvoides), tamién denomináu gadañeru puntiáu y trepador picu de focete, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive en Suramérica.
Alcuéntrase en Brasil, Colombia, Ecuador, la Guayana francesa, Guyana, Perú, Surinam y Venezuela.
Los sos hábitats naturales son les selves húmedes tropicales de rexones baxes.
Campylorhamphus pusillus
El picoguadaña andín (Campylorhamphus pusillus), tamién denomináu picu de sable cabecioscuro, gadañeru estriáu, picoguadaña piquipardo y trepador picu de focete, ye una especie d'ave paseriforme de la familia "Furnariidae", que s'atopa en Colombia, Costa Rica, Ecuador, Panamá, Perú y Venezuela.
Viven nel nel sotobosque o na parte baxa del dosel del monte húmedu trupu, principalmente en terrenes ondulaos, ente los 300 y 2.100 m de altitú.
El picoguadaña andín mide de 22 a 24 cm de llargor y pesa en promediu 40 g. El so picu delgao y curvo, tien 51 mm llargu; ye de color cuernu parduzu, cola base del maxilar fusca. Presenta corona y nuca de color coritu, con llistes crema; los llaos de la cabeza llucen más vultable'l rayáu coritu y crema; l'envés y les coberteras de les nales castañu templáu con fines llistes anteaes a lo llargo del raquis de les plumes. La grupa y les coberteras supracaudales son de color ablondu escuru y les nales ablondes y la cola castañes. El cazu y el gargüelu son de color ante fondu con llistes de color marrón fusco grueses; el restu de la rexón inferior ye marrón oliváceo, más claru na rexón posterior. La parte anterior del pescuezu y el pechu presenten un llistáu crema delgáu que s'esmorez hasta sumir nel banduyu. Les pates son de color oliva.
Aliméntase d'insectos y arañes y de los sos güevos. Busca alimentu escargatando col so picu, dacuando faciendo parte a bandaes mistes con otres especies.
Forma pareya. Constrúi un nial que mide aprosimao 36 por 43 cm. La fema pon güevos de 21,5 por 17 cm que son guariaos por 18 díes. Los pichones permanecen nel nial por 14 díes.
Campylorhamphus trochilirostris
El picoguadaña piquirrojo, picapalo coloriáu, trepador picu de gaxarte o gadañeru acoloratáu (Campylorhamphus trochilirostris) ye una especie d'ave paseriforme de la familia "Dendrocolaptinae", que s'atopa en Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Panamá, Paraguái, Perú y Venezuela.
Vive nel monte de galería; tierra firme y zones inundables del monte o cercanes a los regueros y caños; sabanes, zarráus y caatinges arbolaos, preferentemente a menos de 1 300 msnm y siempres per debaxo de 2.000 m de altitú.
El picoguadaña piquirrojo mide de 24 a 28 cm de llargor. El so picu ye llargu, curvado y de color acoloratáu. L'envés ye de color castañu acoloratáu ablondu y el banduyu castañu acaneláu. El gargüelu y la cabeza tán cubiertes de rayes color castañu y blanques.
Aliméntase d'insectos y d'otros invertebraos, qu'atopa escargatando nos tueros y cañes de los árboles.
Ye un ave solitaria y solamente forma pareya mientres la dómina de apareamiento y crianza. Constrúi un nial nun cuévanu de dalgún árbol. La fema pon y los guara conjuntamente col machu, que tamién participa de l'alimentación de los pitucos.
Campylorhynchus brunneicapillus
El cucarachero desértico (Campylorhynchus brunneicapillus) tamién conocíu como matraca del desiertu, matraca desértica o mura desértica, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Troglodytidae nativa del suroeste d'Estaos Xuníos y el norte de Méxicu. Ye l'ave estatal de Arizona.
Ye un ave de rexones grebes y puede ser atopada de cutiu en redol a plantes de yucca, mezquite o saguaro. Añera nun cactus o delles vegaes nel furacu d'un saguaro, el so nial va tar protexíu por escayos de cactus, una choya o les fueyes d'una yuca.
Reconócense 8 subespecies:
Campylorhynchus fasciatus
El cucarachero ondeado (Campylorhynchus fasciatus), tamién conocíu como cerrica ondeado o mura franjeada, ye una especie d'ave paseriforme na familia Troglodytidae nativa de Ecuador y Perú.
Campylorhynchus griseus
El cucarachero chupahuevos, cucarachero currucuchú o chuchafría (Campylorhynchus griseus) ye una especie d'ave suramericana del xéneru "Campylorhynchus". Puebla les zones de carba en Colombia, Venezuela, Guyana y parte de Brasil. Aliméntase d'insectos y de los sos güevos, los que busca ente los tueros aprovechando la so llongura picu; tamién puede inxerir arácnidos.
Campylorhynchus jocosus
La matraca de la Balses o mura balseña (Campylorhynchus jocosus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Troglodytidae. Ye reinal de Méxicu. El so hábitat natural son les zones de carba tropical y subtropical.
Campylorhynchus rufinucha
La mura de nuca ablonda o matraquita nuquirrufa (Campylorhynchus rufinucha) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Troglodytidae. Mide unos 17 cm. La so área de distribución estiéndese dende'l centru de Méxicu hasta Costa Rica.
Campylorhynchus turdinus
El cucarachero turdino (Campylorhynchus turdinus), tamién denomináu cucarachero mierlu (Colombia), mura grande (Arxentina, Paraguái), mura (Bolivia), mura tordu, catatau (Brasil) o nicolau (Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Campylorhynchus" qu'integra la familia Troglodytidae. Habita en América del Sur. 
Como suxure'l so nome común y científicu, el so tamañu y la coloración aseméyase vagamente a la d'un tordu, anque la impresión xeneral que da na vida ye bien distinta y nun se paez por completu a un malvís.
Mide 20,5 cm. Ye un cucarachero grande, abondo distinguíu y que nun ye simpátrico con nengún de los sos conxéneres. La cabeza y el mantu son marrón-buxu. Les nales y la parte cimera de la cola son de color marrón opacu con trupos llurdios coritos. Les partes inferiores blanques tán bien enllordiaes d'un color escuru, sacante nel gargüelu. Polo xeneral amuesa una ceya ablancazada distintiva y la cola relativamente llarga comúnmente caltiense delladiada. El picu llixeramente curvu ye relativamente llargu, y, pa un cucarachero, anchu. El iris ye de color ámbare opacu, de color marrón o café.
Los exemplares de la subespecie "C. t. unicolor" son más claros, más grises y muncho más uniformes. La subespecie, "C. t. turdinus", asemeyar a "C. t. hypostictus" tantu en preferencia d'hábitat como na morfoloxía.
Distribúise per Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Paraguái y Perú.
Polo xeneral vive en grupos familiares d'hasta 6 a 8 aves, que saltitan y esguilen la ramasca a altor variable. Acostuma ser coraxosu y munches vegaes ye vistu ente la xamasca d'árboles y parrotales en sedes de faciendes. Nun s'acomuñar a bandaes mistes.
Aliméntase principalmente d'insectos, pero tamién de materia vexetal y pequeños invertebraos. De normal aliméntase en pareyes o pequeños grupos.
Consta que puede construyir la so nial esféricu, con entrada llateral, sobre'l nial de "Phacellodomus rufifrons" o que pueden agospialo n'árboles tomaos por formigues mordedores como estratexa defensiva.
El so cantar ye potente y musical, oyíu con frecuencia, munches vegaes en dúo; polo xeneral inclúi frases rítmiques y repitíes como “chucadadu, cho, cho” y “chuc-chu-chu”. La pareya canta en dúo, enchiendo los gargüelos. Tol grupu realiza allaríes colectives, y, dacuando, esiben les nales argutes, ximelgándoles n'interesaes exhibiciones.
La especie "C. turdinus" describióse per primer vegada pol naturalista alemán Maximilian zu Wied-Neuwied en 1821 sol nome científicu "Opetiorhynchus turdinus"; localidad tipo «Catolé, Badea, Brasil».
Delles vegaes ye considerada conespecífica con "Campylorhynchus albobrunneus", pero tienen vocalizaciones totalmente distintes. La subespecie propuesta "aenigmaticus" (del suroeste de Colombia) más apocayá, delles vegaes incluyida col presente; probablemente seya una forma híbrida.
Reconócense 3 subespecies cola so correspondiente distribución xeográfica:
Campylorhynchus zonatus
La mura d'envés franjeado (Campylorhynchus zonatus), tamién conocida como cucarachero barrado o matraca barrada tropical, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Troglodytidae, residente de América Central y el noroeste de Suramérica.
La so área de distribución inclúi Méxicu, Belice, Guatemala, El Salvador, Hondures, Nicaragua, Costa Rica, Panamá, Colombia y Ecuador.
Ye residente del centro-sur de la mariña del golfu de México hasta'l noroeste d'Ecuador. Distribuyir en cinco árees disyuntas: la rexón central ta nel sur d'América Central, en Costa Rica y nel norte de Panamá. Les demás dos rexones son el norte de Colombia, axacente a Panamá, y el noroeste d'Ecuador a 800 km al sur.
Prefier les tierres baxes y les fasteres de montes dende'l nivel del mar hasta 1700 m d'altitú. Habita monte abiertu, carbes, montes de segunda crecedera y xardinos de cases. Asocede principalmente nes aguaes caribeñes de les cadenes montascoses d'América Central. 
L'ave adultu mide 16,5 cm de llargu y pesa 29 g. Tien una corona de color marrón-gris, una nuca de color negru, y el restu de les partes cimeres y la cola son fuertemente barreteaos de negru, leonado y blancu. El pechu y el gargüelu son de color blancu enllordiáu de negru, y el banduyu ye de color canela. Nes aves xuveniles, les partes cimeres son más opacos y les partes inferiores son ablancazáu o beige.
Constrúi un nial esféricu, con una entrada llateral ancha, nun árbol o parrotal ente 2 y 30 m d'altor, de cutiu escondíu metanes bromelies. La fema pon ente trés y cinco güevos blancos ensin marques o llixeramente enllordiaes de marrón. Solo la fema guara los güevos mientres aprosimao dos selmanes. Los pitucos abandonen el nial dempués d'otros dos selmanes. Mientres tol añu dempués de la cría, les aves xuveniles y los sos padres pasen la nueche xuntos en niales de cuartu, como les utilizaes pa la cría.
Cantorchilus griseus
El cucarachero gris o mura gris (Cantorchilus griseus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Troglodytidae que vive en América del Sur.
Atopar nes selves del oeste del tao d'Amazones en Brasil y zones fronterices de Perú.
Paecer al cerrica criollu pero les sos partes cimeros son de color gris.
Cantorchilus guarayanus
El cucarachero del Guarayos, mura de pecho crema o mura pechu ocre (Cantorchilus guarayanus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Troglodytidae, que s'atopa en Bolivia, Brasil y Paraguái.
Vive nos cantos del monte, nel monte de galería y el pantanal, acomuñáu con concentraciones de palmes "Scheelea", per debaxo de los 400 m de altitú.
Mide 13 a 14 cm de llargor. El color del so plumaxe bazcuya de la castañal al ablondu percima y el del pechu del ante al ocre. Les sos zanques, banduyu y lladrales son ablondos y tien barres negres nes nales y la cola. Tien llistes superciliares y el gargüelu son de color crema y nes mexelles presenta rayes blanques y marrón escuro.
Cantorchilus leucotis
El cucarachero pechihabano (Cantorchilus leucotis), tamién denomináu cucarachero anteado, cerrica pechihabano, mura banduyu coloráu y mura d'envés leonado, ye una especie d'ave de la familia Troglodytidae que vive en América del Sur.
En promediu mide 14,2 cm y pesa 15,5 g. El so plumaxe ye principalmente castañu. Tien una llista superciliar blanca prominente, mexelles blancucies con llinies negres; gargüelu blancu, pechu color ante, lladrales y rexón infracaudal acanelaos, banduyu blancuciu. Les sos nales y cola son castañes con llinies fines negres.
La subespecie "C. l. zuliensis" presenta'l plumaxe escuru en tol cuerpu, ente que "C. l. hypoleucus" tien el plumaxe de les parte cimeres castañal pálida buxu y el de les partes inferiores blancuciu.
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, la Guayana francesa, Guyana, Panamá, Perú, Surinam y Venezuela.
Vive ente les carbes de parrotales nos cantos de los montes, a lo llargo de regueru, en bosque de galería o cerca de banzaos, barraqueres y manglares, a menos de 950 m de altitú.
Aliméntase d'insectos que busca ente la vexetación enrevesosa.
Constrúi nuna caña sobre l'agua un nial de fibres, de forma esférica, con entrada llateral que nel so interior ye asemeyáu a una cesta fonda. La fema pon de 2 a 3 güevos blancos con puntos marrón y lila. 
Cantorchilus longirostris
El cucarachero piquilargo o mura de picu llargu (Cantorchilus lonxirostris) ye una especie d'ave paseriformes de la familia Troglodytidae endémica de Brasil.
El so hábitat natural ye la Viesca atlántica del este de Brasil, extendíendose dende Ceará hasta Santa Catarina.
Cantorchilus modestus
La mura modesta (Cantorchilus modestus), tamién conocida como chivirín modestu o cucarachero modestu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Troglodytidae. Na actualidá pertenez al xéneru "Cantorchilus", enantes al xéneru "Thryothorus".
Ye nativu de Méxicu, Belice, Guatemala, El Salvador, Hondures, Nicaragua, Costa Rica y Panamá. El so hábitat natural ye'l monte tropical y subtropical.
Cantorchilus nigricapillus
El soterrey castañu, cucarachero riberanu, charralero cabecinegro, cerrica cabecipinto o mura de cabeza negra ("Cantorchilus nigricapillus") ye una especie d'ave de la familia "Troglodytidae", que s'atopa en Colombia, Costa Rica, Ecuador, Nicaragua y Panamá.
Vive nes carbes a lo llargo de quebraes o llagunes y n'árees montiegues y cantos del monte, per debaxo de los 1.000 m de altitú. 
En promediu mide 14,5 cm de llargor y pesa 14 g. El plumaxe ye castañu acoloratáu ablondu, fondu nes partes cimeres, más pálidu per debaxo. La corona, frente y mexelles son negres, con llurdios blancos qu'oldeen na área loreal, los párpagos y los auriculares. Presenta llista malar blanca enmarcada con negru y gargüelu blancu. Les nales, la cola y les coberteras infracaudales tienen un abondosu barreteado negru. L'iris ye castañu. La mexella ye negra, el quexal ye gris claro con punta negra. Les pates son fuscas.
Aliméntase d'insectos y arañes que busca ente la xamasca, les refugayes colgantes de les cañes o'l marayu de bejucos.
Constrúi, con material vexetal, un nial sobre la horqueta d'una caña a un altor de 2 a 5 m del suelu, con forma de retorta, col so tubu d'entrada curtiu. La fema pon 2 a 3 güevos blancos, con mancha color castañu acoloratáu.
Capsiempis flaveola
El mosquerito mariellu (Capsiempis flaveola), tamién denomináu tiranuelo o tiranolete mariellu, mosqueta de ceya mariella y atrapamoscas mariellu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae que vive en Centru y Suramérica, dende Nicaragua hasta'l nordés d'Arxentina y el sureste de Brasil. Ye l'únicu miembru del xéneru "Capsiempis", la so taxonomía foi inestable y nel pasáu allugóse siquier n'otros trés xéneros.
El mosquerito mariellu mide ente 10,5 y 11,4 cm de llargu, y pesa alredor de 8 g. Tien un picu finu que na so forma paecer al de los pequeños vireos o les reinitas. El so partes cimeros son de color verde oliva y les sos partes inferiores son de color mariellu intensu. Tien llistes superciliares ablancazaes o de color mariellu maciu. Les nales y la cola son de color pardu coritu con plumes con finos estremos mariellos y presenten dos llistes amarellentaes nes nales. Dambos sexos tienen una apariencia similar, anque los xuveniles son más parduzos nes partes cimeres y la so partes marielles son más pálides. 
La so llamada consiste nun llixeru "piwik" y el so cantar, que suelen realizar por pareyes, ye un rítmicu "pii-tic-kiik". Esisten ciertes variaciones xeográfiques tantu nos trinos como na apariencia.
La so área de distribución estender por Suramérica y América central. Ta presente en Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Costa Rica, Ecuador, Guayana francesa, Guyana, Nicaragua, Panamá, Paraguái Perú, Surinam y Venezuela. Esta especie alcuéntrase nes zones de carba, los marxes de los montes y los calces de ríos, la vexetación secundaria trupa y les camperes arbustivos o les escamplaes.
Los mosqueritos mariellos son páxaros activos que suelen trate por pareyes o en grupos familiares alimentándose d'insectos, arañes y pequeñes bagues. Suelen atrapar les sos preses ente les fueyes de los árboles.
Constrúin niales en forma de concu con fibres vexetales y briznas de fierva, forraos per fora con mofu. Asitiar a altores ente los 2–7 m nos árboles, parrotales y maizales. La puesta suel constar de dos güevos blancos, de normal ensin marques o con llixos pardu acolorataes clares.
Cardellina canadensis
La reinita canadiense, chipe de collar (Cardellina canadensis) enantes conocida como "Wilsonia canadensis", ye una especie de aves del orde de los Passeriformes y la familia de los parúlidos. Añera en Nortemérica y envierna principalmente nel norte de Suramérica.
Mide ente 12 y 13 cm de llargor. Hai un llixeru dimorfismu sexual nos adultos. Los machos tienen la mayor parte de la cabeza y les partes dorsales son de color gris; el gargüelu y la mayor parte de les partes ventrales son marielles. Tienen aníos oculares blancos, según un pequeñu llurdiu mariellu na zona loreal cimera, ente qu'hai llurdios negros na zona loreal inferior y la zona auricular inferior; les plumes cobertoras inferiores de la cola son blanques; la parte frontera de la corona y la frente presenta pequeñes rayes negres. Ye diagnóstica la presencia d'un collar de rayes escures nel pechu.
Habita montes trupos, húmedos y semihúmedos, a baxes o medianes altitúes. Alcuéntrase en montes canadienses al este de les Predreses y n'árees montiegues del nordés de los Estaos Xuníos. Constrúin un nial en forma de taza sobre'l suelu, en montículos de mofu Sphagnum, en toconos d'árboles o restos de madera.
Migra al norte de Suramérica —Colombia, Ecuador, Perú, Brasil— , anque tamién hai rexistros n'América Central. Nel sur d'Estaos Xuníos, México, la mayor parte de Centroamérica y les Antilles ye una especie transitoria. Hai dos rexistros d'aves errantes n'Europa (Islandia ya Irlanda).
Aliméntase principalmente d'insectos, sobre la vexetación, nel suelu, o nel vuelu. Pel hibiernu formen grupos cuando s'alimenten.
Cardellina rubra
La reinita colorada (Cardellina rubra), tamién conocida como chipe coloráu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae. Ye un pequeñu ave reinal de les tierres altes de Méxicu al norte del istmu de Tehuantepec. Ta estrechamente rellacionada con "Cardellina versicolor" del sur de México y Guatemala, con quien forma una superespecie. Conócense trés subespecies que viven en poblaciones dixuntes y que difieren principalmente nel color de enllordiar auricular y nel rellumu y tonu del plumaxe corporal. L'ave adultu ye de color coloráu brillante, con una enllordia auricular blanca o gris, dependiendo de la subespecie. Les aves xuveniles son de color marrón, con una enllordia auricular ablancazada y dos barras alares pálides.
Ye un ave insectívoru, qu'espiga insectos y otros invertebraos principalmente nel sotobosque. La cría produzse típicamente ente febreru y mayu. La fema pon 3–4 güevos nun nial esféricu que constrúi nel suelu. Anque solo la fema guara los güevos, dambos padres ocupar d'alimentar les críes y remover los sacos fecales del nial. Los xuveniles abandonen el nial dientro de 10–11 díes de la incubación.
Foi descrita per primer vegada en 1827 pol naturalista William John Swainson quién asignó la especie al xéneru "Setophaga". A lo llargo del siguiente mediu sieglu, otros naturalistes treslladóse a "Cardellina", al pie de la reinita rosada, al xéneru "Basileuterus", según a los xéneros del Vieyu Mundu "Silvia" y "Parus". En 1873, los naturalistes Philip Sclater Lutley y Osbert Salvin treslladaron la especie al xéneru "Ergaticus", onde permaneció mientres más d'un sieglu.
Reconócense tres subespecies, que la so apariencia solo difier llixeramente:
Forma una superespecie con "Cardellina versicolor", que la so área de distribución componer de Chiapas y Guatemala. A pesar de tener una distribución dixunta y plumaxes distintos, los dos especies consideráronse dacuando como conespecífiques. Per otru llau, hubo tamién hubo delles propuestes d'estremar la reinita colorada en dos especies, una con una enllordia auricular gris escuru nel norte ("C" melanauris) y otra con una enllordia auricular blanca nel sur ("C. rubra").
El nome común de la reinita colorada ye una referencia evidente a'l color del so plumaxe. El nome de xéneru "Cardellina", vien del italianu y ye el diminutivu de "cardella", un nome rexonal pal xilgueru. El so nome específicu, "rubra", ye latin pa "coloráu".
Ye un pequeñu ave paseriforme con un llargor de 12,5-13,5 cm, y un pesu de 7,6 a 8,7 g. El plumaxe de l'ave adultu ye de color coloráu, con una enllordia auricular blanca o gris escuru (dependiendo de la subespecie) a cada llau de la cabeza. Les sos nales y la so cola son llixeramente más escures y bordiaes de colloráu-rosado. Les sos pates son de color carne, según la so picu que tien una punta escura. Les plumes d'esta especie contienen alcaloides, que producen un sabor desagradable y pa los seres humanos resúlta-yos incomestible.
L'ave xuvenil tien un plumaxe rosado-marrón con una enllordia auricular blanca. Les sos nales y cola más son más escures son bordiaes de color rosado-canela. Les nales tienen dos barras con un tonu más pálidu.
La reinita colorada tien delles llamaes comunes, incluyendo una alta y delgáu "tsii" y un "psiit" más fuerte.
El so canto ye un amiestu de trinos curtios y gorjeos más ricos, entrepolaos con chipes agudos. A diferencia d'otres especies na mesma zona, tiende a cantar namái mientres les hores de la mañana mientres la temporada de cría; independientemente de la temporada, nun canta con tiempu borrinosu, ya inclusive mengua la frecuencia de les sos llamaes.
Ye reinal de les tierres altes de México, al norte del istmu de Tehuantepec y distribúyese en trés poblaciones dixuntes: dende'l suroeste de Chihuahua hasta'l norte de Nayarit, dende'l sur de Jalisco y el sur d'Hidalgo hasta Oaxaca, y dende Guerrero hasta'l sur de Oaxaca na Sierra Madre del Sur. Ye abondo común les fasteres interior y axacente, onde asocede n'elevaciones que van dende 1800 hasta 3900 msnm. Ye un migrante altitudinal qu'habita los más altos montes húmedos o semihúmedo de pinu, pinu-carbayu y abetu na dómina de reproducción y baxa a elevaciones menores, de cutiu nos montes de carbayu, nel iviernu. Ye una de les aves pequeñes más comunes nel so hábitat montiegu, namái superada por "Regulus satrapa" nun estudiu realizáu en montes d'abetu, y la tercera más común en montes de carbayos y coníferes n'otru estudiu.
Anque hai un informe que la especie fuera rexistráu en Texas nel sieglu XIX, nun se da muncha credibilidá al allugamientu rexistráu, y nun esisten pruebes sólides de qu'asocediera ellí.
Cardellina rubrifrons
La reinita carirroja (Cardellina rubrifrons), tamién conocíu como chipe cara colorada, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae mesmu de América Central y Norteamérica. Nun tien subespecies reconocíes.
Ye nativu de Hondures, El Salvador, Guatemala, Méxicu y Estaos Xuníos. El so hábitat natural componer de monte montano subtropical y tropical.
Cardinalis cardinalis
El cardenal norteño (Cardinalis cardinalis), tamién conocíu como cardenal coloráu o a cencielles cardenal, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cardinalidae que vive en Centru y Norteamérica. Habita dende'l sur de Canadá hasta'l norte de Guatemala y Belice, pasando pela parte oriental de los Estaos Xuníos dende Maine hasta Texas y por Méxicu. Puede atopáse-y en montes, xardín y banzaos.
El cardenal norteño ye un páxaru cantor de tamañu mediu con un llargor corporal de 21-23 cm. Tien un distintivu penachu y una mázcara na cara que ye negra nel machu y gris na fema. Presenta dimorfismu sexual na so coloración; el plumaxe del machu ye coloráu brillante, ente que el de la fema ye d'un tonu opacu qu'entemez coloráu y café. El cardenal norteño ye predominantemente granívoru, pero tamién s'alimenta d'insectos y fruta. El machu tien un comportamientu territorial, delimitando el so territoriu col so cantar. Como parte del so cortexu, el machu alimenta a la fema de picu a picu con granes. Producir de 2 a 4 puestes per añu, caúna d'ente 3 y 4 güevos. Dalguna vegada esta especie foi apreciada como mascota, pero la so vienta como páxaru de xaula alcuéntrase prohibida nos Estaos Xuníos dende 1918.
El cardenal norteño ye una de los trés especies incluyíes dientro del xéneru "Cardinalis" (xuntu col cardenal pardu y el cardenal bermeyón) que pertenez a la familia Cardinalidae, que ta conformada por páxaros qu'habiten tantu n'América del Norte y América del Sur.
El cardenal foi una de les munches especies descrites orixinalmente por Linneo na so obra del sieglu XIX, "Systema Naturae". Primeramente incluyóse nel xéneru "Loxia", que contién a los piquituertos. En 1838, foi treslladáu al xéneru "Cardinalis" y recibió el nome científicu "Cardinalis virginianus", que significa "cardenal de Virginia". En 1918, el so nome científicu camudó a "Richmondena cardinalis" n'honor a Charles Wallace Richmond, un ornitólogu estaunidense, y en 1983 foi modificáu de nuevu, pol actual "Cardinalis cardinalis", camudando'l nome vulgar a "cardenal coloráu" o "cardenal norteño" pa evitar tracamundios coles otres siete especies denominaes cardenales.
El so nome vulgar, según el científicu, faen referencia a los cardenales de la Ilesia Católica, quien usen distintives prendes de color coloráu. El términu "norteño" nel nome vulgar referir a la so distribución, pos ye l'únicu cardenal qu'habita nel Hemisferiu Norte.
El cardenal norteño cuenta con 19 subespecies:
El cardenal norteño ye un ave de tamañu mediu que'l so cuerpu mide ente 21 y 23 cm, tien una valumbu de 25 a 31 cm, y pesa aprosimao 45 g. El machu ye llixeramente más grande que la fema, y tien un plumaxe de color coloráu carmesí brillosu, más opacu nel llombu y nes nales, pero escarez d'él na cara, onde tien una "mázcara" de color negru na zona que va dende los güeyos hasta la parte cimera del pechu. La fema ye de color beige con tonalidaes grises y cafés y llixeramente acolorataes nes nales, el penachu y la cola, siendo la so mázcara ente gris y negra y menos definida que la del machu. Dambos sexos tienen prominentes penachos y fuertes picos de color coral brillosu y forma cónica. Los exemplares nuevos, tanto machos como femes, amuesen un plumaxe similar al de les femes adultes hasta'l primera seronda de la so vida, dómina en que lo camuden pa dexar que-yos creza'l plumaxe d'adultu. Los mozos son cafés na parte cimera y cafés acolorataos na parte inferior, con penachu, frente, nales y cola de color coloráu lladriyu, ente que les pates y les garres son d'una tonalidá café-rosa escura y el iris de los güeyos ye de color café.
El color del plumaxe de los machos producir unos pigmentos carotenoides presentes na so dieta. La coloración ye producida tantu por pigmentos coloraos como por pigmentos carotenoides mariellos. El machu tien l'habilidá de metabolizar pigmentos carotenoides pa crear la pigmentación del plumaxe d'un color distintu al del pigmentu inxeríu, polo que cuando los machos aliméntense namái de pigmentos mariellos, volver de color coloráu maciu, en llugar de volvese mariellos.
El cardenal coloráu ye abondosu nel este de los Estaos Xuníos dende l'estáu de Maine hasta Texas y en Canadá nes provincies de Ontario, Quebec y Nueva Escocia. La so área de distribución estender escontra l'oeste escontra la frontera ente Estaos Xuníos y México y escontra el sur al traviés de la zona costera oriental de Méxicu pasando pol Istmu de Tehuantepec y llegando hasta'l norte de Guatemala, Belice y Venezuela. Foi introducíu nes Bermudes en 1700. Tamién foi introducíu en Hawaii y el sur de California. Na Península Ibérica citóse como especie ocasional potencialmente invasora
El so hábitat natural son los montes, los xardinos y los banzaos. Esta ave mora permanentemente na so área de distribución, esto ye, nun ye ave migratoria, anque puede treslladase a otros sitios pa refugar el clima estremu o si la comida arralez.
El cardenal coloráu ye un ave territorial. El machu canta con un xiblíu fuerte y claro dende la copa d'un árbol o otru puntu eleváu pa delimitar el so territoriu. Puede escorrer y afrellar a otros machos qu'ingresen al so territoriu. El cardenal norteño apriende los sos cantares, y como resultáu los cantares varien regionalmente. Ye capaz d'estremar fácilmente'l sexu d'otru cardenal norteño que s'atope cantando tan solo pol so cantar. Dambos sexos canten patrones de cantares claros, que son repitíos delles vegaes, y dempués varien.
El cardenal coloráu tien una señal d'alerta distintivo, un rápidu soníu metálicu que suena como 'chip'. Esta alerta suelse dar cuando un depredador averar al nial, con cuenta d'alverti-y a la fema y a los pitucos. En dellos casos tamién producen una serie de notes agudes. La frecuencia y el volume d'estes notes amonten en proporción a l'amenaza.
Los cardenales norteños son amenaciaos por una gran variedá de depredadores nativos de Norteamérica. Ente ellos tán el azor de Cooper, el paniega testarudo, el paniega real, la esguil gris, el búho chicu y el autillo oriental. El depredadores de los pitucos y los güevos inclúin a la falsa coral, la culiebra corredora, la pega azul, la esguil foín, la esguil coloráu y la esguil llistáu del oriente.
La dieta del cardenal norteño consiste principalmente (más del 90%) en granes de yerbes, granos y frutes. Aliméntase de lo qu'atopa nel suelu y busca la so comida mientres da saltos na tierra al traviés d'árboles o parrotales. Tamién come escarabayos, billorios, saltapraos, cascoxos, frutos y bagues monteses, maíz, avena, granes de xirasol, les flores y la corteza de llameres, y bebe la cazumbre de los maples al traviés de fuexos fechos por chupasavias, un exemplu de comensalismo. Mientres el branu, amuesa preferencia por granes a les que se-yos puede quitar el pulgu fácilmente, pero ye menos selectivu mientres l'iviernu, cuando la comida ye escasa. El cardenal norteño tamién s'alimenta d'insectos y alimenta a los mozos casi puramente con insectos.
Los cardenales empareyaos con frecuencia viaxen xuntos, y n'ocasiones canten xuntos enantes d'empezar a añerar. Mientres el cortexu tamién pueden presentar un comportamientu afeutivu onde'l machu recueye alimentu y llevar a la fema, alimentándola de picu a picu. Si'l apareamiento ye esitosu, esta práctica puede siguir a lo llargo del periodu d'incubación.
La fema constrúi un nial nun sitiu bien ocultu dientro d'un parrotal trupu o un árbol non bien alto, a un altor d'ente 1 y 3 m del suelu. El nial fabricar con ramillas delgaes, tires de corteza y yerba, forráu tamién con yerba o otres fibres vexetales. Los güevos son blancos, con un llixeru tinte verde, azul o café, y tán marcaos con llurdios grises, cafés o lavanda que son más grandes alredor del estremu más anchu. El cascarón ye llisu y llixeramente brillosu. Cada puesta componer d'ente 3 y 4 güevos. Los güevos miden aprosimao 1 x 0,75 pulgaes. La fema xeneralmente guara los güevos, anque rares vegaes el machu guara por curtios periodos. La incubación dura de 12 a 13 díes. Les plumes empiecen a crecer a los pitucos 10-11 díes dempués de la nacencia. Cada añu los padres críen dos, trés o dacuando cuatro niaraes. El machu curia y alimenta a los pitucos mientres la fema guara la siguiente puesta.
El cardenal selvaxe más llonxevu rexistráu vivió siquier 15 años y 9 meses, anque un exemplar criáu en cautiverio llegó a vivir 28,5 años. La tasa añal de supervivencia de los cardenales norteños adultos envaloróse en 60-65%, sicasí, al igual que n'otros páxaros, l'alta mortalidá de los exemplares nuevos implica qu'el so periodu de vida promedio ye de tan solo 1 añu.
El cardenal norteño pue ser topáu n'árees residenciales a lo llargo de la so zona de distribución. Los observadores d'aves atraer utilizando comederos con granes, particularmente de xirasol. Anque hai ciertu discutiniu alredor de l'alimentación d'aves, una medría nesta práctica per parte de los humanos xeneralmente foi benéficu pa esta especie. Alcuéntrase clasificada como una especie "Non amenazada" na Llista Colorada de la IUCN. Tien una área de distribución global envalorada de 5.800.000 km² y una población global que se piensa ye d'alredor de 100 000 000 exemplares. La población aparentemente permanez estable y nun crució l'estragal pa ser considerada una especie amenazada, pa lo que se riquir un amenorgamientu de más del 30 % en diez años o tres generaciones. Dalguna vegada aprecióse-y como mascota por cuenta d'el so color brilloso y distintivo cantar. Nos Estaos Xuníos, esta especie recibe proteición llegal especial gracies al "Migratory Bird Treaty Act" de 1918, que tamién prohibe la so vienta como páxaru de xaula. Tamién s'atopa protexíu pola Convención pa la Protección d'Aves Migratories de Canadá. Ye illegal tomar, matar o tener cardenales norteños, y la violación de la llei ye punible por una multa d'hasta $15 000 dólares estaunidenses y encarcelamientu d'hasta seis meses.
Nos Estaos Xuníos, el cardenal norteño ye la mascota de dellos equipos deportivos. En deportes profesionales, ye la mascota de los St. Louis Cardinals de la Lliga Nacional de béisbol, y de los Arizona Cardinals de la National Football League de fútbol americanu. En deportes universitarios, ye la mascota de delles universidaes, incluyendo la Universidá de Louisville, la Universidá Estatal de Nueva York en Plattsburgh, la Universidá Estatal Ball, la Universidá Estatal de Illinois, la Universidá Estatal de Iowa, la Universidá Católica d'América, la Universidá Wesleyana, la Universidá Xesuita Wheeling y Saint John Fisher College. En Venezuela representa al equipu Cardenales de Lara de la lliga de béisbol profesional. Amás ye l'ave estatal de Carolina del Norte, Virginia Occidental, Ohio, Illinois, Indiana, Kentucky y Virginia. Consecuentemente, ye l'ave estatal de más estaos naquel país.
Cardinalis phoeniceus
El cardenal bermeyu (Cardinalis phoeniceus) ye una especie d'ave de la familia de los cardenales (Cardinalidae). Ye reinal de Colombia y de Venezuela.
El so hábitat natural son arbustales subtropicales y tropicales secos. Ye un ave reinal de La Guajira y la mariña greba de Venezuela.
Mide 18,5 a 19 cm. Tien una cresta allargao y acoloratao. El plumaxe del machu ye predominantemente colloráu con cantos escuros nes nales. La fema presenta envés de color gris arenosu, matices acolorataos na cola, y les partes inferiores predominantemente de color ocre.
Cardinalis sinuatus
El cardenal pardu o cardenal desértico (Cardinalis sinuatus) una especie d'ave paseriforme de la familia que vive en Norteamérica. Ta clasificáu nel mesmu xéneru col cardenal coloráu y el cardenal bermeyu.
Ye principalmente una especie residente de Méxicu, pero alcuéntrase tamién nel sur de los Estaos Xuníos, nos estaos de Arizona, Nuevu México, y Texas. 
El machu ye de color gris y coloráu carmín. El color coloráu concentrar nel pechu, el gargüelu, la mázcara alredor de los güeyos y el picu, na cresta, en delles plumes de les nales y na base de la cola. El restu del cuerpu ye gris, más escuru nes nales y les plumes de la cola.
La fema ye parda abuxada, col llombu gris y dellos pequeños llurdios coloraos na cresta y les nales. Los machos xuveniles son similares a les femes, pero col picu escuru.
Carduelis ambigua
Carduelis ambigua o Verderón de cabeza negra ye una especie de Verderón perteneciente a la familia Fringillidae.
Pue atopase en China, Laos, Myanmar, Tailandia, y Vietnam.
Los sos hábitats naturales son el monte secu subtropical o tropical y el carba secu subtropical o tropical.
Carduelis atrata
El negrín de Bolivia o lúgano iberoamericanu negru (Carduelis atrata), tamién llamáu chayñita o ch'ayñita (Bolivia), negrucu (Arxentina), xilgueru negru (Chile) y xilguerín (Perú); ye un ave que vive na Puna (altiplanu andín), un sitiu caracterizáu por ser desértico y tar a gran altitú.
El machu adultu estremar por el color negru bien escuru y el mariellu bien intenso, ente que la fema ye más clara y el color mariellu alcuéntrase más estendíu pol banduyu.
En casu de tener dulda del sexu, puede tomase al páxaru cola mano y estender una de les sos nales; na fema la franxa alar mariella ten de ser estrecha y nel machu ancha. Adicionalmente, ayuda da-y una vuelta pa velo per debaxo; na fema pueden vese unes plumes marielles esvalixaes, dende'l banduyu escontra'l pechu y nel machu, el color negru escuru ye continuu. Amás, los machos suelen alzar les plumes de la cabeza, como una cresta.
El sexu puede pescudase coyer cola mano y soplándo-y la cloaca; el machu tener un pocu escontra fuera, del tamañu d'un granu d'arroz, más o menos, y la fema tener arrondada. La importancia d'estremar ente machos y femes anicia nel momentu de la compra porque s'acostuma soltar les femes cuando son prindaes, yá que al nun cantar nun tienen nengún valor na xaula.
Los xuveniles son de color negru ceniza y la so picu, la franxa alar y el baxu banduyu de color mariellu anaranxáu.
Estrémense fácilmente de los adultos porque tienen una doble llinia de plumitas motudes de color mariellu anaranxáu nos costazos.
La filoxenia xenética molecular (y el so parentescu y apaición na Tierra) foi yá establecida xuntu coles consecuencies evolutives por Antonio Arnaiz-Villena et al. Tamién s'estableció que la especie parental ye'l Carduelis notata, un ave norteamericano y perteneciente a una de los trés radiaciones de Carduelis norteamericanes.
Ye fácil reparar un grupu de trés o cuatro que se posen nun llugar visible como un cable d'electricidá y depués coles sos llamaes y cantares atraer a otros aportando a más numberosos. Asina permanecen un ratu xuntos y de sópitu alcen el vuelu escontra otru llugar.
Busca ambientes soleyeros y secos, l'agua persistente oblíga-y a abandonar los llugares de nidificación.
El so hábitat natural en Perú y Bolivia son los altos pandos y pandoriales andinos ("la Puna"), ente 3.500 y 4.500 msnm, caracterizada por pindios, con roques y yerba, chiscaes de parrotales.
En Arequipa (Perú) pueden atopase xilguerinos a partir de los 2.600 msnm.
En Arxentina, onde vive a una altitú entendida ente 2.000 y 3.000 msnm, ye localmente abondosa. En Chile alcuéntrase-y nel altu cordal de la zona norte, zones de puna, cerca de regueros, en fondalaes arbustives y con árboles, dende 3.500 a 4.800 msnm.
P'afaese a la relativa escasez de osíxenu del aire del Altiplanu, la so sangre contién mayor númberu de glóbulos coloraos qu'otros páxaros que viven en tierres baxes, lo que garantiza la oxixenación de les sos texíos.
Viven nun ambiente con muncho vientu, con temperatures máximes de + 20 y - 22 °C. Por ello, el so organismu ta afechu a grandes fluctuaciones día-noche de 20 °C de temperatura. El problema de la temperatura nun-y resulta un inconveniente; el problema básicu constituyir la escasez del alimentu y los llugares fayadizos pa nidificar.
Hai dos factores principales que determinen la so distribución xeográfica: la orografía accidentada del Cordal de Los Andes, qu'actúa como barrera natural, y la climatoloxía, que vien determinada pola corriente de "El Neñu".
De resultes de la gran diversidá d'altitúes esistentes na so hábitat y la variadísima climatoloxía a que se ve sometíu, puede afirmase que ye un páxaru nómada pero que caltién poblaciones sedentaries en determinaos llugares.
En Arequipa emigren pel hibiernu, porque nesa dómina'l clima tórnase de lo más fríu, con temperatures per debaxo de los cero graos centígraos. Pola Corriente de El Neñu, hai grandes cambeos de temperatura, díes calorosos y nueches fríes, de 14 °C como temperatura mínimo, a 8 °C, y con agua. En Puno, nel mes de xunetu, cuando se soporten unes fuertes nevaes y una baxada na temperatura d'hasta - 17 °C, ye cuando los xilguerinos sumen. Lo más probable ye que se camuden a zones menos fríes, por Bolivia, parte d'Arxentina y Chile, porque nesta dómina, que l'iviernu ye más reciu y tou cubrir de nieve, nun se-yos ve polos sos llugares habituales; nunos díes, al empezar a ameyorar la temperatura, ellos vuelven apaecer.
Na dómina de la collecha de la quínua, lleguen a Bolivia en gran cantidá, tantu del llau peruanu, como del chilenu y del norte arxentín, a mediaos d'agostu y entrando na primavera, qu'empieza'l 21 de setiembre. El so migración en tou esti territoriu ye esporádica, dende'l norte d'Arxentina hasta Bolivia, por cuntar con un terrén llanu-altiplánico. Les bandaes mover d'un sector a otru, a la busca de comida abondosa y llugares apropiaos pa criar, por ello podría consideráse-yos nómades. La esplicación ta en qu'en Perú, Chile, Bolivia y Arxentina los climes y les estaciones son distintos pero non demasiáu porque hai hores adelantraes; ye por eso qu'emigren en tou esti territoriu. Per otru llau, en Bolivia, hai páxaros autóctonos que nun emigren porque disponen de los trés zones onde viven: el valle, el altiplanu y el trópicu.
Na rexón más austral del so hábitat (ciudá de Mendoza y na provincia de San Juan), nun son sedentarios. Lleguen nel mes de payares a añerar y migren al norte en bandaes, nel mes de marzu. Nes ciudaes de Salta y Jujuy asitiaes nel norte arxentín, sí son sedentarios.
Según datos llograos por diversu fontes, abarruntar de la esistencia de delles races, estremaes por traces morfolóxiques:
En "C. atrata" en llibertá, esisten diferencies, dalgunos son de mayor tamañu y hai unos con colores más tenues qu'otros y tamién se ven negros tintos.
El xilguerín peruanu ye poconín grande que la chayñita boliviana y tien la cabeza llixeramente más arrondada. La chayñita tien la cabeza esplanada y unes pequeñes pintes marielles nes comisuras del picu (non les de too pichón, sinón, l'adultu) pa veles hai que coyer cola mano.
En Copacabana, zona del llagu Titicaca asitiada nel llau bolivianu, príndense los xilguerinos de mayor tamañu.
El chilenu, con un llargor de 15 cm, ye'l de mayor tamañu, según indícase na páxina web Aves chilenes: xilgueru negru. Datu que nun resulta estrañu al comprobase, en delles ocasiones, la esistencia de dalgún exemplar destacable, ente les partíes de negrinos d'importación que lleguen a España.
Toles midíes son en mm, menos el cuerpu que ye en cm. Tomar de la siguiente forma:
Ye fácil velo y escuchalo en dómina de celu posáu nun alambre de la lluz o n'otru llugar bien visible. Lo más común ye oyer les notes de contactu qu'emite una bandada en vuelu “knot”-“knot”-“knot”. Posaos suelen emitir una nota nasal d'alarma, si siéntense descubiertos “chío” y otra qu'emiten de normal cuando se mueven “suit”-“suit”. Tienen la nota d'agresividá característica, similar a la de los xilgueros europeos pa echar del so llau a un rival.
En cautividá repara un tipu de cantar lento, nidiu y melódicu de notes variaes encadenaes nuna frase, y otru cantar rápido, siguíu y fuerte realizáu coles nales baxes qu'emplega nel cortexu de la fema.
Amuesa especial predilección por determinaes plantes de granes, de tamañu bien pequeñu y natives, como la quínua ("Chenopodium quinoa" Will), el zurrón bolivianu ("Thlaspi arvense"), el llantén ("Plantago major" L.), el nabu montés ("Brassica campestris"), la cañigua ("Chenopodium pallidicaule" Aellen), la chilca mamil ("Baccharis polifolia" Griseb) les especies arxentines de Baccharis, la chillihua ("Festuca dolichofila") y la quihuicha ("Amaranthus caudatus").
La quínua o quinoa, ye un granu bien importante na so dieta pol altu conteníu de proteínes que contién. La kañiwa o cañigua, grana perrápidu y comer con munches ganes, ye una planta que tien como una guedeya d'onde se prinden pa comer les granes.
La mostacilla, grana de nabu montés, ye de color negru, pequeña y redondita; al arrincar la planta de la tierra, el raigañu ye de la forma d'un nabu allargáu, d'ende'l so nome. Ye una planta d'unos 30 cm a 40 cm, de fueyes pequeñes y flores de color mariellu. Da unes pequeñes vainas onde tán les granes en fila india. Los xilgueros comer abriendo les vainas col picu y nun esperen a que s'ensuguen; comer nel matu.
La chilca mamil ye una planta que comen con avidez. Prácticamente si nun hai chilca ye difícil qu'haya negrucos. Tien un penachu blancu qu'ellos desarmen pa sacar una grana similar al abisín nel so interior.
Esti trabayu, realizáu col exame de les granes conteníes nel buche de 23 exemplares prindaos en Puno, ye indicativu de que la so alimentación ta basada na kañiwa ("Chenopodium pallidicaude", Aellen) y na mostacilla ("Brassica campestris") anque varia según la estación del añu.
Darréu dempués del periodu de les agües, col florecimientu de les plantes compuestes, empecípiase la reproducción.
En Puno (Perú) viven con dellos graos centígraos baxo cero, temperatura a la qu'ellos tán avezaos. En primavera, xube un pocu y al aumentar les hores de lluz solar ye cuando empiecen a entrar en celu y a criar hasta fines del branu.
Nel norte de Perú puede atopáse-y añerando nos montes de Polilepis, una planta de la familia de les Bromeliacees de 8 a 10 m d'altor, conocida como quenoas polos peruanos, a una altitú ente 4.000-4.500 msnm. Mientres el día, la temperatura algama los 38 °C y pela nueche dellos graos baxo cero; el mugor del ambiente ye desértica, menos del 30 %.
Na ciudá de Mendoza (Arxentina) les bandaes lleguen pal mes de payares a reproducise y emigren de regresu al Norte cola pichonada nos meses de marzu a abril.
Añeren colonialmente, cada pareya ocupa'l so pequeñu territoriu cercanu. Les temperatures que se soporten na dómina de cría son máximes de 17 °C al mediudía, polo que les críes tienen de tar protexíes del fríu.
En La Serena (Chile) lleguen en primavera, pero aprosimao a 3.500 msnm, reprodúcense una vegada, y depués vuelven escontra'l Norte. A principios de seronda, fines de marzu, dellos llabradores ver nos cuetos con más parrotales.
Escueyen tantu los árboles (pinos, llameres siberianes) como les cases abandonaes.
El nial ta asitiáu a altores bien desemeyaos. La so construcción ye bien esmerada, especialmente en cuanto respecta al revestimiento internu, que ye entretejido con peluses vexetales.
Los pitucos nacen dempués de dos selmanes de incubación y abandonen el nial ente los 16 y 18 díes. Alimentar con granes inmadures.
Carduelis atriceps
El xilgueru corona negra (Carduelis atriceps), tamién conocíu como xilgueru capirotado ye una especie d'ave paseriforme de la familia Fringillidae. Pue atopase en Guatemala y Méxicu.
Los sos hábitats naturales son el monte húmedu montano tropical o subtropical y carbes. Nun tien subespecies reconocíes.
El Carduelis atriceps definióse como un lúgano abuxáu, con un capirote negru. Sicasí, otres formes verdes identificáronse tamién como C.atriceps, pero aparentemente son "morfos" verdes de Carduelis pinus
Carduelis barbata
El cabecita negra austral, xilgueru o lúgano iberoamericanu de cazu negru (Carduelis barbata) ye un páxaru de la familia de los Fringillidae.
Mide ente los 13 a 14 cm de llargor.
El machu tien la parte cimera de la cabeza y el gargüelu de color negru. El llombu mariellu verdosa escura con llistes negres. El pechu, banduyu y obispillo son mariellu intensu. 
Les plumes de les nales son negres con una franxa mariella; les plumes de la cola son negres con cantos mariellos. El picu ye bastante gruesu y de color gris. 
La fema escarez d'el color negru del machu y pueden estremase dos fases de plumaxe, la mariella y la gris pero en dambes les partes inferiores xeneralmente son abuxaes.
Bien activu.
En Chile dende Atacama hasta la isla Grande de Tierra del Fueu.
Nel oeste d'Arxentina dende Neuquén hasta Tierra del Fueu y Islles Malvines.
Dende la zona costera hasta los 1.500 m.
N'escamplaes de los montes, zones de carbes y campos cultivaos. Nun-y asusta la presencia humana, frecuentando en primavera los campos cultivaos, güertos y xardinos cercanos de les cases de poblaos. Anque si siente peligru, la bandada vuela a lo alto del árbol más próximu hasta que torna la tranquilidá.
Nes Islles Malvines gústen-y les praderíes con gran densidá de "Poa flabellata" o llugares con plantíos d'árboles o parrotales espinosos como la retama ("Ulex spp.").
Alcuéntrase-y en grupos de 10, 15 ó 20 individuos, inclusive 60 pel hibiernu en bandaes ruidoses.
Aliméntase de les granes de los árboles del ñire o haya antártica ("Nothofagus antarctica"), de les araucarias ("Araucaria araucana") y de los maitenes ("Maytenus boaria").
Anque la so dieta componer de granes de les plantes pertenecientes a les families Asteraceae, Brassicaceae, Chenopodiaceae y Solanaceae busca con preferencia semilla de "Camelina microcarpa" y de "Sisymbrium spp.", tamién come inseutos de los siguientes ordes: Diptera, canesbes, Hemiptera (Psylidae) y Homoptera (Aphidae). Ta resultando una ayuda importante nel control de la plaga de la poliyess ("Rhyacionia buoliana") nos plantíos de pinos mozos al utilizalo como alimentu pa les críes.
Desenvolver ente setiembre y avientu. Meses enantes, dempués d'un iviernu nidiu.
La fema constrúi'l so nial na bifurcación d'una caña d'árbol a poco altor o nun parrotal ente los pacionales. Tien forma de taza, utiliza fibres vexetales, mofu y l'interior rellenar con clines, plumes y llana.
La postura ye de 3 a 6 güevos celeste bien claro casi blancos, llisos o con pintes café non bien vultables, de 18 x 13 mm. Fai trés puestes al añu.
Carduelis cannabina
El pardín, pardal o pardiellu (Carduelis cannabina) ye una especie pequeña d'ave paseriforme de la familia de los frinxílidos (Fringillidae).
L'ave áfita n'Europa, oeste d'Asia, norte d'África. Ye parcialmente residente, pero munchos páxaros del este y del norte migren más al sur o camúdense a les mariñes. 
Tierres abiertes con trupes carbes favorecen la cría. Constrúi los sos ñeros nun matu, poniendo 4 a 7 güevos. 
Pue volar en bandaes grandes fora de la estación de procreación, dacuando entemecida con otros frinxílidos, tales como'l pardín prietu ("Carduelis flavirostris"), en mariñes y barraqueres salines. Aliméntase de granes. 
Ye un páxaru delgáu con una cola llarga. Les partes esternes son pardes, el cogorote ye daqué blancuciu y el picu ye gris. El machu pel branu tien la nuca gris, parches coloraos na tiesta y pechu coloráu. 
Les femes y los mozos nun tienen el colloráu y debaxo tienen blancu, col pechu bien polencu. El cantar tien trinos rápidos y píos.
El so nome científicu fai referencia la so afición a les granes de "cáñamu".
El pardín ta na Llista colorada d'especies amenazaes, llistada nel Reinu Xuníu Biodiversity Action Plan como de prioridá. Les poblaciones britániques amenórguense, lo que s'atribúi a la medría del usu de yerbicides, p'afarar carbes agresives.
Carduelis carduelis
El xilgueru (Carduelis carduelis) ye un ave paseriforme perteneciente a la familia de los frinxílidos. Ye común nel Paleárticu occidental, tanto n'Europa como nel Norte d'África y parte d'Asia occidental. Ye un ave granívora, alimentándose de granes de xirasol, trigu, dellos inseutos na estación de cría y sobremanera de les granes de los cardos. Dende tiempos antiguos ye criáu en cautividá por cuenta del so allegre cantar, que ta compuestu por trinos paecíos a los de los canarios, pero con un toque de montés.
Presenta un llargor de 12-13,5 cm, una valumbu de 21-25,5 cm, un pesu de 14-19 g. y una llonxevidá de 8-10 años (en cautividá)
El xilgueru presenta una cabeza tricolor con mázcara facial colorada y nales negres con franxa mariella.
El plumaxe adultu carauterízase por una cabeza bien distintiva y conspicua, con aspeutu tricolor, mázcara facial colorada, y dibuxu cefálicu blancu y negru. El picu ye típicu y afechu a la so alimentación. Cónicu, espodáu, afiláu, de color pálidu. Per otra parte, el cuerpu na parte anterior ye ablancazáu, bordiáu d'ocre, ente que la parte posterior marronácea. Les ales bien distintives y conspicues, tantu cola ave posada, como en vuelu. Negra, con ancha franxa alar mariella; llurdios blancos na punta de les rémixe de tamañu variable, en función de la gastadura. La cola ye negra, escotada, presentando rectrices con puntes blanques.
El plumaxe xuvenil presenten ales idéntiques a los adultos, una cabeza y cuerpu gris pardu uniforme y xaspiáu. Garra'l típicu dibuxu cefálicu tricolor tres la primer muda parcial na seronda. Esisten tamién plumaxes entemedios, que son indistinguible del adultu sacante cola ave en mano, y nesi casu, dependiendo de la dómina y el ciclu de muda, apreciar por rémixes, cobertoras alares y rectrices.
El machu y la fema son bien asemeyaos, malapenes esiste dimorfismu sexual. Cola ave na mano, o bien en condiciones d'observación bien favorables, el machu presenta mayor cantidá de colloráu na cara, y plumillas nasales xeneralmente más escures. La variación estacional ye inesistente, sicasí, la gastadura progresiva del plumaxe, amenorga (ya inclusive esanicia) les puntes blanques de rémixes y rectrices, recuperándoles tres la muda completa postnupcial.
Por cuenta de la so cabeza tricolor, y a la so conspicua coloración alar, resulta inconfundible con otres especies. Los exemplares xuveniles pueden inducir a ciertu tracamundiu con femes y neñones d'otros frinxílidos marronáceos, pero namái en casu de que la observación nun incluya la nala.
El xilgueru distribúise a lo llargo del paleárticu occidental. Suel afincar en llindes de montes, sotos, campos, zones agrícoles, parques, xardinos, güertos, frutaledas y, polo xeneral cualquier zona herbal, cuantimás si esiste bayura de cardos (alimentu predilectu de la especie); la clave ye presencia mínima d'arboláu. Cría ensin dificultaes en pueblos y ciudaes.
Amuesa predileición por ambientes calorosos, siendo menos frecuente atopálu a midida que aumenta l'altitú. Foi citáu nos Alpes suizos a 2.400 m d'altitú; nos Pirineos catalanes a 2.000 m, y en Sierra Nevada a 1.850 m.
En migración resulta ubicuu. Pel iviernu tamién frecuenta desiertos y otres zones abiertes anque nun tean arbolíos.
De normal suelen criar dos vegaes mientres un añu. La primera puesta empieza a mediaos de marzu o principiu d'abril. La segunda puesta realízase de siguío de la primera. Raramente se producen tres puestes.
La puesta consta de 5-6 güevos de color blancu con finos llixos acolorataos. La incubación dura 12-13 díes, periodu nel que con frecuencia'l machu alimenta a la so pareya nel ñeru. El ñeru, construyíu casi puramente pola fema, tien forma de copa ya instálase nes forquetes de les cañes más altes de dellos árboles o parrotales.
Los pitucos, que son ñerícolos, abandonen el ñeru ya independícense de los padres a los 15 díes aprosimao, algamen el plumaxe definitivu tres la muda serondiega.
El xilgueru pórtase como parcialmente migradora. Les poblaciones nortices migren al sur; los cuarteles d'iviernu asítiense na zona mediterránea. Les poblaciones meridionales pueden ser sedentaries, errantes, ya inclusive migradores escontra'l norte d'África. La migración ye diurna, en grupos más o menos numberosos. El pasu migratoriu ye enllargáu; el gruesu de la migración serondiega produzse ente setiembre y payares; el de la primavera tien llugar ente febreru y mayu.
En rexones como España considérase un migrador parcial, recibiendo invertantes procedentes de Centroeuropa; el pasu serondiegu produzse sobremanera n'ochobre y payares, y la vuelta trescurre ente marzu y mayu.
Los individuos ibéricos paecen abandonar mayoritariamente munches de les sos localidaes de cría pa movese al norte d'África, dando llugar a una espectacular concentración serondiega nel estrechu de Xibraltar, onde resulta ser el frinxílidu más abondosu en migración al xunise con migradores más nortizos; nesti sentíu citáronse peraltes densidaes al sur de Cádiz del orde de 65 aves/10 hai.
La especie ta estremada en dos grupos mayores ("carduelis" y "caniceps") y cada grupu contempla delles races, asolapándose la so distribución nes zones estremeres.
El grupu "caniceps" propúnxose como especie distinta.
Linnaeus clasificó la especie como "Fringilla carduelis".
Genéticamente definióse la especie parental esistente del xilgueru (Carduelis carduelis). Ye'l Carduelis citrinella que probablemente dio llugar a estos xilgueros eurasiáticos nes islles del Mediterraneu, na llamada Crisis Mesiniense, cuando'l mar Mediterraneu atopábase casi secu y yera un conxuntu de charcos salinos de mayor o menor fondura.
Carduelis chloris
El verderón (Carduelis chloris) que la so nueva nomenclatura ye (Chloris chloris) (sinonimia) ye un pequeñu páxaru cantor del orde de los Passeriformes y de la familia Fringillidae (como los pinzones). Ye una especie común na Península Ibérica.
Mide de 13 a 15 cm de llargu. El machu ye de color verde amarellentáu, con llamativos llurdios mariellos nes nales y cola. La fema ye de color más apagáu y tienen tonos marrón castañal na parte posterior, y los llurdios de les sos nales y cola son de color mariellu maciu.
El "C. chloris" (forma nominal) alcuéntrase per toa Europa de Norte a Sur.
Introdúxose n'Arxentina, Uruguái, Nueva Zelanda y Australia.
Esisten tres subespecies catalogaes:
El so cantar ye bastante articuláu y entepola delles notes típiques de llamada "cho-roro, chi-ri-ri, chuing-chuing", cuando tán en grupu emiten un "chuiit" de tonu más eleváu que los pinpines nasal, que paez como si fuera producíu por una inspiración forzada. Asonsaña tamién los cantares d'otres aves.
El so picu curtiu y cónicu ye lo suficientemente poderosu p'abrir granes grandes y dures. Granes de ceberes, tomaes namái cuando estes s'esprenden de la espiga; granes d'árboles: sámares de llamera ("Ulmus minor"), tilal ("Tilia spp.") y fresnu ("Tecoma mariella"), piñones; bagues como les de texu ("Taxus baccata"), artu ("Rubus ulmifolius") y artuganciu ("Rosa canina"); inseutos, ente los que cúntense áfidos, formigues, escarabayos y tamién arañes. En delles ocasiones taramia los biltos d'árboles frutales, pero raramente hasta'l puntu de constituyir una plaga. Na seronda visita los viñeos y frutales pa comer fruta maduro.
Naquelles zones de vexetación escasa y pocu trupa abellúgase nos pinares, que constitúin quiciabes el so hábitat orixinal. En tolos demás llugares alcuéntrase-y pela redolada de cases, xardinos y granxes, permaneciendo ausente de los llugares más remotos del campu. A finales del branu, arrexúntase en grandes bandaes, qu'abeyen per pelos campos llabraos y silos en busca del granu cayíu y granes de plantes monteses, especialmente aquelles qu'espolleten en terrén cultiváu.
Cuando apuerta'l mes de marzu'l machu alterna'l so xiblíu inspiráu con un vuelu ascendente dende la caña en que se posa y una especie de suspensión nel aire per mediu d'aleteos seles, a la manera de les caparines o esperteyos, darréu de garllar. Esta aición constitúi la parte principal de la so exhibición galantiadora.
Cría nes arbolees y parrotales tupíos de les zones habitaes, parques, xardinos, güertos, frutales y nos cipreses de los campusantos y toles viesques y fileres d'árboles del ámbitu rural. Tiende a añerar en grupos. Por regla xeneral, el ñeru aveza a construyilu nuna sebe o parrotal verde con raigones finos, mofu y llana; revístilu de raigaños, pelos, o plumes. Los güevos, de 4 a 6, pónenlos en mayu; el so color varia ente'l blancu puercu y l'azul verdosu con llurdies pardes, acolorataes o violacees, y les sos dimensiones son de 19 por 12 mm. Namái la fema guaria,mientres dos selmanes; entrín y non, aliméntala'l machu que permanez inmóvil dende un posaderu cercanu. Depués dambos, una vegada nacíes les críes, aliméntenlos mientres 13-16 díes por regurxitación d'inseutos y de granes estrapaes. Piden alimentu a los sos padres con un «duil-duil» interminable. Cuando la fema se dispón a faer otru nial, el padre tien que quedase namái al cargu d'elles hasta que consigan l'alimentu por sigo mesmes. Cuando adquieren les sos primeres plumes, permanecen al pie de los sos padres, formando un grupu familiar bien xuníu. Faen dos puestes añales, dacuando trés.
Carduelis chloris en cautividá
El verderón común (Carduelis chloris) ye un pequeñu páxaru cantor del orde de los Passeriformes y de la familia Fringillidae (como los pinzones). Ye una especie común na Península ibérica.
Nun sé sabe con exactitú cuando empezó la cría en cautividá d'esti frinxílidu pero envalórase que yá se criaba enantes de la década de 1960 en Europa, especialmente en Inglaterra.
Una pareya precisa siquier una xaula d'un metro de llargor o mayor. Nun ye bonu agospialos nun espaciu más amenorgáu porque pueden apaecer problemes d'agresividá ente ellos. La voladera ye más recomendable porque inclusive puede ponese un machu con dos femes coles mesmes.
Empieza a mediaos de febreru, dixébrase-yos con una rejilla divisoria por que vaigan conociéndose. En marzu quita la rejilla, pero si nun se lleven perbién vuelve dixebráse-yos ya inténtase de nuevu a xuntalos pasaes dos selmanes. Nel momentu que la fema solicite alimentu al machu y ésti ufiertar apúrrese-yos un nial y material por que lo rellenen. El nial asitiar nun estremu del frontal de la xaula camufláu por fuera con plantes de plásticu. Utilicen filos de sacu d'arpillera d'unos 10 cm de llargor y terminar de rellenar con pelo de cabra principalmente. Si hubiera ocasión, sería bien útil da-yos el material d'un nial atopáu na naturaleza pero col precuru de fervelo pa esaniciar cualquier parásitu y depués dexalo ensugar al sol. La puesta ye de 4 a 5 güevos. Nun ye necesariu reemplazalos por otros de plásticu porque ella empieza a guaralos al poner l'últimu güevu. Pueden dase situaciones d'agresividá del machu en que los ruempa.
Los pitucos nacen a los 13 díes y abandonen el nial a los 14-15 díes pero dacuando tornen de nuevu a dormir. Cinco díes más tarde vuelve asitiáse-yos la rejilla de separación dexando la pareya a un llau con un nuevu nial y a les críes nel otru llau. Elles van siguir pidiendo l'alimentu a los sos padres y nun van sufrir agresiones per parte del machu o que la fema arrínque-yos les plumes. Cumplíos 30 díes d'edá sácase-yos definitivamente de la xaula. Convien arrexuntalos por edaes, en grupos de cinco o seis, en voladeras espacioses.
A base de un bonu amiestu de granes según la dómina del añu. Complementar con fruta o verdura una o dos veces per selmana.
fruta o verdura día si y día non. Pasta de cría seca entemecida con granes granaes los díes alternos.
Añedir güevu cocíu al amiestu de pasta de cría seca con granes granaes.
granes granaes alternando con otra pasta de cría seca con güevu cocíu, yema, clara y pulgu. Una fueya de llechuga peles mañanes y una rodaja de mazana peles tardes.
Pastia de cría seca con granes granaes alternando con otra con pasta seco ensin agregos.
Carduelis citrinella
El verderón serranu (antes Serinus citrinella y agora Carduelis citrinella), ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los frinxílidos (Fringillidae), que se distribúi pelos montes de la Europa central y meridional. Nun ta amenazada y la so población mundial cifrar ente 500.000 y 640.000 exemplares.
Primeramente atribuyíu al xéneru "Serinus" pero darréu propúnxose'l so treslláu, en base a estudios de filoxenia molecular, a "Carduelis". Inda los distintos autores nun tán d'alcuerdu sobre en que xéneru tien d'allugase. "Serinus corsicanus" o "Carduelis corsicana", que se distribúi por Córcega y Cerdeña yera enantes considerada parte d'esta especie.
El machu en branu, de color verde amarellentáu nel pechu, tien un envés verde de tonalidá más apagada. El so tamañu, pequeñu, ye d'aprosimao 12 cm de llargor, 19 de valumbu y pesa en redol a 14 g.
Trátase d'una ave gregaria, qu'apaez frecuentemente nel suelu o en árboles, alimentándose de granes. El so vuelu, llixeru y rápido, tien ondulaciones brengoses. Nidifica de mayu a xunetu poniendo 4 güevos nuna o dos niaraes. El nial ta tapizáu de yerba y pelusa vexetal. La so distribución ye europea (norte de España, sur de Francia y Alpes). Amuesa preferencia poles viesques de monte, especialmente de fayes, pinos y abetos.
Arnaiz-Villena, A.; Álvarez-Teyáu, M.; Ruiz-del Valle, V.; García-de-la Torre, C.; Varela, P.; Reciu, M. J.; Ferre. S. & Martínez-Laso, J. (1998): Phylogeny and rapid Northern and Southern Hemisphere speciation of goldfinches during the Miocene and Pliocene Epochs. Cellular and Molecular Life Sciences 54: 1031–1041
Carduelis corsicana
El verderón corsu (Serinus leucopygius) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Fringillidae.
Carduelis crassirostris
Carduelis crassirostris o lúgano iberoamericanu de picu gruesu ye una especie d'ave americana de la familia Fringillidae.
Pue atopase en Arxentina, Bolivia, Chile, y Perú, Uruguái
Los sos hábitats naturales son los montes húmedes tropicales o subtropicales y carba tropical o subtropical de gran altitú.
Carduelis dominicensis
Carduelis dominicensis ye una especie d'ave de la familia Fringillidae. Pue atopase na República Dominicana y Haití. El so hábitat natural son los montes húmedes y los montes altamente degradaos.
La filoxenia foi determinada por Antonio Arnaiz-Villena et al.
El "Carduelis atriceps" resultó de la mesma familia xenética qu'esti fringilido y que'l "Carduelis pinus"
Carduelis flammea
El pardín de baberu (Carduelis flammea) ye un ave paseriforme de la familia Fringillidae. Tuvo d'antiguo nel xéneru "Acanthis" xunto a "Carduelis cannabina" y "Carduelis flavirostris", pero los sos más estrechos parientes son los Fringillidae (Arnaiz-Villena "et al.", 2001). Ellos tendríen d'incluyise nel xéneru "Carduelis", pero poles sos adautaciones y bioxeografía son daqué peculiares evolutivamente, y ye meyor reinstalalos en "Acanthis", sacante los pardinos. Hai bastantes diferencies ente les (Seutin "et al.", 1995) formes de pardinos que tendríen de considerase dende una a cinco especies (Knox, 1988). Los estudios recién (Herremans, 1990; Sangster "et al.", 2002) ayuden a tener tres especies, pero entá nun ye definitivo.
Mide aprosimao 12,5 cm de llargor. La parte cimera del so cuerpu ye de color pardu buxu con bandes más escures. El gargüelu y la zona alta del pechu son d'un tonu daqué rosáu, los lladrales presenten una coloración rosa amarellentáu con llistes negres y el banduyu ye ablancazáu; la frente y el mentón son coloraos y na cabeza disponse un llurdiu del mesmu color anque más intensu. Dellos llurdios negros distribúinse percima y debaxo'l picu.
L'área de distribución del pardín de baberu estiéndese pel norte d'Europa, Asia y América. Dacuando alcuéntrase-y más al sur como migrador ocasional. Habita en zones montiegues, tundres y montes, cuantimás d'abedurios, coníferes, omeros, sauces y enebros.
Xeneralmente añera sobre coníferes, abedurios, omeros o sauces. El ñeru tien forma de copa y suel tar construyíu de palinos, pequeñes cañes, raigaños, liquen y plumes, y nel so interior deposítense unos 4 o 5 güevos, anque en delles oportunidaes son namái 3 y n'otres algamen los 7. Éstos guárialos la fema mientres 10 a 13 díes aprosimao. Les críes son alimentaes por dambos proxenitores y al cabu de 11 a 14 díes dende la eclosión, abandonen el ñeru. El pardín de baberu fai una o dos puestes añales.
Aliméntase principalmente de granes (n'especial d'abeduriu y umeru) pero dacuando consume tamién insectos. Ye un ave diurna.
Carduelis flavirostris
El pardín prietu (Carduelis flavirostris) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los frinxílidos (Fringillidae).
Les aves añeren nel norte d'Europa y traviesen Asia central. Ye parcialmente residente, pero munchos migren más al sur, o camúdense a les mariñes. 
Les árees desarbolaes de turberes son les meyores pa la so cría. Constrúin el so ñeru en carbes, poniendo 4 a 7 güevos.
Esta especie forma grandes bandaes fora de la estación de procreación, dacuando entemecida con otros frinxílidos en mariñes y barraqueres salines. Aliméntase de granes.
Ye asemeyáu en tamañu y forma al pardín ("Carduelis cannabina"), pero falta'l parche coloráu na cabeza y la forma en qu'amuesen el pechu por esa especie y polos pardinos. Ye pardu con prietu enriba, con rosáu na parte trasera. Les partes internes blancuciu, saltáu con pardu. El picu cónicu ye mariellu pel iviernu y gris pel branu.
Carduelis hornemanni
El pardillo del Árticu o pardillo de Hornemann (Carduelis hornemanni) ye una especie d'ave de la familia Fringillidae. Hai dos subspecies, el "C. h. hornemanni" en Groenlandia y partes estremeros de Canadá, y el "C. h. exilipes", que se da na tundra del norte; Norteamérica (onde se conoz como "Hoary Redpoll") y Eurasia.
La raza de Groenlandia ye más grande y pálida, anque dambes subespecies son pálides con pequeños picos, enveses blancos y de normal con tonos más mariellos que grises y marrones nel so plumaxe. La fema tien un pechu, envés y llaterales más rayaos, pero sigue siendo pálida.
Carduelis lawrencei
El xilgueru de Lawrence o pardillo de Lawrence (Carduelis lawrencei) ye una pequeña especie d'ave de la familia Fringillidae.
Ye un ave d'errática distribución, que s'atopa en California y Baxa California y, pel hibiernu, nel suroeste de los Estaos Xuníos y el noroeste de Méxicu.
Esti lúgano ye una de les especies parentales esistentes de los trés radiaciones evolutives norteamericanes de "Spinus"/"Carduelis". Ye'l padre evolutivu del xilgueru americanu ("Carduelis tristis") y del xilgueru aliblanco ("Carduelis psaltria"). Esti postreru estendióse hasta'l norte de Perú siguiendo'l cordal de los Andes.
Carduelis notata
El lúgano iberoamericanu de cabeza negra (Carduelis notata} ye una especie d'ave de la familia Fringillidae. Pue atopase en Belice, El Salvador, Guatemala, Hondures, Méxicu, y Nicaragua.
Los sos hábitats naturales son los montes húmedes tropicales o subtropicales y los montes altamente degradaos.
Esta especie ye considerada la parental esistente de la radiación evolutivo de los lúganos suramericanos
Esta lúgano ye una de les especies parentales de les 3 radiaciones evolutives norteamericanes de Spinus/Carduelis. Precisamente de la qu'estendió a América del Sur dempués de que se cerrara l'istmu de Panamá. Esto ye, sería la especie parental de los lúganos: atrata, crassirostris,spinescens, cucullata, yarrelli, magellanica, olivacea, xanthogastra y barbata y, amás, dellos otros.
Carduelis obsoleta
El camachuelo del desiertu (Carduelis obsoleta), ye un frinxílidu marrón de gran tamañu que s'atopa al sur de Eurasia. El so taxonomía ye confusa, y tamién foi asitiáu formalmente nos xéneros "Fringilla", "Bucanetes", "Rhodospiza" y "Rhodopechys".
Tien una valumbu media de 26 centímetros. Tien un robustu picu negru, nales rémixes y réctrices blanques y negres, y una banda arrosada en cada nala. La fema ye de colores más apagaos que'l machu, anque los exemplares adultos de dambos sexos tienen un patrón de color bien similar.
Convirtióse nun residente del desiertu, n'árees onde hai disponibilidad d'agua, pero tamién puede atopase en montes baxos, pequeñes llombes, y valles cultivables. Aliméntase de granes y dacuando insectos. Añera nos árboles en primavera, de normal en güertus d'árboles frutales, onde la fema guara de 4 a 6 güevos.
El "Carduelis obsoleta", ancestru común de los verderones, que son de les más antigües especies de frinxílidos, yá que apaecieron na tierra aprosimao fai 9 millones d'años. El común ancestru esistente de los verderones ye'l Carduelis obsoleta o Páxaru del desiertu, qu'agora habita nos desiertos asiáticos pero que podía habitar nos desiertos Africanos enantes. Esti frinxílidu con colores bien pálidos y una mázcara alredor de los güeyos bien similar a la del verderón común en dómina de cría, clasificábase como pariente del camachuelo trompeteru (Rhodopechys githaginea), pero comprobóse genéticamente que pertenez al xéneru Carduelis, especie parental de los verderones esistentes.
Carduelis olivacea
El lúgano oliváceo o lúgano iberoamericanu oliváceo (Carduelis olivacea) ye una especie d'ave de la familia Fringillidae.
Puede ser atopada nos siguientes países: Bolivia, Ecuador y Perú.
Los sos hábitats naturales son: rexones subtropicales o tropicales húmedes d'alta altitú y montes secundarios altamente degradaes.
Carduelis psaltria
El xilgueru aliblanco, xilgueru de Lesser, capina negra, chinchimbacal, chirulí, chisga, pardillo pequeñu o mozotillo de charral ("Carduelis psaltria") ye un pequeñu páxaru de la familia "Fringillidae" qu'habita en América. Ye pariente del xilgueru canariu y del xilgueru gris colos cualos conforma'l clado "Spinus" del xéneru "Carduelis" en sentíu estrictu.
Mide ente 10 y 11 cm de llargor y pesa en promediu 9,5 gramos. Presenta dimorfismu sexual y polimorfismu. Hai una progresiva variación clinal de la talla, de los más pequeños al noroccidente a los más grandes nel suroriente, siendo más vultable la diferencia ente les femes. Hai tamién una vultable variación ente subespecies nel tamañu del capiellu y capa negra de los machos que paez obedecer tamién a cambeos clinales na frecuencia alélica.
Los machos reconocer pol mariellu brilloso del so pescuezu, pechu y banduyu y les vultables bandes blanques nes nales y cola. El color foscu de la cabeza y parte cimeru inclúi l'esterior de los oyíos y puede variar de negru brillosu a pardu o aceitunáu. El negru ye más foscu na subespecie "C. p. psaltria" (Oberholser, 1903), el xilgueru de Arkansas, en cuantes que ye más claros na subespecie "C. p. hesperophilus", el xilgueru dominicu, común nel alloñáu oeste d'Estaos Xuníos y el noroccidente de Méxicu. Nuna amplia zona d'Estaos Xuníos y México pueden coesistir dambos fenotipos, pero al oriente del meridianu 106° W solamente atópense exemplares con cabeza y llombu negros.
La subespecie "Carduelis psaltria colombianus" (Lafresnaye, 1843) habita al sur del Istmu de Tehuantepec y la "C. p. jouyi" (Ridgway, 1898) de la península de Yucatán estremar pol mariellu más intenso y estendíu de les sos partes inferiores. La subespecie "C. p. witti" (P. R. Grant, 1964) de les Islles Maríes y Nayarit ta siendo estudiada y paez estremase per un picu más llargu y mayor.
Les femes y exemplares xuveniles tienen les parte cimeres de color gris olivaceu y les inferiores amarellentaes, más pálides nos exemplares nuevos; presenten apenes una estrecha franxa blanca nes nales, poques marques blanques y bien pocu o nada de blancu na cola.
Como otros xilgueros tien un vuelu onduláu nel cual fai con frecuencia una llamada, un "chig
chig chig aspru. Otra llamada distintiva ye un xiblíu bien agudu, estensu, xubiendo de cutiu a partir d'un "teeeyeee" y baxando hasta un "teeeyooo". El so cantar ye un trino o garllo enllargáu, similar al del xilgueru norteamericanu, de cutiu incorporando les imitaciones d'otres especies.
Habita dende la mariñes del estáu de Washington y el suroccidente d'Estaos Xuníos, según en Méxicu y Centroamérica hasta Venezuela, Colombia, Ecuador y Perú. Pel hibiernu migra de los llugares fríos d'Estaos Xuníos.
Frecuentemente preséntase en grandes bandaes o n'asociaciones menos numberoses. El so hábitat preferíu son los árboles y parrotal con esceición de los del monte trupu o la selva y ye frecuente atopalo cerca de les cases y uquier qu'haya cardos. Grupos de siquier seis páxaros reparar de cutiu alimentándose, principalmente nos biltos de los árboles y con granes de yerbes; vióse-yos dedicaos a comer tierra y créese qu'acostumen la geofagia.
Añeren pel branu nos llugares más fríos del so hábitat pero nel trópicu pueden reproducise y faer el so nial en cualesquier parte del añu, anque raramente en septiembre y ochobre. La fema pon trés o cuatro güevos blancos azulaos nun nial en forma de copa fechu de materiales vexetales finos tales como liquen, raicillas, y tires de corteza, puestes nun parrotal o nos niveles baxos o medios nun árbol.
Camuden de plumaxe anque con distintos patrones que coinciden col tonu más o menos foscos de la so capa. Equí hai tamién una amplia intergradación zonal. Los páxaros del Pacíficu camuden dempués de criar, anque les femes pierden tamién delles plumes enantes de criar. Los machos nuevos pierden más plumes de vuelu que les femes cuando pasen plumaxe adultu. L'oriente del meridianu 106° W, los páxaros camuden dafechu enantes de la crianza y dempués reemplacen una cantidá de plumes, en cuantes que la muda postjuvenil nun presenta diferencies ente sexos. Sicasí, tou esto paez depender de los distintos réximes d'agües.
Acordies con la IUCN la especie nun ta amenazada, pero presenta declinaciones locales y por casu yá ye rara nel piedemonte de los Andes ecuatorianos.
Esti lúgano paez ser la especie esistente que más s'estendió de la radiación evolutivo mesoamericana de los Spinus/Carduelis. Atopar a lo llargo de los EEXX y escontra el sur hasta'l norte de Perú
Carduelis sinica
El verderón oriental (Carduelis sinica) ye una especie de pequeñu Passeriforme perteneciente a la familia Fringillidae.
Pue atopase en China, Xapón, Corea, Mongolia, Rusia, y Estaos Xuníos.
Añera en pequeños árboles y carbes, poniendo de 3 a 5 güevos.
Carduelis spinescens
El lúgano iberoamericanu andín (Carduelis spinescens) ye una especie d'ave perteneciente a la familia Fringillidae. Pue atopase en Colombia, Ecuador, y Venezuela.
El so hábitat natural son les zones húmedes tropicales y subtropicales.
Carduelis spinoides
El verderón del Himalaya (Carduelis spinoides) ye una especie d'ave passeriforme perteneciente a la familia Fringillidae.
Puede ser atopada n'Afganistán, Bután, China, India, Myanmar, Nepal, Pakistán, Tailandia, y Vietnam.
Los sos hábitats naturales son los montes y carbes templaes.
Carduelis tristis
El xilgueru canariu o xilgueru mariellu o xilgueru norteamericanu o canariu selvaxe o cadernera americana o Pardillo americanu ("Carduelis tristis") ye una especie de páxaru de la familia "Fringillidae" que s'atopa en Norteamérica, según nes Bahames y nes islles Turques y Caicos.
De vezos migratorios, mientres la dómina de apareamiento y crianza vive dende'l sur de Canadá hasta Carolina del Norte y mientres el iviernu va escontra'l sur, y llega hasta Florida y el norte y oriente de Méxicu.
Carauterízase por camudar dafechu de plumaxe y por un acentuáu dimorfismu sexual. El machu que tien plumaxe verde olivo a castañal mientres l'iviernu lluz mariellu brillante mientres el branu p'atraer a les femes mientres la temporada de apareamiento, en cuantes que'l plumaxe mate pardu amarellentáu de les femes faise más brillosa mientres el branu.
El xilgueru canariu granívoru ta afechu pal consumu de granes, gracies a la so picu en forma de conu y a les sos pates axiloses que-y dexen garrar los tueros cuando precisa abastecese. De calter social, mover en grupu p'alimentase y pa migrar. Defende un territoriu dientro del cual constrúi'l so nial. Reproducir a finales de xunetu. Tien una niarada al añu y xeneralmente ye monógamu.
El so hábitat preferíu son los praos. Prefier el contactu colos humanos, polo cual alcuéntrase-y cerca de los poblaos y nos suburbios de les ciudaes, atraíos pola comida puesta a la so disposición.
El so cuerpu mide de 11 a 13 cm de llargor y 19 a 22 cm de valumbu. Pesa ente 11 y 20 gramos. El so picu ye pequeñu, cónicu y de color rodáu la mayor parte del añu, pero mientres la primavera tórnase anaranxáu o naranxa en dambos sexos. La forma y el tamañu del picu apúrren-y el so capacidá d'estrayer les granes de los cardos, xirasoles y otres plantes que componen la so réxime alimenticiu.
El so plumaxe camuda dos veces, una vegada en primavera y l'otra en seronda. El dimorfismu sexual qu'afecta'l color del plumaxe ye especialmente vultable tres la muda de primavera, cuando'l machu cubrir de colores vivos p'atraer a la fema. Cada muda ye completa y non progresiva, camuda toles plumes con esceición de les de la cola y les nalas, que son aceitunaes o pardes nes femes y negres nos machos, y con bandes blanques que tamién tán siempres presentes.
Una vegada completa la so muda primaveral, el machu esibe un plumaxe mariellu llimón brillosu, color que toma de los pigmentos carotenoides de les plantes qu'inxer. El so capuchón ye negru y el so banduyu, visible mientres el vuelu, ye blancu. La fema presenta tonos mariellos sobre plumaxe castañu o aceitunáu. Dempués de la muda de seronda les plumes tórnense mate. El páxaru toma un color gamuza sobre'l banduyu y marrón aceitunao nel llombu, cola cabeza mariella pálida. El plumaxe de seronda ye paecíu nos dos sexos, pero'l machu estremar por un baberu mariellu. En delles rexones pierden cualquier rastru de plumaxe mariellu mientres l'iviernu y presenten tonos grises morenures o aceitunaos, perceptibles dende cerca.
Les críes y exemplares nuevos nun son del mesmu color de los adultos. Presenten plumaxe marrón mate na parte inferior y mariellu maciu na cimera; les nales y la cola son negros con marques color gamuza y non blanques, y la coloración ye similar en dambos sexos.
Emite una serie de xiblíos melodiosos que xeneralmente empiecen con una nota llarga: en vuelu, suena como "tsii-tsi-tsi-tsit". Mientres guara los güevos, la fema llama al machu con un "titititit". Enantes de dexar el nial, los pitucos emiten un gritíu característicu "chiki" o "chikoui". Los adultos emiten dos tipos de berros pa defender el nial: unu ye un llamáu a otros xilgueros por que lu ayudar a distrayer al posible predador y l'otru ye pa prevenir y aselar a los pitucos.
El xilgueru canariu ye una de les numberoses especies descrites pol naturalista suecu Carl von Linné na so obra "Systema Naturae". Incluyir dientro del xéneru "Spinus", un grupu reserváu pa los xilgueros del Nuevu Mundu. En 1976 "Spinus" foi reclasificado como subxéneru del xéneru "Carduelis".
Los sos parientes más próximu son el xilgueru aliblanco o capina negra ("Carduelis psaltria") y el xilgueru gris o lúgano de Lawrence ("Carduelis lawrencei"). Anque del mesmu xéneru, nun pertenez al mesmu subxéneru del xilgueru européu y el so parentescu ye alloñáu. La palabra llatina "carduelis" vien de "carduus", que significa cardu. LEl nome de la especie, "tristis", quier dicir "murniu", en llatín.
Esti lúgano paez ser la especie esistente más antigua de la radiación evolutivo Meso Americana de los Spinus/Carduelis
La filoxenia y les sos consecuencies evolutives fuisti tamién estudiaes Antonio Arnaiz-Villena "et a el".
Pueden estremase cuatro subespecies de "Carduelis tristis":
Carduelis uropygialis
Carduelis uropygialis ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los frinxílidos que puede atopase en Arxentina, Bolivia, Chile, y Perú.
Los sos hábitats naturales son los montes húmedes tropicales o subtropicales y el carba tropical o subtropical de gran altitú.
Carduelis xanthogastra
Carduelis xanthogastra o Lúgano iberoamericanu de banduyu mariellu, ye una pequeña ave paseriforme de la familia de los frinxílidos. Mora dende'l sur de Costa Rica al de Ecuador, Bolivia central y les tierres altes del noroeste de Venezuela. 
El "Carduelis xanthogastra" cría nos montes de carbayos de monte n'altitúes de 800–3000 m.
Carduelis yemenensis
El pardillo yemenín (Carduelis yemenensis) ye una especie d'ave de la familia Fringillidae.
Puede ser atopada nos siguientes países: Arabia Saudita y Yemen.
Los sos hábitats naturales son: carba grebu tropical o subtropical.
Carpodacus edwardsii
El Camachuelo de Edwards (Carpodacus edwardsii) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Fringillidae.
Alcuéntrase en Bután, China, India, Myanmar y Nepal. Los sos hábitats naturales son: los bosque boreales y la carba tropical y subtropical de gran altitú.
Describiéronse dos subespecies:
Carpodacus erythrinus
El camachuelo carminoso (Carpodacus erythrinus) ye'l carpodaco más común y estendíu d'Europa. Llegó dende Asia nes décades recién: rexistráronse avistamientos inclusive n'Inglaterra. Los camachuelos carminosos habiten en Suecia, nel valle del Danubiu, Siberia, xuntu al mar de Bering, el Cáucasu, al norte d'Irán, Afganistán y Pakistán, la parte occidental del Himalaya, entendiendo'l Tíbet y China y en Xapón, ente les llatitúes 25° y 68°. Pel hibiernu pueden topase dende'l sur d'Irán hasta'l sudeste de China, India, Myanmar y Indochina.
El machu adultu tien la cabeza, el pechu y el pescuezu de color carmín arrosáu brillante, les nales de color marrón escuru con dos barras indistintes, y el banduyu de color blancu. Les femes y los machos nuevos son multicolores: la parte cimera presenta tonos amarellentaos y amarronaos, siendo más brillosu nes pates y más gris na cabeza. 
Pel branu pueden atopase en montes y sitios arbolaos allugaos cerca de los ríos y pel hibiernu en xardinos ya invernaderos, siempres en zones húmedes, o en tueros de carbayos secos. 
Añera nos parrotales baxos d'a cinco güevos per vegada. Estos presenten una coloración azul escura con llurdios de color marrón escuru.
Carpodacus mexicanus
El carpodaco domésticu (Carpodacus mexicanus) ye un ave América del Norte norteamericana del orde de los Passeriformes y la familia de los frinxílidos.
Mide alredor de 12 cm. Ye de color pardu, col banduyu rayáu. Los machos carauterízase por tener el pechu, la frente, la raya supraocular y la rabadilla color coloráu, en tonalidaes que varien dende'l colloráu brillosu hasta casi naranxa. Les femes son paecíes a les femes del gorrión domésticu ("Passer domesticus"); al igual qu'éstes, el so plumaxe ye castañu buxu nes partes dorsales y pardu nes partes ventrales, pero estremar por tener rayes en pechu y banduyu y ser más espodaes. Dambos sexos tienen el picu relativamente gruesu. 
Ye un ave orixinaria de Méxicu y l'oeste de los Estaos Xuníos, pero foi introducida al este de Norteamérica nel sieglu XX como ave de xaula. Eventualmente, les aves lliberaes aclimatar nes nueves zones, moviendo en delles árees al carpodaco norteño ("Carpodacus purpureus") y al gorrión domésticu ("Passer domesticus"). Dende al sieglu XIX foi introducíu a Hawaii. La so área actual de distribución entiende, pel oeste, dende'l sur de la provincia de Columbia Británica, en Canadá, hasta les tierres altes del estáu de Oaxaca, en México. Pel este, dende l'estremu sur de Ontario y Quebec hasta'l norte de Florida. Habita en casi tou Estaos Xuníos. En México, na península de Baxa California, los estaos fronterizos norteños y a lo llargo del Altiplanu Central y hasta Guerrero y Oaxaca. Hai una población aisllada nel centru de Chiapas, que se cree podría baxar d'aves doméstiques.
Trátase d'aves principalmente residentes, anque delles poblaciones orientales suelen migrar escontra'l sur. Los sos hábitats son bastante diversos, pos mora n'escamplaes de montes, en carbes, desiertos, tierres altes, zones costeres, campos de cultivu y zones urbanes, incluyendo grandes ciudaes.
Aliméntense principalmente de granes y pequeños frutos, anque la so dieta puede incluyir pequeños insectos, por casu áfidos.
Carpodacus purpureus
El camachuelo purpúreo (Carpodacus purpureus) tamién conocíu como pinzón purpúreo, carpodaco purpúreo o frinxílidu purpúreo, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Fringillidae. Habita nos montes de coníferes de Canadá, Estaos Xuníos y el noroeste de Méxicu.
==Subespecies reconocen dos subespecies:
"H. p. californicus" foi identificáu por Spencer F. Baird en 1858. Estrémase de la subespecie nominal pol tamañu la cola y les nales. El plumaxe en machos y femes ye más escuru y la coloración nes femes ye más verdosa. "C. p. californicus" tamién tien el picu más grande que la subespecie nominal.
Carpodacus roseus
El camachuelo de Pallas o carpodaco de Pallas (Carpodacus roseus)
Distribúyese al traviés de China, Xapón, Kazakhstán, Corea, Mongolia y Rusia. El so hábitat natural son los montes y carbes boreales.
Carpodacus synoicus
El camachuelo del Sinaí o carpodaco del Sinaí (Carpodacus synoicus) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Fringillidae. Distribúise per Afganistán, China, Exiptu, Israel, Palestina, Xordania y Arabia Saudita. Ye'l páxaru nacional de Xordania y el so hábitat natural son los desiertos.
Carpodectes nitidus
Carpodectes nitidus ye una especie d'ave de la familia Cotingidae. Alcuéntrase en Costa Rica, Hondures, Nicaragua y Panamá. El so hábitat natural son los montes húmedos de tierres baxes tropicales o subtropicales y zones previamente de viesques agora bien degradaes.
Carpospiza brachydactyla
El gorrión pálidu (Carpospiza brachydactyla) ye una especie de gorriones atopada en Mediu Oriente y Asia central. Ye la única especie viviente del xéneru Carpospiza. Delles autoridaes incluyir l'el xéneru "Petronia". Otres incluyir na familia de los pinzones (Fringillidae) poles sos semeyances n'apariencia y conducta, pero l'anatomía de la so llingua amuesa carauterístiques similares a les de los gorriones. Alcuéntrase n'Afganistán, Arabia Saudita, Armenia, Azerbaixán, Djibouti, El Líbanu, los Emiratos Árabes Xuníos, Eritrea, Etiopía, Exiptu, Irán, Iraq, Israel, Kuwait, Omán, Pakistán, Qatar, Siria, Sudán, Turkmenistán, Turquía, Xeorxa, Xipre, Xordania, y Yemen.
El so hábitat natural son les carbes grebos tropicales y subtropicales, y les praderíes.
Carterornis chrysomela
El monarca doráu (Carterornis chrysomela) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Monarchidae endémica de Nueva Guinea y delles islles circundantes.
Mide unos 13 cm de llargu, y esibe un marcáu dimorfismu sexual. El machu ye de color doráu brillante con mexelles y gargüelu claramente delineaes en negru, tamién les sos nales y la cola son negres. El so picu ye ente azul pálido y negru y el so iris ye de color marrón escuru, y una serie de plumes carauterístiques de color blancu que formen una llárima sol güeyu. La subespecie "pulcherrima" tien el llombu doráu, otres subespecies tienen llombu negru. La fema nun tener la coloración negra y sicasí ye d'un tonu verde oliva con zones inferiores daqué amarellentaes. El so picu ye negru y tien un llurdiu en forma de llárima sol güeyu.
El monarca doráu habita en Nueva Guinea y delles islles menores circundantes, como Biak y les islles d’Entrecasteaux, y les islles nororientales del archipiélagu Bismarck, anque non en Nueva Bretaña.
El so hábitat natural ye'l monte lluviosu baxu o monte de banzáu hasta elevaciones de 700 m, anque na isla de Nueva Irlanda habita hasta los 1400 m. Principalmente permanez na fronda, anque puede baxar per agua.
El monarca doráu ye insectívoru. Puede reparar alimentándose en bandaes mistes xuntu con otres especies tales como'l "Gerygone chrysogaster" y el "Sipodotus wallacii".
Carterornis leucotis
El monarca oreyudu (Carterornis leucotis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Monarchidae endémica d'Australia.
Alcuéntrase namái nes rexones costeres del este d'Australia. El so hábitat natural son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales.
Carterornis pileatus
El monarca nuquiblanco (Carterornis pileatus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Monarchidae endémica de les Molucas, nel este de Indonesia. 
Atopar nes islles de Halmahera, Buru y les Tanimbar, de les islles Molucas. El so hábitat natural son les selves tropicales húmedes.
El monarca nuquiblanco describióse científicamente pol ornitólogu italianu Tommaso Salvadori en 1878 como "Monarcha pileatus". Darréu foi treslladáu al xéneru "Carternornis" creáu por Gregory Macalister Mathews en 1912. Reconócense trés subespecies: 
Carterornis pileatus castus
El monarca de les Tanimbar (Carterornis pileatus castus) ye una subespecie d'ave paseriforme de la familia Monarchidae endémica de les islles Tanimbar. La so clasificación ye aldericada, generalizadamente considérase una subespecie del monarca nuquiblanco ("Carterornis pileatus") ente qu'otros considerar una especie separada. 
Alcuéntrase namái nes selves de les islles Tanimbar. 
Caryothraustes canadensis
The picogordo de antifaz, pepitero, reinamora o piquigrueso verde ("Caryothraustes canadensis") ye una especie d'ave de la familia "Cardinalidae" que s'atopa en Brasil, Colombia, Guayana Francesa, Guyana, Panamá, Surinam y Venezuela.
Vive nel estratu mediu y el dosel del monte húmedu y en plantíos y güertos maduros axacentes.
Mide 17 cm de llargor. El plumaxe ye mariellu intensu con mázcara negra y nales y cola verdoses olivacees.
Caryothraustes poliogaster
El picogrueso carinegro (Caryothraustes poliogaster) ye un ave centroamericana perteneciente a la familia de los cardinálidos.
Les bandes del pechu, el banduyu y la rabadilla son grises, y les nales y la cola pardu oliváceos.
Distribúise dende les selves del sur de México (Veracruz, Oaxaca, Tabasco, Chiapas y sur de la península de Yucatán) al traviés de la mayor parte de Centroamérica, hasta l'oeste de Panamá. Prefier los árboles altos, onde constrúi los sos niales a base de bromeliacees y otres epífitas. Les femes ponen tres güevos ablancazaos con llurdios pardos. la temporada reproductiva dura d'abril a xunu.
Aliméntase d'insectos, frutos, granes y néctar.
Casiornis fuscus
El burlisto gorgigrís (Casiornis fuscus), tamién denomináu burlisto de gargüelu ceniza o caneleiro-enxofre (en portugués, Brasil) ye una especie d'ave paseriforme, una de los dos pertenecientes al xéneru "Casiornis", qu'integra la familia Tyrannidae. Ye reinal de Brasil. El so hábitat natural son los montes secos tropicales o subtropicales. Nun s'atopa amenaciáu.
Casiornis rufus
El burlisto castañu (Arxentina, Uruguái) (Casiornis rufus), tamién denomináu suirirí castañu (Paraguái), casiornis ablondu (Perú) o maria-ferrugem (en portugués Brasil) ye una especie d'ave paseriforme, una de los dos pertenecientes al xéneru "Casiornis" qu'integra la familia Tyrannidae. Vive nel centru sur de América del Sur.
Mide 18  cm. Color canela vivu nes partes cimeres y cabeza. Gargüelu y pechu canela más claru, abdome pardu amarellentáu. Base del picu arrosada. Cola relativamente llarga.
Distribuyir al norte y este de Bolivia (sureste dende Beni y La Paz), centro sur de Brasil (sur de Mato Grosso y al este hasta'l norte de Goiás y centru de Mines Gerais, al sur hasta Mato Grosso do Sul y São Paulo), Paraguái y norte d'Arxentina (al sur hasta Tucumán, esti de Chaco y norte de Provincia de Corrientes Corrientes); tamién en pequeña cantidá nel norte y nordés de Brasil (Maranhão, sur d'Amapá) y al oeste hasta'l sureste del Perú (al norte hasta Junín y el Río Ene) mientres l'iviernu austral. Tamién en Uruguái.
El so hábitat natural son los montes secos tropicales o subtropicales y les tierres baxes húmedes tropicales o montes subtropicales.
Ye arborícola, dacuando baxa al sotobosque; en pareya, posa erecto y acostuma erizar la cresta, inclinando la cabeza, como un "Myiarchus". Xuntar a bandaes mistes.
Nidifica en cavidade naturales de los árboles. Ye migratoriu dempués del periodu reproductivu, escontra la Amazonia meridional mientres los meses del estivu.
Ye silenciosu, emite un “psii” débil y estridente, dacuando dobláu.
La especie "C. rufus" describióse per primer vegada pol ornitólogu francés Louis Jean Pierre Vieillot en 1816 sol nome científicu "Thamnophilus rufus"; localidad tipo «Río Plata, Paraguái».
Foi considerada por autores anteriores como perteneciente a la familia Cotingidae, pero agora ye considerada como aliada a atrapamoscas de los xéneros "Rhytipterna", "Sirystes" y "Myiarchus". Delles vegaes ye tratada como conespecífica con "Casiornis fuscus". Ye monotípica.
Cassiculus melanicterus
El cacique mexicanu (Cassiculus melanicterus), tamién conocíu como glayu de nales marielles, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae mesma de la mariña occidental de Méxicu y Guatemala. Nun tien subespecies reconocíes. 
Ye nativu de les rexones costeres del oeste de Méxicu y Guatemala. El so hábitat natural componer de monte subtropical y tropical, y carbes.
Catamblyrhynchus diadema
El Cabecipeludo (Catamblyrhynchus diadema) ye una especie d'ave de la familia Thraupidae, siendo l'únicu miembru del xéneru Catamblyrhynchus.
Tien un rangu de 330.000 km², qu'entiende parte d'Arxentina, Bolivia, Colombia, Ecuador, Perú, y Venezuela. Habita en viesques de monte húmedes tropicales o subtropicales.
Nel monte borrinosu andín de Bolivia aliméntase de bambú.
La especie tien 3 subespecies:
Catamenia analis
Catamenia analis, ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Thraupidae. 
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Chile, Colombia, Ecuador, y Perú. El so hábitat natural les carbes a gran altor subtropicales o tropicales y los antiguos montes degradaos.
Catamenia homochroa
Catamenia homochroa, ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Thraupidae.
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Perú, y Venezuela. El so hábitat natural son les viesques húmedes de monte subtropicales o tropicales y los antiguos montes degradaos y les carbes a gran altor y los antiguos montes degradaos.
Catamenia inornata
Catamenia inornata, ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Thraupidae. 
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Chile, Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela. El so hábitat natural son los montes húmedos de monte subtropicales o tropicales y los antiguos montes degradaos y les carbes a gran altor.
Catharus
Catharus (zorzalitos) ye un xéneru de aves de la familia Turdidae de los malvises y tordos del norte. Contién a los pequeños malvises, la mayoría migratorios, insectívoros o omnívoros d'América. El so pariente más cercanu ye'l Zorzalito Maculado del xéneru monotípicu "Hylocichla" (Winker & Pruett, 2006) el que dacuando ye incluyíu dientro de "Catharus".
Ésti ye un xéneru típicu de túrdidos americanos, anque representantes d'otros xéneros, tales como los verdaderos tordos, "Turdus", tamién s'atopen na rexón.
Hai especies en "Catharus" que son migración de les aves migratories y otres que son aves residentes permanentes. Fueron dacuando dixebraes por esto y por calteres morfolóxicos, nel grupu de les migrantes incluyíase tamién al zorzalito maculado. La comparanza de datos de secuencies de ADN mitocóndricos del citocromo b y la subunidad 2 de la NADH deshidrogenasa lo mesmo que de ADN nuclear del intrón 7 del Beta-fibrinógeno indiquen qu'esto ye incorrectu (Winker & Pruett, 2006).
Por cuenta de los requerimientos adaptativos de los estilos de vida de migrantes a llargues distancies adquiríos independientemente, delles semeyances ente especies supuestamente rellacionaes son en realidá debíes a evolución converxente. Paez que'l xéneru aniciar en ecosistemes de montes tropicales o subtropicales del norte de Centroamérica, que cada ciertu tiempu diverxeron especies p'asitiase en rexones más norteñas, atopándose elles subsecuentemente obligaes a migrar pel hibiernu al sur escontra hábitats más ricos n'alimentos. La más antigua d'estes diverxencies norteñas foi probablemente'l Zorzalito de Swainson, y el más recién el complexu d'especies críptiques fuscescens-minimus-bicknelli.
Los zorzalitos non migratorios tamién son parafiléticus. Mientres el grupu aurantiirostris-fuscater/mexicanus-dryas forma de fechu un llinaxe distintu, que vive probablemente cerca del centru d'orixe del xéneru, el zorzalito piquipardo ye'l más cercanu del zorzalito colirrufo. El zorzalito de Frantzius ye cercanu al complexu d'especies fuscescens-minimus-bicknelli, ente que el zorzalito piquinegro ye bastante cercanu a dambos llinaxes migratorios y non migratorios. El zorzalito de Swainson nun tien parientes cercanos vivientes.
Les especies son:
Catharus aurantiirostris
El tordu picu d'oru (Catharus aurantiirostris), tamién conocíu como malvís piquianaranjado o zorzalito piquigualda, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Turdidae. Ye nativu de Colombia, Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Hondures, Méxicu, Nicaragua, Panamá, Trinidá y Tobago y Venezuela. El so hábitat natural inclúi monte tropical y subtropical, carbes y humedales.
Catharus dryas
El tordu pintu (Catharus dryas), tamién conocíu como malvís pechu mariellu, malvís motudu o zorzalito overo, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Turdidae. Ye nativu de América Central y el noroeste de Suramérica.
La so área de distribución inclúi Méxicu, Guatemala, El Salvador, Hondures, Nicaragua, Colombia, Venezuela, Ecuador, Perú, Bolivia y Arxentina.
El so hábitat natural inclúi monte húmedu tropical y subtropical y güelgaes como ríos, regatos y tabayones, ente los 175 y 1.800 m de altitú.
Mide 17 a 18 cm de llargor. Picu, pates y aníu ocular de color naranxa brillante; güeyos escuros. Cabeza negra, envés gris oliváceo, pechu y banduyu mariellos con abondosos puntos coritos, que se faen llurdios nos lladrales.
Aliméntase principalmente d'insectos y tamién de merucos, cascoxos, bayes y frutes. Busca alimentu nel sotobosque o nel suelu del monte; n'ocasiones puede reparar siguiendo tropes de formigues guerreres.
Constrúi un nial en forma de taza abierta, a un altor promediu de 1,4 m del suelu. La fema pon dos güevos; el periodu de incubación dura 14 díes y los pichones tarden en promediu 14 díes n'abandonar el nial. La incubación ye realizada pola fema y los pichones sonon curiaos por dambos padres.
Catharus frantzii
El tordu de capa acoloratada (Catharus frantzii), tamién conocíu como malvís corona acoloratada o zorzalito de Frantzius, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Turdidae. Ye nativu de Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Hondures, Méxicu, Nicaragua y Panamá. El so hábitat natural inclúi monte húmedu tropical y subtropical, carbes, pacionales y humedales.
Catharus fuscescens
El zorzalito acoloratáu (Catharus fuscescens), tamién denomináu malvís dorsicanelo, malvís dorsirrojizo, malvís migratoriu coloráu, malvís solitariu, malvís tropical, tordu cachetón, tordu coloráu y paraulata cachetona, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Turdidae que cría en Norteamérica y América Central y migra pa pasar l'iviernu en Suramérica.
El zorzalito acoloratáu mide ente 16–18 cm de llargu. Los adultos tienen les partes cimeres de color castañu claro, acoloratáu o canela nes poblaciones del este y más verdosu nes poblaciones del oeste, y les sos partes inferiores son de color blancu col gargüelu y el pechu motudos en castañal. Tien el patrón de color de la parte inferior de les nales blancu y blancu puercu característicu de los tolos miembros del xéneru "Catharus". Tienen les pates rosaes y la so aníu ocular casi nun s'aprecia. Los individuos de les poblaciones del este son de color canela nes partes cimeres.
La especie describióse científicamente pol naturalista inglés James Francis Stephens en 1817. 
Los sos parientes más cercanos son los otros dos miembros migratorios del xéneru, el zorzalito carigrís ("Catharus minimus") y zorzalito de Bicknell ("Catharus bicknelli").
Reconócense trés subespecies:
Críen nos montes húmedos de frondosas dende'l sur de Canadá, por tol centru y este d'Estaos Xuníos y l'este de Méxicu, hasta'l Caribe. Los zorzalitos acolorataos migren a América del Sur pa pasar l'iviernu.
Suelen buscar alimentu nel suelu del monte, revolviendo la foyarasca p'atrapar insectos anque tamién pueden atrapalos en vuelu. La so dieta complementar con bagues. 
Constrúin niales en forma de concu nel suelu o nes carbes baxes. 
Esta especie foi movida en delles zones pol so pariente'l malvís maculado ("Hylocichla mustelina"). Y dacuando sufre parasitismu de puesta per parte del vaqueru de cabeza castaña ("Molothrus ater").
Catharus gracilirostris
El zorzalito piquinegro o malvís piquinegro (Catharus gracilirostris)
de la familia Turdidae nativa de les tierres altes de Costa Rica y l'oeste de Panamá.
Ye una especie de tamañu pequeñu, mide ente 13,5 y 16 cm de llargor y pesa 21 g. Los adultos tienen l'envés marrón-oliva, una corona gris, les partes inferiores de color gris maciu, convirtiéndose n'ablancazada nel banduyu, y una banda oliva nel pechu. El so picu ye negru. Les aves xuveniles son más escures na cabeza y partes inferiores, tien una banda marrón nel pechon y el banduyu ta marcáu con color marrón. Les aves nos montes de Chiriquí nel oeste de Panamá son un pocu más acolorataes percima y más pálidu per debaxo que la población costarricense.
Catharus guttatus
Catharus guttatus, llamáu comúnmente malvís ermitañu, o zorzalito colirrufo, ye una especie d'ave americana de la familia de los túrdidos. Ye más cercanu a la especie mexicana "Catharus occidentalis" que coles que comparte territoriu de anidación.
La especie mide 15–17 cm de llargu, con un valumbu de 29.2 cm, y tien el característicu patrón blancu-escuru-blancu de los tordos del xéneru "Catharus". Los adultos son principalmente marrones na zona dorsal, con coles acolorataes. La zona ventral ye blanca con puntos escuros nel pechu y lladrales abuxaos. Tienen pates rosaes y un aníu blancu nos güeyos.
El so rangu cubre 8.400.000 km². Ye nativu de Canadá, El Salvador, Guatemala, Hondures, les islles Islles Turques y Caicos y San Pedro y Miguelón, Méxicu y Estaos Xuníos, y migra mientres l'iviernu escontra'l sur, llegando a Les Bahames, Bermuda, Cuba, y escasamente a Europa, llegando a Alemaña, Groenlandia, Islandia, Luxemburgu, Suecia y el Reinu Xuníu.
Los machos son territoriales mientres la dómina de cría y l'iviernu. Establecen el so territoriu enantes de la llegada de les femes, siendo de primeres agresivos inclusive con elles. Dempués d'unos díes empiecen los rituales de cortexu.
El so hábitat de anidación son los montes de coníferes o mistos a lo llargo de Canadá, Alaska, y l'oeste y noroeste de los Estaos Xuníos. Los machos establecen el so territoriu d'ente abril y mayu. Les femes constrúin un nial con forma de mota de 10 a 15 centímetros de diámetru utilizando campera, fueyes, mofu y liquenes, instaláu nel suelu, o relativamente baxu nos árboles.
La fema pon de 3 a 6 güevos, que guaren nunos 12 díes, pudiendo poner hasta tres niaraes hasta fines d'agostu. Los pitucos son alimentaos colo que trai al nial el machu.
Son omnívoros, alimentándose d'invertebraos, vertebraos pequeños, yerbes y fruta.
El so cantar ye polo xeneral harmónicu, similar a una flauta, construyíu d'una frase musical descendente, repitida en dellos tonos. Los machos tienen un repertoriu de 6 a 12 cantares, que varien n'orde, y esisten diferencies rexonales de duración y estructura.
L'ave ye tan reconocida pol so cantar, qu'inclusive-y da'l nome al so xéneru, pos "Catharus" deriva de la palabra griega "katharos", que significa "puru", y que fai referencia al so cantar.
Nel principiu, namái los Homes podíen cantar, y facer cada mañana pa saludar l'amanecer. Les Aves nun podíen faelo, y volaben pa escuchar el cantar, deseyando poder cantar tamién.
Un día'l Ceador visitó la Tierra. Al escuchar los cantares matutinos, notó que les Aves escuchaben atentamente, y decidió que tamién tendríen de poder cantar. Axuntar a toes, y preguntó-yos "¿Les Aves deseyaríen poder cantar como los Homes?", a lo que lu respondieron a coru "¡Sí!". "Entós", díxo-yos, "mañana a l'amanecida van volar lo más alto que puedan, y cuando yá nun puedan más, va atopar caúna'l so cantar". Y añedió: "al que vuele más altu, téngo-y acutada'l cantar más bellu".
A otru día axuntáronse les aves, toes emocionaes, menos el Malvís ermitañu, pos lu tocara tar al pie de la poderosa Águila, y supo qu'ella ganaría. Pero enantes de partir tuvo una idea, saltó rápido sobre la cabeza de la Águila, y despintóse nes sos plumes.
Al empezar la carrera la Águila superó al restu, llegando más altu que los otros, hasta onde-y dieron el so fuerces. Nesi momentu, el Malvís ermitañu saltó, y empezó a volar, alloñar de la Águila, que taba exhausta. El Malvís ermitañu xubió hasta un furacu nel cielu, onde escuchó'l cantar del Espíritu del Mundu, aprender, y volvió a la Tierra, arguyosu del so cantar.
Al averase a la Tierra pudo ver a les aves aconceyaes en conseyu, esperándolo silenciosamente, y empezó a sentir vergüenza del so cantar mal habíu. Al llegar despintar nos montes, onde se caltién, cantando dacuando'l so cantar escondíu so dalgún árbol.
"Catharus guttatus" ye l'ave estatal de Vermont, Estaos Xuníos.
Walt Whitman constitúi na ave un símbolu de la voz estaunidense, na so escoyía de Abraham Lincoln, ""When Lilacs Last in the Dooryard Bloom'd,"" unu de los testos fundamentales del canon estaunidense. Tamién apaez en "A Hermit Thrush" ("un malvís ermitañu"), poema de Amy Clampitt, y na quinta sección del poema de T. S. Eliot "The Waste Land.
Catharus mexicanus
El tordu solitariu ("Catharus mexicanus"), tamién conocíu como malvís corona negra o zorzalito cabecinegro, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Turdidae.
Ye nativu de Costa Rica, Guatemala, Hondures, Méxicu, Nicaragua y Panamá. El so hábitat natural inclúi monte húmedu tropical y subtropical.
Catharus minimus
El zorzalito carigrís (Catharus minimus), tamién denomináu tordu de cara gris, malvís de cara gris, malvís de mexella gris y malvís migratoriu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Turdidae que cría en Norteamérica y el norte d'Asia y migra pa pasar l'iviernu en Centro y Suramérica.
La especie describióse pol ornitólogu francés Frederic de Lafresnaye en 1848. Forma col zorzalito de Bicknell un Complexu crípticu d'especies par crípticu d'especies, col cual apenes estremar por ser llixeramente mayor y polos sos cantares. Polo que nel pasáu foron consideraos coespecíficos. Amás dambos tán cercanamente emparentaos col otru miembru migratoriu del xéneru, el zorzalito acoloratáu.
El zorzalito carigrís mide ente 15–17 cm de llargu. Tien el patrón de color blancu y blancu puercu característicu de los miembros del xéneru "Catharus". Los adultos tienen les partes cimeres de color pardu oliváceo. Tienen el pechu pardu buxu con llixos más escuru y les mexelles los lladrales grises, y el banduyu blancu. Tienen les pates rosaes y aníos oculares grises.
Catharus ustulatus
El zorzalito de Swainson, (Catharus ustulatus), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Turdidae. Cría nel norte y oeste de América del Norte y envierna en América Central y América del Sur hasta Arxentina.
Miden unos 16-18 cm de llargu. El so envés ye castañu (más olivado nes subespecies orientales y más acoloratáu nes del Pacíficu), na parte cimera del pechu, na área auricular y el lorum (espacios ente güeyos y picu), tienen llurdios castaños sobre pardu amarellentáu claro, el aníu ocular ye notoriamente pardu amarellentáu claru. Banduyu y pechu inferior blancos. La parte inferior de les nales tien el patrón blancu-escuru-blancu característicu del xéneru. Les piernes son rosadas.
El so hábitat reproductivu son los montes de coníferes d'Alaska, Canadá y el norte d'Estaos Xuníos. Y tamién montes deciduos na mariña del Pacíficu de Norteamérica. Migra pa envernar nel sur dende'l sur de Méxicu hasta Arxentina. La subespecie del Pacíficu migra pola mariña hasta América Central dende'l sur de México hasta Costa Rica, ente que la subespecie de tierra adientro migra escontra l'este dientro de Norteamérica (nun percorríu sustancialmente esviáu de la ruta más curtia), y nel occidente del continente vira al sur escontra la Florida, transitando per México y América Central pa envernar en Panamá y en América del Sur hasta Bolivia y el Norte d'Arxentina (escluyendo les Guayanas, Paraguái, Uruguái y Chile). El so hábitat ivernizu son los montes abiertos y carbes. Como errante ye bien raru n'Europa.
Ye un ave de camín rara en Les Bahames y en Cuba, onde ye llamáu tordu de llombu olivada. En República Dominicana y en Puertu Ricu ye errante y ye llamáu malvís o zorzalito de Swainson. Tamién ye errante en Xamaica, Islles Caimán, Curazao, Bonaire y Barbados
Puede ser movíu pola especie "Catharus guttatus" cuando les sos árees de distribución se superponen. Posiblemente débese a qu'esa especie afaise meyor a los cambeos ambientales producíos nel so hábitat pol home. Siquier nos territorios d'ivernada'l Zorzalito de Swainson tiende a caltenese alloñáu de les construcciones y otres actividaes humanes. 
Alimentar nel suelu del monte, tamién nos árboles. Comen principalmente insectos, frutes y bayes
Faen un nial de copa en cañes horizontales d'árboles.
Reconócense cuatro subespecies, "Cathartus ustulatus alame", "C. o. swainsoni", "C. o. ustulatus" y "C. o. oedicus".
Les subespecies "Cathartus ustulatus alame" y "C. o. swainsoni" pasen el branu nel este de les Montes de la Mariña en Columbia Británica, nes Montes de les Cascaes y na Sierra Nevada. Les subespecies "C. o. ustulatus" y "C. o. oedicus" pasen el branu escontra l'oeste de la área de distribución de les anteriores. Hai una pequeña área onde se superponen les distribuciones nos Montes de la Mariña. Trabayos sistemáticos moleculares recién confirmen qu'estos dos pares de subespecies formen dos clados genéticamente distintos, denominaos "clados" continental y costeru, que diverxeron mientres el Pleistocenu tardíu, probablemente fai unos 10.000 años cuando terminó la postrera yera glacial y los hábitats mover a lo llargo d'América del Norte.
Les diferencies xenétiques ente les subespecies y la ruta migratoria esviada de les subespecies continentales, suxure fuertemente qu'esta especie tuvo una rápida espansión de la so área de distribución al terminar la postrera yera glacial coles poblaciones que orixinalmente pasaben el branu nel sudeste de Norteamérica espandiéndose escontra'l norte y l'oeste a midida que el xelu reculaba. Detalles del analís xenéticu molecular sofiten la hipótesis de la espansión rápida de los dos poblaciones, la costera y la continental. Les actuales rutes migratories de les poblaciones continentales, especialmente les del oeste, nun son óptimas en términos ecolóxicos, y presumiblemente representen un patrón de ruta histórica heredáu que nun s'afixo inda a les locaciones modernes d'estes aves.
Ensin contradicir les anteriores resultancies, analises de los datos de secuencies d'ADN mitocondriales en citocromo b y na subunidad 2 de la NADH deshidrogenasa, según del intrón 7 de la beta-fibrinógeno nuclear amuesen qu'el Zorzalito de Swainson ye la especie más antigua dientro del so xéneru n'América del Norte; nun ta estrechamente emparentada con otres especies de "Catharus" y les semeyances esternes con otres especie d'América del Norte deber a evolución converxente.
Catherpes mexicanus
El cucarachero barranquero (Catherpes mexicanus), tamién conocíu como chivirín barranqueño, mura de los cañones, saltaladera risquera o saltapared barranquero, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Troglodytidae nativa de América del Norte. Ye residente en tola so área de distribución y suel atopase en zones grebes, cantiles predresos, afloramientos y cañones. Ye un ave pequeña malo de ver nel so hábitat predresu. Sicasí, puede escuchase al traviés de los cañones pol so fuerte cantar distintivu. Anguaño alcuéntrase nun taxón monotípicu y ye la única especie nel xéneru Catherpes.
Ye residente permanente en tola so área de distribución, anque dellos individuos pueden faer movimientos estacionales curtios. Estiéndese dende'l sur de Columbia Británica, el suroeste de Idaho, el sur de Montana, Wyoming y Coloráu hasta l'oeste de Chiapas en Méxicu. Presentar nel este hasta'l suroeste de Oklahoma y nel centru-oeste de Texas. Hai una población separada nel suroeste de Dakota del Sur, el nordés de Wyoming y el sureste de Montana. Mientres la temporada d'iviernu la distribución ye xeneralmente la mesma, sicasí, pueden asoceder concentraciones nel desiertu de Chihuahua al sureste Texas.
Cecropis daurica
L'andarina arroxada (Cecropis daurica, pa otru autores Hirundo daurica) ye un pequeñu páxaru de la familia de les andarines. Habita nos países de clima templáu del sur d'Europa y Asia, dende la Península Ibérica nel oeste hasta Xapón nel este, aportando al África tropical pel sur. Los exemplares indios y africanos son residentes, pero les andarines europees y de delles zones asiátiques son migratories, envernando n'África y na India.
Les andarines arroxaes son asemeyaes en costumes y aspeutu a otres especies de la familia Hirundinidae. Les partes cimeres de la tiesta, envés y nales son d'un color azul bien escuru. El so pechu y banduyu ye castañu roxu con pequeñes y numberosos llixos escuros; el obispillu suel tener un color asemeyáu al del banduyu. Tien una cola bien llarga y bien aforcada, de color negru uniforme, tantu penriba como pembaxo. Les sos ales son anches y apuntiaes. Son voladores rápides y aliméntense d'inseutos.
Ye paecida a l'andarina, pero estrémase porque ye más escura y el llurdiu coloráu del gargüelu ye munchu más claru y estendíu, presentando tamién una zona amarellentada na nacencia de la cola. Amás les plumes de la cola son claramente más anches.
Les andarines arroxaes constrúin ñeros con forma de media esfera con folla que recueyen colos sos picos, y guaren ente 3 y 6 güevos en cada puesta, de mayu a xunu. De normal añeren en zones de pedreros y altos, pero afáense con facilidá a les construcciones humanes (pontes o edificios). El nial recuerda al de l'andarina apegona "(Delichon urbicum)" na so forma y material, pero cunta con una entrada tubular de la qu'escarez el nial d'esti postreru.
De normal esta especie nun forma grandes colonies de cría, pero son bastante gregaries fuera de la dómina d'apareamientu. Les bandaes más numberoses pueden reparase nes estenses enllanaes de la India. Na Península Ibérica ye braniza de marzu a setiembre. Ye una especie n'espansión, más abondosa na metá sur.
Les dimensiones d'esta andarina son asemeyaes a les de l'andarina ("Hirundo rustica"), tien un valumbu alar d'unos 33 cm y el llargor del so cuerpu ye d'alredor de 17 cm.
Cecropis semirufa
La golondrina pechirrufa, conocida tamién como «golondrina pechirroja» (Cecropis semirufa, ensin. "Hirundo semirufa") ye una golondrina de gran tamañu. Reproduzse nel África ecuatoria, anque más comúnmente facer al este. Ye parcialmente migratoria, siguiendo les agües pa dir al so rangu de distribución na temporada húmeda.
Esta ye un ave habitante de tierres abiertes y seques. En zones montiegues habita, nel so llugar, "Cecropis senegalensis". Constrúi un nial zarráu con folla con una entrada tubular nun cuévanu debaxo de pontes o estructures similares. Usa edificios deshabitados, furacos n'árboles o cueves y beneficióse de la construcción de pontes y estructures similares. Suel tener tres güevos por niarada.
La golondrina pechirrufa ye de gran tamañu, como "Cecropis daurica" y tien 24 cm. de llargor, con partes cimeros color azul y un pescuezu y l'interior de la cola coloráu. La cara y la parte baxa son acolorataes, pero les plumes debaxo de les nales son blanques, con plumes de vuelu negres. La cola ye bífida y ye un pocu más llarga en machos. Los pichones son menos llamativos y más marrones, con menos contraste.
Estrémase de "Cecropis senegalensis" pol tamañu, llixeramente menor y la cola, apenes más llarga. La corona negra estender por debaxo de los güeyos. Estos páxaros aliméntase d'insectos cazaos nel aire. El so vuelu ye lentu y maxestosu.
Cecropis striolata
La golondrina estriada o golondrina rayada grande (Cecropis striolata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Hirundinidae que vive nel sur d'Asia.
El so clasificación alcuéntrase en discutiniu, dalgunos asitiar dientro del xéneru "Hirundo", como "Hirundo striolata". Enantes considerar una subespecie de la golondrina dáurica.
La golondrina estriada mide unos 19 cm y tien una cola fondamente ahorquillada. Tien mayoría de les partes cimeres del cuerpu de color negru con matices azules anque col obispillo marrón llistáu. La mayoría de los individuos tien el pescuezu acoloratáu, anque esta coloración dacuando nun apaez. La cara y les partes inferiores son blanques con llistes escures. Les sos nales son pardes. Dambos sexos son similares pero los xuveniles tienes colores más apagaos y parduzos, el so obispillo ye de tonu más pálidu y les plumes de les sos coles son más curties.
La so llamada de contactu consiste nun «"pin"» y la llamada d'alarma ye «"chi-chi-chi"», el so cantar ye un garllo nidiu.
Describiéronse cinco subespecies:
Esta especiesobremanera los miembros de la subespecie "mayri", ye bien similar a los miembros de la subespecie "japonicus" de la golondrina dáurica, anque son mayores y son más estriaos, y tienen el pescuezu menos llamativu.
Esta especie alcuéntrase nes rexones llanu y abiertu, dacuando nes llombes, y les zones de cultivu esclariaes del sur y el sureste asiáticu, dende'l norte de la India y Taiwán hasta Timor nel sur.
Les subespecie insulares y "badia" son principalmente sedentaries, pero les subespecies continentales "mayri" y "stanfordi" son parcialmente migratories, y muévense al sur pel hibiernu.
Les golondrines estriaes críen d'abril a xunetu, construyendo los sos niales aisllaos o semi-colonialmente. Los niales tienen forma de retorta o botella, fechos a base de bolines de folla y forraos nel so interior con yerbes seques y plumes. Les puestes consten xeneralmente de cuatro güevos blancos, dacuando cinco, con esceición de les de "badia", que suelen poner solu dos güevos. Dambos sexos encargar de construyir el nial, guarar los güevos y alimentar a los pollos.
Nel so mediu natural constrúin los sos niales nel interior de cueves, anque bien de cutiu utilicen construcciones como les pontes, les alcantarielles y los edificios. 
Les golondrines estriaes aliméntense cazando insectos voladores a baxu altor. El so vuelu de caza lentu y brengosu paecer al de la golondrina común. Pueden cazar en compañía d'otres aves insectívores.
Cephalopterus ornatus
El paragüeru ornado (Cephalopterus ornatus), tamién conocíu como páxaru paragües, páxaru paragües amazónicu o toropisco amazónicu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cotingidae.
El machu ye muncho más grande que la fema, y ye probablemente'l paseriforme más grande d'América del Sur, según el mayor paseriforme clamador (suboscines) del mundu. El machu algama un pesu de 480-571 gramos y un llargor de 48-55 cm. Los promedios de les femes son de 41-44 cm de llargu y hasta 380 gramos de pesu.
Al igual que nos otros paragüeros, el plumaxe ye casi dafechu negru, tien una cresta visible na parte cimera de la so cabeza, y un zarzo inflable nel pescuezu, que lu sirve p'amplificar los sos fuertes berros. Tien los güeyos claros, ente que na mayoría de toropiscos los güeyos son negros.
El métodu de vuelu ondulante d'esta especie considérase abondo similar al de los picatueros, la falta de blancu nel plumaxe del paragüeru estremar de los grandes picatueros colos que coesiste.
Viven nes copes de los árboles de la selva amazónica, onde s'alimenten de frutes y insectos.
Esta especie alcuéntrase en dos poblaciones principales: una vive nos montes, principalmente cerca de los ríos na Amazonía, y l'otra nes llombes montiegues de la rexón oriental de los Andes.
Ceratopipra cornuta
El saltarín copetón (Ceratopipra cornuta) ye una especie d'ave na familia Pipridae.
Alcuéntrase en Brasil, Guyana, y Venezuela. El so hábitat natural son los montes montanos subtropicales o tropicales.
Ceratopipra erythrocephala
El saltarín cabecidorado (Ceratopipra erythrocephala) ye una pequeña especie d'ave paseriforme de la familia Pipridae. Ye nativu de América Central y de Suramérica. Como otros saltarinos aliméntase de frutes y dellos insectos.
Reproduzse en Suramérica tropical. Ye atopáu de Panamá, Colombia y sur de Trinidá al este al Guianas y Brasil y Perú del norte. Nun ye atopáu al sur de los ríos Amazones o Ucayali.
Ye un ave común de montes, segunda crecedera y plantíos. La so llende d'altitú cimera ye polo xeneral aprosimao 1.100 metros, pero ellos son de xemes en cuando atopaos tan altos como 1.500 msnm. 
Como otru saltarinos, el saltarín cabecidorado ye un ave forestal compactu, con colores brillosos, que mide xeneralmente 9.4 cm de llargu y pesa de 12.5 g. El plumaxe del machu adultu ye negru con esceición de la cabeza dorada, les zanques blanques y colloraos, les piernes rosadas y el picu amarellentáu. Les femes y los machos xuveniles tienen un plumaxe verde oliva y paécense a les femes del saltarín barbiblanco, pero son más pequeños, con coles más curties y tienen piernes arrosaes (non naranxa brillante). El saltarín cabecidorado tien delles llamaes, inclusive un runfíu "pir pir prrrrrt".
Los machos dan una demostración de cortexu fascinante nun lek comunal. Cada machu ocupa una percha horizontal de 6 a 12 metros d'altu y brinca rápido, esmuzse, o se llanza a otres perchas. La demostración ye acompañada pol runfíu de les nales y la llamada "zit-zit". Grupos d'hasta 12 aves pueden funcionar xuntos. La fema constrúi un llanu nial a poco altor nun árbol; dos güevos amarellentaos veteaos son asitiaos, y guariaos dafechu pola fema mientres aprosimao 16-17 díes.
La especie tien una amplia distribución ye polo tanto consideráu una especie so esmolición menor pola IUCN.
Ceratopipra mentalis
El saltarín cabecirrojo norteño o manaquín cabeza colorada (Ceratopipra mentalis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pipridae. Ye nativu de América Central y el noroeste de Suramérica El so hábitat consiste de monte húmedu tropical y subtropical.
El machu tien un comportamientu de cortexu inusual nel cual muévese rápido escontra tras, asemeyáu a un pasu de baille humanu conocíu como ""moonwalk"". 
Ye un ave pequeñu que mide 10 cm de llargor y que pesa 16 g. El plumaxe del machu ye principalmente negru, la cabeza y la nuca de color coloráu brillante. Les zanques son de color mariellu brillante, el cazu y los revestimientos de les nales son mariellu maciu. 
La fema ye verde oliva opacu percima, ente que les partes inferiores son de color verde amarellentáu. Dambos sexos tienen pates de color marrón. L'iris de los machos ye de color blancu, ente que el de la fema y los xuveniles ye de color marrón.
La so área de distribución inclúi Belice, Colombia, Costa Rica, Ecuador, Guatemala, Hondures, Méxicu, Nicaragua y Panamá.
Vive en monte húmedu tropical y subtropical onde frecuenta típicamente los niveles baxos y entemedios.
Aliméntase principalmente de pequeños frutos y bagues de la families Aracea, Melastomataceae, Rubiacea, Annonaceae ("Guatteria"), Heliconia. Tamién s'alimenta d'insectos qu'atrapa de la xamasca.
La temporada de reproducción ye de marzu a xunetu. La fema constrúi un nial en forma de taza a un altor de 1,5 y 10 metros nel monte. Pon 2 güevos de color abuxáu escuru, motudu de café. Solo la fema guara los güevos y cría los pitucos, ensin ayuda del machu. 
Ye una especie d'ave solitaria, sacante mientres el cortexu. Na temporada de reproducción los machos caltener en llugares fixos -separaos ente sigo de 3 a 30 metros- y formen arenes de cortexu (o "leks") nes que demuestren el so baille de cortexu a la femes, moviéndose sobre cañes delgaes o n'ocasiones sobre'l suelu. Nel so baille de cortexu'l machu muévese rápido escontra tras o escontra los llaos sobre una caña delgada moviéndose con pequeños saltillos casi imperceptibles, dando la impresión de qu'executa un pasu de baille humanu conocíu como ""moonwalk de Michael Jackson"".
Ceratopipra rubrocapilla
El saltarín cabecirrojo sureñu (Ceratopipra rubrocapilla) ye una especie d'ave na familia Pipridae.
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, y Perú.
Cercomacra cinerascens
El formigueru gris (Cercomacra cinerascens) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Suramérica.
Atopar nos niveles baxos de les selves húmedes tropicales y subtropicales de Brasil, Bolivia, Colombia, Ecuador, Guyana francesa, Guyana, Perú, Surinam y Venezuela.
El formigueru gris ye un pequeñu páxaru d'unos 13-14 centímetros con una cola bastante llarga. Ye de color gris, más escuru percima, coles nales tiñíes de tonos marrones con un llurdiu blancu interescapular y una banda blanca na punta de la cola. La fema ye marrón oliva cola grupa más gris y con un llurdiu ablancazáu bien pequeña.
Aliméntase d'insectos y bichos asemeyaos a insectos. Suel buscalos nos árboles y partes trupes de carbes hasta un altor d'unos 6 metros percima del suelu. Pue atopase solu o xuníu a bandaes mistes. Pañador activu y metódicu en movimientu en saltos curtios d'esploración.
Los formigueros grises formen pareyes que permanecen xuntes, anque dacuando xúnense a grupos d'aves variaes pa buscar comida. Poco se sabe alrodiu de los sos vezos de anidación. El so territoriu de cutiu a unos 120 metros de diámetru.
Reconócense cuatro subespecies:
Cercomacra manu
El formigueru del Manu (Cercomacra manu) ye una especie d'ave dientro de la familia Thamnophilidae. Pue atopase en Bolivia, Brasil y Perú; el so hábitat natural son los montes baxos húmedos, tropicales o subtropicales.
Cercomacra melanaria
El formigueru de Mato Grosso o batará de Mato Grosso (Cercomacra melanaria) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Suramérica.
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil y Paraguái.
Los sos hábitats naturales son les selves y montes tropicales y subtropicales de rexones baxes.
Cercomacra nigrescens
El formigueru coritu o cenicientu (Cercomacra nigrescens) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Suramérica.
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, la Guayana francesa, Perú y Surinam.
Los sos hábitats naturales son les selves húmedes tropicales y subtropicales tantu de rexones baxes como de zones montanas. Tamién puede vivir n'antiguos montes bien degradaos.
Cercomacra parkeri
El formigueru de Parker ("Cercomacra parkeri") ye una especie d'ave de la familia "Thamnophilidae", endémica de Colombia.
Vive nel cantu del monte de monte, n'elevaciones ente los 1.130 y 1.830 m de altitú.
Mide 14 a 14,5 cm de llargor. Presenta dimorfismu sexual. El machu adultu ye negru percima y gris per debaxo, con franxes blanques delgaes les nales y matíces oliváceos nos lladrales. La fema tien les partes cimeres de color pardu oliváceo, con corona, oyíos, aníu ocular y lores gris parduzu; les partes inferiores dende'l mentó a la rexón infracuadal, son de color ablondu ferrial.
Cercomacra serva
El hormiquero negru (Cercomacra serva), tamién denomináu hormiguerito escuru y formigueru cascabel, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Suramérica.
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador y Perú.
Cercomacra tyrannina
El formigueru tiranu (Méxicu, Venezuela) (Cercomacra tyrannina), tamién denomináu hormiguerito marañeru, formigueru coritu (Colombia, Costa Rica, Hondures, México), formigueru escuru (Ecuador), formigueru pizarrosu (Nicaragua) o chororó-escuro (Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Cercomacra" qu'integra la familia Thamnophilidae. Alcuéntrase en Centroamérica y Suramérica, dende'l suroriente de Méxicu hasta l'occidente de Ecuador y la Amazonia brasileña. 
Alcuéntrase en Belice; Brasil; Colombia; Costa Rica; Ecuador; Guatemala; Guayana francesa; Guyana; Hondures; Méxicu; Nicaragua; Panamá; Surinam; Venezuela.
Ye común na espesura del sotobosque del monte húmedu, especialmente nos cantos y escamplaes, nes tierres baxes y fasteres hasta los 1.200 m de altitú. 
En promediu mide 14,5 cm de llargor y pesa 18 g. El machu adultu ye gris cayuela percima y gris claru per debaxo, con llurdios blancos ocultes na base de les nales y l'envés. La fema tien les partes cimeres de color marrón olivaceu y les partes inferiores ablondu canela, más anaranxáu nel gargüelu. El picu ye negru y les pates son grises. Los matices de plumaxe varien xeográficamente, según la subespecie.
Aliméntase d'insectos y otros artrópodos, qu'atopa y toma en cañes y xamasques nes carbes o enredaderes. 
Constrúi, a un altor de 0,6 a 3 m, un nial en forma de bolsa fonda colgante, con una abertura oblicua na parte cimera y parés grueses de fueyes seques y fibres, suspendíu d'una horqueta nuna caña delgada o bejuco. La fema pon dos güevos blancos mate con llurdios de color castañu acoloratáu. Tanto'l machu como la fema alimenten a los pitucos.
Canten en dúo, un xiblatu ascendente del machu "pu pu pe pi pi", ye respondíu pola fema más nidia, "juu juu-ut-ut juu-ut juu juu-ut-ut".
La especie "C. tyrannina" describióse per primer vegada pol ornitólogu británicu Philip Lutley Sclater en 1855 sol nome científicu "Pyriglena tyrannina"; localidad tipo «Bogotá = probablemente cerca de Cundinamarca, Colombia». 
Probablemente más próxima a "Cercomacra laeta", enantes tratada como conespecífica; hasta apocayá incluyó a "Cercomacra parkeri" como una populación d'altitú en Colombia. Considérase qu'estos trés, xuntu con "Cercomacra nigrescens" y "Cercomacra serva" formen un grupu de especies, con base nel plumaxe y les carauterístiques vocales, y dependiendo d'un estudiu xenéticu más completu. Siquier dalgunes de les diferencies de plumaxe dende les cualos les subespecies foron descrites paecen ser debíes a variaciones clinales; ríquense analís d'otros parámetros, incluyendo vocalizaciones, pa definir les poblaciones xeográfiques más precisamente, poro, les zones son provisorias. La subespecie descrita "rufiventris" (este de Panamá al sur hasta l'oeste de Ecuador) ye considerada un sinónimu de la nominal con base n'estudios recién de variación de plumaxe.
Reconócense 4 subespecies cola so correspondiente distribución xeográfica:
Cercotrichas galactotes
El alzacola (Cercotrichas galactotes) ye una especie d'ave Passeriforme de la familia Muscicapidae estendida dende'l norte d'África (incluyendo'l Sahel) hasta la India; en Europa el alzacola ye común nos países mediterráneos y ye raru reparalo nos nórdicos.
Certhia americana
El agateador americanu (Certhia americana), tamién denomináu cortecerito, trepadorcito café y esguilador americanu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Certhiidae que vive en Norteamérica y América Central. Ye l'únicu miembru d'esta familia que s'atopa na rexón neoártica.
Los agateadores americanos son páxaros pequeños que miden de 11,7 a 13,5 cm de llargu. Los adultos tienen les partes cimeres pardes con llixos y llistes clares, coloración que-yos camufla nes corteces de los árboles, ente que les sos partes inferiores son de color blancu. Tienen el picu llargu, estrechu y llixeramente curvado escontra baxo. Los machos del agateador americanu tienen el picu daqué más llargu qu'el de les femes. Tienen la cola llarga y les sos plumes son ríxides yá que los sirve de sofitu cuando tán garraos a los tueros. El so cantar consiste en series curties d'agudos "sii".
El so aspeutu ye bien similar a los sos parientes europeos el agateador européu y agateador euroasiático y sería difícil estremalos a güeyu de nun tar en distintos continentes.
Alcuéntrase en Canadá, Estaos Xuníos, Méxicu, Guatemala, Hondures, El Salvador, Nicaragua y San Pedro y Miquelón.
El so hábitat de cría son los montes vieyos, especialmente de coníferes, de Canadá, Alaska, el nordés y oeste d'Estaos Xuníos y México. Son sedentarios na mayor parte de la so área de distribución, anque munchos páxaros del norte migren escontra'l sur llegando hasta América central. Los agateadores americanos prefieren los montes primarios húmedos de coníferes o los montes mistos de coníferes y frondosas, onde atopen el so alimentu fácilmente. Anque tamién s'atopen nos montes más secos, como los montes de picea de Engelmann y alerces. Xeneralmente eviten les pluviselves costeres.
Esta especie describióse científicamente pol naturalista francés Charles Lucien Bonaparte en 1838. El so nome binomial deriva del griegu "kerthios", un pequeñu ave que vivía nos árboles según Aristóteles, y la palabra llatina "americana", qu'indica'l so llugar de procedencia. 
El agateador americanu pertenez al mesmu llinaxe que los agateadores del holárticu y ta más cercanamente emparentáu col agateador euroasiático ("C. familiaris"), el agateador européu ("C. brachydactylata") y el agateador de Hodgson ("C. hodgsoni").
Reconócense quince subespecies:
El agateador americanu busca comida nos tueros y cañes de los árboles, xeneralmente xubiendo n'espiral dende la base del tueru y cuando llega a la copa vuela hasta la base d'otru tueru cercanu. Engaten adulces col so cuerpu pegáu al tueru y sofitándose na so ríxida cola, buscando insectos col so picu ente la corteza. Raramente alimentar nel suelu. Principalmente aliméntense de pequeños artrópodos anque pel hibiernu tamién pueden alimentase de granes.
La estación de cría xeneralmente empieza n'abril. La fema fai un nial en forma de concu parcial yá seya so una corteza parcialmente esprendida del tueru o cualquier cuévanu del árbol. Pon de 3 a 7 güevos y guarar mientres dos selmanes aprosimao. Los dos miembros de la pareya alimenten a los pollos.
Certhia brachydactyla
L'esguilón (Certhia brachydactyla) ye una especie d'ave de la familia Certhiidae que vive principalmente nel sur de la Europa Occidental y alredor del restu de la cuenca del Mediterraneu. Carauterízase por tener les partes cimeres parduces, que lo mimeticen colos tueros de los árboles, y les partes inferiores ablancazaes, col picu llargu, finu y curváu escontra baxo. Esguila con facilidá polos árboles ayudáu de la so cola ríxida que lu sirve de sofitu.
L'esguilón ye un páxaru pequeñu, mide de 11-13 cm de llargu y pesa unos 8-10 g. Ye de color pardu chiscáu con llixos escuros y clares nes partes cimeres y les sos zones ventrales son de color blancu puercu. El so picu ye relativamente llargu y curvado (aprox. 2/3 partes del llargor de la tiesta, o unos 16,5- 22,05 mm). La so cola tien plumes ríxides que-y dexen usala como puntu de sofitu cuando s'atopa nos tueros verticales. 
L'área de distribución del esguilón solapa en gran parte d'Europa col del esguilón montés col que puede tracamundiase. Comparáu con esta especie les partes inferiores d'esguilón son d'un color blancu menos intensu, y les cimeres son d'un color marrón más apagáu y menos motudes, tien una llista superciliar más escura. El so picu ye llixeramente más llargu y los deos de los sos pies más curtios. Ainda asina, ye abegoso estremar visualmente al 5% de los individuos, inclusive teniéndolos na mano. Sicasí los sos cantares son bien distintos, anque sábese que dambes especies puen emitir los soníos de la otra.
El so cantar ye un "ti-ti-tí--teroi-ti-tít" constituyíu por notes bien marcaes y agudes, dixebraes por curties poses, con una duración de 1,5 a 2 s . Fora de la dómina reproductora ye muncho más frecuente oyer una serie de 3 a 5 notes ‘ti’ o ‘tzi’ agudes, marcaes, d'acabáu sópitu y separyaes por percurties poses de 0,1-0,5 s ("ti-ti-ti-ti-...").
Alcuéntrase principalmente nel sur de la Europa occidental, amás del norte d'África y alredor del Mediterranéu oriental. Ocupa casi tola Península Ibérica, siendo menos frecuente na zona oriental más mediterranea, según nos sectores más deforestaos de les submesetes norte y sur. Ta distribuyíu n'altitú dende'l nivel del mar hasta los 1600 m, siendo bien escasu dende esta altitú hasta los 2000 m, au lu sustitúi'l esguilón montés nos cordales del norte d'España. Dambes especies asolapen les sos árees de distribución en gran parte d'Europa, ocupando l'esguilón onde coinciden preferentemente les rexones baxes con montes abiertos y l'esguilón montés les altes y los montes trupos de coníferes.
L'esguilón describióse científicamente col so actual nome pol ornitólogu alemán Christian Ludwig Brehm en 1820. El so nome binomial deriva de los términos griegos "kerthios", un pequeñu ave habitante de los árboles descritu por Aristóteles, y "brachydactyla", compuestu de "brakhus" (curtiu) y "dactilos" (deu), colo que xuníu significa «de deos curtios», en comparanza colos del esguilón montés.
Esta especie ye bien paecida al restu de los componentes del xéneru "Certhia". Reconócense anguaño ocho especies dientro del xéneru de los esguilones, estremaos en dos llinaxes evolutivos: una rama holártica y otra nel sur d'Asia. L'esguilón pertenez al grupu de norte, xuntu al "esguilón montés", l'esguilón americanu de Norteamérica y l"'esguilón de Hodgson" del sur del Himalaya.El cantar del grupu del holárticu ye más garlleru, siempres empieza y termina con un chillón "sriih". Sicasí les especies del grupu del sur tienen un trinu de ritmu más rápidu ensin el soníu "sriih".
Na península Ibérica estrémense dos subespecies: "C. b. megarhyncha", nos Pirineos Occidentales, noroeste d'España y Portugal, y "C. b. brachydactyla" nel restu de la área. Nun ta presente nes islles Baleares, Canaries, Madeira y Azores. Un analís del xenoma mitocondrial citocromu b amuesa que les poblaciones del noroeste d'África formen un llinaxe separtáu de les poblaciones europees.
Ye un páxaru xeneralista d'ambientes forestales. Los medios nos que la especie ye más abondosa son bien variaos, pero tienen la carauterística común de ser montes con arboláu maduro. Ye bien escasu, o nun ta presente, en mases arbolaes d'amenorgada estensión (< 1 km²). Algama densidaes llocales máximes de 70-150 aves/km², con valores medios de 41-65 aves/km² en pinares de clima supramediterraneu percima de 1250 m d'altitú. 
Ye una especie básicamente sedentaria, que casi puramente fai curtios movimientos dispersivos dende'l so llugar de nacencia, o desplazamientos altitudinales mientres l'iviernu énte temporales fríos.
La so dieta ye puramente inseutívora mientres tol añu. Principalmente consume coleópteros y arácnidos (fundamentalmente Araneae). Gueta l'alimentu mayoritariamente en tueros y cañes grueses. Dientro del árbol ocupa principalmente los 2/3 inferiores onde la corteza ye más rugosa.
Suel movese en solitariu, anque dacuando forma bandos mistos con otres especies. Mientres l'iviernu, en zones fríes, suelen xuntase dellos individuos pa dormir formando auténtiques ‘boles de plumes’. Mientres los díes soleyeros del iviernu ye capaz de faer un usu selectivu del mosaicu sol-solombra, de manera qu'usa selectivamente les zones insolaes per debaxo de los 6 °C.
Por cuenta del so plumaxe crípticu y al so usu del espaciu bien específicu tien pocu depredadores, tando escasamente representáu na dieta de les rapiegues más monteses..
Empecipia la reproducción a finales de marzu, enllargándose hasta xunu. Añera siempres a cubiertu del abertal en tueros d'árboles, en resquiebros fondos o so ‘solapes’ de corteces desprendíes, xeneralmente a poco altor sobre'l suelu. Usa con perpoco (frecuencia <0,5% d'ocupación) les caxes de anidación típiques para páridos. Fai dos puestes por temporada (ente 3 y 6 güevos caúna). Los güevos son subelípticos de superficie mate y color blancu-crema con llixos marrones-acolorataes más concentraes escontra l'estremu menos aguyáu. En pinares montanos del centru d'España (Sierra de Ayllón, Madrid-Guadalaxara) el tamañu mediu de puesta ye 4,73 güevos. El númberu de güevos nun varia ente primeres y segundes puestes. Los tamaños de puesta n'España son menores que los reparaos n'otres rexones europees más septentrionales (en promediu de 5 a 6,5 güevos). La guariada dura, en promediu, 14 díes. L'ésitu d'eclosión (90%) y la proporción de pollos qu'abandona'l nial (98% de los güevos eclosionados) son elevaos (datos pa un pinar montano de la Sierra de Ayllón).
Certhia discolor
El agateador gorjipardo o esguilador de gargüelu castañu (Certhia discolor) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Certhiidae que vive en Asia.
Alcuéntrase en Bután, China, India y Nepal.
Los sos hábitats naturales son los montes templaos y los montes montiegos húmedos subtropicales.
Enantes considerábase qu'el agateador de Manipur, del sur de Manipur y el suroeste de Myanmar que tien el gargüelu y pechu de color canela, yera una subespecie del agateador gorjipardo ("C. d. manipurensis") pero estudio d'ADN suxurieron que tenía de considerase una especie separada, "C. manipurensis" (Hume, 1850).
Certhia familiaris
L'esguilón montés (Certhia familiaris) ye una especie d'ave de la familia Certhiidae que vive n'Eurasia. Ye un axilosu esguilador d'árboles de color parduzu motudu nes partes cimeres y les partes inferiores ablancazaes, con un picu finu y curváu escontra baxo y una cola llarga y ríxida qu'usa como sofitu nos tueros. Anque'l so aspeutu ye asemeyáu al d'otros esguilones estrémase fácilmente pol so cantar, del esguilón (común) col que coincide en gran parte de la so área de distribución europea.
Reconócense siquier nueve subespecies d'esguilón montés distribuyíes poles rexones templaes d'Eurasia. Esta especie alcuéntrase en tou tipu de montes, pero nes rexones onde coincide col esguilón "común" ye más probable atopalu nos montes de coníferes o en zones altes. Añera en buecos de los árboles o ente la so corteya. La fema pon xeneralmente cinco o seis güevos blancos con llixos rosaos. Les sos niaraes son vulnerables al ataque de los picatueros y mamíferos, como los esguiles.
Los esguilones monteses son insectívoros y engaten pelos tueros de los árboles a la gueta d'insectos qu'atrapa col so picu curváu ente los resquiebros de la corteya. Entós vuela a la bas d'otru árbol con un vuelu erráticu carauterísticu. Esta ave ye solitaria pel hibiernu, pero puede formar dormideros comunales cuando'l tiempu ye fríu.
Al igual que los demás esguilones, L'esguilón montés ye un ave de pequeñu tamañu coles partes cimeres del cuerpu de color pardu motudu, obispillu acoloratáu y partes inferiores ablancazaes. Tienen picos llargos y curvaos y les plumes de la so cola son ríxides lo que-yos apurre soporte cuando engaten pelos tueros a la gueta d'insectos.
L'esguilón montés mide unos 12,5 cm de llargu y pesa ente 7,0–12,9 g. Les sos partes cimeres marrones tienen un entrevesgáu motudu con pintes negres, blanques y de color crema, anque la so cola ye de color pardu llisu. Si banduyu, pechu y lladrales son ablancazaos con matices crema. Dambos sexos tienen un aspeutu asemeyáu, anque los xuveniles tienen les partes cimeres de colores más apagaes que los adultos, y les sos partes inferiores ablancazaes tienen llixos escuros nos lladrales. 
La so llamada de contactu ye "sit" agudu y apagáu, anque la so llamada más distintiva ye un "tsrii" vibrante y dacuando repetitivu. El cantar del machu empieza con un "srrih, srrih" siguíu por dellos trinos, una nota llarga, ondulante y descendente, y un xiblíu que xube y baxa. 
La área de distribución del esguilón montés asolapa col d'otros esguilones colos que puede tracamundiase. N'Europa comparte munchu de la so área de distribución col esguilón común. Comparáu con esta especie les sos partes inferiores son d'un color blancu más intensu, y les cimeres son d'un color marrón más templáu y más motudes, tien una llista superciliar más clara y el so picu ye llixeramente más curtiu. Ye difícil estremalu visualmente, inclusive teniéndolos na mano, a munchos de los sos individuos. Sicasí los sos cantares son bien distintos, anque se sabe que dambes especies pueden emitir los soníos de la otra.
Hai tres subespecies d'esguilón montés del Himalaya que davezu considérense como especies estremaes, como'l esguilón de Hodgson, anque toes son estremables del restu d'especies d'esguilones d'Asia. La cola llisa del esguilón montés estrémase del esguilón del Himalaya, que tien la cola llistada, y el so gargüelu blancu ye una diferencia evidente respectu al esguilón de gargüelu castañu. El esguilón nepalés ye más malu d'estremar del esguilón montés, anque tien los lladrales de color canela más llamativu en llugar de crema.
Nunca se rexistró la presencia n'Europa del esguilón americanu, pero un divagante de seronda sería malu d'estremar inclusive pol cantar, yá que anque'l so aspeutu ye más asemeyáu al esguilón "común" el so cantar ye más paecíu al del esguilón montés.
L'esguilón montés describióse científicamente col so actual nome por Linneo na so obra "Systema naturae" en 1758. El so nome binomial deriva del griegu "kerthios", un pequeñu ave que vivía nos árboles descritu por Aristóteles ente otros, y la palabra llatina "familiaris", que significa "familiar" o "común", por ser l'esguilón más común nel norte y centru d'Europa.
Esta especie ye bien paecida al restu de los componentes del xéneru "Certhia". Reconócense anguaño ocho especies dientro del xéneru de los esguilones, procedentes de dos llinaxes evolutivos: una caña holártica y otra nel sur d'Asia. El cantar del grupu del holárticu ye más garlleru, siempres empieza y termina con un chillón "sriih" (sacante los "C. familiaris" de China). Sicasí les especies del grupu del sur tienen un trino de ritmu más rápidu ensin el soníu "sriih". Toles especies tienen vocalizaciones carauterístiques y delles subespecies foron alzaes al rangu d'especie basándose nos sos cantares. 
L'esguilón montés pertenez al grupu de norte, xuntu al esguilón americanu de Norteamérica, el "esguilón común", d'Europa occidental y el "esguilón de Hodgson" del sur del Himalaya.
L'esguilón americanu consideróse dalguna vegada una subespecie del esguilón montés, pero ta más próximu al esguilón común, y xeneralmente agora ye tratáu como una especie dafechu independiente. Propúnxose más apocayá que se dixebrara al esguilón de Hodgson por cuenta d'estudios de les secuencies d'ADN mitocondrial del citocromu b y la estructura del so cantar qu'indicaron que podría ser una especie distinta de "C. familiaris".
Reconócense de nueve a doce subespecies d'esguilón montés, dependiendo del puntu de vista taxonómicu usáu, toes elles son bien asemeyaes y crúciense nes zones onde s'asolapen les sos árees de distribución. Polo xeneral hai un enclín clinal na apariencia a midida que vase dende l'oeste escontra l'este d'Eurasia, reparándose que les subespecies van teniendo les sos partes cimeres más abuxaes y más blanques les sos partes inferiores, pero esti enclín inviértese al este del ríu Amur. Les subespecies anguaño reconocíes son:
L'esguilón montés ye la especie más estendida del so xéneru, cría nos montes templaos a lo llargo de toa Eurasia dende Irlanda a Xapón. Prefier los árboles vieyos y na mayor parte d'Europa onde comparte territoriu col esguilón común apaecer principalmente nos bosque de coníferes, especialmente picees y abetos. Sicasí onde ye la única especie de esguilón, como nes rexones europees de Rusia, o les islles britániques, tamién frecuenta los bosques frondosos y mistos. N'España onde'l esguilón común ocupa la mayor parte del territoriu'l esguilón montés llindar a les viesques de monte de la metá norte, principalmente nos Pirineos, a lo que debe'l so nome. 
L'esguilón montés cría cerca n'altitúes baxes en partir norte de la so área de distribución pero tiende a ser ser una especie d'altitúes altes nes rexones del sur. Nos Pirineos cría percima de los 1.370 metros d'altor, en China de 400–2,100 metros y nel sur de Xapón de 1,065–2,135 metros. Les árees de cría atópense en rexones qu'en xunetu tienen isotermes ente 14–16 °C y 23–24 °C.
L'esguilón montés ye un ave sedentaria nes rexones occidentales y suriegues de clima templáu, pero delles aves del norte muévense al sur pel hibiernu, y los individuos que críen nos montes baxen a altitúes más baxes pel hibiernu. Los sos desplazamientos de dispersión ivernices y tres la estación de cría pueden conducilos a parolar fora de la so área de distribución normal. Rexistráronse migradores ivernizos nes subespecies d'Asia en Corea del Sur y China, y la subespecie nominal apaeció tan al oeste de la so zona de distribución normal como Orkney, en Escocia. L'esguilón montés tamién apaeció como divagante nes islles de la Canal (onde la especie residente ye'l esguilón común), Mallorca y les islles Feroe.
Al ser un pequeñu páxaru forestal con plumaxe crípticu y llamaes discretes, L'esguilón montés puede pasar inalvertíu fácilmente, según les sos ascensiones verticales polos tueros a mou de mur que fai saltinos y usando la so cola ríxida como sofitu. Sicasí nun ye un páxaru demasiáu roceanu y amuésase indiferente énte la presencia de los humanos. Amuesa un vuelu erráticu y ondulante carauterísticu, alternando aleteos asemeyaos a los de les caparines con planeos llaterales y cayíes. Les aves migradores pueden volar de día o de nueche, anque la estensión de los sos desplazamientos xeneralmente ye amazcarada poles poblaciones residentes. Ye solitariu pel hibiernu, pero cuando'l clima ye más fríu puede atopase más d'una docena d'individuos durmiendo xuntos en resquiebros afayadizos.
Los esguilones monteses críen a partir de la edá d'un añu. Añeren nos resquiebros y tres les corteyes de los tueros. Onde tán presentes les secuoyes xigantes de Norteamérica prefieren los cuévanos d'estos grandes árboles introducíos como llugares d'añeramientu polo fácil que ye faer buecos na so blanda corteya. Dacuando usen los resquiebros d'edificios y murios, y los niales artificiales nos montes de coníferes. El so nial tien una bas de ramines y aguyes de pinu, fierves y corteces, y el so interior ta forráu con materiales más nidios como plumes, pelo, mofu, líquenes o teles d'araña.
N'Europa la niarada xeneralmente faise ente marzu y xunu y suel constar de cinco o seis güevos, ente que en Xapón ponen de trés a cinco güevos ente mayu y xunetu. Los güevos son blancos con finos llixos de color arrosáu principalmente nos estremos, miden 16 x 12 mm y pesen 1,2 g de los que'l 6% ye'l pesu de la cáscara. Los güevos son guaraos solamente pola fema mientres 13–17 díes hasta qu'eclosionen los sos pollos altriciales cubiertos de pelusa. Los pollos son alimentaos polos sos dos proxenitores anque namái la fema dar calor. Tarden unos 15–17 díes en desenvolvese. Los xuveniles tornen al nial les primeres nueches tres d'abandonalu. Aprosimao un 20% de les pareyes, principalmente del sur y l'oeste, cría una segunda niarada.
Ente los depredadores de niaraes y pollos de esguilones monteses inclúyense los picatueros, los esguiles coloraos y los pequeños mustélidos, y los efectos de la depredación son unes tres vegaes más altos nos montes estazaos que nos montes trupu y estensu (32,4% escontra'l 12.0% nos montes estazaos). Les tases de predación amóntense cuando'l nial ta cerca del cantu del monte, y la presencia de tierres de cultivu cercanes aumenta'l grau de predación en dambos casos probablemente por un mayor númberu d'ataques de mustélidos. Esta especie ye parasitada nel nial pola pulga de la gallineta ("Dasypsyllus gallinulae"). La tasa de supervivencia de los xuveniles d'esta especie desconozse, magar que'l 47,7% de los adultos sobreviven cada añu. La llonxevidá típica de la especie ye de dos años, rexistrándose una llonxevidá máxima d'ocho años y diez meses.
L'esguilón montés suel buscar invertebraos nos tueros de los árboles p'alimentase, empezando pola base del tueru y xubiendo per él ayudáu pola so cola ríxida como sofitu. A diferencia de los trepadores nun baxen polos tueros cabeza abaxo sinón que vuelen hasta la base d'otru árbol cercanu. Usen los sos llargos y finos picos pa sacar los inseutos y les arañes d'ente los resquiebros de les corteyes. Anque de normal busquen la so comida nos árboles dacuando tamién cacen nos murios el suelu o ente les aguyes de los pinos cayíos. Arriendes puede añader les granes de les coníferes ente la so dieta nos meses más fríos. 
Les femes del esguilón común avecen alimentase principalmente nes partes cimeres de los tueros de los árboles, ente que los machos usen les partes inferiores. Un estudiu fechu en Finlandia afayó que si'l machu d'una pareya sume, la fema desapareyada va cazar n'altores más baxos, va pasar menos tiempu en cada árbol y va tener sesiones de gueta d'alimentu más curtiu qu'una fema empareyada. 
Esta ave dacuando puede incorporase a bandaes d'alimentación mistes pel hibiernu, anque nun paez que compartan los recursos alimenticios atopaos colos sos acompañantes los páridos y reyezuelos, sinón que más bien benefíciense de la vixilancia estra qu'apurre la bandada. Les formigues coloraes y los demás miembros del so subxéneru comparten l'hábitat colos esguilones monteses, y tamién s'alimenten d'invertebraos nos tueros de los árboles. Investigadores finlandeses afayaron qu'onde cazaron les formigues coloraes hai menos artrópodos, y que los machos de los esguilones pasen menos tiempu nos tueros que visitaron estes formigues.
Esta especie ta estendida per una enantada zona de distribución d'unos 10 millones de km. Tien una población mundial, con unos 11–20 millones d'individuos namái n'Europa. Nun se determinó l'enclín de la so población pero nun se cree qu'esta especie s'avere a los criterios de descensu de población qu'afita la Llista Colorada de la UICN (descensu de más del 30% en diez años o tres xeneraciones). Por estes razones esta especie ta catalogada col parámetru d'esmolición menor".
Ye un ave común en gran parte de la so área de distribución, anque nes zones más al norte ye rara, yá que ye vulnerable a los iviernos duros, especialmente si les sos posibilidaes d'alimentación tórguense poles xelaes o les agües xelices. Tamién ye pocu común en Turquía y el Cáucasu. Nel oeste de la so área de distribución estendiéronse hasta les Hébrides Esteriores n'Escocia, aportando hasta Noruega, y criaron per primer vegada nos Países Baxos en 1993.
Certhia himalayana
El agateador del Himalaya (Certhia himalayana) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Certhiidae que vive en Asia.
Alcuéntrase n'Afganistán, China, India, Irán, Kazakhstán, Myanmar, Nepal, Pakistán, Rusia, Tajikistán, Turkmenistán y Uzbequistán.
Los sos hábitats naturales son los montes templaos y los montes boreales.
El agateador del Himalaya presenta un patrón motudu o llistáu nes partes cimeres, en tonos negros, pardos, acolorataos y blancos; la so cola presenta llistes horizontales. Esta coloración déxa-y camuflase ente los tueros de los árboles.
Certhia hodgsoni
El agateador de Hodgson (Certhia hodgsoni) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Certhiidae que vive na aguada meridional del 
Himalaya. Hasta apocayá tiempu considerar como delles subespecies del agateador euroasiático ("C. familiaris").
Tanto'l nome común como'l nome científicu d'esta especie faen honor a Brian Houghton Hodgson, un naturalista inglés del sieglu XIX que trabayó na India británica.
El agateador de Hodgson ye un páxaru pequeñu, 12,5 cm de llargu, de colores apagaos. Los sos partes cimeros son pardes chiscáu con llistes más escures y más clares, y ablancazaes les partes inferiores, al igual qu'el so llista superciliar. Ye más pardu percima que qu'el agateador euroasiático ("C. familiaris"), con un obispillo acoloratáu que destaca. Tien el picu llargu y curvado escontra baxo y les plumes de la so cola son ríxides.
El so cantar empieza con dos llamaes "shrii" carauterístiques d'esta especie y los sos parientes cercanos. Siguíu por unu dos trinos que xeneralmente terminen dos notes descendentes. Cada soníu dura unos 0,3 segundos, y el cantar completo de 2 a 2,5 segundos. El so tonu primeramente ta en frecuencies constates d'ente 7,5 kHz a 6 kHz, cayendo a 4 kHz una o dos veces a la fin.
Esti agateador primeramente foi clasificáu como una variedá de agateador euroasiático ("C. familiaris"), pero anguaño considerar una especie estreme. Ye'l representante sureñu del llinaxe holárticu de los agateadores y ta más cercanamente emparentáu col agateador euroasiático ("C. familiaris") y les subespecies qu'arrodien al Atlánticu norte, el agateador común ("C. brachydactylata") y el agateador americanu ("C. americana"). Anque hai otros agateadores na rexón del Himalaya, les demás especies pertenecen a un llinaxe distintu al del agateador de Hodgson. Ente que esa especie alopátrica caña del grupu de agateadores holoárticos, los otros agateadores del Himalaya aniciar de la evolución parapátrica d'un grupu de agateadores que probablemente procedentes dende la rexón subtropical del sur de China.
Reconócense trés subespecies, que d'oeste a este son:
El agateador de Hodgson alcuéntrase en Bután, China, India, Myanmar, Nepal y Pakistán. Vive en montes montiegos templaos a tropicales frescos. Ye principalmente un residente sedentariu de los montes de coníferes y puede baxar a los montes de carbayos/rododendros pel hibiernu. Sicasí en Bután "C. h. mandellii" nun ye infrecuente mientres tol añu nos montes d'abetos de Bután ("Abies trupa") ente los 3.000 y 4.000 metros percima del nivel del mar. 
La so cola ríxida dexa a esti páxaru engatar verticalmente polos tueros de los árboles en busca de artrópodos. Añera ente los resquiebros de los árboles, y suelen poner de 4-6 güevos arrosaos con llixos pardu acolorataes.
Al ser un páxaru sedentariu con una área de distribución allargada ye propensu a la fragmentación del so hábitat al llargu plazu, pero pel momento "C. hodgsoni" ye tan común como los sos parientes del norte, polo que la UICN considerar una especie de preocupación menor.
Certhia manipurensis
El agateador de Manipur (Certhia manipurensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Certhiidae que vive nel sur d'Asia.
Alcuéntrase na India, Laos, Myanmar, Tailandia y Vietnam.
Mientres enforma tiempu foi consideráu subespecie del agateador gorjipardo ("Certhia discolor") pero estudio de ADN evidenciaron que teníen de considerase especies distintes.
D'apariencia bien similar al agateador gorjipardo anque'l so gargüelu y pesu son de color canela. Los sos cantares tamién son distintos.
Certhia nipalensis
El agateador nepalés (Certhia nipalensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Certhiidae que vive en Asia.
Alcuéntrase en Bután, China, India, Myanmar y Nepal.
Los sos hábitats naturales son los bosque boreales y los montes templaos.
Certhiasomus stictolaemus
El ferrerín gorgipunteado (Certhiasomus stictolaemus), tamién denomináu ferrerín golipunteado, trepatronco de pechu puntiáu y ferrerín del Putumayo, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive en Suramérica. Ye la única especie del xéneru Certhiasomus. Enantes clasificábase nel xéneru "Deconychura" xuntu al ferrerín colilargo. 
Atopar hasta los 750 m de altitú, na tierra firme de les selves húmedes tropicales de la Amazonia, en Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana francesa, Perú y Venezuela.
Mide ente 16,5 y 17,5 cm de llargor. El machu ye un pocu más grande que la fema. El plumaxe de les partes cimeres ye de color marrón, con banda posocular color ante; la grupa, la cola y l'interior de les plumes de vuelu son de color castao acoloratáu ablondu; les partes inferiores son de color marrón olivaceu con llurdios en forma de V nel pechu y el gargüelu.
== Taxonomía reconocen trés subespecies: 
Certhiaxis cinnamomeus
El curutié coloriáu, gϋaití d'agua o chamiceru barbiamarillo ye una especie ave de la familia "Furnariidae", que s'atopa en Arxentina, Bolivia, Brasil Colombia, Guayana francesa, Guyana, Paraguái, Perú, Surinam, Trinidá y Tobago, Uruguái y Venezuela.
Vive nes proximidaes d'ambientes acuáticos, a lo llargo de les mariñes, nos banzaos, manglares y en montes abiertos a la vera o cerca de los ríos, per debaxo de los 500 m de altitú.
Mide 14 a 15 cm de llargor y pesa en promediu 15 g. L'envés y la corona son de color castañu acoloratáu ferrial; el pescuezu y les partes inferiores son blancucies, con un pequeñu llurdiu mariellu nel mentón.
Aliméntase d'insectos y les sos canesbes, arácnidos, merucos y moluscos. Xeneralmente busca alimentu nel suelu o en parrotales baxos, a lo más a 3 m d'altor.
Constrúi'l so nial con palitos, en forquetes o cañes llaterales sobre la vexetación baxa próxima a depósitos o corrientes d'agua. El nial forma arrondada o de botella chada. La fema pon tres güevos color crema; los pitucos nacen dempués de 14 a 15 díes de incubación y depués de 18 díes más, abandonen el nial.
Certhiaxis mustelinus
El curutié raxón (Certhiaxis mustelinus), tamién conocíu como curutié coloráu y blancu o chamiceru pechiblanco, ye una especie d'ave passeriforme de la familia Furnariidae nativa de América del Sur.
El so hábitat natural son los ríos y banzaos na cuenca amazónica de Brasil y Perú, tamién nel ríu Amazones na frontera sur colombiana y los afluentes del río Madeira en Bolivia. 
Certhidea olivacea
El pinzón de Darwin oliváceo (Certhidea olivacea), tamién denomináu pinzón cantor verde o trinador ye una especie d'ave paseriforme, una de los dos pertenecientes al xéneru "Certhidea" qu'integra la familia Thraupidae. Dacuando clasifíquense na familia Emberizidae. Ye endémica de les Islles Galápago, Ecuador. 
Atopar nes islles de Fernandina (antes Narborough), Isabela (Albermarle), Santiago (James), Rábida (Jervis), Pinzón (Duncan), Baltra (Seymour) y Santa Cruz (Indefatigable).
Habita nes elevaciones húmedes de les islles mayores, distinta del pinzón de Darwin gris ("Certhidea fusca)") que prefier les carbes y chaparrales secos de les islles más baxes y grebes del archipíelago de Galápagos.
Tien un picu delgáu y pequeñu. El so plumaxe nun ye llamativu, de color verde oliva en dambos sexos. Los machos de delles subespecies esiben un particular color durazno llaváu na face. 
A pesar de la curtia distancia que los dixebra, nun ye simpátrico con "C. fusca".
El so picu ye tán pequeñu que nun ye afechu p'alimentase de frutos y granes, prefiriendo más artrópodos.
La especie C. olivacea describióse per primer vegada pol naturalista británicu John Gould en 1837 sol mesmu nome científicu; localidad tipo «isla Santiago, Galápagos».
Cuando Darwin columbrar en 1835 mientres la espedición del Beagle equivocadamente pensó que yera un reyezuelo, pero al so regresu a Inglaterra en marzu de 1837 foi informáu pol ornitólogu John Gould de que l'ave alcuéntrase nel grupu de los pinzones.
Esti xéneru foi monotípicu hasta que les conclusiones de les investigaciones de xenética molecular de Tonnis "et al." (2005), atoparon dos llinaxes separaos, y tamién, cuando incluyendo individuos de toles 16 poblaciones de les islles d'esti xéneru, atoparon que les distancies xenéticu y xeográficu nun tán correlacionadas, y que la variación xenética nuna gran área del archipiélagu (les pequeñes islles perifériques) ye bien pequeña; nuevamente, los datos revelen dos llinaxes separaos. El South American Classification Committee (SACC), en 2008, aprobó la Propuesta N° 367, dixebrando l'hasta entós subespecie "Certhidea olivacea fusca" de "Certhidea olivacea".
Tradicionalmente asitiáu na familia Emberizidae, esti xéneru foi tresferíu para Thraupidae con base en diversos estudios xenéticos, citando Sato "et al." (2001) y Burns "et al." (2002). La Propuesta N° 512 al South American Classification Committee (SACC) de payares de 2011, aprobó la tresferencia de diversos xéneros (ente los cualos Certhidea) de Emberizidae pa Thraupidae.
Certhilauda subcoronata
La calandria namaqua (Certhilauda subcoronata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Alaudidae. Ye mesma d'África, atopándose en Angola, Namibia y Sudáfrica.
Cettia cetti
El charrán o charreta (Cettia cetti) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cettiidae mesma d'Europa, el suroeste d'Asia y el norte d'África.
Trátase d'un pequeñu paxarucu que mide ente 13 y 14 cm de llargor y 15 y 19 cm de valumbu, con un pesu que bazcuya ente los 12 y 18 g. Nun presenta dimorfismu sexual, polo que tanto'l machu como la fema son iguales tocantes a coloríu y aspeutu, amosando dambos un discretu plumaxe pardu. La diferenciación ente sexos ta nel tamañu de les nales y cola, cuidao que ente que'l machu nun presenta rexistros menores de 60 mm pal llargor alar, el tamañu de les nales de la fema nun devasa los 55 mm, polo que midir estos llargores ye una forma fácil de sexar al ruiseñor bastardu. 
Amuesa llistes superciliares en forma de pequeñes rayes ablancazaes sobre los güeyos, picu finu siendo'l quexal cimeru abuxada y l'inferior de castañal parda, interior de la boca amarellentáu, pates de color arrosáu pardusco, iris pardu, descritu como marrón o sepia escuru, cola llixeramente llarga y arrondada compuesta por diez rectices o plumes, en llugar de dolce como'l restu de paseriformes.
El color base del so plumaxe, dende la cabeza hasta la cola, ye d'un tonu pardu acoloratáu, y el restu de los distintos colores que presenta apaecen gradualmente ensin tar claramente delimitaos dando asina un aspeutu de cierta uniformidá, siendo'l gargüelu y centru del banduyu de color blancuciu, y el pechu y los lladrales pardos, ente gris y castañal. 
Reparar un gran paecíu con delles especies de la mesma familia pero d'otros xéneros, como por casu col carricero común ("Acrocephalus scirpaceus"), o cola buscarda unicolor ("Locustella luscinioides"), pudiendo ser confundíos si nun son reparaos en tientes o na mano.
El ruiseñor bastardu ye un ave politípico con dos subespecies claramente reconocíes pola comunidá ornitóloga ("C.c.cetti" y "C.c.orientalis") que se distribúi per Eurasia, anque más concretamente ye una especie circunmediterránea distribuyida a lo llargo de les zones templaes de clima mediterraneu, y qu'ocupa tol paleárticu meridional, incluyendo por tanto'l sur d'Europa, nordeste d'África, Oriente próximu y parte d'Asia occidental hasta Afganistán y Turquestán. Esto ye, estiéndese con latitud norte, ente los 30º y 53º, dende la Península ibérica hasta Palestina.
La subespecie nominal, "cetti", cría n'Europa dende la península ibérica hasta Rusia, nel noroeste d'África, nel oeste de Turquía, y en Creta, ente que la subespecie "orientalis" facer n'Asia Menor, según nel Cáucasu y hasta les mariñes septentrionales del Mar Caspiu.
A pesar de ser una especie perimediterránea, esisten referencies de diversos ornitólogos qu'asitien a esta especie fora de la cuenca mediterránea, polo que se suponen ciertes y puntuales espansiones poblacionales escontra'l norte d'Europa. Asina, l'ornitólogu inglés Eric Arthur Simms apuntó que'l ruiseñor bastardu ocupó Bélxica en 1964, siguiendo la so espansión na década de 1970 escontra Gran Bretaña, Holanda, Alemaña y Suiza, anque datos posteriores apunten la estinción d'estes poblaciones por cuenta de los crudos iviernos. Sicasí, yá en 1997, Ward Hagemeijer y Michael Blair referencien la continuidá de la población del sur de Gran Bretaña, esistiendo colonies de "cettia cetti" por casu en Norfolk, sureste d'Inglaterra, onde s'atopen altamente protexíos pola Royal Society for the Protection of Birds.
N'España ta presente la subespecie "cetti", que s'atopa llargamente distribuyida per toles comunidaes autónomes peninsulares, según tamién nes Islles Baleares. Nun se citó en Canaries nin Melilla, polo que se-y supon ausente. En 2001, Jiménez y Navarrete apuntar como especie rara en Ceuta.
A pesar de que se-y considera una especie básicamente sedentaria, el ruiseñor bastardu presenta cierta, anque escasa, movilidá migratoria de distancies curties, buscando climes más favorables y fuxendo de los iviernos crudos. Estos movimientos dispersivos son llevaos a cabu principalmente por exemplares nuevos y femes, alcanzáu llugares que s'atopen fora de la área de cría de la especie. Asina por casu, vamos poder atopar mientres la seronda a individuos migrantes en Formentera y Cabrera.
Lóxicamente, teniendo en cuenta la so distribución mundial, esta especie ("cettia cetti") vive en ecosistemes de clima mediterraneu. Más concretamente, el ruiseñor bastardu distribuyir por diversos y similares tipos de hábitats, cuidao que estos siempres tán amestaos a la proximidá de l'agua, yá seya en forma de cursos fluviales como regueros y ríos, o tamién otros tipos de mases d'agua, como llagunes y llamargues. Mientres la primavera prefier espacios de vexetación riberana trupa xuntu a l'agua, yá seya l'agua más o menos puro, como asocede con delles acequies. Na seronda, puede alloñar anque non demasiáu de los cursos fluviales, siempres y cuando se trate de zones con clima húmedu. Autores como Simms, Purroy o Tellería, apunten claramente cómo polo xeneral esti pequeñu páxaru ocupa espacios con vexetación enrevesosa, zones de vexetación arbustiva trupa como sotos, cañaverales y carrizales qu'apaecen nes distintes veres, según tamién otres formaciones de zones pantanoses. Bien raramente vive en terrén estenu. Tamién puede ocupar fresnadas, bardiales, y regadíos. Nun se desenvuelve en zones montascoses, cuidao que básicamente nun supera los 1000-1200 m d'altitú.
Fundamentalmente insectívoru, conozse que l'alimentación del ruiseñor bastardu ta compuesta básicamente d'insectos, canesbes, arañes, viermes, moluscos y granes, teniendo en cuenta que nun prinden insectos que presenten una cubierta quitinosa demasiáu dura. Cacen moviéndose de manera inquieta d'un llugar a otru ente la vexetación, atopando'l so alimentu tanto nel suelu como nes cañes y fueyes. Cuando s'enzanca la xera de prindar insectos, xeneralmente pel hibiernu, el ruiseñor bastardu complementa la so dieta con granes y, dacuando, pequeños frutos monteses.
Estudios realizaos por "José A. Hódar", "Javier Molina" y "Ismael Camacho", nuna localidá del sur de España, oldearon 24 preses, o especies distintes, que supondríen les 2 terceres partes del total de les preses qu'inxeren, siendo éstes pertenecientes a los siguientes grupos taxonómicos: araneae, opiliones, hemiptera, neuroptera, carabidae, coleoptera y formicidae. 
Al añu d'edá, el ruiseñor bastardu yá ta capacitáu pa realizar la so primer reproducción, puesta y cría. La dómina de cría empieza en mayu, y la construcción del nial tien llugar nel mes d'abril, a mediaos y sobremanera a finales d'esti mes, siendo la fema la encargada de la so ellaboración. Los niales son construyíos en forma de copa fonda y de pequeñu tamañu, ellaboraos a base de yerba fino y pequeño foyarasca, con un recubrimientu interior de pelos, plumón de sauce, clines, yerba bien fino, raicillas y dalguna pluma. La mayoría de los niales constrúyense próximos a la vera de regatos y cursos fluviales, a escasu altor o inclusive nel suelu y ente vexetación trupa. Sicasí, en marismas y otros llugares húmedos, de cutiu pueden topase niales a altores de más d'un metro sobre'l suelu y non demasiáu escondíos, como por casu los construyíos en carrizos, cañes y otru tipu de vexetación. 
Les puestes van de 4 a 5 güevos, raramente 3 debíu seique a una puesta temprana o bien una segunda puesta. La media del tamañu de los güevos ta nos 18 x 14 mm con un pesu de 1'8 g. Según Jourdain (ornitólogu británicu), con un muestreo de 100 güevos llograos en España, el tamañu máximu topáu foi de 19'6 x 14'3 mm y el mínimu de 17,1 x 13,2 mm. El color de los güevos del ruiseñor bastardu puede describise como un coloráu lladriyu con matices que van dende tonos más roses al pardu acoloratáu más escuru. Según distintes fontes, la incubación puede durar dende los 12 díes, hasta los 14 o inclusive los 17 de máximu. Quien guara ye polo xeneral la fema, yá que anque'l machu tamién lu faiga, ella facer por un tiempu enforma mayor y, cuantimenos, siempres va ser esta la que tea nel nial mientres la nueche.
Tres la eclosión, tamién va ser la fema la encargada d'alimentar a los pitucos, que son altriciales y nun abandonen el nial hasta los 10 o 11 díes, anque si nun son acesmaos por nengún peligru y tou va bien, pueden inclusive permanecer hasta unos 16 díes.
El ruiseñor bastardu constitúi una especie non reinal de considerable distribución a lo llargo del mundu, y por tantu ostenta una importante población mundial. Según les estimaciones de Birdlife International pal 2009, la población de "cettia cetti" a lo llargo de la totalidá de la so área de distribución, podría ser d'unos 5.000.000 a unos 20.000.000 exemplares. 
Tocantes a el so estáu de caltenimientu, nel añu 2009 y según Birdlife, l'enclín de la población global ye la de dir n'aumentu, yá que non yá aseguren que la especie nun va menguar cola abonda rapidez como pa baxar en más del 30% mientres los próximos diez años (los trés próximes xeneraciones), si non qu'amás, el tamañu de la población ye tan grande que se preve que, en casu d'envalorar un supuestu y continuu descensu de non más de 10000 exemplares maduros al añu mientres diez años o tres generaciones, la población nin siquier amenorgaríase en más d'un 10%. Por tou esto, el ruiseñor bastardu alcuéntrase catalogáu na Llista Colorada de la UICN (Unión Internacional pal Caltenimientu de la Naturaleza) como una especie so esmolición menor o, lo que ye lo mesmo, d'esmolición menor.
Según el "Atles d'aves reproductores" ellaboráu por "Ana Bermeyu" y que ta basáu en diverses fontes dataes en distintes anque cercanes feches, la población mínima en España de ruiseñor bastardu podría ser d'unes 97043 pareyes, teniendo en cuenta que faltaría la información del 21% de les cuadrícules onde se citó esta especie, polo que la población bien podría superar les 100000 pareyes. Esti atles apunta que l'anterior estima (realizada en 1997 por Purroy) establecía una población nidificante d'unes 18000 a 19000 pareyes. Sicasí, la información esistente sobre'l tamañu de la so población nun ye abonda; nesi mesmu añu (1997) envalórase en Palencia 10000 pareyes nidificantes per parte de "Jubete", ente que pela so parte "Román" en 1996 envaloró para Burgos más de 10000 pareyes, datos que contradicen la estimación de "Purroy". N'España, la densidá máxima del ruiseñor bastardu ye de 5'63 aves por cada 10 hai, rexistrada en sotos y carrizales. Al igual que nel restu d'Europa, piénsase que na península Ibérica, la población d'esta especie esperimentó una importante espansión a lo llargo del sieglu XX al igual qu'amontáu la so área de distribución. La población española paez por tantu ser estable según "BirdLife International/EBCC, 2000", anque cabo citase la detección d'un llixeru enclín negativu socedida ente los años 1996 y 2001 según resultancies preliminares llograos pol programa SACRE en 2002 de la SEO/BirdLife.
Tocantes a el so estáu de caltenimientu n'España, el ruiseñor bastardu apaez nel "Catálogu Nacional d'Especies Amenaciaes" fecháu'l 5 d'abril de 1990 y normalizáu según el "Real Decretu 439/1990" como una especie catalogada de "Interés Especial". Non asina, nel "Llibru Coloráu de los Vertebraos d'España" apaez dende 1992 como una especie "Non Amenaciada".
Les amenaces más lóxiques pa cualquier especie son la destrucción y degradación del so hábitat, y asina asocede tamién col ruiseñor bastardu, polo que los diversos factores d'amenaza sobre'l so ecosistema pueden menguar y mengüen les sos poblaciones. 
"Jubete" y tamién "Purroy", en 1997 aseguren qu'en España localmente la destrucción de los montes riberanos, como alisedas y blimales o cualquier tipu d'espesura nes
marxes, según la llimpieza del sotobosque, canalizaciones, o quemes incontrolaes, suponen los sos mayores factores d'amenaces, según tamién lo ye l'empléu de biocides.
Amás, un factor d'amenaza sobre la especie son los iviernos rigorosos. En 1985, Simms publicó que pa les poblaciones del ruiseñor bastardu les condiciones más dures y estremes del iviernu, producen una gran mortalidá na especie, anque por cuenta de la dispersión xuvenil, nun se torgar la recolonización de les zones afectaes col cambéu del clima.
Pa evitar l'amenorgamientu nes sos poblaciones, delles midíes o propuestes son el manexu y usu fayadizu de les distintes mases d'agua, cursos fluviales, canales y acequias, según el caltenimientu de les riberes y de la vexetación arbustiva que dixebra cultivos y campos.
Siendo'l ruiseñor bastardu una especie discreta y huidiza que s'abeluga ente la vexetación, puede dicise qu'escuchar la so canto constitúi una forma bien común pa identificalo y pescudar la so presencia. Puede ser escucháu dende la vexetación trupa en cualquier momentu del día y mientres toles estaciones del añu, cuidao que emite les sos melodíes inclusive nos fríos díes ivernizos, anque lo faiga con daqué más d'ímpetu, fuerza ya insistencia en primavera. Esisten referencies qu'aseguren escuchar al ruiseñor bastardu tamién mientres la nueche, añedir que nestes circunstancies emite un cantar en tonu muncho más baxu anque coles mesmes notes que mientres el día.
Daqué más difícil resulta describir la melodía, que podría esplicase como un curtiu y repentín "chiii" que continua aceleradamente con una sucesión de 3 o 4 notes que suenen como "chiqui-chiqui-chiqui" o "cuchí-cuchí-cuchí", presentando dacuando leves variaciones daqué más vibrantes.
La so voz d'alarma emitida tamién mientres tol añu y que llanza al sentise amenaciáu, descríbese como un secu y duru "¡¡teck!!" que repite delles vegaes. Cuando noten presencies estrañes nel so territoriu, como lo ye la del ser humanu, los machos emiten un rápidu y estridente soníu que suena como "¡uich-uich-uich-uich!".
Chaetorhynchus papuensis
El drongo pigméu (Chaetorhynchus papuensis) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Dicruridae (según delles familia Rhipiduridae). Ye l'únicu miembru del xéneru Chaetorhynchus.
Alcuéntrase en Nueva Guinea y na cercana isla Yule. El so hábitat natural son les viesques húmedes de les tierres baxes subtropicales o tropicales.
Chaimarrornis leucocephalus
El colirrojo acuáticu o colirrojo de capa blanca (Chaimarrornis leucocephalus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Muscicapidae. Habita en viesques templaes del subcontinente indiu y el Sudeste d'Asia, según en delles zones colindantes.
Ye monotípica dientro del xéneru Chaimarrornis. El nome xenéricu d'esta especie deriva del griegu "kheimarrhos" que significa regueru y "ornis" que significa ave.
Chalcoparia singalensis
Chalcoparia singalensis ye una especie d'ave perteneciente a la familia Nectariniidae ye l'únicu miembru del xéneru Chalcoparia.
Alcuéntrase en Bangladex, Bután, Brunéi, Camboya, China, India, Indonesia, Laos, Malasia, Myanmar, Nepal, Tailandia, y Vietnam. El so hábitat natural son les selves húmedes de les tierres baxes, subtropicales o tropicales de manglares, y zones húmedes de monte subtropical o tropical.
Chamaea fasciata
El camea o herrerillo cerrica (Chamaea fasciata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae que vive nel oeste de Norteamérica. Ye la única especie del xéneru Chamaea.
El so taxonomía foi oxetu d'un llargu alderique y asitióse en munches families distintes a lo llargo del tiempu dende'l so descubiertu científicu. 
El camea ye un páxaru pequeñu, d'unos 15  de llongura incluyida les sos llarga cola, que suel caltener alzada. El so plumaxe ye de tonos pardu buxos o pardu oliváceos distribuyíos de forma bastante uniforme. Les sos nales son curties. El so picu ye curtiu y l'iris de los sos güeyos ye amarellentáu. Por cuenta de la so naturaleza torna y la so alta voz, ye más fácil oyer el so cantar que velo. El xiblíu qu'emite tien una cadencia creciente paecida a la d'una pelota de ping pong que rebotar sobre una mesa.
Dende'l so descubrimientu'l caméa foi asitiáu en diverses families, dende la suya propia, Chamaeidae, la de los mitos (Aegithalidae), colos carboneros y herrerillos (Paridae), coles papudes (Sylviidae) y na de los charranes y timalíes (Timaliidae). La American Ornithologists' Union asitiar nesta última familia a pesar de que sería la so única especie nel Nuevu Mundu. Pa ello basóse n'estudios de hibridación ADN-ADN, que na actualidá nun se considera un métodu fayadizu. 
Pero analís de les secuencia d'ADN posteriores amosaron qu'el chamea ta emparentáu cercanamente coles papudes del xéneru "Sylvia" y allegaos. En consecuencia tenía d'asitiase na familia Sylviidae al pie de los picoloros, que tamién resultaron parientes cercanos. Con ello'l camea resultó ser la única especie de sílvido d'América. Curiosamente, la papuda rabilarga y la so pariente cercana la papuda sarda presenten una estelante paecencia col camea, pero les sos semeyances constitúin un casu de converxencia evolutiva por cuenta de que toos son páxaros qu'habiten nel carba mediterránea, yá que nun son nin de llueñe los sos parientes más cercanos nel grupu.
El camea ye un ave sedentaria qu'habita nuna estrecha franxa costera nel oeste de Norteamérica, que s'estiende dende Oregón hasta'l norte de la península de California, nel tao mexicanu de Baxa California. Xeneralmente acútase al chaparral y carba mediterránea de la rexón. Añera a un altor d'alredor d'un metro del suelu en carbes altes como'l carbayu venenosu pacíficu, el parrotal de coyote y la artu de California. Baltar y otros cambeos producíos nel so hábitat conducieron a la especie apocayá a espandir la so área de distribución, principalmente escontra'l norte.
El camea aliméntase restolando insectos ente los trupos parrotales. Come principalmente escarabayos, guxanos, viermes y formigues, amás de pequeños frutos y granes.
Los cameas empareyar pa tola vida y formen los llazos de pareya solo unos meses enantes de la incubación. Los dos sexos canten, anque'l ritmu más rápidu de los machos ye una de les poques formes d'estremar dambos sexos. Tamién los dos sexos defenden el so territoriu mientres tol añu y participen na construcción del nial, un procesu que-yos lleva dos selmanes. Suelen poner ente trés y cuatro güevos que guaren mientres 14 díes, de nuevu los dos miembros de la pareya. Los pollos dexen el nial a los 15 díes (nesta etapa inda nun son capaces de volar) y son alimentaos polos sos padres mientres otros 40 díes.
Chamaeza campanisona
El tovaca común, chululú tovaca, tovaca campanera, tovacá colicorto, o formigueru cuascá, (Chamaeza campanisona), ye una especie qu'integra'l xéneru "Chamaeza", de la familia Formicariidae. Esta ave distribuyir nel centru y norte de América del Sur. 
La so distribución ye notablemente dixunta, con poblaciones nes selves de monte a lo llargo de la rimada oriental de los Andes, dende Venezuela a Bolivia; a les que se suman otres nes aisllaes tierres altes de les selves del nordeste de Brasil; nes selves de la rexón de los tepuis nel sur de Venezuela, Guyana y el norte de Brasil; y na Viesca atlántica del este de Brasil, esti Paraguái y el nordés de la Arxentina, nes provincies de Misiones y nordés de Provincia de Corrientes Corrientes. 
Habita nel sotobosque de selves tropicales y subtropicales, tantu d'enllanada como de monte.
Chamaeza meruloides
Ye l'ave tovaca crípticu, o chululú de Such, (Chamaeza meruloides), ye una especie qu'integra'l xéneru "Chamaeza", de la familia Formicariidae. Esta ave distribuyir nel este de América del Sur. 
La so distribución entiende namái a la Viesca atlántica del este del Brasil, dende Badea, l'este de Mines Gerais, y l'oeste de Espírito Santu, escontra'l sur, hasta'l nordeste de Santa Catarina. 
Habita nel sotobosque de selves tropicales serranes.
Esta especie describióse orixinalmente por Nicholas Aylward Vigors nel añu 1825, sol mesmu nome científicu. Pa describila básase en dos amueses recoyíes por George Such, y este ye'l motivu del nome común. La so localidá tipu ye: «Brasil».
Trátase d'una especie endémica de la Viesca atlántica del sudeste de Brasil. Magar describióse per primer vegada fai cerca de 200 años, permaneció por llargu tiempu de manera críptica por cuenta del tracamundiu con "Chamaeza ruficauda" y con "Chamaeza campanisona", qu'habiten na mesma rexón. "C. meruloides" alcuéntrase principalmente n'altitúes cimeres a les de "C. campanisona", pero inferiores a les de "C. ruficauda".
Chamaeza mollissima
El tovacá barrado, chululú de barres o rasconzuelo barreteado ("Chamaeza mollissima") ye una especie d'ave de la familia "Formicariidae", que s'atopa en Bolivia, Colombia, Ecuador y Perú.
Vive nel nivel inferior del monte montano alto de l'aguada oriental de los Andes, ente los 1.850 y 3.075 m de altitú.
Mide 20 a 21 cm de Llargor. El plumaxe de les partes cimeres ye de color castañu, cola grupa acoloratada ablonda; la rexón loral ye blancucia; presenta estríes blanques xaspiaes na cara; les partes inferiores son blanques con trupu barreteado pardu escuru y los lladrales acolorataos ablondos.
Chamaeza nobilis
The tovacá noble, rasconzuelo estriáu o chululú estriáu ("Chamaeza nobilis") ye una especie d'ave de la familia "Formicariidae", que s'atopa en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador y Perú.
Vive na tierra firme del monte húmedu, per debaxo de 1.000 m de altitú.
Mide 22 a 23 cm de llargor. Partes cimeros color marrón con matices rubescentes, cola corona más escura; presenta llinia posocular y llurdiu loreal blanques; gargüelu blancuciu; pechu y banduyu color crema blancuciu.
Chamaeza ruficauda
La tovacá turdino (Chamaeza ruficauda) ye una especie d'ave na familia Formicariidae. 
Ye reinal de la Viesca atlántica nel sudeste de Brasil y l'estremu nordés d'Arxentina (namái na Provincia de Misiones). El chululú de Such y la tovaca común tán presentes na mesma rexón, pero estos atópense principalmente n'altitúes más baxes que la tovacá turdino.
Chamaeza turdina
El tovacá turdino (Chamaeza turdina), tamién denomináu tovacá mirla, formigueru mazamorrero y chululú de Schwartz, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Formicariidae endémica de los montes del noroeste de América del Sur. 
Ye un páxaru gordosu, que mide alredor de 19 cm de llargu, cola cola curtia y les pates relativamente llargues. El plumaxe de les sos partes cimeros ye principalmente pardu oliváceo, con tonos castaños nel pileu y el obispillo. Los sos partes inferiores tienen un aspeutu escamado porque les sos plumes son blanques y tienen los cantos pardos. Presenta'l gargüelu, una llista postocular y el lorum blancos. El so picu ye finu, rectu y buxu.
Alcuéntrase namái nes selves de monte en dos poblaciones dixuntes, una asitiada nel sur de los Andes de Colombia y l'otra na Cordal de la Mariña de Venezuela.
La población colombiana pertenez a la subespecie nominal, "C. t. turdina", y la venezolana a la subespecie "C. t. chionogaster". Nel pasáu considerar al tovacá turdino una subespecie del tovacá colirrufo ("Chamaeza ruficauda"), hasta qu'en 1992 foi reconocíu como una especie separada. El primeru n'estremar al tovacá turdino del colirrufo poles diferencies de los sos cantares foi l'ornitólogu Paul A. Schwartz. El cantar del tovacá turdino paezse más al tovacá crípticu.
Theobroma cacao
"Theobroma cacao" ye'l nome científicu que recibe l'árbol del cacáu, planta de fueya perenne de la familia Malvaceae. "Theobroma" significa'n griegu «alimentu de los dioses»; "cacáu" deriva del náhuatl «cacáhua».
El cacáu usábase nel Méxicu precolombinu como moneda de cambéu (nos intercambios comerciales ente los nativos). Por ello la palabra "cacahuatl" tien el so orixe nel verbu comprar, qu'en náhuatl se diz cohua, nitla- (almítese tamién la forma coa, nitla- ). Esti verbu, como munchos otros en náhuatl, tien una forma camudada que los estudiosos del idioma llamen "frecuentativu", en "cohcohua, nitla-". Sólo falta esplicar que'l sufixu "TL" ye un sufixu nominal.
Nel Méxicu actual al cacáu llámenlu tamién cocoa. La sílaba inicial "coh" se conviértese en "co" pol vezu impuestu polos misioneros que fueron a evanxelizar allá d'omitir la "H" (o saltín) por entender que la so pronunciación ye una oclusión brusca de la glotis (y non una consonante). Sicasí, dellos flaires, como Bernardino de Sahagún, sí marcaben la sílaba inicial reduplicada con saltín mediante un acentu circunflexu (Cô) ya'l so soníu puede pronunciase como una "H" alemana, esto ye, una lletra que se pronuncia de forma asemeyada a la "J" española, pero non nel gargüelu como la J española (que ye fuerte) sinón como un soplíu sele formáu na parte delantera del paladar.
La etimoloxía d'esta palabra ye mui curiosa. Los flaires españoles que llegaron a México pa evanxelizar y se mandaron del idioma náhuatl p'acceder a los indíxenes, alcontráronse col problema de que teníen de dar una escritura a un idioma con soníos propios y resolvieron el problema como pudieron, non siempre de mou acertáu. 
Unu de los problemes qu'alcontraron yera cómo representar una vocal A que de vezu tendía a tracamundiase cola E. Esti yera'l casu de la palabra "Cacahuate", "Cacahuete" o "Maní". Finalmente optaron por representar el soníu (A / E) a la manera castellana (bien con "A", bien con "E"), cosa que puede constatase nel "Diccionario de la Lengua Náhuatl o Mexicana" de Rémi Simeon o en milenta testos clásicos:
Poro la palabra "Cacahuatl" / "Cacahuetl" tien una etimoloxía común cola de la palabra "Frijól" (Etl).
Por embargu, la palabra "Cocoa" (Chicolate / Cacáu), al representase como Cacahuatl presenta una variación vocálica daqué diferente (A / O). 
Sin pretender una esposición completa d'esa mutación, convién poner un exemplu pa esclarialo:
Karen Dakin, estudiosa del náhuatl como llingua que deriva del "yutoazteca" y del "protoyutoazteca", constató que'l náhuatl nun ye una llingua aisllada sinón que ta emparentada con otres, como lo son el comanche, el cora, el huichol o'l luiseño. Y sacó unos raigaños comunes (qu'identifica como "yutoazteca" y "protoyutoazteca"). Espublizó estos trabayos nel tomu 20 de los "Estudios de Cultura Náhuatl" qu'edita la Universidad Nacional Autónoma de México.
Asina pudo constatar que munches palabres sufren mutaciones vocáliques al evolucionar del protoyutoazteca al náhuatl clásicu. Y qu'en dellos casos una vocal "A" tresformase en "O". Ye'l casu de la palabra protoyutoazteca "paya", nel luiseño "pá:ya-t", que nel náhuatl clásicu de Rémi Simeon, apaez como "Ayotl" (Tortuga), polo que yá nun tien la "P" inicial y amiesta'l sufixu nominal en -Tl. A nós interésanos ilustrar que la vocal "A" del protoyutoazteca deriva al náhuatl clásicu en "O".
Esta mutación vocálica (A / O) vien favorecida por tratase de vocales abiertes con una articulación imprecisa, lo que posibilitó que lleguen a identificase (por error) les palabres "cacahuete" (cacagüés) y cacao (cacáu), que nel náhuatl clásicu vienen escribiéndose (les dos) como "Cacahuatl", sin qu'ello signifique que la so pronunciación ye dafechu cola vocal A, porque nun casu tira a "E" y nel otru a "O".
Obviamente nun ye l'únicu casu nel qu'asocede esti tracamundiu vocálicu. Cualquier interesáu nesta llingua puede constatar que la so escritura nunca quedó definida dafechu.
Si tuviéramos que traducir la palabra "Cocoa" al asturianu, lo más acertao seique sedría facelo por cacáu o chicolate. Pero, curiosamente, la palabra "chocolate" vien de "xocolatl" que significa "agua amargo", que vien del axetivu "xococ" (que de vezu traduzse por "amargo" / "afrutao").
La palabra puede referise a trés conceptos mui rellacionaos ente ellos:
"Theobroma cacao" ye'l nome del árbol del cacáu (o cacaoteru). Comenzó na Amazonia Suramericana y estendióse fasta'l sur de México poles rutes comerciales que teníen les diferentes civilizaciones natives. El "Xocolatl", nome col que se conoz comúnmente anguaño ye orixinariu de la llingua Nahuatl de México y asina "(Chocolate)" ye como los españoles introduxéronlu n'Europa.
El cacaoteru ye un árbol que necesita humedá y calor. Ye de fueya perenne y alcuéntrase siempre'n florecimientu, crez ente los 6 y los 10 m d'altura. Necesita solombra (crecen na solombra d'otros árboles de más altor como'l cocoteru ya'l plataneru), proteición del vientu ya un suelu ricu y porosu; pero nun se da bien nes tierres baxes de vapores cálientes. L'altor ideal ye, más o menos, a 400 msnm. El terrén tien de ser ricu en nitróxenu y en potasiu, ya'l clima húmedu, con una temperatura ente los 20 °C y los 30 °C.
Árbol caulífloru (flores y frutos nacen direutamente del tallo y rames). Les sos flores son pequeñes, de color rosa, y los frutos crecen de forma inusual: direutamente del troncu y de les rames más antigues. Les flores son polinizaes por unes pequeñes mosques. El frutu ye una baya llamada "maraca" o "panoya", que tien forma de calabacín allargáu, vuélvese bermeyu o mariellu púrpura y pesa aproximadamente 450 g cuando madura (de 15 a 30 cm de llargor por 7 a 12 d'anchor). Un árbol principia a producir cuando tien ente 4 y 5 años. Nun añu, cuando madura, puede tener 6.000 flores pero sólo 20 maraques. Anque los frutos maduren demientres l'añu enteru, normalmente faense dos colleches: la principal (que principia pal final de la estación lluviosa y sigue fasta'l principiu de la estación seca) y la intermedia (al principiu del siguiente periodu de lluvies), y necesítense de cinco a seyes meses ente la fertilización y la collecha.
"Theobroma cacao" describióla Carlos Linneo y publicóse en "Species Plantarum 2: 782", el añu 1753.
Sinonimia (bioloxía)
En taxonomía sinonimia refierse a la esistencia de más d'un nome científicu pa un mesmu taxón. L'usu y la terminoloxía de los sinónimos son diferentes pa la Zooloxía y la Botánica.
De vezu, un mesmu taxón tien más d'un nome, lo que puede crear muncha confusión ente la comunidá científica. El Principiu d'autoridá que s'usaba enantes d'apaecer el "Códigu Internacional de Nomenclatura Zoolóxica" contribuyó a l'apaición de nomes ya'l so usu interesáu polos partidarios d'ésti o d'aquél zoólogu.
Tres apaecer el "Códigu", tolos nomes científicos mándense del Principiu de prioridá según el cuál, el nome válidu d'un taxón ye'l sinónimu más antiguu. Tolos demás nomes d'esi taxón considérense sinónimos más modernos y nun tienen d'usase.
Nesti casu, un mesmu autor describió'l mesmu xéneru de lepidópteros árctidos dos veces con diferente nome; tien prioridá'l nome publicáu primero ("Hypercompe"), siendo "Ecpantheria" un sinónimu del anterior.
El siguiente exemplu nun ye exautamente una sinonimia:
Gmelin describió una especie d'ave y amestóla al xéneru "Pelecanus" ("Pelecanus minor"); más sero, otro autor consideró que "minor" pertenecía en realidá al xéneru "Fregata", y subordinóla a ésti: "Fregata minor" (Gmelin, 1789); el nome del autor ente paréntesis quier indicar precisamente que Gmelin describió en 1789 esta especie, pero amestóla a un xéneru diferente; cabe destacar que "Pelecanus" nun ye sinónimu de "Fregata"; simplemente significa qu'ente les especies de "Pelecanus" anguaño nun s'incluye "minor" Gmelin, 1789. "Pelecanus minor" y "Fregata minor" son diferentes combinaciones del mesmu nome específicu.
Passeriformes
Los paseriformes (Passeriformes) son un gran orde d'aves que toma a más de la metá de les especies d'aves del mundu. Los paseriformes conócense comúnmente como páxaros, y dacuando aves "canoras" o páxaros cantores. Los páxaros son el grupu de vertebraos terrestres más diversificáu, con más de 5700 especies identificaes, lo qu'aprosimao dobla'l númberu d'especies del orde de mamíferos más abondosu, los royedores (Rodentia). Y contién más de 110 families, ocupando nesti sentíu'l segundu puestu ente los vertebraos (tres los Perciformes). El so ésitu evolutivu débese a delles adautaciones al mediu bien variaes y complexes, qu'abarquen dende la so capacidá pa posase nos árboles, los usos de los sos cantares, la so intelixencia o la complexidá y diversidá de los sos niales.
El grupu bautizóse pol nome llatín del gurrión «Passer» (la mesma etimoloxía que'l términu español páxaru), poro, el nome d'esti orde significa «los que tienen forma de gurrión». Ta estremáu en trés subordes: dos principales, Passeri y Tyranni, y un terceru más amenorgáu Acanthisitti.
Escala temporal xeolóxica
La escala temporal xeolóxica, escala de tiempu xeolóxico o tabla cronoestratigráfica internacional ye'l marcu de referencia pa representar los eventos de la hestoria de la Tierra y de la vida ordenaos cronolóxicamente. Afita divisiones y subdivisiones de les roques según la so edá relativa y del tiempu absolutu trescurríu dende la formación de la Tierra hasta l'actualidá, nuna doble dimensión: estratigráfica y cronolóxica. Estes divisiones tán basaes principalmente nos cambeos faunísticos observables nel rexistru fósil y pudieron datase por métodos radiométricos. La escala resume y xunifica les resultancies del trabayu sobre xeoloxía histórica fechu mientres dellos sieglos por naturalistes, xeólogos, paleontólogos y otros munchos especialistes. Dende 1974 la ellaboración formal de la escala ta fecha pola "Comisión Internacional d'Estratigrafía" de la Xunión Internacional de Ciencies Xeolóxiques y los cambeos, tres dellos años d'estudios y deliberaciones por subcomisiones específiques, han de ser ratificaos en congresos mundiales.
Nieru
Un nieru o nial ye un llugar d'abellugu usáu por animales pa procrear y criar a la so descendencia. Los ovíparos (aves, reptiles, insectos, peces) depositen los sos güevos y guarien nos niales, mentanto que los mamíferos paren nellos, pero toos críen dempués a la so prole nos niales.
Los nieros suelen ser de material orgánico (ramines, yerba y fueyes), y pueden tar sobre les cañes o nel buecu d'un árbol, nun resquiebru o entrante de roca, sobre'l suelu o ente carba. Polo xeneral, cada especie tien unos estilos propios de ñeros, tanto n'allugamientu, como en forma y materiales, magar qu'esisten especies que comparten los mesmos niales y, inclusive, delles especies roben los niales d'otres. Na actualidá, arriendes, el ser humanu asitia caxes de madera pa favorecer la nidificación de distintes especies.
Carreres en patinos
Les carreres en patinos de ruedes o patinaxe de velocidá en llinia ye una de les modalidaes de más rápidu desenvolvimientu nel patinaxe competitivu mundial, poles oportunidaes qu'ufre a los deportistes de superación, yá que ye un deporte que necesita una alta preparación física y mental; ye un deporte aeróbicu yá que rique de ritmos constantes d'osíxenu, al igual que requier una alta demanda anaeróbica, pola necesidá d'esplosión nun momentu dau nes pruebes curties. Nél combinase la fuerza, habilidá y resistencia. Los patinadores entrenen p'aguantar tol percorríu rodando lo más rápido posible, entamando estratexes que-yos lleven a cruciar la llinia de meta nel primer llugar.
Viesca atlántica
La viesca atlántica ye una formación vexetal neotropical, presente en Brasil, Paraguái y Arxentina. En Brasil, acompañaba la zona mariniega del país dende Ríu Grande del Norte a Ríu Grande del Sur, llegando pel interior hasta la Provincia de Misiones nel nordeste de l'Arxentina, y l'este del Paraguái. Ye ún de los tipos de selva tropical más amenazaos del globu, pos la so superficie quedó desaxeradamente amenorgada a pocos fragmentos, na so mayoría discontinuos, por causa de la so desforestación, principalmente a partir del sieglu XX. Entá abriga una de les mayores biodiversidaes del planeta. Cubría importantes trechos de sierres y escarpies de la Meseta Brasileño, y yera la continuación de la selva amazónico. Foi la segunda mayor selva tropical n'estensión en Suramérica. La mayor superficie continua de selva orixinal superviviente, y de la mesma la meyor caltenida d'esti ecosistema, céntrase na provincia arxentina de Misiones, magar que con una biodiversidá bien inferior a les selves costeres del Brasil.
Clodomiru
Clodomiru (fráncicu: Clodo"mer", de "chlod", «gloria», y mir o mer, «grande»), nacíu hacia l'añu 495, foi'l segundu de los cuatro fíos de Clodovéu I y de Clotilde. A la muerte del so padre nel añu 511, estremóse'l reinu de los francos colos otros trés hermanos: Teodoricu I, Childebertu I y Clotariu I
RTVCYL
Radio Televisión de Castiella y Llión (RTVCYL) —que'l so nome mercantil ye Radio Televisión de Castiella y Llión, S. A.— ye una empresa privada axudicataria de la única llicencia d'emisión de la TDT d'ámbitu autonómicu en Castiella y Llión.
L'ente dispon de dos canales de televisión: Castiella y Llión Televisión (CyL7), con una programación común pa tola comunidá autónoma les 24 hores del día, y La 8, canal con desconexones territoriales, especializáu en cada provincia. Tamién tien dos frecuencies de radio nes qu'emiten el emisores Castiella y Llión esRadio y Vive! Radio.
El so funcionamientu empezó'l 23 de xineru de 2009. Por cuenta del so calter priváu, nun pertenez a la FORTA. Como única televisión rexonal de Castiella y Llión, ta obligada por llei a emitir eventos d'interés rexonal que nun tengan cabida nes cadenes de televisión nacionales, recibiendo por ello subvenciones del gobierno autonómicu.
L'ente estableció los sos principales centros de trabayu en Valladolid, onde cuenta con dos sedes principales, una d'ella destinada a los servicios informativos y otra a la área de producción propia.
Dispon amás de diez centros de producción territorial nos nueve capitales de provincia de la comunidá autónoma —Ávila, Burgos, Llión, Palencia, Salamanca, Segovia, Soria, Valladolid y Zamora—, na contorna de El Bierzu y de una delegación en Madrid.
La hestoria de la televisión en Castiella y Llión ye una de les más antigües ya interesantes de tol estáu. Les primeres esperiencies de televisiones locales tienen que ver colos intentos d'establecer redes de cable en distintes ciudaes de la rexón. A principios de los noventa, dalgunes d'eses redes integran nuna sola sociedá pa presentase al concursu del cable, que ganaríen col nome de Retecal, integrada dempués na compañía estatal ONO. Cuando a finales de los noventa produz la esplosión d'emisores de televisión local d'espardimientu terrestre, produzse la separación de les sociedaes de telecomunicaciones y de televisión local, quedando esta postrera en manos d'una sociedá venceyada al grupu constructor llionés Begar y operando como Televisión Castiella y Llión. Ello ye que trátase d'un grupu de televisiones locales que comparten la mayor parte de les hores d'emisión, xenerando la impresión de ser una verdadera televisión rexonal.
Nesi mesmu periodu, el grupu industrial burgalés venceyáu a Antonio Miguel Méndez Pozu pon en marcha Antena 3 Castiella y Llión, con delegaciones nes capitales de provincia de la rexón y, aprovechando la infraestructura, abre emisores de televisión terrestre y arrexuntar so la marca Canal 4 Castiella y Llión.
L'anunciu en payares de 2008 per parte de la gobierno autonómicu del concursu pa la esplotación de dos canales de TDT d'ámbitu autonómicu en Castiella y Llión favorez la presentación d'una ufierta conxunta per parte de Canal 4 Castiella y Llión y Televisión Castiella y Llión, los dos televisiones privaes d'ámbitu autonómicu esistentes hasta entós en Castiella y Llión. Dicha ufierta afigurar sol paragües d'una nueva sociedá, Radio Televisión de Castiella y Llión, S.A, quedando cada empresa col 50% de la propiedá y resultando ganadora del concursu, tal que s'anunciaba'l 23 de xineru de 2009. Les emisiones de Castiella y Llión Televisión arrincaron el 9 de marzu de 2009 dempués d'un periodu de transición empecipiáu'l 2 de febreru que contempló reaxustes na programación y la creación d'un logotipu conxuntu” coles imaxes corporatives de dambes empreses integraes.
Na madrugada del 9 de marzu de 2009, a les 00:00 hores, producióse'l cambéu definitivu: dependiendo de cada provincia, la señal de Televisión Castiella y Llión y de Canal 4 Castiella y Llión pasaba a allugar la de les nueves canales de Castiella y Llión Televisión: CyL7 -La Siete de CyLTV- y CyL 8 -La Ocho de CyLTV-.
Radio Televisión de Castiella y Llión taba nos sos entamos dirixida pol periodista Óscar Campillo Madrigal (El Mato de la Riba, Llión, 1961). Llicenciáu en Ciencies de la Información pola Universidá Complutense de Madrid, dirixió "El Mundo de Castiella y Llión" y "El Mundo de Valladolid" - setiembre de 1998 - marzu de 2009-.
Empecipió la so carrera como corresponsal de "Diario de León" en Astorga y La Bañeza en 1984. Al añu siguiente fíxose cargu de la sección de Provincia. En febreru de 1986 incorporar a "La Crónica de León" como xefe de Contornes. Esi mesmu añu foi nomáu redactor xefe y director en marzu de 1987, cargu que compatibilizó col de director xeneral. Mientres añu y mediu dirixió simultáneamente el "Diario 16" de Burgos.
En marzu de 2011, Pedro J. Ramírez anunciaba na so cuenta de Twitter el nomamientu d'Óscar Campillo como director del diariu Marca y polo que se desvenceyaría de RTVCyL.
El miércoles 13 d'abril de 2011 dar a conocer al sucesor d'Óscar Campillo, Eduardo Álvarez, hasta esi momentu director d'informativos de la cadena y enantes delegáu d'Antena 3 Castiella y Llión nes provincies de Salamanca y Zamora, director de Canal 4 Salamanca, director de Canal 4 Llión, director d'informativos y conteníos de Canal 6 Navarra, director d'informativos y programes de Canal 4 Castiella y Llión, presentador de Canal 4 noticies 2, del programa d'entrevistes De frente, del alderique Enfoque 4 y Director de Canal 4 Castiella y Llión.
En 2011, la empresa pasó enagora más delicáu dende la so creación, cuando l'Axencia Tributaria reclamólu 10,7 millones d'euros correspondientes al IVA de los contratos-programa roblaos cola Xunta pal financiamientu de parte de la programación de les sos canales, de 20 millones d'euros (2009), 25 millones (2010) y 25 millones (2011), de los que la compañía audiovisual nun liquidara'l pagu d'impuestos indirectos. RTVCyL viose obligada a despidir a 37 de los sos trabayadores pa faer frente al pagu de la delda, y el conxuntu de la so programación resintióse sensiblemente.
Mentanto, l'alloñamientu de los sos dos socios mayoritarios fíxose patente en 2013 nel campu radiofónico: mientres Edigrup (Ulibarri) roblaba un alcuerdu d'asociación con esRadio tres la desapaición del proxecto Puntu Radio lideráu por Vocento, Promecal (Méndez Pozu) ponía en marcha una cadena d'emisores rexonal so la marca Vive Radio! per aciu ocupaciones d'espectru en FM (esto ye, ensin nenguna llicencia a valir).
Al tiempu, y de resultes del modelu de llicencia rexonal y provincial única, la televisión local sumió de Castiella y Llión, y el Gobiernu rexonal nun punxo en marcha'l mecanismu concursal pa esta modalidá audiovisual na comunidá autónoma.
Castiella y Llión Televisión apuesta pola actualidá informativa como piedra angular de la so programación nos sos dos canales, al traviés de los servicios informativos rexonales “CyLTV Noticies”, con cuatro ediciones de llunes a vienres y dos les fines de selmana, y “La 8 Noticies”, con dos ediciones diaries específiques de llunes a vienres en cada unu de los centros territoriales.
CyLTV tamién dedica especial atención a l'actualidá deportiva nos sos dos canales, tantu nos informativos como nos programes específicos de cada provincia. La Vuelta a Castiella y Llión, amás de retresmisiones especiales, completen l'apueste de la cadena polos deportes.
Al pie de la información, l'entretenimientu al traviés de cine, series – “Héroes”, El guardián”, “Rex”, Doctor n'Alaska” ente otres formaron parte de la so programación- y espacios de producción mesma ayena de diverses temátiques. “Castiella y Llión per España”, “Made in Castiella y Llión” (empreses), “Caminos y sabores” (vinu y gastronomía), “Surcos Castiella y lleón" (Actualidá agrícola y ganadera), “Camín de lleenda” (la ruta xacobea na rexón), “Silenciu, lléese” (lliteratura); “Vamos Ver” (el magacín de tarde de Castiella y Llión), "Crackovia" (sátira deportiva); “Güei n'escena” (cultura); “Sal y pimienta” (cocina); “Escápate” (viaxes), “Grana y oru” (toros), “La xornada” (deportes), “La zona que mola” (infantil).
Cabriḷḷanes
Cabriḷḷanes ("Cabrillanes" en castellanu) ye un conceyu y localidá de la provincia de Llión, en Castiella y Llión (España). Pertenez a la comarca de Babia. Llinda al norte col Principáu d'Asturies; al sur los conceyos de Murias de Parés y Riello; al oeste col conceyu de Ḷḷaciana; y al este col conceyu de Santu Miḷḷanu. Por cuenta de la so altitú, 1.249 msnm, tratar del conceyu más altu de la provincia de Llión.
Amás de la capital, el conceyu inclúi otres 13 entidaes locales menores:
Xuegos Olímpicos de Rio de Janeiro 2016
Los Xuegos Olímpicos de Rio de Janeiro 2016, oficialmente conocíos como los Xuegos de la XXXI Olimpiada, o a cencielles como Rio 2016, fueron un eventu multideportivu internacional, celebráu ente'l 5 y el 21 d'agostu de 2016 na ciudá de Rio de Janeiro, Brasil. De manera conxunta van realizar en dicha ciudá los XV Xuegos Paralímpicos, ente'l 7 y el 18 de setiembre del mesmu añu.
Siete ciudaes presentaron oficialmente ante'l Comité Olímpicu Internacional los sos deseos d'acoyer esti eventu deportivu, pero tres una primer etapa d'evaluación, la llista foi amenorgada a cuatro ciudaes: Chicago, Rio de Janeiro, Madrid y Tokyo. D'estes, la ciudá brasilana de Rio de Janeiro foi escoyida'l 2 d'ochobre de 2009 a les 18:50 CEST, na 121.ª Sesión del COI, celebrada en Copenhague, Dinamarca.
La elección de Rio marcó la primer vegada en que dichu país foi designáu como see de los Xuegos Olímpicos. Amás, ye la primer vegada que se va realizar un eventu olímpicu en América del Sur, la primera nun país de fala portuguesa, la segunda nun país de Llatinoamérica (la primer edición foi México 1968), la tercer vegada que van asoceder nel Hemisferiu Sur (primeramente fueron Melbourne 1956 y Sydney 2000) y la séptima nun país del continente América (primeramente fueron Saint Louis 1904, Los Angeles 1932, México 1968, Montreal 1976, Los Angeles 1984 y Atlanta 1996). El logotipu definitivu foi diseñáu pola axencia brasileña de diseñu Tátil y foi presentáu en Copacabana enantes del fin d'añu de 2010, ante un gran ensame.
Tabladieḷḷu
Tabladieḷḷu ye una aldega de la parroquia de San Martín de Sierra, Cangas, Asturies, España que ta asitiada a 800 msnm. La so población consta de 25 habitantes. Tabladiello falta 25 km de Cangas.
Pedral de Tereñes
La Sablera de Tereñes, ye una pedregal asitiáu nel llugar de Tereñes, na parroquia de Leces, nel conceyu de Ribeseya, Asturies. allúgase nes sableres de la Costa Verde Asturiana y ta considerada paisaxe protexíu, dende'l puntu de vista mediuambiental. Poro intégrase, según información del Ministeriu d'Agricultura, Alimentación y Mediu Ambiente, nel Paisaxe Protexíu de la Costa Oriental d'Asturies.
El pedral de Terreñes, neto que pasa coles sableres d'Arbidel, Portiellu y en menor midida Arra, ye realmente un pedreru; presenta forma triangular asitiáu nuna zona virxe con un altu grau de peligrosidá, en parte por presentar roques con verdín, nun tando recomendada pal bañu, a nun ser que se tea ún de bañase en pedrales. Tien valir como zona de pesca submarina y recreativa.
El pedral alcuéntrase escondíu ente les roques que definen tola ensenada d'El Peñón del Fornu, al llau del puexu d'El Cuetu. Encuádrase dientro de la conocida como “"Costa Xurásica"” y cerca d'ella, nos conocíos como "Cantiles de Tereñes" pueden vese buelgues de dinosaurios, dalgunes de les que son unes de los meyores buelgues tridáctiles.
Esta sablera nun ufierta nengún tipu de serviciu.
Ciudadanos (partíu políticu)
Ciudadanos, ye un partíu políticu español, que'l so presidente ye Albert Rivera. Fundáu en 2006 en Barcelona, siendo'l so xerme la plataforma cívica Ciutadans de Catalunya, colos años estendióse a toa España, algamando representación nel Parllamentu de Cataluña, nel Parllamentu d'Andalucía, nel Parllamentu Européu y en dellos conceyos del país. Se autodefine como un partíu constitucionalista, postnacionalista y progresista.
Vanna
Ivana Vrdoljak-Vanna (1 de setiembre de 1970) ye una cantante croata. 
Xuegos Olímpicos de Tokyo de 2020
Los , oficialmente conocíos como los Xuegos de la XXXII Olimpiada, van tener llugar del 24 de xunetu al 9 d'agostu de 2020 en Tokyo, Xapón. El Comité Olímpicu Internacional escoyó a Tokyo, una de les ciudaes que se postularen, el 7 de setiembre de 2013 mientres la 125.ª Sesión del Comité Olímpicu Internacional celebrada en Bonos Aires, Arxentina. 
Van ser los segundos Xuegos Olímpicos en Tokyo. La primer vegada realizar en 1964 na era Showa, cuando Hirohito, padre del actual emperador, yera quien ostentaba esi cargu, y la segunda va facer na era Heisei del actual emperador Akihito, (si l'Emperador Akihito nun fina o abdica).
Xuegos Olímpicos de Londres 2012
Los Xuegos Olímpicos de Londres 2012, oficialmente conocíos como los Xuegos de la XXX Olimpiada, fueron un eventu multideportivu internacional, celebráu na ciudá de Londres, Reinu Xuníu, ente'l 27 de xunetu y el 12 d'agostu de 2012. Nestos Xuegos, los terceros celebraos na capital británica,
El 27 de xunetu, la reina Sabela II inauguró los Xuegos Olímpicos a les 12:21 a.m. -hora local- mientres la ceremonia d'apertura —llamada orixinalmente «Islles of Wonder», y «Islles Maraviyoses» n'asturianu—. Sicasí, la fase de grupos del tornéu de fútbol femeninu, empezó dos díes antes, el 25 de xunetu de 2012 nel Millennium Stadium de Cardiff.
El 6 de xunetu de 2005, mientres la 117.ª Sesión del Comité Olímpicu Internacional celebrada en Singapur, la ciudá de Londres venció a París, Madrid, Nueva York y Moscú en cuatro rondes de votación. La candidatura de Londres foi dirixida por Sebastian Coe —presidente del Comité de Candidatura y posterior presidente del Comité Organizador— y Ken Livingstone —alcalde de la ciudá nesa dómina—. 
Los Xuegos de Londres planeáronse pa crear sedes ya infraestructura d'una «manera sustentable». Amás de buscar la meyora y ampliación d'infraestructures urbanes y d'un real aprovechamientu d'instalaciones olímpiques, y sobremanera el tresformamientu y rexeneración —per mediu de la creación del Parque Olímpicu de Londres— del East End de Londres. Según usar los Xuegos en forma de catalizador pa la inclusión social y como concientizador avera del problema medioambiental.
Arabia Saudita, Qatar y Brunéi incluyeron nel so equipu —per vegada primera— atletes femenines, polo que Londres 2012 convirtióse na primer edición de los Xuegos Olímpicos na que participaron muyeres de toles delegaciones. Michael Phelps convirtióse nel atleta más condecoráu con seis medalles —cuatro oros y dos plates—, al igual qu'Estaos Xuníos con un total de 104. Incluyóse'l boxéu femenín per primer vegada, polo que nestos Xuegos les muyeres participaron en tolos deportes olímpicos.
Abéu
Abéu ye un llugar de la parroquia asturiana de Lleces, nel conceyu de Ribeseya, n'España.
Nel añu 2009 tenía una población de 43 habitantes, repartida ente los barrios de La Quintana, El Cuetu, El Mansu, La Rocina, La Viña y L'Armadera, y dalguna vivienda aisllada.
Alcuéntrase al este de la nacencia del regueru de San Pedru y del llugar de San Pedro. Ye accesible per carretera dende'l llugar de San Esteban, a 5 km de la capital del conceyu.
D'ente los sos edificios destaca'l Palaciu de los Argüelles. Esti sobeyosu edificiu construyóse en Caravia l'Alta y darréu treslladóse a esta población piedra a piedra. El palaciu tien una capiya, xuníos dambos edificios por una sucesión d'arcos de mediu puntu.
Abéu yera llugar de camín del Camín de Santiagu de la costa. Los pelegrinos llegaben a Abéu, dende la capital, Ribeseya, siguiendo'l cursu del regueru de San Pedru hasta la Venta del Mansu, anguaño en ruines. 
Escudu de Ribeseya
L'escudu del conceyu asturianu de Ribeseya tien por enseña un escudu partíu en dos partes.
Esti escudu foi'l que representaron pal conceyu los historiadores Bellmunt y Canella pa la realización de la so obra "Asturies", usándolu anguaño la corporación municipal, col únicu cambéu de la sustitución de la cartela por llambrequines, tando timbrao too ello por una corona real abierta. 
Llista Roxa de la UICN
La Llista Roxa d'Especies Amenazaes de la UICN (tamién denominada en delles ocasiones como'l Llibru Coloráu), creada en 1963, ye l'inventariu más completu del Estáu de caltenimientu d'especies d'animales y plantes a nivel mundial. La llista ye ellaborada pola Unión Internacional pal Caltenimientu de la Naturaleza (UICN), la principal autoridá mundial na materia. Munchos gobiernos y organizaciones faen les sos propies "llistes coloraes" rexonales basaes xeneralmente na ellaborada pola UICN, nel que clasifiquen a les especies de la so rexón que s'atopen so amenaza.
Xunión Internacional pal Caltenimientu de la Natura
La Xunión Internacional pal Caltenimientu de la Natura (UICN, n'inglés: IUCN) ye una organización internacional dedicada al caltenimientu de los recursos naturales.
Fundóse n'ochobre de 1948, nel marcu d'una conferencia internacional celebrada en Fontainebleau, Francia. Tien la so sede en Gland, Suiza. La UICN ye la organización medioambiental más antigua y más grande del mundu, con más de 1200 miembros gubernamentales y non gubernamentales, amás d'unos 11.000 espertos voluntarios en cerca de 160 países. Para'l so llabor, la UICN cuenta col sofitu d'un personal compuestu por más de 1000 emplegaos, partíos en 45 oficines, y cientos d'asociaos de los sectores público, non gubernamental y priváu de tol mundu.
Calendariu hindú
El términu calendariu hindú refierse tantu al calendariu nacional indiu como al conxuntu de calendarios rexonales que s'utilicen na India.
En 1957, por decretu publicáu na "Gazette of India", establecióse'l Indian National Calender (‘calendariu nacional indiu’), que ye de tipu calculáu y solar, y que la so dómina ye la saka.Estaciones y meses nel calendariu indiu
El calendariu nacional indiu úsase por exemplu nos espardimientos de noticies de la "All India Radio", y nos calendarios y les comunicaciones publicaes pol gobiernu d'India. Al marxe de tales propósitos formales, el calendariu indiu trocóse pol calendariu gregorianu (que s'usa nel restu del mundu).
Na India tamién s'utilicen delles dómines:
El 21 de marzu de 2000 (según el calendariu gregorianu) empezó:
Díes de la selmana nel calendariu indiu (según los nomes hindis):
Calendariu persa
El calendariu persa o calendariu iranín ye un calendariu solar nel que l'añu empieza col equinociu de primavera. En marzu de 2015 empezó l'añu 1394 del calendariu persa. Ye'l calendariu oficial n'Irán y Afganistán.
El rei Djemchyd nel añu 800 e.C. constituyó'l calendariu persa, ya instituyó la fiesta de Newruz o del añu nuevu, única fiesta civil que conocíen los perses. Dalgunos atribúyenlu al xefe de los Karismios perses, "Djelaleddin", la institución nel sieglu XIII d'un calendariu que dicen preferible al gregorianu, nel que ta afitada la fecha de la renovación del añu solar nel día del equinocciu de primavera. De toes formes ye ciertu que los perses tomaron el calendariu de los caldeos, col añu de 360 díes, y amestaron otros 5 o 6 complementarios, y asina resulta nel antiguu añu persa, llamáu inda "Yesdedjirdique", yera'l que se trataba d'establecer en Francia en 1793 col nome d'era republicana.
Na so forma actual, el calendariu foi adoptáu en 1925 n'Irán y considérase más precisu que'l calendariu gregorianu, yá que nel gregorianu hai un fallu d'un día cada 3320 años, ente que nel persa'l mesmu fallu apaecería cada 3.5 millones d'años. Afganistán adoptó'l calendariu persa na forma yalalí (جلالی), más antigua, en 1922.
El calendariu persa tien seis meses con 31 díes, los cinco meses siguientes con 30 díes y el postreru con 29 o 30 díes según seya bisiestu o non. L'añu empieza en "Nowruz" que coincide col 21 de marzu del gregorianu.
Calendariu rúnicu
Los calendarios rúnicos (o cayaos rúnicos) foron presuntamente una invención medieval sueca. Yeren escritos en pergaminos o tallaos en blagos de madera, güesu, cuernu o piedra.
El calendariu rúnicu ye un calendariu perpetuu basáu nel ciclu metónicu. Caún de los 19 años del ciclu represéntase con un númberu aureu o una de les 16 runes del Futhark (o alfabetu rúnicu) más trés runes adicionales especiales: Arlaug (númberu aureu 17), Tvimadur (númberu aureu 18) y Belgthor (númberu áureu 19).
Los díes del añu preséntense nuna llarga llinia usando 52 repeticiones de les primeres siete runes del "Futhark" pa representar 52 selmanes de 7 díes caúna.
Nuna segunda llinia, una de les 19 runes representa cada añu del ciclu y marca la dalguna fecha, indicando que la lluna nueva cai nesa fecha d'esi añu. Por exemplu, nel decimoctavu añu del ciclu, les llunes nueves cayeríen nes feches marcaes con "Tvimadur", el símbolu pal añu 18.
Solsticios, equinocios y celebraciones (y eventualmente fiestes cristianes) con llinies y símbolos adicionales.
L'almanaque conocíu más antiguu, el cayáu Nyköping, ta datáu nel sieglu XIII, pero varios cientos de calendarios de madera tán dataos ente los sieglos XVI y XVII.
Blagu
Un blagu, ye un "cayáu" o bastón que ye símbolu d’un cargu xerárquicu. Puen usase como adornu, (blagu de mandu) o signu de dignidá. Nesti casu, puen tar fechos de marfil, plata, oru, etc. Asina asocede colos mandos, sobre tou nel ámbitu militar.
N'Exiptu, cuando un pueblu o un soberanu escoyía un oficial pa representa-y nel mandu de los exércitos, en dalguna embaxada o na alministración de xusticia, esti nomamientu facíase pola entrega d'una sortía o aniellu o d'un blagu que yera'l distintivu de la so dignidá.
Na antigua Roma, el blagu yera cierta insinia que los emperadores daben a los gladiadores vieyos que fueren munches vegaes vencedores nos combates de circu. 
Anguaño, los alcaldes eleutos nes Cases conceyu, reciben un blagu como símbolu d'autoridá de mandu.
Cayáu
Un cayáu o cayada ye una vara de madera (xeneralmente) con agarradera curva o n'ángulu reutu p'afitase al andar.
Un cayáu tien un altor específicu pa cada persona (l'altor normal ye'l de la moñeca n'estáu de reposu) y úsase como sofitu na pierna contrallateral a la dañada.
Anguaño, los cayaos modernos puen ser d'otros materiales, y pue tener delles carauterístiques, como'l ser regulable y plegable, el ser cuatrípode (con cuatro pates, pa una mayor estabilidá), y sirvir puntualmente d'asientu.
Xelimer
Xelimer (posiblemente escritu como "Geilamir"; 480-553) foi rei de los vándalos y los alanos ente 530 y 534. Usurpó'l tronu al so primu Hildericu, pero derrotáronlu los bizantinos, dirixíos por Belisariu, en Cartago (Batalla de Ad Decimum el 13 de setiembre del 533) y Bulla (Numidia), siendo prindáu y lleváu a Constantinopla. Eso significó'l fin del Reinu Vándalu.
L'emperador romanu Xustinianu I declaró aína la guerra a los vándalos pa restaurar a Hildericu, pero sobremanera pa recuperar el norte d'África al Imperiu romanu. En xunu de 533, Xustinianu unvió una fuerza espedicionario mandada por Belisariu, que -procedente de Constantinopla- desembarcó en xunu, llegando finalmente a África a principios de setiembre. Mentanto, en Cerdeña, que formaba parte del dominiu vándalu, Goddas, un visigodu que Godder unviara a recaldar impuestos, empezó a tratar con Xustinianu como si fuera un soberanu independiente. Xelimer, ensin conocer los planes del emperador, unvió un gran exércitu a les ordes del so hermanu Tzazu a apangar la rebelión. Esti foi'l primer y únicu gran fallu de Xelimer, polo que Belisariu entró en Cartago casi ensin topar resistencia. Dempués ésti asesinó a Hildericu y fuxó a los montes del Atles, onde s'entregó en marzu del añu siguiente. Al depuestu rei vándalu lleváronlu a Constantinopla, onde figuró nel desfile triunfal de Belisariu y depués presentáronlu al emperador, énte'l que dixo los versos del Eclesiastés: "¡Vanidá de vanidaes, tou ye vanidá!". Pocu dempués, Xustinianu nomólu "patricius", distinción que Xelimer refugó, y dio-y unos dominios en Galacia, au se retiró a vivir cola so familia. El llugar y la data de la so muerte aína nun tán determinaos.
Hildericu
Hildericu (c. 460-533) foi rei de los vándalos y los alanos ente 523 y 530. Fíu d'Hunericu y Eudoxa, nietu de Xensericu y de Valentinianu III y Licinia Eudoxa, primu y socesor de Trasamundu.
Heredó un reinu en fonda decadencia que nun se podía comparar militarmente col del so güelu Xensericu. Nel so reináu diéronse'l frañe de rellaciones colos ostrogodos darréu del asesinatu de la hermana de Teodoricu'l Grande, les derrotes frente a les tribus bereberes que tomaron casi tol reinu vándalu, les guerres escontra la nobleza y los afrorromanos deseosos de quitase d'enriba a los opresores vándalos. Recordando'l so heriedu romanu, al ser fíu de la fía de Valentinianu III, romanizó'l so reinu y caltuvo una política d'acercamientu a Constantinopla. Tamién favoreció a los católicos, pero esto consideróse un fallu polos vándalos conservadores, que llevólu a enemistarse cola nobleza. Foi destronáu pol so primu Xelimer y muertu trés años dempués. 
Basidiomycota
Los Basidiomycota o basidiomicetos son una división del reinu Fungi qu'inclúi los fungos que producen basidios con basidiospores. Contién a les clásiques setes y fungos con sombreru.
Esti filu ye'l más evolucionáu y el más conocíu pos entiende numberosos y variaos tipos de fungos. Cuando son de calter heterotálicu, el miceliu primariu sufre dicariotizacion (somatogamia o espermatización) produciendo hifes dicariótiques que correspuenden al miceliu secundariu. Nos fungos de calter homotálicu una basidiospora produz el miceliu dicarióticu. Hai presencia de quitina nes parés celulares, y apaecen unes estructures llamaes fíbules, bien paecíes a los uncínulos de los ascomicetos.
Na reproducción sexual hai plasmogamia (somatogamia y espermatización), esti ye l'entamu nes especies heterotáliques, los gametanxos son esclusivos de les royes (fungos imperfectos). Hai hifes + y -, preséntase la dicariotización por espermatización de los espermacios d'una hifa a otra (monocarióticos). Pa tal somatogamia esiste una complexa compatibilidá, yá seya por bipolaridá, que se da en factores A (A x a), o por tetrapolaridá, que tien llugar en factores A y B (AB x ab), amás de que puede xenerar cuatro tipo d'espores.
Basidiomycota ye una división qu'alluga trés clases:
Que, de la mesma, contién los siguientes ordes:
Pucciniomycetes
Pucciniomycetes ye una clas de fungi (hongos) de la división Basidiomycota, inclúi unes 1000 especies dividíes en 63 xéneros, conocíes xeneralmente como royes. Usualmente patóxenos de plantes.
Roya
Roya pue referise a:
Malassezia furfur
La Malassezia furfur ye una especie de fongu que ye flora normal na piel de les persones y ye la causa de la caspa y d'una enfermedá infeiciosa y non contaxosa de la piel llamada Pitiriasis versicolor. Esiste en dos formes morfolóxiques: un estáu de lleldu que foi llamáu una vegada "Pityrosporum ovale" y una fase micelial que ye la forma patóxena. 
Carauterístiques macroscópiques
Les colonies de Malassezia xorrecen rápido y maurecen en 5 díes a temperatures d'ente 30ºC y 37°C. La crecedera ye feble al guarar a 25°C. Les colonies son abuitaes y llises primeramente, y tórnense seques y engurriaes col tiempu. El color de les colonies de Malassezia furfur mariellu-marrón, ente que les de Malassezia pachydermatis son color crema, y tórnense naranxa-beige col tiempu.
Agaricomycotina
Agaricomycotina ye ún de los trés "clados" principales de fungos basidiomicetos, ya inclúi a la mayoría de les setes comestibles. Contién 20.000 especies, el 98% de les qu'atópense nel taxón Agaricomycetes.
Anthracoideaceae
Anthracoideaceae ye una familia del fungu "tizón" del orde Ustilaxinales. Consta de 20 xéneros y 198 especies.
Miami
Miami ye una ciudá d'Estaos Xuníos d'América allugada na parte sureste de Florida alredor del ríu Miami, ente los Everglades y l'océanu Atlánticu. Ye la see del condáu de Miami-Dade. Foi fundada'l 28 de xunetu de 1896 y según el censu de 2009 cuenta con una población de 433.136; la so área metropolitana engloba a más de 5,4 millones d'habitantes, lo que la convierte na séptima más grande de los Estaos Xuníos. Les Naciones Xuníes calcularon que Miami se convirtió na novena área metropolitana más grande del país, detrás de Los Ánxeles, Nueva York, Chicago, Washington D.C., Filadelfia, Boston, San Francisco y Dallas.
Ye considerada una ciudá global d'importancia nes finances, el comerciu, los medios de comunicación, entretenimientu, artes y comerciu internacional. Ye see de numberoses oficines centrales de compañíes, bancos y estudios de televisión. Ye, tamién, centru internacional del entretenimientu popular en televisión, música, moda, cine y artes escéniques. El puertu de Miami ye consideráu'l puertu qu'alluga'l mayor volume de cruceros del mundiu y ye see, tamién, de delles compañíes de llinies de cruceros. Amás, la ciudá tien la mayor concentración de bancos internacionales de too Estaos Xuníos.
En 2008, foi galardonada col títulu "Ciudá más llimpia d'Estaos Xuníos" de la revista Forbes pel so añu trabayando pola calidá del aire, grandes espacios verdes, les sos llimpies agües potables y cais, y diversos programes de reciclaje. Nesi mesmu añu, Miami asitióse como la tercer ciudá estaunidense más rica y la ventiavu segunda del mundu, según un estudiu de UBS AG.
Arpitán
L'arpitán o franco-provenzal ye una llingua románica falada en delles partes de Francia, Italia y Suiza. La so zona de distribución autóctona ye conocida como Arpitaña.
Candida glabrata
Candida glabrata ye una especie de lleldu haploide, enantes conocíu como "Torulopsis glabrata". Esta especie de lleldu nun ye dimórficu y nun s'observó actividá d'apareamientu. Hasta hai poco, camentábase que C. glabrata yera un organismu non patoxénicu. De toes formes, cola población creciente d'individuos inmunodeficientes, vióse que "C. glabrata" presenta tendencia a ser un patóxenu oportunista del tractu uroxenital y del torrente sanguineu. 
Chahuistle
En Méxicu, llámase chahuiztle a una plaga producida por un fungu microscópicu qu'afeuta a los cultivos de maíz. 
En delles rexones de México central, llámase chahuiztle al escarabayu gris identificáu como "Macrodactylus uniformis" o "Macrodactylus mexicanus" (Scarabaeidae).
Clamidospora
Una clamidospora ye un tipu d'espora de parés grueses de delles clases de los fungos. Ye una etapa del ciclu vital del organismu que sobrevive en condiciones desfavorables, tales como estaciones seques o templaes. 
Les clamidospores ye xeneralmente de color escuru, esférica y una superficie llisa (ensin adornos). Son multicelulares, coles célules coneutaes ente elles por poros interiores. 
Les clamidospores son la resultancia de la reproducción asexual (por aciu los conidios denomaos clamidoconidios) o (raramente) por reproducción sexual. La teliospora ye una clase especial de clamidospora de los fungos Urediniomycetes. 
Conidióforu
En ciertos fungos, la conidiófora o conidióforu (del griegu koni- κόνι-ς/-ος "polvu" + -idio "pequeñu" + -phor(o)- -φορος "que lleva") ye una estructura microscópica especializada na producción asexual de miles d'espores denomaes conidios. Alcuéntrense nel estremu d'hifes que llevanten la conidiofora nel aire col fin d'esparder les espores con más eficiencia. Delles conidiofores (nel "Geotrichum candidum", por exemplu) son d'un filamentu, ente qu'otres (nel "Trichoderma viride", por casu) son ramificaes. 
Los conidióforos alcuéntrense aisllaos o en conidiomes siendo la morfoloxía d'éstos (picnidios, acérvulos, sinemes o esporodoquios) un calter taxonómicu importante en fungos imperfeutos. 
Chiroxiphia boliviana
El saltarín yunga (Chiroxiphia boliviana) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Chiroxiphia" qu'integra la familia Pipridae. Ye endémicu de Bolivia y Perú.
El machu paezse enforma col saltarín dorsiazul ("Chiroxiphia pareola"), col so clásicu envés azul, pero ensin les llargues plumes centrales de la cola carauterístiques d'otres especies del xéneru. Ostenta una cola notablemente llarga, una corona coloráu escuru y el tarsu ye escuru (y non mariellu-anaranxao). La fema ye verdosu uniforme y abondo inconspicua. 
Distribuyir nos faldeos orientales de los Andes dende'l sur del Perú (al sur dende Cuzco) hasta'l centru sur de Bolivia (al sur hasta Chuquisaca).
Habita en florestas tropicales y subtropicales húmedes de baxa altitú y montiegues ente los 600 y los 2200 msnm.
Presumiblemente aliméntase de frutos, que busca nel baxu y mediu estratu, anque nun ta estudiáu.
El so llamáu común de contactu ye como un azote “tuiu...tuiu...tuiu”, de cutiu dobláu y dacuando triplicáu. Cuando executa la exhibición completa típica de les especies del xéneru emite un runfíu, como'l trinado d'un insectu, que paez ser producíu poles nales. Nótese que los trés primaries esternes possuen interesaos fustes gruesos con barbes amenorgaes.
La especie "C. boliviana" describióse per primer vegada pol ornitólogu estaunidense Joel Asaph Allen en 1889 como subespecie sol nome científicu "Chiroxiphia pareola boliviana"; localidad tipo «Apolo, La Paz, Bolivia». 
Ye monotípica. El presente xéneru ta cercanamente rellacionáu con "Antilophia". Dellos autores suxuren que tolos miembros del presente xéneru formen una superespecie. Hasta apocayá yera considerada una subespecie de "Chiroxiphia pareola", pero agora reconocida como distinta con base na ecoloxía y la vocalización.
Chiroxiphia caudata
El baillarín azul (Arxentina, Paraguái) (Chiroxiphia caudata), tamién denomináu saltarín azul o tangará (Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Chiroxiphia" qu'integra la familia Pipridae. Habita nel centru esti de América del Sur.
Mide ente 14 y 15,5 cm. El machu ye d'un azul intenso cola corona colorada y cabeza, nales y plumes esternes de la cola negres. Les plumes centrales de la cola son más llargues. La fema ye oliva, más clara pembaxo y puede tener la frente naranxa (seique les de mayor edá), les plumes centrales de la cola son solo un pocu más llargues. Les pates son acolorataes.
Distribuyir pol sureste de Brasil (sur de Goiás y sur de Badea escontra'l sur hasta l'oeste de Paraná y Rio Grande do Sul), sudeste de Paraguái y estremu nordés d'Arxentina (Misiones, nordés de Provincia de Corrientes Corrientes).
Ye omnívoru. Aliméntase principalmente de frutos abondosos nel so hábitat como solanacees, rubiacees y piperacees, pero tamién d'artrópodos pequeños, arañes y hasta flores.
Los machos formen leks, que suelen consistir nun solu adultu y dos machos sub-adultos, onde canten y "baillen" p'atraer a les femes. Esto quedó demostráu na serie documental "The Life of Birds" de la BBC.
El sistema de acasalamiento de "C. caudata" ye poligínico, en que los machos (de 2 a 6) amestar en locales tradicionales o leks, pa faer exhibiciones cooperatives nel sotobosque, onde esiste una xerarquía linear de dominiu que puede persistir per años. El machu dominante del grupu pórtase como un sentinela nel altu d'una percha, na tentativa d'atraer femes pa la corte.
La fema tien el so territoriu alredor del nial, que tien forma de cesta pequeña asitiada bien alto nuna horqueta y pegada con telarañes. Pon dos güevos parduzos con manchitas escures. Los guara mientres 18 díes y los pitucos abandonen el nial 20 díes dempués.
Emite un “chao” aspru y nasal, y un “choueu, choueu..” frecuente. Mientres realicen la exhibición saltando, emiten un “kuá-kuáá-kuáá” roncu y nasal, que s'acelera y remata con españíos agudos.
La especie "C. caudata" describióse per primer vegada pol ornitólogu inglés George Shaw en 1793 sol nome científicu "Pipra caudata"; localidad tipo «Río de Janeiro, Brasil». 
Ye monotípica. El presente xéneru ta cercanamente rellacionáu col xéneru "Antilophia", y rexistráronse dacuando híbridos intergenéricos ente la presente especie y "Antilophia galeata" (soldadito), esti híbridu ye bien conocíu en Brasil pol nome popular de “rei de los tangarás”; aparentemente hibridó tamién con "Ilicura militaris" (saltarín militar). Dellos autores suxuren que tolos miembros del presente xéneru formen una superespecie.
Chiroxiphia lanceolata
El saltarín llanceoláu, saltarín coludo, saltarín cola de llanza, benítaro o toledo ("Chiroxiphia lanceolata") ye una especie d'ave de la familia "Pipridae", que s'atopa en Colombia, Costa Rica, Panamá y Venezuela.
Vive nel monte, ente los 1.000 y los 1.500 m de altitú.
Mide 13,5 cm de llargor y pesa ente 17,5 y 19 g. Dambos sexos tienen los dos plumes centrales de la cola allargaes formando una punta. Les timoneres centrales allarguen 1 cm el llargor de los machos. Presenta dimorfismu sexual. La mayoría del plumaxe del machu ye negru, coles plumes allargaes de la corona, en forma de cresta curtia, color coloráu carmesí; el llombu azul celeste brillosu y les partes inferiores con un tinte verdosu opacu. L'iris ye castañu, el picu negru y les pates anaranxaes. La fema tien el plumaxe de les partes cimeres y el pechu color verde oliva; el gargüelu oliva abuxáu y l'abdome d'amarellentáu a blancuciu buxu. 
Aliméntase de frutes y de dalgunos insectos.
Los machos realicen exhibiciones en grupu p'atraer a les femes y dos machos cooperen ente sigo al danciar frente a la fema que los mira.
Constrúi un nial en forma de copa nun árbol. La fema pon dos güevos color crema con motes color marrón y guáralos mientres 20 díes.
Chiroxiphia linearis
El saltarín colilargo (Hondures, Méxicu) (Chiroxiphia linearis), tamién denomináu saltarín toledo (Costa Rica, Nicaragua) o manaquín cola llarga (México) ye una especie d'ave paserifome perteneciente al xéneru Chiroxiphia qu'integra la familia Pipridae. Habita en México y América Central.
Mide 11 cm y pesa 19 g, pates anaranxaes distintives. Son eminentemente negros, llombu azul celeste, verde oliva percima y nel pechu, gargüelu más claru con tinte abuxáu. Presenta daqué de colloráu na coroniella.
La fema y el machu son bien distintos. La diferencia de llargor deber a que la del machu son muncho más centrales les plumes de la cola. El machu ye de color negru con un fondu azul y colloráu de cresta na cabeza. El machu nuevu nun se desenvuelve dafechu hasta los cuatro años d'edá.
Fema: d'alredor de 14 cm de llargor, ente que'l machu tien 21 a 27 cm de llargu, color verde oliva con naranxa patitas.
Los machos d'esta especie riquen de 3 a 5 años pa llograr el plumaxe d'adultu. Con cada muda socesiva aseméyense más a los machos adultos y menos a les femes; esiben un amiestu de plumes azules, coloraes, negres y verde.
Alcuéntrase na parte occidental del sur de Méxicu, y a lo llargo del cantu occidental de Guatemala, El Salvador, Hondures, Nicaragua y Costa Rica.
Viven en trupos y trupos montes, los montes a lo llargo de los sos cantos, y a lo llargo de la vera de los manglares. 
Al igual qu'otros, estos páxaros comen insectos y bagues. Aliméntase de frutos, especialmente de “tucuico papaturro de pava” ("Ardisia revoluta"). Tamién comen frutos de “güevos de caballu” ("Stemmadenia donnell-smithii"). Los individuos d'esta especie aparentemente conocen la localización de los árboles en fructificación del so territoriu, a los que visiten acaldía, cada estación, y añu tres d'añu. reparóse-yos consumir frutos de “llagartu jobo” ("Sciadodendron excelsum").
El saltarín vuela p'atrapar frutes, especialmente la de parrotales de sotobosque en fueyes escures.
Pareyes o tríos de machos realicen esplegues de cortexu n'árees trupes y enrevesoses con bona solombra. Dende estaciones separaes cerca de 30 cm, dos machos realicen brincos en revolotíu, dirixiendo direutamente escontra riba pa cayer nuevamente nel mesmu puntu, a midida que aumente'l “tempo” del baille de brincos vuélvese más baxos. Esti baille llamáu'l baille de la carreta que realicen xeneralmente cuando hai una fema na so presencia, cada machu a la so vez esnala escontra riba y tras p'aterrizar nel puntu en qu'el so compañeru acaba de dexar llibre abasnar escontra alantre.
L'ésitu del apareamiento ta correlacionado col porcentaxe, duración o persistencia del esplegue de cortexu; esto suxure que la selección sexual inflúi la cantidá d'esplegues efectuaos polos machos.
Son aves bien sensibles a cualquier tipu de disturbiu y esplegar atáyense y reiníciense de cutio. Finalmente, cuando l'esplegue terminó (esto ye señaláu con una nota de tonu altu emitida por un machu dominante), un machu executa un únicu esplegue precopulatorio pa la fema, qu'aquel día s'atopa na percha del esplegue. El machu camuda de percha y describe un círculu horizontal (de dellos metros de diámetru) alredor de la fema; pasa de percha en percha, con un tipu de vuelu flotante bien lentu, paecíu al vuelu de la caparina azul ("Morpho sp."). Si esti esplegue ye esitosu, sobrevien la copulación y la fema retírase sola pa criar los pichones.
Los científicos preguntáronse por qué'l machu dominante nun participa nesti tiempu y l'enerxía que consume ritual de cortexu, cuando nun llega a mate, con too y con eso l'esfuerzu que dedicó a cabu. Ellos llegaron a la conclusión de que pareyes de sexu masculino de cola llarga permanecer xuntos nuna amplia relación d'hasta diez años. La falta de machu dominante y les práctiques de la so cante'l baille y espera a que'l machu dominante de morrer. De siguío, convertir nel machu dominante, el apareamiento coles femes, y teniendo nun aprendiz de la so propia. Esti patrón ye posible porque estes aves viven por un periodu d'hasta quince años.
El so nial ta constituyíu con una taza pocu fonda agarrada del cantu a una horqueta horizontal,construyíes de rizomorfas d'hongos, mofos, fueyes, pecíolos, fibres liberianes, zacate y teles d'araña; estos niales atopar a un altor de 0,6 a 2 m d'altor, de cutiu sobre un llechu secu d'una quebrada o d'un sitiu abiertu. Ponen dos güevos con mancha café chocolate ente escases y abondoses nos meses d'abril y xunetu.
El so nial consiste nuna copa pocu fonda suxeta per un sitiu a una horqueta horizontal. Ta fechu de micelios d'hongos, mofu, fueyes de yerbes, pecíolos y telaraña, con fueyes seques colgantes na parte de fuera. Atopar a un altor de 6 a 20 dm, casi siempres sobre una quebrada seca o un espaciu abiertu.
Ponen 2 güevos y menos frecuentemente, unu de color ante, con mancha café chocolate ente escases o abondoses, que miden de 20,3 a 24 mm de llargu y de 15,5 a 18 mm d'anchu. Reproducir d'abril a xunetu.
La fema remueve les granes, dempués que los pichones regurgitan, al igual que los escrementos. 
Dos machos cerca canten el unisolo un “to-lei-do”, claro, resonante.
Reconócense 2 subespecies:
Chiroxiphia pareola
El saltarín dorsiazul (Colombia, Ecuador) (Chiroxiphia pareola), tamién denomináu saltarín de llombu azul, saltarín llombu azul (Venezuela) o tangará falsu (Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Chiroxiphia" qu'integra la familia Pipridae. Puebla les selves de América del Sur.
Alcuéntrase en Venezuela, Guyana, Surinam, Guayana francesa, Trinidá y Tobago, Brasil, Colombia, Ecuador, Bolivia y Perú.
Chlamydera cerviniventris
Chlamydera cerviniventris, ye una especie d'ave Passeriformes, de la familia Ptilonorhynchidae, perteneciente al xéneru Chlamydera. El so nome común ye Fawn-breasted Bowerbird.
Ye un ave qu'Habita nos montes tropicales, manglares, montes de sabana y los cantos de los montes de Nueva Guinea y norte d'Australia.
Chlamydera guttata
El gurrión bigotudu coronirrufo (Aimophila ruficeps) ye una especie d'ave americana perteneciente a la familia de los emberízidos. Alcuéntrase nel sur de los Estaos Xuníos y en gran parte del interior de México hasta la Sierra Madre del Sur. La so distribución ye discontinua, frecuentemente con poblaciones aisllaes una de la otra. xeneralmente, reconociéronse 12 subespecies, pero suxuriéronse hasta 18. Esta pequeña ave tien el llombu pardu con rayes escures, y les partes ventrales grises. La corona ye ablonda y la cara y el supercilio son grises, con una raya marrón o acoloratada que s'estiende dende cada güeyu, y una raya negra (bigote) na rexón malar.
Esti gurrión aliméntase básicamente de granes pel hibiernu, y d'insectos en primavera y branu. Son aves territoriales, y los machos marquen el so territoriu per aciu esplegues y cantares. Como forma de locomoción, prefieren saltar sobre'l suelu. Son monógamos y reprodúcense na primavera. La fema pon de 2 a 5 güevos nun nial en forma de taza escondíu ente la vexetación. Ente'l depredadores de los adultos cunten los gatos domésticos y pequeñes aves de presa, ente que los xuveniles pueden ser taramiaos por diversu mamíferos y reptiles. Sábese que viven más de 3 años. Anque la especie nun ta considerada como amenazada, delles subespecies alcuéntrase en riesgu pola destrucción del so hábitat y una podría yá tar extinta.
Chlamydera lauterbachi
Chlamydera lauterbachi, ye una especie d'ave Passeriformes, de la familia Ptilonorhynchidae, perteneciente al xéneru Chlamydera. Tien 2 subespecies.
Distribúise nel territoriu continental de Nueva Guinea , onde habita nos pacionales, les tierres baxes y montes subtropicales de monte. La so dieta consiste principalmente en frutes, guxanos, escarabayos y otros insectos. El nial ye una copa pocu fonda fecha de palitos nun árbol.
Chlamydera maculata
Chlamydera maculata, ye una especie d'ave Passeriformes, de la familia Ptilonorhynchidae, perteneciente al xéneru Chlamydera. El so nome común ye Spotted Bowerbird.
Ye un ave que s'atopa nel interior de Queensland y Nueva Gales del Sur.
Chlamydera nuchalis
Chlamydera nuchalis, ye una especie d'ave Passeriformes, de la familia Ptilonorhynchidae, perteneciente al xéneru Chlamydera. El so nome común ye Great Bowerbird.
Alcuéntrase nos monte, manglares y nes marxes de los montes d'Australia. 
La característica principal d'esta ave ye la so pequeña cresta de color rosa detrás de la so cabeza, miden hasta 38 centímetros de llargu.
Chleuasicus atrosuperciliaris
El picoloro cejinegro (Chleuasicus atrosuperciliaris) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae que vive nel sureste d'Asia. Anguaño considérase la única especie del xéneru Chleuasicus, anque enantes clasificábase nel xéneru "Paradoxornis".
Mide alredor de 15 cm de llargu, incluyida la so llarga cola. El plumaxe de les sos partes cimeros ye pardu olivaceu o buxu, ente que les sos partes inferiores son de color crema. La so cabeza ye de color castañu anaranxáu, sacante la zona entendida pol gargüelu, la parte frontera de les mexelles y alredor de los güeyos que son de color ablancazáu, enmarcaes por una pequeñu medialluna negra sobre'l güeyu, que da nome a la especie.
Alcuéntrase tremáu poles viesques de monte dende'l Himalaya oriental hasta los montes del nordés de Indochina, distribuyíu por Bután, Myanmar, el sur de China, el nordés de la India, y el norte de Laos, Tailandia y Vietnam.
Chlorochrysa calliparaea
La tángara orejinaranja ("Chlorochrysa calliparaea") ye una especie de tángara suramericana que puebla les árees montiegues esistentes dende l'occidente de Venezuela hasta'l norte de Bolivia.
Algama aprosimao 12,7 cm de llargor y pesa en promediu 17 g. El plumaxe ye predominantemente verde esmeralda metálicu brillante. Presenta un puntu anaranxáu na corona, una enllordia color naranxa quemáu a anaranxáu acoloratáu a cada llau del pescuezu, una banda de color ablondu a anaranxáu na grupa y delles plumes con base negra nel cuerpu que-y dan un aspeutu motudu; les plumes verdes fáense azules nes partes baxes; puede epresentar un parche negru nel gargüelu. Les femes tienen un plumaxe menos brillosu, los llurdios anaranxaos del pescuezu más pequeñes y el gargüelu gris.
Vive en montes húmedos de monte con mofu, ente los 900 y 2.000 m de altitú, principalmente ente los 1.600 y 1.800 msnm.
Chlorophanes spiza
El mieleru verde (Chlorophanes spiza) ye una especie d'ave de la familia Thraupidae qu'habita na zona intertropical d'América, dende Méxicu hasta Bolivia. Salvo la isla de Trinidá, nun s'atopa nes Antilles. Ye l'únicu miembru del so xéneru, Chlorophanes.
El mieleru verde mide unos 14 cm de llargu y pesa alredor de 17 g. Polo xeneral, ye un ave de picu llargu, fuerte y curvado, col quexal inferior mariella y la cimera escura. La cola ye relativamente curtia y les pates son grises.
El machu ye principalmente de plumaxe azul-verde cola cabeza negra (sacante la nuca y el gargüelu). La cola y les nales son escures, pero coles plumes bordiaes de verde. El güeyu ye de color coloráu.
Les femes y los exemplares nuevos tienen un plumaxe dafechu verde, amarellentáu nes partes ventrales. El güeyu de les femes ye más escuru qu'el de los machos.
L'hábitat d'esta especie allúgase en zones tropicales, dende'l sur de Méxicu hasta'l sur de Brasil, y Trinidá.
El mieleru verde ye menos dependiente del néctar que los sos parientes del xéneru "Cyanerpes", siendo los sos principales alimentos la fruta (60%), néctar (20%) y insectos (15%).
La fema del mieleru verde constrúi un pequeñu nial na copa d'un árbol, y guara unos güevos marrones-blancos mientres 13 díes.
Chlorophonia cyanea
El tangará guapu (Chlorophonia cyanea) ye un ave de colores perteneciente a la familia Fringillidae, d'antiguo consideráu como miembru de los Thraupidae. Habita en Suramérica, onde ye un ave relativamente común. 
Ye un ave pequeño y arrondao, de color mayormente verde (cabeza y parte de les nales). El banduyu ye de color mariellu, y el so llombu, pescuezu y llinies alredor de los güeyos tienen un tonu azul celeste. Delles subespecies tienen parte de la cabeza de color mariellu. Les femes presenten una coloración más opaca que la de los machos; el so banduyu ye más verdosu y les zones azules son más pálides. El picu, les pates y los güeyos son de color negru. 
La so distribución ye mayormente dixunta. Pueden atopase exemplares de tangará guapu nes zones selváticas del sudeste de Brasil, l'este de Paraguái y el nordés d'Arxentina, y tamién nos Andes dende'l sur de Bolivia hasta'l norte de Venezuela, na Perijá y la Sierra Nevada de Santa Foína, la mariña venezolana y el Tepuy. Toles poblaciones prefieren el monte húmedu, anque tamién pueden vivir en xardinos y parques cercanos (n'especial na zona de la Viesca atlántica). La mayor parte de les poblaciones viven nes tierres altes subtropicales, anque numberosos individuos habiten cerca del nivel del mar nel Viesca atlántica.
Chlorophonia occipitalis
La clorofonia coroniazul (Chlorophonia occipitalis) ye una pequeña ave americana de la familia de los Fringillidae que se distribúi en montes dende Méxicu hasta Nicaragua.
Miden nel estáu adultu ente 11 y 14 cm. Les diferencies ente los sexos nun son bien evidentes. Dambos son de color verde, cola corona azul turquesa y una llinia en cada llau del pescuezu del mesmu color. El machu tien mariellu'l pechu, el banduyu y les plumes de les pates, ente que na fema eses partes son verdes amarellentaes. El picu, los güeyos y les pates son coritos.
Vive n'ambientes húmedos, como montes tropicales, fasteres de montes y bosque de borrina, dende altitúes baxes hasta más de 1 500 m snm. Alcuéntrase dende'l sureste de México (sur de Veracruz, Oaxaca y Chiapas) hasta Nicaragua. Nun s'atopa en Belice.
Chlorophonia pyrrhophrys
Chlorophonia pyrrhophrys ye una especie de páxaros perteneciente a la familia Fringillidae. Pue atopase en Colombia, Ecuador, Perú, y Venezuela.
El so hábitat natural son los montes montascosos húmedos tropicales y subtropicales.
Chloropsis aurifrons
Chloropsis aurifrons, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Chloropseidae, del xéneru Chloropsis.
Ye una especie que s'alcuentra en India, Himalaya, Myanmar y Sri Lanka.
Chloropsis cochinchinensis
Chloropsis cochinchinensis, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Chloropseidae, del xéneru Chloropsis.
Ye una especie d'ave que s'alcuentra en Bangladex, India, Myanmar y Tailandia, China y Indochina.
Chloropsis hardwickii
Chloropsis hardwickii, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Chloropseidae, del xéneru Chloropsis.
Ye una especie que s'alcuentra en India, China, Tailandia, Myanmar, Laos, Malasia y Vietnam. 
Chloropsis palawanensis
El verdín de Palawan (Chloropsis palawanensis) ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Chloropseidae.
Ye una especie d'ave que s'alcuentra en Palawan y pequeñes islles axacentes (Filipines). 
Chloropsis sonnerati
Chloropsis sonnerati, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Chloropseidae, del xéneru Chloropsis.
Ye una especie que s'alcuentra en Myanmar, dende Tailandia a Sumatra y Xava.
Chlorornis riefferii
El tangara lorito (Chlorornis riefferii), tamién denomináu tangara verde claro, tangara verdiesmeralda, fruteru verde claru y clorornis patirrojo, ye una especie d'ave paseriforme que vive en Suramérica.
Mide en promediu 20 cm de llargor y pesa 53 g. Plumaxe verde esmeralda, frente y cara coloraes a manera de mázcara; picu y pates anaranxaos.
Alcuéntrase nos montes andinos de Colombia, Ecuador, Perú y Bolivia, ente los 1.500 y los 3.350 m de altitú.
Ver en pareyes o en grupos de 3 a 6 individuos. Busca alimentu principalmente na metá cimera de los árboles y come frutes ya insectos. El so nial ye fechu nel suelu con mofos y felechos. La fema pon un güevu de color gris con puntos brillosos púrpura.
Chlorospingus canigularis
La tangara de gargüelu gris (Chlorospingus canigularis) ye una especie d'ave na familia Thraupidae. 
Alcuéntrase en Colombia, Costa Rica, Ecuador, Panamá, Perú y Venezuela. 
El so hábitat natural son los montes secos tropicales o subtropicales, montes húmedos subtropicales o tropicales de tierres baxes y montiegos húmedos subtropicales o tropicales.
Chlorospingus flavigularis
El monteru gorgiamarillo (Chlorospingus flavigularis) ye una especie d'ave na familia "Thraupidae". 
Alcuéntrase en Bolivia, Colombia, Ecuador, Panamá y Perú.
Chlorospingus ophthalmicus
La tangarita oftálmica o tangara de monte oreyuda (Chlorospingus ophthalmicus) ye una especie d'ave de los montes húmedos de Méxicu, América Central y Suramérica. Tradicionalmente incluyóse dientro de la familia Thraupidae, pero hai investigaciones que la rellacionen con Emberizidae.
Les sos dimensiones varien ente 12 y 14 cm de llargor dende la punta del picu hasta la punta de la cola. Nun hai dimorfismu sexual evidente. Dambos sexos son de plumaxe verde olivo con gris nes partes dorsales, más amarellentáu nes partes ventrales. Nel pechu y parte alta del banduyu hai una llurdia blancucia. La cabeza ye verde olivo con gargüelu blancu; hai un llurdiu blancu na zona ocular posterior y de cutiu otra na frente. El picu ye escuru y les pates mariellu con gris.
Habita en viesques de monte húmedes, templaes a fríes, dende 1 000 a 3 000 m snm. Alcuéntrase nel sotobosque o a altores medios nel dosel d'árboles. Distribúise dende la Sierra Madre Occidental, en México, escontra'l sur. Nes sierres de Chiapas y a lo llargo de los montes de Centroamérica. En Suramérica, distribuyir nos Andes, dende la Sierra del Perijá en Colombia y la Cordal de Mérida en Venezuela hasta les Yungues del estremu noroccidental d'Arxentina.
Aliméntase principalmente d'insectos y otros artrópodos, que caza ente la xamasca d'árboles y parrotales o ente la vexetación epífita. Ye tamién frugívora, incluyendo na so dieta pequeños frutos, principalmente d'especies de les families Melastomaceae y Ericaceae. Suel alimentase en grupos ya inclusive formar grupos alimenticios con otres especies. 
El so cantar ye una serie de notes delgaes, paecíu al d'un saltapraos. 
La fema pon dos güevos blancos con llurdios pardos ente abril y xunu. El nial ye un concu de fibres vexetales y mofu, y constrúyese a lo cimero de los árboles, ocultu ente epífitas y mofu.
Chlorospingus parvirostris
El Tangara montesa de picu curtiu (Chlorospingus parvirostris) ye una especie d'ave na familia "Thraupidae". 
Alcuéntrase en Bolivia, Colombia, Ecuador y Perú.
El so hábitat natural son les viesques montiegues húmedos subtropicales o tropicales.
Chlorospingus pileatus
El fruteru copetón (Chlorospingus pileatus) ye una especie de páxaru d'unos 13'5 cm reinal de Costa Rica y Panamá.
Chlorospingus semifuscus
Taranga de parrotal escuru (Chlorospingus semifuscus) ye una especie d'ave asitiada tradicionalmente na familia "Thraupidae", pero quiciabes más cerca de "Arremonops" na familia "Emberizidae".
Alcuéntrase en Colombia y Ecuador. El so hábitat natural son los montes húmedos de montes tropicales o subtropicales.
Chlorospingus tacarcunae
Chlorospingus tacarcunae ye una especie d'ave de la familia Thraupidae.
Puede ser atopada nos siguientes países: Colombia y Panamá.
Los sos habitats naturales son: rexones subtropicales o tropicales húmedes de gran altitú.
Chlorothraupis carmioli
El fruteru de Carmiol (Chlorothraupis carmioli) ye una especie d'ave asitiáu tradicionalmente na familia "Thraupidae", anque dellos datos recién suxuren que ye meyor na familia "Cardinalidae".
De cutiu estrémase en dos especies:
Cholornis paradoxa
El picoloro tridáctilu (Cholornis paradoxa) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae endémica de China.
El picoloro tridáctilu mide ente 20 y 21 cm de llargu. Carauterízase por tener el deu esterior atrofiáu formando un muñón. El so plumaxe ye de color pardu uniforme, col pileu d'un tonu más escuru. Presenta un anchu aníu periocular blancu. El so picu curtio y ganchudo, similar al de los loros, ye de color mariellu anaranxáu.
Alcuéntrase namái nel interior de China, nos montes de los montes al oeste de la pandu tibetanu.
Cholornis unicolor
El picoloro unicolor (Cholornis unicolor) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae que vive nel Himalaya y los sos estribaciones orientales. 
El picoloro unicolor mide ente 17-19 cm de llargu. El plumaxe de les sos partes cimeros ye de color castañu, ente que les sos partes inferiores y pescuezu son de tonos pardu buxos. Presenta una llarga llista superciliar de color pardu escuru. El so picu curtio y amarellentao, col quexal cimeru curvada escontra baxo ye similar al de los loros. Suelen movese en pequeños grupos y dacuando atópense en bandaes mistes d'alimentación.
Alcuéntrase nel Himalaya central y oriental y les estribaciones que s'estienden escontra l'este, distribuyíu por Nepal, Bután, el nordés de la India, Myanmar y el sur de China.
Describióse por Brian Houghton Hodgson en 1843 clasisificado nel xéneru "Hemirhynchus", darréu la especie incluyóse nel xéneru "Heteromorpha". Más tarde treslladóse al xéneru "Paradoxornis" y na actualidá la so reasitió nel xéneru "Cholornis" col so pariente más cercanu'l picoloro tridáctilu. Xeneralmente clasificábase dientro de la familia Paradoxornithidae pero los sos miembros treslladóse a la familia Sylviidae al comprobase la so proximidá xenética colos miembros del xéneru "Sylvia". 
Les subespecies "canaster" described por Thayer y Bangs en 1912 a partir d'un exemplar de Hsikang y "saturatior" descrita por Rothschild en 1921 descrita a partir d'unu de Yunnan xeneralmente nun se consideren válides, polo que suel considerase una especie monotípica.
Chondestes grammacus
El chingolo arlequín o gorrión arlequín (Chondestes grammacus) ye una especie ave paseriforme de la familia Emberizidae mesma de los desiertos de Norteamérica. Ye la única especie del so xéneru. Ye parcialmente migratoria, estendiéndose la so distribución al sur hasta Hondures.
Ye un emberízido grande, algamando na so edá adulta ente 14 y 17 cm. Tien un patrón característicu na cabeza. Les mexelles y la corona son de color castañu acoloratáu, pero la corona ta estremada nel centru por una raya blanca. El restu de la cabeza ye principalmente blancu con delles rayes negres. Otra manera, el cuerpu sigue un patrón típicu de gorrión: envés pardu, llistáu con llurdios escuros, y partes dorsales blanques, cola esceición d'un solu llurdiu negru nel pechu. La cola tamién presenta dellos llurdios blancos.
Habita dende'l sur de Canadá, la mayor parte de los Estaos Xuníos al oeste de los Apalaches y nel norte de Méxicu. Prefier les zones grebes, siendo más común nel oeste, onde habita n'árees abiertes de desiertos, zones de carbes y camperes y campos de cultivu. Busca alimentu nel suelu o en parrotales; el so alimentu principal son granes, pero tamién inclúi saltapraos na dómina reproductiva. Les poblaciones del norte de México y los estaos axacentes d'Estaos Xuníos son residentes, pero les poblaciones norteñas formen grandes grupos migratorios pel hibiernu, y migren escontra'l sur, pa distribuyise dende'l sur de los Estaos Xuníos, gran parte de México y en Centroamérica hasta Hondures. De casualidá puede atopase tamién nes Antilles mientres la temporada iverniza.
El cantar del machu consiste de dos notes clares siguíes por una serie de runfíos y trinos. El llamáu ye un "sit" débil. La fema añera nel suelu, nun nial en forma de taza ellaboráu de campera delles vegaes cubiertu con otru tipu de vexetación. Pon de 3 a 6 güevos blancos con dellos llurdios negros.
Chrysomma poecilotis
El timalí colirrufo (Chrysomma poecilotis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae endémica de China. Enantes clasificóse na familia Timaliidae, pero treslladóse de familia cuando se demostró la so proximidá xenética colos miembros del xéneru Sylvia.
Alcuéntrase nel interior de China, nos montes de los montes al este de la pandu tibetanu.
Chrysomma sinense
El timalí ojigualdo (Chrysomma sinense) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae que vive nel sur d'Asia. Enantes clasificóse na familia Timaliidae, pero'l so xéneru, "Chrysomma", treslladóse de familia cuando se demostró la so proximidá xenética colos miembros de los xéneros Sylvia y "Paradoxornis".
El timali ojigualdo mide alredor de 18 cm de llargor. Tien la cola llarga y el picu curtiu. Los sos partes inferiores son de color castañu, coles nales de tonos acanelaos. El so gargüelu, lorum y llistes superciliares son blanques y el restu de partes inferiores son ablancazaes. Los adultos presenten un aníu periocular de color mariellu anaranxáu. El so picu negru ye robustu y llixeramente curváu escontra baxo. Les plumes centrales de la so cola son casi'l doble de llargues que les de los estremos. Dambos sexos tienen un aspeutu similar.
Esisten delles diferencies nel plumaxe de les subespecies distribuyíes a lo llargo de la so estensu área de distribución. La subespecie nominal, que s'atopa en Myanmar, Laos y Thailandia, coincide cola descripción del párrafu anterior coles narines marielles. La población de Sri Lanka, subespecie "nasale", tien les narinas negres como'l picu. La población qu'ocupa la mayor parte de la India, "hypoleucum", tien les narinas marielles como la subespecie nominal pero'l so plumaxe ye más claru. La subespecie presente nos duars del nordés de la India, "saturatior", tien el pileu abuxáu y les nales más escures.
El timalí ojigualdo estender pol subcontinente Indiu y el sudeste asiáticu, distribuyíu por Myanmar, Bangladex, el sur de China, India, Laos, Nepal, l'este de Pakistán, Sri Lanka, Tailandia y Vietnam.
Xeneralmente habita en yerbazales y zones de carba espinosa de rexones tantu seques como húmedes, amás d'en zones de cultivu. Alcuéntrase principalmente nes planicies pero tamién apaez nos montes baxos (hasta 1200 m). Nun ta presente nes rexones de monte trupu de los Ghats Occidentales, apaeciendo solo nos cantos orientales y n'escamplaes como en Palghat, nin na zona más meridional del sudeste asiáticu.
Esta especie xeneralmente suel reparase en pequeños grupos d'ente 5 y 15 individuos, especialmente fora de la dómina de cría. Xeneralmente alcuéntrase ente los parrotales engatando hasta lo más alto y volviendo baxar pa buscar comida. Aliméntase principalmente d'insectos, anque tamién consume frutos (de "Lantana" y "Salvadora") amás de néctar. En prindando los insectos garrar coles sos pates. El grupu caltener en contactu piando y per aciu gorgeos. Na dómina de cría, mientres los monzones (de xunu a agostu) anque delles vegaes tres ellos, el so cantar consiste nun fuerte "twii-twii-ta-whit-chu", xeneralmente realizáu dende un posaderu prominente. El color del interior de la so boca camuda del pardu anaranxáu al negru mientres la dómina de cría. Al paecer añeren cooperativamente. El so nial ye un conu fondu fechu con fierva y col interior forráu de fibres fines. El nial ta texíu ente tarmos verticales que s'incorporen como soporte de les parés. L'esterior del nial tamién ta cubiertu de telarañes. La puesta típica consta de cuatro güevos pero puede bazcuyar d'ente trés a cinco. Los güevos son blancu arrosaos con llixos pardu acolorataes. Los dos proxenitores encargar de la incubación y l'alimentación de los pollos. Los güevos guarar mientres 15–16 díes y los pitucos desenvolver en 13 díes. Reparóse a aves adultes asonsañándose mancaes p'alloñar a'l depredadores del nial. Los timalíes ojigualdos duermen comunalmente nel centru d'un parrotal, unos al pie de otros mirando na mesma dirección. Los miembros del grupu aféchense comunalmente. Les pareyes reproductives defenden el so territoriu cantando y realizando exhibiciones frente a los sos oponentes con movimientos de cabeza y espurriendo les sos pates pa paecer más altos.
Los gavilanes chikras suelen depredas sobre estos páxaros. Nel norte de la India solíen prindase pa ser usaos en avicultura como aves canoras.
Chrysomus icterocephalus
El turpial d'agua, monxina cabiciamarilla o toche de banzáu (Chrysomus icterocephalus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae que vive nes güelgues de América del Sur.
El machu ye llixeramente más grande que la fema, esta mide 16,5 cm y aquel 18 cm de llargor. Tamién varien nel color del plumaxe. El machu ye negru con capiellu mariellu (cabeza y pescuezu) ente que la fema ye de color marrón-oliva opacu cola contorna del güeyu y el gargüelu mariellu maciu. La so área facial ye café amarilloso tamién ensin rellumu. El restu del plumaxe, na parte inferior, ye mariellu oliva un pocu más escuru sobre'l banduyu.
El cantar de les monxines cabeciamarillas ye más bien complicáu, emiten un soníu pocu musical (como de gonciu roncu) tuunk, tuuguizz..., la primer nota ye lánguida, la segunda ye fuerte y aspra o delles vegaes siguida por un curtiu y musical titidli, dididudii que baxa y xube.
Estos páxaros son notablemente gregarios, entá en periodu de cría. Con frecuencia ve formándose-y pequeñes bandaes de seis a ocho páxaros.
La dómina de anidación y crianza varia d'unes rexones a otres, por casu na Mariña Norte añeren de mayu a xunetu ente que na Sabana de Bogotá facer en xineru. Constrúin niales en forma de copa con fueyes y yerbes acuátiques, colgar de les cañes altes del xuncal. Los güevos son de color azul maciu.
Los turpiales d'agua, como indica'l so nome, son comunes nes güelgues d'agua duce nes zones anubiertes y nos bancos de los ríos, prefieren siempres los campos abiertos. Pueden vivir hasta los 2.600 metros sobre'l nivel del mar. En Colombia alcuéntrase na rexón de la Mariña atlántica correspondiente al baxu Atrato y la contorna de Santa Foína. Nel Cauca mediu y nel altu Madalena, nel este de los Andes, Meta y Vichada. Tamién s'atopen estes aves n'otros países de Suramérica como Brasil, Guayana Francesa, Guyana, Antilles Neerlandeses, Paraguái, Perú, Surinam, Trinidá y Tobago, Colombia, Venezuela.
Chrysomus ruficapillus
El turpial de gorru castañu (Chrysomus ruficapillus) ye una especie d'ave na familia Icteridae. Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Brasil, Guayana Francesa, Paraguái y Uruguái y les sos hábitats naturales son los banzaos y les enllanaes.
Chthonicola sagittatus
El sedosito motudu o Mura de les carbes d'antioyos ("Chthonicola sagittatus"), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Acanthizidae. Ye l'únicu miembru del xéneru Chthonicola. Ye reinal d'Australia. El so hábitat natural son los montes templaos.
Cichlocolaptes leucophrus
El ticotico cejipálido (Cichlocolaptes leucophrus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae endémica de Brasil. Ye l'únicu miembru del xéneru Cichlocolaptes.
El so hábitat natural ye la viesca atlántica de la franxa costera del sureste de Brasil.
Cichlopsis leucogenys
El solitariu ocre (Cichlopsis leucogenys) tamién denomináu solitariu ocráceo, solitariu rufimoreno, clarín castañu y paraulata gargantianaranjada, ye una especie d'ave paseriforme, l'únicu del xéneru Cichlopsis de la familia Turdidae, que vive en Suramérica.
Mide de 20,5 a 21 cm de llargor. El plumaxe ye de color castañu, col centru del gargüelu ye anaranxáu acoloratáu o ablondu y el banduyu claru buxu.
Alcuéntrase en Brasil, Colombia, Ecuador, Guyana, Perú, Surinam y Venezuela.
Los sos hábitats naturales son les selves húmedes tropicales, n'elevaciones cimeres a los 700 m de altitú, principalmente escontra los 800 msnm y entá más alto nos tepuyes.
Cicinnurus magnificus
El ave del paraísu magnífica (Cicinnurus magnificus) ye una especie d'ave na familia Paradisaeidae.. 
L'ave del paraísu magnífica habita nes viesques montiegues y llombes de Nueva Guinea ya islles vecines. La so dieta componse principalmente de frutes. Al igual que la mayoría de los miembros de la familia Paradisaeidae el machu ye polígamu y tien un ellaboráu baille de cortexu.
Ye una especie común na zona na qu'habita y la UICN considerar una especie so esmolición menor.
L'ave del paraísu magnífica ye un ave pequeña, mide hasta 26 cm de llargu, y tien un plumaxe desaxeradamente complexu. El machu tien les nales d'un color mariellu incandescente, un escudu nel pechu verde iridiscente, pates azules, y tien el pescuezu afatáu con un mantu mariellu. Tien dos llargues plumes na cola les cualos tán curvadas como un focete y son de color verde-azul. La fema ye d'un tonu marrón oliva con partes inferiores con un motudu negru. La so puesta consiste de dos güevos color mariellu crema.
Cinclocerthia gutturalis
El cocobino gris (Cinclocerthia gutturalis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Mimidae endémica de Martinica y Santo Lucía.
== Taxonomía reconocen dos subespecies
En 1898 afayar nel muséu Mundial de Liverpool una piel con plumaxe blancu. L'espécime perteneciera a Edward Smith-Stanley, 13º conde de Derby y que consiguió al traviés del so pañador Jules Verreaux en 1850, y taba n'exhibición nel muséu de Liverpool dende entós. Creíase que pertenecía a un estornín extinto de les islles Mascareñas, descritu por Henry Ogg Forbes col nome de "Necropsar leguati" y que fuera dibuxáu pol ilustrador John Gerrard Keulemans. Esta especie taría emparentada col tamién extinto estornio blancu de les Mascareñas "Necropsar rodericanus". Sicasí, n'abril de 2000 los analises d'ADN de la piel realizaos nel institutu Smithsoniano empobinaos por Storrs Olson demostraron que l'espécime de Liverpool nun yera más qu'un exemplar albino de "C. g. gutturalis" identificáu equivocadamente.
Cinclodes albidiventris
La remolinera de nala castaña o cinclodes de nala castaña (Cinclodes albidiventris), ye una especie d'ave del xéneru "Cinclodes", nel cual les sos especies son conocíes vulgarmente col nome de "remolineras". Vive nos montes del noroeste de América del Sur.
Esti taxón habita nel norte de la rexón andina, en regueros de los montes dende Venezuela, Colombia, y Ecuador, hasta'l norte del Perú. 
El so llargor total ye de 16 cm. Presenta un envés pardu con banda alar castaña característica, ya igual tonalidá nel cantu apical de la cola. Sobre los güeyos amuesa una ceya ocrácea. El plumaxe ventral ye blancuciu nel gargüelu —daqué puntiada—, que pasa nel pechu a cenicientu, y finalmente a blancuciu nel abdome.
Esti taxón describióse orixinalmente por Philip Sclater nel añu 1860, sol nome de: "Cinclodes albiventris". 
Considerábase a esti taxón namái una subespecie de "Cinclodes fuscus", esto ye: "Cinclodes fuscus albidiventris". Namái nel añu 2010 dos taxones qu'hasta esi momentu yeren subespecíficos de "Cinclodes fuscus" —"C. fuscus albiventris" y "C. fuscus albidiventris"— fueron alzaos a la categoría d'especie plena, depués d'estudios xenéticos.
Esta especie ta integrada por 6 subespecies:
Cinclodes albiventris
La remolinera de nala crema (Cinclodes albiventris), ye una especie d'ave del xéneru "Cinclodes", nel cual les sos especies son conocíes vulgarmente col nome de "remolineras". Vive nos montes del centro-oeste de América del Sur.
Esti taxón habita nel centru de la rexón andina, y en regueros del altiplanu de la Puna, dende'l norte del Perú, l'oeste de Bolivia, y el nordés de Chile, hasta'l noroeste de la Arxentina, nes provincies de Jujuy, y Salta. Vive n'altitúes ente 3500 y los 4500 msnm, anque pel hibiernu puede ser atopada en sectores d'altitú daqué inferior.
El so llargor total ye de 16 cm. Presenta un envés pardu con banda alar blancuciu-ocanelada característica, ya igual tonalidá nel cantu apical de la cola. Sobre los güeyos amuesa una ceya ocrácea. El plumaxe ventral ye blancuciu nel gargüelu —daqué puntiada—, que pasa nel pechu a cenicientu, y finalmente a blancuciu nel abdome.
Esti taxón describióse orixinalmente por Rodolfo Amando Philippi y Christian Ludwig Landbeck nel añu 1861, sol nome de: "Upucerthia albiventris". 
Considerábase a esti taxón namái una subespecie de "Cinclodes fuscus", esto ye: "Cinclodes fuscus albiventris". Namái nel añu 2010 dos taxones hasta esi momentu subespecíficos de "Cinclodes fuscus" —"C. fuscus albiventris" y "C. fuscus albidiventris"— fueron alzaos a la categoría d'especie plena, depués d'estudios xenéticos.
Esta especie ta integrada por 5 subespecies:
Cinclodes antarcticus
La remolinera negra o churrete austral (Cinclodes antarcticus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive nel estremu meridional de Suramérica y les Islles Malvines. Ye un páxaru confiáu que con frecuencia s'avera a los humanos.
La remolinera negra mide ente 18 y 23 cm de llargu. En dambos sexos el plumaxe ye predominantemente de color pardu escuru. El so gargüelu ye llixeramente más clara con dellos llixos crema. Tien una tenue llista superciliar y una banda acoloratada difusa nes sos nales. El so picu ye bastante llargu, robustu y llixeramente curváu escontra baxo con un puntu mariellu na so base (que nun apaez na variedá de les Malvines). 
Alcuéntrase na mariña y les islles, xeneralmente ente les roques y el kelp tremáu nes sableres o les zones con campera tussokc. La subespecie nominal "C. a. antarcticus" alcontrar nes islles Malvines onde ye común en munches de les islles más pequeñes anque arralez nes islles Gran Malvina y Soledá por causa de la depredación que sufre per parte de los gatos y aguarones introducíos. La otra subespecie "C. a. maculirostris" alcuéntrase en Tierra del Fueu y les islles circundantes.
La so dieta consta principalmente de pequeños invertebraos pero tamién consume pexe regurgitado que consigue nes colonies d'aves marines, delles refugayes de la contorna de los asentamientos humanos y pedacitos de carroña. Suel buscar el so alimentu ente les algues arrastraes hasta la mariña y el cantu de l'agües.
La dómina de cría dura dende setiembre hasta avientu, y de cutiu cría dos niaraes. El so nial tien forma de concu y ta construyíu con yerba y forráu con plumes, qu'asitia so les roques, los matos de yerba en buecos del suelu o en construcciones. Ponen d'unu a tres güevos. Estos son blancos, dacuando con dellos llixos acolorataos. Son guaraos mientres dos selmanes y los pollos tarden otros dos selmanes en desenvolvese.
Cinclodes atacamensis
La remolinera castaña (Arxentina) (Cinclodes atacamensis), tamién denominada churrete de nales blanques (Chile), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Cinclodes" qu'integra la familia Furnariidae, nel cual les sos especies son conocíes vulgarmente col nome de remolineras o churretes. Vive nel centru-oeste de América del Sur.
El picu ye llargu pal xéneru.
El so llargor total ye de 23 cm. Cabeza y partes cimeros de tonu pardusco escuru con tinte ablondu más vultable escontra'l llombu. Llinia superciliar blanca dende'l güeyu hasta'l cantu de la nuca. Gargüelu blancu con pintines negres. Pechu y centru del abdómen blancu buxu, lladrales pardu buxos. Nales corites; primaries y secundaries con base blanca formando una banda oblicua; cubiertes bordiaes d'ablondu, y cubiertes primaries con base blanca, formando otra banda blanca de menor tamañu. Cubiertes subalares blanques con manchitas café. Cola corita, coles rectrices esternes blanques na punta.
Esti taxón habita, con dos subespecies, nel centru-oeste de América del Sur. 
La subespecie "C. a. atacamensis" distribuyir nel centru de la rexón andina, y en regueros del altiplanu de la Puna, dende'l Perú, l'oeste de Bolivia, y el nordés de Chile, hasta'l noroeste de la Arxentina, nes provincies de: Catamarca, Jujuy, La Rioxa, Mendoza, Salta, San Juan, y Tucumán. Vive n'altitúes ente 2000 y los 4000 msnm, anque pel hibiernu puede ser atopada en sectores d'altitú daqué inferior.
La subespecie "C. a. schocolatinus" ye endémica del centru de la Arxentina, en regueros altoserranos del altiplanu de la Pampa de Achala, nes provincies de Córdoba y sectores estremeros de San Luis. Pel hibiernu migra a sectores de baxa altitú de la enllanada chaqueña.
Alcuéntrase en faldeos predresos en zones enaguaes, en cantos de ríos y regueros o cercanos a ellos. Ye muncho más especialista en regueros y cursos d'agua, paez precisar d'agua corriente y nun la atopa en grandes bofedales, onde nun hai corriente d'agua. Tamién s'atopa en cursos d'agua predresu y torrentosos, incluyendo los qu'escarecen de vexetación nes sos veres.
La preferencia d'hábitat suxure que la so alimentación puede ser de canesbes d'insectos acuáticos.
Los güevos son similares a otres especies de "Cinclodes" sacante pol tamañu: 28 x 22 mm en promediu.
La especie "C. atacamensis" describióse orixinalmente pol naturalista alemán aniciáu en Chile Rodolfo Amando Philippi nel añu 1857, sol nome científicu de "Upuarthia [sic] atacamensis"; localidad tipo «San Pedro de Atacama, Antofagasta, Chile».
Dellos autores, ente ellos: Olrog, consideren que la subespecie de la Pampa de Achala —"C. a. schocolatinus"— podría ser una especie plena. 
Cinclodes atacamensis schocolatinus
La remolinera castaña achaleña o remolinera castaña serrana (Cinclodes atacamensis schocolatinus), ye una de les 2 subespecies en que s'estrema la especie "Cinclodes atacamensis", conocida vulgarmente col nome de "remolinera castaña" o "churrete de nales blanques". Ye un endemismu del centru de la Arxentina.
Esta subespecie ye endémica del centru de la Arxentina, habitando en regueros altoserranos del altiplanu de la Pampa de Achala, nes provincies de Córdoba y sectores estremeros de San Luis. Vive n'altitúes ente 1900 y los 2300 msnm, anque pel hibiernu migra a sectores de baxa altitú de la enllanada chaqueña.
El so llargor total ye de 20 cm. El picu ye llargu pal xéneru. Presenta un envés castañu con carauterístiques banda alar, ceya, y ápiz de les timoneres esternes caudales de color blancu. El plumaxe ventral ye blancu nel gargüelu, que pasa nel pechu a gris, y finalmente a castañal nel abdome. De la otra subespecie —"C. a. atacamensis"— estremar por tener esta postrera l'envés con tonos más ablondos, menos chocolates. Los sos güevos son de midíes daqué menores.
Foi descrita orixinalmente por Anton Reichenow nel añu 1920, con localidad tipo en: "«Cuesta de Copina, Córdoba, Arxentina»". 
Dellos autores, ente ellos: Olrog, consideren qu'esta subespecie podría ser una especie plena, esto ye: "Cinclodes schocolatinus". 
Esta ye una de les 2 subespecies en que s'estrema la especie "Cinclodes atacamensis", la otra ye: "Cinclodes atacamensis atacamensis" .
Cinclodes comechingonus
La remolinera de Córdoba o remolinera serrana (Cinclodes comechingonus) ye una especie d'ave de la familia Furnariidae.
Ye reinal d'Arxentina. El so hábitat natural ye'l carba a gran altitú tropical o subtropical.
Cinclodes excelsior
La remolinera de picu gruesu, cínclodes cavador o remolinera ecuatoriana ("Cinclodes excelsior") ye una especie d'ave de la familia Furnariidae, que s'atopa en Colombia, Ecuador y el Perú.
Mide 20 a 22 cm de llargor. El so picu ye robustu y negru y mide aprosimao 25 mm. El plumaxe de les partes cimeres ye de color pardu; presenta una llinia superciliar llarga blancucia y el gargüelu ye blanca. Les parte inferiores son de color marrón cremosu, con puntos pálidos. Les nales son más escures con parche castañu nes secundaries. La cola ye marrón con borde color canela.
Vive ente los 3.300 y 4.500 m d'altitú, nel pandorial, ente carbes baxes, roques y parches de montes de "Polylepis", preferentemente cerca de l'agua. Tamién se-y puede atopar n'árees agrícoles axacentes a los pandoriales.
Aliméntase principalmente de invertebraos, dacuando consume pequeños vertebraos y granes.
Añera no fondero recubiertu de material vexetal d'una galería de 0,7 a 1,1 m de fondura. La fema pon dos güevos.
Cinclodes fuscus
La remolinera común (Cinclodes fuscus), tamién denominada churrete acaneláu y meneacola, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive nel Conu Sur suramericanu.
Alcuéntrase en Arxentina, Brasil, Chile, Paraguái y Uruguái. Los sos hábitats naturales son los yerbazales y les zones de carba.
Cinclodes nigrofumosus
La remolinera costera chilena (Cinclodes nigrofumosus), tamién denominada remolinera costeña, churrete costeru y churrete costeño, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive nel oeste del conu sur suramericanu.
Cinclodes olrogi
La remolinera de Olrog, remolinera chocolate, o remolinera escura (Cinclodes olrogi), ye una especie d'ave del xéneru "Cinclodes", nel cual les sos especies son conocíes vulgarmente col nome de "remolineras". Vive nel centru del conu sur de América del Sur.
Ye un taxón reinal del centru de la Arxentina, en regueros serranos del altiplanu de la Pampa de Achala, nes provincies de Córdoba y sectores estremeros de San Luis. Pel hibiernu migra a sectores de menor altitú del mesmu sistema orográficu.
El so llargor total ye de 16 cm. Presenta un envés castañu con banda alar blancuciu-ocrácea característica. Sobre los güeyos amuesa una ceya blanca, más notable por detrás de los mesmos. El plumaxe ventral ye blancu nel gargüelu, que pasa nel pechu a acaneláu —daqué estriáu—, y finalmente a blancuciu nel abdome.
Foi descrita orixinalmente por Manuel Nores y Darío Yzurieta nel añu 1979. 
Dellos autores, ente ellos: Olrog, Navas y Bó, y Chebez, consideren a esti taxón namái una subespecie de "Cinclodes oustaleti", polo que la sinonimia d'esti taxón ye: "Cinclodes oustaleti olrogi". 
Cinclodes oustaleti
La remolinera chica (Cinclodes oustaleti) ye una especie d'ave de la familia Furnariidae. Pue atopase en Arxentina y Chile. El so hábitat natural son les carbes seques o a gran altitú tropicales o subtropicales.
Cinclodes patagonicus
La remolinera araucana (Cinclodes patagonicus), tamién denominada remolinera estriada, remolinera patagónica y churrete del sur, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive nel oeste del conu sur suramericanu.
Mide alredor de 21 cm de llargu. La coloración xeneral del so plumaxe ye de tonos pardu buxos en tol so cuerpu. Presenta marcaes llistes superciliares y bigoteras blanques, amás presenta pequeñes estríes ablancazaes na parte cimera del pechu.
La remolinera araucana alcuéntrase en Chile dende Santiago hasta Tierra de Fueu, estendiéndose poles rexones axacentes de la vecina Arxentina.
El so hábitat natural son les veres cascayoses de ríos, regueros y llagos y los banzaos n'altores cimeros a los 2500 msnm.
Cinclodes taczanowskii
Cinclosoma castaneothorax
La zordala pechicastaña (Cinclosoma castaneothorax) ye una especie d'ave na familia Cinclosomatidae.
Ye reinal d'Australia.
Cinclosoma castanotum
Cinclosoma castanotus ye una especie d'ave na familia Cinclosomatidae. Ye reinal d'Australia. El so hábitat natural ye la vexetación arbustiva tipu mediterránea.
Cinclosoma cinnamomeum
La zordala canela (Cinclosoma cinnamomeum) ye una especie d'ave na familia Cinclosomatidae.
Ye una especie ente medianu a pequeña propia de les zones grebes, reinal d'Australia. Habita nes rexones grebes y semiáridas del centru d'Australia.
La zordala canela mide unos 20 cm de llargu, y pesa hasta 50 gramos cuando adulta. Los machos caracterizar pola so ceya blanca, cara negra y una ancha franxa blanca a entrambos llaos del so gargüelu negru. La parte cimera del so cuerpu ye color ablondu-canela con manchitas blanques blanques na parte cimera del so pechu y una ancha franxa negra embaxo. Les plumes esteriores de la so cola son negres con puntes blanques. Les femes tienen carauterístiques similares anque daqué más apagaes con un gargüelu y ceya blancucies. La parte cimera del so pechu ye gris y nun tener franxa negra per debaxo del mesmu. Los exemplares xuveniles tienen les mesmes marques que los machos pero pueden tener una franxa nel pechu. La so llamada ye bien aguda.
Cinclosoma punctatum
El tordu falpayar enllordiáu (Cinclosoma punctatum) ye un ave reinal d'Australia. Perteneciente a la familia Cinclosomatidae, puebla selves tropicales y subtropicales.
Cinclus leucocephalus
El mierlu acuáticu de coroniella blanca, mierlu acuáticu de cabeza blanca o mierlu acuáticu cabeciblanco (Cinclus leucocephalus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cinclidae. El so hábitat inclúi redolaes acuátiques en América del Sur.
Son astutos y difícilmente cayen nes redes de neblina, xeneralmente van en pareyes en busca d'alimentu atopao a veres de los ríos. De etologia interesada, prefieren ver al observador.
Cinclus mexicanus
El mierlu acuáticu americanu (Cinclus mexicanus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cinclidae. Ye nativu de América del Norte y América Central, incluyendo Alaska, Canadá, Estaos Xuníos, Guatemala, Hondures, Méxicu, Nicaragua, mariña Rica y Panamá. El so hábitat consiste de güelgues como ríos, regatos, tabayones, llagos y llagunes. 
Cinnycerthia fulva
Reyezuelo leonado (Cinnycerthia fulva) ye una especie d'ave de la familia "Troglodytidae", qu'antes yera considerada una subespecie de "Cinnycerthia peruana". 
Tal como ta definíu, el reyezuelo leonado alcuéntrase na trupa maleza de los montes húmedos andinos de Bolivia y sur del Perú.
Cinnycerthia olivascens
El cucarachero de Sharpe o cucarachero sepia (Cinnycerthia olivascens) ye una especie d'ave na familia "Troglodytidae", que tal como ta definíu, alcuéntrase na trupa maleza de los montes húmedos andinos en Colombia, Ecuador y norte del Perú. Enantes yera considerada una subespecie de la cerrica o cucarachero peruanu ("Cinnycerthia peruana"), sol nome común de cucarachero sepia marrón. 
Mide 16 a 17 cm de llargor. Plumaxe marrón escuru, con gargüelu blancuciu y marcáu barrado escuru nes plumes del vuelu y la cola; dellos individuos (posiblemente vieyos) tienen plumes blanques na cara. Tien cantares variables y musicales: "deeu-deeu", "bubububu", "deuu", "diiwáp-diiwáp-diiwáp…" y delles voces adicionales "ch’ch’qrrr", "tjit-qrrr"… 
Cinnycerthia peruana
El cucarachero peruanu (Cinnycerthia peruana) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Troglodytidae. Ye reinal del Perú onde habita nel monte húmedu montiegu subtropical y tropical. 
Enantes considerábase al cucarachero de Sharpe o cucarachero sepia ("C. olivascens") y el reyezuelo leonado ("C. fulva") como subespecies, pero colos trés sol nome común de cucarachero sepia.
Anguaño defínese al cucarachero peruanu como ave reinal de la trupa vexetación de los montes húmedos andinos del Perú.
Cinnycerthia unirufa
Cinnycerthia unirufa ye una especie d'ave na familia Troglodytidae.
Alcuéntrase en Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela. El so hábitat natural son viesques montiegues húmedes tropicales o subtropicales. Nun s'atopa amenaciáu.
Cinnyricinclus leucogaster
El estornino amatista (Cinnyricinclus leucogaster), o tamién como conocíu como estornín de llombu violeta o estornín ciruela, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sturnidae de tamañu relativamente pequeñu. Esta especie, que tien un fuerte dimorfismu sexual, alcuéntrase llargamente nos montes de tierra firme del África negra.
Cinnyricinclus sharpii
El estornín de Sharpe (Cinnyricinclus sharpii) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sturnidae. Alcuéntrase en Burundi, República Democrática d'El Congu, Etiopía, Kenia, Ruanda, Sudán, Tanzania y Uganda.
El nome común y el nome binomial en llatín conmemora al zoólogu británicu Richard Bowdler Sharpe.
Cinnyris afer
La suimanga de doble collar mayor ("Cinnyris afer") (enantes emplazáu nel xéneru "Nectarinia"), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Nectariniidae.
Suimanga de doble collar mayor tien 14 cm de llargu. El machu adultu tien un aspeutu brillosu y de verde metálicu, la cabeza, parte cimeru del gargüelu y el llombu. Tien una amplia banda de color coloráu intensu nel pechu, dixebráu per una estrecha banda de color azul metálicu. El restu de les partes inferiores son de color gris maciu. Cuando s'amuesa, penachos de plumes marielles pueden vese nos costazos. 
Alcuéntrase nel sur de Sudáfrica. Trátase principalmente de residentes, pero en parte son migratorios nel nordeste de la so gama. Ye común nos xardinos, fynbos, los cantos del monte y carba costeru.
Les subespecies "C. a. stuhlmanni" y "C. a. prigoginei" son tamién conocíes como:
Cinnyris asiaticus
La suimanga asiática ("Cinnyris asiaticus") , (enantes emplazáu nel xéneru "Nectarinia"), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Nectariniidae.
Vive y reproduzse nel sur d'Asia tropical dende'l Golfu Pérsicu al Asia Sur-Oriental . La fema pon d'unu a tres güevos nun nial colgáu d'un árbol.
Ye de tamañu pequeñu, mide namái 10 cm de llargu. Tien un picu de tamañu medianu, delgáu, que se curva y termina tubular, afechu pa libar el néctar.
El machu adultu tien un plumaxe de color violeta brillante sobremanera la dómina de cría. N'otra dómina, ye de color mariellu buxu nel llombu, el pechu con una franxa mariella central hasta l'estómagu. La fema ye de color mariellu-gris percima y mariellu per debaxo.
Esta especie atopar nuna amplia variedá de hábitats nos árboles, como los montes y cultivos.
Cinnyris bifasciatus
La suimanga de banda purpúrea (Nectarinia bifasciata o Cinnyris bifasciatus) , ye una especie d'ave paseriforme de la familia Nectariniidae. Alcuéntrase n'Angola, Botsuana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Etiopía, Gabón, Kenia, Malaui, Mozambique, Namibia, Ruanda, Somalia, Sudáfrica, Suazilandia, Tanzania, Uganda, Zambia, y Zimbabue.
Cinnyris buettikoferi
El Suimanga de Sumba (Cinnyris buettikoferi) ye una especie d'ave paseriforme na familia Nectariniidae.
Ye reinal de la isla de Sumba (islles menores de la Sonda).
Cinnyris chalybeus
La suimanga de doble collar sureña, "Cinnyris chalybeus" (enantes emplazáu nel xéneru "Nectarinia"), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Nectariniidae. Ye orixinaria de Sudáfrica.
Ye común nos xardinos, fynbos, los montes y carbes costeres. El nial ye oval zarráu y constrúyese a partir de yerbes, liquen y otros materiales vexetales, arreyaos con teles d'araña. Cuenta con una entrada llateral que dacuando tien una antoxana, y allíniase con plantes plumes y plumones.
Cinnyris coccinigaster
La suimanga arrogante, "Cinnyris coccinigaster", (enantes emplazáu nel xéneru "Nectarinia"), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Nectariniidae.
Son aves paseriformes bien pequeñes que s'alimenten abondosamente de néctar, anque tamién atrapen insectos, especialmente cuando alimenten les sos críes. El vuelu coles sos nales curties ye rápidu y direutu
Alcuéntrase nel oeste y el centru d'África tropical. La puesta ye d'unu o dos güevos nun nial oval suspendíu nun árbol. Trátase de migrantes dientro del so rangu.
Algama un tamañu de 15 cm de llargu, y tienen el picu mediu-llargu, delgáu y curváu cola punta tubular, afechu pa la so alimentación de néctar. El machu adultu ye de color púrpura brillante, col llombu color verde escuru y barres na nala, y un parche de carmesí nel pechu. La fema ye de color marrón verdosu percima y mariellu per debaxo.
Cinnyris comorensis
La suimanga de Anjuán ("Cinnyris comorensis") ye una especie d'ave paseriforme de la familia Nectariniidae. 
Ye reinal de Anjouan, en Comoras.
Cinnyris coquerellii
La suimanga de Mayotte (Cinnyris coquerellii) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Nectariniidae.
Ye reinal de Mayotte y castros de la contorna nel sudeste de les Comoras. El so hábitat natural son les viesques húmedes de les tierres baxes subtropicales o tropicales.
Cinnyris dussumieri
La suimanga de Seychelles ("Cinnyris dussumieri") ye una especie d'ave paseriforme de la familia Nectariniidae. 
El epítetu "dussumieri" foi nomáu n'honor del esplorador francés Jean-Jacques Dussumier. 
Puede algamar un llargor d'once-dolce centímetros. El plumaxe ye gris. El machu presenta un parche iridiscente verde-violeta nel so gargüelu y penachos mariellos so les sos nales. Les pates son de color negru. El cantar de los machos ye sosprendentemente agudu, ruidosu y aspru.
Ye reinal y alcuéntrase na mayoría de les islles interiores de Seixeles. Pertenez a les especies reinales d'aves terrestres de les islles Seychelles, que s'afixeren a cambeos na redolada humana. El so hábitat ta formáu por montes, xardinos, carbes y manglares dende'l nivel del mar hasta altitúes de 900 metros.
Na busca d'alimentación ye bien activu, con vuelos al hibisco y otres flores, na que s'alimenten de néctar y insectos.
La cría ye tol añu pero la meyor dómina ye de setiembre y ochobre. Un solu güevu en forma de pera asitiar nun nial. Esti compónse de yerba y mofu y ta xuníu con teles d'araña. Pa protexer el nial de los gatos y les aguaróns cuélgase xeneralmente nel estremu d'una ramina.
Cinnyris humbloti
La suimanga de Humblot ("Cinnyris humbloti") ye una especie d'ave paseriforme de la familia Nectariniidae. 
Ye reinal de Comoras.
Cinnyris jugularis
Cinnyris lotenius
La suimanga picuda, "Cinnyris lotenius", (enantes emplazáu nel xéneru "Nectarinia"), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Nectariniidae. Alcuéntrase na India y Sri Lanka. 
Son pequeñes de tamañu, namái 12-13 cm de llargu. Les nales son color marrón y la banda del pechu marrón ye visible en condiciones de bonu llume. Los machos tienen guedeyes pectorales de color mariellu entemecíu con color carmesí. El machu adultu ye de color púrpura brillante sobremanera, col banduyu gris-marrón. La fema tien les partes cimeres de color mariellu-gris y banduyu amarellentáu.
Cinnyris ludovicensis
La suimanga de doble collar montañesa, "Cinnyris ludovicensis", ye una especie d'ave paseriforme de la familia Nectariniidae. Alcuéntrase nos montes de monte sobre los 1800 metros nel oeste de Angola. 
Según Alan P. Peterson, esisten 2 subespecies :
Cinnyris mariquensis
La suimanga de Mariqua ("Cinnyris mariquensis"), (enantes emplazáu nel xéneru "Nectarinia"), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Nectariniidae. Alcuéntrase n'Angola, Botsuana, Burundi, Eritrea, Etiopía, Kenia, Mozambique, Namibia, Ruanda, Somalia, Sudáfrica, Sudán, Suazilandia, Tanzania, Uganda, Zambia, y Zimbabue.
Cinnyris mediocris
La suimanga de doble collar oriental ("Cinnyris mediocris"), (enantes emplazáu nel xéneru "Nectarinia"), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Nectariniidae. Alcuéntrase na República Democrática d'El Congu, Kenia, Malaui, Mozambique, Tanzania, y Zambia.
Cinnyris oseus
La suimanga de Palestina ("Cinnyris oseus") (enantes emplazáu nel xéneru "Nectarinia"), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Nectariniidae. Alcuéntrase en Palestina, otres partes de Oriente Mediu y de África subsaḥariana.
Algama un tamañu de 8 a 12 cm de llongura con un valumbu de 14 a 16 cm. Los machos tienen un pesu promediu de 7,6 g y les femes pesen alredor de 6,8 g. El picu ye bastante llargu, negru y curváu escontra baxo. El plumaxe de los machos reproductores ye en gran parte escuru, pero paez brillante azul o verde na lluz. Hai penachos de naranxa a los llaos del pechu, que son difíciles de ver, sacante a curtia distancia. Les femes y los mozos son de color gris-marrón penriba coles partes inferiores pálides. 
Producir en zones con altes temperatures y clima secu dende'l nivel del mar hasta una altitú de 3200 m. Habita en viesques seques, carbes, rambles , sabanes, güertus y xardinos y ye común nes ciudaes en delles árees: tratar d'un páxaru del xardín familiar en Tel Aviv.
Cinnyris preussi
La suimanga de doble collar norteña (Cinnyris preussi), (enantes emplazáu nel xéneru "Nectarinia"), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Nectariniidae. Alcuéntrase en Burundi, Camerún, República Centroafricana, República Democrática d'El Congu, Guinea Ecuatorial, Kenia, Nixeria, Ruanda, Sudán, y Uganda.
Cinnyris pulchellus
La suimanga formosa, "Cinnyris pulchella", (enantes emplazáu nel xéneru "Nectarinia"), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Nectariniidae. Alcuéntrase nos trópicos sub-Saharianos en África.
Unu o dos güevos son depositaos nun nial suspendíu nun árbol. Son pequeñes de tamañu, con namái 10 cm de llargu, a pesar de la llarga cola del machu reproductor que suma otros 5 cm. Tienen un picu delgáu de llargor mediu, curváu escontra baxo cola punta tubular, que s'afaen a la so alimentación de néctar.
El machu adultu ye de color verde brillante con una banda nel pechu mariellu y colloráu. Tien la cola llarga. La fema ye de color marrón verdosu percima y mariellu per debaxo.
Esta especie atopar nuna variedá de hábitats abiertos con dellos árboles, incluyendo sabanes y xardinos d'agospéu.
Cinnyris regius
La suimanga real (Cinnyris regius), (enantes emplazáu nel xéneru "Nectarinia"), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Nectariniidae. Alcuéntrase en Burundi, República Democrática d'El Congu, Ruanda, Tanzania, y Uganda.
Cinnyris solaris
El Suimanga de Timor (Cinnyris solaris) ye una especie d'ave paseriforme na familia Nectariniidae.
Ye reinal de delles islles menores de la Sonda.
Cinnyris sovimanga
La Suimanga malgax (Cinnyris sovimanga) ye una especie d'ave paseriforme na familia Nectariniidae.
Ye reinal del grupu de Aldabra (Seixeles), Madagascar y islles Glorioses, nel océanu Índicu. 
Cinnyris talatala
La suimanga de pechu blancu (Nectarinia talatala), (enantes emplazáu nel xéneru "Nectarinia"), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Nectariniidae. Alcuéntrase en Angola, Botsuana, República Democrática d'El Congu, Malaui, Mozambique, Namibia, Sudáfrica, Suazilandia, Tanzania, Zambia, y Zimbabue.
Cinnyris venustus
La suimanga variable, "Cinnyris venustus", (enantes emplazáu nel xéneru "Nectarinia"), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Nectariniidae. Alcuéntrase en África ecuatorial. 
Tien una puesta de dos güevos nun nial suspendíu nun árbol. Esta especie alcuéntrase nos montes abiertos y en cultivos. Tienen un tamañu de 10 cm . Tienen picu mediu delgáu curváu escontra baxo y la punta tubular, que s'afai a la so alimentación de néctar.
El machu adultu tien la cabeza, el gargüelu y la nuca de color verde brillante cola banda del pechu marrón y el banduyu amarellentáu. La fema tien la parte cimera gris-marrón y el banduyu amarellentáu. 
Cissa chinensis
La pega verde (Cissa chinensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Corvidae.
La so área de distribución estiéndese dende la parte baxa del cordal del Himalaya, el nordés de la India hasta la parte central de Tailandia, Malasia, Sumatra y Borneo.
Cissa hypoleuca
La pega ventrigualda (Cissa hypoleuca) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Corvidae. Ta llargamente estendida en Asia, atopándose en China, Laos, Tailandia, Vietnam y posiblemente en Camboya.
Cissopis leverianus
El tangará pega o moriche blancu o fruteru overo (Cissopis leverianus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae que s'atopa en Suramérica, al este de los Andes. Ye la única especie del xéneru Cissopis.
Mide en promediu 29 cm de llargor. El machu pesa alredor de 76 g y la fema 67,5 g. Presenta la cabeza, el gargüelu y el pechu negros azulaos brillantes; el banduyu y los lladrales blancos. Cola llarga negra con puntes blanques. El so iris ye mariellu.
Vive en campos arbolaos, cantos de monte húmedu y nos montes de galería, hasta los 2.000 m de altitú. Ta ausente de rexones grebes.
Permanez en pareya o en grupos d'hasta 10 individuos. Dacuando participa de bandes mistes con otres especies. Aliméntase de granes, frutos ya insectos.
Constrúi'l nial con material vexetal, ente la yerba o a baxu altor cerca del suelu so los árboles o en parrotales dientro de la vexetación trupa. La fema pon dos o tres güevos de color castañu acoloratáu y con mancha color marrón. La incubación dura 12 a 13 díes.
Cisticola anonymus
El cistícola charrán (Cisticola anonymus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cisticolidae que vive principalmente en África Central.
Estiéndese principalmente por África Central, anque tamién ocupa parte de África occidental y el noroeste de África Austral, distribuyíu por Angola, Camerún, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Guinea Ecuatorial, Gabón, Nixeria, y Sierra Lleona. El so hábitat natural son les sabanes y los banzaos.
Cisticola bulliens
El cistícola boriador (Cisticola bulliens) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cisticolidae qu'habita nel suroeste d'África.
Alcuéntrase nel oeste de Angola y los estremos sudoccidentales de la República Democrática d'El Congu y la El Congu. Los sos hábitats naturales son les sabanes seques y los yerbazales tropicales de tierres baxes.
Cisticola erythrops
El cistícola carirrojo (Cisticola erythrops) ye una especie d'ave na familia Cisticolidae. 
Alcuéntrase n'Angola, Benín, Botsuana, Burkina Faso, Burundi, Camerún, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Etiopía, Gabón, Gambia, Ghana, Guinea, Kenia, Liberia, Malaui, Malí, Mauritania, Mozambique, Namibia, Nixeria, Ruanda, Senegal, Sierra Lleona, Sudáfrica, Sudán, Suazilandia, Tanzania, Togu, Uganda, Zambia y Zimbabue.
Los sos habitat naturales son pacionales y banzaos subtropicales o tropicales inundables por temporada o tierres baxes húmedes.
La raza "C. y. lepe", que s'atopa n'Angola y posiblemente el sureste de la República Democrática del Congo, dacuando ye considerada una especie separada Lepe Cisticola.
Cisticola juncidis
El buitrón (Cisticola juncidis) ye una especie d'ave de la familia Cisticolidae, d'amplia distribución y típica de zones húmedes y carrizales.
Ye un ave pequeña, d'unos 10 cm de llargu, y que pesa 8 a 12 gramos. Tien la zona dorsal pardu acoloratáu, con franxes más escures, les nales y la cola pardes, anque esta postrera tien les puntes de les plumes blanques, y la so zona ventral ye blancu amarellentáu.
El machu ye monógamu en serie, apariándose con una a once femes nun añu, anque n'ocasiones apariar con más d'una fema coles mesmes. Los machos constrúin un nial "d'esposición" a nivel de suelu o cerca d'esti, que va usar pa impresionar a la fema, la qu'atrai per mediu de cantares. La femes constrúin los niales reales, utilizando fibres vexetales que son texíes nuna bolsa con forma de pera. Ende ponen de dos a seis güevos, que guárense de 11 a 15 díes. Les críes independícense y dexen el nial a los diez o veinte díes d'edá.
Tien un territoriu de más de 10.000.000 km², que cubre más de cien países. Reproduzse nes zones ecuatorial, tropical y subtropical d'África, Asia y Australia, na Europa mediterránea, Oriente Mediu y el sur de la rexón eurosiberiana. Ye principalmente sedentariu.
Vive en zones abiertes, tantu húmedes como seques, con vexetación herbal trupa, como xuncales y campos de cultivu. Evita los montes y les zones cascayoses. Ta ausente de zones con isoterma menor a 3,5 ºC pel hibiernu.
Nun se cree que la especie atópese amenazada, y hai nicios que la so población puede tar aumentando.
L'amenorgáu tamañu de la especie paez tener pocu que ver col nome que se-y da en España, "Buitrón", que paez más propiu d'un ave rapaz de mayor tamañu. L'ave tien munchos otros nomes vernáculos dientro de la península ibérica, que tienden a faer risión el so amenorgáu tamañu. Munchos ironicen cola so pequeñez, por casu, na zona de Doñana llamar "Cienlibras" ('cien llibres', unos 46 kilogramos), en Valencia "Esclafamuntanyes" (daqué según "Revientamontañas"), en Huelva "Bueyesito" o "Tumbabarcos". Hai nomes qu'esaxeren la so condición, como en Badayoz, onde-y lo llama "Páxaru mosca".
Cisticola lateralis
El Cistícola xiblador (Cisticola lateralis) ye una especie d'ave na familia Cisticolidae.
Alcuéntrase n'Angola, Benín, Burundi, Camerún, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Gabón, Gambia, Ghana, Guinea, Guinea-Bisáu, Kenia, Liberia, Malí, Nixeria, Senegal, Sierra Lleona, Sudán, Togu, Uganda y Zambia.
El so hábitat natural son los montes secos tropicales, sabanes seques y sabanes húmedes.
Cisticola rufus
Cisticola rufus ye una especie d'ave de la familia Cisticolidae. Alcuéntrase en Burkina Faso, Camerún, República Centroafricana, Chad, Gambia, Ghana, Guinea, Malí, Nixeria, Senegal, Sierra Lleona y Togu. El so hábitat natural son les carbes seques subtropicales o tropicales y pacionales secos de tierres baxes tropicales o subtropicales. Nun ta amenaciáu.
Cisticola woosnami
La Cistícola de Woosnam(Cisticola woosnami) ye una especie d'ave na familia Cisticolidae.
Alcuéntrase en Burundi, República Democrática d'El Congu, Kenia, Malaui, Ruanda, Tanzania, Uganda, y Zambia.
El so hábitat natural ye la sabana seca y les praderíes baxes seques subtropicales o tropicales.
Cistothorus palustris
El cucarachero pantanero ("Cistothorus palustris") ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los troglodites (Troglodytidae) orixinaria de América del Norte.
Los adultos tienen les partes cimeres de color marrón col banduyu y los lladrales de color marrón claro, el gargüelu y el pechu son blancos. La parte posterior ye de color negru con rayes blanques. Tienen un gorru escuru con una llinia blanca sobre los güeyos y un picu curtio y delgao.
El so hábitat de reproducción son les marismes con vexetación alta como la totora en América del Norte. Al oeste d'Estaos Xuníos, dalgunes d'estes aves son residentes permanentes. Otres aves migren a banzaos y marismas nel sur d'Estaos Xuníos y Méxicu.
Estes aves aliméntense viviegamente na vexetación. Dacuando vuelen p'atrapar insectos en vuelu. Peracaben principalmente insectos, pero tamién arañes y cascoxos.
El nial ye una masa ovalao xunida a la vexetación del banzáu, entrando por una banda. De normal ponen de 4 a 6 güevos, anque'l númberu puede variar de 3 a 10. El machu constrúi niales de munchos que nun utilice nel so territoriu; pudiendo furar los güevos d'otres aves añeraos cerca.
Esta ave ye inda común, anque los sos númberos menguaron cola perda d'hábitat de güelgues apropiaes. El drenaxe masivu de los banzaos va dar llugar a la estinción local. Sicasí, esta especie ye bastante amplia que nun califiquen como amenaciaes según la UICN.
Cistothorus platensis
El cucarachero sabaneru (Cistothorus platensis) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Cistothorus" qu'integra la familia Troglodytidae. Distribuyir nes Américas dende Canadá hasta Tierra del Fueu ya islles del Atlánticu sur.
Denominar tamién mura aperdizada (Arxentina, Uruguái, Paraguái), chercán de les vegues (Chile), cucarachero paramuno (Colombia), soterrey sabaneru (Costa Rica), colchoneru sabaneru (Honduras), chivirín sabaneru (Méxicu), saltapared sabaneru (Méxicu), cerrica sabanera (Nicaragua), cucarachero sabaneru (Venezuela), mura de ciénega (Venezuela) o corruíra-do-riolo (en portugués, Brasil).
Mide ente 9,5 y 11 cm. Pequeñu y pardu, col envés estriáu y les nales barradas; corona negra rayada de blancu; llista superciliar blancucia; pembaxo ye ablancazada. La cola ye barrada. Les aves del sur d'América del Sur tienen la corona más negra y son más notoriamente estriaes que les aves de los Andes que tienen corona más pardacenta y partes inferiores más pardu amarellentaes.
La so área de distribución estiéndese dende Canadá al estremu sur del continente americanu, incluyendo Arxentina, Belice, Bolivia, Brasil, Chile, Colombia, Costa Rica, Ecuador, El Salvador, Islles Malvines, Guatemala, Guyana, Méxicu, Nicaragua, Panamá, Paraguái, Perú, Islles Georgias del Sur y Islles Sandwich del Sur, Estaos Xuníos, Uruguái, Venezuela. 
El so hábitat consiste de sabanes, pacionales y güelgaes (banzaos, barraqueres). Prefier zones templaes hasta una altitú de más de 3000 msnm.
Muévese casi como una laucha pel suelu o a baxu altor, prefiriendo les camperes altes, sían secos o húmedos, lo que los fai de mala observación. Sicasí, na dómina de cría, el machu posa en perchas espuestes dende onde entona'l so cantar complexo y musical, que revela la so presencia.
Los cantares varien xeográficamente y básicamente consisten d'una repetición de gorjeos y trinados. El llamáu más frecuente ye un repitíu “tcher-tcher-tcher” o “tchu-tchu-tchu”.
La especie "C. platensis" describióse per primer vegada pol naturalista británicu John Latham en 1790 sol nome científicu "Sylvia platensis"; localidad tipo «Bonos Aires, Arxentina».
Ye pariente próximu de "Cistothorus apolinari" y "Cistothorus meridae". El so taxonomía ye complexa. Los estudios filogenéticos de Robbins & Nyári (2014) atoparon qu'esta especie yera parafilética en relación a "C. meridae" y "C. apolinari", y propunxeron la reconocencia de nueve especies, güei subespecies dientro del llargamente definíu "platensis". El South American Classification Committee (SACC) precisa urxentemente de propuesta.
Según la clasificación del Congresu Ornitolóxicu Internacional (IOC) (Versión 5.1, 2015) y Clements Checklist 6.9, reconócense 18 subespecies, cola so correspondiente distribución xeográfica:
Climacteris affinis
Climacteris affinis ye una especie d'ave paseriforme de la familia Climacteridae. Distribúise per Australia.
Climacteris erythrops
Climacteris erythrops ye una especie d'ave paseriforme de la familia Climacteridae. Distribúise per Australia.
Climacteris melanurus
Climacteris melanurus ye una especie d'ave paseriforme de la familia Climacteridae. Distribúise per Australia.
Climacteris picumnus
Climacteris picumnus ye una especie d'ave paseriforme de la familia Climacteridae. Distribúise per Australia.
Climacteris rufus
Climacteris rufus ye una especie d'ave paseriforme de la familia Climacteridae. Distribúise per Australia.
Clytomyias insignis
Clytomyias, ye un xéneru monotípicu de Aves Passeriformes de la familia de los Maluridae, tien 1 sola especie Clytomyias insignis y 2 subespecies reconocíes científicamente.
Esta especie y les subespecies alcontrar en Nueva Guinea.
Clytorhynchus hamlini
El monarca de la Rennell (Clytorhynchus hamlini) ye una especie d'ave cantora na familia Monarchidae. El so nome binomial conmemora al Dr. Hannibal Hamlin, líder se la Espedición Whitney a los Mares del Sur (1920-1932), que finó en 1982.
Ye reinal de les islles Salomón. Los sos hábitats naturales son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales.
Clytorhynchus pachycephaloides
El picu de paniega sureña (Clytorhynchus pachycephaloides) ye una especie d'ave cantora na familia Monarchidae.
Alcuéntrase en Nueva Caledonia y Vanuatu. El so hábitat natural son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales.
Clytorhynchus vitiensis
El monarca de Fiyi (Clytorhynchus vitiensis) ye una especie d'ave cantora na familia Monarchidae. Ye posible que la subespecie "powelli", (que ye posible seya una especie distinta) puede habese escastáu na década de 1990 por causa de destrucción d'hábitat.
Alcuéntrase en Samoa Americana, Fiyi, y Tonga. Los sos hábitats naturales son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales.
Cnemarchus erythropygius
El birro culirrojo (Cnemarchus erythropygius) ye una especie d'ave na familia Tyrannidae, ye la única especie del xéneru Cnemarchus.
Alcuéntrase en Bolivia, Colombia, Ecuador, y Perú.
Los sos hábitats naturales son les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales y les praderíes d'alta altitú subtropicales o tropicales.
Cnemophilus loriae
El ave del paraísu de Loria (Cnemophilus loriae) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cnemophilidae endémica de Nueva Guinea. Enantes asitiábase na familia Paradisaeidae, hasta que los analises d'ADN demostraron que nun ta cercanamente emparentada coles verdaderes aves del paraísu.
Atopar nes selves de monte a lo llargo de tola cordal Central, que traviesa la isla de Nueva Guinea d'este a oeste. 
Cnemophilus macgregorii
El ave del paraísu crestada (Cnemophilus macgregorii) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cnemophilidae endémica de Nueva Guinea. 
Enantes asitiábase na familia Paradisaeidae, hasta que los analises d'ADN demostraron que nun ta cercanamente emparentada coles verdaderes aves del paraísu. Atopar nes selves de monte de la isla de Nueva Guinea, tantu na parte perteneciente a Indonesia como en Papúa Nueva Guinea. Reconócense dos subespecies, la nominal "macgregorii" que s'estiende del sureste de Papúa Nueva Guinea escontra'l noroeste siquier hasta Ekuti Estrema, al este de la separación ente Watut y Tauri Gap; y "sanguineus" presente nos montes del centru y este de Papúa Nueva Guinea.
Cnemoscopus rubrirostris
El monteru piquirrojo ("Cnemoscopus rubrirostris") ye una especie d'ave suramericana de la familia Thraupidae que puede atopase en Venezuela, Colombia, Ecuador, Perú y Bolivia.
Cnemotriccus fuscatus
El mosqueru parduzu (Cnemotriccus fuscatus), tamién denomináu atrapamoscas parduzu y mosqueta de ceya blanca, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae que vive en Suramérica. Ye la única especie del xéneru Cnemotriccus
El mosqueru parduzu mide unos 14,5 cm de llargu y pesa alredor de 11,9 g. Tien una llarga cola. Los sos partes cimeros son de color pardu, coles nales más escures nes cualos tien dos bandes de color crema. Presenta llistes superciliares ablancazaes y tien el picu negru. El so pechu ye pardu buxu y el so banduyu'l mariellu pálido. Dambos sexos tienen una apariencia similar.
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, la Guayana francesa, Guyana, Paraguái, Perú, Surinam, Trinidá y Tobago y Venezuela. 
Esta especie alcuéntrase en tantu nos montes como nes zones de carba.
La especie describióse científicamente pol naturalista alemán Maximilian zu Wied-Neuwied en 1831.
Reconócense siete subespecies:
El mosqueru parduzu ye un ave pocu llamativa que tiende a permanecer a la chisba en cañes baxes dende les que se llanza p'atrapar insectos.
La so llamada consiste nun llixeru "chip", y el so cantar suena como "chip-witi-witi-witiyi", que nes subespecies del sur ye sustituyíu por un esplosivu "pit-pit-pidit".
Constrúi'l nial, sobre les cañes de los árboles, con ramines y corteces y forra el so interior con fibres vexetales. La so puesta consta xeneralmente de tres güevos blancos con llixos escuros nel estremu más anchu.
Cnipodectes subbrunneus
El mosqueru pardu (Cnipodectes subbrunneus), tamién conocíu como alitorcido pardu, atrapamoscas runfador o mosqueru castañu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae. Yera l'únicu miembru del xéneru "Cnipodectes" hasta la descripción de "Cnipodectes superrufus" en 2007.
Ye atopáu en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Panamá, and Perú. Vive en viesques húmedes de baxa altitú.
Coccothraustes abeillei
El pepitero encapucháu (Coccothraustes abeillei), tamién conocíu como picogordo encapucháu o picogrueso encapucháu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Fringillidae. Ye nativu de El Salvador, Guatemala y Méxicu.
El so hábitat natural consiste de monte húmedu montiegu tropical o subtropical. Tamién asocede n'árees cultivaes y zones urbanes.
Coccothraustes coccothraustes
Coccothraustes coccothraustes (Linnaeus, 1758) Hawfinch ye'l nome científicu usáu en zooloxía pa referise al comúnmente llamáu picogordo, siendo esti una especie d'ave del xéneru "Coccothraustes" dientro de la familia Fringillidae. Sigiloso y malo de reparar, ye unu de los mayores, más robustos y compautos frinxílidos. De color pardu anaranxáu, tien un característicu "antifaz" negru, y unes nales de heterogéneo y escuru coloríu onde sobresal una franxa blanca y el color azulón de les puntes. Vive en montes caducifolios, onde s'alimenta principalmente de les granes dures qu'abre col so potente picu. Distribuyir pol paleárticu. Carlos Linneo en 1758 foi'l primeru en describir a esta especie pa la ciencia. La especie tien seis subespecies.
El picogordo presenta un llargor que bazcuya ente los 16'5 y 18 centímetros, ente que les midíes d'envergadura alar van dende los 29 a los 33 centímetros. El pesu corporal d'esta especie ta ente los 48 y 62 gramos aprosimao. Les femes polo xeneral presenten les menores midíes, y por tantu tienen menor tamañu y pesu que los machos.
Tocantes a el so fisionomía, descríbese como un frinxílidu típicu, de figura robusta, gruesu pescuezu, grande cabeza redonda y un anchu, fuerte y cónicu picu d'aspeutu metálicu del cual vien-y el so nome vulgar ("picogordo"). Les sos pates son curties de color arrosáu en tonu claru y la so cola tamién bien curtia. 
Los sos güeyos son de color marrón, pero pa entrar en más detalles hai que remontase a 1957, añu nel que Mountfort repara ya indica qu'en remanando al picogordo pal so anillado y por tantu n'estáu d'escitación, los güeyos d'esti volver d'un intensu color chocolate acoloratáu. Amás, tamién va apuntar que darréu dempués de muertos, el color de los sos güeyos ye blancu, y qu'esaminaos a la lluz del sol podríen definise como rosa ámbare..
Tocantes a el so plumaxe cabo destacar que ye muncho más llamativu'l machu que la fema (más pálida en tonos), presentando este un bellu coloríu destacando les sos nales y cabeza. A les traces, el color xeneral del so plumaxe ye'l pardu, siendo la cabeza d'un tonu más anaranxáu, al igual que la cara anque d'un tonu más claru, tando arrodiaos los güeyos por un finu cantu negru intensu que s'estiende escontra'l picu nuna franxa del tamañu del diámetru ocular, arrodiando tamién en finu cantu tol picu y baxando pol gargüelu que coles mesmes ye negra. Dende los llaterales del pescuezu, según la parte cimera del mesmu (nuca), el color ye gris claru. Tol banduyu y les partes inferiores son pardes d'un color marrón blancuciu, sacante sobre les pates que ye d'un gris blancuciu. Les nales son dafechu heterogéneas en cuanto a'l color, siendo les partes interiores del mesmu color que'l llombu, marrón escuro, y les partes esteriores de negru intensu. Nel mediu y dende l'entamu escontra les puntes, les nales presenten primero una franxa de plumes blanques, depués d'un marrón castaño y finalmente les puntes son azules, moraes o verdoses, en tonu escuru. Les plumes de la cola son nel so entamu de color marrón castañal na parte cimera y color blancu na inferior, siguiendo nun marrón más escuro y blancu nes puntes, presentando plumes negres nos cantos esteriores.
Constitúi una especie de distribución paleártica, atopándose en toa Europa y Asia templada o oriental (incluyendo'l norte de Xapón), según nel norte d'África (Marruecos, Túnez y Arxelia). Dacuando, el picogordo tamién foi columbráu n'Alaska, onde se considera según la "American Ornithologist Union (AOU)" una especie de presencia accidental.
Sicasí, a pesar de ser una especie bien distribuyida por toa Europa, el picogordo tópase ausente n'Islandia, gran parte de les islles britániques (nun s'atopa n'Irlanda), mayor parte d'Escandinavia, y ciertes islles mediterránees. 
Sí se distribúi pel sur (dende la península ibérica hasta Bulgaria) y centru d'Europa, incluyendo amás Inglaterra y el sur de Suecia.
N'Asia alcontrar en Asia Menor, la rexón del Cáucasu y nel norte d'Irán, Afganistán y de Turquestán. 
Tamién habita Siberia, Manchuria y Corea del Norte.
El picogordo ye un migrador parcial, dirixiéndose grupos de más al norte d'estes aves escontra'l sur mientres l'iviernu. El anillamiento de les aves dexa recoyer datos que demuestren esti fechu. En 1960, l'ornitólogu K. H. Voous postuló que les poblaciones europees más norteñas enviernen nos países mediterráneos. N'España llegar a recuperar, en campañes d'estudios poblacionales, dolce picogordos que fueron anillados n'Alemaña Occidental, unu n'Alemaña Oriental, cinco en Bélxica, cinco en Suiza, cuatro en Checoslovaquia, trés en Francia, y unu n'Holanda. Sicasí, l'ornitólogu Paul Herroelen, apunta que delles poblaciones centroeuropees del picogordo, por casu les belgues, son más sedentaries o errátiques. Sicasí, Bernis señala que los datos topaos de les recuperaciones llograes yá enantes señalaes, cinco de los doce d'Alemaña Occidental, dos de los cinco de Bélxica, una de los cuatro de Checoslovaquia, y una de los cinco de Suiza, correspuenden a anillamientos en dómina de cría, lo que significa qu'a les poblaciones sedentaries de la península Ibérica, xúnese-yos pel hibiernu un importante contingente de picogordos migrantes que vienen de centroeuropa.
La especie "Coccothraustes coccothraustes" foi clasificada per primer vegada en 1758 pol zoólogu Carlos Linneo, quien la describió nel xéneru "Loxia", constando por tantu primeramente como ""Loxia coccothraustes"". Más tarde, Pallas convieno qu'el picogordo tratar d'una especie fora del xéneru "Loxia", y la renombró como "coccothraustes vulgaris", pero finalmente, yá nel sieglu XIX, el zoólogu londinense R. B. Sharpe dio-y el so actual nome ("Coccothraustes coccothraustes"), perteneciendo anguaño y d'esta miente al xéneru "Coccothraustes", que se clasifica na familia Fringillidae dientro del orde de los Passeriformes. El picogordo namái comparte xéneru con otros dos especies, "Coccothraustes abeillei" y "Coccothraustes vespertinus". 
Como especie puramente dicha descríbense-y 6 grupos o subespecies:
Foi descrita por H. Johansen en 1944.
Típicamente, el picogordo cría y habita mientres la primavera en montes caducifolios con especies d'árboles de gran porte y fueya ancha que-yos apurran frutos o dures granes (vease carbayos, encinas, fayes, fresnos, llameres, pládanos), según en parques y grandes xardinos de poblaciones humanes (anque más raramente). Localmente tamién s'atopa en monte mistu y puramente de coníferes, anque l'espectru del so hábitat puede ser entá más diversu, alcontrándose puntualmente en sotobosques, güertos o inclusive n'espacios más abiertos, siempres y cuando nun se topen bien llueñe de dalguna fonte básica d'agua. 
Mientres la seronda y los iviernos, busquen los montes que-y apurran mayor cantidá d'alimentusobremanera aquellos con carpe, ciruelu, zrezal o texu. Tocantes a la so ocupación altitudinal nel hábitat, el picogordo desenvolver a niveles bien desemeyaos, presente dende la llinia de mariña hasta altitúes bien próximes a la llende de la vexetación arbórea. Les densidaes de población d'esta especie son inferiores a 0'1 aves por cada 10 hectárees d'hábitat, siendo por tantu un páxaru escasu.
La dieta del picogordo componse básicamente de granes dures principalmente de grandes árboles anque tamién inxeren les de dellos frutales, que consigue romper gracies a el so fuerte picu que de la mesma remana per mediu d'una poderosa musculatura bien desenvuelta. La fuerza de trituración d'esti pequeñu páxaru equival a una carga de 30 a 48 kg aprosimao, anque pa dellos autores son mayores de 50kg. D'esta miente consigue abrir los güesos de cerezes y almezas, dos de los sos alimentos más comunes y que más acobicien. Otros alimentos comunes d'esti páxaru son los piñones y fayucos. Tamién son capaces de romper los güesos de les aceitunes, acción pa la que se precisen (según pruebes realizaes) fuerces de 53 a 80 kg. Na so dieta tamién entren ciertes bayes, biltos y, mientres la primavera, delles gates que prinda.
El comportamientu alimentario del picogordo suel ser formar pequeños grupos o bandos p'alimentase, sobremanera mientres l'iviernu.
En resume, una redacción d'alimentos pal picogordo más específica, teniendo en cuenta que la variedá de granes qu'inxer ye grande, sería la qu'incluyera mientres el branu y hasta l'empiezu del iviernu, granes de llamera, carpe, pládanu y haya; mientres el seronda y iviernu los frutos de la rosa, artuganciu, y majuelo; y escontra finales del iviernu los biltos más tienros del carbayu, según los retueyos del texu. Cola llegada de la primavera inxeren ciertos guxanos qu'alcuentren nes fueyes de los árboles, como pueden ser la "Operophthera brumata" y "Tortrix viridana", según tamién cacen dellos escarabayos ("Lucanus cervus" o "Melolontha").
En abril empieza la dómina de cría del picogordo, constando la puesta d'esta especie d'unos 4 a 6 güevos y produciéndose de abril a mayu. La incubación ye llevada a cabu namái pola fema (el machu apúrre-y l'alimentu), y dura unos 12 díes. De cutiu críen en pequeñes colonies. Presenten una única puesta al añu, anque de ser bien favorable l'hábitat podríen dase dos.
Según la descripción de Mountfort, los machos presenten mientres el principiu de la primavera un plumaxe abondosu y esponxáu, y ye entós cuando tán llistos pal acercamientu escontra la fema, produciéndose remolonamente y en zigzag. De cutiu la fema recibir hostilmente, polo que los machos tienen d'amosase insistentes. Cuando llogra l'atención de la fema, el machu asitia'l cuerpu bien derechu, esplega les plumes de la cola y baxa les nales hasta tocar colos sos estremos el suelu. Ye entós cuando la fema empieza a sentir interés, y amosar agachándose coles plumes llises y pegaes al cuerpu, pa darréu movese, bien d'un saltu o en curtiu vuelu, siendo siguida pol machu. Darréu, el machu lleva'l so picu escontra'l banduyu como si fixera una reverencia, amosando asina la zona gris que presenta'l so plumaxe al altor de la nuca. Finalmente y pa cerrar el cortexu, el machu esplega les sos nales y va caminando escontra la fema, qu'allarga'l picu por que'l machu col suyu llegue a penes a raspialo.
La nidificación empieza a finales de abril o bien a principios de mayu. El machu ye quien busca'l llugar onde va empezar a construyir el nial, y va facer meticulosamente, visitando la zona escoyida repetidamente les selmanes previes al entamu de la so construcción, hasta que finalmente se decida a asitiar les primeres estructures del nial anque va ser la fema quien la complete. Los materiales emplegaos son básicamente raicillas, tarmos finos, liquen, etc., revistiendo l'interior con pelos. La so forma ye de copa.
La puesta del picogordo ye xeneralmente d'unos 4 o 6 huevo, siendo lo más común que guaren 5, anque la puesta puede inclusive constar de 7 güevos (pela contra, puestes de menos de 4 güevos son bien pocu frecuentes). De color variáu, pueden ser descritos d'azul claro o bien d'un verde abuxáu, toos en tonos pálidos, n'ocasiones a cencielles abuxaos, pero siempres con llurdios y llixos pardos y en tonos coritos. En cuanto al tamañu, según los estudios del ornitólogu británicu Jourdain, realizáu en base a 100 güevos de picogordo nel Reinu Xuníu, van presentar midíes d'unos 24'2 x 17'4 mm como promediu, con un máximu de 27'6 x 17'1 mm y un mínimu de 19'8 x 15'7 mm.
Al nacer, desprovistos de plumaxe, presenten un abondosu y llargu plumón blancu. Descríbese'l cuévanu oral y la llingua de color rosa, cola parte delantera del cielu la boca de color coloráu nun tonu púrpura; reparar tamién unos salientes blancucios. Tocantes a les comisuras, apreciar de color mariellu. La dieta de los pitucos basar en insectos y gates, que-yos van ser apurríes pol padre y la madre. Dexen el nial a los diez o doce díes aprosimao, anque fora d'él son atendíos por dambos adultos siquier mientres otros quince díes.
Presenta voz débil, que s'antoxa como una especie de "zic" esplosivu, tamién descritu como un "tsicc" metálicu, o n'ocasiones como un "tisc tisc" repitíu n'intervalos irregulares. En plenu vuelu más sonoru. Tamién emite selemente un curtiu "sib" mientres se mueve ente les cañes.
La so dómina de canto va dende'l mes de febreru hasta principios de xunu. Canta pocu, realiza un cantar similar a la so voz base, siendo curtiu y pocu ellaboráu ensin apenes notes musicales. Ye interpretáu por Tucker y Nicholson como un "Tchi-tchi... ter-ui-ui", anque se describen variaciones más sonores y casi melodioses pero bastante básiques. 
Dacuando dellos exemplares tamién canten fora de dómina, Mountfort apunta observaciones de machos cantando un 16 de xineru, un 20 de xunetu y un 16 de setiembre. 
N'estáu d'alteración llanza un sibilante "kíu", y al suxetar na mano llanza un "srriiit" más caltriante y gutural.
El picogordo presenta un vuelu rápidu y de trayectoria recta en distancies curties, anque en distancies llargues describe nel aire una ondulación marcao y periódico. Tando nel suelu mientres busca alimentu van dando saltitos, y vuelen pa despintase nos árboles a media seña cuando albidren cualesquier peligru. Mientres la primavera suelen prindar insectos inclusive en plenu vuelu. La fisionomía del picogordo facer un páxaru de figura característica en plenu vuelu, dando la sensación de tener unes nales bien curties pa tan robustu cuerpu, amás, volando amuesa'l color blancu de la punta de la so cola. Nos sos tresllaos d'un árbol a otru, o moviéndose de monte en monte, vuela a altores cimeros a los 50 y 100 metros, faciéndolo comúnmente inclusive a más de 200 metros. Pueden volar en solitariu o en pequeños grupos.
Presenta una gran población mundial y, anque nun s'han cuantificado los enclinos d'esta población global, a criteriu de la Llista Colorada de la UICN puede asegurase que nun se producirá un amenorgamientu de más del 30% en diez años o en tres generaciones.
BirdLife International envalora una población europea d'ente 2'4 y 4'1 millones de pareyes reproductores.
En España, y según Purroy en 1997, la población d'esta especie yera d'unes 4000 o 5000 pareyes reproductores. Esti datu vese sofitáu pol "Atles de les aves reproductores d'España", que nel añu 2003 apunta una población de casi unes 5000 pareyes. Según ciertos datos llograos pol programa "SACRE", en 2005 l'enclín de la población española ye creciente.
A nivel mundial la especie nun s'inclúi, según la revisión realizada en 1996, na "Llista Colorada de la UICN". 
Dende 1988, cuando la especie foi catalogada per primer vegada por "Collar" y "Andrew", el picogordo ye una especie que'l so tao de caltenimientu ye d'esmolición menor ("LC, Least Concern"), y asina sería catalogada en futures revisiones por BirdLife International, dende la primera en 2000 hasta la del 2008. 
En España el picogordo consta dende 1992 como especie "Non Amenaciada" nel Llibro Colloráu de los Vertebraos, ostentando la categoría d'especie de "Interés Especial" dende'l 5 d'abril de 1990 según el "Real Decretu 439/1990", y coincidiendo con tolos catálogos rexonales a esceición del País Vascu, onde ye una especie con categoría "Vulnerable" dende 1996.
Los factores d'amenaza sobre'l picogordo son básicamente la destrucción y perda de la so hábitat, cuidao que ye una especie bien sensible a los cambeos nel mesmu. Otru posible factor d'amenaza, según el Catálogu Nacional d'Especies Amenaciaes, ye la caza por pajareros, ya inclusive tamién la caza a escopeta por cazadores.
El picogordo ye una especie cobarde y huidiza, siendo por tantu un páxaru difícil de reparar. Col bon tiempu y unes condiciones climátiques óptimas varia la so conducta, al ser este'l momentu en que más visible faise. 
Pasa la so vida nes cañes más altes de los árboles nos que se posa, sobremanera en dómina de cría, momentu nel que se fai más complicáu l'estudiu de les sos costumes. A lo llargo de la so vida, prácticamente solo baxa al suelu cuando va en busca de granes, acción pa la que raramente allóñase por demás del árbol, anque tamién puede ser reparáu con mayor facilidá cuando se dispon a beber, y como ye un páxaru que prefier nun tar demasiáu tiempu sobre tierra firme, el picogordo precisa desenvolver la so vida en zones con una patente proximidá d'agua. 
Al comer y beber al pie de otros páxaros, el picogordo ye de calter agresivu y dominante, tantu con exemplares de la so mesma especie como colos d'otres inclusive de mayor tamañu. 
La territorialidad ye variable, talmente que si les pareyes de picogordo tán criando en pequeñes colonies, como asocede frecuentemente, el territoriu defendíu per cada pareya ye bien pequeñu, pero cuando la pareya nun forma colonies con otres pa nidificar, esta puede ocupar y defender hasta un monte enteru. Según Mountfort, el comportamientu d'establecer colonies de cría supon un valor de supervivencia enforma mayor, cuidao que añerar en xunto, cola agrupación de pareyes qu'esto supon, ufierta una mayor capacidá de defensa contra los depredadores pal nial.
Coccothraustes vespertinus
El pepitero norteño o picogordo vespertín (Coccothraustes vespertinus), ye una especie de aves del orde de los paseriformes y la familia de los frinxílidos, de distribución América del Norte norteamericana. Ye una especie parcialmente migratoria, con poblaciones residentes.
Ye una especie qu'esibe diferencies ente los sexos. Los individuos adultos miden ente 16 y 18 cm. El machu tien el picu mariellu llimón pálidu. El plumaxe de la cabeza ye diagnósticu. La frente y el supercilio son de color mariellu brillante, en cuantes que la corona ye negra y el restu de la cara, pescuezu y gargüelu son pardos. La nuca y la parte cimera del llombu tamién son pardos, ente que les plumes escapulares (costazos), pechu, banduyu, rabadilla y cobertoras cimeros de la cola son mariellu brillante. La cola y les nales son negres, quitando, nesti últimu casu, les plumes cobertoras secundaries y los rémixes terciaries, que son blanques.
Les femes son menos vistoses. El color dominante del so plumaxe ye pardu buxu, con dalgunos matices ocres en nuca, llaos del pescuezu, costazos, lladrales y rabadilla. El gargüelu y les cobertoras inferiores de la cola son blancucies. Les nales y la cola son negres, con delles plumes blanques. Na cabeza, hai una muerte de raya malar (bigote) negra. 
Habita tierres baxes y altes, n'ambientes grebos y semiáridos, montes de coníferes y montes mistos semihúmedos. La so distribución ye amplia, incluyendo tol sur de Canadá, dende'l Pacíficu hasta'l sur de Terranova, y casi tol territoriu d'Estaos Xuníos, sacante l'estremu sur. En México alcuéntrase nes tierres altes de la Sierra Madre Occidental, el Exa Neovolcánico y el Escudu Mixteco.
Alimentar en pareyes y pequeños grupos, nos niveles medios y altos d'árboles y parrotales. Nesos niveles constrúi los sos niales, que tienen forma de taza y se elebaoran de raigaños, cañes y fibres. La fema pon de 2 a 4 güevos de color azul maciu, con llurdios escuros.
Reconócense 3 subespecies
Cochoa purpurea
La Cochoa Púrpura, "Cochoa purpurea" ye una especies d'ave de la familia Turdidae. 
Pue atopase en Bangladex, Bután, China, India, Laos, Myanmar, Nepal, Tailandia, y Vietnam.
El so hábitat natural on los montes de les tierres baxes y montes tropicales y subtropicales.
Cochoa viridis
La Cochoa Verde, "Cochoa viridis" ye una especie d'ave de la familia Turdidae. 
Pue atopase en Camboya, China, India, Laos, Myanmar, Nepal, Tailandia, Vietnam, y posiblemente en Bután.
El so hábitat natural son los montes de les tierres baxes y montes tropicales y subtropicales.
Coereba flaveola
El plataneru (Coereba flaveola) ye una especie d'ave paseriforme, la única del xéneru Coereba. Ésti ye tamién l'únicu xéneru de la familia Coerebidae, del orde Passeriformes. Sábese anguaño que Coerebidae resulta non válida o que tien d'incluyir otros miembros. Coerebidae solía incluyir otres aves d'América tropical que liban néctar, pero fuéron-y removíes. La reubicación de "Coereba flaveola" ta pindiu; posiblemente ye próxima a dellos gorriones y pinzones americanos (Emberizidae), pero nun se conoz el so filoxenia en forma precisa. La Unión Norteamericana d'Ornitólogos () clasificar por tantu como "incertae sedis".
"Coereba flaveola" ye natural de América Central y Suramérica, dende Méxicu y les Antilles hasta Arxentina. Ye un visitante raru de la Florida, en Estaos Xuníos. En Cuba tamién ye rara, anque probablemente yá seya residente.
Mide unos 11 cm de llargu. Dambos sexos son similares. Les partes dorsales de nales y el llombu son de color gris escuru y na coroniella vuélvese negra, la rabadilla ye mariella. Tien una banda superciliar blanca vultable, y otra negra al nivel del güeyu. El gargüelu ye blanca, el pechu ye mariellu, y les demás partes inferiores son blancu amarellentaes. El neñón ye más opacu y tien la banda superciliar amarellentada.
El picu negru escuru, de comisuras coloraes, delgáu y curvu, afechu pa tomar néctar de flores. Delles vegaes fura les flores per un sitiu, tomando'l néctar ensin polinizar la planta. Nun puede suspendese en vuelu quietu como los colibríes, polo que siempres tien de posase mientres s'alimenta. Aliméntase mayormente de cambures ("Musa sp."), mangos ("Mangifera indica") y papaya o lechoza ("Carica papaya"). Tamién s'alimenta de frutos ya insectos. De cutiu visita los xardinos y puede resultar bien confiáu. El llamatu d'ave azucrera’ vien-y d'el so apetencia por azucre en granu espachada en pozuelos o alimentadores d'aves, lo que resulta un métodu común p'atraer aves nectarívoras de los xéneros "Coereba", "Dacnis" y otres paecencies de lo qu'antes se consideraba Coerebidae, toes referíes como ‘aves azucreres’.
Les poblaciones que viven nes islles de Granada y San Vicente diverxen de les d'otres poblaciones antillanes por tener el llombu negru.
El nial ye esféricu, con furu d'entrada llateral y recubrimientu interior. La puesta ye d'hasta tres güevos.
Colluricincla boweri
El picanzo de Bower (Colluricincla boweri) ye una especie d'ave na familia Pachycephalidae.
Los sos hábitats naturales son los montes baxos húmedos y les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales.
Colluricincla harmonica
El picanzo gris (Colluricincla harmonica) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pachycephalidae. Ye unu de los más queríos y emblemáticos páxaros cantores de Australasia. Ye medianamente común en Australia, sacante nes zones seques y los desiertos del interior. Alcuéntrase tamién en Nueva Guinea.
Mide en promediu 24 cm de llargor. Escarez de colores llamativos, pero'l so regalu estraordinariu ye la bella melodía que canta, incomparable en Australasia, con esceición quiciabes de la de los dos aves llires y la'l so pariente norteño, la torda paniega de la piedra arenisca ("Colluricincla woodwardii"). Clasifícase como especie so esmolición menor na llista d'especies amenaciaes.
Colluricincla tenebrosa
El picanzo de Palau (Colluricincla tenebrosa) ye una especie d'ave na familia Colluricinclidae.
Alcuéntrase en Indonesia y Papúa Nueva Guinea. El so hábitat natural son les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales.
Colluricincla woodwardi
Colluricincla woodwardi ye una especie d'ave na familia Colluricinclidae. Ye propia d'Australia.
Colonia colonus
El mosqueru colilargo (Colonia colonus), tamién denomináu mosqueru coludo, yetapá negru, atrapamoscas rabijunco, mosquiteru colilargo y tiranu colilargo, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae que vive en Suramérica. Ye l'únicu miembru del xéneru "Colonia".
El mosqueru colilargo en promediu mide 13 cm de llargor y pesa 15 g. Los dos plumes centrales de la cola son bien llargues, algamen hasta 10 a 12 cm nos machos y de 5 a 9 cm les femes. La corona blanca o gris y la llinia ocular y frente blanca oldea col plumaxe negru del cuerpu. Cuando vuela puede vese una área blanca o abuxada nel centru'l llombu, enriba de la cola. Na fema'l banduyu ye gris y la corona y la llinia del llombu más escuru.
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Costa Rica, Ecuador, la Guayana francesa, Guyana, Hondures, Nicaragua, Panamá, Paraguái, Perú, Suriname y Venezuela. 
Los sos hábitats naturales son les selves húmedes tropicales y subtropicales, especialmente nos cantos y escamplaes y los montes antiguos bien degradaos, nes copes de los árboles, a menos de 600 msnm.
Aliméntase d'insectos que caza en vuelu, a partir dende los sos perchas n'árboles favoritos los cualos rota cada dos díes.
Constrúi'l nial nel cuévanu d'un tueru altu abandonáu por un picatueru.
Colorhamphus parvirostris
El peutrén (Colorhamphus parvirostris), tamién conocíu como viudita, ye la única especie qu'integra'l xéneru monotípicu: Colorhamphus, de la familia Tyrannidae. Esta ave distribuyir nel sur y sudoeste del Conu Sur de América del Sur. 
Distribúise nel sudoeste de la Arxentina, y el centru y sur de Chile. 
Na Arxentina habita nes provincies de: Neuquén, Ríu Negru, Chubut, Santa Cruz, y Tierra del Fueu Antártida ya Islles del Atlánticu Sur.
En Chile distribuyir nes rexones de: Coquimbo, Valparaíso, Metropolitana, O'Higgins, Maule, Biobío, Araucanía, Los Ríos, Los Llagos, Aysén, hasta la isla Navarino, na Rexón de Magallanes y l'Antártica Chilena. Na zona central ye namái un visitante ivernizu. 
Ye una especie y xéneru reinal de los montes subantárticos. Los sos hábitats naturales inclúin tolos tipos forestales rexonales, onde captura nel aire los insectos que constitúin el so alimentu.
Compsothraupis loricata
La tangara gorjirroja (Compsothraupis loricata) tamién denominada fruteru de garganta carmín o tiê-caburé (en portugués, en Brasil) ye una especie d'ave paseriforme, la única del xéneru monotípicu Compsothraupis qu'integra la familia Thraupidae. Ye endemismu nes aves reinal de la rexón oriental de Brasil.
Distribuyir pol este de Brasil dende l'este de Maranhão, Piauí, Ceará, Pernambuco y Alagoas escontra'l sur hasta'l centru oeste de Goiás y norte de Mines Gerais.
Habita na rexón de la caatinga y en montes de galería, de cutiu cerca d'agua, principalmente hasta los 1000 m d'altitú. 
Conirostrum albifrons
Conirostrum albifrons ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Thraupidae.
Alcuéntrase en Bolivia, Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela. El so hábitat natural son los montes húmedos de montes subtropicales o tropicales y montes antiguos degradaos.
Conirostrum bicolor
Conirostrum bicolor, , ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Thraupidae.
Alcuéntrase en Suramérica dende Colombia, Venezuela y Trinidá y Tobago al sur y esta hasta les Guayanas, nordeste a Perú y Brasil. 
El so hábitat ye la mariña de manglares y montes banzáusos vecinos. Ye nial ye una pequeña taza forrada de plumes que constrúi nun árbol del manglar, la puesta normal ye de dos güevos con llurdios beige-marrón. Los niales suelen ser parasitados por tordos brillantes.
Algama los 11,4 cm de llargu y pesa 11 g. L'adultu ye de color gris percima y de color gris-azul embaxo, colos güeyos coloraos, pates rosadas. Les plumes de vuelu primaries son azules con ribetes marrones. El colores de los dos sexos son similares, anque la fema puede ser un pocu más apagáu, pero les aves inmadures son de color verdosu percima y tienen la parte ventral maciu mariellu. Comen principalmente insectos y dacuando granes.
Conirostrum cinereum
Conirostrum cinereum, ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Thraupidae.
Alcuéntrase en Bolivia, Chile, Colombia, Ecuador, y Perú. El so hábitat natural son les carbes húmedos subtropicales o tropical o les carbes d'altu monte y los montes antiguos degradaos.
Conirostrum ferrugineiventre
Conirostrum ferrugineiventre, ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Thraupidae.
Alcuéntrase en Bolivia y Perú. El so hábitat natural son les húmedes montes subtropicales o tropicales.
Conirostrum leucogenys
Conirostrum leucogenys, ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Thraupidae.
Alcuéntrase en Colombia, Panamá, y Venezuela. El so hábitat natural son los montes húmedos de les tierres baxes subtropicales o tropicales y montes antiguos degradaos.
Conirostrum margaritae
Conirostrum margaritae, ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Thraupidae.
Alcuéntrase en Brasil y Perú. El so hábitat natural son los montes húmedos de les tierres baxes subtropicales o tropicales.
Conirostrum sitticolor
Conirostrum sitticolor, ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Thraupidae.
Alcuéntrase en Bolivia, Colombia, Ecuador, Perú, y Venezuela. El so hábitat natural son les húmedes montes subtropicales o tropicales.
Conirostrum speciosum
Conirostrum speciosum, ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Thraupidae.
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana Francesa, Guyana, Paraguái, Perú, Surinam y Venezuela. El so hábitat natural son los montes húmedos de les tierres baxes subtropicales o tropicales y viesques vieyes degradaes.
Conopias albovittatus
The bienteveo del Topetó, suelda aureolada o mosqueru cabecianillado ("Conopias albovittatus") ye una especie d'ave de la familia "Tyrannidae", que s'atopa en Colombia, Costa Rica, Ecuador, Hondures y Panamá.
Vive nel monte húmedu, cantos del monte y escamplaes con árboles esvalixaos, hasta los 900 m de altitú.
En promediu mide 16 cm de llargor y pesa 24 g. La coroniella ye negra con un llurdiu mariellu dorada nel centru y superciliares blancos y angostos que traviesen la frente y la nuca. Una llinia negra gruesa dende la área loreal que-y percuerre los güeyos y les mexelles hasta los llaos del pescuezu. El gargüelu ye blanca. El so envés ye pardu olivaceu y les sos nales y cola son pardu corites col cantu de les terciales blancu amarellentáu. El pechu y el banduyu partes inferiores son de color mariellu brillante. El picu y les pates son negros.
Mientres enforma tiempu aldericóse sobre si "Conopias parvus" y "C. albovittatus" son una mesma especie. Güei considérase-yos especies separaes, tantu pol la coloración diferenye del gargüelu, como pola bien clara diferenciación de los sos cantares. Los estudios xenéticos confirmaron la separación en dos especies y la pertenencia de dambes al xéneru "Conopias".
Conopias cinchoneti
El bienteveo cejiamarillo, benteveo cinchón, mosqueru cejilimón, o suelda cejiamarilla (Conopias cinchoneti), ye una especie d'ave qu'integra'l xéneru "Conopias", de la familia Tyrannidae. Distribúise nel centru y norte de América del Sur. 
Estiéndese dende Venezuela, Colombia, y Ecuador, hasta'l Perú. Los sos hábitats típicos son estratos medios y altos de selves húmedes tropicales. 
Esta especie describióse orixinalmente por Johann Jakob von Tschudi nel añu 1844, sol nome científicu de: "Tyrannus cinchoneti". La so localidá tipu ye: «Tierres altes de Junín, Perú».
Conopias parvus
El bienteveo guayanés (Conopias parvus), tamién denomináu suelda gargantiamarilla (Colombia), mosqueru blanquianillado (Ecuador), atrapamoscas diadema (Venezuela) o bem-te-vi-da-copa (en portugués, Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Conopias" qu'integra la familia Tyrannidae. Ye nativa del norte de América del Sur. 
El bienteveo guayanés mide una media de 16,5 cm de llargu y pesa alredor de 21 g. La so cabeza y face son negres y ta arrodiada por una llista superciliar blanca que xune los sos estremos tantu per delantre como por detrás. Tien un llurdiu mariellu na corona, semi-oculta. El so llombu ye pardu olivácea y les sos nales y cola son pardu abuxaes, ente que les sos partes inferiores son de color mariellu intensu, gargüelu blancu. Tien un picu relativamente llargu, rectu y apuntiáu de color negru.
Distribuyir pol sur y este de Venezuela (oeste d'Amazones escontra l'este localmente hasta l'este de Bolívar), estremu este de Colombia (este de Vaupés, Guainía), bien localmente al nordés de Ecuador (este de Vencéivos, estremu sureste de Pastaza), estremu nordés del Perú (norte de Loreto); tamién en Guyana, Surinam, Guayana francesa y Brasil principalmente al norte de los ríos Amazones y Solimõye (dende'l norte de Roraima y alto ríu Negru al sur hasta'l baxu ríu Negru cerca de Manaus, al este hasta Amapá; tamién rexistráu al sur de Tefé cerca del ríu Urucú nel oeste d'Amazones.
El so hábitat natural ye la canopia de les selves húmedes tropicales de rexones baxes y les fasteres de montes hasta los 1.300 metros d'altitú.
Busca alimentu en pares, o grupos familiares que permanecen bien enriba del suelu y raramente baxen; de cutiu con bandaes mistes. Ye vistu frecuentemente al llau del benteveo trilistado ("Conopias trivirgatus"). 
Regularmente se encarama nes fueyes más altes, buscando insectos na xamasca cercana.
La especie "C. parvus" describióse per primer vegada pol ornitólogu austriaco August von Pelzeln en 1868 sol nome científicu "Pitangus parvus"; localidad tipo «Marabitanas, Ríu Negru, Brasil».
Esta especie foi biforcada del bienteveo del Topetó ("Conopias albovittatus"), del que se consideraba una subespecie hasta 2006, por cuenta de les diferencies xenétiques atopaes ente dambes.
Llevantóse la hipótesis, con base nel comportamientu de nial-furacu, qu'esti xéneru pue tar más llueu rellacionáu con "Myiodynastes", siendo esti clado basal a un grupu "Tyrannus"” que tamién inclúi "Megarynchus", "Tyrannopsis", "Empidonomus" y "Griseotyrannus" ; sicasí, los datos de secuencia molecular nun soporten una afinidá ente estos dos xéneros, pero suxuren fuertemente que'l presente xéneru ye parte de tal grupu cola esclusión de "Myiodynastes". Esta especie foi enantes asitiada, xuntu con "C. albovittatus", nun xéneru separáu, "Coryphotriccus", con base principalmente nel picu llixeramente más llargu y la presencia de llurdiu na corona. Dambes son consideraes conespecífiques dacuando, pero difieren en plumaxe y, especialmente, na vocalización; los datos de secuencia molecular indiquen diverxencies substanciales ente dambes, pero tamién que tán llueu emparentaes y representen un grupu hermano a un clado constituyíu por "Conopias cinchoneti" y "Conopias trivirgatus". Ye monotípica.
Conopias trivirgatus
Conopophaga aurita
El jejenero encapucháu o jejenero de faxa castaña (Conopophaga aurita) ye una especie d'ave na familia "Conopophagidae". Alcuéntrase na cuenca del Amazones nel norte de Brasil, sur de Colombia y l'este de Perú y Ecuador, tamién nos países de Guyana, Surinam y l'este de la Guayana Francesa. El so hábitat natural ye tropical y montes húmedos de tierres baxes. Inclúi los taxones "snethlageae" y "pallida" del sureste de la Amazonía como subespecies. Son vocal y distintivos morfológicamente, y polo tanto considerar n'ocasiones una especie separada del Conopophaga snethlageae, cola subespecie "pallida").
Ye un ave pequeño y escuro con un picu relativamente gruesu, de tonu marrón el so envés y corona (la postrera de cutiu tiñida d'acoloratáu), un cilio blancu y les piernes de color gris arrosáu. El machu tien un color negru na parte frontera, la cara y el gargüelu, el pechu ye acoloratáu y el banduyu beige o blancu. La fema tien la cara, gargüelu y pechu acoloratáu y el banduyu beige o blancu. Los machos de la subespecie "snethlageae" y "pallida" son distintivos, como'l negru de la cara y el gargüelu estender nel centru del pechu, con acoloratáu nes partes inferiores limitándo en cantu del pechu negru.
La distribución del jejenero encapucháu sigue la cuenca del Amazones, al centru del ríu Amazones. Les llendes de la distribución siguiente: toma tola metá posterior de les rexones de la cuenca sur y nun s'estiende a Bolivia. Les llendes nel oeste son del este y nordés de Perú con partes del nordés d'Ecuador y sur de Colombia, la llende nesta área nel oeste y el noroeste ye'l Ríu Negru y la especie nun s'atopa nel centru-norte de la cuenca del Amazones de la mayoría del estáu de Roraima en Brasil.
La distribución de la cuenca del noroeste más allá de la salida del ríu Amazones estiéndese al traviés del estáu de Amapá nes Guayanas hasta la mariña atlántica, y el centru y esti del Escudu Guayanés pa incluyir namái l'este Guyana.
Conopophaga castaneiceps
El runfador pechigrís o jejenero coronicastaño ("Conopophaga castaneiceps") ye una especie de páxaru suramericanu del xéneru Conopophaga que puebla'l monte húmedu de monte de los Andes, ente los 1.000 y 2.200 m de altitú., en Colombia, Perú y Ecuador,
Mide ente 13 y 13,5 cm de llargor. Los machos tienen plumaxe escuru, con rente ablonda ferrial, guedeyes blanques nes oreyes y les muyeres son de color castañu nel envés, tienen más curtios les guedeyes blanques de les oreyes, la cabeza bien acoloratada y les partes inferiores clares. El machu de la subespecie "C. c. chapmani", tien el gargüelu y el pechu grises. El machu de la subespecie "C. c. brunneinucha", tien el gargüelu coritu y la corona escura.
Conopophaga lineata
El jejenero acoloratáu (Conopophaga lineata), tamién denomináu toco toco ablondu y chupadientes
castañu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Conopophagidae que vive en Suramérica.
El jejenero acoloratáu ye un páxaru pequeño y gordoso, que mide unos 13 cm de llargu. Tien la cola llarga y les pates relativamente llargues. El so plumaxe ye principalmente de color pardu acoloratáu. Tien una llista blanca percima del güeyu (gris nes femes) que termina nun penachu de blumas que puede erizar. La so llamada ye una serie de chips sordos que se van faciendo más rápidos agudos. Nel amanecer y anochar los machos faen runfen coles plumes de les sos nales mientres vuelen pol so territoriu.
Los sos hábitats naturales son los sotobosques y parrotales de Suramérica oriental. Alcuéntrase nel este de Brasil, dende Ríu Grande del Sur hasta Ceará nel norte, estendiéndose hasta l'este de Paraguái y el norteste de d'Arxentina, y apocayá rexistróse en Uruguái.
El jejenero acoloratáu aliméntase d'insectos moviéndose con rapidez dende una percha a otra nes cercaníes del suelu. Cuando ve un insectu realiza un vuelu curtiu hasta'l suelu o les fueyes onde s'atope p'atrapalo.
Constrúi un nial en forma de concu con ramines y mofu nuna caña d'árbol. La fema suel poner dos güevos de color crema.
Conopophaga melanogaster
El jejenero ventrinegro o toco toco de banduyu negru (Conopophaga melanogaster) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Conopophagidae que vive en Suramérica.
Atopar nes selves amazóniques del sur de Brasil y el noroeste de Bolivia.
Conopophaga melanops
El jejenero carinegro o toco toco de mexelles negres (Conopophaga melanops) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Conopophagidae endémica de Brasil. El machu estremar por tener el pileu anaranxáu, la cara negra y el gargüelu blancu; sicasí la fema ye de tonos pardos.
La especie describióse pol naturalista francés Louis Jean Pierre Vieillot en 1818. Dio-y el nome específicu de "melanops" que vien de los términos griegos "melas" «negru» y "ops" «cara».
El jejenero carinegro ye un páxaru pequeño y gordoso y con cola curtia que mide unos 11,5 cm de llargu. Presenta dimorfismu sexual, los machos tienen un plumaxe llamativu ente que les femes son principalmente de tonos pardos. Los machos tienen la cara negra qu'oldea cola so pileu naranxa y el so gargüelu blancu. Los sos partes cimeros son parduces y les inferiores de color gris claro, coles plumes del banduyu más clares y los lladrales tirando a crema. Les femes son pardes nes partes cimeres con una llista superciliar ablancazada y coles partes inferiores pardu acolorataes, asemeyándose al jejenero acoloratáu.
Alcuéntrase nel este de Brasil, dende Paraíba hasta Santa Catarina. El so hábitat natural ye'l suelu y el sotobosque de les selves húmedes tropicales. La so área de distribución peles zones costeres de Brasil alcuéntrase estazada pola acción humana. A pesar del so llamativu plumaxe esta especie, como los demás jejeneros, ye discreta y malo de ver.
Los jejeneros carinegros son monógamos y territoriales, con territorios con tamaños d'unes 2,94 hectárees de media. Críen a lo llargo de tres meses y constrúin niales planos sobre les cañes de los parrotales o les palmes cerca del suelu. Suelen poner dos güevos por puesta.
Conopophaga peruviana
El jejenero peruanu, jejenero golicenizo o toco toco cenizo ("Conopophaga peruviana") ye una especie d'ave de la familia Conopophagidae, que s'atopa en Bolivia, Brasil, Ecuador y el Perú.
Vive a menos de 1.000 msnm de altitú, preferentemente per debaxo de los 600 msnm, na marxe sur del occidente de la Amazonia, na tierra firme del monte húmedu entecortáu per ríos d'agües blanques, al norte del ríu Solimõye.
Mide ente 11,5 y 12 cm de llargor. El machu presenta corona color castañu escuru, con lores abuxaos y una llarga guedeya posocular blancu; les partes inferiores color gris parduzu, col centru del banduyu blancuciu; ales color castañu, coles coberteras con puntes color ante; los cantos de les plumes del envés son coritos. La fema presenta plumaxe color marrón, con coronar color castañu acoloratáu ablondu; el gargüelu blancuciu; los llaos del pescuezu y el pechu anaranxaos a ablondos y el centru del banduyu blancuciu.
Conopophaga roberti
El jejenero encapucháu o toco toco encapucháu ("Conopophaga roberti") ye una especie d'ave de la familia Conopophagidae, endémica de Brasil.
Vive nel oriente de la Amazonia, a menos de 300 m de altitú, nel nivel inferior monte húmedu y carbes axacentes de los estaos de Pará, Ceará, Maranhão y Piauí. 
Mide aprosimao 12 cm de llargor. El plumaxe del envés ye de color castañu y el banduyu abuxáu. El machu presenta a cabeza, nuca, gargüelu y pechu de color negru, cola apariencia d'un capiellu. La fema tien la cabeza color ablondu ferrial; el gargüelu blancuciu y el pechu abuxáu. Frecuentemente presenta una llinia posocular blanca.
Conostoma aemodium
El picoloro grande (Conostoma aemodium) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae que vive en Asia. Ye la única especie del xéneru Conostoma, qu'enantes tuvo clasificáu dientro de la familia Paradoxornithidae.
Mide alredor de 27 cm de llargu, incluyida la so cola que ye relativamente llarga. El so plumaxe ye abondo uniforme, casi na so totalidá de tonos pardu buxos, daqué más claros y buxos nes partes inferiores. Presenta'l lorum coritu y el so frente ye ablancazada y se difumina na parte frontera del pileu. El so picu anaranxáu ye curtiu, robustu y curváu escontra baxo.
Alcuéntrase nos montes del Himalaya, los sos estribaciones orientales y demás montes qu'arrodien la pandu tibetanu pel este y el sureste, distribuyíu por Myanmar, Bután, China, el norte de la India y Nepal.
Contopus albogularis
El pibí gorgiblanco (Contopus albogularis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae que vive en Suramérica.
Atopar nes selves húmedes tropicales de rexones baxes de Brasil, la Guayana francesa y Surinam.
Contopus caribaeus
El pibí cubanu o bobito chicu (Contopus caribaeus) ye una especie d'ave paseriforme na familia Tyrannidae. Alcuéntrase en Cuba y el norte de Les Bahames. Enantes yera arrexuntáu col pibí de la Española ("C. hispaniolensis") y el pibí jamaicano ("C. pallidus") como una sola especie.
Contopus cinereus
El pibí tropical ("Contopus cinereus") ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae, que s'atopa en Arxentina, Belice, Bolivia, Brasil, Colombia, Costa Rica, Ecuador, El Salvador, Guayana francesa, Guatemala, Guyana, Hondures, Méxicu, Nicaragua, Panamá, Paraguái, Perú, Surinam, Trinidá y Tobago y Venezuela.
Vive nel dosel del monte, sabanes y praderíes arbolaes y en plantíos con solombra, manglares y carbes, per debaxo de los 1.500 m de altitú.
Mide 13 a 15 cm de llargor y pesa en promediu 12, 5 g. La corona ye de color castañu escuru olivaceu y el restu de les partes cimeres son de color oliva escuru buxu; el gargüelu ye blanca con matices amarellentaos; les mexelles, los llaos del pescuezu, el pechu y les bandes son ente marrón abuxao y oliva abuxáu; el crísum ye mariellu claru; les nales son fuscas con dos barras alares blancucies y marxes color ante; la cola ye fusca. Les pates son negres. El picu ye negru enriba y na punta y anaranxáu embaxo.
Aliméntase d'insectos, qu'atrapa en vuelu. Xeneralmente busca alimentu en bandes mistes con otres especies.
Constrúi na horqueta de dalguna caña horizontal, un nial en forma de copa, con liquen, mofos y otros materiales vexetales, arreyaos con telarañes, a un altor del suelu ente 2 y 18 m. La fema pon 2 o 3 güevos blancucios con maches castañes o liles y los guara por 15 a 16 díes, mientres el machu llévalu comida. 
La subespecie "C. c. punensis" del suroccidente de Ecuador y occidente del Perú, ye considerada por dalgunos como una especie distinta, el Pibí de Baltes, "Contopus punensis".
Contopus fumigatus
El pibí afumáu (Contopus fumigatus), tamién conocíu como pibí escuru o burlisto copetón ye una especie d'ave passeriforme de la familia Tyrannidae.
Pue atopase en Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guyana, Perú y Venezuela. El so hábitat natural son les viesques húmedes, viesques seques, viesques montiegues y zones degradaes.
Tien seis subespecies reconocíes.
Contopus hispaniolensis
Contopus hispaniolensis ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae.
Puede ser atopada nos siguientes países: República Dominicana y Haití.
Contopus nigrescens
Pewee coritu (Contopus nigrescens) ye una especie d'ave na familia "Tyrannidae". 
Alcuéntrase en Brasil, Ecuador, Guyana y Perú.
Contopus pertinax
El pibí tengofrío (Contopus pertinax), tamién conocíu como pibí mayor, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae. Ye nativu del sur de Norteamerica, América Central y el norte de Suramérica. Reconócense trés subespecies, incluyendo la subespecie nominal.
La so área de distribución inclúi'l sur d'Estaos Xuníos, Méxicu, Belize, Guatemala, El Salvador, Hondures, y Nicaragua. El so hábitat compónse de monte subtropical y tropical.
Contopus sordidulus
El pibí occidental (Contopus sordidulus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae que cría nel oeste de Norteamérica y pasa l'iviernu en Centru y Suramérica. 
En promediu mide 14 cm de llargor y pesa 13,5 g. Les partes cimeres son de color gris oliváceo, cola corona más escura y les nales y la cola fuscas, con llinies grises nes nales; el gargüelu y el cantu de les nales son de color blancu buxu; los llaos del pescuezu, el pechu, les bandes y los lladrales son de color oliva claro y buxu; el banduyu ye blancuciu; la rexón infracaudal y el forru de les nales tienen la base abuxada y la punta blancucia. El picu ye coritu, sacante'l terciu basal que ye mariellu a anaranxáu opacu. Les pates son negres.
El so llamáu ye un runfíu fuerte "chip"; el so cantar consiste rápidos descendentes "bziyir" que puede alternar con "tew ti dit" terminando con un "bziyir" descendente.
El so hábitat de crianza son los montes abiertos del oeste de Norteamérica. Al terminar el branu migra a Suramérica al traviés de Centroamérica y les Antilles y pasa l'iviernu nos cantos de los montes, montes secundarios maduros y plantíos d'árboles, preferentemente ente los 1.200 y 3.000 m de altitú. Mientres les migraciones una gran cantidá d'individuos pueden ser reparaos xuntos.
Aliméntase d'insectos, principalmente mosques, formigues, abeyes, aviespes y escarabayos, qu'atrapa en vuelu o espigando ente la vexetación.
Constrúi un nial en forma de copa abierta nuna horqueta d'una caña horizontal o dientro d'un cuévanu d'un árbol secu. Los montes de carbayu negru de California son frecuentemente escoyíos p'añerar. La fema pon 2 o 3 güevos y dambos padres alimenten los pitucos.
Contopus virens
El pibí oriental, burlisto boreal, bobito de monte, pibí del monte, piwi selvático oriental, o pibí norteño, (Contopus virens), ye una especie qu'integra'l xéneru "Contopus", de la familia Tyrannidae. Esta ave nidifica en América del Norte, migrando al sur na seronda, llegando hasta'l centru de América del Sur.
Esta especie nidifica en América del Norte, nel sudeste de Canadá y l'este de los Estaos Xuníos, migrando al sur na seronda, principalmente en Colombia, sur de Venezuela y oeste de Brasil, llegando hasta'l centru de Bolivia, y raramente nel estremu septentrional del noroeste de la Arxentina, na provincia de Salta, país onde cuenta con un namái rexistru. 
Los sos hábitats de cría son los montes de fueyes caduques, los montes mistos, o los montes de pinos nel este de América del Norte. Ye un ave migratoria, llegando a América Central y la rexón de selves andines del noroeste de América del Sur, onde habita en selves tropicales y subtropicales de monte.
Aliméntase de insectos y otros artrópodos. Espera nuna percha a un altor mediu d'un árbol pa raudamente salir volando p'atrapar a les sos preses en vuelu, anque dacuando tamién lo prinda ente la vexetación.
Esta especie monotípica describióse orixinalmente por Carolus Linnaeus nel añu 1766, sol nome científicu de "Muscicapa virens". La so localidá tipu ye: «Carolina, EE.UU». Dellos autores consideren que posiblemente forme una superespecie con "Contopus cinereus" y con "Contopus sordidulus"; con esta postrera tamién foi considerada conespecífica.
Copsychus albospecularis
La Shama malgax (Copsychus albospecularis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Muscicapidae.
Ye reinal de les selves de Madagascar y delles islles axacentes como Nosy Be, Nosy Komba y Nosy Boraha.
Alcuéntrase llixeramente amenazada pola perda de la so hábitat natural.
Copsychus malabaricus
El shama culiblanco (Copsychus malabaricus), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Muscicapidae. Ye nativa de hábitats con trupa vexetación nel subcontinente indiu y el sudeste d'Asia, la so popularidá como ave de xaula y el so cantar llevaron a la so introducción n'otros llugares. Enantes foi clasificáu dientro de la familia Turdidae.
Polo xeneral pesa ente 28 y 34 g y mide alredor de 23 y 28 cm de llargor. Los machos son de color negru brillante col banduyu castañu y plumes blanques na grupa y parte esterior de la cola. Les femes son de color marrón-buxu y típicamente son más pequeñes que los machos. Dambos sexos tienen el picu negru y pates rosadas. Les aves xuveniles tienen una coloración similar a la de les femes, col pechu chiscáu de llurdios.
Ye nativu del sur y el sudeste d'Asia, pero foi introducíu en Kauai, Hawaii, a principios de 1931, dende Malasia, y a O'ahu en 1940. La so popularidá como ave de xaula llevó a munches aves escapaes a establecese por si mesmes. Tamién fueron introducíes a Taiwán, onde se-yos considera especie invasora, alimentándose d'especies de insectos nativos y amosando agresión escontra les especies d'aves natives.
== Subespecies reconocen nueve subespecies:
Copsychus saularis
La shama oriental (Copsychus saularis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Muscicapidae.
Distribúyese en cásique tol subcontinente indiu y partes del sudeste d'Asia, son aves comunes nos güertos urbanos y nos montes. Son especialmente conocíes polos sos cantares y dalguna vegada fueron populares como aves de xaula. Ye l'ave nacional de Bangladex.
Reconócense delles subespecies:
Coracina abbotti
El oruguero de Abbott (Coracina abbotti) ye una especie d'ave na familia Campephagidae.
Ye reinal de la isla de Sulawesi en Indonesia. El so hábitat natural son les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales.
Coracina atriceps
El oruguero moluqueño (Coracina atriceps) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae endémica de les Molucas, en Indonesia.
Distribuyir poles islles de Halmahera y les Molucas meridionales, pertenecientes a Indonesia. El so hábitat natural son los montes húmedos tropicales de rexones baxes.
Coracina azurea
El oruguero azuláu (Coracina azurea) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae que vive n'África. 
Alcuéntrase nes selves d'África Occidental y Central, distribuyíu por Camerún, Costa de Marfil, Guinea Ecuatorial, Gabón, Ghana, Guinea, Liberia, Nixeria, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Sierra Lleona, Togu y Ruanda.
Coracina boyeri
El oruguero de Boyer (Coracina boyeri) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae nativa de Indonesia y Papúa Nueva Guinea. 
El so hábitat natural son los montes húmedos tropicales de tierres baxes y los manglares de la isla de Nueva Guinea ya islles menores cercanes.
Coracina caeruleogrisea
El oruguero picogrueso (Coracina caeruleogrisea) ye una especie d'ave na familia Campephagidae.
Coracina caesia
El oruguero gris (Coracina caesia) ye una especie d'ave na familia Campephagidae.
Alcuéntrase en Burundi, Camerún, República Democrática d'El Congu, Guinea Ecuatorial, Etiopía, Kenia, Malaui, Mozambique, Nixeria, Ruanda, Sudáfrica, Sudán del Sur, Suazilandia, Tanzania, Uganda, y Zimbabue.
Los sos hábitats naturales son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales, les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales, y les zones arbustives seques subtropicales o tropicales.
Coracina ceramensis
El oruguero pálidu (Coracina ceramensis) ye una especie d'ave na familia Campephagidae.
Ye reinal de les islles Maluku de Indonesia. Los sos hábitats naturales son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales y les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales.
Coracina cinerea
El oruguero malgax (Coracina cinerea), ye una especie d'ave na familia Campephagidae.
La mayoría de les autoridaes consideren al taxón "cucullata", una subespecie del oruguero malgax, anque dacuando consideró-ylo una especie dixebrada'l oruguero de les Comoros ("Coracina cucullata").
Alcuéntrase en Comoros, Madagascar, y Mayotte. Los sos hábitats naturales son los montes secos subtropicales o tropicales y los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales.
Coracina coerulescens
El oruguero coritu (Coracina coerulescens) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae endémica de Filipines.
El oruguero coritu mide ente 25 y 26 cm de llargu. El plumaxe de los machos ye totalmente negru con rellumos moraos, sacante nel obispillo que ye de color gris escuru; sicasí les femes son de tonos grises escuros col obispillo más claru. Les sos pates y picu son coritos y los sos güeyos tienen l'iris pardu escuru.
Ye propiu de les selves del norte del archipiélagu filipín (Luzón, Catanduanes y Marinduque) y Cebú nes Bisayas Centrales.
Coracina dohertyi
El oruguero de Sunda (Coracina dohertyi) ye una especie d'ave na familia Campephagidae.
Ye reinal de les islles menores de la Sonda de Indonesia. Los sos hábitats naturales son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales y les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales.
Coracina fimbriata
El oruguero menor (Coracina fimbriata) ye una especie d'ave na familia Campephagidae.
Alcuéntrase en Brunéi, Indonesia, Malasia, Myanmar, Singapur, y Tailandia.
Ye un ave pequeña, de cola curtia que mide unos 20 cm de llargu. El machu ye de color gris escuru, más claru nos sos partes inferiores con plumes qu'oldeen de color coritu-negres, y cabeza corita. La so cola ye negra con estremos claros, en tonos del blancu al buxu. La fema ye de color más claru con xaspiáu claru nes sos zones inferiores. Les aves inmadures son amarronaes con xaspiáu gris y blancu o manchitas sobre'l pechu claru. L'iris ye marrón, y el so picu y pates son negres.
Habita na península malaya y les islles mayores de la Sonda, onde ye un ave ocasional nos montes baxos y de les llombes (hasta 1000 m en Sumatra, y 1500 m en Java). Magar el oruguero menor prefier montes primarios, tamién visita árees vecines cultivaes, plantíos y xardinos. Polo xeneral caltener na zona cimera de les copes de los árboles, onde-y lo puede ver solu o en pareyes y de cutiu en bandaes mistes. Pel hibiernu fórmense pequeñes bandaes. La so dieta consiste d'insectos.
Coracina incerta
El oruguero inciertu (Coracina incerta) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae endémica de Nueva Guinea.
Atopar nes selves de Nueva Guinea ya islles menores circundantes, especialmente nos montes del cordal central, distribuyíu tantu na zona perteneciente a Indonesia como na de Papúa Nueva Guinea.
Coracina javensis
El oruguero de Java (Coracina javensis) ye una especie d'ave na familia Campephagidae.
Ye una especie reinal de la isla de Xava en Indonesia. El so hábitat natural son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales.
Coracina larvata
El oruguero de la Sonda (Coracina larvata) ye una especie d'ave na familia Campephagidae.
Alcuéntrase en Indonesia y Malasia, nes islles de Borneo, Sumatra y Xava. El so hábitat natural son les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales.
Coracina leucopygia
El oruguero culiblanco (Coracina leucopygia) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae. Ye reinal de Célebes, onde ye una especie bastante común.
Coracina longicauda
El oruguero encapucháu (Coracina longicauda) ye una especie d'ave na familia Campephagidae.
Coracina melanoptera
El oruguero cabecinegro (Coracina melanoptera) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae nativa del sur d'Asia.
El oruguero cabecinegro mide unos 20 cm de llargu. Presenta gran dimorfismu sexual nel color del so plumaxe. Los machos tienen la mayor parte de les sos partes cimeros y el pechu grises, cola cabeza negra y les plumes de les nales y cola negres con cantos blancos. El so banduyu y la parte inferior de la so cola son blancos. Sicasí les femes tienen les partes cimeres de tonos grises parduzos y les inferiores son blanques con mestu llistáu negru, y suelen presentar una llista superciliar ablancazada.
Alcuéntrase nel subcontinente indiu (la India, Nepal, Bangladex y Sri Lanka) y Myanmar.
Coracina melas
El oruguero negru (Coracina melas) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae endémica de Nueva Guinea ya islles menores circundantes.
El oruguero negru mide alredor de 23 cm de llargu. Presenta dimorfismu sexual. El plumaxe de los machos ye na so totalidá de color negru, con rellumos violáceos, ente que el de les femes ye de tonos castaños acolorataos, más escuros nes partes cimeres y col lorum coritu y llista superciliar ocrácea. El picu de dambos sexos ye robustu y negru, y tamién son corites les sos pates. L'iris de los sos güeyos ye de color pardu escuru.
Atopar nes selves de tierres baxes y los manglares de Nueva Guinea, les islles Aru, Waigeo, Gam, Batanta, Yapen y castros cercanos.
Coracina montana
El oruguero ventrinegro (Coracina montana) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae endémica de Nueva Guinea.
El oruguero ventrinegro mide alredor de 24 cm de llargu. Los machos tienen el plumaxe de la mayoría de les sos partes cimeros de color gris azuláu, incluyíu'l pileo, y les inferiores de color negru brillante, tamién son negros el so frente, cara, cola y nales, coles plumes de vuelu colos cantos grises. Les femes sicasí tienen les partes inferiores tamién de color gris azuláu y solo tienen negros la cara y el gargüelu, amás de la cola y les plumes de les nales con cantos grises, como los machos. L'apuntiáu picu y les pates de dambos sexos son coritos, y los sos güeyos son negros.
Atopar nes selves húmedes de los montes y los valles del Cordal Central de la isla de Nueva Guinea, ente los 600 y 1500 msnm.
Coracina morio
El oruguero de Célebes (Coracina morio) ye una especie d'ave na familia Campephagidae.
Ye reinal de Sulawesi en Indonesia. Los sos hábitats naturales son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales y les viesques montiegues húmedes.
Coracina novaehollandiae
El oruguero carinegro (Coracina novaehollandiae) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae, nativa de Oceanía. Ye una especie omnívora. Tien el status de protexía n'Australia, pola National Parks and Wildlife Act, 1974.
Alcuéntrase en Australia, Nueva Guinea, les islles menores de la Sonda, les Molucas, Timor Oriental y les islles Salomón. Tán llargamente distribuyíos en casi cualquier hábitat arboláu en tola zona, sacante nes selves tropicales. Pero tamién puede atopase n'árees urbanes, y son un espectáculu bien común nes llinies eléctriques nes ciudaes australianes como Sydney y Perth.
Algamen ente 32 y 34 cm de llargor. Les aves adultes tienen el plumaxe de color gris, sacante la cara y gargüelu que son negres prominentes y el banduyu que ye blancu. Los sos plumes primaries y la cola son de tonos grises más escuros. Los xuveniles tienen les mexelles y el gargüelu ablancazaos con veteado escuru nel gargüelu. Son aves de movimientos lentos y discretos, con un llamáu estridente de tipu ""criiarck"".
La dieta consiste en insectos, les sos canesbes, gates y otros invertebraos. Estos pueden ser prindaos en vuelu, o atrapaos na busca al traviés de la xamasca. Amás, inclúin delles frutes y granes que tamién se comen.
La temporada de reproducción ye principalmente ente agostu y febreru de cada añu. La pareya constrúi'l nial más bien pequeñu. Los pitucos abandonen el nial dempués de tres selmanes d'incubación. Paecer a los adultos, sacante na mázcara facial negra que s'amenorga a una franxa ocular.
Fora de la temporada de cría, gústa-yos axuntase en grupos d'hasta un centenar d'aves. Dalgunes pueden ser parcialmente migratories o puede permanecer nel mesmu territoriu. La falta de diferencies significatives ente les poblaciones rexonales n'Australia fai que seya difícil determinar en que poblaciones se mueven pel hibiernu.
Coracina papuensis
El oruguero papúa (Coracina papuensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae. Alcuéntrase llargamente distribuyida en Indonesia, Papúa Nueva Guinea, Australia y les islles Salomón.
Coracina personata
El oruguero de Wallacea (Coracina personata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae endémica del sur de Indonesia.
Estender poles islles menores de la Sonda dende Sumbawa hasta les islles Tanimbar, amás de les islles Kai, toes pretenecientes al sur de la Wallacea. El so hábitat natural son les selves tropicales húmedes de zones baxes.
Coracina polioptera
El oruguero d'Indochina (Coracina polioptera) ye una especie d'ave na familia Campephagidae.
Alcuéntrase en Camboya, Laos, Myanmar, Tailandia, y Vietnam. Los sos hábitats naturales son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales y les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales.
Coracina schistacea
El oruguero pizarrosu (Coracina schistacea) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae. Ye endémica de Indonesia, atopándose namái nes islles de Banggai y Sula. Nun se reconocen subespecies.
Coracina schisticeps
El oruguero cabecigris (Coracina schisticeps), ye una especie d'ave na familia Campephagidae.
Alcuéntrase en Indonesia y Papúa Nueva Guinea. Los sos hábitats naturales son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales y los manglares subtropicales o tropicales.
Coracina striata
El oruguero barrado (Coracina striata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae que vive nel sudeste asiáticu.
El oruguero barrado mide alredor de 30 cm de llargu. El plumaxe del so cuerpu ye de color gris uniforme, cola única esceición nos machos d'un llistáu ablancazáu difusu na zona del baxu banduyu y la base de la cola, ente que les femes presenten un llamativu llistáu blancu y coritu en toles sos partes inferiores per debaxo del pechu. L'iris de los sos güeyos ye blancu.
Atopar nes selves de la península malaya, les islles Filipines, Sumatra, Borneo, Bangka, les islles Andamán y otres islles menores circundantes. Anque la subespecie de les islles Andamán ye considerada por dalgunos una especie estreme, ("Coracina dobsoni").
Coracina sula
El oruguero de Sula (Coracina sula) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae endémica de Indonesia.
Alcuéntrase namái nes islles Sula, nel oeste de les Molucas. El so hábitat natural son les selves tropicales húmedes de zones baxes.
Coracina temminckii
El oruguero de Temminck (Coracina temminckii) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae endémica de Célebes, en Indonesia. El so hábitat natural son les selves tropicales húmedes tropicales tantu de zones baxes como de monte.
L'adultu del oruguero de Temminck ye un ave característica que mide unos 30 cm de llargu. El machu ye de color azul buxu, con tonos d'azul cobaltu nes nales y cola, y col lorum coritu. La fema ye similar anque de tonos más apagaos.
El oruguero de Temminck habita nel monte primariu y monte secundariu maduru hasta elevaciones d'unos 2000 metros. De cutiu forma grupos pequeños y envalórase aliméntase d'insectos. Sábese pocu de los sos vezos reproductivos pero reparóse xuveniles n'ochobre. Unu de los sitios nos cualos reparóse esta ave ye la Reserva Natural Gunung Ambang.
Coracina tenuirostris
El oruguero picofino (Coracina tenuirostris), ye una especie d'ave na familia Campephagidae family. It is found in Australia, Indonesia, Micronesia, Paláu, Papua Nueva Guinea, y les islles Salomón. Los sos hábitats naturales son los montes templaos y los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales.
Describiéronse numberoses subespecies, dalgunes de les cualos son distintives y de cutiu son consideraes especies separaes:
Coracornis raveni
El xiblador dorsicastaño (Coracornis raveni) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pachycephalidae endémica de Célebes. Ye la única especie del xéneru Coracornis. El so hábitat natural son les selves tropicales húmedes de monte.
Corapipo alteria
El saltarín de barba blanca (Corapipo alteria), tamién conocíu como saltarín gorgiblanco o saltarín occidental, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pipridae. Reproduzse na zona tropical d'América, dende l'este de Hondures hasta'l noroeste de Venezuela. Ye común nes tierres baxes y llombes, reproduzse principalmente ente los 400 y 600 m na aguada del Caribe y hasta los 1500 m nel Pacíficu. Baxa a les tierres baxes na temporada d'agües.
Al igual qu'otros saltarinos, esta especie tien un ritual de apareamiento fascinante nun lek comunal. De 3 a 4 machos baxen ún per ún nun tueru cayíu cubiertu de mofu, volando nun aletéu lento,cola cola arguta y espandiendo la gorguera, dando pequeños saltos como si'l tueru tuviera electrizado, depués dexa'l so llugar a otru machu.
Aliméntase principalmentre de bayes y de dalgunos insectos. Forma grupos nes sos árees de reproducción, pero nes tierres baxes ye más solitariu, anque puede xunise a les tángaras y otres especies mistes que s'alimenten en bandaes.
Un estudiu realizáu en Costa Rica afayó que'l saltarín de barba blanca paez caltener una conectividad xenética importante a pesar de la fragmentación del hábitat. Esto suxure que los saltarinos nun tienen problemes pa esvalixase al traviés de hábitats estazaos fora del monte.
Corapipo gutturalis
El saltarín gorgiblanco oriental (Corapipo gutturalis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pipridae que vive en Suramérica.
Atopar nes selves húmedes de rexones baxes de Brasil, la Guayana francesa, Guyana, Surinam y Venezuela.
Cormobates placens
Cormobates placens ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Climacteridae, del xéneru Cormobates.
Corvinella corvina
Corvinella corvina, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Laniidae, del xéneru Corvinella.
Ye una especie que s'atopa en África.
Corvinella melanoleuca
Corvinella melanoleuca, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Laniidae, del xéneru Corvinella.
Ye una especie que s'alcuentra en África.
Corvus albicollis
El cuervu de pescuezu blancu (Corvus albicollis) ye una especie d'ave de la familia de los córvidos (Corvidae) africana d'unos 50-54 cm de media. Anque predominantemente negru, el gargüelu, el pechu y el pescuezu son d'un color marrón escuru, con una gran franxa de plumes blanques na parte posterior de la nuca.
Habita sobremanera nel este y sur d'África, en paraxes abiertes y montascosos. Ye abondo común en pequeñes ciudaes y aldegues mientres disponga de montes o llombes p'añerar nes cercaníes.
Los cuervos de pescuezu blancu aliméntense sobremanera nel suelu, anque tamién llogren alimentu nos árboles. Tamién se-yos vio atrapar tortúas y dexales cayer dende lo alto al suelu, preferiblemente sobre roques pa partir los sos cascos y come-y les, y repitiendo el procesu cuando nun les quebraron lo suficiente. Tamién suelen alimentase de los animales muertos en carreteres y caminos, y nun refalguen fruta, granu, insectos, pequeños insectos, frutos secos y comida humana cuando tienen accesu a ellos. N'asentamientos humanos de cutiu frecuenta xardinos y güertos.
Suelen añerar en llugares predresos, y dacuando nos árboles. La puesta de normal ta formada por 3-5 güevos.
El so gazníu ye bien similar al del cuervu común, anque de cutiu describir como "roncu" en comparanza. El so tonu ye más susurrante y apagáu.
Corvus bennetti
El bias músicu (Bias musicus), ye una especie d'ave na familia Platysteiridae. Ye un ave paserina qu'habita en África. De cutiu ye allugada na familia Platysteiridae.
Corvus brachyrhynchos
Corvus capensis
El cuervu d'El Cabu (Corvus capensis) ye una especie d'ave de la familia Corvidae. Mide 48–50 cm de llargu y ye daqué más grande que la corneja negra y ye dafechu negru un llixeru rellumu azuláu nes sos plumes. Proporcionalmente tien pates, nales y cola más llargos, y amás tamién tien un picu más llargu y delgáu que paez tar afechu pa escargatar nel suelu en busca d'invertebraos. Les plumes de la cabeza tien un rellumu cobrizu-azuláu y les plumes del gargüelu son bastante llargues y encher mientres delles llamaes y exhibiciones.
La especie esti presente en dos grandes rexones separaes del continente africanu. Una abarca dende El Cabu nel estremu sur d'África hasta'l sur d'Angola y hasta la mariña esti de Mozambique. La otra población atopar nuna amplia zona de Sudán del Sur, Etiopía, Tanzania y Kenia na zona centro-esti d'África. La población más al norte ye daqué más pequeña que la suriega. Habita en praderíes abiertes, zones agrícoles o bosquecillos nes proximidaes onde añera.
Corvus caurinus
El cuervu d'Alaska o cuervu norteño (Corvus caurinus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Corvidae, nativa del noroeste de América del Norte. Ye bien similar a les variantes xeneralizaes más occidentales del cuervu americanu ("Corvus brachyrhynchos"), pero llega a un promediu llixeramente más pequeñu (de 33 a 41 cm de llargor) con pies proporcionalmente más pequeños y con un picu llixeramente más delgáu. Esti taxón ye identificáu fiablemente pola so distribución única.
Esta especie describióse por Spencer Fullerton Baird en 1858. La Unión d'Ornitólogos Americanos considerar estrechamente rellacionáu col cuervu americanu, y podíen ser la mesma especie. Reportáronse híbridos con cuervos americanos, pero nun ta confirmáu.
El plumaxe d'esta especie ye prácticamente idénticu al de cuervu americanu. Un porcentaxe puede ser estremáu por criterios manuales tales como menor cuerda alar y llargor de la cola, tarsu más curtiu y picu más pequeñu. Los porcentaxes aumenten cuando ye conocíu'l sexu del animal. Al igual que'l cuervu americanu, los sexos paecen iguales. Nos páxaros mayores en condición de cría pueden determinase fiablemente el sexu per aciu criterios manual como bultu cloacal (machu) o parche d'incubación (fema). Les aves más nueves podríen nun algamar la condición de cría, yá que ayuden nel nial.
Esta especie alcuéntrase nes rexones costeres y les islles de la mariña sur d'Alaska, derrompiendo'l sur al traviés de la Columbia Británica hasta'l estáu de Washington. Les sableres y les mariñes son les principales árees de forraxe. De cutiu puede trate en y alredor de les zones urbanes.
Bien paecida a la del cuervu pescador; el cuervu d'Alaska come pexe varao, mariscos, cámbaros y muxones, y tamién busca nos contenedores de basura d'artículos alimenticios apropiaos. reparar volando con moxones y dexándolos cayer sobre superficies dures pa rompeles y abierlas. Tamién comen regularmente insectos, otros invertebraos, y diverses frutes (especialmente bayes). 
Una llista incompleta inclúi gatos, mapaches, aves rapazos y otros cuervos. Los cuervos de cutiu axúntense en grandes grupos pa hostigar a esti depredadores
Xeneralmente en solitariu, pero delles vegaes construyíos n'asociación con otros pocos individuos en pequeñes colonies, colonies sueltes n'árboles o n'ocasiones arbusto grandes. En bien rares ocasiones, van faer los niales nos cantiles d'un rebaxe o inclusive nel suelu, nuna área despoblada, si ta apoderada por una roca en busca d'abelugu. Un nial de cuervu típicu polo xeneral cuenta con 4 a 5 güevos provistos.
La voz ye bien variada, y faen munchos tipos de llamaos, pero los más comunes suelen ser descritu como un gazníu estridente y el soníu d'un corchu que sale d'una botella. Un «"wok wok wok"» vien dáu por un páxaru en vuelu si ta arrezagáu detrás del grupu, y dellos clics y soníos de traqueteos mecánicos tamién s'escuchen.
Imaxes
Grabaciones sonores
Vídeos
Corvus corax
El cuervu grande (Corvus corax), enantes denomináu cuervu común pola SEO y conocíu en dellos países como corneja, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Corvidae. Presente en tol hemisferiu septentrional, ye la especie de córvidu cola mayor superficie de distribución. Col cuervu de picu gruesu, ye'l mayor de los córvidos y probablemente la paseriforme más pesada; nel so maduror, el cuervu común mide ente 52 y 69 centímetros de llargor y el so pesu varia de 0,69 a 1,7 kilogramos. Los cuervos comunes viven xeneralmente de 10 a 15 años pero dalgunos individuos vivieron 40 años. Los mozos pueden movese en grupo pero les pareyes yá formaes permanecen xuntes tola so vida, cada pareya defendiendo un territoriu. Esisten 8 subespecies conocíes que s'estremen bien pocu aparentemente, anque estudios recién demostraren diferencies xenétiques significatives ente les poblaciones de distintes rexones.
El cuervu común coesiste colos humanos dende fai millares d'años y en delles rexones ye tan abondosa que se considera una especie nociva. Una parte del so ésitu deber al so réxime omnívoru; el cuervu común ye desaxeradamente comenenciosu, alimentándose de carroñes, d'insectos, de borrafes alimentarios, de ceberes, de frutes y de pequeños animales. Reparáronse delles demostraciones notables de resolvimientu de problemes nesta especie, lo que fai pensar que'l cuervu común ye bien intelixente.
Al traviés de los sieglos, el cuervu común foi oxetu de mitos, de folclore y de representaciones nes artes y la lliteratura. En delles cultures antigües —incluyendo les d'Escandinavia, Irlanda, Gales, Bután, la mariña noroeste de América del Norte, Siberia y noroeste d'Asia— foi veneráu como un divos o un símbolu espiritual.
Un cuervu común maduru mide ente 52 y 69 centímetros de llargor con una valumbu de 115 a 160 cm (en Europa: 144-160 cm el machu y 124-138 cm la fema.El so peso varia de 0,7 a 1,7 kilogramoslo que-y fai ser la más pesada de les paseriformes. Les aves de les rexones más fríes como'l Himalaya y Groenlandia son xeneralmente mayores, con un picu llixeramente más grande, ente que los individuos de les rexones más templaes son más pequeños, con un picu proporcionalmente más pequeñu.El picu ye fuerte, negru y llixeramente curvado. La cola ye relativamente llarga, el pescuezu ye bastante gruesu, y l'iris ye marrón escuru. El plumaje ye xeneralmente negru pero tien reflexos iridiscentes azulaos y púrpures. Les plumes del gargüelu allárguense y la base de les plumes del pescuezu ye d'un marrón gris maciu. El plumaxe de los mozos ye similar al de los adultos pero más mate y l'iris ye azul gris. Amás del so gran tamañu, el cuervu común difier de les cornejas pel so picu más fuerte y más gruesu, les plumes del gargüelu y la cola en forma de rombu.
El cuervu común ye omnívoru y comenenciosu: el so réxime alimentario varia según el llugar, la temporada y lo qu'atopa por casualidá. Por exemplu, los cuervos qu'añeren cerca de les fontes de borrafes xeneraos polos humanos inclúin un porcentaxe más eleváu de les refugayes alimentarios nel so réxime, los individuos qu'añeren cerca de les carreteres peracaben más vertebraos víctimes d'atropellos y los individuos qu'añeren llueñe d'estes fontes de comida peracaben más artrópodos y vexetales. Por exemplu, na tundra d'Alaska, los cuervos llogren alredor de la metá de les sos necesidaes enerxétiques gracies a la depredación (sobremanera de pequeños rucadores "microtus") y l'otra metá vien de necrofaxa (sobremanera de carroñas de caribú y lagópodos). La so alimentación vexetal inclúi les ceberes, les bayes y frutes. Cacen pequeños invertebraos, anfibios, reptiles, pequeños mamíferos y páxarus. Sicasí, un estudiu fechu ente 1984 y 1986 sobre'l réxime de los cuervos comunes nel suroeste de Idaho (una rexón agrícola) punxo de manifiestu que les ceberes yeren el componente principal de la so dieta, anque tamién fueren consumíos pequeños mamíferos, saltapraos, carroñas de bovinos y páxaros. Almacenen los escedentes de comida, sobremanera de la que contién grasa, como fai'l Foín árticu. Pel hibiernu, puede tamién acomuñar con otru cánidu, el llobu gris, como cleptoparásito y siguir p'alimentase coles carroñas. Tamién pueden consumir les partes ensin dixerir de les fieces animales y les borrafes alimentarios procedentes del home. L'ésitu de les niaraes ye más eleváu nos individuos qu'utilicen borrafes humanes como fonte de comida.
El cuervu común tien unu de los celebros más grandes de toles especies d'aves. Amuesa tamién delles habilidaes como la "resolvimientu de problemes" según la imitación y la intuición. Una esperiencia concebida pa evaluar la intuición y el resolvimientu de problemes presentaba un cachu de carne arreyáu a una cuerda que colgaba d'un posaderu horizontal. P'algamar la carne, el páxaru tenía de posase sobre la percha, tirar de la cuerda en delles etapes y suxetar la cuerda en cada etapa col fin de dir encurtiándola. Cuatro de los cinco superaron la prueba, y la transición dende l'ausencia d'ésitu (ignorar la comida o a cencielles nun tirar de la cuerda) hasta un ésitu constante y previsible (abasnar la carne hasta la percha) facer ensin aprendizaxe aparente.Reparóse como los cuervos dirixen a otros animales por que trabayen pa ellos, por casu llamando a los llobos y a los coyotes al llugar d'una carroña. Los cánidos abren entós la carroña, lo que la fai más accesible a los cuervos. Tamién se sabe que reparen el llugar onde otros cuervos despinten la so comida y alcuérdense d'estos llugares, lo que-yos dexa robar -y la. El cuervu común ye conocíu por robar y despintar oxetos brillosos como quixarros, cachos de metal y pelotes de golf. Una hipótesis indica que los mozos son interesaos escontra toa cosa nueva y que l'atracción polos oxetos redondos y brillantes basar na so semeyanza con güevos. Los adultos pierden esti interés intensu para lo inusual y pasen a ser neófobos. Apocayá, el investigadores reconocieron que les aves xueguen. Los nuevos cuervos tán ente los más xugadores de toles especies d'aves. reparóse-yos esmuciéndose a lo llargo de montones de nieve, al paecer por simple prestar. Xueguen inclusive con otres especies, por casu xueguen al xuegu del "mure y el gatu" con llobos y perros. El cuervu ye famosu polos sos espectaculares acrobacies aérees, como los rizos. Un estudiu recién amás afirma que los cuervos son capaces de reconocer distintes voces humanes, según llamaes d'aves d'otres especies.
Esta especie tien un berru característicu, el crascitar: un «rrok-rrok», fondu y cavernosu, que difier del de los otros córvidos según el observadores con esperiencia. El so complexu vocabulariu inclúi un «toc-toc-toc», un «kraa» secos y roncos, un gazníu gutural y baxo según dellos berros de naturaleza casi musical. Como "cras" significa «mañana» en llatín, y son aves davezu carroñeras, considerábense davezu aves de mal agüeru y nesi sentíu compunxo Edgar Allan Poe el so famosu poema "El cuervu", que'l so estribillu ye: "Y el cuervu dixo: "Nunca más"".
Al igual qu'otros córvidos, el cuervu común puede asonsañar los soníos del so mediu ambiente, incluyendo la voz humana. Tien un ampliu abanicu de vocalizaciones. Los berros reparaos inclúin los berros d'alarma, los berros de vuelu y los berros de persecución. El cuervu común produz tamién soníos non vocales incluyíos ruios coles nales y gruñíos de picu. Los gruñíos reparáronse más de cutiu nes femes que nos machos. Si sume un miembru de la pareya, el compañeru reproduz los sos berros reclamando'l so regresu.
Los mozos empiecen los rituales d'axugamientu a una temprana edá, pero nun se van apariar enantes de los dos o tres años. Les acrobacies aérees, los comportamientos demostrando la so intelixencia y les capacidaes pa llograr la comida son comportamientos clave del desfile nupcial. Una vegada apariaos, los miembros d'una pareya tienden a añerar xuntos mientres tola so vida, xeneralmente nel mesmu llugar. Les pareyes tienen de tener un territoriu enantes d'empezar la construcción del nial y la reproducción, con éses defenden con saña un territoriu y los sos recursos. El tamañu de los territorios de nidificación varia según la densidá de les fontes de comida de la rexón. El nial ye una copa fonda construyíu con cañes y ramines calteníes xuntes gracies a una capa interna de raigaños, folla y corteces. L'interior cubrir de materiales más nidios como'l pelo de venáu. El nial davezu ta asitiáu nun gran árbol, sobre un saliente predresu o, más frecuentemente, sobre vieyos edificios o postes eléctricos. Les femes ponen de 3 a 7 güevos d'un azul verde maciu enllordiáu de marrón. Na mayoría de la so superficie de distribución, la puesta empieza a finales de febreru. Nos climes más fríos, ponen los güevos más tarde, en Groenlandia y nel Tíbet poner n'abril. En Pakistán, la puesta tien llugar n'avientu. Solo guara la fema y l'incubación dura de 18 a 21 díes. Sicasí, el machu puede asitiase enriba de los güevos curiándolos, ensin por ello guaralos. Los padres van alimentar a les críes que dexen el nial de 35 a 42 díes dempués de la salida del güevu. Van Permanecer colos sos padres seis meses dempués de dexar el nial. El cuervu puede vivir enforma tiempu, sobremanera en cautiverio o cuando ta protexíu; dalgunos cuervos de la Torre de Londres vivieron más de 40 años. La duración de la vida nel mediu natural ye considerablemente más curtia: xeneralmente de 10 a 15 años. L'individuu selvaxe anillado más vieyu tenía 13 años.
La mayoría de los cuervos prefieren les zones costeres o les zones de montes con grandes estensiones cercanes abiertes p'añerar y alimentase. En delles rexones con fuertes concentraciones de poblaciones humanes como en California nos Estaos Xuníos, aprovechar de les abondoses fontes de comida y el so númberu va n'aumentu.
El cuervu ye capaz d'espolletar en numberosos climes; n'efectu, esta especie tien la área de distribución más amplia de los miembros del so clase. La so área de distribución estender por tola zona Holoártica, dende'l Árticu y hábitats moderaos de Norteamérica y d'Europa hasta los desiertos del África Septentrional, y les islles del Pacíficu. Nes islles britániques, ye más común en Escocia, el norte d'Inglaterra y l'oeste Irlanda. Nel Tíbet, reparóse en altitúes de 5000 m y hasta los 6350 m nel Everest.
El cuervu ye xeneralmente un residente permanente en tola so área de distribución sacante nel Árticu. Los individuos nuevos pueden esvalixase localmente.
El cuervu foi una de les numberoses especies descrites por Linneo nel sieglu XVIII en "Systema naturae", sol nome de cuervu común». Per otra parte, lleva entá'l nome d'orixe "Corvus corax". Ye la especie modelo de clase "Corvus", derivada de la palabra llatina pa cuervu. El nome de la especie, κοραξ ("corax"), ye la palabra griega pa corneja o cuervu. El nome cuervu utilizóse pa describir delles especies (de cutiu de gran tamañu) del xéneru "Corvus", anque estos nun sían necesariamente parientes cercanos de "Corvus corax". A la fema tamién se-y llama "cuervu".
La superficie de distribución del cuervu común ye amplia y la especie nun ta en peligru d'estinción. En delles rexones, hai decadencies alcontraes, causaes pola perda d'hábitat y la persecución. N'otros llugares, les poblaciones aumentaron enforma y pasaron a ser plaga pa l'agricultura. El cuervu puede causar daños a los cultivos de nuez y de ceberes y puede estropiar tamién al ganáu. En particular, puede matar a los cabritos, los corderos y los tenrales. Los cuervos ataquen xeneralmente la cabeza del ganáu naciellu pero'l so comportamientu carroñero, más común, pue ser confundíu equivocadamente cola depredación polos propietarios de los ranchos. Al oeste del desiertu de Mojave, la colonización humana y el cultivu de les tierres conducieron a una multiplicación de les poblaciones de cuervos nun espaciu de 16 a 25 años. Les ciudaes, les basures, los llagos artificiales y les depuradores crean fontes de comida y agua pa les aves. Los cuervos utilicen tamién los postes eléctricos como llugares de nidificación y son dacuando pillaos nes autopistes. La esplosión de la población del desiertu del Mojaves aumentó la esmolición pola "Tortúa del desiertu", una especie amenazada. El cuervu ye un depredador de les críes d'esta especie que tien un cascu blandu y muévese amodo. El control de la población de grandes cuervos inclúi la caza con trampes, según l'establecimientu de contactos colos xestores de les basures por que éstos amenorguen la cantidá de borrafes espuestes.
Históricamente, utilizáronse "primes de caza" como forma de control en Finlandia a mediaos del sieglu XVIII hasta 1923. La caza tuvo llugar de manera llindada en Alaska, onde l'aumentu de la población de cuervos amenaciaba al éider de steller ("Polysticta stelleri"), una especie vulnerable.
Hai numberoses menciones de “cuervos” nes lleendes y la lliteratura. La mayoría faen referencia a la especie "Cuervu común". Los cuervos son personaxes frecuentes nos mitos y cuentos tradicionales norteamericanos, siberianos y nórdicos. Amás de representar a los espíritus de los cuervos reales, de cutiu represéntase a los cuervos como'l Trickster, un héroe o tamién al creador de los humanos. Dende va tiempu, el cuervu ta consideráu como un "ave de mal agüeru" por cuenta del so plumaxe negru, el so berru roncu y la so necrofaxa. Interesa tamién a'l autores de mitos y lleendes. Claude Lévi-Strauss, un antropólogu francés, suxurió una hipótesis estructuralista según la cual el cuervu, al igual que coyote tienen un estatus míticu porque los considera como mediadores ente la vida y la muerte.
Na Biblia hai dellos relatos referentes a los cuervos: nel primeru, Noé suelta un cuervu pa ver el retrocesu de les agües dempués del diluviu. Nel segundu, son unviaos por Dios pa sofitar al profeta Elías de manera sobrenatural. Nel primer llibru de Reyes, nárrase que los cuervos llevábenlu, por orde de Dios, alimentu (pan y carne) a Elías dos veces al día, cuando ésti tuvo qu'escondese xuntu'l regueru Querit. Amás, hai dellos versículos qu'utilicen la imaxe del cuervu como exemplu d'impureza o maldá.
Otru exemplu ye cuando Jehová, el provisor de toles criatures, fixo referencia a sigo mesmu cuando dixo a Job «¿Quien-y va preparar al cuervu'l so alimentu cuando los sos pitucos clamen a Dios por ayuda, cuando siguen errantes porque nun hai nada de comer?».
Los viquingos utilizaben enforma la imaxe del cuervu. Poner como símbolu nos sos veles. Ragnar Lodbrok tenía una bandera llamada “Reafan” y bordada nella la imaxe d'un cuervu. Según la lleenda, si la bandera llexaba al vientu, Lodbrok vencería pero si la bandera colgaba ensin movimientu, perderíase la batalla. El rei Harald Hardrada tenía tamién una bandera cola imaxe d'un cuervu llamada “Landeythan”. Tales banderes yeren tamién utilizaes por numberosos viquingos como'l conde de les Orcadas y el rei Knut II de Dinamarca. Na mitoloxía nórdica, los cuervos Hugin y Munin sentábense sobre los costazos de dios Odín ya informábenlu de too lo que víen y oyíen. Hugin representa la reflexón, ente que'l so compañeru Munin representa la memoria. Odín unviar volando en redol al mundu acaldía pa enterase de too lo que pasaba.
El cuervu apaez tamién na parte derecha del escudu d'armes de la Isla de Man, una antigua colonia viquinga, y nel folclore de la isla. Cuidao que los cuervos son carroñeros que peracaben, ente otres coses, seres humanos (muertos o víctimes de la guerra), de cutiu acomuñáronse a la muerte y a les almes perdíes. Amás, en delles cultures occidentales, los cuervos de cutiu consideráronse como páxaros de mal agüeru, en parte debíu al simbolismu negativu del so plumaxe negru. Asina, en Suecia, los cuervos representen a les pantasmes de les persones asesinaes y en Alemaña representen les almes de los condergaos.
Na mitoloxía céltica irlandesa, los cuervos acomuñar a la guerra y a los campos de batalla so les representaciones de Badb y Morrigan. La diosa Morrigan (en forma d'un cuervu) posaríase sobre'l costazu del héroe Cúchulainn dempués de la so muerte. Otros mitos célticos de les islles britániques cunten que los cuervos acomuñar al dios galés "Bran él Bendicir" (l'hermanu de Branwen) que'l so nome traducir en “cuervu”. Represéntase como un xigante y como rei de los Bretonos nos relatos de Mabinogion. Según estos relatos, la cabeza de Bran foi soterrada na Llomba Blanca de Londres como talismán contra'l invasores "Los Cuatro Cañes del Mabinogi". Dellos personaxes de la mitoloxía céltica galesa comparten el so nome. Los cuervos ocupen un llugar importante nos testos del sieglu XII o XIII el suañu de Rhonabwy sobre l'exércitu de "Owain mab Urien", un caballeru de rey Arturo.
Federico Barbarroja ye'l personaxe de la lleenda del héroe dormíu, que diz que nun morrió, sinón que permanez dormíu colos sos caballeros nuna bodega nos montes de Kyffhäuser en Turingia, en Alemaña, y que cuando los cuervos dexen de volar en redol al monte, va espertase y va restablecer Alemaña a la so antigua rellumanza. Acordies con la hestoria los sos güeyos cerrar nel so suañu, pero, de xemes en cuando, llevanta la mano y unvia a un mozu criáu a ver si los cuervos dexaron de volar.
Na mitoloxía griega, Apolo tuvo un día tan namoráu de la princesa Coronis fía de rei Flegias, que confió a un cuervu blancu'l cuidu de velar por ella. Un día que'l cuervu desdexó la so vixilancia, Coronis dexóse seducir por un mortal llamáu Ischys. Cuando Apolo enterar d'eso, púnxose tan celosu que mató a la moza d'una flechada en plenu pechu. Pero cuando taba a puntu de morrer, Coronis reconoció qu'esperaba un neñu d'él. Salváu por Apolo, Asclepio foi confiáu al centauru Quirón, encargáu d'educa-y. Como castigu pola so neglixencia, Apolo vistió al cuervu con un escuru plumaxe negru.
Según una lleenda, Inglaterra nun va vencer a una invasión estranxera mientres haya cuervos na Torre de Londres; el Gobiernu caltién dellos en cautividá, como seguro y pa dar gustu a los turistes. Esto ta consideráu como un antiguu mitu, pero los estudios recién nun atoparon nengún rastru d'esta lleenda enantes del sieglu XIX y paez tratase d'una invención romántica del tiempu victoriano, basáu nel relatu de "Bran -y Béni". N'efectu, la Torre de Londres conoció llargos periodos ensin cuervos y reintroduciéronse éstos per últimu vegada dempués de la Segunda Guerra Mundial. Les nales de dellos individuos de la Torre de Londres son-yos cortaes dacuando pa garantizar que los cuervos nun van abandonar el llugar.
El cuervu ye un personaxe central de la mitoloxía de los esquimues d'Alaska, Canadá y Groenlandia, onde-y lo considera l'antecesor orixinal que traxo a los homes la lluz del día. Creó la tierra, les plantes, los animales y les persones, a les que los enseñó a encender el fueu, a construyir canoes y redes pa pescar, según tamién a utilizar les pieles de los animales pa fabricar les sos vestimientes, ente otres munches coses.
Cumple'l mesmu rol nes creencies ancestrales de los chucotos, lo mesmo que de otros pueblos del noroeste de Siberia, como los itelmen, los koryak y los yup'ik.
Corvus cornix
Corvus cornix o corneya buxa ye un ave de la familia de los córvidos, pocu corriente en zones de fala española. Tien una cabeza ancho y esplanao, un banduyu pálidu, y un obispillo abuxáu.
Ye paecida a la corneja negra, cola que se confunde munches vegaes. Nes zones en que coinciden danse casos d'híbridos ente estos dos especies.
Magar pueden hibridase con Corvus corone produciendo descendencia fértil, últimos estudios (de 2003) llevaron a considerales especies distintes pola notable diferencia de color nel plumaxe y l'escasa viabilidá de los híbridos.
El so nial ta compuestu de palos, más llixeru qu'el de la graja, en árboles o parrotales. Pon de cuatro a seis güevos nuna niarada, de marzu a xunetu.
Mide unos 45-50 centímetros y tien un valumbu alar de 1 metro. El so pesu ronda'l mediu quilu. Hasta apocayá considerar una subespecie de la corneja negra cola que, como yá se dixo, confundir fácilmente. El plumaxe ye d'un color beige o gris, y les nales d'un azul metálico. La cabeza, al igual que'l picu y les pates, ye negra. 
Paecíu al d'un azor o un gavilán, anque más direutu y lentu. Nun suel entamar.
Rara pel hibiernu nel norte de la península Ibérica. Dende Francia hasta Rusia, pasando pol Reinu Xuníu ya Irlanda del Sur. Falta nel centru y sur d'Italia y sur de Grecia. Rara en Finlandia, Noruega y Suecia. Prefier los campos abiertos, los montes ya inclusive puede vese en basureros.
Cobarde y xavaz onde se-y caza o escuerre, pero en zones onde nun se-y fadia ye atrevida. Amás, puede vése-y en pueblos y pela rodiada de ciudaes non bien grandes.
Aliméntase d'invertebraos, güevos y granos del suelu; con frecuencia, arrexúntase en bandaes en praos con cuchu.
Omnívora y comenenciosa, prinda toa clase de preses, ensin fae-y ascu a nada. Encánten-y los ceberes y les verduras. Cerca de campos agrícoles afara con tou: cenahories, pataques, maíz, llechuga, coliflor, uva, cereces, mazanes... cualquier productu sírvelu anque, eso sí, acaba con plagues perxudiciales como les llagostes, guxanos o otros viermes, como'l vierme blancu. En dómina de cría, ceba a los pitucos con insectos y, más raramente, con pollos d'otres aves. Nesta dómina, los adultos peracaben aves, les sos críes y güevos, insectos, invertebraos, restos de basura, bagazos, cuchu, carroña, pexe muerto y, escepcionalmente, mures y aguarones.
Tres el cortexu y la cópula, el proxenitores faen un gran nial de palitos nun árbol. Suelen formar xigantesques colonies d'hasta 100 exemplares y 50 niales sobre un mesmu árbol. Namái realicen una niarada per añu, dende marzu hasta xunu. 
Corvus corone
La cuerva (Corvus corone) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Corvidae. Ye pocu corriente. Tien una cabeza ancho y esplanao, un cuerpu negru brillante y un plumaxe bien trupu.
Magar pueden hibridar con "Corvus cornix" produciendo descendencia fértil, últimos estudios (de 2003) llevaron a considerales especies distintes, por cuenta de la notable diferencia de color nel plumaxe, según a la escasa viabilidá xenética de los híbridos.
Corvus coronoides
El Cuervu australianu grande (Corvus coronoides) ye'l más grande representante en Australia del xéneru Corvus y una de les especies de cuervos más conocíes n'Australia.
El cuervu australianu grande describióse per primer vegada por Nicholas Aylward Vigors y Thomas Horsfield en 1827; el so nome "crononoides", "its specific epithet "coronoides" "forma de cuervu" deriva del griegu "corone/κορονη", "cuervu" y "'eidos"/ειδος", forma.
Los sos parientes más cercanos son otres cuatro especies de cuervu d'Australia, que son el Cuervu Torresiano y el Cuervu pequeñu, asina mesmu como'l cuervu del monte y el "Corvus mellori".
Con 52 centímetros, un cuervu australianu grande adultu ye un ave negra con un iris blancu. Les plumes que tán nel llombu son más grandes que les de cualesquier otra especie de cuervu. Los mozos paecer a los adultos, sacante en que tienen güeyos escuros.
Corvus crassirostris
El cuervu picogordo (Corvus crassirostris) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Corvidae que vive nel este d'África. Comparte'l puestu de mayor córvidu con delles races de cuervu común (Corvus corax), y collo el de paseriforme más pesáu del mundu.
El cuervu picogordo mide alredor de 65 cm y suel superar los 1,4 kg de pesu. Tien un picu negru con punta blanca estruyíu lateralmente, marcadamente curváu y con un riegu que traviesa les fueses nasales, que-y da una apariencia bien característica. Tienen un llurdiu blancu distintiva qu'ocupa la parte posterior de la cabeza, el color del restu del plumaxe, ye negru brillante. Les plumes del pescuezu y de la cabeza son bien curties, nel gargüelu y la parte cimera'l pechu, presenta un rellumu oleosu.
Ye endémica de Eritrea, Somalia y Etiopía, habitando nos sos montes y altiplanos, n'altores ente los 1500 y 2400 metros.
Son omnívoros, alimentándose de canesbes, como les de coleópteros de los escrementos d'herbívoros, carroña, restos de carne, y ciertos restos de basura humana.
Añera n'árboles y salientes predresos, construyendo rudimentarios niales con cachos de cañes. Pon de trés a cinco güevos.
Corvus cryptoleucus
El cuervu llaneru (Corvus cryptoleucus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Corvidae.
Distribúise nel sudoeste y el mediu oeste d'Estaos Xuníos y norte de Méxicu, incluyendo'l sudeste de Arizona, el sur de Nuevu México, el sureste de Coloráu, l'oeste de Kansas, l'oeste de Oklahoma, y ​​el sur y l'oeste de Texas.
Aliméntase de granes, insectos y otros invertebraos, pequeños reptiles, carroña y restos de comida humana, frutes, güevos y pichones.
Corvus dauuricus
La grajilla oriental o grajilla daurica (Corvus dauuricus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Corvidae. Ta estrechamente rellacionada cola grajilla occidental ("Corvus monedula"). El nome deriva de la rexón de Dauria en Rusia oriental.
Distribúise dende'l sur de Siberia oriental hasta'l sur de Mongolia y gran parte de China. Nel norte de la so área de distribución migra escontra'l sur mientres l'iviernu. Ye un raru visitante mientres l'iviernu en Corea y Xapón, y un vagamundu en Taiwán, amás hai rexistros de avistamientos en Europa Occidental. Habita en montes abiertos, valles fluviales, montes y montes.
Aliméntase de granes, insectos, bayes, güevos, carroña y fieces.
Corvus enca
El cuervu picofino (Corvus enca) ye una especie d'ave de la familia Corvidae. Nes poblaciones orientales de la so distribución ye llamáu cuervu violáceo, y dacuando ye separáu como "Corvus violaceus".
Ye orixinariu de Brunéi, Indonesia, Malasia y les Filipines. El so hábitat natural son los montes tropicales de tierres baxes y los manglares.
Corvus frugilegus
La graya(Corvus frugilegus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Corvidae, una de los diez especies europees de córvidos.
La graya de la subespecie nominal, "Corvus frugilegus frugilegus", con un picu pimpanu y de plumaxe rescamplante, con rellumos metálicos ta espublizada nuna amplia zona que va de Europa Occidental hasta les estepes del Altái. Reconocer fácilmente por escarecer de plumes na zona qu'arrodia'l picu.
La presencia de la segunda subespecie, "Corvus frugilegus pastinator", sigue contiguamente pola mariña pacífica. Ye decididamente más pequeña y el so plumaxe ye escuru colloráu purpúreo.
Corvus imparatus
El cuervu de Tamaulipas o cacalote (Corvus imparatus) ye relativamente pequeñu (34 a 38 cm de llargor), con aspeutu de cuervu con muncho plumaje bien esponxosu. El picu y les pates son negros.
Habita un área relativamente pequeña nel nordés de Méxicu, en desiertos. Pero vive bien en zones más húmedes montiegues, pero nun apaez n'altu monte o a lo llargo de sableres. Ye un ave sociable formando grandes bandaes, moviéndose xuntes en grupos zarraos.
El so alimentu principal son insectos del suelu, a güevos y niales, munches frutes y bagues.
El cantar ye inusual y daqué desagradable como munches otres especies del xéneru "Corvus". Ye un gazníu de baxa frecuencia, paecíu al d'una xaronca, y una llamada descrita como ""gar-lik"".
"Corvus sinaloae" paez ser genéticamente desaxeradamente paecíu a esta ave, y puede considerá-yla la forma occidental d'él, salvo la voz bien distinta, otra 3ª especie, "Corvus ossifragus" del sudeste marítimu d'Estaos Xuníos tamién bien emparentáu ente si y consideraes a los trés como superespecies. 
Corvus jamaicensis
El cuervu jamaicano o cuervu jamaiquino (Corvus jamaicensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Corvidae. Ye relativamente pequeñu (35 a 38 cm de llargor). Comparte delles carauterístiques morfolóxiques principales con dos especies de les Antilles Mayores: el cuervu cubanu ("Corvus nasicus") y el cuervu de la Española ("Corvus leucognaphalus"), que tán, casi con toa seguridá, bien estrechamente rellacionaos con él.
L'apariencia xeneral d'esta especie ye la d'una ave gris tisnada, non tan resplandorienta como los sos parientes cercanos, anque tien un parche de color gris escuru similar de la piel desnudo xusto detrás del güeyu y un llurdiu espuestu más pequeñu na base del picu. En sí, el picu ye de color gris cayuela y abondo fondu, estrechándose a un puntu agudu. Los filamentos nasales son relativamente escasos, polo xeneral dexando los furos nasales a la vista. L'iris ye de color gris pardu, o bien coloráu marrón, dependiendo posiblemente de la so edá. Les piernes y los pies son de color negru.
Ye otru cuervu de monte por naturaleza, precisa d'alimentos que contengan una parte significativa de fruta tomao d'árboles, yá seya en pareyes o en pequeños grupos. Tamién esquiza debaxo de la corteza y la foyarasca por invertebraos pequeños, etc., y sábese qu'ataca otros niales de güevos de páxaru y pichones.
La voz, al igual que los sos dos parientes más cercanos, ye bien distintiva y componse de dellos parlloteos y soníos burbujeantes (d'ende'l so nome común en patois jamaiquino "jabbering crow", «cuervu farfullante»), pero tamién s'incorpora un soníu similar al «"craa-craa"» d'un cuervu en más dalguna ocasión.
Esta especie, como'l so nome indica, alcuéntrase na isla de tamañu moderáu de Xamaica, onde habita en montes mistos con árees estenes y tamién puede atopase con frecuencia en xardinos grandes. Anque principalmente ye un páxaru montés y de viesques de monte, n'ocasiones llega a elevaciones más baxes mientres la estación seca, onde ye más probable que seya vistu.
Corvus levaillantii
El cuervu oriental de la selva (Corvus macrorhynchos levaillantii) ye una especie d'ave na familia Corvidae.
Alcuéntrase en Bangladex, India, Myanmar, Nepal, Sri Lanka, y Tailandia. Delles autoridaes considerar una subespecie "Corvus macrorhynchos levaillantii" del cuervu de la selva. Otres autoridaes considerar una especie distinta.
Corvus macrorhynchos
El cuervu picudu o cuervu de la selva (Corvus macrorhynchos) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Corvidae que vive nel sur y este d'Asia.
Los cuervos picudos mide ente 46–59 cm de llargu y el so tamañu y proporciones corporales varien regionalmente. Nel norte, Xapón, les Kuriles y la islla de Sakhalin son daqué mayores que la corneja negra, ente que les subespecies de les zones meridionales como la India son daqué menores que la corneja. Toles subespecies tienen el picu relativamente llargu cola parte cimera bastante ancha y narquiada, d'aspeutu pesáu y paecencia al del cuervu común. Xeneralmente toos tienen el plumaxe de color gris escuru pela parte posterior de la cabeza, pescuezu, hombro espalda y parte inferior del cuerpu. Ente que les sos nales, cola, cara y gargüelu son de color negru brillante. La intensidá del gris varia na so área de distribución siendo casi negru nes subespecie de la India.
La área de distribución de la especie ye ampliu y estiéndese del nordeste d'Asia hasta Afganistán y l'este d'Irán pel oeste, pel sur d'Asia y el Sudeste asiáticu, y les islles menores de la Sonda y Filipines pel sureste. 
Alcuéntrase nos montes, parques y xardinos, campos de cultivu con dellos árboles, anque ye un ave que prefier y campu abierto nel sur de la so área de distribución onde nun compite col cuervu común y la corneja negra como nel norte.
Reconócense 11 subespecies, y dalgunes d'elles estrémense poles sos vocalizaciones, morfoloxía y presenten diferencies xenétiques considerables, polo que s'especuló sobre si tratar d'una sola especie. Les 11 subespecies son:
Corvus mellori
El cuervu de Mellor (Corvus mellori) ye una especie d'ave de la familia Corvidae, que ye reinal d'Australia. El so plumaxe, picu y pates son negros, el so iris ye blancu. Les sos plumes negres tienen bases color gris.
El cuervu de Mellor mide unos 48 a 50 cm de llargu, el so picu ye daqué más pequeñu y más curváu qu'el del cuervu australianu, y les sos llamaes son más curties y el so gargüelu encher menos al llamar. Ye una especie medianamente sociable, y forma bandaes que se mueven buscando alimentos.
El cuervu de Mellor vive nel sureste d'Australia dende'l sur de South Australia, hasta Victoria y Nueva Gales del Sur. Tamién lo atopa en Kangaroo Island (S.A) y isla King (Estrechu de Bass).
Corvus monedula
La glayina occidental (Corvus monedula) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los córvidos (Corvidae). Distribuyir a lo llargo d'Europa, l'occidente d'Asia y África del Norte, y ye polo xeneral una especie residente, anque les poblaciones nel norte y l'oriente suelen migrar escontra'l sur nel iviernu. Esisten cuatro subespecies reconocíes que s'estremen principalmente pola coloración del plumaxe de la cabeza y nuca. Linneo foi'l primeru en describir la especie, asignándola'l nome de "Corvus monedula". El analís d'ADN suxure qu'el so pariente más cercanu ye la glayina oriental ("Corvus dauuricus"), y que constitúi una ramificación temprana del xéneru "Corvus", posiblemente lo suficientemente distintu como pa xustificar reclasificación nun xéneru separáu, "Coloeus".
La glayina occidental tien un llargor de 34-39 cm, un plumaxe negru con una nuca gris y los irises d'un gris pálidu distintivu. Ye un ave gregaria y vocal, que vive en pequeños grupos con una complexa estructura social. Habita tierres de cultivu, montes abiertos, cantiles costeros y ambientes urbanos, y ye un omnívoru comenenciosu que s'alimenta d'una gran variedá d'invertebraos, materies vexetales, lo mesmo que de les borrafes d'alimentos qu'atopa nes zones urbanes. Ye monógama y constrúi senciellos niales de ramines nos cuévanos d'árboles, cantiles o edificios. La fema pon y guara unos cinco güevos de color azul maciu o azul verdoso con llurdios marrones. Les críes abandonen el nial dientro de cuatro o cinco selmanes. 
La glayina occidental foi una de les especies orixinalmente descrites por Carl Linnaeus na so obra del sieglu XVIII "Systema Naturae". Por cuenta de la so supuesta afición a recoyer les monedes, Linneo dio-y el nome científicu de "Corvus monedula", escoyendo'l nome específicu "mǒnēdŭla" que se deriva de "moneta", el raigañu llatinu de la palabra «moneda». El xéneru "Coloeus", del griegu antiguu κολοιός ("koloios") pa glayina, foi creáu por Peter Pallas en 1766, anque la mayoría de les obres posteriores asitiaron los dos especies de glayina nel xéneru "Corvus".
Un estudiu realizáu en 2000 reveló que la distancia xenética ente les glayinas y los demás miembros de "Corvus" foi mayor que nel restu del xéneru. Esto llevó Pamela Rasmussen a restablecer el nome de xéneru "Coloeus" nel so llibru "Birds of South Asia" (2005), un tratamientu tamién utilizáu nuna llista sistemática de 1982 n'alemán por Hans Edmund Wolters. Un estudiu de la filoxenia de los córvidos lleváu a cabu en 2007 comparó les secuencies d'ADN na rexón de control mitocondrial de dellos córvidos. Constatóse que la glayina occidental y la glayina oriental ("C. dauuricus") del este de Rusia y China, dambos estrechamente rellacionaos, fueron basales del clado "Corvus". Dende entós el Congresu Ornitolóxicu Internacional adoptó los nomes "Coloeus monedula" y "Coloeus dauuricus" 
na so llista oficial. Esisten reportes d'hibridación de los dos especies nel macizu de Altái, el sur de Siberia y en Mongolia. L'analís de la ADN mitocondrial d'amueses de los rangos básicos de los dos especies demuestra que son genéticamente distintes.
La glayina occidental tien cuatro subespecies reconocíes. Toles subespecies europees intergradan nes zones onde les sos poblaciones converxen. "C. m. monedula" intergrada en "C. m. soemmerringii" nuna zona de transición que s'estiende de Finlandia escontra'l sur al traviés del Bálticu y l'este de Polonia hasta Rumanía y Croacia.
Con un llargor de 34-39 cm, la glayina occidental ye'l segundu miembru más pequeñu del xéneru "Corvus". La mayor parte del plumaxe ye negru relluciente, con un rellumu púrpura (nes subespecies "monedula" y "spermologus") o azul (nes subespecies "cirtensis" y "soemmerringii") na corona, la frente y les plumes secundaries, y un rellumu verde-azul nel gargüelu, plumes de vuelu primaries, y la cola. Les mexelles, la nuca y el pescuezu son de color plata abuxáu hasta gris claru, y les partes inferiores son de color gris cayuela. Les pates son de color negru, como tamién el curtiu y robustu picu, que la so llargor ye aprosimao'l 75% del llargor del restu de la cabeza. Tien goches rictales que cubren alredor del 40% del quexal cimeru y el 25% del quexal inferior. Los irises de los adultos son de color abuxáu o blancu plateado, ente que los de les aves xuveniles son de color azul claro, convirtiéndose en marrón enantes del blanquéu que se produz alredor de la edá d'un añu. Dambos sexos son paecíos, anque'l plumaxe de la cabeza y el pescuezu de los machos esmorezse más cola edá y la gastadura, especialmente xustu enantes de camudar. Les glayinas occidentales pasen por una muda completa ente xunu y setiembre na parte occidental de la so área de distribución, y un mes más tarde nel este. El rellumu púrpura del capuchón ye más prominente xusto dempués de la muda.
El plumaxe de les aves inmadures ye más apagáu y menos demarcado. La cabeza de les aves nueves ye de color negru sarriu, dacuando con un leve rellumu verdosu, y la base de les plumes ye marrón; la parte posterior y llateral del pescuezu tien un color color gris escuru y les partes inferiores buxu o negru sarriu. La cola tien plumes más estreches con un rellumu verdosu.
Esiste bien poca variación xeográfica nel tamañu de la especie. Les principales diferencies inclúin la presencia o ausencia d'un collar ablancazada parcial na base de la nuca, variaciones nel tonu de la nuca y de les partes inferiores. Les poblaciones d'Asia Central tienen les nales un pocu más grandes y les poblaciones occidentales cunten con un picu daqué más robustu. El plumaxe del cuerpu vuélvese más escuru escontra'l norte, nes rexones de monte y de climes húmedos, y más claru n'otros llugares. Sicasí, la variación individual, sobremanera nos mozos, y tamién mientres los meses que precieden a la muda, de cutiu puede ser mayor que les diferencies xeográfiques.
la glayina occidental ye un volante arteru, capaz de maniobrar en vuelu, picar y entamar. Tien un característicu aletéu desigual, anque esto nun rescampla mientres la migración de les aves. Esperimentos nel túnel de vientu amosaron que la velocidá d'entamo preferida ye ente 6 y 11 metro per segundu y que'l valumbu mengua na midida qu'aumenta la velocidá de vuelu de l'ave. Nel suelu la glayina occidental tien una postura arguta y se pavonea enérxicamente, les sos pates curties dándo-y un andar rápido. Alimentar cola cabeza inclinada escontra baxo o nuna posición horizontal.
Dientro de la so área de distribución, la glayina occidental ye inconfundible; el so picu curtiu y nuca gris son carauterístiques distintives. Sicasí, dende llueñe puede ser confundíu col graya ("Corvus frugilegus"), y en vuelu cola palombu o chova. En vuelu estremar d'otros córvidos pol so menor tamañu, aletéu más rápido y fondu, y les puntes de nales proporcionalmente más estreches y con menos remeres visibles. Tamién tien un pescuezu más gruesu y curtiu, un picu muncho más curtiu, y frecuentemente vuela en bandaes más apertaes. Estrémase de les choves pol color gris uniforme de la parte inferior de les nales y el color negru del picu y de les piernes. La morfoloxía, el comportamientu y les llamaes de la glayina occidental y la glayina oriental, que los sos rangos asolapar nel oeste d'Asia, son bien asemeyaos. Los adultos son fáciles d'estremar porque la glayina oriental tien un plumaxe de dellos colores. Sicasí, les aves inmadures de dambes especies aseméyense muncho más: dambos tienen un plumaxe escuru y güeyos escuros, anque la especie oriental tiende a ser más escura, con una nuca menos distintiva que la occidental.
La glayina occidental ye un ave que tien capacidaes vocales notables. La llamada principal ye la de contactu o de salutación, frecuentemente dada en vuelu, que se trescribió como un "chyak-chyak" o "kak-kak" metálicu y chirriante. Una llamada d'alimentación emitida por adultos pa llamar a les sos críes, o machos cuando ufierten alimentos a les sos pareyes, trescribióse como "kiaw" o "kyow". Les femes faen una versión más ellaborada de la llamada —transcrito como "kyaay", "tchaayk" o "giaaaa"— cuando pedimien comida de los machos. Bandaes d'aves posaes de cutiu charren, y enantes d'instalase nos dormideros pela nueche, les grandes bandaes suelen producir un ruiu de cacarexada. La glayina occidental tamién produz un avisu d'alarma aspru y elongado, "arrrrr" o "kaaaarr", que s'utiliza p'alvertir la presencia de depredadores o pa hostigarlos. Los pichones empiecen a emitir un nidiu "cheep" dende la edá d'aprosimao una selmana. La so voz vuélvese más fuerte a midida que crecen, hasta convertise nun gritíu caltriante alredor de los 18 díes d'edá. Dempués, la voz afóndase y anídiase. Dende la edá de 25 díes, los pichones pan de llamar y quédense silenciosos si oyen dalgún ruiu estraño. La glayina occidental tien una bona capacidá d'asonsañar la voz humana, anque polo xeneral el so vocabulariu llindar a unes poques palabres o frases.
La área de distribución de la glayina occidental estiéndese dende'l noroeste d'África por toa Europa sacante l'estremu norte, y escontra l'este por Asia Central hasta los Himalayes orientales y el llagu Baikal. Nel oriente distribuyir a lo llargo de Turquía, el Cáucasu, Irán, Iraq, Afganistán, Pakistán, y el noroeste d'India. Ye regionalmente extinto en Malta y Túnez. Tien una amplia distribución con una estensión global envalorada d'ente 1 millón y 10 millones de kilómetros cuadraos, y una llarga población global, que solo n'Europa envalórase ente 15,6 y 45 millones. Los censos de les poblaciones d'aves que se llevaron a cabu nes tierres altes marxinales de Gran Bretaña amosaron una crecedera considerable de la población de glayinas occidentales ente los años 1970 y 2010, anque esti aumentu puede tar rellacionáu cola recuperación de periodos anteriores cuando fueron consideraos plagues. Envalórase que la población del Reinu Xuníu algamó 2,5 millones d'aves en 1998, frente a 780.000 en 1970.
La mayoría de les poblaciones son residentes, pero les del norte y del este suelen migrar escontra zones d'ivernada ente setiembre y payares, y tornen ente febreru y principios de mayu. El so rangu espandir escontra'l norte en Rusia hasta Siberia mientres el branu, y se retrae nel iviernu. Son vagamundos nes islles Feroe, sobremanera nel iviernu y la primavera, y de xemes en cuando en Islandia. N'otros llugares, les glayinas occidentales axuntar mientres l'iviernu nel valle del Ural nel noroeste de Kazakhstán, el norte del Caspiu, y la rexón de Tian Shan nel oeste de China. Son invernantes nel valle de Quetta nel oeste de Pakistán, y son vagamundos ivernizos n'El Líbanu, onde fueron rexistraos per primer vegada en 1962. En Siria son vagamundos ivernizos y raramente residentes que se reproducen nesti país. La subespecie "soemmerringii" distribuyir nel centru-sur de Siberia y l'estremu noroeste de China, ya incidentalmente en Hokkaido, Xapón. Un pequeñu númberu de glayinas occidentales llegó nel nordeste d'América del Norte na década de 1980 y a partir d'entós fueron rexistraos dende les provincies atlántiques de Canadá hasta Pensilvania. Tamién fueron rexistraos como vagamundos en Xibraltar, Mauritania y San Pedro y Miquelón, y unu foi señaláu n'Exiptu.
L'hábitat de la glayina occidental compónse d'estepes con arbolíos, camperes, tierres de cultivu, cantiles costeros y zones urbanes. Espolleta cuando s'estena árees montiegues pa convertiles en campos y árees abiertes. Prefier hábitats con un amiestu de grandes árboles, edificios y terrenes abiertos; dexa los campos abiertos al graya, y les zones más montiegues al glayu ("Garrulus glandarius"). Una parte de les glayinas occidentales pasen l'iviernu nos parques urbanos, como tamién lo faen otros córvidos como la graya, el cuervu común ("C. corax"), y la chova gris ("C. cornix"); les poblaciones que fueron midíes en tres parques urbanos de Varsovia amuesen medríes d'ochobre a avientu, posiblemente por cuenta de les glayinas occidentales qu'emigren ellí dende les zones más al norte. Los mesmos datos de Varsovia, recoyíos dende 1977 hasta 2003, amuesen que la población de glayinas occidentales qu'enviernen multiplicárase por cuatro. Desconozse la causa del aumentu, pero ye posible qu'un amenorgamientu nel númberu de grayes beneficiara a la población local de la especie, o les grayes invernantes en Bielorrusia pueden causar el treslláu de les glayinas occidentales escontra Varsovia.
Anque xeneralmente desconfian de los seres humanos nel campu y los montes, les glayinas occidentales son muncho menos cauteloses nes zones urbanes. Al igual que les pegues, tienen la fama de recoyer oxetos brillosos, como xoyes, p'atropalos nos sos niales. John Gai, na so obra "La ópera del vagamundu", señala que «Un suxetu cobiciosu, como una glayina, roba lo que nunca foi fechu pa esfrutar, pol bien de despintalo». La obra "The Expedition of Humphry Clinker" de Tobias Smollett inclúi un bilordiu sogón que diz: «Ye ingrato como un gochu, cobiciosu como una utre, y lladrón como una glayina».
Como son altamente gregaries, les glayinas occidentales xeneralmente formen bandaes de distintos tamaños, y les pareyes, que s'establecen pa tola vida, suelen permanecer xuntos nestes bandaes. El tamañu de les bandaes aumenta na seronda y al atapecer cuando les aves axuntar en dormideros comunales, onde pueden axuntase hasta miles d'aves. En Uppsala, Suecia, rexistráronse 40.000 glayinas occidentales nun solu dormidero ivernizu, onde les pareyes suelen quedase xuntos cuando s'instalen pela nueche. Frecuentemente axúntense con chovas cenicientes o grayas, esti últimu particularmente mientres la migración o nos dormideros. Esisten rexistros de que busquen alimentos xuntu col estornín pintu ("Sturnus vulgaris"), el avefría europea ("Vanellus vanellus"), y la gavilueta cana ("Larus canus") nel noroeste d'Inglaterra. Les bandaes son depredados de manera coordinada por pareyes de ferres borní ("Falco biarmicus"), anque les bandaes más grandes pueden refugar a los depredadores. glayinas occidentales dacuando hostigan y estornen a áves de mayor tamañu qu'elles, como la pega común, el cuervu común, o'l alimoche común ("Neophron percnopterus"); una de les glayinas emite una llamada d'alarma que sollerta a los sos conxéneres que s'axunten p'atacar en grupu. Dacuando, una glayina occidental enferma o mancada ye atacada hasta que muerre.
Nel so llibru "King Solomon's Ring" (L'aníu del Rei Salomón), Konrad Lorenz describió y analizó les complexes interacciones sociales nuna bandada de glayinas occidentales pela redolada de la so casa en Altenberg, Austria. Pa identificales, asitió aníos nes pates y enxaular nel iviernu pa torgar la so migración añal fora d'Austria. Afayó que les aves tienen una estructura de grupu xerárquica llineal, na cual los individuos de más altu rangu apoderen les aves de menor rangu y les pareyes comparten el mesmu rangu. Los machos nuevos establecen la so posición social individual enantes d'empareyar coles femes. Tres l'axugamientu, la fema asume la mesma posición social que la so pareya. Les femes non empareyaes son los miembros más baxos de la xerarquía, y son los postreros en tener accesu a alimentos y abrigu. Lorenz reparó un casu nel qu'un machu ausente mientres les lluches de dominancia y axugamientu, tornó a la bandada, convertir nel machu dominante, y escoyó una de los dos femes ensin empareyar como pareya. Esta fema darréu asumió una posición dominante na xerarquía social y demostrar picotiando a otros. Según Lorenz, el factor más significativu nel comportamientu social ye la comprehensión inmediata ya intuitiva de la nueva xerarquía per caúnu de los miembros de la bandada.
La xerarquía social nes bandaes determinar al traviés de la suplantación, la llucha, y el comportamientu agonístico. Na postura pico enriba», la glayina occidental inclina'l picu y la cabeza escontra riba y alisa el so plumaxe. Indicando tantu apandamientu como asertividad, la postura utilizar poles aves que deseyen entrar en bandaes d'alimentación. La postura pico embaxo» ye un comportamientu agonístico común nel cual l'ave baxa'l picu y alza les plumes de la nuca y cabeza, y dacuando llevanta llixeramente les nales. Les glayinas occidentales de cutiu enfréntense con esta postura hasta qu'unu recula o hasta que se produz una engarradiella. Na postura agonística palantre» l'ave caltién el so cuerpu en posición horizontal y llanza les sos cabeza palantre. Nes versiones mas intenses, el páxaru riza les sos plumes y espande o llevanta la cola y les nales. Esti estremu vese cuando s'enfrenten por niales o femes. Na postura defensiva-amenazante» l'ave baxa la cabeza y el picu, espande la cola y alza les plumes. La suplantación» ye onde un áve muévese y mueve a otra d'una de percha. L'otru páxaru xeneralmente retírase ensin recurrir a una engarradiella. Cuando s'engarren, les glayinas occidentales suelen llanzase sobre l'adversariu colos pies primeru, sobre lo cual lluchen colos pies enxareyaos, picotiando l'unu al otru. Los demás axúntense y llamen ruidosamente.
La glayina occidental convida la so pareya a afechala amosando la so nuca y erizando les plumes de la cabeza. Les aves afechen principalmente la cabeza y el pescuezu del otru. L'afecháu mutuu ye un comportamientu que casi siempres se practica ente les aves que formen una pareya.
Busca alimentos principalmente nel suelu en zones abiertes y en cierta midida nos árboles. Tamién visita los basureros, cubos de basura, cais y xardinos, más de cutiu ceo na mañana cuando ye mas sele. Utiliza dellos métodos d'alimentación, como saltar, picotiar, voltar y disperasar tarrones, sondiar el suelu, y de xemes en cuando escavar el suelu. Les mosques alredor de los estiercoles de vaca príndense saltando dende'l suelu, o dacuando llanzándose verticalmente dende unos pocos metros sobre la palmadita de la vaca. De normal nun estrayi les lombriz del suelu, sinón recoyer del suelu recién llabráu. Monta sobre los llombos d'oveyes y otros mamíferos, en busca de cachiparros y pa recoyer llana o pelo pal so nial, y suel atrapar formigues voladores en vuelu. En companza con otros córvidos, la glayina occidental pasa más tiempu esquizando y voltando oxetos col so picu; tamién tien un picu más rectu y menos curváu escontra baxo, según una visión binocular aumentada que ye ventaxosa pa la so estratexa d'alimentación.
Suel alimentase de pequeños invertebraos d'hasta 18 mm de llargor, que s'atopen percima del suelu, incluyendo delles especies d'escarabayu (en particular los coleópteros del xéneru "Melolontha", y les canesbes y pupes de gorgoyos.), especies de "Diptera", y "Lepidoptera", según cascoxos y arañes. Dacuando come pequeños royedores, esperteyos, los güevos y los pitucos d'aves, y carroña, por casu d'animales atropellaos. Tamién consume materia vexetal, incluyendo granos de granxa (cebada, trigu y avena), les granes de yerba, bayes de sabugu, abiyotes, y diverses frutes cultivaes. L'exame de les monizueles de glayinas occidentales cazaos en Xipre mientres la primavera y el branu reveló una dieta compuesta de ceberes (principalmente trigu) ya insectos (sobremanera billorios y escarabayos). En promediu la dieta compónse de 84% de material vexetal, sacante mientres la cría, cuando los insectos son la principal fonte d'alimentu. Un estudiu que se llevó a cabu nel sur d'España y qu'esaminó los gránulos de la graya occidental, afayó que contienen cantidaes significatives de fragmentos de siliciu y calciu qu'ayuden na dixestión de los alimentos d'orixe vexetal y pal suministru de calciu.
Ye un áve comenenciosu y altamente adaptable que varia la so dieta notablemente dependiendo de les fontes d'alimentos disponibles. Esisten rexistros de que comió los güevos y pitucos de la calandria común ("Alauda arvensis"), pardela pichoneta ("Puffinus puffinus"), alca común ("Alca torda"), arao común ("Uria aalge"), garza real ("Ardea cinerea"), palombu bravíu ("Columba livia"), y tórtola turca ("Streptopelia decaocto"). Un estudiu de campu llevao a cabu nun gran basureru nes contornes de Llión nel noroeste d'España, amosó que les glayinas occidentales suelen alimentase ellí ceo na mañana y al atapecer, y que participen en dalgún grau de cleptopasitismo. Esisten informes de qu'el ferre sacre ("Falco cherrug") robó alimentos de les glayinas occidentales sentaes nes llinies d'alta tensión en Vojvodina en Serbia.
Les glayinas occidentales practiquen la repartida activa d'alimentos —onde la iniciativa pa la tresferencia mora col donante— con un númberu de indivíduos, independientemente del so sexu o parentescu. Tamién suelen compartir más d'un alimentu preferíu que d'un alimentu menos preferíu. Pa la mayoría de les aves, la entrega activa d'alimentos asítiase principalmente nel ámbitu de l'atención parental y del cortexu. Les glayinas occidentales amuesen niveles d'entrega activa muncho más altos que los que fueron documentados pa otres especies, incluyendo los chimpancés. Anque nun se conoz por completu la función d'esti comportamientu, concluyóse que nun tien relación cola nutrición, y que paez compatible cola hipótesis del mutualismo, la reciprocidá y el fuximientu de hostigamiento. Suxurióse tamién que la entrega de comida puede ser motiváu pola meyora de prestíu.
Algama'l maduror sexual nel segundu añu. L'analís xenéticu de pareyes y críes nun amuesa evidencia de cópules extrapareja, y esiste poca evidencia de sepación de pareyes, inclusive dempués de delles instancies de fracasu reproductivu. Anque delles pareyes dixebrar nos primeros meses del axugamientu, casi toles pareyes qu'algamen los seis meses siguen xuntos pa tola vida. Les aves viudes o dixebraes de cutiu vense espulsaes de los sos niales o territorios y son incapaces de criar les niaraes soles.
Les glayinas occidentales suelen criar en colonies, y les pareyes collaboren p'atopar un sitiu de anidación fayadizu, que depués protexen contra otres pareyes y depredadores mientres la mayor parte del añu. Añeren nos cuévanos de los árboles, en cantiles, n'edificios ocupaos o en ruines y en chimenees, ye dicir sitios que la so característica común ye qu'ufierten proteición pal nial. La disponibilidad de sitios de anidación fayadizos inflúi la so presencia nuna localidá. Tamién añeren nos campanarios de les ilesies, un fechu reportáu en versu pol poeta inglés del sieglu XVIII William Cowper:
Xeneralmente una pareya constrúi'l nial asitiando palitos nun resquiebru pa formar una plataforma que sirve de base pa la construcción del nial. Esti comportamientu llevó al bloquéu de chimenees ya inclusive resultó en niales cayendo na chimenea, dacuando coles aves. Les plataformes de los niales pueden algamar un tamañu impresionante. Asina, John Mason Neale menta qu'un sacristán dió permisu a un emplegáu a llevase, pa usu propiu, tou lo que les glayinas punxeren na torre: y una vegada llevóse a casa dos carretaes de bona lleña, amás d'una gran cantidá de basura que tiró». Na so obra "The Natural History and Antiquities of Selborne" (La Hestoria Natural y Antigüedaes de Selborne), Gilbert White señala que les glayinas occidentales añeraron nos resquiebros debaxo de los dinteles de Stonehenge, y describe un exemplu nel qu'utiliza una lluriga de coneyu como sitiu de anidación. Nos Países Baxos, mueve al cárabo ("Strix aluco") con al respective de sitios de anidación. Tamién puede utilizar los antiguos sitios de anidación del pito negru ("Dryocopus martius") y de la palombu zurita ("Columba oenas"). Les colonies de cría pueden supplantar a les de la chova piquirroja, pero de la mesma pueden ser espulsaos por córvidos más grandes, como la chova negra, el graya o la pega común.
Los niales son revistíos con llana, pelos, yerba muerta y munchos otros materiales. Los güevos son más claros que los d'otros córvidos, y tienen un color azul claru satinado o azul verdoso, con llurdios más escuros que van de marrón escuro a oliva o gris violeta. El tamañu y pesu de los güevos varia llixeramente ente les subespecies; les de la subespecie "monedula" tienen un promediu de 35.0 x 24.7 mm y 11.1 g, les de la subespecie "soemmerringii" 34,8 x 25,0 mm y 11,3 g, y les de la subespecie "spermologus" 35,0 x 25,2 mm y 11,5 g. Polo xeneral les puestes compónse de 4 o 5 güevos, anque un estudiu eslovaca rexistró puestes de 2 a 9 güevos. La fema guara los güevos mientres 17 a 18 díes hasta la eclosión. Les críes nacen como pitucos desnudos altriciales, que dependen dafechu de los adultos pa la so alimentación. Abandonen el nial dempués de 28 a 35 díes, y los padres siguen alimentándolos mientres otros cuatro selmanes.
Los güevos eclosionen de forma asincrónica y l'incubación empieza enantes de la finalización de la puesta. Esto de cutiu conduz a la muerte del últimu pitucu si la disponibilidad d'alimentos ye baxa, como los padres nun suelen gastar muncha enerxía na alimentación d'un pitucu que tien poca probabilidá de sobrevivir. Ye bien raru que se produza una puesta de reemplazu nel escurrimientu d'un fracasu de cría.
El críalo européu ("Clamator glandarius") ye un parásitu de puesta, y esisten rexistros que depositó los sos güevos nos niales de la glayina occidental n'España ya Israel. Los niales son depredados pol cuervu común n'España, el cárabo común y la papalba ("Mustela nivalis") n'Inglaterra, y la aguarón pardu ("Rattus norvegicus") en Finlandia. En Suecia, la foína ("Martes martes") incursioná los niales aisllaos, pero tien menos ésitu cuando son parte d'una colonia.
Les glayinas occidentales aprendieron a abrir les tapes d'aluminiu de les botelles de lleche que los llecheros dexaron delantre les puertes de les cases n'Inglaterra. Como la bacteria "Campylobacter jejuni" foi atopada nel picu y la cloaca de l'ave, esiste'l riesgu de que la lleche contamínese cuando la beben. Esta actividá venceyar a casos de gastroenteritis "Campylobacter" en Gateshead, nel nordés d'Inglaterra, y llevó el Departamentu de Salú a emitir el conseyu de nun consumir la lleche de botelles abiertes poles aves, y encamentar que se tomara midíes pa torgar que les aves pudieren abrir les botelles. La glayina occidental foi tamién venceyáu al biltu d'una enfermedá gastrointestinal n'España que causó delles muertes ente los seres humanos. Mientres el "post mortem" d'una ave afectada, llogróse aisllar un poliomavirus del cuayu. Aparentemente la enfermedá foi una coinfección con "Salmonella", y el virus recibió provisionalmente el nome poliomavirus del cuervu (CPyV). Aislláronse bacteries filamentosas segmentadas del intestín delgáu d'una glayina occidental, pero desconoz el so papel patogénico.
Nel folclore de la Grecia Antigua, creíase que la glayina occidental podía ser prindada con un platu d'aceite por ser una criatura narcisista que cayería al mirar el so propiu reflexu. Nes Fábules de Esopo, la glayina encarna la vanidá en «La graya vanidosa», na que trató de convertise nel rei de los páxaros, afatándose coles plumes d'otres aves, pero se avergüenzó cuando estes cayeron. Otra fábula destaca la so babayada, como la glayina que se muerre de fame al esperar que maurezan los figos na figal. Un antiguu adaxu griegu y romanu diz «Los cisnes van cantar cuando les glayinas cállense», lo que significa que les persones educaes o sabies van falar namái dempués de que los necios vuélvense seles. La mítica princesa Arne Sithonis foi sobornada con oru pol rei Minos de Creta, y castigada pola so cobicia polos dioses que la tresformaron nuna glayina igualmente avariciosa, qu'inda sigue buscando oxetos brillosos. 
Na so obra poética "Amores", el poeta romanu Ovidiu describe les glayinas como precursores de l'agua. Pliniu menta que los tesalios, ilirios y lemnios apreciaron les glayinas occidentales porque destruyeron los güevos de saltapraos. Esiste tamién una lleenda que menta que los vénetos sobornaron les grajilas pa evitar qu'estropien los sos cultivos.
En delles cultures, créese qu'una glayina nel techu prediz un nuevu apuerto; alternativamente, una glayina qu'añera nel techu, o que cai na chimenea, ye consideráu un presaxu de muerte, y cruciala sería un presaxu de mala suerte. Esiste tamién la creencia qu'una glayina nes aspes d'una torre de catedral ye un presaxu d'agua. L'historiador del sieglu XII Guillermo de Malmesbury grabó la hestoria d'una muyer que, al oyer una glayina charrando «con más fuerza de lo habitual», palideció tarreciendo sufrir una «tarrecible calamidá», y que «el mensaxeru de la so desgracia llegaría entá mientres taba hablándo». Enantes la superstición checa sostuvo que al ver a glayinas engarrándose, diba siguir la guerra, y que les glayinas dexaron de construyir niales en Sázava dempués de ser desterráu por San Procopio.
Nel folclore galés la glayina foi consideráu un ave sagrada por añerar nos campanarios d'ilesies, y creíase que'l diañu refugar precisamente por esta razón. Una creencia del sieglu XIX en The Fens sostuvo que ver a una glayina en camín a una boda yera un bon badagüeyu pa la novia. Les persones nacíes dientro de les muralles de la ciudá de Conwy nel norte de Gales son moteyaos «Jackdaws» («glayinas») poles glayinas que viven nes muralles. Inclusive hubo un Jackdaw Society («Sociedá de glayinas»), formáu en 1976 y disueltu en 2011.
La glayina apaez nel antiguu escudu la ciudá de Hálych n'Ucraína, y presumir que'l nome de la ciudá derivar de la palabra eslavu oriental pa esti páxaru. L'escritor Milan Kundera señala na so obra "El llibru de la risa y l'olvidu" (1979) que'l padre de Franz Kafka tenía un lletreru en frente de la so tienda con una glayina pintada al pie del so nome, yá que «"kavka"» significa «glayina» en checu.
Como foi consideráu una plaga, la glayina occidental foi cazáu, anque non tantu como otros córvidos. A principios de 1500, dempués d'una serie de males colleches n'Inglaterra, Enrique VIII promulgó'l «Vermin Act» (Llei de bichos) en 1532, nel cual «ordenó que s'estermine les glayinas, los cuervos y les grajas» («"ordeyned to dystroye Choughes (i.y. jackdaws), Crowes and Rokes"») pa protexer los cultivos de granos de la so depredación. La glayina occidental yera vultable, yá que tamién favoreció les frutes, especialmente les cereces. La llei de 1532 nun s'aplicó de manera sistemática, pero primulgó el "Act for the Preservation of Grayne" (Llei pa la preservación de granos) en 1566, que s'aplicó de manera más rigorosa. Por considerase una amenaza a los cultivos de granos y pol so enclín d'añerar nos campanarios, la especie foi cazada hasta mediaos del sieglu XX, especialmente nel condáu de Norfolk. Tamién foi esterminada nes finques de caza, por depredar los güevos nos niales d'otres aves. Sicasí, nuna tesis de 2003, sobre la opinión pública relativu a los córvidos, Antonia Hereth señala que'l naturalista alemán Alfred Brehm consideró la glayina occidental un páxaru adorable, y nun mentó un impactu negativu d'esta especie na agricultura.
Nel Reinu Xuníu, la glayina occidental ye una de les poques aves que pueden ser atrapaes o utilizaes como señuelo. Les otres especies de plagues que pueden ser controlaes pola captura son la chova negra, el glayu, la pega y el graya. Una persona autorizada tien de cumplir colos requisitos de la Wildlife and Countryside Act 1981 (Llei de la vida montesa y campu de 1981) y nun precisa demostrar que les aves fueron una molestia enantes d'atrapales. A partir de 2003 la glayina occidental foi catalogada como una posible especie pa la caza empobinada na Directiva d'Aves de la Unión Europea, y les asociaciones de caza alemanes tuvieron promoviendo la caza d'esta especie. En Xipre ye dexáu matar la glayina occidental mientres la primavera y el branu yá que se cree (equivocadamente) que s'alimenta d'aves de caza.
Corvus moneduloides
El cuervu de Nueva Caledonia (Corvus moneduloides) ye una especie d'ave de la familia de los córvidos (Corvidae) y miembru del xéneru "Corvus".
Ye reinal de Nueva Caledonia y foi introducida nes islles de la Llealtá. Habita nos montes anque-y la puede ver en zones más abiertes.
Ye omnívoru y davezu aliméntase en pareyes o en pequeños grupos familiares, pero viéronse bandaes d'hasta 30 individuos. Los sos métodos p'aprovise de comida son únicos ente les aves y atópense solo nel home y dalgunos de los sos parientes cercanos. Ye capaz de crear y modificar pequeñes ferramientes qu'usa pa estrayer el so alimentu de furacos y resquiebros.
Nel so hábitat natural, estos cuervos crean ferramientes a partir de cañes y tarmos, qu'utilicen p'algamar insectos y canesbes escondíos en pequeños furacos. Tamién demostraron la capacidá de fabricar gabitos a partir de maleza, lleña, vide y felechos. Esta ye la única especie onde se reparó la fabricación de gabitos amás d'en el ser humanu.
El Cuervu de Nueva Caledonia ye la única especie non-primate onde se repara un desenvolvimientu cultural tocantes a la fabricación de ferramientes. Esto quier dicir que la especie añede innovaciones a ferramientes esistentes y comparte la conocencia con otros grupos culturales, tal que reparó Gavin R. Hunt y los sos collaboradores na Universidá de Auckland. 
Esta especie de cuervu tamién ye capaz de crear ferramientes a partir de materiales que nun esisten na naturaleza y colos que nun tuvo contactu en tola so vida. Tal que demostraron los cuervos “Betty” y “Abel” de la Universidá de Oxford, qu'utilizaron bonalmente alambre pa crear pinchos y gabitos colos qu'algamar premios en forma de comida. La única otra especie que demostró esta habilidá pa utilizar materiales artificiales ye l'humanu, y chimpancés sometíos a esperimentos similares demostraron grandes dificultaes pa superar les pruebes. 
La interacción con actividá humana tamién foi documentada. Los cuervos dexaron nueces en carreteres con abondosu tráficu y esperaron a que los coches pasaren percima pa romper el duru pulgu.
Anque otros animales, como los primates, amosaron la capacidá d'utilizar ferramientes p'algamar comida, esperimentos recién demuestren que los cuervos de Nueva Caledonia tamién son capaces d'utilizar ferramientes non yá pa llograr comida, sinón pa consiguir ferramientes más eficientes, andando a la tema coles meyores execuciones vistes en primates. 
Nun esperimentu creáu pola Universidá de Auckland, al cuervu presentábase-y un pequeñu palu y una caxa que contenía comida la cual yera inalcanzable con dicha ferramienta. Otra caxa de cristal con un mecanismu de seguridá, contenía un palu más llargu fayadizu p'algamar la comida. El cuervu utilizó'l palu de pequeñu tamañu pa desactivar un mecanismu y consiguir el palu más llargu, col que pudo algamar la comida. Esti complexu comportamientu que demuestra la capacidá pa entender que les ferramientes sirven pa llograr ferramientes más eficientes y non yá comida, ye desaxeradamente inusual y namái foi reparáu en dellos primates.
== Usu d'Espeyos Dalgunos cuervos en cautividá demostraron la capacidá d'utilizar espeyos pa reparar oxetos que s'atopaben fora del so campu de visión normal. Los páxaros nun paecieron reconocese nel espeyu la primer vegada, pero sí darréu. Ye posible qu'esto se deba a que yera la primer vegada nes sos vides que s'atopaben con un espeyu. 
Corvus nasicus
El cao monteru (Corvus nasicus) ye un ave de Cuba y les Islles Caicos. Pertenez a la familia Corvidae del orde Passeriformes. 
"Corvus" en llatín significa “cuervu”, "nasicus" significa “narizón”, pel so picu relativamente grande. Cao ye'l nome indiu cubanu de los cuervos y monteru por abondar en zones montiegues. N'inglés ye llamáu "Cuban crow". Llámase de cutiu Totí por dellos cubanos que viven na isla.
Ye común en Cuba y la Islla de la Mocedá y nos cayos mayores del norte del país. Abonden principalmente en sitios montiegos con escamplaes esvalixaes, en palmares y cantos de barraqueres.
Miden unos 46 cm de llargu. Son dafechu negros con llixeru rellumu. Los inmaduros son más opacos. Suelen apaecer solos o en pareyes. Nes perchas comunales axuntar en grupos mayores. En bien poques ocasiones baxen al suelu. Son ruidosos, como les cotorres. La so alimentación ye omnívora (frutos de palma real, insectos, reptiles, güevos, moluscos, granos, otres frutes, etc.). Son aves bien intelixentes, pueden n'ocasiones llegar a asonsañar la voz humana.
Añeren de marzu a xunetu, prefiriendo faelo sobre les fueyes de palmes o sobre epífitas avolumaes. El nial ye fechu con ramillas, payes y plumes. La puesta ye d'hasta 4 güevos que son verdosos con llurdios pardos y violacees.
Corvus orru
El Cuervu de Torres (Corvus orru), tamién conocíu como Cuervu Australianu o Cuervu Papuano, ye un miembru australianu del xéneru "corvus". Ye un cuervu totalmente negru atopáu nel norte y oeste d'Australia y nes islles al norte. 
El cuervu de Torres describióse per primer vegada pol ornitologista Charles Lucien Bonaparte en 1850. 
El cuervu de Torres tien el mesmu tamañu (de 50 a 55 cm) que la Corneja negra euroasiática, pero'l cuervu de Torres tien un picu más robustu y piernes un pocu más llargues. Tien el típicu iris blancu de les otres especies australianes y puede estremase de la mayoría (sacante del cuervu chicu) poles plumes blanques que s'atopen nel pescuezu y cabeza.
== Taxonomía reconocen trés subespecies, según un orde filogenético de la llista del Congresu Ornitolóxicu Internacional:
Corvus ossifragus
El Corvus ossifragus ye una especie d'ave na familia Corvidae. La mesma suel habitar en hábitats con terrenes húmedos nel este y sureste d'Estaos Xuníos.
Esti cuervu tien ciertes semeyances col cuervu americanu pero ye más pequeñu midiendo de 36–41 cm de llargu y el so plumaxe ye más nidiu y sedosu. Les sos partes inferiores tienen un rellumu azul o azul-verdoso. Los güeyos son un color pardu escuru. Les diferencies solo nótense cuando dambes especies asítiense llau a llau o al escuchar el so llamáu. El so picu ye un pocu más delgáu qu'el del cuervu americanu.
La diferenciación visual con respeutu al cuervu americanu ye bien difícil y de cutiu pocu exauta. Sicasí esisten otres diferencies amás del tamañu. Los cuervos pescadores tienen picos y pates más delgaos. Amás pueden tener un pequeñu bultu a la fin del segmentu cimeru del picu. Los cuervos pescadores tamién paez como si tuvieren pates más curties al caminar. Amás un elementu de diferenciación importante ye que al llamar el cuervu pescador agáchase y eriza les plumes del gargüelu.
Esta especie habita na zona marina este d'Estaos Xuníos dende l'estáu de Rhode Island pel sur hasta Key West, y al oeste a lo llargo de la llinea costera norte del Golfu de México y numberosos sistemes fluviales tierra adientro. Frecuenta les marismes y sableres costeres, al igual que ríos, llagos y banzaos interiores, y mariñes de ríos.
Corvus rhipidurus
El cuervu colicorto (Corvus rhipidurus) ye una especie d'ave na familia Corvidae. Ye nativa del este d'África y la península arábiga. Al igual qu'el Corvus cryptoleucus ye una de les especies más pequeñes (47 cm de llargu), mide casi lo mesmo qu'el Corvus corone pero'l so picu ye más gruesu, la so cola ye más curtia y les sos nales son más grandes.
El cuervu colicorto ye tou negru incluyíu'l so picu y pates y el plumaxe tien un rellumu azuláu. El plumaxe foliáu tien un tonu llixeramente cobrizu-marrón. La base de les plumes na parte cimera del pescuezu son blanques y solo reparar si inspecciónase l'ave en detalle o si un vientu solmenar. Les plumillas del gargüelu son mas curties que na mayoría de los otros cuervos.
Corvus ruficollis
El cuervu desertícola (Corvus ruficollis) ye una especie d'ave na familia Corvidae.
Ye un ave grande mide ente 52 a 56 cm de llargu, anque nun algamar el porte del cuervu común. Les sos proporciones son similares a les del cuervu común pero'l so picu nun ye tan grande y les nales tienen un perfil un pocu más aguyáu. La cabeza y el gargüelu son d'un característicu color negru ablondu, el restu del plumaxe ye negru con rellumos en tonos púrpura, azul o púrpura-azuláu. Ye una de les especies de cuervos más grandes. De cutiu les sos plumes escolorar con cierta rapidez tomando un tonu negru-marrón (entá les plumes que yeren orixinalmente negres) y l'ave puede tomar un tonu marrón pa cuando camuda les plumes. Les sos pates y picu son negros. D'antiguo el Corvus edithae yera consideráu una subespecie ("Corvus ruficollis edithae") pero güei considérase a dicha ave más rellacionada con "Corvus Albus" que con Corvus ruficollis.
La especie habita por una estensa rexón qu'entiende tol norte d'África, llegando hasta Kenia, la Península Arábica y hasta el Mediu Oriente y el sur de Irán. El so hábitat natural ye'l desiertu, realizando visites a oasis y zones con palmeres.
El so alimentu ye bien diversu, inclúi carroña, víbores, saltapraos y llagostes, pexes atrapaos en zones costeres, granos robaos de bolses, dátiles y frutos. Ye bastante pocu miedosa si nun la escuerre anque rápido puede tornase huidiza si empréstase-y demasiada atención. Un estudiu realizáu nel 2009 atopó que la especie caza llagarteses de manera cooperativa, con delles aves bloquiando les rutes d'escape mientres otres cacen.
El so nial aseméyase enforma al nial del cuervu común, y construyir n'árboles, en parés predreses o n'edificios vieyos abandonaos. La puesta polo xeneral compónse de 4 a 5 güevos los cualos son guaraos mientres 20 a 22 díes. Los pichones polo xeneral dexen el nial escontra'l día 37 a 38 y pueden volar ensin problemes unos 43 díes dempués de romper el cascarón.
El so llamáu ye bien similar al del cuervu común consistiendo de gazníos, anque un pocu más agudos; y un roncu ""karr-karr-karr"" bien paecíu al d'un cuervu carroñero. En vuelu realiza una llamada ""kuerk-kuerk"".
Corvus sinaloae
Corvus splendens
El cuervu caseru o cuervu indiu (Corvus splendens) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los córvidos (Corvidae), llargamente distribuyíu pel sur y sudeste d'Asia. Esisten tamién diverses poblaciones nel África oriental y en dellos enclaves costeros del Mar Coloráu.
Corvus tasmanicus
El cuervu de Tasmania (Corvus tasmanicus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Corvidae qu'habita nel sureste d'Australia y de Tasmania.
Ye un cuervu negru de gran tamañu. El cuervu de Tasmania mide de 50 a 52 cm con un plumaxe negru brillante y un iris blancu. Tien proporcionalmente un picu más llargu y una cola más pequeña en comparanza colos otros cuervos d'Australia y ye la única especie de cuervu en Tasmania. El so soníu ye similar al del cuervu australianu.
Corvus tristis
El cuervu gris (Corvus tristis), ye una especie d'ave na familia Corvidae. Mide unos 42 a 45 cm de llargu, la pigmentación de les plumes de los xuveniles ye marcadamente distinta de la d'otros miembros d'esti xéneru.
Les plumes de la cola son relativamente llargues y gradiaes, y les sos pates son relativamente curties. L'adultu tien un color negru con delles plumes de les nales y coles con llurdios blancos aleatories. una amplia zona alredor del güeyu alcuéntrase desnuda ensin plumes y la piel ye de color rosáu siendo los güeyos de color azulino-blancu. El so picu ye bien variable, dellos exemplares tienen un quexal cimeru azulada y l'inferior ablancazada-rosada, ente que n'otros tol picu ye de color ablancazáu-rosado col estremu más escuru. Los agujerillos nasales que son bien prominentes n'otros cuervos nesta especie son de menor tamañu.
Los exemplares xuveniles tienen un plumaxe de tonu pareyu d'un tonu pardu claru a crema, ente que les nales, cola y plumes primaries son pardes-corites y la cabeza y partes inferiores de cutiu son casi blanques.
Esta especie habita na isla de Nueva Guinea y les islles vecines, mora en monte primarios y secundarios tantu en montes baxos como montiegos hasta elevaciones de 1350 m.
Aliméntase tantu a nivel del suelu como nos árboles. La so alimentación ye bien variada. Una parte bien importante de la so dieta son frutes, magar tamién inxer animales pequeños tales como xaronques y canesbes d'insectos acuáticos que prinda n'agües pocu fondes o bancos de sable nos ríos.
Corvus typicus
El cuervu de Célebes o cuervu flauteru (Corvus typicus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Corvidae. Ye endémica de la isla de Célebes en Indonesia. 
El so hábitat natural son les viesques seques de tierres baxes.
Corvus validus
El cuervu moluqueño (Corvus validus) ye una especie d'ave de la familia Corvidae. Este ye un cuerpu de gran tamañu y de plumaxe polencu. Tien un picu llargu y el so iris ye blancu.
Habita na zona norte de les Molucas. Esta considerada una especie so esmolición menor.
Corvus woodfordi
El cuervu piquiblanco (Corvus woodfordi) ye una especie d'ave na familia Corvidae, qu'habita nes islles Salomón.
Ye un ave curtio y robusto que mide unos 40 a 41 cm de llargu, tien una cola curtio y rectangular y una cabeza relativamente grande con un característicu picu curvu color marfil con un estremu más escuru. Los furacos nasales anque non gruesos, destáquense frente a'l color del picu. El plumaxe d'ave ye d'un tonu negru polencu con un rellumu verde-azuláu na cabeza y un rellumu azuláu nel restu del cuerpu. El so iris ye gris o blancu y les sos pates son negres.
Esta especie alcuéntrase confinada a la zona central de les islles Salomón y especialmente reparar nes islles Choiseul, Isabel y Guadalcanal onde s'alimenta en pequeñes bandes familiares percorriendo arbole, en busca de frutos ya insectos. Polo xeneral ye difícil reparalo yá que permanez ocultu pola xamasca mientres s'alimenta y el so vuelu ye baxu, apenes sobre la copa de los árboles.
Coryphistera alaudina
El crestudu (Coryphistera alaudina), ye una especie d'ave paseriforme que constitúi un xéneru monotípicu Coryphistera. Habita nel centru-sur de Suramérica.
Ye una especie característica d'en l'Arxentina, Bolivia, Brasil, Paraguay, y Uruguai.
Los sos hábitats naturales son montes abiertos de tipu chaqueños, con camperes curties o terrén desnudu.
Esta especie describióse orixinalmente por Hermann Burmeister, nel añu 1860, sol mesmu nome científicu. La so localidá tipu ye: «Cerca de Paraná, Brasil».
Coryphospingus pileatus
Habita na canopia y nos cantos de montes montiegos, principalmente ente los 1100 y los 1900 m d'altitú.
Corythopis delalandi
El mosqueru terrestre suriegu ("Corythopis delalandi") ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae, unu de los mosqueros. Ye una de los dos especies del xéneru "Corythopis".
Alcuéntrase nel sur de Brasil y nel pantanal de Paraguái, Bolivia y Brasil; tamién habita'l nordés d'Arxentina. El so hábitat natural son les selves tropicales y subtropicales.
L'hábitat del mosqueru terrestre suriegu ta conformáu per un área de más de trés mil kilómetros al sur de Brasil, que llinda al oeste col pantanal y al sur col Zarráu. La zona toma territoriu del este de Bolivia, y síguese estendiendo escontra l'este sobre Paraguái y la Mesopotamia Arxentina, al nordés de dichu país. 
L'ave migra pela zona costera del Océanu Atlánticu Sur hasta les zones centrales de Ríu de Janeiro y San Pablo, en Brasil. 
Nun hai intersecciones nel norte o l'oeste del Zarráu cola otra especie de "Corythopis", el mosqueru terrestre norteño, anque la so zona estender en dirección norte hasta'l sur del Amazones, nel noroeste del Zarráu.
Corythopis torquatus
El Corythopis torquatus (Mosqueru terrestre norteño) ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae, los mosqueritos. Ye una de los dos especies del genus "Corythopis".
Habita na cuenca del Amazones en Brasil y les Guayanas, y la zona de l'Amazones de Colombia, Ecuador, Perú, y Bolivia; tamién na Guayana, Surinam, Guayana francesa, y l'este de Venezuela na desaguada del ríu Orinoco.
El so hábitat natural son los montes húmedos subtropicales o tropicales.
Tien una cobertoria negra nel so envés, parte cimeru del cogote y costazos. Ye un ave pequeña, de color marrón claro a gris escuru, con un pechu blancu con rayes verticales negres. Tien parches negros nes zones cimeres del so pechu, y la so cola ye curtia.
El mosqueru terrestre norteño habita en tola cuenca del Amazones, les Guayanas, la isla Marajó, y el sureste de la cuenca del ríu Orinoco nel este de Venezuela; como tamién na metá inferior de la cuenca del río Amazones nel sudeste, el ríu Araguaia y el ríu Tocantins, el so hábitat zinaliza pel este na mariña de Brasil nel estáu de Maranhão.
Na zona sur de la cuenca del Amazones en proximidaes del Zarráu noroeste averar al rangu de la so especie hermana "Corythopis", Mosqueru terrestre suriegu, anque los rangos non se intersecan.
Cosmopsarus regius
El estornín de pechu doráu ye un miembru de la familia Sturnidae nativu del África oriental. Les sos poblaciones estender por Etiopía, Somalia, Kenia y el norte de Tanzania.
Cotinga amabilis
El cotinga azulexu (Cotinga amabilis) ye una especie d'ave de la familia Cotingidae. Ye nativu de Mesoamérica dende'l sur de Méxicu, incluyendo Guatemala, Belize, Hondures, Nicaragua hasta Costa Rica y posiblemente l'oeste de Panamá. El so hábitat consiste de monte tropical de tierres baxes y monte fuertemente degradáu.
Cotinga cayana
El Cotinga celeste o cotinga real ("Cotinga cayana") ye una especie d'ave de la familia "Cotingidae", que s'atopa na Amazonia, en Suramérica.
Vive nel dosel del monte húmedu, tantu na tierra firme como nes árees inundables, per debaxo de los 500 m de altitú.
Mide 20 cm de llargor. El machu ye de color azul turquesa brillosa, con un parche grande color moráu acoloratáu nel gargüelu; les nales son negres con cantos azules nes coberteras y remiges. La fema ye de color marrón buxu, el gargüelu ye abuxada y baxu de les nales presenta color castañu acaneláu; estrémase tamién polos güeyos escuros.
Aliméntase principalmente de frutos, pero tamién caza insectos, como formigues alaes y termites.
Constrúi, nuna caña horizontal, un nial esnacháu, en forma de platu. La fema curia sola de los pitucos.
Cotinga cotinga
El cotinga pechimorado (Cotinga cotinga) ye una especie d'ave de la familia "Cotingidae", que s'atopa en in Brasil, Colombia, Guayana Francesa, Guyana, Perú, Surinam y Venezuela.
Vive nel nivel cimeru y los cantos del monte tropical, incluyendo los de suelos arenosos, per debaxo de los 600 m de altitú.
Mide 18 a 19 cm de llargor. El machu presenta plumaxe azul cobaltu, con visos coritos alredor del güeyu y les nales; el gargüelu, el pechu y la metá cimera del viente son de color púrpura. La fema ye de color marrón, escuru nel envés y les nales y claro nel gargüelu y les partes inferiores, con un treme nel pechu y el banduyu que presenten puntos escuros arrodiaos de color claru, con apariencia d'escames. El machu emite un soníu finu coles nales cuando ta en vuelu.
Cotinga maynana
El cotinga mayna (Cotinga maynana), tamién denomináu munami, cotinga turquesa, cotinga golipúrpura y cotinga de gargüelu lila, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cotingidae que vive en Suramérica.
Los sos hábitats naturales son les árees pantanoses o inundables de les selves húmedes tropicales de rexones baxes, per debaxo de los 500 m d'altitú. Permanez n'en el dosel del monte.
Mide 19 cm de llargor. El plumaxe del machu ye azul turquesa, nel gargüelu presenta un parche color púrpura. Nes nales, les primaries son negres, los intercisos blancos y los cantos de les coberteras azules. La cola ye azul percima y negra per debaxo. La fema presenta l'envés de color azul buxu con escames color ante claro; el pechu y la parte cimera del banduyu son de color ante abuxáu col centru de les plumes más escuru; so la cola y so les nales presenta color canela y estrémase pol color amarellentáu de los güeyos.
Aliméntase de frutos, especialmente de plantes de la familia "Loranthaceae".
Cotinga nattererii
El cotinga azul ("Cotinga nattererii") ye una especie d'ave de la familia "Cotingidae", que s'atopa en Colombia, el noroccidente del Ecuador, oriente y centru de Panamá y occidente de Venezuela.
Vive en zones tropicales, ente los 300 y 900 m de altitú. En Venezuela, alcuéntrase nes escamplaes del monte tropical, cerca del Llagu de Maracaibo y foi reparáu tamién nos depósitos nos estaos Mérida y Táchira. En Colombia, atopar a tou lo llargo de la mariña del Pacíficu y el valle del río Madalena. Ye raru na provincia ecuatoriana d'Esmeraldes. En Panamá, alcuéntrase nel este de la provincia de Colón y al oeste de la de Panamá, cerca de la ciudá de La Chorrera y de cutiu viose nes escamplaes de Barru Coloriáu.
Mide ente 18 y 18,5 cm y tien un picu curtiu y negru. Adultu, la so forma paecer a la d'un palombu. El dimorfismu sexual ye bien pronunciáu. 
La mayoría del plumaxe del machu ye de color azul brillante. Tien aníu ocular negru. Les nales son de color negru, cola esceición de les coberteras pequeñes y cuando aletea, vense cantos azules nes plumes. Nel gargüelu y la parte cimera del pechu, presenta un llurdiu negru purpúrea. El banduyu ta decoráu con una franxa de color púrpura coritu. 
La fema ye de color marrón escuru na parte cimera. Tien el plumaxe blancu de texas. Un aníu ocular gris ye apenes visible. El pechu ye de color de fondu arena y el banduyu canela amarellentáu. Más notoriamente nel pechu, pero tamién nel banduyu, les plumes son más escures escontra'l centru de manera que paecen escames. La cola ye de color marrón escuru.
Xeneralmente ta solitariu, preferentemente nes cañes del estratu altu del monte, pero ye posible que dellos busquen comida nel mesmu árbol frutal. El so vuelu ye rápidu y senciellu. Xeneralmente nun s'oi'l so cantar, y el bater de les nales ye la única indicación oyible de la so presencia.
Cracticus cassicus
El verdugu cabecinegro (Cracticus cassicus) ye una especie d'ave na familia Artamidae.
Mide de 32 a 35 cm de llargu, el machu y la fema son d'apariencia similar. El so plumaxe ye predominantemente negru y blancu, la so cabeza y gargüelu son negres, les sos partes inferiores, grupa y llombu son blanques, y tien un mantu negru y blancu. La cola ye negra, con una ancha franxa blanca nel so estremu. El so picu ye robustu y de un gris azuláu, con una llixera combadura y el so estremu ye negru. L'iris ye negru o pardu escuru, y les sos pates son negres o gris escuru.
El verdugu cabecinegro tien un complexu cantar, compuestu de componentes bien diversos. Les aves pueden formar dúos, o asonsañar el cantar d'otres especies tales como pitohuí aferruñáu, picanzo chicu, drongo de lentejuelas, o'l filemón de Timor.
Alcuéntrase en Indonesia y Papúa Nueva Guinea. Habita en zones baxes con foresta húmeda n'elevaciones d'hasta 650 m, anque dacuando atopar hasta na cota de 1450 m. Ye abondo común y poder atopar cerca de poblaos en bosquecillos de palmeres cocoteras.
El verdugu cabecinegro ye un ave carnívora. Reparar en pareyes o en pequeños grupos familiares.
Según rexistros se hadeterminado nun tener una dómina definida de reproducción. El nial que constrúin ente 8 a 25 m sobre'l nivel del suelu, ye una copa construyida con ramines y palos. La puesta consiste de 2 a 3 güevos pardos-oliva, con pintes en marrón escuro y que miden 31.8-35.6 x 23.7-25.6 mm.
Cracticus nigrogularis
El verdugu gorjinegro (Cracticus nigrogularis) ye una especie d'ave na familia Artamidae. Ye un ave cantora nativa d'Australia. Algama unos 35 cm de llargu y el so plumaxe ye blancu y negru. El color de los exemplares xuveniles ye marrón y blancu. Al dir maureciendo les sos plumes marrones son reemplazaes por plumes negres. Ye común en zones montiegues y ambientes urbanos. La so dieta consiste principalmente de pequeños vertebraos ya insectos. Son aves seles ya interesaes y pueden aceptar comida alcanzada por humanos.
El verdugu gorjinegro ye un ave d'aspeutu robustu con una gran cabeza, y nales y pates curties. Mide de 33 a 38 cm de llargu. El so plumaxe ye blancu y negru. La so cabeza, nape y gargüelu son negres, lo que-y da l'aspeutu d'un capiellu negru, que queda llindada por un gran pescuezu blancu. El so llombu, y gran parte de la so cola y nales son negres, ente que la grupa, estremu de la cola y plumes esteriores de les nales son blanques. Los sos partes inferiores son blanques. Los güeyos son marrón escuru, les pates son grises y el picu ye d'un gris azuláu col estremu negru, con un gabitu prominente na punta.
El verdugu gorjinegro ye consideráu la meyor ave cantora d'Australia, el so cantar describióse como una "flauta máxica", siendo más ricu y claro que'l cantar del pega australiana. Les melodíes qu'entona varien según la rexón y nun esiste un cantar de mancomún ente tola población. La especie ye una gran improvisadora creando melodíes nueves y complexes. Una de les sos llamaes asemeyar a los acordes de l'abertura de la Quinta Sinfonía de Beethoven.
El verdugu gorjinegro alcuéntrase en gran parte d'Australia, sacante l'estremu sur y Tasmania. Ye un ave propiu de montes abiertos y zones arbustives, anque evita los ambientes grebos n'estremu.
Cracticus quoyi
El verdugu negru (Cracticus quoyi) ye una especie d'ave na familia Artamidae.
Nel 2013 publicáronse resultaos d'un estudiu molecular qu'indicaba que yera'l taxón hermanu del "Cracticus tibicen". L'ancestru de dambes especies cree se dixebro de los otros verdugos fai unos 8.3 a 4.2 millones d'años, escontra fines del Miocenu - empiezos del Pliocenu, ente que los dos especies diverxeron mientres el Pliocenu (fai 5.8–3.0 millones d'años).
El verdugu negru mide ente 32,5 a 45 cm de llargu. Esta ave ye d'un vistosu color azul-negru, con un gran picu pesáu con un gabitu nel so estremu. El picu ye color gris-azuláu y el so estremu negru. Los exemplares inmaduros son grises a ablondos marmolados, sicasí los exemplares nel nordés de Queensland, caltienen esta coloración como adultos. Ye un ave bien cobarde.
Los sos hábitats naturales son los montes secos subtropicales o tropicales, los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales, y los manglares subtropicales o tropicales.
Cracticus torquatus
Cracticus torquatus ye una especie d'ave paseriforme de la familia Artamidae que s'alimenta de carroña. Ye endémica d'Australia. Aliméntase de pequeños vertebraos, como otres aves.
Tien trés subespecies reconocíes:
Cranioleuca albicapilla
El curutié crestado o curutié de pecho crema (Cranioleuca albicapilla) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae endémica de Perú.
Atopar nes selves y zones de carba de monte del centro sur de Perú.
Cranioleuca albiceps
El curutié coronáu ("Cranioleuca albiceps") ye una especie d'ave de la familia Furnariidae. 
La so hábitat natural son los montes húmedos montascosos tropicales y subtropicales. Pue atopase en Bolivia y Perú. La so población nun foi entá cuantificada, pero considérase abondo común y estable. 
Cranioleuca antisiensis
El curutié cariestriado o colaespina cachetilineada (Cranioleuca antisiensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive nel noroeste de Suramérica.
Alcuéntrase nes viesques de monte del sur de Ecuador y el norte del Perú.
Cranioleuca baroni
El curutié de Baron (Cranioleuca baroni) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae endémica del Perú.
El so hábitat natural son los montes húmedos de monte de la metá norte del Perú.
Cranioleuca demissa
El curutié de Tepuí o güitío de Pantepui ("Cranioleuca demissa") ye una especie d'ave de la familia Furnariidae. 
La so hábitat natural son los montes húmedos montascosos tropicales y subtropicales. Pue atopase en Brasil, Guyana y Venezuela. Anque la so población nun foi cuantificada, considérase un ave bastante común. 
Cranioleuca erythrops
El curutié carirrojo (Cranioleuca erythrops), tamién denomináu chamiceru rubicundo, colaespina cerirroja y colaespina carirroja, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive en Centroamérica y el norte de Suramérica.
Alcuéntrase en Colombia, Costa Rica, Ecuador y Panamá. El so hábitat natural son les selves húmedes tropicales de monte.
El curutié carirrojo asitia alredor del so nial yerbes, fueyes y otres materies vexetales que dexa sueltes y colgando rompiendo d'esta forma la figura del nial, créese que ye una forma de camuflaje pa protexer el nial d'el depredadores.
Cranioleuca gutturata
El curutié xaspiáu (Cranioleuca gutturata), tamién denomináu curutié de pechu puntiáu y chamiceru puntiáu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive en Suramérica.
El curutié xaspiáu mide una media de 14,5 cm de llargu. Los sos partes cimeros son de color pardu oliváceo, col pileu castañu; los costazos, les nales y la cola de color castañu acoloratáu ferrial y llistes superciliares ablancazaes. El so cazu ye ocre y el restu de les sos partes inferiores son ablancazaes chiscaes con pequeños llixos escuros. El so picu ye rectu, apuntiáu y buxu.
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, la Guayana francesa, Perú, Surinam y Venezuela.
El so hábitat natural ye'l sotobosque de les selves húmedes tropicales, tantu en tierra firme como nes riberes, hasta los 1100 metros d'altitú.
Cranioleuca hellmayri
El Curutié de Santa Foína, chamiceru coronáu o curutié capotado("Cranioleuca hellmayri") ye una especie d'ave de la familia "Furnariidae", endémica de los montes de la Sierra Nevada de Santa Foína, en Colombia, onde s'atopa ente los 1.300 a 3.000 de altitú.
Mide 14 a 15 cm de llargor. Presenta corona color castañu ablondu con pintes negres, superciliar tenue blancuciu, iris mariellu blancuciu, mexelles gris olivaceu con pintes escures; plumaxe del envés marrón oliváceo; nales y cola color castañu ablondu ferrial; gargüelu blancu abuxada; banduyu gris afumáu.
Cranioleuca obsoleta
El Curutié oliváceo (Cranioleuca obsoleta), ye una especie d'ave de la familia Furnariidae. Pue atopase en Arxentina, Brasil y Paraguái. El so hábitat son montes húmedos tropicales y subtropicales de tierres baxes.
Cranioleuca pallida
El Curutié pálidu (Cranioleuca pallida) ye una especie d'ave de la familia Furnariidae. Ye reinal de Brasil.
El so hábitat natural son los montes húmedos montascosos tropicales o subtropicales.
Cranioleuca pyrrhophia
El Curutié ventriblanco (Cranioleuca pyrrhophia), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae. Pue atopase en Arxentina, Bolivia, Brasil, Paraguái y Uruguái.
El so hábitat natural son los montes secos tropicales y montes húmedos de tierres baxes.
Otres denominaciones: 
Cranioleuca semicinerea
El curutié cabecigrís o curutié de cabeza gris (Cranioleuca semicinerea), ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los furnáridos (Furnariidae) reinal de Brasil. El so hábitat natural son les viesques seques subtropicales.
== Subespecies reconocen dos subespecies d'esta ave:
Cranioleuca subcristata
El curutié copetón (Cranioleuca subcristata), tamién denomináu güitío copetón y chamiceru copetón, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive nel norte de Suramérica.
Alcuéntrase nel norte de Venezuela y nordés de Colombia.
Los sos hábitats naturales son la pluvisilva y la selva borrinosa.
Cranioleuca vulpecula
El curutié de Parker (Cranioleuca vulpecula) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive en Suramérica. 
Habita nos montes de ribera de la cuenca amazónica occidental, con preferencia poles islles fluviales. Alcuéntrase nel oeste de Brasil, nordés de Perú, esti de Ecuador y estremu norte de Bolivia.
Cranioleuca vulpina
El curutié vulpino (Cranioleuca vulpina), ye una especie qu'integra'l xéneru "Cranioleuca", de la familia Furnariidae. Esta ave distribuyir nel centru y norte de América del Sur. 
Estiéndese dende Panamá, Colombia, Venezuela, Guyana, el centru y norte de Brasil, Perú, Bolivia, hasta'l Paraguái. Habita en selves y carbes tropicales y subtropicales.
Esta especie describióse orixinalmente por August von Pelzeln nel añu 1856, sol nome científicu de: "Synallaxis vulpina". La so localidá tipu ye: «Engenho do Gama, Rio Guaporé, Mato Grosso, Bra». 
El taxón de Panamá, "Cranioleuca vulpina dissita", dacuando ye considerada una especie separada: "Cranioleuca dissita".
Esta especie subdivídese en 5 subespecies:
Crateroscelis murina
Crateroscelis murina ye una especie d'ave en familia la Pardalotidae. Alcuéntrase en Indonesia y Papúa Nueva Guinea. Los sos hábitats naturales son los montes de tierres baxes húmedes tropicales o subtropicales, y les viesques montiegues húmedes tropicales o subtropicales. Nun s'atopa amenaciáu. 
Crateroscelis nigrorufa
Crateroscelis nigrorufa ye una especie d'ave en familia'l Pardalotidae. Alcuéntrase en Indonesia y Papúa Nueva Guinea. El so hábitat natural son les viesques montiegues húmedos tropicales o subtropicales. Nun s'atopa amenaciáu. 
Crateroscelis robusta
Crateroscelis robusta ye una especie d'ave en familia'l Pardalotidae. Alcuéntrase en Indonesia y Papúa Nueva Guinea. El so hábitat natural son les viesques montiegues húmedos tropicales o subtropicales. Nun s'atopa amenaciáu.
Creurgops dentatus
Creurgops dentatus ye una especie d'ave de la familia Thraupidae.
Puede ser atopada nos siguientes países: Bolivia y Perú.
Los sos hábitats naturales son: rexones subtropicales o tropicales húmedos d'alta altitú.
Creurgops verticalis
Creurgops verticalis ye una especie d'ave de la familia Thraupidae.
Puede ser atopada nos siguientes países: Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela.
Los sos hábitats naturales son: rexones subtropicales o tropicales húmedes d'alta altitú.
Criniger ndussumensis
El bulbul barbiblanco ("Criniger ndussumensis") ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pycnonotidae. Alcuéntrase en Camerún, República Centroafricana, Republica d'El Congo, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Guinea Ecuatorial, Gabón, Ghana, Guinea, Liberia, Malí, Nixeria y Sierra Lleona. El so hábitat natural ye'l monte tropical.
Crypsirina temia
La pega amorenada (Crypsirina temia) ye una especie d'ave na familia Corvidae.
Tien una frente negru aterciopeláu de plumes curties esponxoses, el restu de l'ave ye de color verde petroleu, magar según les condiciones de llume puede paecer negru. Les plumes de la so cola son llargues y anches cerca del so estremu son negres con un tinte verde, al igual que les plumes de les nales. El so iris ye color turquesa-azul escureciéndose escontra la neñina a un tonu bien escuru o entá negru. El picu y pates son negros.
Alcuéntrase nel sur de Myanmar, Tailandia, Indochina, Sumatra, les islles de Xava y Bali en parrotales y vexetación secundaria, estensiones abiertes y xardinos, bosquecillos de bambú y montes abiertos de cutiu en cercaníes de zones poblaes.
Polo xeneral alimentar n'árboles, anque dacuando baxa al terrén pa tomar un bañu. Mover ente los arboles con gran axilidá y utiliza la so cola pa banciase.Principalmente consume insectos y frutos.
Constrúi un nuedu con forma de taza sobre un bambú o parrotales especialmente aquellos con escayos de cutiu arrodiaos de zones de pradería abierta y pon de 2 a 4 güevos. El so cantar ye pocu curiosu.
Cryptillas victorini
La papuda de Victorin (Cryptillas victorini), ye una especie d'ave na familia Macrosphenidae. Magar mientres enforma años allugar nel xéneru "Bradypterus", nun s'atopa bien rellacionáu col mesmu, polo que-y lo allugó nel xéneru monotipo Cryptillas.
El so nome conmemora a Johan Frederik Victorin (1831-1855), un viaxeru suecu que visitó Suráfrica.
Vive namái habita en Sudáfrica, el so hábitat natural son les zones arbustives húmedes subtropicales o tropicales.
Cryptospiza jacksoni
La estrilda de Jackson (Cryptospiza jacksoni) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Estrildidae qu'habita en África. Puede topase en Burundi, la República Democrática d'El Congu, Ruanda y Uganda. Envaloróse que la estensión del so hábitat ye de 78.000 km².
El nome conmemora al esplorador inglés Frederick John Jackson.
Cryptospiza reichenovii
La estrilda de Reichenow (Cryptospiza reichenovii) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Estrildidae qu'habita en África oriental. Envaloróse que la estensión del so hábitat ye de 390.000 km².
Pue atopase n'Angola, Burundi, Camerún, República Democrática d'El Congu, Malaui, Mozambique, Níxer, Nixeria, Ruanda, Tanzania, Uganda, Zambia y Zimbabue. 
Cryptospiza salvadorii
La estrilda de Salvadori (Cryptospiza salvadorii) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Estrildidae qu'habita en África oriental. Envaloróse que la estensión del so hábitat ye de 190.000 km².
Pue atopase en Burundi, la República Democrática d'El Congu, Etiopía, Kenia, Ruanda, Sudán, Tanzania y Uganda.
Curaeus curaeus
El tordu patagón (Curaeus curaeus) ye una especie de la familia Icteridae. Habita en rexones templaes y fríes del sudoeste de América del Sur. Mientres enforma tiempu esti xéneru tamién incluyía otra especie ("Curaeus forbesi"), pero en febreru de 2014 foi dixebrada nel so propiu xéneru: "Anumara forbesi".
Miden unos 28 cm de llargu, el so plumaxe ye negru brillante, el so picu y pates son tamién negres, la especie nun presenta dimorfismu sexual.
Alcuéntrase nel sur de América del Sur, nel sudoeste de la Arxentina y el centru y sur de Chile.
El so hábitat natural son los montes templaos, montes, cuetos y quebraes. Tamién habita campos semaos y alcuéntrase-y en menores cantidaes en zones urbanizaes
Nidifica ente ochobre y avientu, constrúi un nial grande de materiales vexetales y xuníu con folla, xeneralmente perbién escondíu na parte baxa de les carbes. Los güevos ente 4 y 5, escepcionalmente 3 o 6, son de tonos azulaos y dibuxos negros finos y de dimensiones promedio 31 x 21 mm.
Cutia nipalensis
El cutia nepalesa (Cutia nipalensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Leiothrichidae. Foi atopáu en Bután, China, India, Laos, Malasia, Myanmar, Nepal y Tailandia.
N'última instancia, la so nome científicu significa «la "khutya" de Nepal», porque "Cutia" deriva del nome nepalín pa estes aves, y "nipalensis" en llatín significa «de Nepal».
Esta especie habita na rexón himalaya, dende la India hasta'l norte de Thailandia. Una subespecie tamién apaez na península de Malaca. Enantes el xéneru "Cutia" yera monotípicu, pero la cutia vietnamita ("C. legalleni"), p'arrexuntáu xuntu coles aves del Himalaya como subespecies, plantegóse apocayá la condición d'especie como "C. legalleni".
El so hábitat natural son los montes montiegos mugor del aire húmedos tropicales y subtropicales. Nun ye un páxaru del altu monte, sicasí, en llugar qu'habitar los montes de fueya ancha —por casu, de carbayos ("Quercus")— de llombes enriba de 1500 msnm aprosimao, pero escasamente o nunca ascendiende percima de 2500 msnm.
La cutia nepalesa nun se considera amenazada pola UICN, yá que caltién la so condición pre-división como de «esmolición menor»; en Bután, por casu, ye un residente bastante vistu con frecuencia.
Subespecies reconocíes:
Cyanerpes cyaneus
El mieleru dorsioscuro o mieleru patirrojo (Cyanerpes cyaneus) ye una pequeña ave de la familia Thraupidae. Distribuyir nos trópicos del Nuevu Mundu, dende'l sur de Méxicu hasta Perú, Bolivia, el centru de Brasil y les Guayanes. Tamién en Trinidá y Tobago, y en Cuba, isla onde posiblemente fuera introducíu.. 
Los adultos miden 12 cm de llargor y pesen 14 g; tienen un picu medianu, negru y llixeramente curvu. Los machos son de plumaxe azul violeta, coles nales negres con una raya azul violeta na metá de les mesmes. La cola y el llombu tamién son negres, y tamién un antifaz alredor de los güeyos. Les pates son coloraes brilloses. Tienen una corona azul turquesa.
Les femes y el neñones son color verde opacu, más claru nes partes ventrales, que presenten un rayáu llixeru. Les pates de les femes son pardu acolorataes, y la d'el neñones, pardes. El machu adultu ye una de les poques aves tropicales que camuda'l so plumaxe mientres la dómina de reproducción, fora de dómina de cría les partes azul violeta d'el so plumaxe vuélvense verdes, el llombu y la coroniella tamién se vuelven verdes; quedando asina con un plumaxe similar al d'una fema pero con nales negres.
La subespecie de la isla Tobagu, "C. c. tobagoensis" ye llixeramente mayor que les subespecies de tierra firme.
Habita en tierres baxes principalmente en ecotonos de montes tropicales. Tamién n'escamplaes de monte, árees con alta densidá de carbes, plantíos de café, cítricos y cacáu, y en zones arbolaes urbanes. Aliméntase d'insectos, pequeños frutos y granes con arilo. Forma pequeños grupos de 2 a 6 individuos.
La fema constrúi un pequeñu nial en forma de concu a lo cimero de los árboles. Guara dos güevos blancos con llurdios escuros mientres 12 o 13 díes. Los pitucos tarden nel nial otros 14 díes. Reproducir de febreru a xunu.
Cyanerpes lucidus
El mieleru dorsiazul o patiamarillo (Cyanerpes lucidus) ye un ave de la familia Thraupidae, presente nos montes tropicales de América Central. Mientres enforma tiempu foi consideráu coespecífico col mieleru cerúleo ("C. caeruleus"), una especie suramericana bien asemeyada.
El mieleru dorsiazul mide unos 10 cm de longitud promedio y pesa alredor de 11 g. El picu ye curvu, llargu y de color negru, y la cola curtia. El machu ye de color azul violeta con nales, cola y gargüelu negres, y pates marielles brilloses. La fema ye verde, cola cola escura, les partes inferiores densamente rayaes y de color verde azuloso, el gargüelu mariellu y la cabeza verde con dellos esbozos azules.
Ye fácilmente estremable del mieleru dorsioscuro ("C. cyaneus"), col que comparte hábitat. Nesa especie, el machu tien les pates coloraes y el llombu negru, y la fema nun tien el gargüelu mariellu. 
Otra manera, ye bien similar al mieleru cerúleo ("C. caeruleus"), col que coincide en Panamá y Colombia; les diferencies ente dambes especies amenórguense, nos machos, al tamañu del parche negru nel gargüelu (mayor en "C. lucidus") y a la intensidá de la coloración azul (menos escura na especie qu'equí concierne). La fema del mieleru dorsiazul estremar pola so cabeza con mayor cantidá d'azul.
Distribuyir n'América Central, dende'l sureste de Méxicu (Chiapas) hasta l'estremu noroeste de Colombia (Topetó). Habita montes húmedos de clima tropical y tierres baxes, nel dosel vexetal. Aliméntase d'insectos, artrópodos, frutos y néctar. Alimentar en pareyes o pequeños grupos, y n'ocasiones integrar en grupos interespecíficos.
El so llamáu ye un llargu "síííí", y el cantar del machu ye un "pit pit pit pit pit-pit" repitíu inclusive per dellos minutos.
Reproducir d'abril a setiembre. Constrúi'l so nial a lo cimero de los árboles, a partir de texíos vexetales bien finos. La puesta consiste en dos güevos.
Cyanerpes nitidus
El mieleru piquicorto, mieleru picu de tuna o copeicillo picu curtiu (Cyanerpes nitidus) ye una especie d'ave de la familia "Thraupidae", que s'atopa en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Perú, Surinam y Venezuela.
Vive nel dosel del monte húmedu, principalmente en montes altos y de suelos arenosos.
En promediu mide 10,2 cm de llargor y pesa 9 g. El picu tien 10 mm de llargu. Presenta dimorfismu sexual. El machu tien plumaxe predominantemente azul brilloso, claro nes partes inferiores, con un parche negru nel centru del gargüelu y el pechu, otra nel centru del banduyu y nales y cola negres; les pates son coloraes. La fema tien l'envés y los llaos de la cabeza de color verde; lores coritos; llinia malar curtia azul; garganta color ante; partes inferiores verdoses col pechu flameado de blancu y el banduyu crema y so les coberteras de les nales color blancu amarellentáu; pates rosadas.
Aliméntase de frutes, bayes y insectos.
Cyanicterus cyanicterus
El fruteru lomiazul (Cyanicterus cyanicterus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae que vive en Suramérica. Ye la única especie del xéneru Cyanicterus.
El fruteru lomiazul mide de 17 a 18 cm de llargor. Tien l'envés de color azul brillante y les partes inferiores de color mariellu brillante, amás de la mayor parte de la so cara. El so picu ye coritu y llixeramente curvu, ente que l'iris ye de color anaranxáu.
Alcuéntrase en Brasil, Guayana francesa, Guyana, Surinam y Venezuela.
Vive nel dosel del monte húmedu, en tierres baxes y llombes, xeneralmente per debaxo de 200 m de altitú, pero puede llegar hasta los 500 msnm.
Cyanistes caeruleus
El ferreru o ferrerín (Cyanistes caeruleus ) ye una especie d'ave de la familia de los páridos. Ye unu de los páxaros de mayor coloríu d'Europa: la so llibrea azul, verde, mariella y blanquinegra ye inconfundible. Ave llargamente distribuyida pol continente européu y Oriente Mediu, conócense delles subespecies.
La especie describióse per primer vegada por Linneo na so "Systema naturae" de 1758 como "Parus caeruleus".
La mayor parte de les autoridaes caltién "Cyanistes" como subxéneru de "Parus", anque la Unión Británica d'Ornitólogos trata "Cyanistes" como un xéneru distintu. 
Los exemplares de les islles Canaries y África fueron dixebraes a una especie distinta, "Cyanistes teneriffae".
Tamañu de 11,5 cm midíu dende'l picu hasta la cola. L'únicu paru con pileu, nales y cola de color azul cobaltu vivu. Partes inferiores marielles; mexelles blanques con llista negra al traviés del güeyu y arrodiando la nuca, de color negru azuláu; envés verdosu.
Dimorfismu sexual pocu aparente, el machu presenta'l pileu de color más vivu que la fema y la banda negru azulada qu'arrodia'l pescuezu ye más ancha nos machos.
Habita en gran parte d'Europa, llegando hasta'l mar Caspio, gran parte de Turquía, Armenia, Xeorxa, Azerbaijan.
En España alcuéntrase na mayoría de comunidaes, incluyendo les islles Baleares.
Monte caducifolios y mistos, sobremanera en encinares, en rastrojales, parques y xardinos.
Cyanistes cyanus
El herrerillo azul (Cyanistes cyanus), tamién conocíu como herrerillo ciáneo o herrerillo común, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Paridae. Ta bien estendíu y reproduzse a lo llargo de Rusia y Asia central.
Habita en montes caducifolios o mistos en climes templaos y subárticos, carbes y banzaos. Ye residente permanente, la mayoría de les aves non migren. Añera nel buecu d'un árbol, nel que pon alredor de 10 güevos. Aliméntase de insectos y granes.
Mide ente 12–13 cm de llargor. La cabeza, les esquines de la cola, barrer alares y les partes inferiores son blanques. Tien una llinia escura al traviés del güeyu, y la partes cimeres son de color azul.
Este ye l'equivalente oriental del herrerillo común. Hibridar con dicha especie, pero los descendientes suelen amosar una corona azul, en llugar de blanca como'l herrerillo azul.
La mayoría de les autoridaes caltienen a "Cyanistes" como subxéneru de "Parus", pero la American Ornithologists' Union trata a "Cyanistes" como un xéneru distintu. Esto ye sofitáu por analís de les secuencies mtDNA del citocromo "b" (Gill "et al.", 2005).
Nun ye raru que s'hibride col herrerillo común nel oeste de Rusia, les aves resultantes denominar ("Cyanistes" × "pleskei") y fueron una vegada consideraos una especie distinta.
Cyanocitta cristata
El glayu azul o pega azul (Cyanocitta cristata) ye un córvidu América del Norte norteamericanu.
La so plumaxe ye predominantemente azul de mediu cuerpu pa enriba, de la cabeza a lo cabero. Tien una cresta pronunciada. El color camuda a negru, celeste y con llistes blanques nes rémige y los caudales. Per debaxo ye blancu, con un collar negru alredor del pescuezu y los llaos de la cabeza, y cola cara blanca.
Como n'otres aves azulaes, la coloración del glayu azul nun deriva de pigmentos, sinón que ye la resultancia de la refraición de la lluz debío a la estructura interna de les plumes; si entartalla una de les plumes la coloración azul sume, pos la estructura foi destruyida. Esto llámase coloración estructural.
El cantar paecer al d'otros córvidos en que ye bien variáu, pero'l soníu más común ye la voz d'alarma, que ye un berru ruidosu, casi como'l d'una gavilueta. Tamién emiten un agudu "yaie-yaie", que la so frecuencia aumenta a midida que l'ave escítase.
Ocupa gran parte del este de Norteamérica, dende Terranova hasta Florida, llegando pol suroeste de la so distribución hasta Texas, y a Coloráu pol noroeste. Al oeste de les Predreses ye reemplazáu pol glayu de Steller. Tamién hai exemplares nel estáu mexicanu de Tamaulipas que se destribuyen na Reserva de la Biósfera El Cielu.
Anque'l glayu azul polo xeneral permanez tol añu na so área de distribución, delles poblaciones norteñas migren a partir sur de la distribución pel hibiernu (migren de día).
Alcuéntrase sobremanera en montes mistos (qu'inclúin el haya americana y delles especies de carbayu), pero tamién ye visible en parques y xardinos de delles ciudaes.
Busca la so comida tantu nel suelu como nos árboles, y consume prácticamente tou tipu d'alimentos vexetales y animales, tales como abiyotes, fayucos, granes d'herbales, granos, frutos, bayes, cacagüeses, pan, carne, güevos y pitucos d'otres aves, munchos tipos d'invertebraos, basura de los parques y alimentu pa páxaros.
El so comportamientu agresivu nos cebadorios de páxaros, según la so mala reputación como destructor de niales y güevos d'otros páxaros fixeron que de cutiu el glayu azul nun seya bienveníu en munchos comederos por quien los instalen. La so mala fama pasó a la lliteratura, como na novela de Harper Llee "Matar un ruiseñor".
Cualquier árbol o parrotal grande disponible sírvelos p'añerar. Fema y machu collaboren en construyir el nial y alimentar a la niarada, anque solo la fema guara. La puesta sueli ser de 4 o 5 güevos y ye guariada mientres 16 a 18 díes. Xeneralmente los pitucos vuelen ente los 17 y 21 díes.
Típicamente formen pareyes monógames pa tola vida.
El glayu azul ye l'ave de la provincia canadiense de la Isla del Príncipe Eduardo y dio nome al equipu de béisbol Blue Jays de Toronto.
"Blue Jay" (glayu azul n'inglés) ye'l nome d'una cai de Los Ánxeles, conocida por dar nome al cantar «Blue Jay Way», de George Harrison.
Coincidentemente, el glayu azul ye'l logotipu de la rede social Twitter.
Cyanocitta stelleri
El glayu de Steller o chara crestada (Cyanocitta stelleri) ye un ave de la familia de los córvidos de vivu color azuláu llargamente distribuyíu por Norteamérica y Centroamérica.
Tien descrites seis subespecies: 
Cyanocompsa brissonii
La reinamora grande (Cyanocompsa brissonii) ye una ave paseriforme de la familia Cardinalidae. 
Tamién ye conocida polos nomes de "reina mora" y "azulón" (en Arxentina y Uruguái), y "azulão", "azulão-verdadeiro" , "azulão-bicudo", "azulão do Mato Grosso", "azulão do Sul", "bicudo da Terra", "azul", "tiata", "guariandi", "gurundi-azul" y "vira-vira" (en Brasil), y "picogordo guaro" (en Venezuela).
Mide aprosimao 15 cm de llargor. El machu tien plumaxe totalmente azul-escuro n'estáu adultu, cola frente y cobertories cimeres de les nales azules-brillantes. Les femes y el neñones son marrones-pardos.
Esta ave ye territorial, nun siendo posible vela en bandos. Cuando se ve un exemplar nuna cierta localización, solo va ser posible atopar otru a una cierta distancia. Si un machu invade'l territoriu d'otru, con certidume va haber un conflictu con cierta violencia.
Pue atopase na vera de banzaos, montes secundarios y plantíos, del Nordeste y centru de Brasil, según en Bolivia, Paraguái y Arxentina y tamién nel norte de Venezuela y Colombia. Esisten delles diferencies ente subespecies de rexones distintes.
La so alimentación ye bien variada, sobremanera a base de granes, frutes ya insectos.
Reproducir ente setiembre y febreru, constrúi'l so nial non bien llueñe del suelu y cada niarada xeneralmente tien ente 2 y 3 güevos. Los pitucos nacen ente 13 y 15 díes dempués de que la fema pon los güevos.
Cyanocompsa cyanoides
El realejo negru (Cyanocompsa cyanoides), tamién denomonado picogrueso negru, picogrueso negru azuláu, azulón silvícola, picogordo negru y piquigrueso negriazulado, ye una especie d'ave paseriforme de la familia cardinálida de América Central y América del Sur.
El so picu negru triangular y masivu, na base casi tan gruesu como la cabeza, y el so llargor de 15 cm estremar de los sos parientes cercanos, "Cyanocompsa parellina" (con quien comparte hábitat en Centroamérica) y "Cyanocompsa brissonii" (especie más sureña), otra manera similares. El plumaxe de los machos ye azul con negru, brillante a la lluz; estremar de les femes en qu'éstes son de plumaxe castañu escuru.
Habiten en trupes selves, dende'l sureste de Méxicu al traviés d'América Central hasta la Amazonia, xeneralmente nel sotobosque.
Cyanocompsa parellina
El realejo azul (Cyanocompsa parellina), tamién denomináu colorín azulnegro, azulejito, azulito escuru y piquigrueso azul, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cardinalidae que vive en Méxicu y América Central.
Similar al picogrueso negru ("Cyanocompsa cyanoides"), estremar d'ésti por ser de menor tamañu (unos 12 cm), tener el picu más pequeñu y nun ser tan escuru.
Los machos tienen plumaxe azul escuru, brillante na frente, mexelles y obispillo. Les femes son de color castañu brillante, de coloración más fuerte nes partes dorsales.
Ye de distribución tropical, dende les tierres baxes del norte de México, tantu na aguada pacífica como del Golfu, na península de Yucatán, y nes selves de Belice, Guatemala, El Salvador, Hondures y Nicaragua. Habita preferentemente nel sotobosque de montes tropicales mestos, anque tamién suel apaecer n'escamplaes y escampleros.
Cyanocorax affinis
La pega de pechu negru o carriquí pechiblanco (Cyanocorax affinis), ye una especie d'ave passeriforme perteneciente a la familia Corvidae. Alcuéntrase en Colombia, Costa Rica, Panamá y Venezuela. El so hábitat natural son los montes subtropicales o tropicales secos, los montes subtropicales o tropicales húmedos de les tierres baxes, y los montes antiguos y bien degradaos. En Colombia llamar "chau chau" pol so estrañu cantar.
http://rnoa.org/sco/archivu.php
Cyanocorax beecheii
La pega de llombu moráu ye un córvidu del xéneru Cyanocorax autóctonu de Méxicu.
Cyanocorax cayanus
Cyanocorax cayanus ye una especie d'ave passeriforme perteneciente a la familia Corvidae. Ye orixinariu de Brasil, Guayana Francesa, Guyana, Surinam, y Venezuela.
El so hábitat natural son los montes subtropicales o tropicales húmedos y los montes de tierres baxes y les carbes seques, amás de los montes antiguos degradaos.
Cyanocorax chrysops
La pega de cresta alborotada, pega común o suso (Cyanocorax chrysops) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los córvidos (Corvidae). Ta llargamente distribuyida per gran parte de Suramérica: Brasil sudoccidental, Bolivia, Paraguái, Uruguái y nordeste d'Arxentina, inclusive rexones de ríos de la cuenca del Amazones que bordien el Pantanal.
Esta pega ye bien conocida pola capacidá d'aprender. Aliméntase d'insectos, pequeños reptiles, anfibios, pichones y güevos d'aves. Tamién s'alimenta de granes, frutes y nueces (tienen muncha facilidá pa tomar y manipoliar oxetos coles sos pates). Esta ave ye otra víctima de la comercialización illegal como aves de xaula.
Cyanocorax cristatellus
La pega de cresta rizada ye un córvidu suramericanu del xéneru "Cyanocorax" qu'habita diverses zones de Brasil y Paraguái.
Cyanocorax cyanomelas
La pega morada (Arxentina, Bolivia, Paraguái, Uruguái) (Cyanocorax cyanomelas), tamién denominada chara morada, gralha (pega, en portugués) púrpura o gralha del Pantanal (Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Cyanocorax" qu'integra la familia Corvidae. Ye nativa de América del Sur.
Grande, mide 37 cm. De coloríu un tanto apagáu, sobremanera violáceo escuru, con cabeza y gargüelu coritos y cola de color violeta más vivu penriba.
Distribúise dende l'estremu sureste de Perú, norte y este de Bolivia, Paraguái, suroeste de Brasil, norte d'Arxentina y estremu noroeste de Uruguái (vagante). El so hábitat natural son los montes secos subtropicales o tropicales, los montes húmedos de tierres baxes y los montes antiguos degradaos.
Ave inquisidora, investiga cualquier perturbación nos sos dominios, formando grupos, dacuando acomuñaos a una bandada de "Cyanocorax chrysops". Acusen fuerte sollerta ante la presencia d'intrusos, sollertando a la fauna sobre la presencia humana o d'otros predadores.
La especie "C. cyanomelas" describióse per primer vegada pol ornitólogu francés Louis Jean Pierre Vieillot en 1818 sol nome científicu "Pica cyanomelas"; localidade tipo «Paraguái».
Monotípica. Posiblemente forma una superespecie con "Cyanocorax caeruleus"; foi suxuríu que "Cyanocorax violaceus" y "Cyanocorax cristatellus" podríen ser miembros de la mesma superespecie.
Cyanocorax cyanopogon
La chara nuquiblanca o pega de pescuezu blancu (Cyanocorax cyanopogon), tamién denominada gralha-cancã o canção (cantar, en portugués, Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Cyanocorax" qu'integra la familia Corvidae. Ye reinal de Brasil.
El so hábitat natural son los montes secos subtropicales o tropicales y los montes de les húmedes tierres baxes subtropicales o tropicales.
Alcuéntrase en carbes, sabanes y los montes de ribera más abiertos. Ye un ave típica de la rexón semiárida del nordés de Brasil, sicasí, por cuenta de la deforestación, espandióse nel sureste, yá ta instaláu nel estáu d'espirito Santu y foi columbráu nel estáu de Ríu de Janeiro .
La especie ye omnívora, comiendo de too, dende los insectos a l'alimentación de les pites, si ta disponible, y la fruta xugosa del "Cereus jamacaru.
"Cyanocorax cyanopogon" constrúi los sos niales n'árboles altos, en forma d'un tazón grande, alfombrado con fueyes seques. Asitia cerca de 3 güevos, que eclosionen en 2 selmanes y media. Al igual que tolos córvidos, ye un ave intelixente, con estratexes d'alimentación diverso. Ye espertu nel vuelu acrobáticu. El so cantar ye bien interesáu y ruidosu. Cuando atopa daqué estrañu nel monte comunicar a toos. Ye consideráu la voz de la sabana .
Cyanocorax heilprini
Cyanocorax heilprini ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Corvidae. Alcuéntrase en Brasil, Colombia, y Venezuela.
El so hábitat natural son los montes húmedos de les tierres baxes subtropicales o tropicales y les carbes seques subtropicales o tropicales.
Cyanocorax melanocyaneus
Cyanocorax melanocyaneus, Conocíu como "Shara" ye una especie d'ave passeriforme perteneciente a la familia Corvidae. Alcuéntrase en El Salvador, Guatemala, Hondures, y Nicaragua. El so hábitat natural son los montes de monte húmedos subtropicales o tropicales y los montes antiguos degradaos.
Cyanocorax mystacalis
Cyanocorax mystacalis ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Corvidae. Alcuéntrase en Ecuador y Perú.
Cyanocorax sanblasianus
Cyanocorax sanblasianus) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Corvidae. ye endémica de Méxicu.
El so hábitat natural son los montees secos subtropicales o tropicales.
Cyanocorax violaceus
El colluelo (Cyanocorax violaceus) ye una especie d'ave passeriforme perteneciente a la familia Corvidae, los cuervos y asemeyaos.
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guyana, Perú, y Venezuela. El so hábitat natural son los montes húmedos de tierres baxes subtropicales o tropical y los montes antiguos degradaos.
Ave de 33 cm, Llixeramente crestado; usualmente paez opacu nel campu. Cabeza, gargüelu y alto de pechu son negros. Banda nucal blancu llechientu intensificar a azul violeta opacu nel restu del plumaxe. Partes inferiores más pálidos y tiñíes giráceo. reparar en grupos de distintos tamaños que se mueven por tolos llaos del estratu de los montes húmedos, secos, secundarios, de galeria y árees abiertes con árboles aisllaos.1
Distribuyir pol suroeste y el noroeste de la cuenca amazónica , dende'l norte de Bolivia, al traviés de la Amazonía oriental del Perú y Ecuador, la Amazonía Colombiana, y la cuenca del ríu Orinoco y más allá nel norte de Venezuela. La gama ta al este del cordal andín, sacante nel norte de Colombia y Venezuela. Nel suroeste de Guyana, (suroeste del Escudu Guayanés ), l'estáu de Roraima, Brasil y el Ríu Amazones.
El so cantar tien un pao, iao; empezando en tonu baxu, depués xubiendo y baxando sópito; y depués faciendo lo mesmo pal iado.
1. MURCIA M, CARVAJAL L. 2011. Aves del piedemonte llaneru Cubarral. Meta. CORMACARENA Y Universidá Distrital Francisco José de Caldas. Bogotá. Colombia. pg 112.
Cyanocorax yncas
La chara verde (Cyanocorax yncas), tamién denominada pega querrequerre, pega verde, urraca café y carriquí verdiamarillo, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Corvidae que vive en América. Esta ave de colores vistosos estremar de munches otres pola so complexa organización social.
Mide de 25 a 30 cm. Ye de plumaxe predominantemente verde nes partes cimeres y mariellu nes inferiores. El parche del gargüelu ye negru; la corona azul-violeta y los llaos de la cola mariellos.
Xeneralmente viven en pareyes y en grupos munches vegaes numberosos. Aliméntase d'insectos, frutes, güevos y en delles ocasiones de pitucos.
Nidifican n'árboles o parrotales, dalgunos en furacos. Ponen hasta 8 güevos y la so incubación dura 22 díes. Los pollos permanecen nel nial mientres 45 díes.
Distribúise del sur de Texas hasta Hondures; tamién en Colombia hasta'l norte de Bolivia. En Méxicu allugar na aguada del Pacíficu de Nayarit escontra'l sur; na aguada del Golfu dende la parte más baxa del valle del Río Bravo escontra'l sur y esti al traviés de la Península de Yucatán. En Venezuela, al norte a lo llargo de toa'l cordal de la mariña y cordal andín.
Cyanocorax yucatanicus
Cyanocorax yucatanicus, ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Corvidae, los cuervos y asemeyaos. El so nome común ye chara yucateca tamién conocida como pega mesoamericana. Ye cuasiendémica de la península de Yucatán, habita en Belice, Guatemala (El Petén), y sur de Méxicu (Quintana Ruco, Campeche, Yucatán y Tabasco).
El so hábitat natural son los montes secos subtropicales o tropical y los montes antiguos degradaos. Les chares yucatecas moces pueden tener el plumaxe blancu y el picu mariellu, conforme al maduror adquieren la coloración negra.
aves.mx.conabio.gob.mx
Cyanolanius madagascarinus
La vanga azul (Cyanolanius madagascarinus) ye una especie d'ave na familia Vangidae. Ye monotipu del xéneru Cyanolanius.
La mayoría de les autoridaes considera qu'un taxón qu'habita nes islles Comoros, la vanga azul de Comoro ye una subespecie de la vanga azul ("C. m. comorensis"), anque dacuando consideró-ylo una especie separada, "Cyanolanius comorensis".
Alcuéntrase en Comoros, Madagascar, y Mayotte, onde los sos hábitats naturales son los montes secos subtropicales o tropicales y los montes secos húmedos subtropicales o tropicales.
Cyanolyca argentigula
La chara gorjiplateada (Cyanolyca argentigula) ye una especie d'ave na familia Corvidae.
Alcuéntrase en Costa Rica y Panamá. El so hábitat natural son les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales.
Cyanolyca armillata
Cyanolyca cucullata
La chara coroniazul o chara gorru azul (Cyanolyca cucullata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Corvidae. Ye nativu de América Central, incluyendo Costa Rica, Guatemala, Hondures, Méxicu, Panamá y posiblemente Nicaragua. El so hábitat consiste de monte tropical y subtropical. 
"Cyanolyca cucullata" nun tien subespecies según ITIS. 
Otres autoridaes taxonómiques estremen cuatro subespecies:
Cyanolyca pumilo
La chara gorjinegra o chara de borrina (Cyanolyca pumilo) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Corvidae. Ye nativu de El Salvador, Guatemala, Hondures, Méxicu y posiblemente Nicaragua. El so hábitat consiste de monte húmedu tropical y subtropical. Nun tien subespecies reconocíes. 
Cyanolyca turcosa
La pega turquesa o chara turquesa ("Cyanolyca turcosa") ye una especie d'ave de la familia Corvidae, que s'atopa en Colombia, Ecuador y el Perú.
Mide 30 a 32 cm de llargor. El plumaxe ye predominantemente azul turquesa brillosa, con tonos azul foscu, más foscos nel envés, el llau cimeru de la cola y les partes inferiores y escamplaes al traviés de la corona que se faen blancucios na frente. Presenta una banda negra ancha como antifaz al traviés de los güeyos, que conecta con un delgáu collar negru alredor del gargüelu. El llau inferior de la cola ye coritu. Tien picu fuerte relativamente gruesu negru, iris marrón escuru y pates negres. 
Atopar a lo llargo de los Andes, dende la cordal occidental al sur de Colombia, hasta'l norte de Perú, n'elevaciones ente los 2.000 y 3.000 m de altitú. Prefier el Monte húmedu o ambientes húmedos con con abondosos árboles y parrotales. Alcuéntrase en montes siempreverdes montiegos y montes nanos con trupa vexetación.
Ye omnívora. Come insectos, bayes, güevos y pequeños páxaros d'otres especies. Al igual qu'otres pegues, esquiza l'estratu mediu y el dosel de los árboles en busca d'alimentu y esamina la vexetación a lo llargo del camín. 
Dellos individuos d'una banda participen na construcción del nial nes bifurcaciones de les cañes, cerca de les copes de los árboles escontra'l centru de los mesmos. Les árees en que s'alluguen los niales son xeneralmente aisllaes. El machu xeneralmente alimentar y curiar a la muyer mientres ella ta guarando los güevos.
Cyanomitra olivacea
La suimanga oliva oriental (Cyanomitra olivacea) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Nectariniidae. Alcuéntrase en África al sur del Sahel. Prefier les rexones forestadas, y ta ausente de les seques, les rexones más abiertes, como'l Cuernu d'África y el sureste d'África central y del sur-oeste. Dacuando asítiase-y nel xéneru "Nectarina" .
"Illustrations of the Zoology of South Africa" textpl. 57, note
Cyanopica cyanus
El rabilargo asiáticu (Cyanopica cyanus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Corvidae qu'habita na parte oriental d'Asia. Ye unu de los dos miembros del xéneru "Cyanopica". L'otru ye'l rabilargo ibéricu ("Cyanopica cooki") qu'habita al oeste de la península ibérica.
Ye un córvidu pequeñu de 34 cm. Caracterizar pola so llarga cola en relación al cuerpu y les sos nales curties. Tien un capirote negru, el gargüelu blancu, el cuerpu leonado y les nales y la cola azul. Les pates son negres, al igual que'l picu.
Vuela en ruidosos grupos col reclamu habitual: "gruiií".
N'Estremu Oriente la so distribución inclúi China, Xapón, Corea del Norte, Corea del Sur, Mongolia, y les rexones de Rusia cercanes a los países anteriores. Amás, foi introducida en Hong Kong.
Na llista d'aves del mundu del Congresu Ornitolóxicu Internacional descríbense siete subespecies:
c. stegmanni" - Manchuria (nordés de China);
Cyclarhis gujanensis
Cyclarhis gujanensis, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Vireonidae que vive n'América.
Ta distribuyíu per una gran parte d'América, dende Méxicu y Trinidá nel norte hasta Arxentina y Uruguái nel sur. 
Los adultos miden unos 15 cm de llargor y pesen unos 28 g. Tienen una cabeza avolumada y con un picu anchu y daqué curváu escontra baxo de color gris coritu per debaxo y gris arrosáu nel so parte cimeru. La so cabeza ye gris con dos bandes con una llista superciliar acoloratada. Les partes cimeres del cuerpu son verdes y el so pescuezu y pechu amarellentaos que se difumina hasta faese ablancazáu nel banduyu. La subespecie "ochrocephala" que s'atopa nel sureste de la so área de distribución tien la "agamba" acoloratada más pequeña y el pileu, ente que la subespecies "virenticeps", "contrerasi" y "saturata" que s'atopen nel noroeste de Perú y l'oeste de Ecuador tienen la nuca y la cara mariellu verdoses (non grises como na nominal).
Ye un ave cobarde que s'escucha de cutiu pero que ye malo de reparar. 
Aliméntase d'insectos y arañes que prinda ente les fueyes de los árboles, anque tamién se-yos reparó cazando llagarteses.
El so nial tien forma de concu y construyir a lo cimero de los árboles. Suel poner dos o tres güevos de color arrosáu claro llixeramente enllordiaos con llixos marrones moraes. Machu y fema se turnan na incubación, que dura 14 díes. Dambos alimenten a los pitucos. 
Cymbilaimus lineatus
El formigueru rayáu o barreteado (Cymbilaimus lineatus), tamién denomináu batará lineado, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Centru y Suramérica.
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Colombia, Costa Rica, Ecuador, la Guayana francesa, Guyana, Hondures, Nicaragua, Panamá, Perú, Surinam y Venezuela.
Los sos hábitats naturales son los selves húmedes tropicales y carbes trupes y nuedos d'enredaderes de les rexones baxes, hasta los 1.200 m de altitú.
En promediu mide 18 cm de llargor y pesa 41 g. El machu presenta coroniella y nuca negres, envés negru con múltiples barres blanques angostes y pechu y banduyu con barreteado delgáu blancu y negru. Na fema la coroniella ye de color castañu ablondu y l'envés ye negru con barres color ante; el barreteado del banduyu ye ante claro y negru. El picu ye negru na parte cimera y gris azuláu na inferior. les pates sn de color gris azuláu.
Caltener en pareyes mientres tol añu. Reproducir d'abril a xunu. Constrúi ente la xamasca un nial en forma de copa, xuntáu pol cantu a una horqueta horizontal, a un altor de 2 a 7,5 m.
Cymbirhynchus macrorhynchos
El eurilaimo rojinegro (Cymbirhynchus macrorhynchos) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Eurylaimidae reinal del sudeste asiáticu. Ye la única especie del xéneru Cymbirhynchus.
Atopar nes selves húmedes tropicales de Indochina, la península malaya, Sumatra y Borneo, distribuyíu por Camboya, Laos, Malasia, sur de Myanmar, oeste de Indonesia, Tailandia, Vietnam, Singapur y Brunéi.
Reconocense les siguientes subespecies:
Cyornis hoevelli
El papamoscas frentiazul (Cyornis hoevelli) ye una especie d'ave paseriforme na familia Muscicapidae.
Ye endémica de les selves de Célebes (Indonesia).
Cyornis hyacinthinus
El papamoscas jacintino (Cyornis hyacinthinus) ye una especie d'ave paseriforme na familia Muscicapidae.
Ye endémica de les selves de delles de les islles menores de la Sonda (Indonesia).
Cyornis oscillans
El Papamoscas de Flores (Cyornis oscillans) ye una especie d'ave paseriforme na familia Muscicapidae.
Ye endémica de delles de les islles menores de la Sonda (Indonesia).
Cyornis superbus
El Papamoscas de Borneo (Cyornis superbus) ye una especie d'ave paseriforme na familia Muscicapidae.
Ye endémica de les selves montiegues de Borneo.
Cyphorhinus arada
El cucarachero musical, violineru o wirapuru (Cyphorhinus arada) ye una especie d'ave, de la familia Troglodytidae que se destacar pol so cantar ellaboráu.
Ye nativu del monte húmedu del Amazones en Sud América, enfusando escontra l'oeste y el suroeste nos Andes amazónicos. En portugués denominar Uirapuru o munches otres variantes del nome, toes basaes na denominación Tupi-Guarani wirapu 'ru. Especialmente en Brasil, el "violineru" ye mentáu en numberoses lleendes y fábules, la mayoría rellacionaes col so fuerte y formosu cantar. 
Una d'estes lleendes cunta que cuando'l violineru empieza a cantar toles otres aves detienen el so cantar pa oirlo. Créese tamién qu'el "violineru" trai bona suerte, lo cual induz a delles persones a matalo pa guardalo embalsamáu. Magar nun esisten estadístiques confiables sobre la so población, el "violineru" nun ye considerada una especie amenazada yá que toma un rangu bien ampliu y en ciertes zones ye bien abondosa.
Cyphorhinus phaeocephalus
El cucarachero canoro (Cyphorhinus phaeocephalus), tamién conocíu como cerrica canoro, cerrica cariazul, colchoneru cantor, cucarachero gaiteru o soterrey canoro, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Troglodytidae que vive en Centro y Suramérica.
Habita en viesques seques de Colombia, Costa Rica, Ecuador, Hondures, Nicaragua y Panamá.
Cyphorhinus thoracicus
El cucarachero pechicastaño (Cyphorhinus thoracicus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Troglodytidae que se distribúi pela zona central y norte de los Andes.
Tien descrites dos subespecies: 
Cypsnagra hirundinacea
La bandoleta (Paraguái, Brasil) (Cypsnagra hirundinacea), tamién denominada tangara culiblanca ye una especie d'ave paseriforme integrante de la familia Thraupidae, monofilética del xéneru Cypsnagra. Ye nativa de América del Sur. 
Distribuyir en Bolivia, Brasil, Paraguái y Surinam. 
Vive en sabanes, zarraos o árees abiertes con pacionales y árboles baxos, hasta los 1100 m de altitú. 
Mide 16 a 16,5 cm de llargor y pesa ente 25 y 34 g. Ave guapa, negra penriba cola grupa blanca bien visible, llurdiu y filetes blancos bien visibles na nala zarrada; gargüelu anaranxáu, pechu pardu, blancu puercu pembaxo. Aves del sur tienen el gargüelu y el pechu más pálidos, apenes llavaos d'anaranxáu. Los xuveniles son pardacentos penriba y pardu cremosu pembaxo. Cuando en vuelu, presenta un guapu diseñu blancu nes nales y na cola.
Prefier árees más abiertes, con menos árboles, que la tangara bandiada ("Neothraupis fasciata"), pero dambes son vistes xuntes con frecuencia. Anda en grupitos de 4-6 aves, percorriendo la xamasca y les cañes retorcigañaes, baxando pocu al suelu.
Aliméntase principalmente d'insectos, especialmente escarabayos y grillos. Busca alimentu nel suelu y la yerba o atrapa les preses en vuelu. Dacuando come frutes. Na busca por insectos, dacuando sigue bandaes mistes y caltién un sentinela engaramáu más arriba del suelu.
Constrúi'l nial a 1 o 2 m d'altor del suelu, texendo fibres de gramínees . La fema pon 3 a 4 güevos de color azuláu, con llurdios marrones o negres. Exemplares nuevos de la niarada anterior ayuden a los padres a curiar el nial y los pitucos.
Principalmente a l'amanecida, la pareya fai un dúo fuerte y sonoru, la fema da un matraqueo continuu, en tonu más baxu, mientres el machu emite una frase brengoso y melódico, como “chi-dudidu...” repitida munches vegaes, lo que constitúi una de les voces típiques del zarráu.
La especie "C. hirundinacea" describióse per primer vegada pol ornitólogu francés René Primevère Lesson en 1831 sol nome científicu "Tanagra hirundinacea"; localidad tipo «São Paulo, Brasil».
Según la clasificación del Congresu Ornitolóxicu Internacional (IOC) (Versión 5.1, 2015) y Clements Checklist 6.9, reconócense 2 subespecies, cola so correspondiente distribución xeográfica:
Dacnis cayana
El Dacnis azul o mieleru turquesa ("Dacnis cayana") ye una especie d'ave de la familia de les tángaras, que s'atopa dende Nicaragua hasta y norte d'Arxentina.
Habita nos montes y otres zones arbolaes, incluyendo xardinos y parques, a más de 1.000 m y preferentemente ente los 1.600 y 2000 m de altitú.
Mide en promediu 12,7 cm de llargor y pesa 13 g. El machu ye de color azul turquesa, con un redondel negru alredor de los güeyos; el gargüelu, el llombu, les nales y la cola son negres, les nales con cantu azul turquesa y cara inferior gris azuláu. La fema ye verde, cola cabeza azul, el gargüelu azul clara a gris ceniza, les partes baxes color verde claru y les nales escures con franxes verdes.
Come principalmente insectos recoyíos de xamasca, frecuentemente frutes y tamién, flores o bromelias.
Prefier los niveles cimeros del monte. Vive en pareya o en grupos familiares que s'integren en bandes con otres especies. El so llamáu y un finu "tsip".
La pareya constrúi'l nial a un altor de 5.,5 a 8 m nun árbol, con forma de taza y la fema pon de dos a tres güevos ablancazaos con llurdios grises. La fema guara los güevos, pero ye alimentada pol machu.
Dacnis pernomada
El mieleru pernomáu o dacnis pernomáu ("Dacnis pernomada") ye una especie d'ave de la familia Thraupidae, que s'atopa en Colombia y Ecuador.
Vive nel monte húmedu del Pacíficu y la cuenca del río Madalena.
Mide cerca de 11 cm de llargor. Presenta dimorfismu sexual. El plumaxe del machu ye azul turquesa brillosa, con tintes verdosos na subespecie "D. y. aequatorialis"; cola frente, los llaos de la cabeza y el pescuezu negros polencos; les nales son negres penriba y marielles per debaxo, colos cantos de les secundaries azules; los costazos el centru del banduyu son mariellu sulfurosu y la cola negra. El plumaxe de la fema ye marrón oliváceo, coles nales color castañu y banduyu amarellentáu.
Pal South American Classification Committee, trátase de dos subespecies de "Dacnis lineata": "D. l. pernomada" y "D. l. aequatorialis", en tantu quien dixebren éstes, na especie distinta "D. pernomada", sofitar na diferencia de coloración, una y bones la población amazónica "D. l. lineata", el machu tien la cara inferior de les coberteras de les nales y el centru del banduyu blancos y amás plumes blanques ocultes a los llaos del pechu, ente que nel grupu "D. pernomada" estes árees son de color mariellu. Les femes tamién s'estremen porque'l banduyu de "D. lineata" ye más claru blancuciu y el del grupu "D. pernomada" notoriamente amarellentáu.
Dacnis flaviventer
Dacnis flaviventer ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae. Distribuyir pola cuenca amazónica y la del Orinoco: Colombia, Venezuela, Ecuador, Perú, Bolivia y Brasil.
Suel trate en pareyes, anque n'ocasiones puede ver en bandos xuntu con otres especies.
Mide 11,3 cm de llargor. L'iris ye coloráu. El machu presenta corona y nuca color verde; el so plumaxe ye mariellu nes partes inferiores y la grupa, con mázcara, nales y cola negres. La fema presenta les partes cimeres color pardu oliváceo; les partes inferiores gris claru con matices pardos o amarellentaos y unes poques estríes escures.
Aliméntase d'insectos, pequeños frutos y de néctar de les flores.
Llega al maduror sexual a los 10 meses. La fema pon ente 2 y 3 güevos y los pitucos nacen dempués de 13 díes.
Dacnis lineata
El mieleru de cara negra o dacnis carinegra ("Dacnis lineata") ye una especie d'ave de la familia "Thraupidae", que s'atopa en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana francesa, Guyana, Perú, Surinam y Venezuela.
Vive nel monte húmedu y zones inundables o pantanoses, a menos de 1.350 m de altitú.
Mide 11 a 12 cm de llargor. La corona, gargüelu, pechu, llaos y lladrales del machu son de color azul, el restu del plumaxe ye negru, sacante'l banduyu que ye blancu. L'iris ye mariellu llamativu. La fema ye principalmente verde oliva percima y más pálida y abuxada per debaxo.
El mieleru o dacnis de guedeyes marielles ("Dacnis pernomada"), del norte, noroccidente y centru de Colombia, que presenta banduyu y costazos mariellos, del yera enantes consideráu como subespecie "Dacnis lineata pernomada", pero anguaño ye consideráu por dellos espertos una como especie distinta.
Aliméntase de frutes, bayes, granes y insectos. Xeneralmente busca alimentu a un altor del suelu de 10 a 50 m, na copa de los árboles, pero dacuando baxa hasta los parrotales frutales. Busca los insectos nes cañes de los árboles.
Tantu'l machu como la fema participen na construcción del nial y l'alimentación de los pichones. La fema pon 3 a 5 güevos y guarar sola, mientres el machu alimentar.
Dacnis venusta
El mieleru de zanques coloraes o dacnis negriazul ("Dacnis venusta") ye una especie d'ave de la familia "Thraupidae", que s'atopa en Costa Rica, Colombia, Ecuador y Panamá.
Vive tantu nel dosel como nos cantos del monte húmedu y n'escamplaes con árboles esvalixaos, ente 500 y 1.500 m de altitú.
En promediu mide 12 cm de llargor y pesa 16 g. Presenta dimorfismu sexual. Iris de color coloráu brillante nel machu, colloráu más opacu na fema. El machu presenta plumaxe azul turquesa brillosa na corona, nuca, los llaos de la cabeza y el pescuezu, los costazos el centru del llombu y la grupa; la frente, les árees loreal y orbital, les nales y cola de color negru; el gargüelu, la parte inferior y llaos del llombu color negru verdosu; les zanques coloráu escarlata.
La fema ye verde azuláu fusco nes partes cimeres, más brillosa a los llaos del pescuezu y l'área malar y más opacu nos llaos del llombu; el color tórnase turquesa na rabadilla. La área loreal, nales y cola son fuscas, y el gargüelu ye gris. El pechu, banda y lladrales son oliva abuxaos, con matices azules nel pechu; el banduyu y les coberteras infracaudales son de color mariellu anteado; les zanques son canela anaranxáu.
Aliméntase de bayes y granes ariladas, según tamién d'insectos de la xamasca.
Constrúi a un altor del suelu de 12 a 15 m, un nial en forma de tazón o hamaca, poco fondu, colgáu ente 2 cañes delgaes. Ye construyíu de raicillas, bilortos y raigaños delgaos de felechos y cubiertu per debaxo con cachos de felechu verde.
Daphoenositta chrysoptera
La neosita variable (Daphoenositta chrysoptera) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Neosittidae qu'habita en Australia y Nueva Guinea.
Ye un páxaru pequeñu que mide unos 10–11 cm de llargu. El so aspeutu varia enforma según les subespecies. El so pileu y cabeza pueden ser blanques, grises o negres y el so cuerpu ye ablancazáu o gris de cutiu con bandes negres y grises. Tien nales negres con una ancha franxa blanca o canela. L'iris ye naranxa escuru, les sos pates son naranxa-amarellentáu. El picu ye anaranxáu con un estremu negru que puede estendese hasta la so base. La coloración depende de la subespecie.
Les bandaes d'esta especie alimentar n'árboles de distintu altor, de cutiu baxando polos tueros de los árboles. Les sos llamaes son curties y agudes.
Esta especie habita un ampliu territoriu, y el so aspeutu esterior depende de la zona d'ende'l so nome de variable. Les subespecies australianes son
"chrysoptera" (nales naranxes), "pileata"
(pileu negru), "striata"
(estriada), "leucocephala"
y "leucoptera" (nales blanques). Les subespecies de Nueva Guinea son
"papuensis" (a la que dacuando se-y asigna un estatus d'especie)
"alba" (blanca), "Entemedia"
y "albifrons" (frente blanca)
Daphoenositta miranda
La Daphoenositta miranda ye una especie d'ave de la familia de les Neosittidae. Puede ser allugada en Indonesia y Papúa Nueva Guinea.
Dasyornis broadbenti
El picocerdas ablondu (Dasyornis broadbenti) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Dasyornithidae endémica d'Australia.
Alcuéntrase namái nes rexones costeres del sureste d'Australia, dende Melburne hasta Adelaida. 
El so hábitats naturales son les zones de carba costera y zones arbolaes con mestu sotobosque. Ta amenazáu pola perda d'hábitat.
El picocerdas ablondu ye consideráu pola UICN como una especie so esmolición menor. Los dos subespecies supervivientes presentes en Victoria tán catalogaes como amenaciaes según la llei local de salvaguarda de la flora y la fauna (1988). Según esta llei realicen acciones de recuperación y xestión de la especie. En 2007 dambes subespecies incluyir nuna llista consultiva sobre la fauna de vertebraos de Victoria, nel apartáu d'especies casi amenaciaes. 
Delichon nipalense
El avión nepalín (Delichon nipalense) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Hirundinidae. Los sos dos subespecies viven nel Himalaya (de la India a Myanmar), hasta'l norte de Vietnam. Alcuéntrase nos valles fluviales y los macizos montascosos serrapatosos ente los 1000 y 4000 m d'altitú, onde añera en colonies en cantiles verticales, construyedo niales de folla onde pon trés o cuatro güevos de color blancu.
L'avión nepalín tien la mayoría de les sos partes cimeros de color negru con matices azulaos qu'oldeen col so obispillo y partes inferiores blancos. Ye un ave sedentaria a diferencia de los sos parientes próximos, el avión asiáticu y el avión común, que'l so aspeutu ye bien similar anque puede estremase d'ellos por tener el cazu negru y la parte inferior de la cola más negra. Aliméntase, formando bandaes con otres golondrines, atrapando mosques y otros insectos al vuelu. A pesar de la so llindáu área de distribución la especien nun s'atopa amenazada.
L'avión nepalín describióse per primer vegada pol entomólogu Frederic Moore en 1854, y asitiáu nel xéneru "Delichon" apocayá creáu por el mesmu Moore y Thomas Horsfield. L'espécime tipu o la so descripción Moore atribuyir Brian Houghton Hodgson y dalgunes de les primeres referencies denominar avión de Hodgson. Delles fontes taxonómiques antigües como la de S D Ripley citen al autor del nome binomial como «Hodgson = Moore en Horsfield & Moore, 1854». Los sos parientes más próximos son los otros dos miembros del so xéneru, l'avión asiáticu y l'avión común. Describiéronse dos subespecies estremaes d'avión nepalín, "D. n. cuttingi", descritu pol biólogu estaunidense Ernst W. Mayr en 1941 a partir d'un espécime recoyíu na frontera ente Myanmar y Yunnan. Les poblaciones meridionales que tienen el gargüelu blancu tienen una apariencia similar a la subespecie nominal, pero pola so separación xeográfica delles vegaes considérense otra subespecie, "D. n. bartletti".
"Delichon" ye un anagrama del términu griegu "χελιδών" ("chelīdōn"), que significa «golondrina», y "nipalense" alude al Nepal, onde s'atopó'l espécime tipu.
La subespecie nominal "D. n. nipalense" cría nel Himalaya dende Garhwal escontra l'este por Nepal, India nororiental y Bangladex hasta l'oeste de Myanmar. La subespecie "D. n. cuttingi" alcuéntrase nel norte de Myanmar, a lo llargo de la frontera con china na provincia de Yunnan y el norte de Tonkin, en Vietnam. L'avión nepalín ye principalmente un ave sedentaria, pero que se mueve a altitúes más baxes cuando nun ta criando. Dacuando alcuéntrase en Thailandia mientres l'iviernu, anque la so distribución per Tailandia ye bien pocu conocida. 
Los sos hábitats naturales son los valles fluviales y los montes de los macizos montascosos ente 1000 y 4000 m d'altitú, anque s'atopa principalmente per debaxo de los 3000 m. Fora de la dómina de cría pueden baxar hasta los 350 m. La área de distribución des esta especie asolapa cola subespecie nominal del avión asiáticu, anque críen a distintos altores.
Los adultos d'avión nepalín miden unos 13 cm (5 in), y tienen les partes cimeres del cuerpu color negru azuláu, a esceición del el so conspicuo obispillo blancu, como les partes inferiores del so cuerpu. La parte cimera de les sos nales y cola son de color negru parduzu y mientres la parte inferior de les nales ye pardu abuxada. Les pates y pies son de color rosa parduzu y tán cubiertos de plumes blanques. Los sos güeyos son marrones y el so picu ye negru. El so cazu ye negra anque la estensión d'esta parte escura varia clinalmente. Na zona nororiental de la so área de distribución les aves de les subespecie "D. n. cuttingi" tienen toa'l gargüelu y la parte cimera del pechu negru, pero más al oeste o al sur el negru va acutándose al cazu. Nun presenta diferencies esternes ente los sexos, pero los xuveniles son d'un color menos brillosu y tienen el gargüelu más parduzu y les partes inferiores de color beige difusu.
La forma oriental "D. n. cuttingi" tien un llargor alar de 99–106 mm (3.9–4.2 in), daqué más llarga que la especie nominal que tien 90–98 mm. Dambes subespecies pueden estremase del avión asiáticu y l'avión común que son similares pol so cazu negra, y porque la so cola ye más cuadrada y tien la coberteras inferiores más escures. 
Esta especie ye un volador escepcionalmente rápido y emite llamaes curties, "chi-i", mientres vuela. Nes demás ocasiones ye un ave bastante silenciosa, anque mientres la dómina de cría emite curtios gorjeos de trés notes.
L'avión nepalín cría ente marzu y xunetu, con delles variaciones rexonales, y xeneralmente nicien dos niaraes por temporada. De normal constrúin los sos niales de folla, en forma de concu fondu col interior forráu de yerba y plumes, so los salientes de los cantiles. Bien dacuando pueden usar los edificios como llugares de anidación. Ye un ave que cría en colonies, que dacuando contienen cientos de niales. Delles aves permanecen nestes colonies toa l'añu, usando los niales como posaderos pel hibiernu. Les puestes normales consten de trés o cuatro güevos de color blancu llisu que miden una media de 18,6 x 12,8 mm y pesen 1,6 g. Los tiempos d'incubación y desenvolvimientu de los pollos son desconocíos, pero probablemente van ser similares a los del avión común, que tien un periodu d'incubación de 14–16 díes y los pollos tarden en dexar nel nial ente 22–32 díes. Dambos sexos encargar de construyir el nial, guarar los güevos y alimentar a los pollos.
Los aviones nepalinos aliméntase d'insectos qu'atrapen al vuelu, cazando nos montes y percima de les copes de les copes de los árboles. La so dieta nun foi bien estudiada, anque se sabe qu'inclúi mosques. Esta ave ye gregaria y aliméntase en bandaes, de cutiu al pie de otres aves insectívores aérees como la salangana del Himalaya, la golondrina común, la golondrina estriada o l'avión común.
Estudiáronse pocu'l depredadores d'esti avión, pero ye l'únicu ave rexistrada nun estudiu de la dieta del alconcete encollaráu que ye principalmente insectívoru. Ye parasitado por una pulga del xéneru "Callopsylla".
L'avión nepalín tien una área de distribución relativamente grande que nun paez que se tea amenorgando, el númberu de les sos poblaciones ye estable, anque la so población total ye desconocida. Como la so área de distribución ye mayor a los 20.000 kilómetros cuadraos y tien más de 10.000 individuos adultos y nun hai noticies de que tea menguando sensiblemente les sos poblaciones, la especie anguaño catalógase como de preocupación menor. Anque s'atope abondo alcontrada por cuenta de les sos necesidá de anidamiento en cantiles, esta especie ye común en tou Nepal, y bien común en delles de les sos rexones. anque dalgún de los antiguos autores afirmaren que yera pocu común en Nepal.
Delichon urbicum
L'andarina apegona (Delichon urbicum) ye una especie d'ave paseriforme migratoria de la familia de les golondrines que cría na Eurasia templada y el norte d'África, y que pasa l'iviernu nel África subsaḥariana y Asia tropical. Aliméntase d'insectos que prinda al vuelu y pollo migra a climes onde haya bayura d'insectos voladores. Tien les partes cimeres del cuerpu y la cabeza negres, col obispillo y les partes inferiores del cuerpu blancos. Alcuéntrase tantu nel campu como nos llugares habitaos polos humanos. Tien un aspeutu similar a les otres dos especies d'aviones del xéneru "Delichon", que son reinales d'Asia oriental y meridional. Reconócense-y dos subespecies.
El so nome científicu fai referencia al usu que fai de les estructures humanes. Constrúi los sos niales de folla en forma de copa zarrada so les mesetes y bistechos de los edificios, xeneralmente en colonies, polo que dacuando puede causar problemes de suciedá debaxo de los niales.
La so amplia distribución y el gran tamañu de la so población porten que nun ta amenazáu d'estinción globalmente. Pocu depredadores pueden cazalo, como lo fai'l alcotán ("Falco subbuteo"), anque como otres aves ye afectáu por parásitos internos y esternos, como pulgues y ácaros. La so proximidá a los humanos haber fechu oxetu de delles referencies lliterariu y cultural.
L'avión común describióse primeramente por Linneo nel so "Systema Naturae" en 1758 como "Hirundo urbica", pero foi treslladáu al so actual xéneru "Delichon" por Thomas Horsfield y Frederic Moore en 1854. "Delichon" ye un anagrama del términu griegu "χελιδών" ("chelīdōn"), que significa «golondrina», y el nome específicu "urbicum" ("urbica" hasta 2004, debíu al desconocimientu de la gramática llatina) significa «urbanu» en llatín. Per otru llau el so nome común procede de l'apócope del términu antiguu "gavión" que de la mesma procede del llatinu "gavīa" (que significa gavilueta).
El xéneru "Delichon" evolucionó dixebrándose apocayá del xéneru de la golondrina común, "Hirundo", y los sos trés miembros tienen una apariencia similar, coles partes cimeres negres, en contraste col so obispillo blancu y partes inferiores ablancazaes. Nel pasáu consideróse que l'avión común pertenecía a la mesma especie que l'avión asiáticu ("D. dasypus"), que cría nos montes d'Asia Central y Oriental y envierna nel sur d'Asia, y que se paez enforma al avión nepalín ("D. nipalense"), un residente de los montes del sur d'Asia. Anque los trés aviones del xéneru "Delichon" son d'apariencia similar, solo "D. urbicum" tien el obispillo y les partes inferiores de color blancu puru.
L'avión común tien dos subespecies rexonales reconocíes, la subespecie nominal, "D. o. urbicum", que vive en Eurasia occidental; y l'oriental, "D. o. lagopodum", que describióse pol zoólogu alemán Peter Simon Pallas en 1811. Describiéronse otres races, como "meridionalis" alredor del Mediterraneu, pero les diferencies de la nominal son variaciones graduales, y pollo probablemente inválides.
La subespecie "D. o. urbicum" cría en Europa y Asia templada hasta Mongolia central y el ríu Yeniséi pel este; y en Marruecos, Túnez y el norte d'Arxelia, y migren enantes de llegar l'iviernu al África subsaḥariana. "D. o. lagopodum" cría más al este del Yeniséi hasta Kolymá y estendiéndose al sur hasta'l norte de Mongolia y China. Pasa l'iviernu nel sur de China y el sureste asiáticu.
L'hábitat preferíu pol avión común ye'l campu abierto con vexetación baxa, como pacionales, praderíes y deveses, preferentemente cerca de l'agua, anque tamién s'atopen nos montes hasta los 2.200 metros d'altitú. Ye muncho más urbanu que la golondrina común, y puede faer el so nial nel centru de les ciudaes si l'aire ta abondo llimpiu. Ye más probable atopalo cerca de les arbolees qu'a les golondrines yá que tamién usa les cañes como talayes pa la caza d'insectos. Esta especie de normal nun usa los cañaverales como perchas como faen les golondrines. Realicen los sos niales con folla adosándolos nes zones altes de parés y bistechos; na naturaleza utilicen roquedos y peñes acantiladas.
Nos sos cuarteles d'iviernu los aviones establecer en hábitats abiertos similares anque tienden a ser más nómades y llamen menos l'atención que les golondrines mientres la so migración porque suelen volar más altu. Nes zones tropicales de la so área d'ivernada, como África Oriental y Tailandia, alcuéntrase principalmente en zones altes.
L'avión común ye un migrante que se tresllada en frentes amplios (por casu, los exemplares europeos nun se concentren nos estrechos qu'usen les grandes aves planeadoras sinón que traviesen el Mediterraneu y el Sáhara). Mientres la migración aliméntase prindando insectos al vuelu, y xeneralmente viaxen mientres el día, anque dellos páxaros muévense pela nueche. La migración implica riesgos. En 1974, atopáronse dellos cientos de miles d'aves d'esta especie muertos o morrebundos nos Alpes suizos y rexones circundantes atrapaos poles nevaes y les baxes temperatures. Anque la supervivencia de los adultos mientres la migración serondiega dependa de la temperatura y les precipitaciones, les baxes temperatures son más crítiques pa los xuveniles mientres la estación de cría.
Los aviones comunes tornen a les zones de cría dellos díes dempués que les golondrines, y como esta especie, escasamente van directos escontra los llugares de anidamiento, sinón que suelen dir cazar alimentu alredor de les grandes mases d'agua duce, especialmente en cuando'l clima nun ye favorable. Hai rexistros d'aviones migrantes que se quedaron a criar en Namibia y Sudáfrica en llugar de tornar al norte. Como ye d'esperar d'un migrador de llarga distancia, apaez como divagante tan al este como Alaska y al oeste como islla de Terranova, Bermudes y les Azores.
Los adultos d'avión común miden unos 13-15,5 centímetros y tienen un valumbu alar de 26–29 centímetros. Pesen una media de 18,3 gramos. Caracterizar pol llurdiu blancu del so obispillo. Los sos partes inferiores son blanques, incluyida la parte inferior de les nales y les plumes que cubren les sos curties pates, ente que les cimeres son negres con matices azulaos. La cola ye escotada y curtia. Los sos pies tán recubiertos de plumes blanques y los sos deos y les partes espuestes de les pates son de color arrosáu. Tienen los güeyos marrones y el curtiu picu negru. Dambos sexos tienen la mesma apariencia, pero los xuveniles son de color negru enllordiáu y dalgunes de les plumes coberteras de les sos nales tienen les terminaciones blanques.
Los individuos de la subespecie nominal, la occidental, miden unos 13 centímetros. La parte cimera de la so cabeza y nales ye negra con reflexos azulaos, el so llombu ye negra hasta'l obispillo que ye blancu, y tola so cola ye negra, y les sos partes inferiores son de color blancu intensu. "D. o. lagopodum" estremar de la raza nominal porque la parte blanca del obispillo estiéndese percima de la cola y la so cola ye más ahorquillada, Entemedia ente "D. o. urbicum" y la del avión asiáticu.
El so obispillo y partes inferiores totalmente blanques son bien visibles cuando ta en vuelu, y evita el so tracamundiu coles golondrines coles que coincide en Eurasia como la golondrina común ("Hirundo rustica"), la golondrina dáurica ("Cecropis daurica"), o l'avión zapador ("Riparia riparia"). N'África puede confundise cola golondrina culigrís ("Pseudhirundo griseopyga") pero esta especie tien el obispillo gris, les sos partes inferiores son d'un blancu menos intensu y la so cola ye más llarga y ahorquillada. L'avión común vuela batiendo les nales una media de 5,3 vegaes per segundu, más rápidu que la media de 4,4 vegaes per segundu que bate les nales la golondrina común, anque la so velocidá de vuelu de 11 m•s ye la típica de los hirundinios.
L'avión común ye una especie bastante ruidosa, especialmente nes sos colonies de cría. El machu canta mientres tol añu emitiendo unos nidios y curtios gorjeos. La llamada de contactu mientres vuelen consiste nun "chirrrp" sordu y vibrante, y la llamada d'alarma ye un "priit" más agudu y llargu.
L'avión común orixinalmente añeraba nos cantiles y cueves, ya inda esisten colonies en cantiles, nos que constrúin los sos niales de folla debaxo de les roques sobresalientes. Agora usen masivamente p'añerar les estructures construyíes polos humanos como les pontes y les cases. Al contrariu que la golondrina común prefier les partes esteriores de los edificios habitaos primero que l'interior de los establos y payares. Los niales construyir na intersección d'una superficie vertical y una proyección, como nos bistechos de les cases, por que sían más consistentes al tar pegaos a dos planos.
Les aves reproductores tornen a Europa ente abril y mayu, y empiecen a construyir los sos niales ente finales de marzu nel norte d'África y mediaos de xunu en Laponia. El nial ye un cuéncanu de folla, con una pequeña abertura na parte cimera, afitada a la superficie inferior d'un saliente fayadizu, que'l so interior ta revistíu de yerba, pelos y otros materiales nidios. Construyir dambos miembros de la pareya xuntando bolines de folla que recueyen colos sos picos. Van añediendo socesives capes de folla que recueyen n'estanques, regueros o charcos. De cutiu los gorriones intenten invadir los niales mientres la so construcción y si consiguir los aviones van tener qu'empezar la construcción d'otru. Una vegada que ta acabáu la entrada a lo cimero del nial ye demasiáu estrecha por que los gorriones puedan apoderase d'él.
Les paraes nupciales y les cópules de los aviones son de normal curtios y duren solo unos minutos. El machu llama a la fema intentando dirixila escontra'l nial, onde él se posa y sigue emitiendo llamaes cola cabeza baxa, les nales esplegaes y les plumes del gargüelu arizaes. Si tien ésitu la fema respuende con llamaes y dexa que'l monte xeneralmente nel interior del nial.
Los aviones comunes tienden a criar en colonies, y los sos niales pueden tar en contactu unos con otros. El tamañu de les colonies nun suel ser grande, de normal tienen menos de diez nidos, anque hai rexistros de colonies con miles de niales. Xeneralmente ponen cuatro o cinco güevos, que miden de media 1,9 x 1,33 centímetros y pesen 1,7 gramos. La fema realiza la mayoría de la incubación, que de normal dura 14–16 díes. Los pollos naciellos son altriciales, y van dexar el nial tres 22–32 díes, dependiendo del clima. Los xuveniles volanderos quédense una selmana más en dexando'l nial colos sos padres que siguen alimentándolos. 
Xeneralmente críen a dos niaraes cada añu. Dacuando los xuveniles d'una primer niarada ayuden a alimentar a una segunda niarada. El nial ye reutilizáu pa la segunda niarada, y ye reparáu y usáu de nuevu n'años socesivos. El 90% per cientu de los sos güevos consiguen eclosionar, y sobreviven hasta emplumar ente'l 60–80% de los pollos. La media de mortalidá de los adultos ta ente'l 40–70%. Les terceres puestes son pocu comunes, y les puestes tardíes de cutiu son abandonaes y muérrense de fame. Anque se rexistraron individuos qu'algamaron edaes d'ente 10 y 14 años, la mayoría nun sobrevive más de cinco años. Mientres delles selmanes dempués de dexar el nial los mozos rexuntar en bandaes que van aumentando en númberu a midida que avanza la temporada y que pueden trate n'árboles, teyaos, y nos cables al pie de les golondrines. A finales d'ochobre la mayoría de los aviones abandonaron les zones de cría d'Europa occidental y central, anque nun ye raru atopar a les últimes aves a finales de payares y avientu, y la migración escontra'l sur va terminar daqué más tarde.
Una vegada establecida una pareya permanez xunida pa criar pa tola vida, anque les cópules fora de la pareya son corrientes, polo qu'esta especie ye socialmente monógama anque hai evidencies xenétiques de poligamia. Un estudiu realizáu en Escocia reveló qu'el 15% de los pollos nun yeren fíos del machu que los criaba, y que'l 32% de les niaraes contenía siquier un pollu de padre ayenu a la pareya. Los machos que realicen les cópules fora de la pareya xeneralmente vienen de niales onde yá se realizó la puesta, y vése-yos de cutiu entrar nos demás niales. Los machos empareyaos primeramente asegúrense de que la so fema pase pocu tiempu sola nel nial, y acompañar cuando vuela, pero esta vixilancia de la pareya aparra cuando empieza la puesta de los güevos, por ello ye más probable que los últimos pollos en nacer tengan otru padre.
Rexístrense regularmente hibridaciones ente aviones comunes y golondrines comunes, siendo unu de les cruces interespecíficos más comunes ente los paseriformes. La frecuencia d'estos híbridos llevó a suxurir que'l xéneru "Delichon" nun ta abondo separáu genéticamente de "Hirundo" pa ser consideraos xéneros separaos.
L'avión común tien vezos similares a otros insectívoros qu'atrapen insectos al vuelu, como les golondrines, los demás aviones y los andarones. Nes zones de cría, les mosques y áfidos constitúin la mayor parte de la so dieta. N'Europa los aviones comunes peracaben mayor proporción de áfidos y mosques pequeñes que les golondrines, lo qu'evita la competencia pol alimentu. En dambes especies, los himenopteros, especialmente les formigues voladores, constitúin una importante parte de la so dieta nes sos zones d'ivernada.
Esta especie caza a una media d'altor de 21 metros mientres la estación de cría, más baxa en condiciones d'agua. Les zones de caza xeneralmente tán a unos 450 metros del nial. Los aviones tienen preferencia pelos espacios abiertos o les zones con agua, esto postreru especialmente nos climes secos, pero tamién van siguir a los araos o a animales de gran tamañu p'atrapar a los insectos qu'axoricen. Nes zones d'ivernada suelen cazar a mayor altor, a más de 50 metros.
Anque l'avión común ye cazáu pol alcotán ("Falco subbuteo"), les sos grandes habilidaes voladores capacitar pa refugar a la mayoría d'el depredadores. Ye más vulnerable mientres recueye folla del suelu, por ello ye una actividá que suel realizase comunitariamente, baxando al suelu enllamorgáu rápido un grupu de páxaros coles mesmes.
Tien parásitos esternos como pulgues y ácaros, ente los que s'atopa la pulga del avión común, "Ceratophyllus hirundinis", y parásitos internos como'l "Haemoproteus prognei" (causante de la malaria aviar), que se tresmite per mediu d'insectos chupadores de sangre como los mosquitos. Un estudiu realizáu en Polonia amosó que los niales podíen contener más de 29 especies distintes de parásitos esternos, siendo los más abondosos "Ceratophyllus hirundinis" y "Oeciacus hirundinis", anque en cantidaes inferiores a otres especies d'aves.
L'avión común estender por una amplia zona de distribución, con una estensión global de 10 millones de kilómetros cuadraos. Envalórase que la so población europea ye d'unos 20–48 millones d'individuos. L'enclín de la población global nun s'hai cuantificado, anque hai delles pruebes de fluctuaciones de la población. La especie foi evaluada como de "esmolición menor" na llista colorada de UICN de 2007, y nun tien nenguna restricción de la "Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora" (Convención sobre'l tráficu internacional d'especies amenaciaes de fauna y flora selvaxe, CITES) que regula'l comerciu internacional de especímenes d'animales y plantes monteses. Sicasí n'Europa los datos de población indiquen un enclín al cayente, lo que llevó a los grupos de caltenimientu en Reinu Xuníu a modificar el so estáu de caltenimientu ellí a ámbare, qu'indica una esmolición media.
Históricamente esta especie beneficióse de les actividaes humanes como los esclariaos de montes que crearon más espacios abiertos, que son los sos hábitats preferíos, y de les grandes construcciones humanes qu'aumentaron considerablemente la cantidá d'espacios fayadizos pa los sos niales. Les sos poblaciones son numberoses, anque puedan fluctuar localmente por diversu razones. Los climes malos, l'envelenamientu por pesticidas agrícoles, la falta de folla pa la construcción de los sos niales y la competencia colos gorriones comunes pueden amenorgar el so númberu. Les edificaciones modernes, y les lexisllaciones contra la contaminación del aire dexen a los aviones criar inclusive nel centru de la mayoría de les grandes ciudaes como Londres o Madrid. Rexistráronse amplios descensos de la población d'avión común n'Europa central y septentrional dende 1970. Por ser páxaros elegantes que s'alimenten de cafiantes insectos voladores la xente suel tolerar que los aviones construyan los sos niales nos sos edificios, anque l'acumuladura d'escrementos que se produz so ellos puede conducir a la destrucción de los niales.
Esta especie escarez de la bayura de referencies lliteraries del so pariente la golondrina, anque pue que una de les más antigües menciones a esti páxaru pudiera igualmente referise al avión. William Shakespeare claramente describe al avión común cuando Banquo llama l'atención de Duncan sobre les aves y los sos niales nel castiellu de Macbeth, Inverness:
Créese que merleta, que ye un páxaru usáu en heráldica con un curtiu penachu de plumes en llugar de pates, fai referencia al avión común anque quiciabes pudiera aludir a la golondrina. El términu merleta provendría del inglés "martlet", diminutivu de "martin" (avión). La merleta yera la brisura que señalaba al cuartu o quintu fíu, según los países, d'una familia noble. La falta de pates significa la incapacidá d'aterrizar na tierra, por ello rellacionábase colos fíos más pequeños de la familia que nun solíen heredar tierres. La merleta tamién representa a la rapidez. Apaez en munchos escudos, incluyíu'l de los Plantagenet.
Mullarney, K.; Svensson, L.; Zetterström, D; y Grant, P.J. (2003) "Guía de Campu de les Aves d'España y d'Europa". Editorial Omega. ISBN 84-282-1218-X.
Delothraupis castaneoventris
Tangara Castañu de banduyu de monte (Delothraupis castaneoventris) ye una especie d'ave na familia Thraupidae. Ye l'únicu miembru del xéneru Delothraupis.
Alcuéntrase en Bolivia y Perú. El so hábitat natural son los montes húmedos de montes tropicales o subtropicales.
Deltarhynchus flammulatus
El copetón abejerillo (Deltarhynchus flammulatus), tamién conocíu como papamoscas xaspiáu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae, reinal de México. Ye la única especie del xéneru monotípicu Deltarhynchus. Nun tien subespecies reconocíes.
La so área de distribución estender na planicie costera del Pacíficu de México, dende Sinaloa hasta l'oeste de Chiapas.
El so hábitat compónse de monte subtropical y tropical, sabana, y carbes.
Dendrexetastes rufigula
El ferrerín gorgicanelo (Dendrexetastes rufigula), tamién denomináu trepatronco piquidorado (Colombia), ferrerín golicanelo (Ecuador), trepador gargüelu canelu (Venezuela) o arapaçu-galinha (en portugués, Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la subfamilia Dendrocolaptinae, qu'integra la familia Furnariidae que vive en Suramérica. Ye la única especie del xéneru Dendrexetastes.
Mide ente 24  y 27 cm. Ye un ferrerín grande y abondo uniforme que s'estrema de los otros miembros de la so subfamilia pel picu llargu, gruesu y ablancazáu y pol área periocular desnuda de color gris claru azuláu. Puede presentar en mayor o menor densidá, escamaciones nel envés y nel pechu, acordies con la subespecie en cuestión. Nel nordés de Suramérica, mayormente pardu, más castañu amarellentáu nel gargüelu con un collar visible de puntos blancos bordiaos de negru na parte alta del envés y nel pechu; plumes de vuelu y cola de color ablondu. Nel oeste y sur de la Amazonia, menos llamativu, ensin puntos blancos nel envés y nel pechu solu estríes estreches que pueden ser difíciles de ser reparaes.
Los sos hábitats naturales son les selves húmedes tropicales y subtropicales y los banzaos, tamién habita montes secos y montes altamente degradaos. Vive en matos de tierra firme, de várzea, de transición y formaciones riberanes o n'islles fluviales apoderaes por árboles Cecropia. Principalmente embaxo de los 500 msnm.
Engata a lo llargo de tueros y ramos gruesos como otros ferrerín pero tamién revuelve enrevesosos de fueyes seca y epífitas como los tasca-fueyes y hasta hurguetéa en frondas de palmeres en busca d'insectos.
El so cantar escúchase de llueñe (unu de los primeres a l'amanecida), una serie rápida de notes altes entrechocadas, ascendientes al empiezu y abasnar escontra'l final; puede empezar con un españíu y siempres termina con una nota baxo y distintivo “chiu” o “trriu”.
La especie "D. rufigula" describióse per primer vegada pol ornitólogu francés René Primevère Lesson en 1844 sol nome científicu "Dendrocolaptes (orthocolaptes) rufigula"; localidad tipo «Cayenne».
Un estudiu propón un parentescu próximu a "Campylorhamphus". La subespecie "devillei" ye considerada como una posible especie dixebrada por dellos autores, pero la vocalización paezse son les otres subespecies.
Diversos autores, como Birdlife International y el CBRO (Comité Brasileñu de Rexistros Ornitolóxicos) asitien a esti xéneru nuna nueva familia Dendrocolaptidae dixebrada de Furnariidae.
Reconócense 4 subespecies col so correspondiente disribución xeográfica:
Dendrocincla anabatina
El ferrerín sepia (Dendrocincla anabatina) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae. Ye nativu de América Central onde habita'l monte húmedu tropical y subtropical y manglares. 
Ye nativu de Belice, Costa Rica, Guatemala, Hondures, Méxicu, Nicaragua y Panamá. 
El so hábitat incluyi monte húmedu tropical y subtropical, manglares, crecedera secundaria avanzáu y árees parcialmente estenes.
En promediu mide 19 cm de llargor y pesa 40 g. El color de la cabeza y del cuerpu ye predominantemente café oliváceo, y la cola ye castañu ablondu.
Dendrocincla fuliginosa
El ferrerín fuliginoso o ferrerín pardu ("Dendrocincla fuliginosa"), ye una especie d'ave del la familia "Furnariidae", que s'atopa dende Hondures hasta Brasil, Paraguái y el norte d'Arxentina y en Trinidá y Tobago. 
Vive tantu nel monte secu como nel monte húmedu y en montes secundarios, por debaj de ls 1.800 m de altitú.
Mide ente 19,5 y 23 cm de llargor y pesa en promediu 37 g. El plumaxe ye marrón, escuru a olivaceu enriba y claro nes partes baxes, castañal acoloratada sobre les plumes de vuelu y la cola . Escarez de rayes. El picu ye rectu y de 25 mm de llargu.
El so llamáu ye un "stick", pero cuando sigue les formigues guerreres, los grupos de caltienen una comunicación ruidosa. El cantar ye un descendente "te-te-te-la to-la to-la to-tue-tue-tue-chu-chu-chu".
Ye insectívoru, acostuma, en grupos de 3 a 12 individuos, siguir a les formigues guerreres pa prindar a los insectos que traten de fuxir d'elles. Forrajeabajo los árboles, nos tueros y na xamasca, pero casi nunca sobre'l suelu. Si otros páxaros formigueros o más grandes esguiladores tán presentes, tiende a caltenese a mayor altor qu'eses especies. 
Acompañar del coatí d'América del Sur ("Nasua nasua") nes sos escursiones d'alimentación, cuantimás cuando s'alimenten nos árboles mientres la estación seca. Polo xeneral puede describise como un comensal, que s'aprovecha de les preses qu'escapen d'otros predadores.
Constrúi un nial de fueyes alliniaes nun cuévanu o'l tueru buecu d'una palmera o árbol, de 1 a 10 m d'altor. La fema pon 2 a 3 güevos blancos.
Dalgunos inclúin al ferrerín turdino ("Dendrocincla turdina") como una de les subespecies d'esta especie.
Dendrocincla homochroa
El ferrerín acoloratáu (Dendrocincla homochroa) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae. Ye nativu de Belice, Colombia, Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Hondures, Méxicu, Nicaragua, Panamá y Venezuela. El so hábitat consiste de monte tropical y subtropical y plantíos. 
Dendrocincla merula
El ferrerín barbiblanco ("Dendrocincla merula") ye una especie d'ave de la familia "Furnariidae", que s'atopa en
Bolivia, Brasil, Perú, Colombia, Ecuador, Guayana Francesa, Guyana, Surinam y Venezuela.
Vive nel sotobosque, na tierra firme de la selva húmeda tropical, a mens de 500 m de altitú.
Mide 20,5 cm de llargor. El plumaxe ye de color marrón, ensin rayes, except un estrechu llurdiu blancu na graganta. L'iris ye gris azuláu.
Aliméntase d'insectos y otros artrópodos. Sigue les lexones de formigues guerreres, pa ver y prindar a les preses que traten d'escapar de les formigues.
Dendrocitta frontalis
La pega encollarada, (Dendrocitta frontalis) ye una especie d'ave na familia Corvidae. Habita n'Asia y ye de dimensiones pequeñes.
Esta ave ye daqué menor que la pega azul y tien el cuerpu compactu y cola llarga característicu d'esti grupu. La frente, cara y baberu son negros, ente que'l pechu, pescuezu y costazos son d'un color gris claru plateado o azuláu. El so llombu y partes inferiores son d'un tonu pardu castañal. Les nales son blanques ente que les primaries y la cola son negres.
Habita una ancha banda (anque de cutiu bien alcontrada) dende los Himalayas del nordés de la India, Nepal y más allá hasta Myanmar en montes montiegos de cutiu con altes elevacioness.
Aliméntase principalmente de diverses especies d'invertebraos, y caza termites en vuelu; tamién consume frutos y bagues. El so nial ye pequeñu y refechu de cutiu allugáu en matos de bambú, árboles pequeños o parrotales a la vera d'un claru. Polo xeneral la puesta ye de 3 a 5 güevos. El so llamáu ye variáu, contienen delles notes metáliques y una llamada d'alarma que s'asemeya a la llamada d'otres especies de pegues.
Dendrocitta leucogastra
La pega ventriblanca (Dendrocitta leucogastra) ye una especie d'ave na familia Corvidae. Ye reinal de los montes del sur de la India. En ciertes árees habita la mesma zona que la pega vagamunda pero ye fácil estremalos pola so apariencia y llamáu.
El blancu de la so cabeza y cuerpu fai que seya fácil estremala de la pega vagamunda simpatética. Esta especie polo xeneral alcuéntrase en montes más trupos y menos acomuñaos con asentamientos humanos que la pega vagamunda.
Cuando canta, l'ave inclínase y baxa les sos nales. Delles aves pueden posase nun árbol y realizar cantares de forma repitida mientres la temporada de reproducción anterior al monzón (principalmente abril-mayu anque dalgunes empiecen en febreru). El nial ye una plataforma de paliyos allugada nun árbol de medianu porte. La puesta consiste de tres güevos, de color gris ceniza con pintes verdes y grises.
Ye común velos en bandaes mistes mientres se procuren l'alimentu y de cutiu xuntu con exemplares de Dicrurus paradiseus.
Alcuéntrase nos montes de los Ghats occidentales principalmente al sur de Goa. Un rexistru de Erimalai cerca de Dharmapuri ya informes de Surat Dangs y los Ghats al sureste de Andhra Pradesh indiquen la presencia de poblaciones fora de la zona principal na qu'habita. Esisten duldes sobre la validez d'un rexistru de la zona central d'India (Chikalda, Gawilgarh).
Dendrocitta occipitalis
La pega de Sumatra (Dendrocitta occipitalis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Corvidae.
Ye reinal de les viesques de monte de les islles de Sumatra, nes islles mayores de la Sonda (Indonesia). Nun se reconocen subespecies.
Dendrocitta vagabunda
Dendrocitta vagabunda ye una especie d'ave paseriforme de la familia Corvidae, nativa del sureste d'Asia. 
L'área de distribución d'esta especie ye bastante amplia, cubriendo tol territoriu continental de la India hasta'l Himalaya y una amplia banda d'Indochina en Myanmar, Laos y Tailandia. Pue atopase en montes abiertos, carbes, plantíos y xardinos.
Ye una especie omnívora arbórea, aliméntase casi por completu nos árboles, de frutos, granes, invertebraos, pequeños reptiles, de güevos y pitucos d'otres aves y carroña.
Ye un forraxeru axilosu, enferronándose y engatando poles cañes y dacuando xuniéndose a partíes de caza mistes xuntu con especies como dicrúridos y charranes. Tamién se reparó alimentándose d'ectoparásitos de venaos selvaxes. 
Al igual que munchos otros córvidos conózse-y por almacenar alimentos. Considérase-y como beneficiosu pal cultivu de palma nel sur de la India por cuenta de qu'aliméntase de les destructives canesbes del "Rhynchophorus ferrugineus". Sábese que s'alimenten de los frutos de "Trichosanthes palmata" que son tóxicos pa los mamíferos.
La temporada de cría na India ye d'abril a xunu. El nial constrúise n'árboles y parrotales, y ye polo xeneral una plataforma pocu fonda. Les puestes xeneralmente son de 3 a 5 güevos.
Esta especie tien un ampliu repertoriu de llamaes, pero un "bob-o-link" o "ko-tree" son les más comunes. El nome llocal pa esta especie ye "kotri" que se deriva de la llamada, otros nomes inclúin "handi chancha" y "taka chor".
El parásitu protozóu d'el sangre "Trypanosoma corvi" describióse d'esta especie, y "Babesia" foi reportáu d'esta especie. Atopáronse parásitos trematodos, "Haplorchis vagabundi", nos sos intestinos. Una especie d'ácaru de la pluma "Syringophiloidus dendrocittae" describióse d'esta especie.
Reconócense les siguientes subespecies:
Dendrocolaptes certhia
El ferrerín rayáu o barrado (Dendrocolaptes certhia) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae, dientro de la subfamilia Dendrocolaptinae, que vive en Suramérica.
El ferrerín barrado norteño ("D. sanctithomae") incluyíase enantes dientro d'esta especie. Per otru llau la subespecies "concolor", dacuando considérase una especie estreme.
Alcuéntrase en tola cuenca amazónica de Brasil y el nordés de la Guayana francesa, (Guyana y Surinam; amás de los países andinos que rodena la cuenca: Colombia, Venezuela, Ecuador, Perú y Bolivia. Hai una población separada d'a unos 1800 km al este de la cuenca amazónica na mariña oriental de Brasil nos estaos de Paraíba, Pernambuco, Alagoas, y Sergipe nun corredor biolóxicu de 600 km. 
El so hábitat natural son les selves húmedes tropicales y subtropicales de rexones baxes.
Dendrocolaptes hoffmannsi
El ferrerín de Hoffmann o esguilador de Hoffmann (Dendrocolaptes hoffmannsi) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae, dientro de la subfamilia Dendrocolaptinae. Ye un endemismu de Brasil que se da en dos afluentes nel sur de la Cuenca del Amazones, el ríu Madeira y el ríu Tapajós. El so hábitat natural son les selves húmedes tropicales y subtropicales de rexones baxes. De llargor mide unos 28 cm.
Dendrocolaptes sanctithomae
El ferrerín barrado norteño (Dendrocolaptes sanctithomae) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae. 
Ye nativu de América Central y el noroeste de Suramérica, incluyendo Belice, Colombia, Costa Rica, Ecuador, El Salvador, Guatemala, Hondures, Méxicu, Nicaragua, Panamá y Venezuela. El so hábitat consiste de monte húmedu tropical y subtropical y manglares.
Dendronanthus indicus
La llavandera forestal o llavandera de los montes (Dendronanthus indicus)
Ye un páxaru delgáu cola cola llarga, mide unos 18 cm de llargor. La parte posterior y la corona son de color marrón oliva, y les nales son de color negru con dos barras marielles y cantos terciarios blancos. Tien una llista superciliar blanca, percima d'una franxa escura al traviés del güeyu. Les partes inferiores son de color blancu, amás d'una doble banda negra nel pechu. Dambos sexos son similares n'apariencia. Les aves nueves son más amarellentaes na parte inferior.
Como'l so nome vulgar y científicu indicar, esta ye una especie de monte, lo que la estrema de toles otres llavanderes. Polo xeneral habita n'árees abiertes del monte, tales como desmontes. Pel hibiernu alcuéntrase principalmente nos hábitats forestales avisiegos o per caminos nos plantíos de café y escamplaes nos montes.
Les árees de reproducción atopar n'Asia oriental, partes de Corea, partes de China (Kansu, Anhui, Hunan) y partes de Siberia. Los rexistros de cría en Assam fueron cuestionaos. Migra a les partes más calientes d'Asia pel hibiernu algamando'l sur de la India y Sri Lanka al traviés de les islles Andamán. Foi rexistráu como vagamundu nes Maldivas.
Pueden ser atopaes soles o en pequeños grupos. De cutiu aliméntase nos árboles, prindando insectos a lo llargo de les cañes d'estos. Tamién pueden alimentase nel suelu como un bisbita y cuando se-yos fadia vuelen escontra los árboles con un fuerte "pink". Duermen en compañía d'otres llavanderes ente xuncos. El cantar inclúi notes bisílabes "tsi-fee" repitíes delles vegaes. Pueden xubir cañes serrapatoses y van correr rápido a lo llargo de les cañes horizontales.
La dómina de reproducción ye en mayu nel nordés de la India y en xunu na rexón de Amur. Dexa los cuarteles d'iviernu a finales de marzu en Sri Lanka y a mediaos de marzu na península de Malaca, los postreros páxaros salen alredor de mayu. Mientres les primaveres especialmente fríes, la llegada a los llugares de cría de branu cerca del ríu Kedrovaya (Ussuri) pue ser tan tarde como a finales de mayu. Los machos canten dende mayu a xunetu, y al llamar banciar en cada sílaba. Ye la única llavandera que constrúi nial nos árboles, de cutiu carbayos. Constrúi'l so nial en forma de copa formáu por yerbes fines y raicillas enrevesoses con mofu y telarañes. El nial ye construyíu pola fema sola y el machu monta guardia cerca. La niarada habitual ye de cinco güevos, guaraos pola fema sola por aprosimao 13 a 15 díes. La incubación empieza primero que la puesta completa seya asitiada y los güevos eclosionen a intervalos. Los pitucos emplumen y dexar el nial dempués d'unos 10 a 12 díes. Tanto los machos como les femes participen na alimentación de los mozos. Al igual qu'otres llavanderes, esta especie ye insectívora.
Aparte del patrón inusual nel plumaxe y l'hábitat, les llavanderes forestales estremar de los sos parientes "Motacilla" na so estraña costume de banciar la cola de llau a llau, non escontra riba y escontra baxo como les otres llavanderes. El nome xaponés "Jokofury-sekirei" basar nesti vezu. En Sri Lanka, con frecuencia busquen viermes nel cuchu de ganáu y por esta razón conócense como "gomarita" (=esparcidor de cuchu).
Dendroplex picus
El ferrerín piquirrecto (Ecuador) (Dendroplex picus) tamién denomináu ferrerín pico de llanza (Colombia), esguilador subesube (Venezuela) o arapaçu-de bicu-branco (de picu blancu, en portugués, Brasil) ye una especie d'ave paseriforme, una de los dos pertenecientes al xéneru "Dendroplex" qu'integra la subfamilia Dendrocolaptinae de la familia Furnariidae. Ye nativa principalmente de Suramérica.
Mide ente 20 y 21 cm. Tien el picu claru, rectu y afiláu. Marrón acoloratao nel envés y nales, cabeza y nuca escures, con estríes fines más clares y llixera llista superciliar ablancazada. Gargüelu más claru, pechu escamado con grandes pintes clares marxinaes de negru; marrón pembaxo. La cola ye marrón castañal. Aves del norte de Colombia y Venezuela más pálides con face y gargüelos más blancos.
El so distribúi por Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana, Guayana francesa, Panamá, Perú, Surinam, Trinidá y Tobago y Venezuela. Distribúyese pos pel centru y norte de América del Sur, al este del cordal de los Andes, y toma tola cuenca del Amazones y la catinga. En América Central la especie alcuéntrase solo en Panamá, y ta ausente nos cuatro países más meridionales de Suramérica: Chile, Arxentina, Paraguái y Uruguái.
Los sos hábitats naturales son una variedá d'ambientes distintos como selves húmedes de baxa altitú; sabanes y montes secos; manglares, na vexetación enriba de la marea más alta; banzaos; güelgues; plantíos y montes altamente degradaos. Principalmente embaxo de los 1100 msnm. 
Busca alimentu solitario o en pareya, delles vegaes en locales abiertos y cerca del suelu o d'agua. Acostuma xuntase a bandaes mistes. Xube pequeños tueros y cañes llaterales.
La especie "D. picus" describióse per primer vegada pol naturalista alemán Johann Friedrich Gmelin en 1788 sol nome científicu "Oriolus picus"; localidad tipo «Gujanae = Cayenne».
En 2002 el xéneru "Dendroplex" dixebrar de "Xiphorhynchus", confirmándose como un taxón distintu.
Diversos autores, ente ellos Birdlife International y el Comité Brasileñu de Rexistros Ornitolóxicos (CBRO) consideren esti xéneru como perteneciendo a Dendrocolaptidae, una familia d'aves paseriformes dixebrada de Furnariidae.
La distinción morfolóxica de "Dendroplex" ye soportada por datos d'analises moleculares recién, que suxuren que les especies del presente xéneru son parientes distantes de los sos antiguos conxéneres y más próximes a "Lepidocolaptes" y "Campylorhamphus". La avaliación de les variaciones xeográfiques ye complicada por cuenta de les variaciones individuales marcantes, siquier en delles populaciones. Les subespecies propuestes "bahiae" (nordés de Brasil) y "rufescens" (centro norte de Brasil), fueron descrites con base en diferencies medianes de la nominal, pero les variaciones individuales son tan marcantes que nin son consideraes diagnosticables. La subespecie descrita "borreroi" (sur de Colombia) aparentemente nun s'estrema de "peruvianus", que pela so vegada posiblemente nun s'estrema de "saturatior". La subespecie "choicus" estrémase ruinamente de "picirostris".
Según la clasificación Clements Checklist 6.8 reconócense 13 subespecies cola so correspondiente distribución xeográfica:
La clasificación del Congresu Ornitolóxicu Internacional (IOC) tamién inclúi les siguientes 3 subespecies: 
Dicaeum aureolimbatum
El Picaflores flanquigualdo (Dicaeum aureolimbatum) ye una especie d'ave paseriforme na familia Dicaeidae.
Ye reinal de les selves de les Célebes.
Dicaeum cruentatum
El picaflores dorsirrojo ye una especie d'ave paseriforme de la familia Dicaeidae. Ye mesma del Sureste Asiáticu, tando llargamente estendida dende India hasta China y de Nepal hasta Indonesia.
Dicaeum erythrothorax
El Picaflores pechirrojo (Dicaeum erythrothorax) ye una especie d'ave paseriforme na familia Dicaeidae; hai autores que consideren a "Dicaeum schistaceiceps" una subespecie d'ésti.
Ye reinal de les selves de Buru (Molucas).
Dicaeum hirundinaceum
El picaflores golondrina (Dicaeum hirundinaceum), tamién conocíu como pica flor del arfueyu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Dicaeidae nativa d'Australia (anque ausente en Tasmania y les zones desérticas más grebas), y tamién a les islles Molucas orientales de Indonesia nel mar de Arafura ente Australia y Nueva Guinea.
Prefieren ambientes con árboles y parrotales, onde pueden construyir los sos niales. El páxaru come una variedá d'alimentos, como bayes y munchos tipos d'insectos.
La especie ye pequeña (de 9 a 10 cm de llargu) y 7.5 a 11 g de pesu. El machu ye azul brillante y negru percima, con un pechu coloráu y la parte so la cola llixeramente colorada, y una franxa negra central percorriendo'l so banduyu blancu. La fema ye de color gris escuru percima, con un pescuezu blancu, les partes inferiores de color gris claro, y namái un toque de color rosado-colloráu debaxo de la cola. Los güeyos, picu y pates son negros; el delgáu picu ye afiláu, tien pocu más d'un centímetru de llargu y ye llixeramente curváu escontra baxo. Los mozos son similares a la fema, pero tienen un picu naranxa arrosáu en llugar de negru.
El analís xenéticu de ADN mitocondrial del 70 % de diceidos reveló qu'el picaflores golondrina y el picaflores capirrojo ("D. geelvinkianum") yeren parientes cercanos.
Esisten cuatro subespecies reconocíes, que difieren n'allugamientu xeográficu y detalles de plumaxe, sobremanera nos machos:
hirundinaceum fulgidum" , islles Tanimbar, Indonesia (lladrales enantes, pechu coloráu más pequeñu, y gargüelu beige pálida)
La especie come una variedá d'alimentos distintos. Suel comer les bagues de arfueyu (d'ende'l nome) y otres plantes. La dieta tamién inclúi néctar, polen, arañes y insectos.
La especie consume'l frutu del arfueyu gris ("Amyema quandang") y otres especies d'arfueyu. Al comer el frutu del arfueyu parasitario, esta ave ye capaz d'arrobinar les granes. Cuando los páxaros comen les bagues, les granes pueden tardar ente 4 a 25 minutos en percorrer el so sistema dixestivu. Cuando les aves escreten les granes, les pegañosos fieces xúntense fácilmente a les cañes o'l tueru d'un árbol onde llueu broten.
La fema constrúi ella mesma'l nial ensin ayuda del machu. El nial ta fechu de plantes esmagayaes y telarañes, y caltener xuníu l'árbol. Va Poner trés o cuatro güevos blancos nel nial y los va guarar d'ellos hasta la so eclosión. Dambos padres participen na alimentación de los pitucos.
Dicaeum igniferum
El Picaflores encendíu (Dicaeum igniferum) ye una especie d'ave paseriforme na familia Dicaeidae.
Ye reinal de les selves de Sumbawa, Komodo, Flores, archipiélagu de Solor, Besar, Pantar y Alor, nes islles menores de la Sonda.
Dicaeum nehrkorni
El Picaflores de Nehrkorn (Dicaeum nehrkorni) ye una especie d'ave paseriforme na familia Dicaeidae.
Ye reinal de les selves de Célebes.
Dicaeum vulneratum
El Picaflores cenizo (Dicaeum vulneratum) ye una especie d'ave paseriforme na familia Dicaeidae.
Ye reinal de les selves de Ceram, Ambon y otres islles Lease (Molucas).
Dichrozona cincta
El formigueru bandiáu (Dichrozona cincta) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Suramérica. Ye la única especie del xéneru Dichrozona.
Atopar nes selves húmedes de rexones baxes de Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela.
Dicrurus adsimilis
El drongo ahorquillado (Dicrurus adsimilis) ye una especie d'ave na familia Dicruridae. D'antiguo pensábase que la especie tamién habitaba n'Asia, pero na actualidá la especie asiática denominar "Dicrurus macrocercus".
Ye una especie de pequeñu porte, mide unos 25 cm de llargu. El machu ye principalmente d'un negru polencu, anque les nales son menos vistoses. Tien una cabeza grande y una cola ahorquillada. La fema ye similar anque menos brillosa. El so picu ye grande y negru y los güeyos coloraos. Les sos pates son curties y pósase nuna posición arguta. Caza en vuelu, anque tamién captura preses nel terrén.
El drongo ahorquillado ye un residente y reproductor bien común n'África al sur del Sahara. Habita en montes abiertos o zones de parrotales y carbes.
Ye un ave insectívora. La puesta consiste de dos a cuatro güevos los cualos asitia nun nial en forma de taza construyíu nuna caña na zona elevada d'un árbol. Son aves agresives y valientes, y nun duldar n'atacar a especies mas grandes, incluyíes aves de presa si ye que ven amenaciáu'l so nial o los pichones.
La so llamada ye un "strink-strink" metálicu. El drongo ahorquillado tien la capacidá d'utilizar llamaes d'alarma que s'asemeyen a les d'otres especies pa robar alimentos a otres aves tales como charranes y animales tales como suricatas.
Tom Flower fixo notar que los drongos ahorquillados pasen un cuartu del so tiempu siguiendo a otros animales. Dacuando al averase un depredador, los drongos actúen como centineles y sollerten a los sos vecinos con llamaes xenuines d'alarma. Pero los drongos tamién consiguen un cuartu de los sos alimentos diarios dando falses alarmes, cuando l'otru animal atopó alimentos. Cuando les suricatas y los charranes fuxen del depredador inesistente, el drongo furtia la so comida.El investigadores especulen qu'estos drongos tienen desenvuelta la teoría de la mente, daqué que nun se repara en nengún otru animal sacante los humanos, anque esisten duldes de qu'ellos seya ciertu.
Dicrurus aeneus
El drongo amorenáu (Dicrurus aeneus) ye una especie d'ave paseriforme na familia Dicruridae.
Ye un ave pequeña que prinda insectos na fronda del monte, per aciu salíes de caza dende les sos perchas. Son bien similares a los otros drongos de la zona pero son daqué más pequeños y compautos con diferencies na forqueta de la so cola y el patrones de rellumu nes sos plumes.
Distribuyir pola rexón indomalaya. Polo xeneral el so hábitat son los montes húmedos de fueyes grandes.
Dicrurus atripennis
El drongo selvático (Dicrurus atripennis) ye una especie d'ave na familia Dicruridae.
Alcuéntrase en Camerún, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Guinea Ecuatorial, Gabón, Ghana, Guinea, Liberia, Nixeria, Sierra Lleona y Togu.
El so hábitat natural son los montes subtropicales o tropicales baxos húmedos.
Dicrurus balicassius
El drongo balicassio (Dicrurus balicassius) ye una especie d'ave paseriforme na familia Dicruridae.
Dicrurus bracteatus
El drongo escamosu o drongo de lentejuelas (Dicrurus bracteatus) ye una especie d'ave paseriforme na familia Dicruridae.
Ye l'únicu miembru de la familia Dicruridae que s'atopa en Australia. Amás, distribuyir poles Molucas, Nueva Guinea, les islles Salomón y otres islles próximes.
Reconócense les siguientes 11 subespecies:
"D. b. laemostictus" - Nueva Bretaña (archipiélagu Bismarck) 
Dicrurus densus
El drongo de Wallacea (Dicrurus densus) ye una especie d'ave paseriforme na familia Dicruridae.
Alcuéntrase en Indonesia y Timor oriental, reproduciéndose en dambos sitios.
Los sos hábitats naturales son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales, manglares subtropicales o tropicales, y montes montiegos subtropicales o tropicales.
== Subespecies reconocen les siguientes 6 subespecies:
Dicrurus forficatus
El drongo malgax (Dricurus forficatus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Dicruridae. Alcuéntrase en Comoras, y Madagascar, siendo una especie común.
Dicrurus hottentottus
El drongo crestudu (Dicrurus hottentottus) ye una especie d'ave paseriforme na familia Dicruridae. D'antiguo esta especie yera considerada conespecífica con "Dicrurus bracteatus". Delles autoridaes inclúin al "Dicrurus sumatranus" como subespecie de "D. hottentottus" (Lepage 2003).
El drongo crestudu mide unos 33 cm de llargu. El so llombu ye de color negru brillante con una llarga y ancha cola ahorquillada. L'estremu de la so cola llama l'atención pola so bucle. Ye la única especie de drongo con esta característica.
Alcuéntrase na franxa que va dende la India y Bután hasta Indochina, sur de China, Indonesia, y Brunéi (BirdLife International 2008). El drongo crestudu mover en pequeñes bandaes y ye bien ruidosu.
"D. h. faberi" Hoogerwerf, 1962 - oeste de Xava (isla Panaitan ya islles na badea de Yakarta)
Dicrurus leucophaeus
El drongo cenizo (Dicrurus leucophaeus) ye una especie d'ave na familia Dicruridae. Alcuéntrase bien espublizáu pel sur y sureste d'Asia con diverses poblaciones con variaos tonos de gris, patrones migratorios y tamañu del llurdiu blancu alredor del güeyu.
L'adultu del drongo cenizo ye de color gris escuru, y tien una llarga cola bien ahorquillada. Esisten delles subespecies con plumaxes en diversos tonos de gris. Delles subespecies tienen marques blanques na cabeza. Los exemplares nuevos son d'un color gris amarronáu pareyu.
Les subespecies "longicaudatus" de la India (qu'inclúi al "beavani" de los Himalayas que pasa l'iviernu na península, con una población que se reproduz na zona central d'India que Vaurie denomina "longicaudatus" nun sentíu estrictu) ye bien escuru y aseméyase enforma al drongo real magar esta ave ye daqué más delgada y tien una cola menos llarga y non tan abierta. Alcuéntrase en montes con árboles altos, les sos zones inferiores son de color gris escuru y nun tien el color negru brillante propiu del drongo real. El so iris ye carmensí y nun tener un llurdiu blancu nel rictus. Les subespecies "leucogenis" y "salangensis" tienen el llurdiu blancu nel güeyu al igual que delles de les races qu'habiten n'islles y que se reproducen nel sur. Les sos llamaes son un pocu más nasales que les del drongo real.
El drongo cenizo reproducir nes llombes de zones tropicales nel sur d'Asia dende Afganistán pel este hasta'l sur de China y Indonesia. Numberoses poblaciones nel sector norte de la zona na qu'habita son migratories. Charles Vaurie describió la subespecie "beavani" (n'honor a Robert Cecil Beavan) como la población que se reproduz nos Himalayas y que pasa l'iviernu na India peninsular. Sicasí otros estudiosos posteriores inclúin a esta como parte del "longicaudatus" que la so población tamién reproducir na zona central d'India. Pel hibiernu, la especie gusta de permanecer en montes nes llombes. Y. C. Stuart Baker describió "stevensi" al cual Vaurie consideraba yera o bien el "beavani" o "hopwoodi" de los Himalayas orientales. Al este de la zona habitada por "hopwoodi" habita'l "mouhouti" de Thailandia y Myanmar. Al norte d'esta zona atopen el "leucogenis" y "salangensis" (dambes migratories a zones al sur anque tamién les repara al oeste en Nagaland) ente que "bondi" habita nel sur. A lo llargo de la cadenes del sudeste asiáticu, esisten delles poblaciones insulares incluyíu "periophthalmus", "batakensis", "phaedrus", "siberu" y "nigrescens". Indicóse que la forma nomada ye la qu'habita nes islles de Simalur, Java, Bali, Lombok, Palawan, y Balabac.
Dicrurus ludwigii
El drongo de Ludwig (Dicrurus ludwigii) ye una especie d'ave paseriforme na familia Dicruridae. El so nome recuerda al Baron von Ludwig.
Son aves pequeñes, miden unos 19 cm de llargu. Son agresives y nun s'apavorien con facilidá, ataquen a especies muncho más grandes si'l so nial o pichones vense amenaciaos. El machu tien un plumaxe negru polencu, anque les nales son daqué menos brilloses. Les sos pates son curties y pósase bien argutu. El so picu ye negru y pesáu y el güeyu ye coloráu. La so puesta consiste en 2 a 3 güevos los cualos pon nun nial en forma de copa nuna ramificación nun árbol. La so dieta componse principalmente d'insectos a los que prinda en vuelu o nel suelu. La fema ye similar anque menos brillosa.
El drongo de Ludwig ye un reproductor residente en gran parte d'África al sur del Sahara. Polo xeneral habiten en montes o parrotales trupos.
Reconócense les 5 siguientes:
Dicrurus macrocercus
El drongo real (Dicrurus macrocercus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Dicruridae; llargamente distribuyíu por Asia: alcuéntrase-y dende Sri Lanka al sur de China y de Irán hasta Indonesia.
Dicrurus montanus
El drongo de Célebes (Dicrurus montanus) ye una especie d'ave paseriforme na familia Dicruridae.
Ye reinal de Célebes en Indonesia. Los sos hábitats naturales son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales y les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales.
Dicrurus paradiseus
El drongo de raquetes grande (Dicrurus paradiseus) ye una especie d'ave na familia Dicruridae.. 
Ye un ave asiática de porte medianu la cual estrémase poles sos estenses plumes esteriores de la cola que tienen una parte del astil desnudu, asina que se paecen a una raqueta. Son animales conspicuos de los hábitats montiegos de cutiu posándose en terrén abiertu y atrayendo l'atención gracies a el so ampliu repertoriu de llamaes qu'inclúi la imitación perfecta de los llamaos d'otres especies d'aves. Suxurióse qu'estes imitaciones pueden ayudar a conformar bandaes p'alimentación al pie de otres especies d'aves. Estes aves dacuando roben insectos que fueron prindaos o escorríos por otres aves de la bandada mientres s'alimenten. Magar son animales diurnos atópense activos bastante enantes del amanecer y tarde al anochecer. Por causa de la so amplia distribución y variaciones rexonales distintives, convirtiéronse n'exemplos de especiación por aislación y deriva xenética.
El so plumaxe ye azul-negru con rellumos metálicos. Mide unos 35 cm de llargu y la so cola puede llegar a midir unos 30 cm adicionales. Pon de 2 a 4 güevos nun nial que constrúi nuna caña d'un árbol.
En gran parte de la zona na qu'habita n'Asia esti ye'l más grande de les especies de drongo y ye fácilmente identificable pola so cola distintives y la cresta de plumón greñu qu'empieza nel frente de la so cara sobre'l picu y continua pola so corona dependiendo de les subespecies. La cola con raquetes ye distintiva y cuando s'atopa en vuelu paez como si dos grandes abeyes escorrieren a l'ave. Nos Himalayas orientales la especie puede ser confundida col "Dicrurus remifer", sicasí esti postreru tien raquetes planes y casi nun tener cresta.
La especie atopar dende los Himalayas occidentales hasta los Himalayas orientales y les llombes Mishmi nel piedemonte per debaxo de 1400 m. Estendiéndose escontra l'este hasta les islles de Borneo y Java. Polo xeneral habiten en redolaes montiegues.
Dicrurus remifer
El drongo de raquetes chicu (Dicrurus remifer) ye una especie d'ave paseriforme na familia Dicruridae.
El drongo de raquetes chicu mide 26,5 cm de llargu, ye una versión a escala del Dicrurus paradiseus, que tamién tien plumes decoratives nel estremu de la so cola con forma de cuyar o raquetes. Estremar pol so menor tamañu, la cresta ye menos notable polo que la cabecera cimera vese bien plana y les plumes de la cola encrúciense.
Alcuéntrase nel subcontinente indiu y el sureste d'Asia, en Bangladex, Bután, Camboya, India, Indonesia, Laos, Malasia, Myanmar, Nepal, Tailandia, y Vietnam. El so hábitat natural son les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales.
"D. r. lefoli" (Delacour & Jabouille, 1928) - sur de Camboya 
Diglossa albilatera
Diglossa baritula
El piquichueco mexicanu, picaflor canelu o mieleru serranu (Diglossa baritula) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Emberizidae qu'habita en Méxicu y América Central.
Ye un ave d'unos 10 cm de llargor. Al ser de vezos nectarívoros, tien un picu gris llixeramente apuntando escontra riba, y la punta del quexal cimeru ganchuda escontra baxo. El machu ye bicolor: gris azuláu nel envés y canela na zona ventral. La fema tamién tien les partes ventrales color canela, pero les dorsales son marrón opacu, con matices olives nel llombu.
Ye una especie de monte, morando ente 1500 hasta más de 3 000 m snm. El so hábitat inclúi bosque de borrina y pinu-encino, con altu mugor y clima templáu y fríu. Tamién llega a poblaos. Habita dende'l centru y occidente de México hasta les tierres altes de Hondures. Aliméntase del néctar de les flores, pero aparentemente ensin polinizarlas.
Diglossa brunneiventris
El comesebo negru (Diglossa brunneiventris), ye una especie d'ave de la familia Thraupidae. 
Mide 14 cm. Alcuéntrase-y en Bolivia, Chile, Colombia y Perú. Los sos hábitats naturales son los montes nublos tropicales o subtropicales, carbes subtropicales o tropicales altos y montes degradaos.
Diglossa carbonaria
El pinchaflor carboneru o comesebo negru (Diglossa carbonaria) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae que vive en Suramérica. 
Alcuéntrase en Arxentina y Bolivia. Los sos hábitats naturales son los montes y zones de carba de monte.
Diglossa cyanea
El Diglossa cyanea, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae que vive en Suramérica. 
Ye un ave pequeña qu'habita nos montes y carbes andines, a pesar de tener un plumaxe vistosu puede pasar desapercibíu, yá que vive en mediu y una trupa vexetación, y tamién porque vuela xeneralmente pela copa de los árboles. Cuando se tien la oportunidá d'acolumbralu pue vese-y la so "antifaz" prieta y los sos brillosos güeyos.
Alcuéntrase en Venezuela, Colombia, Ecuador, Perú y Bolivia.
Los sos hábitats naturales son les viesques y carbes montiegues húmedes.
A diferencia de la mayor parte de les especies del xéneru Diglossa que s'alimenten sobremanera de néctar, el diglossa cyanea amuesa una marcada preferencia polos frutos monteses, que componen una bona parte de la so dieta. Frutos, por casu de les siguientes especies:
Tamién consume néctar de flores, por casu de les siguientes especies:
El so nial ye en forma de concu, fechu de mofos, campera seca y plumes, asitiáu sobre un parrotal protexíu.
Diglossa duidae
El pinchaflor del Duida (Diglossa duidae), tamién denomináu roba néctar del Duida y diglosa menor, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae que vive nos montes del norte de América del Sur. 
El so hábitat natural son les selves tropicales de monte y los tepuys del sur de Venezuela y les zones axacentes de Brasil.
Diglossa gloriosa
Diglossa gloriosa ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae que vive en Venezuela.
Los sos naturales hábitats son les región húmedes subtropicales o tropicales. Habita nos montes de monte de gran altitú y nos carbes de rexones subtropical o tropical.
Diglossa humeralis
Diglossa humeralis, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae que vive en Suramérica.
Esta especie d'ave alcuéntrase distribuyida en Venezuela, Colombia, Ecuador y Perú.
Diglossa indigotica
El picaflor indigo (Diglossa indigotica) ye una especie d'ave de la familia "Thraupidae". Alcuéntrase en montes húmedos na parte inferior de les fasteres del oeste andín de Ecuador y Colombia. A pesar del so plumaxe azul, el ADNmt indica qu'esta especie en realidá pertenez al xéneru "Diglossa".
Diglossa mystacalis
Diglossa mystacalis ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae que vive en Suramérica.
Esta especie d'ave alcuéntrase distribuyida en Bolivia y Perú.
Los sos hábitats naturales son los climes húmedos subtropicales o tropicales, los montes de monte y de gran altitú subtropical o tropical.
Diglossa plumbea
Diglossa plumbea, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae que vive en América Central.
Esta especie d'ave alcuéntrase distribuyida en Costa Rica y Panamá.
Esta ye un ave común nes viesques de monte, n'escamplaes soleyeres y nes zones con parrotales de flores, pueden incluyise xardinos. 
Diglossa sittoides
El diglosa payador ("Diglossa sittoides") ye una especie d'ave de la familia Thraupidae. Tamién ye conocíu por Payador o Payador canela (Arxentina), Picaflor Canela (Colombia), Roba Néctar Payador (Venezuela). 
La so hábitat natural son los montes húmedos de monte y carbes a gran altitú tropicales y subtropicales, y montes antiguos bien degradaos. Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela. Anque la so población nun foi cuantificada considérense abondo comunes. 
Diglossopis caerulescens
El pebidal, diglossa azulada o roba néctar azuláu (Diglossopis caerulescens o Diglossa caerulescens) ye una especie d'ave na familia Thraupidae. 
Alcuéntrase en viesques montiegues húmedes de Venezuela, Colombia, Ecuador, Perú y Bolivia.
Diglossopis glauca
El picaflor de antifaz, pinchaflor amazcaráu o diglosa de antifaz (Diglossopis glauca) ye una especie d'ave na familia "Thraupidae". 
Alcuéntrase en montes húmedos de los Andes en Colombia, Ecuador, Perú y Bolivia. 
Dinemellia dinemelli
Cichladusa ruficauda ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Muscicapidae. Ye orixinaria de Angola, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Guinea Ecuatorial, Gabón, y Namibia.
El so hábitat natural son les viesques seques subtropicales o tropicales y carbes húmedos.
Diuca diuca
Diuca speculifera
La diuca aliblanca o diuca de nales blanques (Diuca speculifera), ye una especie d'ave passeriforme de la familia Thraupidae nativa de América del Sur.
El so hábitat natural son les praderíes tropicales de gran altor en Arxentina, Bolivia, Chile y Perú. 
Esisten dos subespecies reconocíes d'esta ave. 
Dives dives
El tordu cantor (Dives dives) ye un ave del orde Passeriformes y la familia Icteridae, mesma de Méxicu y América Central. 
Los individuos adultos miden unos 25 cm del picu a lo cabero. Los machos son dafechu negros, incuyendo los güeyos, el picu y les pates, y llixeramente iridiscentes. Les femes son más pequeñes y la so coloración tiende mas a'l color pardu. Los inmaduros son opacos.
Ye de hábitats tropicales, y prefier les árees abiertes, según campos de cultivu y poblaos humanos. Aliméntase sobremanera d'insectos, a los que busca nel suelu, pero tamién suel alimentase de néctar, granos y frutos. 
Ye abondo común nel sur y sureste de México, principalmente na aguada del Golfu. La so distribución estendióse rápido dende la metá del sieglu XX. Llegó a El Salvador na década de 1950, al este de Guatemala na década de 1960; fíxose común en Costa Rica dende la década de 1990 y espérase que llueu colonice Panamá. La so espansión paez tar favorecida pola deforestación.
Los individuos en anidación son bien territoriales y agresivos. En dómina non reproductiva, formen pequeños grupos.
Emiten xiblíos gorgoreantes.
Dives warszewiczi
Dives warszewiczi ye una pequeña ave de la familia Icteridae qu'habita en América del Sur. Atópase al oeste de los Andes n'Ecuador y Perú.
Mide ente 23 y 28 cm de llargor. Ye de color negru con llurdios azules. El picu y les sos pates son negres. La fema presenta una coloración más opaca y el tamañu de la so cola ye más curtiu. El so cantar ye melodiosu por ello se-y cria tamién como mascota.
Dixiphia pipra
El saltarín coroniblanco (en Costa Rica) (Dixiphia pipra), tamién denomináu saltarín cabeciblanco (en Colombia y Venezuela), saltarín de cabeza blanca, saltarín de corona blanca (en Perú) o cabeça-branca (en portugués, en (Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Pipridae. Ye l'únicu miembru del xéneru monotípicu Dixiphia. Habita en América Central y del Sur.
Mide ente 9 y 10 cm. Iris coloráu; machos y femes presenten un claru dimorfismu sexual, el machu tou negru cola corona y la nuca blancu nieve. La fema, na mayor parte de la so distribución tien la corona y llaos de la cabeza grises, ye oliva escuru penriba y abuxada pembaxo, colos lladrales tiñíos d'oliva. Les subespecies más orientales tienden a tener menos gris na cabeza, les andines a ser más oliva pembaxo. Los inmaduros del este de Brasil y del este de la Amazonia brasileña tienen la corona blancu buxu, dorso oliva escuru y gris escuru pembaxo. Nengún otru saltarín tien iris coloráu y gris na cabeza. La fema presenta'l picu y los tarsos más apagaos.
Distribúise per Brasil, Colombia, Costa Rica, Ecuador, Guyana, Guayana francesa, Panamá, Perú, Surinam y Venezuela. .
Habita en florestas húmedes de baxa altitú y montiegues, tropicales y subtropicales hasta los 2000 msnm. Na Amazonia habita florestas húmedes y matos secundarios axacentes; l'aisllada población de la Viesca atlántica ye atopada en montes de tierres baxes mariniegues, montes de pandu y montiegos.
Un páxaru inconspicuo, xeneralmente solitariu, a pesar de que delles vegaes axuntar n'árboles granibles. Los machos esibir en “leks” (o arenes) cuando executen vuelos lentos estereotipaos ente cañes baxes, coles plumes de la corona arizaes. 
Aliméntase predominantemente de frutes. En Una, sur de Badea, en Brasil, foi reparada forrajeando al pie de "Ceratopipra rubrocapilla", "Hemithraupis flavicollis" y "Xipholena atropurpurea", en llugar onde fructifica a esgaya una fruta llamada localmente “pixirica” ("Leandra").
Los vezos de nidificación son asemeyaes a los del so familia, constrúin les sos nial nuna forqueta, xeneralmente sobre regueros o cursos d'agua.
La especie "D. pipra" describióse per primer vegada pol naturalista suecu Carolus Linnaeus en 1758 sol nome científicu "Parus pipra"; localidad tipo «Surinam». 
Estudio detallaos conducíos nos últimos años elucidaron enforma de la hestoria natural d'esta especie, incluyendo vocalización, exhibiciones y comportamientu reproductivu; sicasí, cuestiones taxonómiques permanecen difíciles, incluyendo la so posición xenérica, y prefirióse asitiala como l'únicu miembru del xéneru "Dixiphia". Más allá, paez probable que siquier dalgunes de les subespecies descrites, si suxetes a un escutinio cuidadosu, nun puedan reconocese como tales, pero tamién esiste la posibilidade qu'una o más sían reconocíes como nueves especies. Por exemplu, la subespecie aisllada "cephaleucus", de la Viesca atlántica del sureste de Brasil, tien la so taxonomía incierta.
Esta especie yá foi asitiada nel xéneru "Pipra"; con base nos estudios de secuenciamiento d'ADN de la familia Pipridae presentaos por Rêgo "et a el" (2007), Tello "et a el" (2009) y McKay "et a el" (2010), la propuesta N° 534 al South American Classification Committee foi aprobada, reorganizando la secuencia filogenética dientro de la familia; resucitando'l xéneru "Ceratopipra" incluyendo nel mesmu a 5 especies que taben en "Dixiphia", reorganizando la secuencia filogenética dientro de la familia y calteniendo el xéneru "Dixiphia" como monotípicu. 
Sicasí, el Congresu Ornitolóxicu Internacional (IOC) Versión 4.3 - 2014 caltién a eses 5 especies nel xéneru "Dixiphia", al pie del presente.
Dellos autores, como ITIS caltienen esti grupu de 5 especies y tamién el presente nel xéneru "Pipra".
Según la clasificación del Congresu Ornitolóxicu Internacional (IOC – Versión 4.3, 2014) y Clements Checlist 6.9, reconócense 13 subespecies cola so correspondiente distribución xeográfica:
Dolichonyx oryzivorus
El charrán (Dolichonyx oryzivorus), tamién conocíu como chambergo, tordu arroceru, murniu-pía, canadiense, o zucador —como ye denomináu nes arroceres d'Arxentina por cuenta del so vezu d'estrumir el arroz n'estáu llechientu, que refier al periodu nel que se formen les granes—, ye una especie d'ave paseriforme de vezos migratorios perteneciente a la familia de los ictéridos (Icteridae), únicu miembru del xéneru monotípicu Dolichonyx. Vuela añalmente dende les rexones templaes de América del Norte hasta Suramérica centromeridional. Ye conocíu por tener la ruta migratoria más llarga de toles aves terrestres del continente americanu. Trátase d'una especie poligínica y gregaria, que aliméntase de diversos tipos de granos, incluyendo'l arroz, lo que llevó a que fuera considerada una plaga en delles árees; tamién consume insectos. Mientres la temporada reproductiva, esibe un marcáu dimorfismu sexual que depués s'estena cuando'l machu muda la so plumaxe por unu similar al de la fema, poco primero de entamar el so viaxe al sur. Ye unu de los pocos paseriformes qu'esperimenten dos mudes de plumes añales, camudando'l so plumaxe completu tantu n'América del Norte como del Sur. Los charranes son aves de gran llonxevidá: viven comúnmente 5 o 6 años. A pesar de qu'el so númberu va en descensu, ye consideráu una especie so esmolición menor.
El charrán pertenez a la familia Icteridae, qu'entiende a aves paseriformes naturales de América del Norte y del Sur. Constitúi un xéneru monotípicu —"Dolichonyx"—, lo cual significa que ye la única especie clasificada dientro del mesmu. El pariente más cercanu del charrán probablemente sía'l tordu cabeciamarillo ("Xanthocephalus xanthocephalus"); estos dos especies xuntu col xéneru "Sturnella" —filogenéticamente un pocu más desamoráu— integren la subfamilia Sturnellinae, un taxón basal dientro de la familia de los ictéridos.
El charrán describióse como especie por Carlos Linneo en 1758 na décima edición de la so obra "Systema naturae" sol nome científicu de "Fringilla oryzivora". Darréu, en 1827, William Swainson reemplazó esta denominación pola de "Dolichonyx oryzivorus". Robert Ridgway describió la subespecie "Dolichonyx oryzivorus albinucha", correspondiente a les poblaciones occidentales, en contraposición a la subespecie nominal linneana ("D. o. oryzivorus"); pero depués, en 1894, la validez d'estes subespecies foi anulada pola Unión Ornitolóxica Americana y anguaño considérase al charrán una especie monotípica. El so nome específicu, "oryzivorus", significa «comedor d'arroz» en llatín. Sicasí, esti nome, instituyíu por Linneo en 1758, ye previu al advenimiento de les arroceres en América como recursu alimenticiu pa la población humana y, según créese, fai referencia a otres plantes de la familia del arroz más que al arroz puramente dichu ("Oryza sativa"), pos la so adopción data de primero que l'ave empezara a ser considerada una plaga pa esi cultivu.
El plumaxe nupcial de los machos ye predominantemente negru, cola nuca de color crema y la parte baxa del envés, el obispillo y les plumes escapulares (aquelles que cubren la base del nala) blancos, siendo la única ave n'Estaos Xuníos col banduyu negru y el llombu blancu y non al aviesu. Cuando los machos acaben de camudar les sos plumes en Suramérica pol so plumaxe nupcial enantes d'emigrar al norte, les sos nueves plumes esiben unes puntes amarellentaes que depués sumen, dexando al descubiertu la coloración negra y blanca. Fora de la dómina de reproducción, asemeyar a les femes. Estes presenten una coloración beige na cabeza y la parte baxa, con dos grueses franxes marrones escures sobre la cabeza que formen una especie de corona, vetes postoculares del mesmu color y un veteado coritu sobre los lladrales; la parte cimera ye ente marrón y beige con un veteado coritu; les nales y la cola son marrones corites, bordiaes de beige y marrón. La discreta coloración de les femes les ayuda a camuflase mientres añeren. Los pitucos de dambos sexos asemeyar ente sigo y estrémense d'una ave mayor por tener tol so plumaxe, particularmente per debaxo, d'un color más amarellentáu; presenten un collar de débiles llurdios escuros sobre'l pechu y el veteado llateral ye casi indistinguible. Esti plumaxe llueu ye reemplazáu por otru nel que les llistes negres de los lladrales vuélvense clares y bien definíes y un llurdiu negru dacuando apaez sobre les plumes del gargüelu. Pel hibiernu esti plumaxe pierde gran parte del so rellumu pola mor de la gastadura y el xuvenil paezse enforma entós a la fema reproductiva.
Los charranes son más pequeños que la mayoría de los ictéridos. En promediu, pesen 28 gramos y miden de 16 a 18 cm. Los machos pesen alredor d'un 9% más que les femes. La cola ye curtia y el picu, curtiu y cónicu. Les femes y los xuveniles presenten una coloración pálida nes pates y el picu —siendo más escura la llinia que s'estiende ente'l puntu onde'l maxilar superior remanez de la frente y la punta de dichu maxilar—; los machos adultos esiben picos negros y pates escures mientres la temporada reproductiva, pero estos tórnense rosados fuera de la dómina de reproducción. Les nales y les plumes de la cola son apuntiaes.
Reproducir n'América del Norte de mayu a xunetu ente los paralelos 40 y 50 y migra a Suramérica pa pasar ellí los meses de payares a marzu ente los paralelos 8 y 32. La so área de reproducción inclúi pacionales abiertos y campos de segáu en gran parte del sur de Canadá y del norte d'Estaos Xuníos y abarca alredor de 3,8 millones de km². El charrán ta mayormente acutáu a una franxa d'unos 800 km dende Nuevu Brunswick y Nueva Jersey central hasta Saskatchewan y Nebraska; escontra l'oeste y noroeste esisten poblaciones reproductives más pequeñes espardíes n'allugamientos bien desamoraos unes d'otres, con estenses árees de territorios ensin habitar en mediu. Estes aves vuelen a les güelgues de les vastes enllanaes de Bolivia, el sudoeste de Brasil, Paraguái y el norte d'Arxentina pa pasar ellí los meses de primavera y branu australes ente payares y marzu.
Anque los charranes viaxen grandes distancies, escasamente fueron vistos n'Europa; como asocede con munches otres aves naturales d'América del Norte, la gran mayoría d'estos avistamientos de divagantes producir nes islles britániques. Charles Darwin topó n'ochobre de 1835 un exemplar na Isla Santiago, nes Galápagos, distante casi mil kilómetros de Suramérica continental.
Les sos rutes migratories son complexes, irregulares y non del tou bien conocíes. Viaxa más de nueche, pero nun ye un migrador puramente nocherniegu: vuela parcialmente mientres el día tantu na seronda como en primavera. Usa'l campu magnético terrestre y el patrones estelares pa emponese. La nubosidad podría interferir cola capacidá d'orientación d'estes aves. El charrán presenta la ruta migratoria más llarga de toles aves terrestres del continente americanu, volando alredor de 20 000 km cada añu, y constitúi l'únicu ictérido migrador neártico que llega hasta Arxentina. Comprobóse qu'una fema algamara siquier los nueve años d'edá, lo cual implicaba que les migraciones añales a lo llargo de la so vida equivalíen a cuatro vueltes y media a la tierra.
Tres la finalización del ciclu reproductivu a mediaos de xunetu, los charranes axúntense localmente nes cercaníes d'árees banzáusas, onde camuden les sos plumes, y a principios d'agostu entamen la migración de seronda. El movimientu inicial ye aparentemente escontra'l sudeste, siquier pal gruesu de les poblaciones orientales, y de mediaos d'agostu a mediaos de setiembre grandes concentraciones son reparaes a lo llargo de la mariña esti dende Nueva Jersey hasta Florida. Les observaciones de Clinton H. Merriam indiquen qu'apuerten a los arrozales de Carolina del Sur y Xeorxa ente'l 15 y el 21 d'agostu y ellí permanecen delles selmanes ensin avanzar. Na so migración a Suramérica, les poblaciones occidentales aisllaes paeceríen desandar primeru les supuestes rutes de colonización que, según la mayoría de los ornitólogos, llevar al oeste d'América del Norte, volando en principiu escontra l'este, pa depués dirixise al sur. L'ausencia de avistamientos regulares en Arizona, Nuevu México y Texas suxure que la ruta más direuta pa eses poblaciones al traviés de Méxicu ye ignorada.
La ruta migratoria sigue dende'l sudeste d'Estaos Xuníos al traviés del Caribe escontra Suramérica, con paraes en Cuba y Xamaica. En Cuba, Juan C. Gundlach rexistró la so llegada en septiembre n'inmenses bandaes, que permanecíen solo mientres un curtiu periodu enantes de retomar el so viaxe al sur. Dende esa isla, Frank M. Chapman (1890) identifica tres rumbos distintos ente los que los charranes en migración pueden optar: siguiendo la mariña occidental cubana, cruciando a Cozumel y a la península de Yucatán y a lo llargo de la mariña centroamericana en dirección a Panamá; al este al traviés de Haití, República Dominicana y Puertu Ricu y dende ellí escontra'l sur al traviés de les Antilles Menores; o cruciando'l mar direutamente escontra Xamaica pa depués, nun solu vuelu sosteníu, algamar la mariña norte de Suramérica continental. Comparativamente pocos individuos paecen viaxar tan escontra l'este como pa travesar les Antilles Menores. Tamién Hamilton (1962) destacó que al este de Cuba y Xamaica los charranes volvíense cada vegada más escasos y Alexander Wetmore manifestó que yeren pocu comunes en Puertu Ricu mientres la migración. Sicasí, dellos exemplares fueron columbraos nes Bermudes no que paeciera ser un viaxe ensin escales dende les rexones costeres entendíes ente Virginia y Nueva Escocia a Suramérica. Respectu de la procedencia de los individuos atopaos en Yucatán y Puertu Ricu, Hamilton (1962) suxure una interpretación alternativa, esto ye, qu'eses aves taríen volando direutamente al traviés del Caribe ensin partir del sudeste d'Estaos Xuníos. Philip H. Gosse documentó l'apuerto n'ochobre de vastes cantidaes de charranes a Xamaica que permanecíen hasta empiezos de payares; otres observaciones indiquen que les aves quedar na isla per pocos díes. Aparentemente, la especie ye nómada na so área de distribución suramericana y la migración al sur podría nun tar completa sinón hasta xineru.
Los charranes entamen la so migración al norte a empiezos d'abril, anque dellos individuos pueden quedase nos sos cuarteles ivernizos hasta mayu. Na temporada braniza austral de 2009-2010, constatóse que grandes cantidaes d'ellos atopábense entá nel este de la provincia de Santa Fe hasta siquier el 31 de marzu y, anque pa la segunda quincena d'abril casi la totalidá de les aves abandonara les arroceres de la rexón, rexistráronse dellos exemplares esvalixaos nuna arrocera'l 21 d'abril, la fecha más tardida de avistamiento de charranes na zona. Dende Colombia y Venezuela, la mayoría sigue al traviés del mar Caribe escontra Florida, anque otros crucien el golfu de México dende la península de Yucatán escontra Luisiana y Texas. Gosse rexistró'l so regresu a Xamaica n'abril, pero permanecíen ellí curtiu tiempu. Gundlach constató'l so apuerto a Cuba en mayu y detalló que se quedaben na isla per pocos díes. Otros ingresen a Estaos Xuníos dende Les Bahames, onde tán namái de camín y apenes paran a folgar. 
La bayura d'alimentu nel sur d'Estaos Xuníos retrasa la llegada de dellos charranes a la so área reproductiva. En Gainesville (Florida), Chapman atopó individuos de dambos sexos en grandes cantidaes, alimentándose en campos de avena tan tarde como'l 25 de mayu, y Merriam documentó la frecuente visita de les aves a los arrozales de Carolina de Sur y Xeorxa hasta'l 29 de mayu, fecha pa la cual la migración ta próxima a la so completitud y dellos charranes yá s'establecieron nos sos territorios de reproducción. Nel estáu de Nueva York, por casu, los machos tornen a les árees reproductives a empiezos de mayu y les femes apuerten alredor d'una selmana dempués.
Los charranes viven en hábitats agrícoles de baxa intensidá granible, como henares y pasturas, mientres la temporada reproductiva. Coles mesmes, puede atopáse-yos en campos exuberantes en barbechu y praos de camperes, herbales y flores monteses. Los niales son construyíos de cutiu nes árees de mayor densidá y altor vexetativu. Anque pequeños númberos pueden añerar en pacionales d'ente 2 y 4 hectárees, los campos de mayor estensión sofiten densidaes más altes de pareyes reproductives. Utilicen hábitats similares a lo llargo del so ciclu añal. Mientres la migración, los charranes ocupen campos en barbechu y terrenes agrícoles, según tamién banzaos costeros y d'agua duce. En Suramérica, puede topáse-yos en pacionales, banzaos, arrozales y granxes.
Nel este d'Estaos Xuníos, los campos de segáu constitúin un importante hábitat reproductivu pa la especie. La bayura de charranes en henares vieyos —d'ocho años o más— nuna área estudiada en Nueva York yera siquier un 67% mayor a la de cualesquier otru tipu d'hábitat na zona y cuatro veces cimera a la de les praderíes del Mediu Oeste. La cantidá de charranes aumentaba exponencialmente col tamañu de los henares y yera mayor naquellos campos con menor superficie cubierta por alfalfa. Respectu del efectu que produz sobre les poblaciones la proximidá a les llendes de los pacionales nos qu'añera esta especie, un estudiu lleváu a cabu ente 1999 y 2000 nel norte de Iowa atopó que la densidá de charranes yera menor cerca de los marxes de montes que nes llendes d'árees agrícoles o na redoma de carreteres y qu'esistía una relación positiva ente la densidá poblacional d'esta ave y la distancia a los trés tipos de llendes estudiaes.
Nun estudiu afayóse que los niales allugaos a menos de 50 m de montes y sebes maderizos presentaben tases diaries de supervivencia más baxes qu'aquellos asitiaos a más de 100 m de dalgún tipu de llende de los pacionales nos qu'añeren. Los charranes tendíen a alloñar de los marxes de los montes al reanidar dempués de qu'el so primer intentu de criar una niarada fracasara; esti patrón yera particularmente evidente ente les femes que construyíen el so primer nial dientro de los 50 m d'un monte o una sebe maderiza. Tamién evitaben nidificar na redoma de carreteres, a pesar de que les tases de supervivencia nun fueren menores nes cercaníes d'esi cantu d'hábitat. Sicasí, nun paecíen refugar les llendes axacentes a antiguos terrenes agrícoles y pasturas. La supervivencia de los pitucos nes proximidaes d'esos tipos de cantos de hábitats yera cimeru a la rexistrada cerca de los marxes maderizos y similar o superior a la correspondiente a los niales allugaos a 100 m o más de cualquier llende d'hábitat. Les respuestes de los charranes a los cantos de hábitats yeren inconsistentes y el ésitu reproductivu dependía del tipu de cantu d'hábitat consideráu.
En Suramérica, les comunidaes d'hidrófites son les de mayor importancia como hábitat pal charrán y, polo xeneral, caracterizar pola presencia escluyente d'unes poques especies d'altu porte que determinen la fisonomía del llugar. Nel este de la provincia de Santa Fe (Arxentina), los sitios más ablayaos y inundables sofiten comunidaes trupes y d'altu porte —mayores a 1,5 m— que son apoderaes por xuncos ("Schoenoplectus californicus"), totoras ("Typha domingensis") y huajós ("Thalia multiflora") y que xeneralmente contienen numberoses especies acuátiques enraigonaes, como la saeta ("Sagittaria montevidensis"), o flotantes, como'l repollito de l'agua ("Pistia stratiotes"). Nos cantos de les comunidaes anteriores y en posiciones topográfiques llixeramente más elevaes atópense les comunidaes localmente denominaes «canutillares», compuestos de gramínees de porte baxu y medianu como "Leersia hexandra" y "Luziola peruviana", o de canutillos de mayor porte como los del xéneru "Echinochloa"; sicasí, comúnmente nun superen el metro d'altor. Una mención especial merecen los espadañales, comunidaes de hidrófitas nes que se destacar la especie "Zizaniopsis villanensis" —reinal d'Arxentina—, d'importancia menor na rexón pola so escasa distribución pero d'alta relevancia pal charrán, qu'emplega estes comunidaes como dormideros. Cabo destacar qu'esa espadaña pertenez a la tribu Oryzeae —la mesma del arroz— y que los cultivos d'esti granu bien podríen representar un ambiente sustituto de los espadañales autóctonos d'aquella especie; los datos históricos, de principios del sieglu XX, de miles d'individuos na zona fueron previos al advenimiento de los cultivos d'arroz na rexón. En Bolivia, afayáronse dormideros en güelgues apoderaes por xuncos ("Schoenoplectus californicus") y papiros ("Cyperus papyrus"), una especie introducida. Una de les formaciones herbales de mayor importancia rexonal nel este de Santa Fe ye'l pajonal, apoderáu pola paya de techar ("Panicum prionitis"), una gramínea d'altu porte que cubre estenses árees del este santafesino. Los pajonales ocupen una posición entemedia nel gradiente topográficu y tán parcialmente anubiertos na estación húmeda.
Les comunidaes restantes son d'importancia marxinal pal charrán y allúguense en posiciones de mayor altor; los árboles y parrotales constitúin los sos elementos prevalentes. Les formaciones maderices dominantes integrar con montes xerófitos compuestos por árboles de maderes dures y semiduras de xamasca caducifoliu. Ente otres especies presentes nos montes pueden mentase'l algarrobo negru ("Prosopis nigra" var. "ragonesei"), el espinillo ("Acacia caven") y el quebracho coloráu chaqueño ("Schinopsis balansae"). Nos cantos de diches formaciones, crez con frecuencia la caña negra ("Sesbania virgata"), un parrotal utilizáu como percha pol charrán.
Los charranes afáense fácilmente a los cambeos na distribución de los recursos alimenticios. En Trinidá (Bolivia), visitaben plantíos d'arroz nel so primer añu de producción no que fuera una área montiega baltada l'añu anterior, lo que suxure que la especie ye altamente móvil y sensible a los cambeos nel usu de la tierra. Inversamente, n'otres rexones desparecían cuando los cultivos d'arroz yeren reemplazaos polos de soya. La especie paez caltener árees alcontraes de distribución tradicionales en zones que producieron arroz de manera consistente, pero abandona rexones nes qu'otros cultivos tomaron el llugar de los arrozales. Magar se repararon individuos alimentándose d'insectos en campos de soya nesi estudiu, nun se topó nengún en sojales allugaos en zones ensin producción arrocera; ye probable que los charranes aliméntense secundariamente d'insectos en cultivos de soya —téngase en cuenta que se trata d'una especie principalmente granívora fuera de la temporada reproductiva— solo en rexones con arrozales y cuando los insectos son localmente abondosos.
Contrariu a lo qu'asocede mientres la temporada reproductiva n'Estaos Xuníos y Canadá, onde los charranes distribúyense más uniformemente, en Suramérica pernoctan en dormideros de decenes de miles d'exemplares en sitios anubiertos y inclusive nes arroceres. La denominación de «charrán» deriva xustamente de la sonadiella que producen los cantares simultáneos de millares d'individuos. Les bandaes suelen ser tan numberoses que por momentos ennegrecen el cielu, convirtiéndose, por cuenta de los sos movimientos alternadamente espiralados y n'ensame, nun llamativu espectáculu.
Fora de la temporada reproductiva, los charranes son de cutiu reparaos al pie de otres especies de ictéridos. Esisten rexistros de charranes en compañía de varilleros negros ("Agelasticus cyanopus"), varilleros congos ("Chrysomus ruficapillus"), pechu mariellos mozos ("Pseudoleistes virescens") ya inclusive ictéridos que típicamente nun habiten en banzaos como'l tordu músicu ("Agelaioides badius") y el pechu coloráu ("Sturnella superciliaris"). Los charranes nun s'alloñar de los sos sitios de forrajeo —cultivos d'arroz o pacionales y bañaos— ante la presencia de aves rapazos, sinón qu'a cencielles baxen de la parte alta de la vexetación hasta casi sumir al güeyu del observador.
El so vocalización de les aves llamáu, de cutiu emitíu en vuelu, describióse como un melódicu "pink", como un "inkh" nasal, o como un "fink" ascendente y jadeante. Tamién profier un rillo secu. El so cantar, metálica y burbujeante, ye un "b'bob-o-lii'ink" aflautado y vagamente onomatopéyicu, que derivó nel nome vulgar de la especie n'inglés: "bobolink".
Mientres la temporada reproductiva, los charranes machos emiten dos tipos de cantares básicos. El cantar alfa entiende unes notes introductories particulares siguíes por una serie de notes interiores y finalmente una secuencia de notes garllaes. El cantar beta presenta les sos propies notes introductories darréu asocedíes por una serie de notes garllaes. Solo'l 10% de les vocalizaciones articulaes polos machos son canciones alfa o beta completes, ente que el 87% son fragmentos de cantares y el restante 3%, cantares compuestos, que consten d'un cantar completu d'unu de los dos tipos a la que se-y amiesten cantares completos o estazaes emitíes de manera continua. Ente que el cantar alfa completa dura aprosimao 7 segundos y la beta algama los 4,5, les compuestes pueden superar los 20 segundos. Por cuenta de que el repertoriu de los charranes inclúi solu dos cantares y tolos machos canten una versión de caúna, la posibilidá de que l'amplitú de los sos repertorios constituya una señal de la so calidá queda escluyida.
Nun s'atopó evidencia d'una función intersexual pa un cantar y una intrasexual pa la otra. El comportamiento vocal de los machos territoriales enantes de la llegada de les femes a les árees de reproducción nun difier significativamente del correspondiente al periodu posterior al apuerto de les mesmes; nun ye que cada tipu de cantar seya más o menos usáu en determináu contestu. Los machos territoriales amonten la cantidá de cantares de dambos tipos tantu en presencia de femes como d'otros machos enxaulaos, en comparanza a lo qu'asocede frente a xaules vacíes de control, y reaccionen a la presencia d'individuos del so mesmu sexu aumentando la proporción de cantares estazaos y menguando la de cantares compuestos. Coles mesmes, inclúin menos notes por cantar y emiten una mayor proporción de cantares que consistan solo nes notes introductories en presencia d'estos. Nun esperimentu nel que se dispunxo machos enxaulaos nos territorios de charranes d'esi mesmu sexu en presentaciones de quince minutos, alredor de la metá atacó al intrusu ente que la otra metá nun lo fixo; constatóse que'l cantar proferíu pol agresor enantes d'un ataque contenía menos notes que'l promediu de los cantares de los machos non atacantes mientres el periodu d'observación. A última hora, la respuesta vocal de los machos territoriales a intrusos del so propiu sexu nun ye más que cantar secuencies curties y simples de cualesquier de los dos tipos de cantares. Respuenden a la presencia de femes con un comportamientu vocal más versátil o complexu, ente que paecen codificar l'agresión escontra los sos rivales en cantares curtios, menos complexes y altamente repetitives.
Les reacciones agresives per parte de los machos territoriales son igualmente fuerte ante ambos tipos de cantares, lo que sofita la teoría de qu'estes nun tienen funciones específiques; frente a la reproducción de los dos tipos de cantares, los machos averar a los grabadores a una distancia media de pocu menos de 14 m a lo llargo del periodu d'observación y a una distancia mínima de 7,4 m. Coles mesmes, los machos nun alterien la frecuencia cola que pasen d'un tipu de cantar al otru cuando se-yos presenten otros machos enxaulaos, femes enxaulaes o xaules vacíes y tampoco lo faen nel periodu posterior a la llegada de les femes respecto del periodu previu; poro, ye probable que'l cambéu ente unu y otru tipu de cantar nun reflexe motivación dalguna, nin agresiva nin sexual.
Una respuesta vocal común per parte de los machos de distintes especies paseriformes a la reproducción de cantares grabaos de conxéneres del so mesmu sexu consiste en que'l machu acoplar al cantar reproducíu. Si los cantares son utilizaes na defensa del territoriu, esti acoplamientu al cantar emitíu pol intrusu podría funcionar como una señal agresiva empobinada a un individuu en particular en circunstancies naturales. Los charranes machos territoriales nun amuesen un enclín a acoplase a los cantares grabaos, sinón que pela cueta tienden a responder col cantar alternativu. Cuidao que se trata d'una especie con un repertoriu de solu dos cantares, esa reacción podría ser funcionalmente idéntica al acoplamientu al cantar grabáu o articulada pol intrusu n'otres especies.
El charrán aliméntase de granes, granos, insectos y arañes, y puede representar un problema nos plantíos de arroz. Ente mayu y setiembre, los insectos entienden el 57,1% de la so dieta, siendo'l 42,9% restante materia vexetal. Los guxanos, los saltapraos y los escarabayos son los principales componentes del so ingesta mientres el branu boreal. Ente que los insectos constitúin la mayor parte de la so alimentación na so área de reproducción, estos son sustituyíos polos granos de cultivu mientres migra al sur. A pesar de la so dieta principalmente insectívora mientres la temporada reproductiva pero d'acordies col so reemplazu polos granos yá na so migración, de 215 especies neotropicales migratories, el charrán atopar ente les menos de diez que causen un dañu significativu a los cultivos sobre amplies árees xeográfiques n'Estaos Xuníos. Prefier los granos d'arroz verde a los yá maduros. Per otru llau, nos sos cuarteles ivernizos tamién consume chinches, isoces y otros insectos en plantíos de soya, xirasol y sorgo.
N'Arxentina, aliméntase fundamentalmente de granes de camperes. Consume semientes de gramínees presentes nes arroceres y consideraes malezes polos productores d'arroz. Les granes del gramillón o campera de bañáu ("Echinochloa polystachya"), una gramínea abondosa en paisaxes anubiertos, representen una importante fonte d'alimentu pal charrán en Suramérica; sicasí, les praderíes pures» d'esta planta podríen nun ser el meyor hábitat pa la so alimentación pola falta d'estructures vexetales firmes que sostengan a les aves evitando qu'estes cayan a l'agua, pero, en combinación con otres especies como la escoba dura ("Vernonia incana") y les onagras ("Oenothera" sp.), sobre les cualos pósense los charranes p'algamar les semientes de gramillón, l'hábitat ye aparente y la so ufierta en periodu d'hinchente, ilimitada. Otres especies que les sos granes inxer el charrán en Suramérica inclúin "Brachiaria" sp., "Echinochloa crus-galli", "Leptochloa filiformis", "Leptochloa virgata", "Paspalum intermedium", "Paspalum urvillei", "Paspalum virgatum", "Schoenoplectus californicus", "Sorghum arundinaceum" y "Sorghum halepense". Los dientes de lleón ("Taraxacum officinale") constituyíen la principal fonte de semientes consumíes polos machos adultos en mayu nel sudeste de Oregón, onde infrecuentemente comíen viermes cortadores y otros insectos. Otres plantes de que les sos granes alimentar en xunu nesi estáu son "Achillea millefolium", "Cirsium arvense", "Malva moschata", "Potentilla glometrata", "Rumex crispus" y "Thermopsis montana".
La so manera de procurase l'alimentu consiste n'algamar les semientes arquiando les espiges col so propiu pesu y/o utilizando talayes al mesmu altor de les granes ente'l pacional. Escuerren a los artrópodos per debaxo y ente les fueyes, por casu de xirasol o de soya, percorriendo mayormente la parte media de los cultivos. Magar s'alimenta típicamente mientres el día, reparóse-y faelo en nueches clares n'arrozales cuando intenta almacenar reserves de grasa pal so viaxe al traviés del mar.
La mayoría de los machos llega a les árees de reproducción n'América del Norte y llueu establez los sos territorios ente mediaos y fines de mayu; les femes apuerten a fines de mayu y empiezos de xunu. Nel sudeste de Oregón, les femes escueyen compañeru ente aprosimao'l 20 de mayu y el 10 de xunu y los niales alluguen pitucos dende alredor del 11 de xunu hasta'l 7 de xunetu. Esta especie cría de normal una sola niarada per añu, anque les femes pueden volver añerar si'l so primer intentu de criar una niarada fracasa. Dacuando, ye víctima del parasitismu de puesta per parte del tordu cabecicafé ("Molothrus ater"), un ictérido que la so reproducción riqui la puesta de los sos güevos nos niales d'otres aves. Nun estudiu en henares de Nueva York nel que se siguió la evolución de 33 niales de charrán, cada pareya produció un promediu de tan solo 0,3 pitucos que llograren abandonar el nial; ente que el 85% de los niales resultó improductivu por cuenta de les práctiques agrícoles, otru 9% dir por causa de la depredación. 
Los charranes —especialmente los machos— demuestren conductes filopátricas, esto ye, tienden a tornar a les mesmes árees de reproducción añu tres d'añu. Sicasí, l'ésitu na crianza de los pitucos nuna determinada temporada inflúi na elección del sitiu reproductivu del añu siguiente en dambos sexos. Les femes que les sos críes nun sobrevivieren en ciertu llugar nun son gustantes a volver ellí. De manera similar, esiste evidencia qu'indica que, ente los machos de que los sos niales llogra independizase siquier un pitucu, aquellos que tornen a les mesmes árees a apariase suelen tener un ésitu reproductivu sensiblemente cimeru l'añu anterior que los que nun lo faen. Nos territorios de los machos fieles a los sitios de procreación, constrúyense más niales, deposítense más güevos, eclosiona un mayor númberu d'estos y más pitucos llogren abandonar el nial que nos dominios d'aquellos que nun vuelven n'años subsecuentes. Coles mesmes, pa les femes filopátricas ye mayor el númberu de güevos que eclosiona y de pitucos qu'abandona'l nial tantu en términos absolutos como por güevu depositáu, en comparanza a les femes que nun tornen.
Los charranes en sitios reproductivos bonos llogren criar hasta la so independencia a una cantidá significativamente cimera de pitucos y amuesen un enclín considerablemente mayor a la filopatría que los qu'añeren en sitios reproductivos probes. Ente que el reproductores esitosos —aquellos que llograron criar satisfactoriamente siquier a unu de los sos pitucos l'añu previu— esiben la mesma propensión a volver a sitios reproductivos de cualquier calidá, los reproductores non esitosos en sitios favorables son más de tres veces más gustantes a tornar qu'aquellos en sitios menos aparentes. La tasa de torna nun difier ente les aves que tuvieren ésitu na cría de los sos pequeños y les que non en sitios fecundos, pero nos de baxa calidá aquelles que nun llograron dexar descendencia son muncho menos propenses a volver que les que sí lo llograron. Los charranes que tornen a los sitios probes a pesar de nun consiguir criar a los sos pitucos l'añu anterior tienden a establecese nun llugar más alloñáu del qu'escoyeron la temporada previa respectu del qu'escueyen el reproductores esitosos; esto oldea colo asocedío en sitios d'alta calidá, nos que la distribución de los individuos filopátricos nun difier según la suerte que corrieren les sos niaraes l'añu anterior. Les femes —non asina los machos— que se reproducieron nun determináu sitiu n'unu o más años previos son más propenses a volver qu'aquelles qu'añeren ellí per primer vegada. Les aves que los sos niales son destruyíos pola collecha del segáu amuesen una tasa de torna similar a la de los reproductores non esitosos por causes naturales. El patrones de comportamientu filopátrico nel charrán son primordialmente resultancia d'elecciones basaes na esperiencia y nun constitúin un pixín reflexu d'el patrones de mortalidá.
Nel noroeste de Pensilvania, los machos lleguen a les árees de reproducción a fines d'abril o a principios de mayu. Dellos díes dempués del so apuerto y primero que lleguen les femes, los machos empiecen a establecer los sos territorios. Les femes apuerten aprosimao ente siete y diez díes dempués que los machos. La propiedá territorial ta xeneralmente bien establecida pa la segunda selmana tres la llegada d'aquellos. Los territorios tienen una estensión d'ente 0,5 y 1,25 hectárees.
El machu cortexa a la fema nuna postura tamién adoptada por otros ictéridos: la cabeza baxa, les plumes del pescuezu enchíes, la cola esplegada y les nales narquiaes escontra baxo, esibiendo los vultables llurdios blancos nos sos costazos. Les exhibiciones en vuelu de los charranes machos consisten nuna serie de rápidos batimientos de les nales entrepolaos con curtios planeos a altores variables ente los 2 y los 40 m sobre los sos territorios. Les batimientos alares son más rápidos que nel vuelu ordinariu. Cada exhibición puede durar d'unos pocos segundos a alredor d'un minutu. Mientres el periodu de cortexu, los machos pasen aprosimao'l 10% del día esibiéndose nel aire. La duración estes exhibiciones energéticamente costoses ta positivamente rellacionada cola condición física de los machos y cola cantidá de pitucos que van llograr criar exitosamente.
Los machos son con frecuencia poligínicos, con hasta cuatro femes añerando simultáneamente nos sos territorios. En distintes poblaciones, determináronse porcentaxes del 25% y del 55% de machos poligínicos. Esti tipu d'axugamientu ye socesivu, non simultáneu: un machu nunca adquier una segunda fema dientro de los trés díes de consiguir la primera.
Ye probable que los machos con más d'una compañera sían mayores y más esperimentaos y que, poro, puedan reclamar meyores territorios. Dientro del "Malheur National Wildlife Refuge", nel sudeste de Oregón, constatóse que la área que paecía constituyir l'hábitat más apropiáu por que los charranes estableciérense contenía los espacios ocupaos cada primavera en primer llugar tantu por machos como por femes, los territorios más pequeños en promediu, la mayor frecuencia d'axugamientos poligínicos y la menor proporción de machos ensin pareya. Sicasí, nel valle del ríu Pend Oreille, nel estremu nordés de Washington, atopóse que yeren los territorios de los machos monógamos los que, anque daqué más pequeños, presentaben la mayor densidá de guxanos y la cubierta herbal más alta.
Les femes aportaron a esa área d'estudiu en tres oleada con una superposición mínima ente elles. Les primeres en llegar escoyíen los territorios pequeños y establecíen venceyos de monogamia colos sos compañeros: anque predeciblemente los primeros machos en consiguir pareya ostentaben los territorios de mayor calidá, reparóse qu'estos territorios correspondíen a machos monógamos, lo cual oldea cola teoría que sostien que los primeros territorios ocupaos poles femes, por ser más favorables, tendríen de pertenecer a eventuales machos poligínicos. Les qu'aportaben depués escoyíen los territorios restantes, más estensos, y la mayoría d'elles convertíase nes compañeres primaries de dalgún machu poligínico. Les que llegaben d'últimes empareyábense poligínicamente nesos grandes territorios y aportaben les compañeres secundaries de los propietarios de diches parceles. El tardíu y, na so mayoría, monógamu establecimientu de les femes en territorios próximos a trupes arbolees d'álamos balsámicos de California ("Populus trichocarpa") deber a que les estensiones cubiertes por árboles inhiben la nidificación del charrán. Ente que les femes monógames llograben criar una mayor cantidá de pitucos hasta qu'abandonaren el nial, ente los machos esto dábase nos poligínicos.
Los machos poligínicos dediquen la mayor parte del so tiempu y atención a la primer compañera que consiguieren na temporada y a los sos pitucos, asistiendo na alimentación y la defensa de los pequeños nos niales d'otres femes solo cuando'l tiempu y los recursos dexar. Según estudios llevaos a cabu por Martin en Wisconsin, los machos poligínicos alimenten casi puramente a los pitucos primarios —esto ye, aquellos de la so primer compañera— y solo escasamente apurren alimentu a los secundarios. Consecuentemente, la descendencia de les femes secundaries ta más espuesta a la desnutrición y puede esperimentar una tasa de mortalidá más elevada. Per otru llau, nel sudeste de Oregón, Wittenberger atopó que los machos poligínicos suministraben regularmente tantu los niales primarios como los secundarios.
Les femes secundaries desenvolvieron diverses adaptaciones pa faer frente a l'amenorgada asistencia del machu nos sos niales. Por empezar, les sos puestes son menos numberoses que la de la principal. El fechu de que la incubación empiece tres la puesta del penúltimu güevu asegura una eclosión asincrónica de los mesmos; en tiempos d'escasez de comida, el pitucu qu'haya eclosionado más tarde puede pasar fame y ser aniquiláu pa evitar poner en riesgu la niarada entera. Coles mesmes, les femes secundaries amuesen un mayor enclín a sacar provechu de los insectos que topen nes cercaníes del nial, dientro de los 60 m d'este, y son menos selectives en cuanto al alimentu. L'asistencia parcial del machu en casos nos que les niaraes secundaries son escepcionalmente numberoses tamién ye importante, contribuyendo a optimizar el desempeñu reproductivu de les aves empareyaes poligínicamente.
Una combinación de tres factores contribúi potencialmente a que les puestes de les femes secundaries sían de menor tamañu. Unu d'ellos ye la so edá fisiolóxica. Les primeres en llegar a les árees de reproducción —y, poro, les que se converten nes compañeres principales de los machos poligínicos— tienen siquier 2 años d'edá. Un estudiu que siguió a 7 femes nacíes el mesmu añu demostró que na so primer apaición como exemplares sexualmente maduros estes tardaron ente 1,5 y 2 selmanes más que les aves de 2 años o mayores n'algamar les árees de reproducción y, arriendes d'ello, les 7 convertir en compañeres secundaries de dalgún machu. Esiste evidencia de que'l númberu de güevos depositaos aumenta cola edá: eses mesmes 7 femes punxeron un promediu de 3,8 güevos nel so primer añu, 5,6 güevos nel segundu, 5,7 güevos nel terceru y 5,9 güevos nel cuartu. A última hora, les femes de mayor edá tienden a ser les compañeres principales de los machos y a tener niaraes más numberoses que les moces, que adquieren un estatus secundariu por cuenta del so tardíu apuerto a les árees de reproducción. Ye probable qu'una puesta amenorgada apangue'l estrés en femes inespertes nel cuidu de los pitucos.
La renidificación ye'l segundu factor que taría arreyáu nel menor tamañu de les niaraes secundaries. Cuando'l nial d'una fema ye destruyíu, n'ocasiones esta permanez na zona pa construyir unu nuevu. La segunda puesta siempres ye unu o dos güevos más pequeña que la orixinal. Nestos casos, xeneralmente empareyar con un machu nuna relación secundaria. Cada añu, dempués de les colleches tempranes de l'alfalfa, un ciertu númberu de femes con plaques d'incubación bien desenvueltes y vascularizadas —evidencia d'una puesta recién— apaez nos praos cercanos pa volver añerar.
A lo último, esiste la posibilidá d'una adaptación psicolóxica de les femes con al respective de la so estatus. Anque les compañeres d'un mesmu charrán nun amuesen un comportamientu d'abierta animosidad ente elles —como sí lo faen les de tordu sarxentu ("Agelaius phoeniceus") y tordu cabeciamarillo ("Xanthocephalus xanthocephalus")—, les femes principales dacuando esiben conductes agresives escontra les secundaries, faciendo qu'estes posiblemente tomen conciencia de la so condición enantes de la puesta de los güevos. Femes que depositaron siete güevos como compañeres primaries de dalgún machu nuna o dos temporaes anteriores pueden amenorgar les sos niaraes a cinco o seis n'otru añu tres la desapaición de los sos compañeros —a pesar de ser les femes primaries d'estos tamién nesti últimu añu—, y nesi casu pueden apariase depués con otros machos y aun así nun recibir ayuda nel cuidu de los pitucos; na temporada siguiente, nuevamente como femes principales y cola presencia de los sos compañeros dempués del periodu de cópula, pueden volver poner siete güevos. Estes observaciones suxuren qu'un estímulu deriváu de ciertes relaciones intraespecíficas —o bien, de la falta de delles interacciones— podría influyir na cantidá de güevos depositaos, lo cual constituyiría una importante adaptación pos estes femes encararíen quiciabes grandes dificultaes si tuvieren de criar a siete polluelos ensin l'asistencia d'un machu.
Esiste considerable evidencia de que la eclosión asincrónica o la matanza selectiva de parte de la niarada en favor del restu de la mesma son comunes en delles especies poligínicas, tales como'l tordu tricolor ("Agelaius tricolor"), el chivirín pantanero ("Cistothorus palustris"), el tordu cabeciamarillo ("Xanthocephalus xanthocephalus") y el tordu sarxentu ("Agelaius phoeniceus"). Nel charrán, la incubación empieza tres la puesta del penúltimu güevu. Esto resulta nuna eclosión asincrónica de los pitucos, lo qu'implica qu'unu d'ellos va nacer aprosimao venti o treinta hores dempués de los sos hermanos. Si una fema nun pudiera caltener un suministru fayadizu d'alimentos, el más nuevu del nial rápido sufriría la falta de comida y sería esaniciáu primero que se desperdiciara alimentu nun baldíu intentu de salvar la so vida. Esto amontaría la inversión relativa de la fema con al respective de la supervivencia de los sos pitucos y aselaría el riesgu d'una intensa competencia ente los hermanos. Ente 1967 y 1972 en Wisconsin, esti fenómenu representó la muerte d'un promediu de 0,99 pitucos per nial secundariu —ente 0 y 3, considerando los casos estudiaos por separáu— y de 0,26 pitucos per nial principal —de 0 a 2 en casos particulares—. Por cuenta de les diferencies iniciales nel tamañu de les niaraes y les muertes resultantes de la eclosión asincrónica, los niales secundarios conteníen un promediu de 1,4 pitucos menos que los principales: 5,2 y 3,8 respectivamente. Esta característica de la so bioloxía reproductiva tamién s'aplica a les femes primaries so circunstancies desfavorables nes que la muerte d'un pitucu garantiza la supervivencia del restu.
Nos años nos qu'hai una bayura escepcional d'alimentu o condiciones climátiques benignes que dexen a les femes secundaries embarcase n'espediciones más enllargaes en busca de comida, tolos mozos tienen más posibilidaes de tar debidamente nutríos. Nestos casos, los pitucos más grandes se quiten la sede, dando oportunidá a los más pequeños de llograr alimentu.
La suma de puestes menos numberoses y eclosión asincrónica aseguren a les femes secundaries un ésitu reproductivu variable, sensible a la disponibilidad de comida. En condiciones apropiaes, l'amenorgamientu de la niarada nun ye necesaria y les femes ensin ayuda d'un machu son capaces de criar a tolos sos pitucos. Cuando l'alimentu ye insuficiente pa cubrir satisfactoriamente les demandes de la so descendencia, el postreru en romper el cascarón ye rápida y eficientemente removíu del nial. Frente a tales circuntancias, sicasí, les niaraes grandes riquen la eliminación de dos pitucos, unu de los cualos va haber eclosionado simultáneamente cola mayor parte de los sos hermanos y consumiría una ración de comida que sería meyor invertida si partir ente unos pocos sobrevivientes, pudiendo debilitar a toos ellos. Consecuentemente, magar l'amenorgamientu de la niarada puede ser un recursu importante pa circunscribir la cantidá yá menguada de pitucos nun nial, funciona óptimamente solu cuando'l tamañu de la puesta d'una fema secundaria se adecua con precisión a los suministros promediu d'alimentu d'estos niales.
Según les observaciones de Martin (1974) —que difieren de les Wittenberger (1980)—, los machos nun collaboren coles sos compañeres secundaries na crianza de los pitucos como riegla xeneral. Sicasí, en casos nos que les puestes secundaries son inusualmente numberoses —5 o 6 güevos—, el machu estrema'l so tiempu de manera desigual ente los mozos de la fema primaria y los de les secundaries, concentrándose nos primeres, dellos díes mayores. L'asistencia d'este nos niales secundarios nun suel dase sinón hasta los 4 o 5 díes de nacer los pitucos y ye frecuentemente precedida pol amenorgamientu de la niarada. Nesta instancia na que les femes atópense severamente sobreexigidas, l'ayuda del so compañeru de xuru contribúi a la crianza de xuveniles más sanos y fuertes y probablemente amenorga'l estrés naquelles.
Esto foi demostráu nun esperimentu nel que 6 pitucos de 3 díes d'edá fueron añedíos a 4 pitucos de 3 díes nun nial secundariu qu'hasta esi momentu fuera ignoráu pol machu, que se tuviera ocupando de l'alimentación de los 7 pitucos de 8 díes d'edá nel nial principal. Dientro de los dos hores d'empezáu l'esperimentu, el machu empezó a llevar comida al nial secundariu, mientres entá dirixía la mayor parte de la so atención a los fíos de la fema principal. Dientro de los trés díes, esti nial secundariu aportó'l centru d'atención d'aquel. Trés de los pitucos morrieron nel nial superpobláu, pero los otros 7 llograron abandonalo gracies a la cooperación de dambos adultos. Esto quier dicir que los machos atienden a les sos compañeres secundaries cuando estes tienen demasiáu trabayu; pueden alvertir les ocasiones nes que la crianza d'una niarada entepasa la capacidá d'un solu proxenitor. En casu de depredación o perda del nial principal, los machos redirixen el so percuru al nial secundariu que los sos pitucos hayan eclosionado enantes. Sicasí, a diferencia de asoceder ente los tordos cabeciamarillos ("Xanthocephalus xanthocephalus") poligínicos n'esperimentos, ye pocu avezáu qu'un charrán machu redirixa los sos cuidos paternales a un nial secundariu tres l'amenorgamientu natural de la so niarada primaria.
Sobre'l final de la temporada de reproducción, dempués de que los fíos de la fema principal independizárense, dellos machos empiecen a alimentar a los de la secundaria. Puede ser una adaptación per parte de les femes secundaries l'apostrar la nidificación hasta un momentu qu'embriva'l periodu de superposición de dependencia de los pitucos primarios y los mesmos con al respective de los sos padres. D'esta miente, los machos collaboren más frecuentemente coles femes secundaries, que les sos niaraes pueden ser entós de mayor tamañu. Esti comportamientu reproductivu foi identificáu tamién nel chivirín pantanero ("Cistothorus palustris"); sicasí, una posposición demasiáu enllargada nun ye vidable nos charranes por cuenta de lo embrivío de la so temporada de reproducción. Nesta especie, pasen ente 45 y 50 díes desque los adultos atopen pareya hasta que los pitucos independizar de los sos padres, y los mozos tienen de convertise en fuertes voladores enantes de la so migración al sur.
El menor tamañu de les niaraes secundaries, la eclosión asincrónica, la gran regularidá cola qu'estes femes alimenten a los sos pitucos a pesar de nun ser usualmente ayudaes pol machu y la plasticidad nel patrones de crianza per parte d'esti evidenciada so circunstancies inusuales que riquen la so asistencia en dichos niales, constitúin una serie d'importantes adaptaciones que torga un fracasu reproductivu masivu nes femes secundaries. Esto, combináu con una flexibilidá nel sistema d'axugamientu qu'asegura que toles femes tengan la posibilidá de reproducise nun hábitat onde les condiciones aprovan una oportunidá razonable d'ésitu, favorez la polixinia como estratexa reproductiva n'ecosistemes nos que l'alimentu alcuéntrase xeneralmente concentráu.
Los charranes añeren en colonies pequeñes y daqué disgregadas. La fema remueve la vexetación pa crear un espaciu llibre sobre'l suelu nel qu'escava una pequeña depresión pal nial. Este presenta forma de taza y consiste nuna paré esterna de verde secu y tarmos de yerbes con un recubrimientu internu de verde más finu y ciperacees; les fibres son entretejidas con soltura. El nial suel tar bien ocultu en sitios onde la yerba ye trupa y alta. La fema deposita nél 5 o 6 güevos —dacuando, ente 1 y 7— d'un color gris azuláu o marrón acoloratao maciu con llurdios irregulares escures, de 20,5 - 23,4 mm de llongura por 15,1 - 17,3 mm d'anchu. Pon un güevu per día y da entamu a la incubación cola puesta del penúltimu güevu. El periodu d'incubación varia ente los 11 y los 13 díes. Nel sudeste de Oregón, l'intervalu promediu ente la eclosión de los pitucos primarios y la de los secundarios foi de 6,0 díes en 1973, 4,4 díes en 1974, 3,8 díes en 1975 y 7,2 díes en 1976.
A lo llargo de la so área de distribución reproductiva escasamente'l tordu cabecicafé ("Molothrus ater") deposita los sos güevos en niales de charranes. Sicasí, nun estudiu lleváu a cabu ente 1996 y 1999 en Dakota del Norte, 11 de 36 niales d'esta especie conteníen güevos del parásitu, lo qu'equival a una incidencia parasítica d'un 30,6%. N'ocasiones, los charranes escuerren y picotien a los tordos cabecicafé o emiten llamaos d'alarma en presencia d'estos. Los pitucos pueden sufrir la depredación de la grulla canadiense ("Grus canadensis").
Dambos proxenitores participen de l'alimentación de la niarada y suministren a los pitucos con progresiva frecuencia a midida que estos crecen. Los pitucos son altriciales y adquieren la capacidá de volar ente 10 y 14 díes dempués de nacer. El principal alimentu dáu a los pequeños son los canesbes de lepidópteros —ente les que se destacar los guxanos de árctidos y noctúidos— y d'aviespes de sierra. Tamién son alimentaos con saltamontes, lepidópteros adultos —como "Cisseps fulvicollis"—, coleópteros, dípteros, pupes de lepidópteros, arácnidos, hemípteros, himenópteros adultos, neurópteros, efemerópteros, odonatos y anélidos. Los machos prinden guxanos y saltapraos significativamente más grandes que les femes.
Los pitucos empiecen a pidir alimentu pocu minutos dempués de romper el cascarón. Mientres los primeros díes tres la so eclosión, el machu y la fema principal de cutiu intercambien roles: mientres unu quédase dando calor a la niarada, l'otru va en busca de comida, pudiéndose alloñar 400 o 500 m del nial. Esto déxa-yos amás escoyer alimentos más grandes y nutritivos pa traer de regresu. Asina, los pequeños disponen d'alimentu y de una temperatura fayadizo de manera más o menos continua. Nes mañanes fríes, les femes secundaries, sicasí, solo pueden abandonar el nial por ralos amenorgaos. Por esta razón, ye probable que los sos pitucos reciban menos comida nun principiu. En términos xenerales, sicasí, Martin (1974) atopó que la cantidá d'alimentu dada a los pitucos per parte d'una fema secundaria mientres el procesu de crianza nun yera bien inferior a les cantidaes conxuntes del machu y la fema principal nel nial d'esta, estableciéndose ciertu equilibriu. Sicasí, el fechu de que'l tamañu de les niaraes secundaries promediara solo'l 70% del de les primaries na amuesa tomada por Martin foi motivu siquier parcial d'esta percibida respuesta compensatoria per parte de les femes secundaries en referencia a l'alimentación por pitucu consideráu individualmente. Wittenberger (1982) afayó que nel sudeste de Oregón, onde les niaraes secundaries xeneralmente nun yeren más chiques que les primaries, les femes secundaries nun compensaben l'amenorgada asistencia masculina amontando la cantidá d'alimentu qu'elles apurríen a los sos pitucos, sacante n'unu de los cuatro años que duró l'estudiu nel que la comida abondaba y les condiciones meteorolóxiques yeren favorables. El costo pa una fema d'aceptar el estatus de compañera secundaria yera sustancial por cuenta de que los machos son menos propensos a contribuyir cola alimentación de los pitucos en niales secundarios cuando estos son entá pequeños, momentu nel que la so ayuda ye especialmente importante, y porque son menos gustantes a collaborar n'absolutu so condiciones d'escasez d'alimentu y mal tiempu.
Les femes y los machos afaen la cantidá de tiempu que pasen guarando y alimentando a los pitucos nos niales primarios d'alcuerdu a les condiciones meteorolóxiques predominantes y a la disponibilidad d'alimentu. Les femes primaries guarar más y caltienen los niveles d'alimentación cuando la comida ye escasa y el tiempu ye tormentosu. Cuando l'alimentu arralez y el tiempu ye bonu, les femes primaries guarar menos y alimentar más. So estes condiciones, según reparóse, les femes llevaben comida a los pitucos de 10 díes con mayor frecuencia, apurríen-yos una cantidá más elevada de preses per viaxe a los d'ente 7 y 10 díes, suministraben una mayor biomasa per hora a los pitucos d'esa mesma edá y pasaben menos tiempu atendiendo a los pitucos d'ente 4 y 10 díes que n'otres circunstancies.
Los machos guaren menos a los pitucos y alimentar más —mayor frecuencia na alimentación, cantidá de preses per viaxe y biomasa suministrada per hora— cuando l'alimentu arralez, ensin importar les condiciones meteorolóxiques. La midida na que los machos alimenten a los pitucos afacer a la condición nutricional de los mesmos y polo tanto varia d'alcuerdu a la capacidá de les femes d'alimentalos; esta conclusión ye sofitada pol descubrimientu de que los machos apurren la mayor proporción d'alimentu a los pitucos mientres el periodu en qu'entá tienen de ser guaraos y cuando la comida ye escasa y el tiempu, adversu. Inversamente, la menor contribución de los machos produzse cuando l'alimentu abonda y les condiciones meteorolóxiques son bones. Los machos apurrieron alredor del 60% del alimentu apurríu a los pitucos primarios cuando les condiciones meteorolóxiques yeren adverses y la disponibilidad d'alimentu yera amenorgada, aprosimao'l 50% cuando'l tiempu yera favorable y la comida arralecía y cerca del 40% cuando les condiciones meteorolóxiques yeren bones y la comida abondaba.
Nos niales primarios, l'atención brindada —entendida como'l tiempu que los adultos pasaben nestos guarando o alimentando los pitucos, representando la primer actividá un mayor proporción de tiempu— variaba en pequeña midida a lo llargo del día. 
Los requerimientos d'alimentu de los pitucos son mayores tempranu na mañana y xusto primero qu'escureza cuidao que tienen de sobrevivir a la nueche a partir de les sos reserves de grasa; por esa razón son alimentaos más rápidu y guaraos menos tiempu nesos momentos del día. La necesidá de ser guaraos y alimentaos paez amenorgase al mínimu cerca del mediudía, momentu nel cual les femes probablemente pasen más tiempu alimentándose. Sicasí, so condiciones atmosfériques desfavorables, los requerimientos de calor permanecen altos mientres tol día.
Nos niales primarios, la tasa de medría diaria na frecuencia de l'alimentación de los pitucos varió significativamente ente'l 4,5% y el 15,5% per parte de los machos en distintos años según les condiciones meteorolóxiques y la bayura d'alimentu y caltúvose a niveles estables que bazcuyaron ente'l 9,4% y el 14,2% pa les femes. Tocantes a los niales secundarios, l'alimentación por individuu de los pitucos per parte de les femes foi significativamente más sustancial que nos primarios en 1973 y 1976 —por cuenta de una mayor frecuencia na alimentación nel primer casu y por causa de niaraes en promediu más pequeñes nel segundu—, pero non en 1974 y 1975.
La frecuencia na alimentación per cada pitucu d'ente 7 y 10 díes tomáu individualmente nun taba negativamente rellacionada col tamañu de la niarada en 1973 y 1974, cuando l'alimentu yera abondosu. Sicasí, esta escayía significativamente con un mayor tamañu de la niarada en pitucos d'ente 2 y 5 díes, principalmente por cuenta de una menor involucración del machu na so alimentación. Quiciabes los pitucos de menos edá en niaraes grandes precisaren un suministru d'enerxía más amenorgáu por cuenta de que la proporción ente volume y superficie y, poro, la perda de calor son inferiores nesos niales. En 1975 y 1976, cuando l'alimentu foi escasu, la frecuencia na alimentación por individuu menguaba con un creciente tamañu de la niarada tantu pa los pitucos nuevos como pa los mayores.
Nun rescampla nenguna relación ente la edá de los pitucos primariu y secundariu y l'entamu de la collaboración del machu nel so cuidu. Los machos siguen alimentando a los pitucos primarios dempués d'empezar a suministrar a los secundarios. La condición nutricional de los pitucos primarios ye importante a la de determinar de qué manera los machos poligínicos distribúin el so esfuerzu nel cuidu de los pequeños. Nos años nos que los pitucos primarios abandonen el nial con pesos elevaos y nun abrir los sos picos bien efusivamente al averase l'investigador al nial —dambes, señales d'un bon estáu nutricional—, los machos poligínicos empiecen a alimentar a los pitucos secundarios pasaos menos díes dende la so nacencia.
El comportamientu de los machos poligínicos xustu enantes d'alimentar a los pitucos secundarios suxure qu'aquellos podríen tar respondiendo direutamente al estáu de los pitucos primarios. Enantes de suministrar a los niales secundarios, los machos poligínicos casi invariablemente pósense primero cerca de los sos niales principales y dirixen les sos cabeces escontra baxo, aparentemente pa escuchar los agudos gritíos de los sos pitucos. Solo dempués vuelen a los niales secundarios y alimenten a los sos pequeños ellí, anque otres vegaes agáchense y dan de comer a los primarios. Dacuando, los machos esiben un comportamientu similar enantes de dir en busca d'alimentu, posándose primero cerca del so nial principal y depués, del secundariu, baxando la so cabeza en cada oportunidá. En volviendo con comida, xeneralmente repiten secuenciar enantes d'alimentar a los pitucos secundarios. Nun casu estremu, un machu voló del so nial primariu al secundariu día y vuelta cuatro veces, posándose y baxando la so cabeza en cada ocasión, enantes de finalmente alimentar a los sos pitucos secundarios.
Dacuando, más de dos charranes alimenten a los mozos d'un solu nial. Esti fenómenu, conocíu como reproducción cooperativa, ye pocu frecuente ente migradores de llargues distancies. Puede encargase de la xera un adultu extra de cualquier sexu. Esisten diverses esplicaciones pa esti comportamientu. Los analises xenéticos suxuren que nel casu de que l'adultu extra seya un machu, tanto este como'l compañeru de la fema pudieron concebir a unu o más de los pitucos nel nial. Cuidao que esta especie amuesa un marcáu enclín a tornar a les árees onde llograron criar a los sos pequeños exitosamente o a onde ellos mesmos fueron criaos, el collaboradores pueden ser fíos d'unu de los otros adultos o de dambos, nacíos l'añu anterior. Otra posibilidá ye que sían individuos ensin nenguna relación de parentescu que los sos pitucos nun sobrevivieren pero qu'entá caltengan la necesidá biolóxica d'alimentar a los mozos.
Constatar nesta especie una estratexa reproductiva mista: los machos formen venceyos de pareya con una o más compañeres p'asegurar el cuidu de los niales, pero coles mesmes los individuos de dambos sexos copulan con otros charranes. Les resultancies d'un estudiu lleváu a cabu en Nueva York centru-occidental ente 1983 y 1986 suxuríen qu'un envaloráu d'un 14,6% de los pitucos fuera concebíu por un machu distintu del compañeru de les sos madres y que'l 38% de los niales contenía siquier un pitucu niciáu d'esta manera por dalgún machu que nun fuera'l so padre putativu. Per otru llau, a diferencia de lo qu'asocede con munches aves que se reproducen en colonies, nun se detectaron casos de parasitismu de puesta intraespecífico, lo que, en contraste col casu de los machos, dexa calcular con exactitú l'ésitu reproductivu de cada fema cuntando la cantidá de pitucos que llograron independizase de los sos niales. Les cópules fora de les pareyes nun paecíen tar rellacionaes cola densidá poblacional.
Los machos nuevos y les femes mayores son más gustantes a tener nos sos niales pitucos ensin concebir en cópules ente la pareya que los machos mayores y les femes nueves. La frecuencia de presencia de pitucos ilexítimos en niales de machos novicios —aquellos non detectaos n'años anteriores nos sitios d'estudiu y, dada'l marcáu enclín a la filopatría nesta especie, presumiblemente más nueves—, envalorada nun 36% de los pitucos nos sos niales, yera más de tres veces cimeru a la correspondiente a machos marcaos en temporaes previes (10%). Respectu de los niales tomaos nel so conxuntu, la proporción de trés a unu repitíase: calculóse qu'el 77% de los niales de machos novicios contenía siquier un pitucu que nun fuera fíu so, en comparanza a un 25% ente los machos filopátricos. Ye posible qu'estes diferencies deber a que los machos de mayor edá tean más alerta y sían más efectivos na defensa de les sos compañeres y a que les femes empareyaes con machos maduros probablemente sían menos propenses a copular con otros machos por cuenta de la alta calidá de los sos compañeros. Per otru llau, la proporción envalorada de pitucos niciaos por un machu distintu del so compañeru en niales de femes novicies (11%) yera solo la metá de l'atopada en niales de femes identificaes dómines reproductives anteriores (22%). Les tases envaloraes de fertilizaciones ayenes a la pareya yeren más elevaes cuando machos novicios empareyar con femes esperimentaes (39% de los pitucos) y más baxes cuando machos marcaos n'años anteriores formaben pareya con femes novicies (2%). Los otros dos tipos de pareyes presentaben tases entemedies.
Respectu del estatus de les femes, les compañeres primaries de machos poligínicos yeren más propenses a tener fíos con otros machos (24% de los sos pitucos) que les secundaries (4%); les monógames presentaben tases entemedies (12%). Los pitucos resultantes d'estes cópules fora de la pareya nun yeren significativamente más habituales en niales de machos poligínicos (16%) que nos de machos monógamos (15%). Los machos responsables de les fertilizaciones fora de la pareya paecíen ser machos territoriales —incluyendo aquellos qu'a pesar de reclamar un territoriu nun consiguieren nenguna compañera— y non transeúntes y polo xeneral teníen los sos territorios cerca de los de los machos engañaos». Nel 71% de los casos, el propietariu de dalgún territoriu axacente al del machu engañáu esibía'l xenotipu apropiáu como pa niciar los pitucos ilexítimos. Esi porcentaxe xubía al 95% si considerábense los machos nun radiu de dos territorios dende'l del machu engañáu.
Les observaciones suxuren que non solo los machos sinón tamién les femes buscaben viviegamente copular con individuos distintos de los sos compañeros. En delles ocasiones, afayáronse femes en compañía de dalgún otru machu nel territoriu d'este mientres los periodos de construcción del nial o puesta de los güevos d'aquelles. Les femes tamién paecíen intentar amenar persecuciones per parte de múltiples machos xustu enantes d'esi periodu al emitir vocalizaciones agudes. Coles mesmes, los machos bígamos paecíen tar arreyaos en más fertilizaciones fuera de la pareya que los monógamos de lo que s'esperaría por casualidá; quiciabes estos machos fueren más solicitaos poles femes por cuenta de la so superioridá xenética. 
Sicasí, tamién cabo la posibilidá de que les cópules fora de la pareya nun fueren favorecíes poles femes sinón que resultaren principalmente de patrones de comportamientu masculín. Por exemplu, los machos podríen tener más interés en copular con femes mayores cuidao que el so ésitu reproductivu añal promediu ye cimeru al de les nueves. Amás, el fechu de que los niales de les compañeres primaries de los machos poligínicos presentaren la tasa más alta de pitucos ilexítimos paez guardar mayor consonancia cola hipótesis de la persecución masculina que cola de la solicitación femenina. Ocupaos na xera de procurar atraer más femes, los machos podríen ser menos efectivos na defensa de les sos compañeres primaries, lo que posiblemente llevara a los altos niveles d'infidelidá rexistraos per parte d'estes; de manera similar, les escases posibilidaes de consiguir otres femes pa cuando les sos compañeres secundaries establecíense y la probablemente mayor efectividá del so defensa d'estes femes podríen esplicar l'amenorgada proporción de plolluelos ilexítimos nesos niales. A lo último, los machos territoriales que nun consiguieron compañeres paecíen niciar pitucos a tases equivalentes a la so proporción dientro de la población. Resulta pocu probable que les femes tuvieren interesaes en copular con ellos. Sicasí, como estos nun teníen compañeres yeren llibres de dedicar tol so tiempu a buscar femes ayenes coles que copular.
Les tases de fertilizaciones derivaes de cópules fora de la pareya ente los charranes son entemedies respectu de los porcentaxes llograos pa otres especies d'aves estudiaes, pero nun algamar nin la metá de les correspondientes a les otres dos especies estudiaes que ecológicamente más s'asemeyen al charrán: el colorín azul ("Passerina cyanea"), nel qu'esi valor xube al 35% de los pitucos, y el gorrión corona blanca ("Zonotrichia leucophrys"), con un 36% de pitucos ilexítimos. Sicasí, la proporción de venceyos poligínicos establecíos ye mayor nel charrán que nesos dos especies y esto podría dexar a los machos amontar el so ésitu reproductivu más efectivamente atrayendo un mayor númberu de compañeres que copulando dacuando con femes desvenceyaes d'ellos. Los machos de charrán apurren muncho más curiáu paternal a los pitucos alimentándolos que los de colorín azul y demostróse que la collaboración del machu nel cuidu de los pequeños ye de gran importancia pa esti ictérido. Arriendes d'ello, la cantidá de pitucos ilexítimos concebíos podría ser menor ente los charranes machos —siquier respectu de los colorines azules— por cuenta de que los beneficios llograos al traviés del cuidu de los sos fíos podríen de cutiu superar los que consiguiría arreyándose nuna mayor cantidá de cópules con femes ayenes. Coles mesmes, los charranes reproducir en hábitats más abiertos, lo que quiciabes-yos facilite la detección d'intrusos. La sincronía na nidificación —aparentemente más alta ente los charranes qu'ente los colorines azules y gorriones corona blanca— tamién amenorgaría les oportunidaes de que se produzan cópules fora de la pareya.
A pesar del enclín negativu de la so crecedera poblacional, Birdlife International (2010) considera al charrán una especie so esmolición menor debíu en parte a que la so población ye de dellos millones d'exemplares. Sicasí ello, el charrán ta protexíu a nivel local en delles partes d'América del Norte y foi declaráu especie amenazada n'Arxentina. N'Estaos Xuníos y Canadá, ta protexíu sol "Migratory Bird Treaty Act", y alcuéntrase llistáu como "Species of Special Concern" («especie d'esmolición especial») en dellos estaos estaunidenses.
Les fluctuaciones históriques na cantidá d'exemplares y los cambeos na so área de distribución reflexen les modificacions del paisaxe y de les práctiques agrícoles. Los charranes añeraben orixinalmente nes praderíes del Mediu Oeste d'Estaos Xuníos y Canadá centromeridional. La so área de distribución creció escontra l'este y el so númberu aumentó gracies a la desforestación de los montes nororientales nos sieglos XVIII y XIX, ampliando los campos de segáu y praderíes qu'utilizaben p'añerar. Orixinalmente les práctiques agrícoles favorecieron la espansión de la área de distribución de la mayoría de les especies d'aves de pacionales nel este d'Estaos Xuníos porque calteníen la tierra llibre de vexetación maderiza.
El so apoxéu prodúxose probablemente escontra fines del sieglu XIX cuando l'agricultura espandióse y l'usu xeneralizáu del caballu como mediu de tresporte riquió grandes estensiones de segáu. Los charranes beneficiar de la floreciente industria arrocero nel sudeste d'Estaos Xuníos enantes del empiezu del sieglu XX, principalmente nos estaos de Xeorxa y Carolina del Sur. Enormes bandaes baxaben sobre los arrozales p'alimentase enantes de siguir la so migración escontra Suramérica. Por cuenta de que yeren capaces de producir enormes daños a los cultivos, cientos de miles d'ellos fueron masacrados y sirvíos en restoranes.
La colonización de la cuenca del llagu Malheur, nel sudeste de Oregón, per parte de los charranes prodúxose apocayá en términos relativos cuidao que nun fueron detectaos ellí n'estudios llevaos a cabu por Charles Y. Bendire na década de 1870. Aparentemente, nun hubo na cuenca hábitats afechos pa la especie sinón hasta 1872, cuando los rancheros empezaron a drenar les tierres anubiertes pa convertiles en pasturas. Los primeres especímenes fueron recoyíos en 1908 y rexistróse la so reproducción nel llugar per primer vegada en 1918. Escontra la década de 1970, la población qu'añeraba nel "Malheur National Wildlife Refuge" yera la única que quedaba nel estáu y, a pesar de tar confinada a una área de solu 865 hectárees aprosimao y nun esibir un enclín a espandir la so distribución, constituyía la población más grande al oeste de les Grandes Enllanaes. Tamién se rexistraron poblaciones más pequeñes n'otres partes de Oregón, nordés de California —extintas en dambos casos— y otros estaos y provincies canadienses occidentales. Ensin embago, l'orixe de les poblaciones occidentales ye aldericáu. Tradicionalmente asumióse que los charranes colonizaron l'oeste apocayá col advenimiento de l'agricultura. Per otru llau, Hamilton (1962) argumentó qu'estes poblaciones constituyiríen muertes d'una antigua distribución más amplia que datara de cuando la Gran Cuenca taba cubierta por pacionales. Anque la población del "Malheur Refuge" resultara d'una colonización recién, esa teoría podría entá ser válida por cuenta de que los colonizadores podríen surdir d'otres poblaciones occidentales. Sicasí, l'ausencia de subespecificación ente estes poblaciones suxure que probablemente resultaren d'una espansión recién na distribución, sacantes que el fluxu xenético ente les poblaciones occidentales y orientales permaneciera en niveles elevaos mientres llargos periodos de tiempu.
En 1876, Robert Ridgway comentó de volao nuna de les sos obres que'l charrán «paecía tar esvalixándose sobre tolos distritos del “Alloñáu Oeste” onde los cultivos de ceberes estendiérense», conclusión aparentemente favorecida pol descubrimientu d'individuos reproduciéndose cerca de campos de trigu en Ruby Valley (Nevada) y el rexistru d'aves transeúntes en campos de granos cerca de Salt Lake City. Hamilton señala qu'esa aserción nun dexa en claru si Ridgway referir a una diseminación xeográfica escontra l'oeste o a una crecedera poblacional dientro de la rexón. En 1895 Bendire adscribió tentativamente la primer interpretación al comentariu de Ridgway, y en 1939 Frederick C. Lincoln sofitó contundentemente esa postura al afirmar lo siguiente: «la espansión de la área reproductiva, col resultante cambéu na migración de la especie, tomó llugar dende l'establecimientu del home blancu nel campu. El so hábitat preferíu mientres la temporada de nidificación son los praos húmedos y orixinalmente esti tipu d'hábitat definitivamente nun podía esistir nel Oeste por cuenta de les grebes rexones esistentes. Pero col usu de grandes árees pal cultivu y el advenimiento de la regación, pequeñes colonies reproductives de charranes empezaron a apaecer en dellos puntos occidentales.»
Hamilton sostien, sicasí, que paez nun haber evidencia concluyente que sofite la idea d'una invasión recién d'eses árees, pos les poblaciones occidentales inclusive entós yeren pequeñes y xeneralmente pocu conocíes. Ello ye que el descubrimientu de les alcontraes y acutaes poblaciones occidentales ye correlativu a la esploración ornitolóxica del oeste. Munchu autores comentaren sobre la sensibilidá de les poblaciones locales de charranes a los usos daos a la tierra y a los cambeos nellos. Ye posible, según la perspectiva de Hamilton, que poblaciones locales esistentes viérense favorecíes pola llegada de l'agricultura al oeste.
L'autor argumenta qu'en casu de qu'un enclín a una diseminación escontra l'oeste estableciérase un sieglu enantes de les sos observaciones, esta nun siguiría'l ritmu del desenvolvimientu agrícola de la rexón. Les poblaciones occidentales de mayor tamañu siguíen alcontraes n'árees naturalmente húmedes tales como les cercaníes del "Malheur Refuge", en Oregón, y la contorna del Gran Llagu Saláu, en Utah. Observaciones en Idaho confirmaren que la so distribución yera bastante alcontrada anque espardida sobre gran parte del estáu; tampoco ellí los charranes centraben la so reproducción nes proximidaes de proyectos de regación sinón que se concentraben na redoma de praos húmedos naturales. Hamilton suxure entós que la razón pola cual los charranes nun se tremaben peles árees irrigadas n'espansión del oeste xacía, en parte, nel fechu de qu'eses poblaciones seríen en realidá remanentes poblacionales con rutes migratories y árees reproductives hestóriques fixes. Según esti autor, la naturaleza alcontrada de les poblaciones occidentales verdaderamente sofitaría esta interpretación en llugar d'apuntar a una espansión na so distribución. Por cuenta de que la Gran Cuenca fuera nel pasáu, probablemente hasta fai tan solo 11 000 años, muncho más húmeda de lo que ye anguaño, esta teoría concordaría cola hestoria de la rexón. Antaño abondaben los llagos d'agua duce y l'área tuvo de ser, polo xeneral, más húmeda y más fayadiza pal charrán. Posiblemente'l charrán habría entós ocupáu casi la totalidá de la rexón onde na actualidá subsiste en delles zones de manera vestigial. Sicasí, la mayoría de los ornitólogos defendió la teoría d'una espansión recién dende l'este.
Dende empiezos del sieglu XX, la so población amenorgóse, cuantimás nel este d'Estaos Xuníos. Ente les causes de la so decrecimiento poblacional fueron mentaos la masacre de bandaes migratories nos arrozales del sur de dichu país, la caza comercial, l'abandonu de les granxes, l'amenorgamientu de les superficies cubiertes por segáu, les práctiques agrícoles cambiantes, la conversión de campos en montes y el desenvolvimientu de los terrén agrícoles mientres les décades de 1960 y 1970, la so persecución en Suramérica pola so condición de plaga al traviés de l'aplicación de plaguicides, etc. Mientres el sieglu XIX y a principios del sieglu XX, los charranes yeren consideraos una exquisitez nel este d'Estaos Xuníos, polo que fueron cazaos masivamente pa ser vendíos nos mercaos y sirvíos en restoranes. La estensiva caza comercial a la que fueron sometíes les bandaes serondiegues a lo llargo de la mariña esti d'Estaos Xuníos probablemente causara'l cayente de les poblaciones orientales a empiezos del sieglu XX. Les técniques agrícoles modernes —incluyendo rotaciones más frecuentes de los campos nos que se semaba segáu a otros cultivos, colleches tempranes del segáu y la consecuente perda de niales y el reemplazu de camperes d'estación templada a otros d'estación fresca— volvieron los terrenes agrícoles menos favorables pa la reproducción del charrán. Coles mesmes, los campos d'alfalfa ("Medicago sativa"), qu'ufierten un hábitat reproductivu probe a los charranes, reemplazaron munchos campos de fleo de los praos ("Phleum pratense") y fabacees. La perda del so hábitat ye en gran parte responsable pol decrecimiento de les poblaciones n'Estaos Xuníos. Adicionalmente, el fechu de que na actualidá los cultivos colléchense más temprana y frecuentemente y l'empléu de maquinaria moderna causen la muerte de munches aves nueves. Amás, n'Arxentina ye habitual la so captura y la so posterior vienta como mascota, actividá que data dende siquier principios del sieglu XX.
Según datos de la "North American Breeding Bird Survey", los númberos de charranes tuvieron menguando significativamente dende 1966 a lo llargo de tola so área reproductiva; ente 1980 y 1996, la tasa añal de decrecimiento poblacional foi del 3,8%. La información de la "Breeding Bird Survey", basada n'observaciones de campu, señala un descensu de más del 90% na población de charranes ente 1966 y 1992 nuna área de 37 000 km² del norte de Illinois, que podría tar rellacionáu a un amenorgamientu na superficie cubierta de pasturas, alfalfa y avenes na zona.
En Suramérica, la concentración de la población nunes poques zones agrícoles —mayormente arroceres— de Bolivia, Paraguái y Arxentina facer vulnerables a los cambeos provocaos pola actividá humana y a les catástrofes naturales. Sumáu a l'amenaza que representa dichu vezu gregariu, cabo destacar el fechu de que son percibíos como plagues y combatíos polos llabradores del arroz, yá que suelen entemecese con otros ictéridos como los varilleros congos ("Chrysomus ruficapillus") o los renegridos ("Molothrus bonariensis"), que se ven favorecíos pola presencia de los cultivos y se han tresformaos en verdaderes plagues. Rexistráronse muertes de charranes por cuenta del usu del pesticida organofosforado clorpirifós. Les aplicaciones aérees con ingredientes altamente tóxicos —por casu, malatión y monocrotofós— pa controlar les cantidaes d'aves dañibles per parte de productores d'arroz paecen menguar en delles árees, pero siguen siendo llevaes a cabu n'otres con cuenta d'apangar los perxuicios causaos polos varilleros congos, lo cual afecta indireutamente a los charranes. Cabo destacar que'l charrán paez tener un impactu sobre los cultivos d'arroz enforma menor al percibíu polos llabradores. Per otru llau, son agora consideraos beneficiosos pa l'agricultura n'Estaos Xuníos y Canadá, por cuenta de que'l gruesu de la so dieta mientres la dómina de reproducción ta constituyíu por insectos, munchos de los cualos son dañibles pa los cultivos. Amás, la mayor parte de los alimentos vexetales que peracaben mientres esos meses son granes de yerbes o de plantes ensin valor comercial.
Dolospingus fringilloides
El pebidal nuquiblanco (Dolospingus fringilloides), conocíu tamién como pebidal de nuca blanca o pebidal pechiblanco, ye una especie d'ave paseriforme de la familia de les tángaras (Thraupidae), reinal de América del Sur. Enantes yera clasificáu na familia Emberizidae, pero estudio recién demostraron que pertenecen a la familia Thraupidae. Ye l'únicu miembru del xéneru Dolospingus.
Ye orixinariu del norte de Brasil, esti de Colombia y sur de Venezuela. El so hábitat natural son les carbes seques subtropicales.
Donacobius atricapilla
Donacospiza albifrons
El cachilo canela, monterita canela, monterita cabeza gris, pajerita cabeza gris, o pajerito canela, (Donacospiza albifrons), ye la única especie qu'integra'l xéneru monotípicu: Donacospiza, de la familia Thraupidae. Esta ave distribuyir nel centru de América del Sur.
Estender pol este de Brasil, el nordés de Bolivia, el sur del Paraguái, Uruguái, hasta'l centru de la Arxentina. 
Habita en pacionales, d'enllanada o serranos, xeneralmente con matos grandes o parrotales esvalixaos, cerca de l'agua. Tamién en xuncales.
Esta especie describióse orixinalmente por Louis Jean Pierre Vieillot nel añu 1817, sol nome científicu de: "Sylvia albifrons". La localidá tipu dada ye: «Paraguái». El xéneru crear Jean Cabanis nel añu 1851. Estudios del so cantar y plumaxe atoparon una relación más estrecha col xéneru "Poospiza".
Drymodes brunneopygia
Drymodes brunneopygia, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Petroicidae, del xéneru Drymodes.
Ye una especie d'ave reinal d'Australia.
Drymodes superciliaris
Drymodes superciliaris, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Petroicidae, del xéneru Drymodes.
Ye una especie d'aves que s'alcuentra n'Australia y Nueva Guinea.
Drymophila caudata
El tiluchí colilargo (Drymophila caudata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Suramérica. 
Esta ave mide 15 cm.
Alcuéntrase en niveles baxos nos montes de tierres húmedes altes, especialmente cerca del bambú, que van al traviés de los Andes, nel oeste de Bolivia hasta'l noroeste de Venezuela, con poblaciones dixuntes na Sierra Nevada de Santa Foína, Serranía del Perijá y la Cordal de la Mariña de Venezuela. Atopar nes altes elevaciones d'alredor de 1.500 a 2.500 msnm.
Drymophila devillei
El tiluchí estriáu occidental (Drymophila devillei) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en América del Sur. 
Alcuéntrase nel oeste y centro-sur de la cuenca del Amazones. 
Tal como ta definíu, cuenta con dos subespecies: la subespecie nominal nel oeste, y "D. d. subochracea" na Amazonía sur-central. Esti postreru ye dacuando conocíu como'l Formigueru de Xingú, pero esto lleva al tracamundiu cola "Willisornis Vidua".
Drymophila ferruginea
El tiluchí aferruñáu (Drymophila ferruginea) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae 
endémica de la viesca atlántica del sureste de Brasil. Enantes considerábase que formaba una única especie col tiluchí coloriáu.
Drymophila malura
El Churrete marisqueru o surf cinclodes ("Cinclodes taczanowskii") ye una especie de páxaru na familia Furnariidae. Ye endémica  de les zones pedregozas costeres en Perú. 
Drymophila rubricollis
La zordala pintada (Cinclosoma ajax) ye una especie d'ave na familia Cinclosomatidae.
Drymophila squamata
El tiluchí escamosu (Drymophila squamata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae reinal de Brasil.
Los sos hábitats naturales son los montes subtropicales o tropicales húmedos de baxa altitú.
Drymornis bridgesii
El ferrerín chinchero (Drymornis bridgesii), tamién denomináu chinchero grande (Arxentina, Paraguái), arañero grande (Uruguái), esguilador grande (Uruguái) o arapaçu-platino (Brasil) ye una especie d'ave paseriforme, l'únicu miembru del xéneru Drymornis qu'integra la familia Furnariidae. Habita en América del Sur.
Pue atopase nos montes secos tropicales o subtropicales d'Arxentina, Bolivia, Brasil, Paraguái y Uruguái.
Dryoscopus angolensis
La cubla patirrosada (Dryoscopus angolensis) ye una especie d'ave na familia Malaconotidae.
Alcuéntrase n'Angola, Camerún, El Congu, República Democrática d'El Congu, Guinea Ecuatorial, Kenia, Nixeria, Ruanda, Sudán del Sur, Tanzania, y Uganda. El so hábitat natural son les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales.
Dryoscopus cubla
La cubla dorsinegra (Dryoscopus cubla) ye una especie d'ave na familia Malaconotidae.
Alcuéntrase n'Angola, Botsuana, Burundi, República Democrática d'El Congu, Kenia, Lesothu, Malaui, Mozambique, Namibia, Ruanda, Somalia, Sudáfrica, Suazilandia, Tanzania, Zambia, y Zimbabue.
Los sos hábitats naturales son los montes secos subtropicales o tropicales y la sabana seca.
Dryoscopus pringlii
La cubla de Pringle (Dryoscopus pringlii) ye una especie d'ave na familia Malaconotidae.
Alcuéntrase n'Etiopía, Kenia, Somalia, y Tanzania.
Dryoscopus sabini
La cubla de Sabine (Dryoscopus sabini), ye una especie d'ave na familia Malaconotidae.
Alcuéntrase n'Angola, Benín, Camerún, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Guinea Ecuatorial, Gabón, Ghana, Guinea, Liberia, Nixeria, y Sierra Lleona. Los sos hábitats naturales son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales y los banzaos subtropicales o tropicales.
Dryoscopus senegalensis
La cubla senegalesa (Dryoscopus senegalensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Malaconotidae.
Alcuéntrase en Angola, Camerún, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Guinea Ecuatorial, Gabón, Nixeria, Ruanda, Sudán del Sur y Uganda.
Dubusia taeniata
Dulus dominicus
La Cigua palmera (Dulus dominicus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia monoespecífica (con una sola especie) Dulidae. Ye una especie pequeña d'unos 20 cm de llargu. Piénsase que ta rellacionada cola familia Bombycillidae y dacuando ye incluyida nesi grupu. Ye reinal de la isla de La Española (onde s'atopen Haití y la República Dominicana) y nos cayos y pequeñes islles axacentes, onde ye común y distribuyida llargamente.
Estes aves constrúin grandes niales comunales de cañes, principalmente en palmes reales ("Roystonea" sp.) y aliméntense del frutu de la palma, flores, bayes y otros frutos. Viven en tierres baxes a elevaciones medies onde s'atopen les sabanes de palmes o otres árees abiertes con árboles esvalixaos, pero tamién s'afaen bien a parques y xardinos de ciudaes.
Paecer na estructura a les filomenes, col envés parduzu y el banduyu anteáu, densamente rayáu de castañal. Nun tienen el plumaxe nidiu sedosu de les especies de Bombycillidae o de Ptilogonatidae.
Ye'l ave nacional de la República Dominicana.
Dumetella carolinensis
El mímido gris (Dumetella carolinensis), tamién llamáu'l páxaru gatu gris, por cuenta de la so vocalización similar al miaguida d'un gatu, ye un ave América del Norte norteamericana, únicu miembru del xéneru Dumetella. 
Dysithamnus mentalis
El batarito cabecigrís o formigueru senciellu (Dysithamnus mentalis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae. 
Ye nativu de América Central y Suramérica, incluyendo Arxentina, Belice, Bolivia, Brasil, Colombia, Costa Rica, Ecuador, Guatemala, Hondures, Méxicu, Nicaragua, Panamá, Paraguái, Perú, Trinidá y Tobago y Venezuela. El so hábitat consiste de monte húmedu tropical y subtropical, y sabana. Nun tien subespecies reconocíes.
Dysithamnus puncticeps
El batarito coronipunteado (en Colombia y Ecuador) (Dysithamnus puncticeps), tamién denomináu batarito cabecipunteado (en Costa Rica), formigueru coronipunteado (en Colombia) o choquita de corona motuda, ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Dysithamnus" qu'integra la familia Thamnophilidae. Vive en América del Sur y Central.
Distribúise dende'l sureste de Costa Rica (Llimón), Panamá (pindiu del Caribe, tamién na rimada del Pacíficu nel estremu este de Panamá y Darién), oeste de Colombia (pindiu del Pacíficu, y nel baxu valle del Cauca en Antioquia) y noroeste de Ecuador (escontra'l sur hasta Los Ríos y Manabí).
Habita nel sotobosque de montes húmedos tropicales y subtropicales de baxa altitú hasta los 1000 msnm 
Dysithamnus striaticeps
El batarito estriáu (Dysithamnus striaticeps), tamién conocíu como batarito pechirrayado, choquita de corona rayada o hormiguerito pechirayado, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae. Habita en viesques seques de Costa Rica, Hondures y Nicaragua. Ta amenazáu pola destrucción d'hábitat perdida del so hábitat.
Dysithamnus xanthopterus
El batarito dorsirrufo (Dysithamnus xanthopterus), tamién denomináu choquita de llombu ablondu o choquinha-de-asa-ferrugem (de nala ablonda, en portugués, Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Dysithamnus" qu'integra la familia Thamnophilidae. Ye reinal de Brasil. 
Distribuyir polos montes costeros de Brasil, dende Ríu de Janeiro escontra'l sur hasta Paraná.
La especie "D. xanthopterus" describióse per primer vegada pol naturalista alemán naturalizáu arxentín Karl Hermann Konrad Burmeister en 1856 sol nome científicu "Dasithamnus xanthopterus"; localidad tipo «Nova Friburgu, Ríu de Janeiro, Brasil».
Ye monotípica. Les relaciones del xéneru nun tán claramente establecíes; evidencies moleculares preliminares suxuren una afiliación con "Thamnophilus", y les carauterístiques morfolóxiques conectar con "Thamnomanes". La presente especie y "Dysithamnus stictothorax", "Dysithamnus mentalis", "Dysithamnus striaticeps" y "Dysithamnus puncticeps" paecen formar un grupu monofiléticu col cual otres especies del xéneru ye probable que tean cercanamente rellacionaes.
Elaenia albiceps
El fiofío crestiblanco (Elaenia albiceps), tamién conocíu como fio-fio, chiflador, huiro, huío y xiblador, ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae, de los papamoscas tirandos. Tien delles subespecies que críen en partir sur y oeste de Suramérica. Les más sureñes migren al norte mientres l'iviernu. Amás d'insectívora, ye comedora de gran variedá d'alimentos como yerba, frutes, granes y néctar. El so cantar asemeyar a un xiblíu y a él deben el so nomes vulgares.
El so hábitat natural ta nos montes templaos, montes húmedos de monte tropical o subtropical, carba d'altu monte tropical o subtropical, y los montes anteriores altamente degradaos.
Ye residente permanente na rexón costera y andina central y sudoccidental de Suramérica, en Ecuador, Perú, Bolivia, y l'estremu norte de Chile, tamién ye residente non permanente (emigrante pel hibiernu) na mayor parte d'Arxentina fundamentalmente al oriente, nel centru y sur de Chile, y en Tierra del Fueu. 
Ta presente como invernante, pero non cría, escontra'l norte y este de Suramérica, nel nordeste de Brasil, na cuenca del Amazones, nes rexones andín-amazóniques del oriente de Colombia, Ecuador, Perú, y norte de Bolivia y nel sudeste de Brasil. En dos tercios de tola so área de distribución en Suramérica la especie apaez como invernante migratoria, onde nun cría. Ye vagamunda nes Islles Malvines y tamién en 2008 foi vistu un espécime en Texas, primer vegada pa Estaos Xuníos y Norteamérica.
Elaenia chiriquensis
El fiofio belicosu (Elaenia chiriquensis) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Tyrannidae.
Alcuéntrase dende'l Caribe hasta Arxentina. El so hábitat natural son les sabanes seques, les carbes seques subtropicales o tropicales, pacionales húmedos o inundables de temporada y montes antiguos degradaos.
Elaenia cristata
El fiofío crestado ("Elaenia cristata") ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae, que s'atopa en Bolivia, Brasil, Colombia, Guayana francesa, Guyana, Perú, Surinam y Venezuela.
Vive nes sabanes o zarráus, ente les carbes o n'árees seques con parrotales, per debaxo de los 1.500 m de altitú.
Mide 14 a 15cm de llargor. Presenta una cresta con plumes verde oliva llargues y erectas; aníu ocular y garganta color gris blancuciu. Los sos partes cimeros son de color verde oliva, coles nales gris cayuela con dos rayes blanques y cantos blancos. Tien el pechu abuxáu y el banduyu color crema.
== Alimentación alimenta frutos y tamién d'insectos.
Constrúi un nial en forma de taza abierta. La fema pon dos güevos blancos. La incubación dura 15 díes y los pitucos permanecen nel nial hasta 16 díes dempués de nacer.
Elaenia dayi
Gran Elaenia (Elaenia dayi) ye una especie d'ave na familia "Tyrannidae". 
Ye reinal y llindar a la de mayor altitú del altiplanu Tepuy de Venezuela y l'estremu norte de Brasil, y tamién puede atopase en Guyana.
El so hábitat natural son los montiegos húmedos tropicales o subtropicales y carbes de gran altitú subtropical o tropical.
Elaenia fallax
El fiofio canoxu (Elaenia fallax) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Tyrannidae que vive en delles islles del Caribe. 
Atopar nes islles de La Española y Xamaica. El so hábitat natural son les viesques húmedes tropicales.
Elaenia flavogaster
El fiofío ventriamarillo (Elaenia flavogaster), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Elaenia" qu'integra la familia Tyrannidae. Ye nativa del Neotrópicu.
Ye tamién denomináu fiofío copetón (Arxentina, Paraguái), elenia copetona (Colombia, Nicaragua), elainia copetona (Costa Rica), elenia banduyu mariellu (Hondures), elenia banduyu mariellu (Méxicu), bobito copetón banduyu mariellu (Venezuela), fio-fío de picu mariellu o guaracava-de-barriga-amarela (en portugués, Brasil).
Los adultos miden aprosimao 16 cm de llargu y pesen alredor de 24 gramos. Esibe una cresta arizada bien evidente, principalmente al cantar. Son de color marrón verdosu na parte cimera, con un ténue aníu ocular blancu; nales más escures con dos faxes blanques. Gargüelu blancu, pechu abuxáu, banduyu amarellentáu.
Habita la área entendida ente'l sur de Méxicu y la Península de Yucatán hasta América Central y Suramérica, hasta'l norte d'Arxentina.
Ye un ave común nes arbolees semi abiertes, nos xardinos y nes zones de cultivu. Ye la "Elaenia" más común n'árees degradaes.
"Y. flavogaster" ye un ave común nel so hábitat, y el IUCN nun considera que s'atope en peligru d'estinción.
Aliméntase de frutos coloraos y de insectos. Suel atrapar a los postreros mientres el vuelu, dempués d'acolumbralos dende un puntu de sofitu, y dacuando tomar direutamente de les plantes. La especie tamién se xune a otres para formes colonies, asitiándose a distancies considerables ente les cañes de los árboles.
Fabrica niales zarraos y deposita d'a dos güevos blancos con llurdios coloraos per vegada. La fema guara por dieciséis díes y curia a la cría primero que ésta pueda volar aprosimao pol mesmu periodu de tiempu. Los fiofíos sufren los ataques de pequeños mamíferos omnívoros tales como'l tití común ("Callithrix jacchus"), que suel baltar los sos niales mientres la estación seca (cuando les frutes son escases) pese al esfuerzu de los páxaros pa defender el so llugar.
La especie "Y. flavogaster" describióse per primer vegada pol naturalista suecu Carl Peter Thunberg en 1822 sol nome científicu "Pipra flavogaster"; localidad tipo presumida «Ríu de Janeiro, Brasil». 
Puede tar estrechamente rellacionada a "Elaenia spectabilis"; enantes trataes como conespecífiques, pero les árees de distribución sobrepónense llargamente en Brasil y tienen vocalizaciones distintes.
D'alcuerdu a la clasificación del Congresu Ornitolóxicu Internacional (IOC, versión 5.1, 2015) y Clements Checklist 6.9, reconócense cuatro subespecies cola so correspondiente distribución xeográfica:
Elaenia frantzii
Elaenia frantzii, ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae.
Esta especie d'ave y les sos subespecies distribuise nes tierres altes de Guatemala, Colombia, Hondures, El Salvador, Venezuela, Nicaragua, Costa Rica y oeste de Panamá. El nome científicu ta dáu n'honor del médicu alemán y naturalista, Alexander von Frantzius.
Esta especie mide 15 cm de llargo y pesa hasta 20 g, la parte cimera ye de color oliva opacu, con un aníu blancu nos güeyos. Les nales son escures, con estrechos cantos de plumes marielles y dos barres de color ablancazáu nes nales. El gargüelu y el pechu son de color gris amarellentáu, convirtiéndose en mariellu opaco nel banduyu. 
El so hábitat natural son los montes, habiten a partir de los 1.200 msnm y hasta los 2.900 msnm, nes viesques húmedes de monte, especialmente nos cantos y nes escamplaes, nel iviernu baxen a zones d'ente los 600 msnm.
Ye solitariu cuando nun tán n'estáu de reproducción. Pósase nun puntu d'observación a la solombra pa cazar insectos, la so otra alimentación son les bayes y granes.
El so nial ye una taza de mofos, y líquenes , forraos con fibres vexetales. Ta construyíu pola fema a partir de los 2 m del suelu, sobre un árbol o bambú. Les femes guaren dos güevos ablancazaos, mientres 16 díes.
Elaenia martinica
Elaenia martinica, ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae.
Alcuéntrase en Anguilla, Antigua y Barbuda, Aruba, Barbados, Belize, Islles Caimán, Colombia ( Archipiélagu de San Andrés, Providencia y Santa Catalina), Dominica, Granada, Guadalupe, Martinica, Méxicu (Península de Yucatán), Montserrat, Antilles Holandeses, Puertu Ricu, Saint Kitts y Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent y les Granadines, Islles Vírxenes.
El so hábitat natural son los montes subtropical y tropical de tierres baxes y zones previamente de viesques agora bien degradaes.
Elaenia mesoleuca
El fiofio oliváceo (Elaenia mesoleuca) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Tyrannidae.
Alcuéntrase en Arxentina, Brasil, Paraguái, y Uruguái. El so hábitat natural son los montes templaos, les viesques húmedes subtropicales o tropicales de les tierres baxes, les viesques de montes húmedos y los montes antiguos degradaos.
Elaenia fosca
El fiofío escuru (Arxentina, Bolivia, Paraguái, Uruguái) (Elaenia fosca), tamién denomináu fiofío cordillerano o viudita escura (Uruguái) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Elaenia" qu'integra la familia Tyrannidae.
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Brasil, Ecuador, Paraguái, Perú, y Uruguái. El so hábitat natural son les viesques húmedes de les tierres baxes subtropicales o tropicales, los viesques húmedes de monte, carbes húmedos subtropicales o tropicales y montes antiguos degradaos. 
Ye escasa, d'escurrimientu alcontráu nel sotobosque y cantos de montes. Ye una "Elaenia" grande, mide 18 cm, de cabeza arredondada y picu curtiu, lo que-y da una apariencia mediu infantil. Color olivaceu escuru nes partes cimeres con aníu ocular amarellentáu, formáu por medies llunes enriba y embaxo del güeyu; ensin cresta o llurdiu na corona. Nales más escures con dos llistes amarellentaes. Gargüelu amarellentáu, pechu y lladrales llevemente oliváceos, abdome mariellu claru. 
Discretu, ye más florestal que la mayoría de les "Elaenias". Emite un llamáu “br-rup” rápidu y decidíu.
La especie "Y. fosca" describióse per primer vegada polos ornitólogos franceses Alcide d'Orbigny y Frédéric de Lafresnaye en 1837 sol nome científicu de "Muscipeta fosca"; localidade tipu «Yungas de Bolivia».
Probablemente forma uma superespecie, y delles vegaes ye considerada conespecífica, con "Elaenia frantzii", posiblemente tamién incluyendo "Elaenia dayi".
Reconócense 2 subespecies cola so correspondiente distribución xeográfica:
Elaenia pallatangae
El fiofío de Pallatanga (Elaenia pallatangae) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Tyrannidae.
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guyana, Perú, y Venezuela. El so hábitat natural son viesques húmedes de monte subtropicales o tropicales y los montes antiguos degradaos.
Elaenia parvirostris
El fiofio piquicorto (Elaenia parvirostris) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Tyrannidae.
Alcuéntrase dende'l Caribe hasta Arxentina. El so hábitat natural son les viesques seques subtropicales o tropicales, les viesques húmedes subtropicales o tropicales y viesques vieyes degradaes.
Elaenia ruficeps
El fiofío crestirrufo o bobito copetón de moñu coloráu (Elaenia ruficeps) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae que vive en Suramérica.
Mide 13 a 15 cm de llargor. El plumaxe de les sos partes cimeros ye de color marrón escuru con una flecha acoloratada característica nel pileu; les nales tienen dos barras de color gris blancuciu; la cola ye fusca con estreches puntes blanques; y les sos partes inferiores son de color crema colos lladrales son de color gris oliváceo.
Alcuéntrase en Brasil, Colombia, la Guayana francesa, Guyana, Surinam y Venezuela.
Los sos hábitats naturales son les carbes tropicales. Na so mayoría atopar n'árees con suelu arenosu, sabanes o zarráus con parrotales esvalixaos, carbayuda-yos y zones inundables con morichales,
ente 500 y 1.400 m de altitú.
Aliméntase d'insectos que busca ente la xamasca y amás de frutes. Busca alimentu nos árboles a un altor del suelu ente 1 y 8 m.
Constrúi un nial en forma de concu con ramines y fibres vexetales. La fema pon dos güevos.
Elaenia spectabilis
El fiofío grande (Elaenia spectabilis), tamién denomináu elenia austral (Colombia), fio-fio grande (Arxentina, Paraguái, Uruguái) o viudita grande (Uruguái), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Elaenia" qu'integra la familia Tyrannidae. Esta ave distribuyir nel norte y centru de América del Sur.
Mide 18 cm. De color marrón-olivaceu na parte cimera, con un ténue aníu ocular blancu; nales más escures con 2 o 3 faxes blanques. El gargüelu, mexella y pechu son abuxaos y el banduyu amarellentáu. Paecer a "Elaenia flavogaster", que ye más numberosa, pero tien comportamientu más recatáu y menos barullento, ye mayor y la so cresta ye más discreta, amás de ser más gris nel gargüelu.
La so área de nidificación estender pol centru y sur de Brasil, l'este de Bolivia, l'este del Paraguái, Uruguái, y les provincies del noroeste y nordés de la Arxentina, llegando pel sur hasta la ribera austral del Ríu de la Plata. 
Na seronda migra hasta la cuenca amazónica nel sudeste de Colombia, esti de Ecuador, esti de Perú, norte de Bolivia, y oeste de Brasil.
El llamáu más frecuente ye un abrupto y mediu desanimáu "piur".
Aliméntase d'artrópodos, insectos y frutos.
Reproducir mientres el branu en rexones más centrales y meridionales de la so zona de distribución, migrando pal nordés de Brasil y la Amazonia mientres l'iviernu.
La especie "Y. spectabilis" describióse orixinalmente pol ornitólogu austriaco August von Pelzeln nel añu 1868, sol nome científicu de: "Elainea spectabilis". La localidá tipu dada ye: «Goiás, Brasil». 
Ye monotípica. Paez tar estrechamente rellacionada con "Elaenia flavogaster"; enantes yeren trataes como conespecífiques, pero asolápense llargamente en Brasil, Paraguái y el norte arxentín; amás tienen voces distintes. Dacuando considerada conespecífica de "Elaenia ridleyana", pero dambes presenten diferencies significatives nes sos vocalizaciones.
Elaenia strepera
El fiofío plomizu (Elaenia strepera), tamién denomináu fiofío escandalosu y elenia gris, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae que vive nel oeste de Suramérica.
Estender poles selves aledañas a los Andes orientales y los sos estribaciones dende Venezuela hasta'l norte d'Arxentina.
Elminia albiventris
La elminia -o papamoscas- ventriblanca (Elminia albiventris) ye una especie d'ave na familia Stenostiridae.
Alcuéntrase en Burundi, Camerún, República Democrática d'El Congu, Guinea Ecuatorial, Nixeria, Ruanda, y Uganda. El so hábitat natural son les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales.
Elminia albonotata
La Elminia coliblanca ("Elminia albonotata") ye una especie d'ave na familia Stenostiridae. Tien una distribución discontinua nel este d'África.. 
La Elminia coliblanca ye un ave pequeña que mide unos 13 cm de llongura con una llarga cola. Les sos nales y cresta son negres, el restu del so plumaxe ye gris siendo blancu'l so banduyu, grupa y zona inferior de la cola. El so picu ye negru, los güeyos son marrón escuru y les pates grises. El so llamáu ye feble y faltu d'estructura.
Esisten tres subespecies, "Y. a. albonotata" na zona central de Kenia, y Uganda hasta'l sudoeste de Tanzania; "Y. a. subvaerulea", qu'habita dende'l sur de Kenia hasta Malaui y "Y. a. swynnertoni" en Zimbabue y Mozambique.
El so hábitat natural ye la viesca montiega siempreverde subtropical o tropical y les zones cercanes arbustives y con bambú. Habita n'elevaciones ente 600 m a 1900 m nes montes Udzungwa en Tanzania, y hasta 2700m n'otres partes.
Elminia longicauda
La elminia azul (Elminia longicauda) ye una especie d'ave na familia Stenostiridae.
Alcuéntrase n'Angola, Benin, Burkina Faso, Camerún, República Centroafricana, Chad, El Congu, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Guinea Ecuatorial, Gabón, Gambia, Ghana, Guinea, Guinea-Bisáu, Kenia, Malí, Mauritania, Níxer, Nixeria, Senegal, Sierra Lleona, Sudán del Sur, Tanzania, Togu, y Uganda.
Los sos hábitats naturales son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales, manglares subtropicales o tropicales, montes montiegos subtropicales o tropicales y la sabana húmeda.
Elminia nigromitrata
La elminia cabecinegra (Elminia nigromitrata) ye una especie d'ave na familia Stenostiridae.
Alcuéntrase en Camerún, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Guinea Ecuatorial, Gabón, Ghana, Guinea, Kenia, Liberia, Nixeria, Sierra Lleona, Sudán del Sur, Tanzania y Uganda.
Emberiza affinis
El escribán de grupa marrón (Emberiza affinis) ye una especie d'ave na familia Emberizidae.
Alcuéntrase en Benín, Burkina Faso, Camerún, República Centroafricana, Chad, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Etiopía, Gambia, Ghana, Guinea, Guinea-Bisáu, Kenia, Malí, Mauritania, Níxer, Nixeria, Senegal, Sudán, Togu y Uganda.
El so hábitat natural son los montes de tierres baxes tropicales o subtropicales secos.
Emberiza buchanani
Emberiza buchanani, ye una especie d'ave paseriforme pwerteneciente a la familia Emberizidae.
Alcuéntrase distribuyíu dende'l Mar Caspiu hasta'l Altái nel centru d'Asia.
La especie describióse por Edward Blyth basáu nun dibuxu de Francis Buchanan-Hamilton.
Emberiza caesia
El escribán cenicientu (Emberiza caesia) ye un ave paseriforme de la familia d'escribanos Emberizidae, un grupu separáu na actualidá pola mayoría d'el autores modernos de los camachuelos, Fringillidae.
L'escribán cenicientu habita la zona de Grecia, Turquía, Xipre y los países costeros a lo llargo del cantu oriental del Mediterraneu. Ye un ave migratoria que pasa los iviernos en Sudán. Bien raramente, puede migrar escontra Europa Occidental.
P'añerar escueyen zones de llombes bien soleyeres, con parrotales, allugaes n'islles o cerca de les mariñes. Reproducir a niveles más baxos qu'el escribán hortolanu, un ave rellacionada qu'habita los mesmos sitios. Deposita ente cuatro y seis güevos per vegada, nun nial asitiáu sobre'l suelu. La so alimentación natural consiste n'insectos cuando son pichones o mayormente granes cuando son adultos. 
Esta especie ye de tamañu menor que l'hortolanu. El machu reproductor tien la cabeza gris con marques anaranxaes sobre'l picu. La parte cimera del so cuerpu ye marrón y a rayes, sacante pol anca, y la parte inferior ye mayormente naranxa. El picu ye de color rosa. 
Les femes y los pichones tienen un patrón de color más débil na cabeza, y paécense más a los hortolanos. Pueden estremase poles ancas marrón escuru y per les llinia blanques qu'arrodien los güeyos. 
El nome de l'ave en inglés provién del médicu alemán Philipp Jakob Cretzschmar.
Emberiza capensis
El escribán d'El Cabu (Emberiza capensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Emberizidae.
Mide unos 16 cm de llargor. Les aves adultes tienen una corona negra, llista superciliar blanca y les coberteras auriculares blanques bordiaes de negru. Les partes cimeres son de color gris marrón con dellos llurdios escuros y les coberteras alares de color castañu. La cola ye de castañal escura y les partes inferiores son grises col gargüelu pálidu. Dambos sexos son similares n'apariencia, pero les femes pueden tener un tonu anteado nes marques blanques de la cabeza. Les aves nueves tienen les nales de castañal más apagada, un patrón menos claru na cabeza y rayes más pesaes que s'estienden nel pechu y los lladrales. La llamada ye una ascendente "zzoo-zeh-zee-zee". El cantar ye un chirrido estridente "chup chup chup chup chee chhep chu".
Distribúise nel sur d'África, dende'l suroeste de Angola, al este de Zambia y Zimbabue, y del sur de Tanzania hasta El Cabu. Habita en fasteres predreses y carbes de maleces seques, principalmente nos montes nel norte de la so área de distribución.
Emberiza chrysophrys
El escribán cejigualdo (Emberiza chrysophrys), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Emberizidae. Se reproduz nel este de Siberia y migra mientres l'envierno al centru y sur de China. Ye un vagamundu raru l'oeste d'Europa. Habita en montes de coníferes y mistos con pequeñes árees abiertes. Aliméntase principalmente de granes y insectos.
Emberiza cia
L'escribán montesín (Emberiza cia) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los escribanos (Emberizidae), que se distribúi per bona parte d'Europa y Asia. Nun ta amenazada y la so población europea envalórase ente 2.600.000 y 8.200.000 exemplares.
Tien descrites delles subespecies:
Ye un ave pequeña midiendo ente 15 y 16,5 cm. Carauterízase por un plumaxe acoloratáu nel banduyu, pardu llistáu nel mantu, gris na gargüelu que s'estiende hasta la parte cimera del pechu, y un dibuxu na cabeza consistente nuna cara blanca enmarcáu y trevesáu por unes llistes negres. El so obispillo ye pardorrojizo y presenta llistes blanques nos llaos de la cola. Les diferencies ente machu y fema son escases.
Tien un reclamu senciellu basáu nes estrofes "tsi" y "tsiu", que dacuando fai curtiu y otres allarga.
Distribuyir pola mayor parte d'Europa meridional, cuantimás la cuenca mediterránea; el noroeste d'África, el Cáucasu, parte de Asia Central, llegando hasta los Himalayas.
Habita en zones de fastera con vexetación abierta y zones altes predreses. 
Emberiza cioides
El escribán de Brandt o escribán siberianu (Emberiza cioides) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Emberizidae nativa del este Asia.
Reproduzse nel sur de Siberia, el norte y l'este de China, l'este de Kazajstán, Kirguistán, Mongolia, Corea y Xapón. Hai dellos rexistros d'esta especie en Europa, pero munchos d'ellos son consideraos como escapes de cautividá en llugar de vagamundos xenuinos. Vive en hábitats secos, tales como carbes, campos agrícoles, pacionales y montes abiertos.
Constrúi'l so nial a baxu altor en parrotales o nel suelu. La fema pon de trés a cinco güevos que son guaraos mientres 11 díes. Les aves mozos abandonen el nial 11 díes dempués de la eclosión. Les pareyes son monógamos y utilicen la mesma área pa la cría per dellos años en consecutivos.
Emberiza cirlus
La trigada (Emberiza cirlus) ye un ave passeriforme de la familia Emberizidae, un grupu anguaño dixebráu pola mayoría d'el autores modernos de la familia Fringillidae.
Habita na mayoría de los países del sur d'Europa, nes islles del Mediterraneu y nel norte d'África. Ye un residente de zones templaes y nun emigra pel hibiernu. Ye habitual en toa clase de zones arbolaes con escamplaes, pero tien preferencia polos llugares soleyeros.
Los cambeos na agricultura afectaron negativamente a esta especie al norte de la so área de distribución, y en Inglaterra, onde nel pasáu yera una especie bien frecuente nel sur del país, anguaño alcuéntrase llindáu al sur de Devon. L'escribán soteño ye la mascota nos lletreros del pueblu de Stokeinteignhead.
L'escribán soteño ye un pequeñu escribán d'ente 15-16,5 cm de llargor y un valumbu d'ente 22-22,5 cm con un picu gruesu afechu p'alimentase de granes. El machu amuesa una brillosa cabeza mariella, coronada de negru, cola franxa ocular y el gargüelu tamién negres y una banda verdosa nel pechu que crucia'l so banduyu mariellu. L'envés ta xaspiáu con un color castañu pardu. La fema ye similar a la del escribán cerillo, pero la parte inferior del envés ye de color marrón buxu y los sos costazos son de color castañu.
El cantar del machu ye un chiído monótonu, similar al del mosquiteru árticu o'l de la papuda zarcerilla. 
Pel branu el so alimentu habitual consiste n'invertebraos como saltapraos y grillos, colos qu'alimenten a los sos pitucos. Pel hibiernu aliméntense de pequeñes granes y pequeñes yerbes. Mientres esta estación suelen alimentase en bandaes.
Suelen añerar nel suelu, dientro d'una cobertoria trupa como la qu'ufierten parrotales y sebes, anque suelen decantase por prunos, retamas y zarzamoras. La estación de apareamiento y cría dura dende abril hasta mediaos de setiembre, y les pareyes pueden tener hasta 3 puestes mientres esti periodu. Son páxaros de naturaleza sedentaria y de cutiu namái s'alloñar unos 250 m de los sos niales pa buscar alimentu pel branu y hasta 2 km pel hibiernu.
La puesta suel consistir ente 2-5 güevos qu'amuesen unes marques carauterístiques d'esta especie. La incubación dura alredor de 12 díes. Mientres esti periodu'l machu alimenta a la fema, según mientres 11-14 díes más dempués de la eclosión de los pitucos.
Anguaño n'Inglaterra namái queda una pequeña población d'escribanos soteños nel sur de Devon. Al traviés d'un proyectu de Protección Rural y Medioambiental, el grupu "Natural england" desenvolvió delles midíes pa caltener esta especie nel país.
Al traviés de los esfuerzos de caltenimientu la población inglesa d'escribanos soteños amontóse de 118 pareyes en 1989 a 700 pareyes nel añu 2003. Sicasí, la so área de distribución nun s'estendió.
Emberiza elegans
El escribán elegante (Emberiza elegans), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Emberizidae. Ye nativa de China, Xapón, Corea del Norte, Corea del Sur, Myanmar, Rusia y Taiwán. Habita en viesques templaes y viesques seques.
== Subespecies reconocen dos subespecies: 
Emberiza fucata
El escribán oreyudu (Emberiza fucata), tamién conocíu como escribán de capiellu gris, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Emberizidae.
La especie llega a midir 15 a 16 cm de llargor. El plumaxe ye predominantemente marrón con rayes escures. El machu tien un pileu y nuca abuxaos con rayes escures, coberteras de los oyíos color castañu y franxes negres y castañal de tol pechu. Hai un parche acoloratáu sobre los costazos, y la cola tamién ye acoloratada. Les femes son similares a los machos pero más pálides con un patrón de cabeza más distintu y el pechu menos claru. Les aves que pasen el so primer iviernu son más clares pero amuesen coberteras d'oyíos bien marrones y tienen un evidente aníu alredor del güeyu.
El so voz ye similar al escribán rústicu ("Emberiza rustica") pero más sele. El cantar ye un garllo rápido qu'empieza con notes staccato y depués acelera enantes de terminar con dos o trés distintives notes. El llamáu ye un «"pzick"» esplosivu.
La área de reproducción estiéndese dende'l Himalaya a nivel local y traviesa China hasta'l sudeste de Siberia, Corea y el norte de Xapón. Les aves meridionales norte migren escontra'l sur pa pasar l'iviernu nel sur de Xapón, el sur de China, Taiwán, el nordeste de la India y el Sudeste Asiáticu. La especie ye un vagamundu en Kazakhstán; n'ochobre de 2004 producióse'l primer rexistru européu na islla Fair en Escocia. Los sos hábitats preferíos inclúin carbes, campus y praderíes.
Constrúin un nial en forma de copa a nivel del suelu o so un parrotal. La fema pon de trés a seis güevos (o tamién cuatro). Estos son de color ablancazáu con llurdios de color marrón acoloratáu y guarar mientres doce díes. La dómina de reproducción ye variable, con una duración dende mayu hasta agostu na India, mayu a xunetu en Honshū y de xunu a agostu en Hokkaidō.
Hai tres subespecies. La subespecie nominal, "Y. f. fucata", ocupa partir norte de la distribución. "Y. f. arcuata" alcuéntrase nel cordal del Himalaya y al sudoeste y partes centrales de China; ye más escuru con franxes nel pechu más amplies. La tercer subespecie, "Y. f. kuatunensis", vive nel sureste de China y ye más escura y acoloratada percima con franxes nel pechu estreches.
Emberiza hortulana
El escribán hortolanu (Emberiza hortulana) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los escribanos (Emberizidae), que se distribúi per bona parte d'Europa, África y del oeste d'Asia. Ta amenazada en diez países europeos onde la so población envalórase ente 10.000.000 y 32.000.000 exemplares. Ye una especie monotípica, ye dicir ensin subespecies descrites.
Ye un ave pequeña que mide ente 15 y 16,5 cm. Tien un porte espodáu más qu'otros escribanos. Tien un picu llargu. 
El so plumaxe ye pardu llistáu en mantu, nales y cola. La so cabeza y gargüelu ye de color azul grisaceo. El banduyu hasta la cloaca ye naranxa.
El machu tien colores más vivos que la fema y los mozos. Amás el so banduyu y cabeza son llisos, ente que en fema y moces estes zones tán llistaes.
Estrémase abondo d'otros escribanos, anque'l escribán cenicientu y el cabecigrís son bastante paecíos.
El so reclamu sueli ser un "tsi"-"sli" metálicu. Tien delles estrofes normales más. El so cantar varia ente les zones, sobremanera ente'l sur y el norte d'Europa.
Ye una especie migradora, ye braniza n'Europa y oeste d'Asia y envierna en África tropical. 
Habita n'espacios abiertos con vexetación esvalixada, y en zones de cultivu.
Emberiza melanocephala
El escribán cabecinegro (Emberiza melanocephala) ye una especie ave paseriforme de la familia Emberizidae qu'habita nel sureste d'Europa y suroeste d'Asia. Reproducir dende'l sudeste dende l'este del Mediterraneu, el Cáucasu y oriente mediu hasta Irán. Ye un ave migratoria, que pasa l'iviernu na India.
Pa la so reproducción, suel atopar árees abiertes de carbes incluyendo tierres usaes pa l'agricultura. Pon de 4-6 güevos nun nial, árbol o parrotal. La so alimentación natural cuando se ye nueva componer d'insectos mayormente, y de dellos tipos de granes.
Esta ave ye 17 cm de llargu, más grande que la "Emberiza schoeniclus", con cola llarga. El machu reproductor tien un banduyu de brillante mariellu, envés castañu y un capiellu color negru.
La fema ye una versión de tonos apagaos de la masculina, col banduyu más pálidu, un llombu gris-marrón y una cabeza gris. El xuvenil ye similar, y dambos pueden ser difíciles de dixebrar de los plumaxes correspondientes de la estrecha relación cola Emberiza de cabeza colorada.
Emberiza pallasi
El escribán de Pallas (Emberiza pallasi), tamién conocíu como escribán pigméu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Emberizidae. Se reproduz nel norte y sur de Rusia, el norte de Mongolia, el noroeste de China y el nordés de Kazajstán. Ye un ave migratoria, envierna nel sudeste d'Asia, hasta Corea y Manchuria. Escasamente emigra a Europa Occidental. El so nome conmemora al zoólogu alemán Peter Simon Pallas.
== Subespecies reconocen cuatro subespecies: 
Emberiza pusilla
El escribán pigméu (Emberiza pusilla) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Emberizidae que vive en Asia y Europa nororiental.
L'escribán pigméu mide ente 12 y 13,5 cm. Los sos partes cimeros son de color pardu densamente estriaes n'escuru, y les sos partes inferiores blanques con vetes corites principalmente nel pechu. La so cabeza presenta un patrón llistáu: la cara ye de color castañu, tien bigoteras blanques y una llista pileal media clara, ente que les llistes pileales llaterales, les oculares y les malares son corites. El so aníu periocular ye blancu. Dambos sexos tienen un aspeutu similar.
L'escribán pigméu ye un ave migratoria que cría na taiga, estendiéndose por tol norte de Eurasia, dende l'este de Escandinavia hasta hasta l'estremu nororiental d'Asia, y que se mueve al sur pa pasar l'iviernu en China meridional y rexones axacentes hasta l'estremu nororiental del subcontinente indiu. Estes aves permanecen nos sos cuarteles d'iviernu bastante tiempu, prindándose especímenes hasta finales de marzu en Yunnan. En Bhután onde pasa l'iviernu una pequeña población suel atopase en campos agrícoles principalmente ente los 1000 y los 2000 msnm. N'Europa occidental ye un divagante raru. 
Suel criar en montes abiertos de coníferes, con frecuencia con dalgunos abedurios o sauces.
Aliméntase principalmente de granes, complementando la so dieta con insectos, especialmente mientres la dómina de cría.
Añera nos árboles onde suel poner ente 4–6 güevos. 
Emberiza rustica
El escribán rústicu (Emberiza rustica) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los escribanos (Emberizidae).
Reproduzse nel norte d'Europa y Asia. Ye migratoriu, envernando nel sur esti d'Asia, Xapón y l'este de China. Ye un vagamundu raru a Europa occidental.
Reproduzse en montes húmedos de coníferes. La fema pon de 4 a 6 güevos nun nial construyíu nun parrotal o nel suelu. El so alimentu natural compónse de insectos y granes.
Esta ave ye similar en tamañu al escribán palustre ("Emberiza schoeniclus"). Les partes inferiores son blanques colos lladrales acolorataos, pates rosadas y el quexal inferior de color rosa. Nel branu'l machu tien la cabeza negra, el gargüelu blancu, la ceya y una franxa nel pechu son acolorataes.
Emberiza sahari
El escribán saharianu ye un páxaru que s'atopa en África dende Marruecos hasta Chad y n'Asia dende Oriente Mediu hasta la India.
Emberiza schoeniclus
El capuchu (Emberiza schoeniclus) ye un ave de la familia Emberizidae que puebla les güelgues de bona parte d'Europa y el norte d'Asia. 
En España realizóse'l primer censu d'esta ave en 2005, cola resultancia de menos de 400 pareyes reproductores. Na península Ibérica pueden atopase tres subespecies: "Emberiza schoeniclus schoeniclus", común n'Europa occidental y presente como invernante; la iberoccidental "Emberiza schoeniclus lusitanica", considerada "en peligru críticu d'estinción" y la iberoriental "Emberiza schoeniclus witherbyi", considerada "en peligru", polo qu'esta especie foi considerada pola SEO "Ave del Añu 2009".
Emberizoides herbicola
El sabaneru coludo, coludo grande o chicharrón ("Emberizoides herbicola") ye una especie d'ave de la familia "Thraupidae", enantes clasificáu na "Emberizidae", que s'atopa en Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Costa Rica, Ecuador, Guayana Francesa, Guyana, Panamá, Paraguái, Perú, Surinam, Uruguái y Venezuela. 
El so hábitat natural ye la sabana seca tropical o subtropical de tierres baxes, con pacionales estacionalmente húmedos, con gramínees, árboles y parrotales espardíos, sobremanera onde'l zacate ye altu y nun s'atopa descomanadamente llendáu nin quemáu y, amás, los montes antiguos bien degradaos. 
Mide ente 18 y 20 cm de llargor y pesa ente 22 y 30 g. La corona y l'envés son de color marrón anteado percima, con un vultable llistáu negru parduzu; les coberteras alares y les primaries bordiaes son de color verde oliva brillosa; les secundaries y les timoneres presenten color ante opacu; el cantu de costazu ye mariellu. Amuesen un aníu ocular blancu atayáu; les ceyes son blancucies y les mexelles parduces. El gargüelu, el pechu y el banduyu son blancos y la banda y los lladrales esiben un llistáu fusco escasu. Tien una cola llarga, que la so llargor equival a más de la metá del so cuerpu. El picu ye mariellu brillante, col cantu cimeru negru. Les pates son de color marrón claru amarellentáu a rosáu.
Los exemplares inmaduros tienen la sobreceja y el llau inferior de color mariellu azufráu y los quexales son blancucies; los llaos del pechu presenten un abondosu llistáu negru parduzu.
Caza insectos y consume granes; busca alimentu nel suelu o metanes los tallitos de les gramínees.
Con un comportamientu abiertamente territorial, el machu caltener cola so pareya, refugando que cualesquier otru machu averar al so territoriu. Reproducir de mayu a setiembre. Constrúin el nial en forma taza, con tarmos y espigues seques de gramínees y unes poques raicillas, ente'l nivel del suelu y unos 30 cm d'altor, ente les gramínees. La fema ponen 2 o 3 güevos blancos, con unos pocos llurdios coritos nel estremu gruesu.
Emberizoides ypiranganus
El coludo chicu ("Emberizoides ypiranganus") ye una especie d'ave de la familia "Thraupidae", que s'atopa en Arxentina, Brasil, Paraguái y Uruguái.
Vive nes praderíes templaes, especialmente ente los banzaos esvalixaos, en rexones campestres, en humedales, casi secos, con motorrales de carqueja ("Baccharis articulata"), per debaxo de los 900 m de altitú.
Mide ente 17 y 18 cm de llargor. Presenta nel envés estríes grueses y corites sobre fondu castañu o marrón pálido; les mexelles y l'área loreal son grises escures, en contraste col gargüelu blancu. Les coberteras y el cantu del costazu presenten tintes mariellos. El banduyu ye blancuciu. La mexella ye negra y el quexal mariellu. Les pates son de color pardu claru. 
El so llamáu ye una repetición nasal "ch... ch... ch-ch-ch-ch-ch-ch-ch".
Aliméntase principalmente d'insectos y abelúgase na base de les plantes, pero dacuando, vuela alto hasta llugares alloñaos. 
Embernagra longicauda
El coludo gorgipálido (Embernagra longicauda), ye una especie d'ave passeriforme de la familia Thraupidae. Ye endémica de Brasil. Los sos hábitats naturales son les sabanes, banzaos, carbes y pacionales. A pesar de nun tar amenazáu ye raru de ver pola perdida del so hábitat. La so alimentación de basa en pequeños artrópodos, frutes y granes.
Embernagra platensis
El coludo verdón (Embernagra platensis), tamién denomináu como cotorra de bañáu (en Uruguái), o a cencielles verdón (en Arxentina, Bolivia, Paraguái y Uruguái), ye una especie d'ave passeriforme de la familia Emberizidae, endémica de América del Sur. 
Tradicionalmente asitióse na familia Emberizidae, anque estudios recién suxuren que tendría de tar incluyida na familia de les tángaras (Thraupidae).
El so hábitat natural son los carbes, pacionales estacionalmente húmedos o anubiertos y banzaos. Pue atopase en Arxentina, Bolivia, Brasil, Paraguái y Uruguái. Vive per debaxo de los 2.500 m de altitú, en campos húmedos y en banzaos con vexetación alta o güelgues con parrotales.
Mide 20 a 23 cm de llargor. El picu ye de color anaranxáu vivu cola parte cimera negra brillosa, llaos de la cabeza gris cayuela; el plumaxe de les partes cimeres ye de color verde oliva abuxáu, les nales verde intensu y costazos mariellos; el pechu abuxáu, el banduyu blancuciu, los lladrales y les coberteras infracaudales son parduzos. La cola ye llarga y arrondada, verde oliva penriba, mariella olivácea per debaxo.
Aliméntase de granes ya insectos.
Añera ente payes o camperes altes, siempres mui cerca del suelu. El nial tien forma taza fonda, construyíu con fueyes de paya, camperes o espadaña. La fema pon dos veces al añu 3 güevos blancos con dellos llurdios castaños.
Esisten trés subespecies reconocíes d'esta ave. 
Emblema pictum
El diamante pintáu o pinzón pintáu (Emblema pictum) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Estrildidae nativa de Australia. Ye la única especie del xéneru Emblema.
Tien una estensión global envalorada de 1 000 000 km². Habita en zones semidesérticas, praderíes y pastizal secos subtropicales. La IUCN clasificar como preocupación menor.
L'orixe y filoxenia foi llográu por Antonio Arnáiz Villena "et al.". Estrildinae puede habese aniciáu na India y esvalixóse darréu escontra hábitats d'África y l'océanu Pacíficu)
Empidonax affinis
El mosqueru de los pinos (Empidonax affinis), tamién conocíu como mosquerito pinero, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae. Ye un pequeñu ave insectivoro, nativu de Guatemala y Méxicu. Tien cinco subespecies reconocíes.:
La so área de distribución inclúi Méxicu y el suroeste de Guatemala.
El so hábitat compónse de monte subtropical y tropical.
Empidonax albigularis
El mosqueru gorgiblanco (Empidonax albigularis), tamién conocíu como mosquero garganta blanca, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae. Ye una pequeña ave insectívora, mesma de América Central. Tien trés subespecies reconocíes.:
La so área de distribución inclúi Méxicu, Belice, Guatemala, El Salvador, Hondures, Nicaragua, Costa Rica, y Panamá. El so hábitat compónse de güelgues, carbes, y pacionales.
Empidonax alnorum
El atrapamoscas alisero, mosqueta boreal, mosquerito de charral, mosqueru ailero, mosqueru alisero, mosqueta ailero, o mosquiteru norteño, (Empidonax alnorum), ye una especie qu'integra'l xéneru "Empidonax", de la familia Tyrannidae. Esta ave reproduzse nel norte de América del Norte; al llegar la seronda, migra escontra América del Sur. 
Los sos hábitats de reproducción son les forestas y carbes de fueyes caduques y cerca de l'agua, xeneralmente d'omeru o sauces, en Canadá, Alaska y el nordés de Estaos Xuníos. Al llegar la seronda, migra escontra América del Sur, llegando hasta les selves del noroeste y nordés de la Arxentina. Xeneralmente escueye hábitats ivernizos cercanos de l'agua.
Mide 12 cm de llongura total. L'adultu dorsalmente ye oliva amarronáu, más marrón nes partes cimeres de la cola y nales, estes con un par de barres blanques. Les partes inferiores del cuerpu son ablancazaes, col pechu d'una llavadura de gris oliváceo. Tienen un aníu ocular blancu, y un picu pequeñu, cola parte cimera de color gris, ente que la inferior ye anaranxada. 
Aliméntase faciendo un vuelu elásticu partiendo dende una percha na parte cimera d'un parrotal y volando raudamente, atrapando d'esta miente insectos en plenu vuelu. Dacuando tamién emplega'l vuelu estacionariu, pa prindar insectos posaos sobre la xamasca. Complementa la so dieta con delles bagues y granes.
Constrúi'l so nial nun horqueta na copa baxa d'un parrotal.
Esta especie monotípica describióse orixinalmente por William Brewster nel añu 1895, sol nome científicu de: "Empidonax traillii alnorum". La so localidá tipu ye: «Upton, Maine, Estaos Xuníos».
Frecuentemente tratar como una subespecie de "Empidonax traillii". La población d'Alaska, Yukón y el noroeste de Mackenzie, descrita como "Empidonax alnorum alascensis" y coles carauterístiques de tener midíes promediu mayores, cabeza más pálida, y llixeramente más pálidu l'envés, rique más estudios.
Empidonax flavescens
El mosqueru amarellentáu (Empidonax flavescens), tamién conocíu como mosquerito amarellentáu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae. Ye un pequeñu ave insectivoro, nativu de América Central. Tien trés subespecies reconocíes.:
La so área de distribución inclúi Méxicu, Guatemala, El Salvador, Hondures, Nicaragua, Costa Rica, y Panamá.
El so hábitat compónse de monte subtropical y tropical, pacionales, plantíos, y xardinos.
Empidonax flaviventris
El mosqueru ventriamarillo (Empidonax flaviventris), tamién conocíu como mosquerito oliva, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae. Ye una ave migratoria qu'añera en Norteamerica y envierna en América Central. Nun tien subespecies reconocíes.
La so área de distribución inclúi Canadá, Estaos Xuníos, Méxicu, Belice, Guatemala, El Salvador, Hondures, Nicaragua, Costa Rica, Panamá y Saint Pierre y Miquelon. Asocede incidentalmente en Cuba, Xamaica y Groenlandia. El so hábitat compónse de güelgues, monte templáu, subtropical y tropical.
Empidonax fulvifrons
El mosqueru pechicanelo (Empidonax fulvifrons), tamién conocíu como mosquerito canelu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae. Ye una pequeña ave insectívora, nativa de América Central y el sur de Norteamérica. Tien seis subespecies reconocíes.
La so área de distribución inclúi Estaos Xuníos, Méxicu, Guatemala, El Salvador, y Hondures.
El so hábitat compónse de monte subtropical y tropical, carbes, y pacionales.
Empidonax hammondii
El mosqueru de Hammond (Empidonax hammondii), tamién conocíu como mosquerito pasaxeru, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae. Ye una pequeña ave migratoria qu'añera en Norteamerica y envierna en Méxicu y América Central. Nun tien subespecies reconocíes.
Ye un ave migratoria qu'añera n'América del Norte y envierna en México y América Central. La so área de distribución inclúi Canadá, Estaos Xuníos, Méxicu, Guatemala, El Salvador, Hondures, y Nicaragua. Asocede incidentalmente en Panamá.
El so hábitat compónse de carbes y monte boreal, templáu, subtropical y tropical.
Empidonax minimus
El mosqueru mínimu (Empidonax minimus), tamién conocíu como mosquerito chebec, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae. Ye una pequeña ave migratoria qu'añera en Norteamerica y envierna en Méxicu y América Central. Nun tien subespecies reconocíes.
Ye un ave migratoria qu'añera nel este d'América del Norte y envierna en México y América Central. La so área de distribución inclúi Canadá, Estaos Xuníos, Méxicu, Belice, Guatemala, El Salvador, Hondures, Nicaragua, Costa Rica, Panamá, San Pedro y Miquelón, Islles Caimán, Les Bahames, Islles Turques y Caicos. Asocede incidentalmente en Xamaica.
El so hábitat compónse de güelgues, carbes, pacionales, monte templáu, subtropical y tropical.
Empidonax oberholseri
El mosqueru escuru (Empidonax oberholseri), tamién conocíu como mosquerito escuru, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae. Ye una pequeña ave migratoria qu'añera en Norteamerica y envierna en Méxicu y Guatemala. Nun tien subespecies reconocíes.
Ye un ave migratoria qu'añera en Canadá y Estaos Xuníos, y envierna en México y Guatemala.
El so hábitat compónse de carbes y monte templáu, subtropical y tropical.
Empidonax occidentalis
El mosqueru cordillerano, (Empidonax occidentalis), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae. Ye un ave pequeña con un tamañu de 13 a 17 cm, propiu de Canadá, Estaos Xuníos y Méxicu, que s'alimenta d'insectos.
Les aves adultes tienen dorso oliva gris, más escuru nes nales y la cola, col banduyu amarellentáu; tienen un aníu de güeyu blancu visible en forma de llárima, barres de nala blanca, y una cola curtia. Munches especies d'esti xéneru tienen l'aspeutu similar. La meyor manera d'estremales ye poles sos vocalizaciones y pol so hábitat de cría. L'apariencia del mosqueru cordillerano ye prácticamente idéntica a la del mosqueru del Pacíficu. Estos dos especies fueron enantes consideraes como una sola especie conocida como mosqueru occidental. El mosqueru del Pacíficu reproducir nos montes de la mariña del Pacíficu dende California hasta Alaska, el mosqueru cordillerano añera nes Montes Predresos. Estrémense tamién polos sos cantares y llamaes.
Les poblaciones qu'añeren en Canadá y Estaos Xuníos, enviernen en México, onde les aves centrales sur mexicanes son residentes. Les aves migratories tán na mariña occidental de Jalisco escontra'l norte, y depués a les rexones del interior, nun corredor nel lladral occidental de la Sierra Madre Occidental.
El so hábitat de reproducción preferíu ye'l monte de pinu o monte de coníferes, polo xeneral cerca d'una corriente d'agua corriente. 
Constrúin el nial ente les cañes d'un árbol, polo xeneral nuna caña horizontal na parte baxa. Les femes ponen de 2 a 5 güevos.
Suel esperar nuna posición abierta nuna caña o parrotal d'un árbol y llánzase p'atrapar insectos en vuelu. Tamién recueye los insectos de la xamasca.
El so cantar inclúi notes representáu como "pseet", "ptsick" y "seet", xeneralmente cantáu xuntu rápido. El "ptsick" o la nota "ptik" tien la primera sílaba más afinada que la segunda, y eso ye la única diferencia col cantar del mosqueru cordillerano. La llamada d'un machu ye fuerte y distintiva "pit pete" o "tse-seet", pero dalgunos dan un "aumentu tsweep" o un “tseeweep”, al igual que les llamaes del mosqueru del Pacíficu.
Empidonax traillii
El mosqueru saucero (Empidonax traillii), tamién conocíu como mosquerito de sauce, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae. Ye un ave migratoria qu'añera en Norteamerica y envierna en América Central y el noroeste de Suramérica. Tien cuatro subespecies reconocíes.:
Ye un ave migratoria qu'añera n'América del Norte y envierna n'América Central y el noroeste de Suramérica. La so área de distribución inclúi Canadá, Estaos Xuníos, Méxicu, Belize, Guatemala, El Salvador, Hondures, Nicaragua, Costa Rica, Panamá, Colombia, Ecuador, Cuba, Islles Caimán. Asocede incidentalmente en Xamaica y Bolivia.
Empidonax virescens
El traillii gorgiblanco o mosqueru verdosu (Empidonax virescens) ye un pequeñu páxaru insectívoru de la familia papamoscas tiranu.
Los adultos tienen les partes cimeres color oliva, más escuru nes nales y la cola, coles partes inferiores ablancazaes, tienen un aníu blancu del güeyu, los cantos blanques nes nales y un picu anchu. El pechu ta bañáu d'oliva. La parte cimera del picu ye escura, la parte inferior ye de color amarellentáu. El cantar d'esti páxaru ye un esplosivu "Peet-sa". El llamáu ye un nidiu "Peet". Tamién tienen una llamáu similar al de los Carpinteros Escapulario.
Les 15 especies d'esti genus dalguna vegada fueron toes consideraes dientro d'una sola especie, que afayóse en Acadia na Actual Nueva Escocia. Les diferencies en distribución, voz y hábitat eventualmente identificar como especies separaes. Na actualidá'l Mosqueru verdosu» nun s'atopa en Acadia.
El so hábitat de reproducción son los montes caducifolios, de cutiu cerca de l'agua, al traviés del este de Estaos Xuníos y el sudoeste de Ontario. Estes aves migren al traviés del este de Méxicu y el Caribe hasta'l sur de América Central y el noroeste de América del Sur en Colombia, l'oeste de Venezuela y Ecuador.
El númberu d'estes aves menguó un pocu en partir sur de la so distribución. Los tordos cabecicafé ponen los sos güevos nos niales d'estes aves en delles árees. Sicasí, namá'l 16% de los tordos lleguen a la mocedá nos niales del Mosqueru verde exitosamente.
Esperen nuna posición privilexada nel centru d'un árbol y vuelen p'atrapar insectos en vuelu, tamién dacuando recoyendo insectos de la xamasca mientres entá tán nel aire. Pueden comer tamién dalgunes bayes y granes.
Ellos faen un nial de copa suelta nuna bifurcación horizontal nun árbol o parrotal.
El mosqueru verde ye un escelente volante, ye altamente axilosu, puede caltenese nel aire, ya inclusive puede volar escontra tras. Curiosamente, nun hai información científica sobre los saltos o'l caminar d'esta ave.
Empidonax wrightii
El mosqueru gris americanu, o a cencielles mosqueru gris (Empidonax wrightii) como ye conocida n'América del Norte, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae. Ye común nes regiones grebes del oeste de América del Norte, especialmente la Gran Cuenca. Dende estepes de artemisia a montes d'enebros piñoneros y pinares ponderosa, esti mosqueru forrajea buscando insectos de los parrotales o cañes baxes de los árboles.
El mosqueru gris ye una de les munches especies del xéneru Empidonax. Estes especies son bien similares n'apariencia y comportamientu, y son notoriamente difíciles d'estremar. Les meyores carauterístiques pa estremar estes especies son la voz, l'hábitat de reproducción, y la distribución. El mosqueru gris, sicasí, pue ser identificáu por un comportamientu únicu: el so solmenón de la cola escontra baxo. Otres especies "Empidonax" esiben típicamente un rápidu movimientu de la cola escontra riba.
Los mosqueros grises son aves pequeñes, pero más grandes que la mayoría de los mosqueros "Empidonax". Un adultu normal mide 15 cm (6 pulgaes) de llargor, 22 cm (9 pulgaes) de valumbu y 12.5 g (0.44 oz) de masa.
Los adultos tienen partes cimeros de color gris maciu, más escures nes nalas y la cola, con un tonu oliva tenue dempués de la muda en seronda. Les partes inferiores son ablancazaes, pero tórnense llixeramente marielles nel nuevu plumaxe. Hai una llista supraloral pálida que s'estiende percima de la base del picu. Tienen franxes blanques nes nales y un aníu blancu ocular discretu. En comparanza con otros mosqueros "Empidonax" norteamericanos, el mosqueru gris tien un picu llargo y estrecho, una cola llarga, y el quexal tiende a ser más pálida al aumentar el so llargor.
Los mozos son similares n'apariencia a los adultos, pero con tono oliva y mariellos más fuertes. Amás, les aves nueves tienen llinies beige nes nales y el pechu de color marrón.
Solo'l machu canta. El cantar ye una nota de dos sílabas fuertes descritos como «"chuwip"» o «"wilip"». Cuando ta débil, n'ocasiones va ser más agudu va ser el «"teeap"» o «"seep"» que s'incorpore al cantar. Dambos sexos tienen un llamáu «"pit"» secu o «"wit"».
El mosqueru gris ye bien similar morfológicamente al mosqueru escuru ("Empidonax oberholseri"), que foi problemáticu na taxonomía. Cuando describióse como especie en 1889, el mosqueru gris foi nomáu "Empidonax griseus". Esti nome amenorgar hasta la sinonimia cuando s'afayó que la especie tipu designada pal mosqueru escuru yera, ello ye que un mosqueru gris. El nome vixente naquel momentu pal mosqueru escuru foi mosqueru de Wright ("Y. wrightii"), un nome propuestu en 1858. Por cuenta de que el nome "wrightii" tenía prioridá, que s'aplicó al mosqueru gris, dexando al mosqueru escuru con un nuevu nome, "Y. oberholseri".
Nun hai subespecies reconocíes, y nun esiste variación xeográfica reportada.
La "Llista Mundial d'Aves" del COI utiliza la nomenclatura «mosqueru gris americanu» en "Empidonax wrightii" pa estremalo del mosqueru gris africanu ("Bradornis microrhynchus") y el mosqueru gris etíope ("Bradornis pumilus"). Sicasí, la Unión d'Ornitólogos Americanos (que toma'l norte y centru del continente) nomar cenciellamente «mosqueru gris».
Los mosqueros grises estiéndese dende sur de Columbia Británica al traviés d'una estrecha franxa nel centru de Washington hasta l'este de Oregón y California. El rangu estender al este al traviés de Nevada, el sur de Idaho, Utah y el norte de Arizona hasta'l suroeste de Wyoming, oeste de Coloráu, y el noroeste de Nuevu México.
Dependiendo de la llatitú, lleguen a zones de cría ente mediaos d'abril a mediaos de mayu, y vanse ente mediaos d'agostu y mediaos de setiembre. La migración ente la crianza y envernía toma aprosimao siete selmanes ente la primavera y la seronda. Los machos xeneralmente lleguen a zones de reproducción una selmana primero que les femes.
Los mosqueros grises enviernen en Baxa California Sur, el sudeste de Arizona, y dende el centru de Sonora al centru de Oaxaca. Un pequeñu númberu posiblemente enviernen nel oeste de Texas y el sur de California.
L'hábitat de cría puede ser arbustal, monte abiertu, o monte con sotobosque desnudu. Anque predominen típicamente artumises (especies "Artemisia"), les asociaciones comunes inclúin roses de cantil (especies "Purshia"), chamisas (especies "Chrysothamnus" y "Ericameria"), caobes de monte (especies "Cercocarpus"), enebros (especies "Juniperus"), pinos piñoneros (especies "Pinus") y pinos ponderosa ("Pinus ponderosa").
Mientres la migración del hábitat ye xeneralmente similar al hábitat reproductivu, pero les zones riberanes son d'usu frecuente. D'esta manera, los migrantes pueden atopase en sauces (especies "Salix"), carbayos (especies "Quercus"), o mezquites (especies "Prosopis").
La dieta presumiblemente consiste dafechu d'insectos y otros pequeños invertebraos. La fruta puede consumise pel hibiernu, pero que nun se confirmó.
La mayoría de les preses ye prindaes mientres el vuelu o dende'l suelu. Un páxaru va esperar nuna posición abierta —de normal na caña deun árbol o un parrotal baxu— y va volar p'atrapar un insectu que pase. Con menor frecuencia, un páxaru en vuelu recueye preses dende la xamasca o la corteza.
El mosqueru gris ye territorial mientres la temporada de reproducción. Los machos establecen el so territoriu y atraen una fema per aciu vocalizaciones y demostraciones. Paecen ser monógamos, pero pueden asoceder copulaciones ente pareyes.
El nial ye avolumáu y menos compactu que los d'otros mosqueros "Empidonax". La fema constrúi'l nial (los machos poques vegaes ayuden) a partir de diversos materiales vexetales, especialmente los tarmos de yerba y tires de corteza. El nial suel tar apináu de materiales blandos, como llana, pelo, plumes o yerbes nidies. Los niales pueden ser asitiaos n'artumisa, roses de cantil, enebros, o pinos. L'altor del nial va depender en parte del altor del soporte (esto ye, los niales tienden a ser grandes nos árboles más altos), pero suelen ser 1 a 6 m (3 a 20 pies) percima del suelu. La mayoría de niales asitiar na horcadura d'una caña al llau del tueru, pero dalgunos tán asitiaos nes cañes de mayor tamañu del tueru.
Les femes ponen un güevu per día, con un tamañu de la niarada definitiva de trés o cuatro. La fema guara los güevos mientres unos dos selmanes. Los güevos, anque previstos en díes distintos, polo xeneral eclosionen nel mesmu día. Los pitucos son altriciales y tienen pocu tienen pocu escontra baxo cuando salen del cascarón. Dambos padres alimenten a los pichones. El emplumamientu produzse alredor de 16 díes dempués de la eclosión.
Empidonomus varius
El tuquito rayáu (Empidonomus varius), tamién denomináu tuquito remexáu, atrapamoscas veteado y suirirí rayáu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae que vive en Suramérica. Al treslladase al tuquito gris al so propiu xéneru quedó como única especie del xéneru Empidonomus.
El tuquito rayáu mide unos 17 cm de llargu. La so cabeza ye parda con llistes superciliares y bigoteras blanques y una banda negra que-y crucia los güeyos. Les partes cimeres del so cuerpu son de color pardu escuru veteadas y con llixos claros. El so obispillo y cola son de color ablondu. El so gargüelu y pechu son ablancazaos chiscaos con múltiples estríes pardu abuxaes y el so banduyu ye amarellentáu.
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, la Guayana francesa, Guyana, Paraguái, Perú, Surinam, Trinidá y Tobago, Uruguái y Venezuela. 
Los sos hábitats naturales son los marxes y escamplaes de les selves húmedes, los montes abiertos y les sabanes arbolaes.
Enicurus maculatus
El torrenteru motudu o enicurino motudu (Enicurus maculatus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Muscicapidae nativa d'Asia.
Habita a lo llargo de los regueros de los montes húmedos montiegos d'Afganistán, Bangladex, Bután, China, India, Myanmar, Nepal, Pakistán y Vietnam.
Mide unos 25 cm incluyendo la llarga cola. La cola ta fondamente encruciada, coloriada con rayes horizontales blanques y negres.
reconocense cuatro subespecies: 
Enicurus scouleri
El torrenteru chicu o enicurino chicu (Enicurus scouleri) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Muscicapidae nativa d'Asia.
Distribúyese al traviés d'Afganistán, Bangladex, Bután, China, India, Kazakhstán, Myanmar, Nepal, Pakistán, Taiwán, Tajikistán y Vietnam.
Enicurus velatus
El Torrenteru de la Sonda (Enicurus velatus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Muscicapidae.
Ye reinal de les selves montiegues de Sumatra y Xava (Indonesia). Habita al pie de los regueros.
Entomyzon cyanotis
Entomyzon, ye un xéneru monotípicu de aves de la familia Meliphagidae (familia qu'integra la gran familia Meliphagoidea), tien 1 sola especie esistente Entomyzon cyanotis y 5 subespecies.
Entomyzon cyanotis ye una especie d'ave que s'alcuentra en Australia y Nueva Zelanda.
Eopsaltria australis
Eopsaltria australis, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Petroicidae, del xéneru Eopsaltria.
Ye una especie d'ave reinal de Australia. 
Eopsaltria flaviventris
Eopsaltria flaviventris, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Petroicidae, del xéneru Eopsaltria.
Ye una especie d'ave que s'alcuentra en Nueva Caledonia.
Eopsaltria griseogularis
Eopsaltria griseogularis, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Petroicidae, del xéneru Eopsaltria.
Ye una especie d'ave que s'alcuentra en Australia. 
Eopsaltria pulverulenta
Eopsaltria pulverulenta, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Petroicidae, del xéneru Eopsaltria.
Ye una especie d'ave reinal de Australia y Nueva Guinea.
Epimachus albertisi
El ave del paraísu de Albertis ye una especie del xéneru Epimachus reinal de les selves montascoses de Nueva Guinea.
Epimachus meyeri
Epimachus meyeri, tamién conocida como ave del paraísu de Meyer; ye un ave del paraísu de gran tamañu, con un llargor mayor a los 96 cm, presenta un plumaxe iridiscente de color azul escuru y verde, picu curvu con forma de focete ya iris de color azul maciu. Les plumes ventrales son de color marrón. El machu alcuéntrase afatáu por grandes plumes ornamentales a los llaos del so llombu y una gran cola de plumes con forma de sable que son altamente apreciaes polos nativos. La fema ye un ave de color marrón acoloratáu cola parte inferior llarada por pequeñu barres de color negru.
"Epimachus meyeri" distribuyir nos montes montascosos de Nueva Guinea, la so apariencia recuerda a la especie estrechamente rellacionada "Epimachus fastuosus". Nes árees onde estes dos grandes aves conviven, "Y. meyeri" reemplaza a "Y. fastuosus" a mayores altitúes.
La so dieta consiste principalmente de frutes, artrópodos y pequeños animales.
L'ave foi afayada por Carl Hunstein eb 1884 y nomada n'honor a Adolf Bernard Meyer del Muséu de Dresden, Alemaña.
Y. meyeri ta considerada como especie d'esmolición menor na Llista Colorada de la UICN. Alcuéntrase llistáu nel Apéndiz II de la CITES.
Epinecrophylla erythrura
El hormiguerito colirrufo (en Colombia y Ecuador) (Epinecrophylla erythrura), tamién denomináu hormiguerito de cola ablonda (en Perú) o choquinha-de-cauda-ruiva (en portugués, en Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Epinecrophylla" qu'integra la familia Thamnophilidae. Ye nativu de la cuenca amazónica en América del Sur.
Distribúise dende'l sureste de Colombia, pel este d'Ecuador, hasta'l sureste del Perú, y el centru oeste de la Amazonia brasileña.
Habita nel sotobosque y estratu mediu de montes húmedos tropicales y subtropicales principalmente embaxo de los 800 m d'altitú.
Diversos autores suxurieron que'l xéneru "Myrmotherula" nun yera monofiléticu, unu de los grupos que fueron identificaos como distintu del "Myrmotherula" verdaderu foi'l grupu "haematonota", que los sos miembros comparten similaridades de plumaxe, de vezos d'alimentación y de vocalizacion. Finalmente, analís filogenéticos de la familia conducíos por Isler "et a el". (2006), incluyendo 6 especies del grupu "haematonota" y más 12 de "Myrmotherula", atoparon que los dos grupos nun taben hermanaos. P'aquel grupu describióse'l xéneru "Epinecrophylla". La separación nel nuevu xéneru foi aprobada pola Propuesta N° 275 al South American Classification Committee (SACC) en mayu de 2007.
Epinecrophylla fjeldsaai
El hormiguerito del Yasuní (Epinecrophylla fjdelsaai), tamién denomináu hormiguerito d'envés pardu (en Perú) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Epinecrophylla" qu'integra la familia Thamnophilidae. Ye nativu d'una pequeña zona na cuenca amazónica en América del Sur.
Distribuyir nuna acutada zona pol sureste de Ecuador (sur y oeste del ríu Napo) y estremu centro norte del Perú (al norte de Loreto al sur hasta'l centru del río Tigre).
Habita nel sotobosque de montes húmedos tropicales, principalmente de tierra firme, pembaxo de los 250 m d'altitú.
Epinecrophylla fulviventris
El hormiguerito leonado (Epinecrophylla fulviventris), tamién denomináu hormiguerito barbiescamado (en Colombia), hormiguerito café (en Costa Rica, Hondures y Nicaragua) o hormiguerito ventrifulvo (en Ecuador), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Epinecrophylla" qu'integra la familia Thamnophilidae. Ye nativu de América Central y del norte de América del Sur.
Ye una especie residente na zona tropical de América Central y Sur, dende'l nordés de Nicaragua al oeste del Ecuador. N'América Central, esto dase nes tierres baxes y les estribaciones del Caribe sobre los 700 m d'altitú.
El Hormiguerito leonado mide típicamente 10 cm de llargu y pesa 10,5 g. Dambos sexos tienen les partes cimeres de color café oliva, les partes inferiores d'un color marrón claro más pálidu, y nales corites con cantos beige. El machu adultu tien el gargüelu coritu, con llurdios blancos en gran midida, una llavadura de color abuxáu nel pechu y llaos escuros na cabeza. La fema adulta tien un gargüelu y el centru del pechu beige. Les aves nueves son más brilloses y más canela que los adultos, colos cantos de les nales menos estremables y rayes pálides nes partes inferiores. El llamáu d'esta especie ye un agudu gritíu, y el cantar ye un fuerte tseek-tseek-tseek-tseek.
El hormiguerito leonado alcuéntrase xeneralmente en pareyes o pequeños grupos, pero de cutiu constitúi'l núcleu d'una bandada d'especies mistes al momentu d'alimentase. Aliméntase de güevos, canesbes y d'insectos y arañes adultes, tomáu de foyarasca, bases d'epífites y duviellos de vide na vexetación baxa o nel suelu. Esta ye un ave común nel sotobosque de montes húmedos y n'altes vexetaciones secundaries axacentes. La fema pon dos güevos lila o colloráu-marrón con llurdios blancos, que son guaraos por dambos sexos, nun nial de 15 cm de fondura construyíu a partir de fibres vexetales y fueyes muertes. El nial ta suspendíu dende la última bifurcación d'una caña delgada de menos de 2 m escontra riba. El machu y la fema alimenten a los pitucos. Nes llendes territoriales, los machos pósense 30 cm de distancia cola cabeza baxa y el plumaxe enchíu y bánciense en direcciones opuestes.
Diversos autores suxurieron que'l xéneru "Myrmotherula" nun yera monofiléticu, unu de los grupos que fueron identificaos como distintu del "Myrmotherula" verdaderu foi'l grupu de gargüelu puntiáu o "haematonota", que los sos miembros comparten similaridades de plumaxe, de vezos d'alimentación y de vocalizacion. Finalmente, analís filogenéticos de la familia conducíos por Isler "et a el". (2006), incluyendo 6 especies del grupu "haematonota" y más 12 de "Myrmotherula", atoparon que los dos grupos nun taben hermanaos. P'aquel grupu describióse'l xéneru "Epinecrophylla". La separación nel nuevu xéneru foi aprobada pola Propuesta N° 275 al South American Classification Committee (SACC) en mayu de 2007.
Epinecrophylla gutturalis
El hormiguerito ventripardo o hormiguerito de llombu marrón (Epinecrophylla gutturalis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Suramérica.
La especie describióse científicamente polos zoólogos ingleses Philip Lutley Sclater y Osbert Salvin en 1881, como Myrmotherula gutturalis. En 2006 foi treslladáu al xéneru de nueva creación "Epinecrophylla", quedando como Epinecrophylla gutturalis.
Alcuéntrase en Brasil, la Guayana francesa, Guyana, Surinam y Venezuela.
El so hábitat natural ye la selva húmeda tropical de rexones baxes.
Epinecrophylla haematonota
El hormiguerito dorsirrojo (Epinecrophylla haematonota), tamién denomináu hormiguerito de llombu ablondu (en Perú) o choquinha-de-gargüelu-carijó (en portugués, en Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Epinecrophylla" qu'integra la familia Thamnophilidae. Ye nativu de la cuenca amazónica en América del Sur.
Distribuyir pol este del Perú al sur de los ríos Napo y Amazones(Loreto hasta Madre de Dios) y oeste de Brasil (estremu suroeste d'Amazones y Acre).
Habita nel sotobosque de montes húmedos tropicales, principamente de tierra firme, embaxo de los 500 m d'altitú.
La especie "Y. haematonota" describióse per primer vegada pol ornitólogu británicu Philip Lutley Sclater en 1857 sol nome científicu "Formicivora haematonota"; localidad tipo «Chamicuros, Loreto, Perú». 
La separación de los enantes subespecies "Epinecrophylla pyrrhonota" y "Epinecrophylla amazonica" de "Y. haematonota" propuesta nel estudiu de Whitney "et a el". 2013 con base n'analís de filoxenia molecular, morfoloxía y vocalización, atopa consensu, pero ta con aprobación pindia na Parte A de la Propuesta N° 589 al SACC. El Congresu Ornitolóxicu Internacional (IOC Versión 5.1, 2015) llista dambes como especies plenes, mientres Clements Checklist 6.9 les mantiente como les subespecies "Y. haematonota pyrrhonota" y "Y. haematonota amazonica".
Epinecrophylla leucophthalma
El hormiguerito ojibanco (en Ecuador) (Epinecrophylla leucophthalma), tamién denomináu hormiguerito de güeyu blancu (en Perú) o choquinha-de-olho-branco (en portugués, en Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Epinecrophylla" qu'integra la familia Thamnophilidae. Ye nativu del sur de la cuenca amazónica en América del Sur.
Distribuyir pola rexón amazónica en Brasil, Bolivia y Perú.
Habita nel sotobosque de montes húmedos tropicales principalmente embaxo de los 800 m d'altitú.
Epinecrophylla ornata
El hormiguerito ornado (Epinecrophylla ornata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los formigueros (Thamnophilidae). Distribúise per Perú, Colombia, Ecuador, Bolivia y Brasil.
Tien descrites cinco subespecies:
Epinecrophylla spodionota
El hormiguerito submontiegu (en Perú) (Epinecrophylla spodionota), tamién denomináu hormiguerito ecuatorianu (en Colombia y Ecuador), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Epinecrophylla" qu'integra la familia Thamnophilidae. Ye nativu de América del Sur.
Distribuyir poles estribaciones orientales de los Andes dende'l sur de Colombia, por Ecuador, hasta'l sur del Perú.
Habita nel sotobosque de montes submontiegos ente los 600 y los 1425 m d'altitú.
Epthianura albifrons
Epthianura albifrons, ye una especie d'ave de la familia Ephthianuridae (familia qu'integra la gran familia Meliphagoidea), ye una de les especies del xéneru Epthianura. Son aves reinales de Australia, el so nome común ye White-fronted Chat.
Epthianura aurifrons
Epthianura aurifrons, ye una especie d'ave de la familia Ephthianuridae (familia qu'integra la gran familia Meliphagoidea), ye una de les especies del xéneru Epthianura. Son aves reinales de Australia, el so nome común ye Orange Chat.
Epthianura crocea
Epthianura crocea, ye una especie d'ave de la familia Ephthianuridae (familia qu'integra la gran familia Meliphagoidea), ye una de les especies del xéneru Epthianura. Son aves reinales de Australia, el so nome común ye Yellow Chat.
Epthianura tricolor
Epthianura tricolor, ye una especie d'ave de la familia Ephthianuridae (familia qu'integra la gran familia Meliphagoidea), ye una de les especies del xéneru Epthianura. Son aves reinales de Australia, el so nome común ye Crimson Chat.
Eremophila alpestris
La calandria cornuda (Eremophila alpestris) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Alaudidae que vive en Eurasia, Norteamérica y el norte d'África.
Los sos partes cimeros son de color pardu buxu, y les inferiores son ablancazaes, y presenta un patrón facial en negru y mariellu. El fondu de la cara ye mariellu claro, qu'oldea coles franxa negres que la traviesen y bordien. Presenta una franxa loral negra que s'enllarga curvándose escontra baxo al llegar a los güeyos. Tamién tien una llista qu'arrodia llateral y frontalmente la so pileu marrón que nos machos pel branu enllargar con dos pequeños penachos escontra tras a manera de cuernos, que dan a esta especie'l so nome. Amás tienen una ancha franxa en forma de media lluna baltada na parte cimera del pechu. Estaos Xuníos tien races que s'estremen pol patrón de coloración de la cara y el color de fondu de los machos, sobremanera pel branu. La raza de los montes del sur d'Europa, "Eremophila alpestris penicillata" ye más gris percima y el mariellu del patrón de la cara sustituyir por blancu.
Les vocalizaciones son ceceos o tintineos agudos y débiles. Y cantar, yá en vuelu como ye común ente les calandries, consta de dellos gorjeos, siguíos d'un trino ascendente.
Cría en montes sobre la llende del monte, en pandoriales alpinos y terrenes secos y cascayosos. Alcuéntrase en gran parte de América del Norte dende'l sur d'altu Árticu hasta'l Istmu de Tehuantepec, al norte d'Europa y Asia y nos montes del sureste d'Europa. Nel estremu norte d'Europa habita na tundra a nivel del mar. Hai tamién una población aisllada nel altiplanu Cundiboyacense, nel centru de Colombia ("Eremophila alpestris pelegrina").
Ye un ave de campu abierto. En Eurasia reproduzse percima de la llinia d'árboles nos montes y nel estremu norte. Na mayoría d'Europa, pel hibiernu permanez con frecuencia al nivel del mar. N'Estaos Xuníos, onde nun hai otres calandries, tamién s'atopen en campos agrícoles, nes praderíes, en desiertos, campos de golf y aeropuertos.
El nial ta nel suelu, con 2-5 güevos que son puestos. Aliméntase de granes y complementa la so dieta con insectos na dómina de reproducción.
Eremophila bilopha
La calandria sahariana (Eremophila bilopha) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Alaudidae que vive nel norte d'África y el norte Arabia. Ye un ave principalmente sedentaria pero delles poblaciones son parcialmente migratories, y muévense escontra'l sur pel hibiernu. 
A diferencia de la mayoría de les calandries, la calandria sahariana puede estremase con facilidá cuando ta posada nel suelu, pol so aspeutu característicu similar al del so pariente la calandria cornuda. Los adultos miden ente 14–15 cm. El plumaxe de les sos partes cimeros ye principalmente castañu buxu y les inferiores ablancazáu, con un llamativu patrón blancu y negru facial. Presenta una franxa loral negra que s'enllarga curvándose escontra baxo al llegar a los güeyos y qu'oldea col restu de la cara blanca. Tamién tien una llista qu'arrodia llateral y frontalmente la so pileu castañu que nos machos pel branu enllargar con dos pequeños penachos escontra tras a manera de cuernos. Amás tienen una ancha franxa en forma de media lluna baltada na parte cimera del pechu. Los xuveniles escarecen del patrón facial y pectoral blancu y negru.
La calandria sahariana estremar de la calandria cornuda, porque'l so plumaxe ye castañu ye de tonos más acolorataos y menos pardos y escarez de los tonos mariellos que tien la cornuda na so cara. El so cantar ye similar pero menos caltriante y metálicu.
La calandria sahariana suel habitar en rexones semidesiertas abiertes y predreses. A pesar del so nome la calandria sahariana nun s'enfusa nel interior del Sáhara sinón que lo bordia, estendiéndose por una franxa cercana a la mariña qu'arrodia tol norte d'África, dende'l noroeste de Mauritania hasta'l Sinaí, tornando les rexones montascoses, y que s'enllarga por Israel y el norte de Arabia, hasta Siria y l'oeste de Iraq.
Aliméntase principalmente de granes, complementando la so dieta con insectos na dómina de cría. Añera nel suelu, onde pon ente 2-4 güevos.
Erythrocercus holochlorus
El monarca mariellu (Erythrocercus holochlorus) ye una especie d'ave na familia Erythrocercidae.
Alcuéntrase en Kenia, Somalia, y Tanzania.
Los sos hábitats naturales son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales o les zones arbustives húmedes subtropicales o tropicales.
Erythrocercus livingstonei
El monarca de Livingston (Erythrocercus livingstonei) ye una especie d'ave na familia Erythrocercidae.
Alcuéntrase en Malaui, Mozambique, Tanzania, Zambia, y Zimbabue.
Los sos hábitats naturales son los montes secos subtropicales o tropicales y les zones arbustives húmedes subtropicales o tropicales.
Erythrocercus mccallii
El monarca capirrufo (Erythrocercus mccallii) ye una especie d'ave na familia Erythrocercidae.
Alcuéntrase n'Angola, Camerún, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Guinea Ecuatorial, Gabón, Ghana, Guinea, Liberia, Malí, Nixeria, Sierra Lleona y Uganda.
Los sos hábitats naturales son los banzaos subtropicales o tropicales y les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales.
Erythropitta arcuata
La pita bandiada (Erythropitta arquata) ye una especie d'ave na familia Pittidae.
Alcuéntrase en Indonesia, Brunéi y Malasia onde ye reinal na isla de Borneo. El so hábitat natural son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales.
Erythropitta erythrogaster
La pita ventrirroja (Erythropitta erythrogaster) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pittidae. Atopar nes islles Filipines, Célebes, les Molucas y Nueva Guinea, amás del estremu noroccidental de Australia. El so hábitat natural ye'l monte húmedu tropical de les tierres baxes.
Mide ente 15 y 17 cm de llargor.Tien un aspeutu sólido y regordeto, con nales y cola curtia, cabeza arrondada y el picu espurríu. El color del plumaxe varia según la subespecie, pero caltién dellos patrones característicos. La cara y el gargüelu son de color rosáu o marrón o negru ente que la frente, el pileu y nuca son de de color canela, castañal acoloratada, o colloráu; el pechu ye azul más o menos intensu o verdosu, dacuando cola presencia d'una banda de negru ente'l pechu y el gargüelu o una banda del mesmu color ente'l pechu y el banduyu. Les nales son de color verde azuláu con plumes de vuelu azules. El so obispillo ye azul y el banduyu y la cola son de color coloráu. La fema suel amosar plumaxes de colores menos brillosos ya intensos que'l machu. El so picu ye coritu, les pates son de color carne y l'iris de de los sos güeyos ye de color castañu.
Tien vezos diurnos. Vive solitaria, o en pareyes na dómina de celu. Ye desaxeradamente territorial escontra los sos conxéneres, pero cobarde y reservada: pasa la mayor parte del día nel suelu, moviéndose con circunspección na trupa maleza en busca d'alimentu.
La dieta d'esta ave componse principalmente de merucos de tierra y cascoxos. Tamién s'alimenta d'insectos y otros pequeños invertebraos. 
La pareya collabora na construcción del nial, de forma esférica, allugáu yá seya nel suelu, ente los parrotales o ente les cañes d'árboles; construyíu con cañes y material vexetal; con cámara d'incubación interna forrada con fueyes. La fema pon 1 a 3 güevos.
Erythrura pealii
El pinzón loru de Fiyi ("Erythrura pealii") ye una especie del xéneru "Erythrura" reinal de Fiyi. Habita los montes d'enllanada y pacionales d'estes islles del Pacíficu.
Erythrura psittacea
El diamante lorito o pinzón loru de gargüelu coloráu (Erythrura psittacea)
Erythrura trichroa
El diamante tricolor (Erythrura trichroa) ye una especie de páxaru de la familia Estrildidae que puebla diverses islles del Pacíficu: Xapón, Australia, Vanuatu, Nueva Guinea y les Islles Salomón.
Estrilda astrild
El picu de coral común o estrilda común (Estrilda astrild) ye un pequeñu passeriforme perteneciente a la familia de Estrildidae. Ye orixinariu del África Subsahariana pero foi introducida en munches otres rexones del mundu como animal de compañía. Ye bono de caltener en cautividá. Los escapes producíos desaguaron en poblaciones d'aves en zones onde orixinariamente nun taba presente.
Por cuenta del so potencial colonizador y constituyir una amenaza grave pa les especies autóctones, los hábitats o los ecosistemes, esta especie foi catalogada nel Catálogu Español de Especies exótiques Invasores, aprobáu por Real Decretu 630/2013 de 2 d'agostu, tando prohibida en España la so introducción nel mediu natural, posesión, tresporte, tráficu y comerciu.
Estrilda atricapilla
La estrilda capirotada (Estrilda atricapilla) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Estrildidae qu'habita en África central. 
Alcuéntrase principalmente en África Central, anque s'estiende pel este hasta Kenia, nuna área envalorada d'unos 620.000 km². 
Pue atopase n'Angola, Burundi, El Congu, Camerún, la República Democrática d'El Congu, Guinea Ecuatorial, Gabón, Kenia, Ruanda y Uganda. El so estáu de caltenimientu según la Llista Roxa ye de baxu riesgu (LC).
Estrilda caerulescens
Estrilda caerulescens ye una especie d'ave paseriforme orixinaria d'África central y exitosamente introducida nes islles Hawaii. Envaloróse que tomen un territoriu d'unos 620,000 km².
Atopar nes tierres baxes tropicales y subtropicales en hábitats secos en carbes en Benin, Burkina Faso, Camerún, República Centroafricana, Chad, Costa de Marfil. 
L'orixe y la filoxenia foi llograda por Antonio Arnaiz-Villena et al. Estrildinae puede tener el so orixe na India y tremaos escontra África y Océanu Pacíficu.
BirdLife Species Factsheet
Estrilda melpoda
El estrilda carinaranja (Estrilda melpoda) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Muscicapidae qu'habita en África Occidental y Central. Ye un páxaru comúnmente criada como ave de xaula. 
El plumaxe de les sos partes inferiores y el so pileu ye gris. Les sos nales y cola son de color castañu buxu. La so cara ye de color naranxa, el so picu coloráu y el so gargüelu ablancazáu. El so obispillo ye acoloratáu. Los machos tien los llurdios de les mexelles tonos más naranxes más vivos.
Suel vivir en pequeñes bandaes d'unos trenta individuos. Suel emitir agudos "pips" que son la meyor prueba de la so presencia. Como la mayoría de los estrildas son bien axilosos y realicen movimientos acrobáticos nes ramines y yerbes altes engatando y dexándose colgar pa consiguir comida. 
Aliméntense principalmente de granes de gramínees que recueyen tantu direutamente de les plantes como del suelu. Complementen la so dieta con insectos como les termites, los pulgones, mosques y mosquitos nematóceros, especialmente mientres la dómina de cría.
Esta especie añera nel suelu o ente la vexetación baxa camufláu coles yerbes circundantes y les que recueyen p'asitiales alredor. Forren l'interior con plumes, onde ponen ente 3 y 6 güevos blancos. La incubación dura 13 díes. Los pitucos dexen el nial a los 23 díes con un aspeutu similar al de los sos proxenitores pero con tonos naranxes más apagaos mientres los primeros meses.
Estrilda troglodytes
La estrilda culinegra o picu de coral de llombu negru (Estrilda troglodytes) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Estrildidae nativa d'África. 
El so hábitat natural estender por una franxa que traviesa África d'este a oeste ente'l Sahel y les selves tropicales, con una extenciónde 2.000.000 km². Pue atopase en Benín, Burkina Faso, Camerún, República Centroafricana, Chad, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Eritrea, Etiopía, Gambia, Ghana, Guinea, Kenia, Liberia, Malí, Mauritania, Níxer, Nixeria, Senegal, Sudán, Togu y Uganda. Foi introducíu en Portugal, España, Francia, Guadalupe, Puertu Ricu, EE.XX. y Islles Vírxenes (posiblemente extinto)
Eucometis penicillata
La tangara cabecigrís (Eucometis penicillata) ye un ave americana tropical de la familia de los tráupidos y única representante del xéneru Eucometis.
Ye un ave mediana, d'ente 15 y 17 cm de llargor. Nun hai dimorfismu sexual bien evidente. Son páxaros llixeramente crestados. Tola cabeza y el pescuezu son grises. El llombu, nales y cola son verde oliva. El pechu, el banduyu y les plumes cobertoras inferiores de la cola son de color mariellu llimón. Los güeyos son marrón escuru, el picu negru y les pates marielles. 
Habita na rexón intertropical de l'América continental, dende'l sureste de Méxicu hasta'l norte d'Arxentina, principalmente en selves tropicales. Ye insectívoru.
Eugralla paradoxa
El churrín grande o churrín de la Mocha (Eugralla paradoxa) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Rhinocryptidae nativa de América del Sur. Ye la única especie del xéneru "Eugralla".
El so hábitat son les viesques templaes subtropicales d'Arxentina y Chile. 
Eulacestoma nigropectus
El xiblador picoarado (Eulacestoma nigropectus) ye una especie d'ave cantora pequeña.
Mide unos 14 cm de llargu, ye de color oliva-pardu con un fuerte y gruesu picu en forma de cuña negru, col cual escargata nes cañes muertes de los árboles, corteza y biltos pa procurase los insectos de los que s'alimenta. Los sexos son distintos. El machu tien les sos partes inferiores de color negru, nales negres y una gran enllordia circular rosada na mexella. El plumaxe de la fema ye verde oliva, el so banduyu ye oliva pálidu y nun tener el llurdiu rosada. 
Ye l'únicu miembru del xéneru monotipo "Eulacestoma" na familia "Eulacestomidae", el xiblador picoarado ye reinal de los montes centrales de Nueva Guinea. La so dieta consiste principalmente d'insectos.
Eumyias indigo
El papamoscas índigo (Eumyias indigo) ye una especie d'ave paseriforme na familia Muscicapidae.
Ye endémica de les selves montiegues de Sumatra, Xava y Borneo.
"Y. i. cerviniventris" - Borneo
Euphagus cyanocephalus
El turpial ojiclaro (Euphagus cyanocephalus), tamién conocíu como tordu güeyu mariellu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae. Ye nativu de Les Bahames, Canadá, Islles Turques y Caicos, Estaos Xuníos, Méxicu y Guatemala. El so hábitat natural compónse de praderíes y pacionales, mariña arenosa sableres, bancos de sable, poces intermareales.
Euphonia affinis
La fruterito de gargüelu negru o eufonia gorjinegra (Euphonia affinis) ye una especie d'ave paseriforme que vive en Méxicu y América Central. Ta clasificada dientro de la familia "Fringillidae", pero tradicionalmente clasificárase-y dientro de la familia "Thraupidae".
Ye una eufonia pequeña d'aspeutu similar a un frinxílidu. Los adultos algamen los 9 o 11 cm de llargor dende'l picu hasta la cola. El machu ye mariellu con negru, coles partes dorsales negres, según el gargüelu y la parte cimera del pechu; tienen un llurdiu mariellu na frente. El restu del plumaxe ye mariellu brillante. La fema ye verde olivácea nel envés y mariellu verdoso en gargüelu y banduyu; el pechu ye puercu, con matices verde oliva y amarellentaos. El picu y les pates de dambos sexos son escuros.
Les carauterístiques del machu son bien similares a les d'otres especies cercanes, concretamente a "Y. hirundinacea" (gargüelu y pechu mariellos) y "Y. minuta" (blancu nel pechu y les cobertoras inferiores de la cola). Delles poblaciones de "Y. affinis" de la mariña del Pacíficu mexicanu tamién tienen daqué de blancu nel crísum (parte baxa del banduyu).
Distribúise del norte de Méxicu hasta Costa Rica, en terrenes de baxa elevación tantu de clima secu como tropical, en montes caducifolios, montes de galería, árees arbustives y campos de cultivu. 
Aliméntase principalmente de frutos carnosos, pero tamién d'insectos.
Euphonia anneae
La eufonia cabecirrufa, eufonia gorricanela o fruterito de capa castaña ("Euphonia anneae") ye una especie d'ave de la familia Fringillidae, que s'atopa en Colombia, Costa Rica y Panamá.
Vive ente los 300 y 2.000 m de altitú, nel dosel y el cantu del monte húmedu con bayura d'epífites y n'árees axacentes arbolaes.
En promediu mide 11 cm de llargor y pesa 16 g. El machu tien la corona de color anaranxáu canela a ablondu, el restu de la cabeza, les partes cimeres, el pescuezu y el gargüelu de color negru azuláu, con un matiz violeta na nuca; les partes inferiores son marielles brilloses, con un matiz anaranxáu nel pechu y as coberteras infracaudales blanques. La fema tien les partes cimeres verde oliva, metálicu nel llombu, cola frente y la parte delanteru de coronar color ablondu; tien nales y cola corites colos cantos oliva; el cazu oliva amarellentada, el pechu y la parte cimera del abdome gris opacu, que pasa gradualmente a verde oliva brillosa na banda y los lladrales y a color ante opacu nel centru del banduyu.
Constrúi nel cantu del monte un nial de forma globular, con mofu y fibres, asitiáu nun bejuco colgante o sobre una caña delgada metanes epífitas, a un altor del suelu de 8 a 11 m.
Euphonia cayennensis
El fruterito cayenero o fruterito de costazos doraos (Euphonia cayennensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae que vive nel nordés de Suramérica.
Atopar nes selves húmedes tropicales del nordés de Brasil, la Guayana francesa, Guyana, Surinam y Venezuela.
Euphonia chlorotica
La eufonia golipúrpura (Euphonia chlorotica), tamién denominada como tangará gargüelu violácea, ye una especie d'ave passeriformes perteneciente a la familia de los frinxílidos ("Fringillidae"), y que de la mesma compon xuntu con otros ventiséis especies el xéneru "Euphonia".
Puede ser atopada nos siguientes países: Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana Francesa, Guayana, Paraguái, Perú, Suriname, Uruguái y Venezuela.
Los sos hábitats naturales son: montes subtropicales o tropicales húmedes de baxa altitú y montes secundárias altamente degradaes.
Euphonia chrysopasta
El fruterito de banduyu doráu (Euphonia chrysopasta) ye una especie d'ave paseriforme que vive en América del Sur. La so taxonomía ye incierta, tradicionalmente la so xéneru asitiar en Thraupidae ente qu'anguaño dellos espertos asitiar na familia Fringillidae.
El fruterito de banduyu doráu mide de 10 a 12 cm de llargor. El machu ye uniformemente verde oliváceo, con llistes lorales clares, nuca abuxada y banduyu mariellu. La fema tien el gargüelu y el banduyu color gris blancuciu.
Vive nes tierres baxes de la Amazonia, nel cantu del monte y carbes, tantu en tierra firme como n'árees inundables.
Aliméntase de frutos, solo o en pequeños grupos ruidosos a lo cimero de dosel. 
Constrúi un nial en forma de bola con una entrada llateral.
Euphonia cyanocephala
La tangará cabeza celeste, curruñatá corona azul o eufonia cabeciazul ("Euphonia cyanocephala") ye una especie d'ave de la familia "Fringillidae", enantes clasificada como "Thraupidae", que s'atopa en Arxentina, Bolivia, Brazil, Colombia, Ecuador, Guayana francesa, Guyana, Paraguái, Perú, Surinam, Trinidá y Tobago y Venezuela.
Vive nos cantos del monte húmedu de monte y n'árees semiabiertes o abiertes con árboles, xeneralmente n'elevaciones ente los 600 y 2600 m de altitú.
Mide ente 11 y 11,5 cm de llargor y pesa aprosimao 14 g. La corona y la nuca son de color azul celeste en dambos sexos; el machu tien l'envés, les mexelles y el gargüelu color negru azuláu brillante; les partes inferiores y el urpigio son de color mariellu intensu. La fema tien el plumaxe verde, escuru nel envés y claro a amarellentáu nes inferiores y presenta una franxa ocrácea na frente sobre'l picu. 
Aliméntase xeneralmente de frutes monteses variaes y tamién d'insectos pequeños. Nun frecuenta los plantíos de frutales.
Constrúi con yerba y mofu un nial de forma globular, en dalgún árbol ente 4 a 8 m d'altor del suelu o en ribayos altos, por casu en cortes de carretera. La fema pon dos güevos color crema con mancha color marrón y negru.
Euphonia elegantissima
El fruterito elegante o eufonia de capiellu azul (Euphonia elegantissima) ye una especie d'ave paseriforme de la que vive Méxicu y América Central. Tradicionalmente asitió-ylo como perteneciente a la familia "Thraupidae", anque anguaño considérase-y parte de "Fringillidae".
Los individuos adultos d'esta especie miden ente 11 y 14 cm dende'l picu hasta la cola. Los machos tienen la cara y el gargüelu azul escuru, n'apariencia negru, y una "capiellu" color azul turquesa que nun se cierra dafechu nel pescuezu. El llombu, nales y cola tamién son azul escuru, y el pechu y banduyu de color canela. La fema ye similar, pero col capiellu menos zarráu, el gargüelu canelu, y el restu del cuerpu verde olivaceu (más escuru nel envés) con llurdios mariellos en pechu y banduyu. Dambos sexos presenten un puntu color canela na frente.
Habita dende'l norte de México (sur de Sonora, sur de Nuevu Llión) a lo llargo de dambes aguaes, escontra'l sur hasta l'oeste de Panamá, en zones montascoses, ecotonos, campos de cultivu y montes degradaos.
Euphonia finschi
Euphonia finschi ye una especie d'ave de la familia Fringillidae.
Puede ser atopada nos siguientes países: Brasil, Guayana Francesa, Guayana, Suriname y Venezuela.
Euphonia gouldi
La eufonia olivácea (Euphonia gouldi) ye un ave paseriforme tropical de Méxicu y Centroamérica. Pertenez a la familia "Fringillidae"; enantes clasificábase dientro de la familia "Thraupidae".
Ye un ave pequeña asemeyada a un frinxílidu, de cola curtia. Mide unos 9 cm. Anque esiste dimorfismu sexual, nun ye tan evidente como n'otres especies de eufonias. Dambos sexos son color verde oliva, más amarellentáu en pechu y banduyu. El machu estremar por un llurdiu mariellu brillosu na frente, y por tener el banduyu y les plumes cobertoras inferiores de la cola color canela. La fema tamién tien acolorataes les cobertoras inferiores de la cola, pero non el banduyu; tien más mariellu en gargüelu y pechu. El picu y les pates son escuros pa dambos sexos.
Vive en montes tropicales húmedos. En México, distribúise dende l'aguada sureña del Golfu de México y l'oriente de la península de Yucatán. Estender a lo llargo de les tierres baxes d'América Central hasta'l noroeste de Panamá.
Constrúin un nial globular con entrada llateral, a lo cimero de los árboles ente mofos y otres epífitas. La fema pon 3 güevos blancos opacos con llurdios pardos.
Euphonia hirundinacea
El fruterín de gargüelu mariellu o eufonia gorgiamarilla (Euphonia hirundinacea) ye una especie d'ave paseriforme de la familia "Fringillidae" que vive dende Méxicu hasta Panamá. Como toles especies del so xéneru, alderícase sobre la so pertenencia a la familia "Thraupidae", dientro de la cual clasificábase enantes.
Ente 10 y 11 cm de llargor, ye d'aspeutu paecíu a un frinxílidu y el so patrón de coloración recuerda vagamente al d'una golondrina. Los machos adultos son negros con mariellu; el negru concentrar nes partes dorsales, siendo atayáu namái por un llurdiu mariella na frente. Toles partes ventrales (gargüelu, pechu, banduyu, cobertoras inferiores de la cola) son marielles. Estrémase de "Y. affinis" (gargüelu negru) y "Y. minuta" (blancu en banduyu y cobertoras inferiores de la cola).
La fema ye verde olivácea con banduyu puercu con matices mariellos. El gargüelu y el banduyu son blancos, lo que les diferencia de les especies asemeyaes.
Vive en montes tropicales húmedos dende l'este de México (aguada del Golfu y península de Yucatán) al traviés de tolos países de América Central hasta l'oeste de Panamá. Aliméntase de frutos ya insectos.
Euphonia laniirostris
La eufonia piquigruesa, curruñatá piquigordo o fruterito de picu gruesu ("Euphonia laniirostris") ye una especie d'ave de la familia Fringillidae, enantes clasificada como Thraupidae, que s'atopa en Bolivia, Brasil, Colombia, Costa Rica, Ecuador, Panamá, Perú y Venezuela. 
Vive nel monte de galería, nel cantu del monte húmedu d'árees estacionalmente inundables y n'árees abiertes arbolíos, per debaxo de los 1.200 m de altitú.
Mide 12,5 cm de llargor. El machu tien todoe el pileu y les partes inferiores de color mariellu intensu y les partes cimeres y la cara negres. La fema presenta plumaxe verde oliva nes partes cimeres y amarellentáu maciu nes inferiores.
Aliméntase de frutos y tamién d'insectos.
Constrúi un nial esféricu. La fema pon 2 a 5 güevos brancos con pintes color castañu. La incubación dura 15 díes.
Euphonia minuta
El fruterito menudito (Euphonia minuta) tamién denomináu eufonia de banduyu blancu, eufonia menuda o eufonia culiblanca, ye una especie d'ave paseriforme de la familia "Fringillidae", enantes clasificada en "Thraupidae". Distribúise dende Méxicu hasta Suramérica.
Ye un ave pequeña asemeyada a un frinxílidu. Mide ente 9 y 10 cm de llargor. El machu ye principalmente mariellu con negru, similar a "Y. affinis" y "Y. hirundinacea". Tien como calter distintivu la presencia de plumaxe blancu nel banduyu y les plumes cobertoras inferiores de la cola. Otra manera, les partes dorsales (cara, corona, nuca, llombu, nales y cola) son negres, con un llurdiu mariellu na frente. El gargüelu tamién ye negra, y les partes ventrales principalmente marielles.
Vive n'árees tropicales húmedes, en bosque pero tamién en sembradíos y vexetación secundaria. Ye rara nel sur de México (Chiapas), Guatemala y Belize. Apaez nuevamente dende Nicaragua escontra'l sur, hasta la Amazonia. Tamién nes Guyanes.
Euphonia pectoralis
El fruterito alcalde, tieté o tangará alcalde ("Euphonia pectoralis") ye una especie d'ave de la familia "Fringillidae", enantes clasificada como "Thraupidae", que s'atopa en Arxentina, Brasil y Paraguái.
Vive nel dosel, n'interior y los cantos del monte, preferentemente a menos de 500 m de altitú, pero inclusive hasta los 1.500 msnm.
Mide 11,5 cm de llargor y pesa cerca de 16,5 g. Presenta dimorfismu sexual. El machu tien les partes cimeres, el gargüelu y el pechu color azul metálicu, en contraste oldeando col banduyu color castañu y los costazos mariellos. La fema ye olivácea nes partes cimeres y abuxada nes inferiores, con corona azulada.
El so cantar ye un garllar un pocu roncu y el so llamáu ye un fuerte y metálicu "schri-schri-schri".
Aliméntase de frutes y insectos.
Llega al maduror sexual a los 12 meses. Constrúi un nial de forma esférica, con entrada llateral, en llugares abrigaos en mediu del penachu de fueyes de palma o d'una bromeliácea. La fema pon de 2 a 5 güevos y los pitucos nacen dempués de 15 díes de incubación.
Euphonia plumbea
El fruterito plomizu (Euphonia plumbea) ye una especie d'ave de la familia Fringillidae que vive en Suramérica.
Alcuéntrase nos siguientes países: Brasil, Colombia, Guayana Francesa, Guayana, Perú, Suriname y Venezuela.
Los sos hábitats naturales son selves húmedes tropicales de rexones baxes.
Euphonia rufiventris
El fruterito de banduyu ablondu o eufonia buchirrufa ("Euphonia rufiventris") ye una especie d'ave de la familia "Fringillidae", enantes clasificada como "Thraupidae", que s'atopa en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela.
Vive nel dosel del monte, na Amazonia, tantu en tierra firme como en zones inundables.
Mide 11 a 11,5 cm de llargor. El machu tien l'envés cabeza, gargüelu y parte cimeru del pechu de color uniformemente negru azuláu brillante y la parte inferior del pechu, el banduyu color naranxa. La fema tien plumaxe verde oliva nes partes cimeres, con un parche escuru na nuca; mexelles, nuca, llaos del pescuezu y pechu color verde viche amarellentáu; banduyu abuxáu y crísum ablondu.
Busca alimentu nes epífites.
Euphonia violacea
La eufonia violácea, fruterito violáceo o tangará mariellu "(Euphonia violacea)" ye una ave passeriforme qu'habita partes d'Arxentina, Brasil y Venezuela.
Miden cerca de 11 cm de llargor n'adultos. La especie presenta dimorfismu sexual: los machos son coloríos de pechu brillosu y mariellu, ente que les femes y les aves inmaturas tienen color oliváceo.
Son aves sociales, que s'alimenten de frutos y peracaben insectos raramente. Habita zones de vexetación virxe, secundaria y plantíos de cacáu y cítricos. Los niales son construyíos en cuévanos en tueros. Cada postura tien de media cuatro güevos blancos, pintaos de colloráu, y guariaos solu pola fema.
Euphonia xanthogaster
El fruterito azulexu, eufonia buchinaranja o curruñatá azulexu (Euphonia xanthogaster) ye una especie d'ave de la familia "Fringillidae", anterirmente clasificada como "Thraupidae", que s'atopa en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guyana, Panama, Perú y Venezuela.
Vive nel interior y los cantos de la canopia del monte húmedu y el monte de galería, per debaxo los 2.600 m de altitú.
Mide 10,5 a 10,9 cm de llargor. Presenta dimorfismu sexual. El plumaxe del envés del machu ye color azul metálicu; mexelles, gargüelu y pescuezu negru azuláu; corona, frente, pechu y banduyu mariellu fuerte; la corona y la frente pueden ser acolorataes. La fema presenta nuca y corona abuxada y partes inferiores de color ante, blancuciu o crema abuxáu y envés olivaceu y puede presentar frente de color olivaceu o castañal.
Euplectes afer
El texedor mariellu o "obispu coronigualdo" (Euplectes afer) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Ploceidae que vive n'África, al sur del Sahara. Presenta un marcáu dimorfismu sexual na estación de cría, na cual los machos adopten un llamativu plumaxe de color negru y mariellu, en contraste coles femes que son predominantemente pardes. 
El texedor mariellu mide ente 95-105 mm de llargu y pesa unos 15 g. Mientres la estación de cría acentúa'l dimorfismu sexual pronunciándose los calteres sexuales secundarios de machu. El picu de dambos sexos ye curtiu y cónicu. El color del picu del machu ye negru mientres la estación reproductiva ente que fora d'ella ye de color beige como'l de la fema. Les sos pates son de color pardu arrosáu. Mientres esti periodu'l plumaxe del machu ye principalmente negru cola frente, el pileu, parte inferior del llombu y el obispillo mariellos, ente que les sos nales y curtia cola son pardes. El plumaxe de los machos fora de la dómina reproductiva tórnase paecíu al de les femes, que son pardes con llixos escuros nes partes cimeres, tienen les partes inferiores y les llistes superciliares más clares.
El plumaxe reproductivu de los machos paecer al d'obispu culigualdo pero esti postreru escarez nun tien corona mariella. Los machos y les femes en plumaxe non reproductivu pueden confundise colos obispu coloráu, anque esti postreru tien les partes inferiores blanques en llugar de crema.
Tien una distribución natural bien amplia, pudiéndose atopar en: Angola, Benín, Botsuana, Burkina Faso, Camerún, Chad, Costa de Marfil, Etiopía, Gabón, Gambia, Ghana, Guinea, Guinea Bissau, Kenia, Lesothu, Liberia, Malí, Mauritania, Mozambique, Namibia, Níxer, Nixeria, El Congu, República Centroafricana, República Democrática d'El Congu, Senegal, Sierra Lleona, Sudáfrica, Sudán, Sudán del Sur, Tanzania, Togu, Uganda, Zambia y Zimbabue. Foi introducíu en: Florida (EEXX), Portugal, Puertu Ricu, Xamaica, Xapón y Venezuela. Prefier los hábitats herbales.
Esta especie describióse científicamente pol naturalista alemán Johann Friedrich Gmelin en 1789. Dalguna vegada foi dixebráu nun xéneru distintu, "Taha", xuntu al "Euplectes diadematus" o obispu diademado pero los estudios de ADN nun sofiten tal separación, quedando nel xéneru "Euplectes", anque ensin parientes cercanos. En cautividá hibrida col "Euplectes franciscanus" o obispu anaranxáu.
Euplectes franciscanus
El obispu anaranxáu (Euplectes franciscanus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Ploceidae que vive nel norte del África subsaḥariana. Nel pasáu foi consideráu una subespecie del obispu coloráu ("Euplectes orix") que vive na metá sur d'África, anque anguaño clasifíquense como especies separaes.
L'obispu anaranxáu mide 13–15 cm de llargu. El plumaxe de nupcial del machu ye principalmente de color anaranxáu acoloratáu, sacante la so cara y banduyu que son negros, y les sos nales y cola pardos. El so picu ye cónicu, robustu y de color negru. Los machos fora de la dómina reproductiva son de color mariellu claru que se difumina hasta blancu nel banduyu y veteados en pardu percima, y tienen una llista superciliar de color crema. Les femes tienen esti aspeutu anque son más pequeñes. Los inmaduros tienen los cantos claros de les plumes de vuelu más anchos.
Ye una especie sedentaria que s'atopa na franxa llindada al sur pol desiertu del Sáhara y al norte del ecuador. Foi introducíu en Puertu Ricu, Martinica and Guadelupe. 
Ocupa un ampliu espectru de hábitats abiertos, con preferencia polos yerbazales de yerba alto y cercanos a l'agua. 
L'obispu anaranxáu ye un ave gregaria que s'alimenta principalmente de granes y dellos insectos mientres de cutio emite llamaes agudes que suenen como "tsip".
La exhibición nupcial de los machos consiste en cantares agudos dende la yerba alto mientres acovanen les sos plumes o s'acurren sobrevolando la yerba. Constrúi niales esféricos con yerbes trenzadas. Suelen poner de 2 a 4 güevos.
Euplectes orix
El obispu coloráu (Euplectes orix) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los texedores (Ploceidae). Ye común nes güelgues y pacionales n'África, al sur del Ecuador. Al norte del Ecuador, ye sustituyíu pol obispu anaranxáu ("Euplectes franciscanus"), que se consideraba enantes como una subespecie d'esta especie.
Euplectes progne
El obispu colilargo (Euplectes progne) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Ploceidae. Ta llargamente distribuyíu en África al sur del Sáhara, atopándose n'Angola, Botsuana, República Democrática d'El Congu, Kenia, Lesothu, Sudáfrica, Suazilandia y Zambia.
Eurocephalus anguitimens
El paniega coroniblanco (Eurocephalus anguitimens) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Laniidae.
Ye una especie d'ave que se distribúi por Angola, Botsuana, Mozambique, Namibia, Sudáfrica y Zimbabue.
Los sos hábitat son los montes secos subtropicales o tropicales y sabanes.
Ye una especie altamente sociable y fórmense pequeños grupos, estrechamente xuníos, los miembros del grupu participen na construcción de los niales y se turnan pa sentase sobre los güevos y ayuden na alimentación de los pichones..
Eurocephalus rueppelli
El paniega culiblanco (Eurocephalus rueppelli) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Laniidae.
Esta especie mide ente 19 y 23 cm de llargu, tien una corona blanca, les nales amarronaes y la cola ye negra, el gargüelu, el pechu y el banduyu son de color blancu.
Ye una especie que se distribúi en África, atopándose dende'l sureste de Sudán y dende el sur de Etiopía hasta Tanzania.
El so hábitat son les zones secu y abiertu.
Eurylaimus javanicus
El eurilaimo bandiáu (Eurylaimus javanicus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Eurylaimidae que vive nel sudeste asiáticu.
Atopar nes selves de Indochina, la península malaya, Sumatra, Borneo, Xava ya islles axacentes, distribuyíu por Myanmar, Brunéi, Camboya, Indonesia, Laos, Malasia, Singapur, Tailandia y Vietnam.
Euscarthmus meloryphus
El tiranuelo copetón (Euscarthmus meloryphus), tamién denomináu barullero de copete castañu, barullero, mosqueta de copete, tiranuelo picu de tuna, o atrapamoscas copete castañu, ye una especie qu'integra'l xéneru "Euscarthmus", de la familia Tyrannidae. Esta ave distribuyir nel norte y centru de América del Sur.
La so área de nidificación estiéndese dende'l nordés de Colombia, Venezuela, esti de Ecuador, esti de Perú, gran parte de Brasil, l'este de Bolivia, el Paraguái, Uruguái, y les provincies del noroeste, nordés, y centru de la Arxentina, llegando pel sur hasta la ribera austral del Ríu de la Plata. Na seronda, la población austral podría emigrar escontra'l norte.
Esta especie describióse orixinalmente por Maximilian zu Wied-Neuwied nel añu 1831, sol mesmu nome científicu. La localidá tipu dada ye: «Vale Fundo, al sur de Badea, Brasil».
Foi asitiáu nel pasáu na familia Formicariidae por cuenta de la so escamación tarsal impar. Les afinidaes dientro de la familia Tyrannidae son entá inciertes.
Esta especie subdividir en 3 subespecies:
Falculea palliata
El vanga piquicurvo (Falculea palliata) ye una especie d'ave na familia Vangidae. Ye monotipu nel xéneru Falculea. Ye reinal de Madagascar. Los sos hábitats naturales son los montes secos tropicales y la zona de parrotales secos tropicales.
El vanga piquicurvo ye'l mayor de les vangas, mide 32 cm de llargu y pesa 106 a 119 gramos. El so aspeutu más distintivu ye'l so picu, que ye bien curváu y mide 77 mm y ye de color azul-abuxáu tornándose a marfil nel so estremu. El plumaxe ye bien vistosu, la so cabeza, pechu y banduyu son blancos, ente que'l llombu, nales y cola son negros con un reflexu azuláu. El so iris ye marrón y l'aníu orbital alredor del güeyu ye negru. Tien pates fuertes de color ente gris escuru a azul claro. Nun presenta dimorfismu sexual. Los exemplares xuveniles son similares a los adultos pero les plumes negres del llombu y nales tienen estremos beige.
El vanga piquicurvo ye reinal de Madagascar, onde la atopa en tol sector occidental de la isla. Habita dende'l nivel del mar hasta elevaciones de 900 m. Magar la atopa nel monte secu deciduous como tamién en zones de monte espinosu, tamién la ve na sabana y zones montiegues en cercaníes de villes. Esta nun ye una especie migratoria.
Aliméntase de diversos invertebraos terrestres, incluyíos aranas, cucaraches, grillos, cascarudos y merucos. Dellos vertebraos pequeños, incluyíos camaleones y geckos, tamién formen parte de la so dieta.
Falcunculus frontatus
El xiblador cabezón (Falcunculus frontatus) ye una especie d'ave na familia Pachycephalidae. Ye reinal de Australia onde habita en montes abiertos de ocalitu y zones montiegues.
Los machos tienen nales más amplies, son más pesaos y el so picu ye mayor qu'el de les femes. El gargüelu de los machos ye negra, ente que la de les femes ye verde oliva.
Ficedula albicilla
El papamoscas de la taiga (Ficedula albicilla) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Muscicapidae.
Enantes considerábase una subespecie del papamoscas papirrojo ("Ficedula parva").
Distribúise nel subcontinente indiu y el sudeste d'Asia, al traviés de Tajikistán, Kazakhstán, Uzbequistán, Bangladex, Bután, India, Camboya, Laos, Myanmar, Nepal, Malasia, Tailandia, Mongolia, China, Vietnam y Xapón. 
Ficedula albicollis
El papamoscas collarino (Ficedula albicollis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Muscicapidae qu'habita en Europa y África. Ye una de los cuatro especies de papamoscas blancos y negros del Paleárticu Occidental. Ye un ave migratoria que cría n'Europa central y oriental, amás de la península Itálica, y que se mueve a África suroriental pa pasar l'iviernu. Ye una rareza na mayor parte d'Europa Occidental.
Mide ente 12 y 13,5 centímetros de llargu. El machu adultu ye mayormente negru na parte cimera y blancu na inferior, y tien un collar blancu, nales y cola del mesmu color (anque dellos machos tienen llinies blanques al llau de la cola) y una franxa blanca amplia na cabeza. La so forma ye la típica de les aves insectívores. Amás d'atrapar insectos mientres el vuelu, esti especia caza gates ente les fueyes cayíes, y dacuando tamién come frutos coloraos.
Los machos non adultos, les femes y los pichones presenten un tonu amarronáu en llugar del negru, y ye bien difícil estremalos d'otros papamoscas "Fidecula", particularmente del papamoscas cerrojillo y del papamoscas semiacollarado. Con esti postreru atopáronse casos d'híbridos. 
Son aves que frecuenten los montes, los parques y los xardinos, con una marcada preferencia escontra los árboles vieyos con cuévanos nes cualos puedan construyir los sos niales. Constrúin un nial abiertu nun furacu d'un árbol, o en caxes pa nial artificiales. De normal depositen ente cinco y siete güevos. El so cantar consta de xiblíos lentos, estremándose asina del papamoscas cerrojillo. Éstos pueden asonsañar el cantar de los papamoscas collarinos nes poblaciones mistes.
Ficedula buruensis
El papamoscas de Buru (Ficedula buruensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Muscicapidae.
Ye reinal de les selves de les Molucas (Indonesia).
Ficedula harterti
Ficedula harterti ye una especie d'ave paseriforme de la familia Muscicapidae.
Ye reinal de les selves de Sumba (Indonesia).
Alcuéntrase llixeramente amenazada pola perda del so hábitat natural.
Ficedula hodgsonii
El papamoscas de Hodgson (Ficedula hodgsonii) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Muscicapidae. Ta llargamente distribuyíu en Asia, atopándose en Bután, Camboya, China, India, Laos, Myanmar, Nepal y Tailandia. Nun se reconocen subespecies.
Ficedula hypoleuca
El papamoscas cerrojillo (Ficedula hypoleuca), ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los papamoscas (Muscicapidae), estendíu pela mayor parte del Vieyu Mundu. Nun ta amenazada y la so población europea envalórase ente 24 000 000 y 39 000 000 exemplares.
Foi descrita por Peter Simon Pallas en 1764 sol nome de "Motacilla hypoleuca". Tien descrites tres subespecies: 
"Ficedula speculigera" ye considerada n'ocasiones una subespecie de "F. hypoleuca", pero otres fontes considerar una especie estreme. Ye mesma del noroeste d'África y asemeyada a "F. h. iberiae".
Se hibrida enforma con otres especies del xéneru "Ficedula" n'especial col papamoscas collarino.
Ye un páxaru pequeñu, mide ente 12 y 13,5 cm de llargu. La especie presenta dimorfismu sexual.
El machu en dómina de cría ye principalmente negru nos sos partes cimeros y blancu nes inferiores. Na seronda ya iviernu el so plumaxe ye más paecíu al de la fema, col envés y la cabeza pardes y les nales negres. En ámbos plumaxes el machu presenta un llurdiu blancu na frente, xusto enriba del picu.
En ámbos sexos tener un llurdiu blancu nes terciaries siendo de mayor tamañu nos machos. El picu ye negru, allargáu, finu y apuntiáu.
La so reclamu ye un "pik" curtiu, metálicu y repitir incansablemente.
Cría pola mayor parte d'Europa y del oeste d'Asia. Pel hibiernu migra al oeste d'África.
Son aves forestales, sobremanera de montes de frondosas, tamién en parques con árboles maduros.
Ye un páxaru bien inquietu y activu. Cuando ta posáu, suel chasquear la nala escontra riba, rápido y bastantes vegaes. Son insectívoros, cazando al vuelu bona parte de la so alimentación.
Ficedula mugimaki
El papamoscas mugimaki (Ficedula mugimaki), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Muscicapidae que vive en Asia. El nome «mugimaki» vien del xaponés y significa "semador de trigu".
Mide ente 13 y 13,5 centímetros de llargu. El machu adultu tien les partes cimeres corites con una llista superciliar blanca detrás del güeyu, un parche alar blancu, cantos blancos nes terciaries y na base de les plumes esteriores de la cola. El pechu y el gargüelu son de color anaranxáu ente que'l banduyu y les coberteras infracaudales son de color blancu. La fema ye de color marrón-buxu percima, col pechu y el gargüelu de marrón anaranxao maciu. La fema escarez de blancu na cola, tien una o dos barras pálides nes nales y llista superciliar ye débil o inesistente por completu. Los machos nuevos son similares a la fema, pero tienen el pechu de color naranxa brillante, la cola blanca y una ceya más obvia.
Reproduzse nel este de Siberia y el nordés de China. Ye una especie migratoria, pasa l'iviernu nel sudeste d'Asia, algamando l'oeste de Indonesia y les Filipines. Hai un únicu rexistru d'una ave vagamunda en Alaska, en Shemya Island en 1985. Un páxaru rexistráu en Humberside, Inglaterra en 1991 nun foi aceptáu na categoría A, d'ave montesa, pero foi puestu nuna categoría D, esto ye, probablemente seya de procedencia en cautividá. Foi reteníu na categoría D, tres una revisión en 2009.
Ficedula narcissina
El papamoscas narcisu (Ficedula narcissina), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Muscicapidae nativu d'Asia. El nome de l'ave ye una referencia a'l color mariellu de munches variedaes de flores de narcisu.
Ye nativa del este d'Asia, dende Sakhalin al norte, al traviés Xapón, Corea, China continental y Taiwán, envernando nel sureste d'Asia, incluyendo les Filipines y Borneo. Ye altamente Migración de les aves migratoriu, atopáronse aves vagamundes n'Australia nel sur y n'Alaska nel norte.
Los machos son bien distintivos en plumaxe nupcial, tien una corona y una capa negra, el gargüelu ye de color naranxa brillante col pechu y les partes inferiores más pálides, tien una ceya y la rabadilla de color mariellu anaranxáu, les nales son negres con un parche alar blancu y la cola negra. Los machos non reproductores tienen distintos niveles de coloración mariella. Les femes son dafechu distintes, xeneralmente son de coloriar marrón, nales de color ferruñosu y aníu ocular dos tonos.
Aliméntase principalmente de insectos, y vive en montes de fueya caduca.
Ficedula parva
El papamoscas papirrojo (Ficedula parva) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Muscicapidae que vive en Eurasia. Dellos espertos consideren al papamoscas de la taiga ("Ficedula albicilla") como una subespecie del papamoscas papirrojo, anque tenga cantares distintos y el plumaxe del so gargüelu distintu (colloráu arrodiáu de gris).
El papamoscas papirrojo mide ente 11–12 cm de llargu. El plumaxe de les sos partes cimeros ye pardu buxu y el de les inferiores ablancazáu. La base les plumes esteriores de la cola ye blanca. El so picu ye coritu y apuntiáu. Los machos en dómina reproductiva tienen de la so cabeza gris y el gargüelu anaranxáu. Los machos fora de la dómina de cría, les femes y los xuveniles tienen la cabeza parduza escarecen del llurdiu anaranxáu, pero estrémense fácilmente de los demás miembros de "Ficedula" pol so tamañu y el patrón de la so cola similar al de les collalbas, con una T invertida sobre los llaterales blancos de la so cola.
Ye un ave migratoria que cría nel este d'Europa y muévese al sur d'Asia pa pasar l'iviernu. Irregularmente y en pequeñes cantidaes migra a Europa occidental y al norte d'África.
Atópense principalmente nos montes caducifolios, especialmente cerca de l'agua. 
Aliméntase principalmente d'insectos, qu'atrapa tantu al vuelu como ente les fueyes de los árboles y el suelu, y complementa la so dieta con bagues.
Constrúin un nial en forma de concu nos buecos de los árboles o similar, onde ponen ente 4–7 güevos. 
Fluvicola albiventer
La viudita blanca, llavandera blanca o viudita dorsinegra (Fluvicola albiventer) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae que vive en bona parte de Suramérica.
Mientres décades foi considerada una subespecie de "Fluvicola pica", esto ye: "Fluvicola pica albiventer". "Fluvicola pica" quedó apostrada namái al norte de Suramérica.
Esta ave mide alredor de 12 cm de llargu y pesa unos 12 g. Los adultos tienen de color blancu la frente, cara, tou lo ventral, un cantu de la rabadilla y los filetes en cubiertes. El restu de lo dorsal, nuca, nales y cola son negres nel machu y pardusques nes femes y nueves. 
Esta especie habita en sabanes anubiertes, árees llamargoses y orielles de llagunes y cursos fluviales, nidificando dende la boca del ríu Amazones hasta'l nordeste de la provincia de Bonos Aires, nel centru-este de l'Arxentina, cubriendo amplies árees de Bolivia, Brasil Paraguái y Uruguái. Nel iviernu del hemisferiu sur la población austral migra al norte, hasta la rexón de l'alta cuenca del ríu Amazones nel Perú. 
Ye activa en sitios visibles, emitiendo un sonoru: “pío”. Pósase sobre plantes acuátiques, ya inclusive sobre'l suelu.
Aliméntense principalmente d'insectos que prinda ente la vexetación acuática.
Constrúin el so nial en cañes de parrotales o arbolinos cercanos o sobre l'agua. El so nial ye de yerbes trenzaes, y tien forma de bola ovalada cola entrada nun llateral y l'interior forráu de plumes. Dambos sexos guaren la puesta, que suel constar de 2 o 3 güevos de color crema ablancazos con pintes pardes. Delles vegaes sufre parasitismu de puesta per parte de los «renegridos» "(Molothrus bonariensis)".
Fluvicola nengeta
La viudita mazcarada (Fluvicola nengeta) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae.
La so área de distribución inclúi Brasil, Ecuador, y el Perú. Asocede incidentalmente en Paraguái. En Brasil asocede nel este y el sudeste, na caatinga y l'estremu oriente del zarráu, según nes rexones costeres del Atlánticu. Esiste una segunda población disyunta nel llau del Pacíficu de América del Sur nel oeste de Ecuador y les rexones costeres del noroeste de Perú. 
El so hábitat natural son los güelgues, incluyendo montes de manglares subtropicales o tropicales, carbes húmedos tropicales o subtropicales y montes antiguos bien degradaos.
Fluvicola pica
La viudita pía o viudita blanca y negra (Fluvicola pica) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae que vive nel norte de Suramérica, Panamá y islla Trinidá.
La viudita pía mide una media de 13,5 cm de llargu y pesa unos 13 g. Los adultos son principalmente blancos, teniendo de color negru les nales, cola y una angosta banda que dende'l pileu llega hasta'l llombu. Dambos sexos tienen un aspeutu similar, anque les femes pueden tener les partes negres enllordiaes con daqué de pardu, y el neñones tienen totalmente pardes les zones que son negres nos adultos. La so llamada ye un soníu nasal que suena "diwiiooo".
Esta especie alcuéntrase nes sabanes inundables y alredor de los manglares y los banzaos. 
Aliméntense principalmente d'insectos, complementando la so dieta cola vexetación de los marxes de l'agua.
Constrúin el so nial a la fin d'una caña cerca o sobre l'agua. El so nial de fiervas trenzadas tien forma de bola ovalada cola entrada nun llateral y l'interior forráu de plumes. Dambos sexos guaren la puesta, que suel constar de dos o tres güevos de color crema ablancazáu con llixos pardos. Delles vegaes sufre parasitismu de puesta per parte de los vaqueros.
Formicarius analis
El formicario amazcaráu (Formicarius analis), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Formicariidae. Distribuyir pol sur de Méxicu, por América Central, y pola cuenca amazónica y el norte de Suramérica.
Tien descrites ente 11 y 15 subespecies dependiendo de si considerar a "F. a. monileger" como una especie estreme o non.
Ye un páxaru medianu, mide alredor de 18 cm. Ye d'un color marrón escuru penriba y negru pembaxo, el obispillo y les nales son más clares. Presenta un puntu blancu ente'l picu y el güeyu. El güeyu tien un aníu ocular blancu azuláu. Nun hai dimorfismu sexual evidente. Los xuveniles son paecíos a los adultos, solo que'l gargüelu suel ser ablancazada con un motudu escuru.
Ye una especie cobarde, que ye oida (tien un cantar característico) más que vista.
Formicarius apina
El formicario capirrojo (Formicarius apina), tamién denomináu gallín cuellirrojo (en Colombia), pitín formigueru (en Bolivia y Venezuela), gallín-formigueru de gorru ablondu (en Perú), chululú pitín o galinha-do-mato (en portugués, en Brasil, ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Formicarius" qu'integra la familia Formicariidae. Ye nativu de América del Sur.
El so hábitat natural son les viesques húmedes subtropicales o tropicales de tierres baxes de la Amazonia y la Viesca atlántica, principalmente per debaxo de los 500 m de altitú. Prefier vivir en tierra firme, pero alcuéntrase-y tamién n'árees estacionalmente inundables.
Mide 18 cm de llargor y pesa 43,7 g. La corona y la nuca son de color acoloratáu ablondu; el restu de la cabeza, el gargüelu y el pechu son negros, col restu de la partes inferiores color gris escuru. Les partes cimeres son de color marrón.
Aliméntase d'artrópodos, qu'atopa nel suelu, escargatando ente les fueyes seques. Acsutmbra siguir a les formigues guerreres.
Constrúi un nial en forma de tazón abiertu, con cañes y fueyes seques, qu'asitia sobre una base firme de fueyes nel suelu o nun buecu de dalgún árbol. la fema pon dos güevos y dambos padres guarar y curien de los pitucos.
Formicarius nigricapillus
El gallín formigueru cabecinegro o Formicario cabecinegro (Formicarius nigricapillus) ye una especie d'ave na familia Formicariidae. 
Alcuéntrase en Colombia, Costa Rica, Ecuador y Panamá. 
Formicarius rufipectus
El formicario pechirrufo (en Ecuador) (Formicarius rufipectus), tamién denomináu gallín pechirrufo (en Colombia), formigueru pechirrojo (en Venezuela), gallín-formigueru de pechu ablondu (en Perú), chululú de pechu coloráu o gallín formigueru pechicastaño (en Costa Rica, ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Formicarius" qu'integra la familia Formicariidae. Ye nativu de América del Sur y Central.
Distribúise dende l'este de Costa Rica, Panamá, Venezuela, Colombia, Ecuador, hasta'l sureste del Perú.
Ye pocu común nel suelu o cerca, en montes de estribaciones montascoses o montiegos baxos nos Andes, principalmente ente los 1000 y 2000 m d'altitú. 
Formicivora grisea
El hormiguerito coicorita (Formicivora grisea), tamién denomináu hormiguerito pechinegro (en Colombia), coicorita (en Venezuela), coicorita del sur (en Venezuela) o papa-formiga-pardu (en portugués, en Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Formicivora" qu'integra la familia Thamnophilidae. Vive en Suramérica.
Mide de media 12,7 cm y pesa 9,4 g. Los machos tienen el llombu y el pileu de color pardu buxu, y son de de color negru la so cara, pechu, banduyu, nales y la cola. Presenten una franxa blanca qu'enmarca les zones negres de cara y pechu. Amás tienen dos franxes blanques que crucien les nales. Les plumes de la cola tamién tienen les puntes blanques. Les partes cimeres de les femes presenten coloraciones bien similares a les de los machos. Sicasí les femes de les poblaciones sureñes tienen les partes inferiores de color anaranxáu y presenten una llista superciliar tamién naranxa; ente que les femes de les poblaciones del norte tienen les partes inferiores de color ablancazáu con llixos escuros. Estes diferencies de coloración amás de les diferencies qu'esisten ente los cantares lleven a dalgunos a considerar a les poblaciones del norte como una especie estreme: "Formicivora entemedia". El picu ye llargu y afiláu.
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Colombia, la Guayana francesa, Guyana, Panamá, Surinam, Trinidá y Tobago y Venezuela. 
Habita nuna variedá d'ambientes de les rexones tropical y subtropical, como montes secundarios, carbes y montes secos, hábitats del gordón mariniegu, montes de galería y hasta manglares. Estes aves viven en rexones baxes hasta los 1000 msnm. En dellos llugares ye sintópico col hormiguerito dorsirrufo ("Formicivora ablonda") y col hormiguerito ventrinegro ("Formicivora melanogaster").
Percuerre la vexetación trupa, saltando de forma metódica, mientres mueve la cola abierta pa los llaos. Suelen atopase en pareyes territoriales. Siguen bandaes mistes y dacuando, regueros de formigues.
Aliméntase de pequeños insectos y otros artrópodos qu'atrapen so la foyarasca.
Les femes suelen poner dos güevos de color crema con llixos violacees que son guaraos por dambos sexos. Los niales tán fabricaos con yerbes en forma de concu y tán asitiaos nes partes baxes de los árboles o los parrotales. A pesar de la vixilancia y defensa de los padres los niales son dacuando escalaos por pequeños depredadores, como'l tití común.
El IUCN nun considera qu'esta especie tea amenazada globalmente. Sicasí la so capacidá p'aguantar l'alteración humana de les sos hábitats nun ye bien grande, y en delles rexones siguir cuntando cola so presencia podría depender de la proteición de los hábitats. 
La especie "F. grisea" describióse per primer vegada pol naturalista neerlandés Pieter Boddaert en 1783 sol nome científicu "Turdus griseus"; localidad tipo «Cayenne, Guayana francesa».
Estudio morfolóxicos, de vocalización y moleculares indiquen que, con esceición de la especie "Formicivora iheringi", toles especies asitiaes nel presente xéneru formen un grupu bien definíu. Estudios morfolóxicos y de vocalización recién y estensivos suxuren que los parientes más próximos de la presente especie son "Formicivora ablonda" y "Stymphalornis acutirostris"; con esti postreru la relación ta soportada por estudios xenéticos. Diferencies xeográfiques na vocalización y vultables diferencies nel plumaxe de les femes suxuren fuertemente que dalgunes subespecies representen especies separaes; ríquense más estudios. Per otru llau, "fumosa" posiblemente nun s'estreme de "Entemedia". La forma descrita "deluzae" conocida por un únicu exemplar de Rio de Janeiro (Brasil), lo que posiblemente representaría una subespecie distinta, ye considerada como non confirmada por dellos autores y reconocida por Clements Checklist 6.9.
El grupu politípico "Entemedia" ye consideráu como la especie separada "Formicivora entemedia" pol IOC, como suxuríu por Zimmer y Isler (2003), col SACC aguardando propuesta.
Clements Checklist 6.9 reconoz 9 subespecies estremaes en 2 grupos, cola so correspondiente distribución xeográfica:
Grupu politípico "grisea":
Grupu politípico "Entemedia":
Formicivora melanogaster
El hormiguerito ventrinegro (Formicivora melanogaster), tamién denomináu batará banduyu negru (Paraguái), formigueru de banduyu negru o formigueiro-de-barriga-preta (en portugués, Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Formicivora" qu'integra la familia Thamnophilidae. Habita en América del Sur.
Mide 13 cm. El machu ye marrón buxu penriba, con una ancha llista superciliar blanca enllargándose hasta los llaos del pescuezo; nala negra con faxa y pintes blanques; plumes de la cola con punta blanca y esternes bordiaes de blancu. Negru pembaxo. La fema ye marrón penriba con una mázcara negra; blancu puercu pembaxo.
Habita montes tropicales y subtropicales secos y carbes en zarraos y caatingues hasta los 1100 msnm en Bolivia.
Asemeyáu a "Formicivora grisea". Percuerre la vexetación trupa, saltitando de forma metódica, mientres mueve la cola abierta pa los llaos.
La especie "F. melanogaster" describióse per primer vegada pol ornitólogu austriaco August von Pelzeln en 1868 sol mesmu nome científicu; localidad tipo «ciudá de Goiás, Goiás, Brasil».
Los estudios morfolóxicos, moleculares y de vocalización indiquen que, con esceición de "Formicivora iheringi", toles especies asitiaes nel presente xéneru formen un grupu bien definíu. Considérase que la presente especie forma un clado con "Formicivora serrana" y "Formicivora littoralis", siendo que los trés fueron delles vegaes consideraes conespecífiques.
=== Subespecies reconocen les siguientes 2 subespecies cola so correspondiente distribución xeográfica: 
Formicivora ablonda
El hormiguerito dorsirrufo (Formicivora ablonda), tamién denomináu formigueru de llombu coloráu, hormiguerito d'envés acoloratáu (Perú), batará cola negra (Paraguái), choro ñanandy (Paraguái) o papa-formiga-vermelho (en portugués, Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Formicivora" qu'integra la familia Thamnophilidae. Ye nativu de Suramérica.
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Paraguái, Perú y Surinam.  
Los sos hábitats naturales son les rexones de carba seca subtropicales o tropicales, zarraos y los yerbazales estacionalmente inundables. Tamién puede vivir nos antiguos montes bien degradaos. Hasta los 1450 msnm nel sur del Perú. 
Mide 12,5 cm de llargor. El machu ye pardu ablondu penriba con una llista superciliar blanca dende la base del picu que s'enllarga hasta una faxa blanca a los llaos del cuerpu; cobertoras de les nales con muncho negru y pintes blanques; les plumes de la cola con puntes blanques y les plumes esternes orladas de blancu; pembaxo ye negru con lladrales blancos. La fema ye paecida, pero blanca pembaxo, gargüelu y pechu rayaos de negru colos lladrales pardos.
Nun entra n'árees de vexetación más alta, permaneciendo nos sos cantos. Anda siempres en pareyes o en pequeños grupos, probablemente los xuveniles de la estación anterior.
Aliméntase d'insectos y otros artrópodos, que busca bien viviegamente nes cañes interiores d'árboles y parrotales.
El nial, en formatu de cestu, ye fechu de camperes en forquetes horizontales nos parrotales, escondíos pola xamasca.
A cualquier señal de peligru, emite'l so llamáu más característicu, un matraqueo baxu, de notes rápides y de llarga duración. Machu y fema respuenden mutuamente, cada vegada con llamaos más llargos. Esti llamáu ye un “tididi” rápidu y aspru, repitíu de 12 a 15 vegaes, dacuando tan rápido que paez un trinado. El cantar ye un trinado secu “trrrrr!” enfáticu.
La especie "F. ablonda" describióse per primer vegada pol naturalista alemán Maximilian zu Wied-Neuwied en 1831 sol nome científicu "Myiothera ablonda"; localidad tipo «interior de Badea, Brasil».
Los estudios morfolóxicos, moleculares y de vocalización indiquen que, con esceición de "Formicivora iheringi", toles especies asitiaes nel presente xéneru formen un grupu bien definíu. D'alcuerdu a amplios estudios morfolóxicos y de voz, la presente especie ta más próxima a "Formicivora grisea" y a "Stymphalornis acutirostris"; la relación con esta postrera tamién ta soportada por estudios xenéticos. Asoceden variaciones de plumaxe ente les subespecies como anguaño definíu, la nominal y "chapmani" posiblemente crúciense; posiblemente esistan variaciones rexonales nel repertoriu vocal pero precísense más estudios.
Según la clasificación del Congresu Ornitolóxicu Internacional (IOC) (Versión 5.1, 2015) y Clements Checklist 6.9, reconócense 3 subespecies, cola so correspondiente distribución xeográfica:
Formicivora serrana
El hormiguerito serranu (Formicivora serrana), tamién denomináu formigueiro-da-ferrucha (en portugués, Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Formicivora" qu'integra la familia Thamnophilidae. Ye endémicu del sureste de Brasil.
Distribuyir pol sureste de Brasil, dende l'este de Mines Gerais y axacente centru d'Espírito Santu hasta'l valle del ríu Paraíba do Sul nel estremu sureste de Mines Gerais y noroeste de Ríu de Janeiro.
Habita en carbes y crecederes arbustivos secundarios tropicales y subtropicales, hasta los 1300 m d'altitú. 
Foudia madagascariensis
El fodi coloráu (Foudia madagascariensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia "Ploceidae" endémica de Madagascar.
El fodi coloráu ye una pequeña ave d'unos 5 centímetros de llargor y un pesu de 14 a 19 gramos. El machu de la especie ye de color coloráu brillante, con llurdios negros alredor de cada güeyu. Les sos nales y cola son de color marrón oliva. La parte cimera del cuerpu del fodi fema ye marrón oliva y el so parte de baxo ye gris marrón.
Conócense dos subespecies:
El so hábitat habitual son claros de montes, pacionales y árees cultivaes. En Madagascar considérase una plaga pal cultivu del arroz. La especie foi introducida n'otres zones del océanu Índicu, como les islles Amirante, Comoras, Seixeles, Mauriciu y Xunta.
Estender a lo llargo d'una rexón bien amplia y la so población paez estable, polo qu'el fodi coloráu evalúase como especie so esmolición menor na llista colorada d'especies amenaciaes de la UICN.
Foudia omissa
El fodi forestal (Foudia omissa) ye una especie d'ave paseriforme de la familia "Ploceidae" endémica de Madagascar.
El so hábitat natural son los montes tropicales o subtropicales secos de tierres baxes.
Estender a lo llargo d'una rexón bien amplia y, a pesar de que la población paez tar amenorgándose, l'amenorgamientu nun se considera lo suficientemente rápida como p'averase a los estragales de vulnerabilidá. Por ello'l fodi forestal evalúase como especie so esmolición menor na llista colorada d'especies amenaciaes de la UICN.
Foulehaio carunculatus
El Foulehaio carunculatus ye una especie de melífago estendíu por dellos archipiélagos de Oceanía: Wallis y Futuna, Samoa, Fiyi y Tonga. Ye l'únicu miembru del xéneru Foulehaio.
Frederickena viridis
El batará gorginegro (Frederickena viridis), tamién denomináu formigueru rayáu copetón, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Suramérica.
Fringilla coelebs
El pintu o pinzón (Fringilla coelebs) ye unu de los Passeriformes más comunes d'Europa, tando tamién presente en Asia, Norte d'África y Macaronesia.
Vive nun gran ámbitu de llugares, pero prefier les zones montiegues, anque tamién lo atopa en xardinos y granxes. Fai niales nos árboles y decora l'esterior con mofu y liquen (como mediu de ocultamiento). Pon de promediu 6 güevos.
Nun ye un ave migratoria, pero busca los llugares templaos pel hibiernu. La parte "coelebs" del so nome científicu significa 'solteru'. Esta especie foi bautizada por Linnaeus, nel so país natal Suecia, onde les femes salen pel hibiernu y los machos quédense.
Polo xeneral aliméntense de granes, pero a diferencia de la mayoría de los pinzones, los mozos peracaben insectos.
El so poderosu canto ye bien conocíu, polo qu'a él debe'l so nome en inglés (fink). Los machos tienen ente 2 y 3 tipos de cantares, y tamién tienen dialectos rexonales.
Laniarius fuelleborni
El bubú de Fülleborn (Laniarius fuelleborni) ye una especie d'ave na familia Malaconotidae.
Esisten dos subespecies reconocíes:
Alcuéntrase en Malaui, Tanzania, y Zambia.
Fulvetta cinereiceps
La fulveta encapuchada (Fulvetta cinereiceps) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae endémica de China.
Ye un páxaru pequeño y gordoso que mide ente 11 y 12 cm de llargor, con una cola relativamente llarga. La so cabeza ye gris o pardu abuxada, como'l so llombu y la mayor parte de la so cola, y suel presentar unes llistes superciliares difuses más escures. Les sos nales, obispillo y plumes esteriores de la cola son de color canela, coles primaries corites colos cantos gris claru. Les partes inferiores del so cuerpu son ablancazáu abuxaes, col gargüelu llixeramente motudu. El so picu ye curtiu, coritu y apuntiáu, y los sos güeyos son blancos o ablancazaos.
Alcuéntrase nos montes, zones de carba y bambú de gran parte del interior y sureste de China.
Como otres fulvetas taba clasificada na familia Timaliidae dientro del xéneru "Alcippe", pero treslladóse de xéneru y familia cuando se demostró la so proximidá xenética colos miembros del xéneru Sylvia.
Anguaño reconócense cuatro subespecies:
La fulveta de Manipur ("Fulvetta manipurensis") y la fulveta de Formosa ("Fulvetta formosana") enantes considerábense subespecies d'esta especie.
Fulvetta danisi
La fulveta indochina (Fulvetta danisi) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae endémica del este de Indochina.
La fulveta indochina mide alredor de 13 cm de llargu. El plumaxe de les sos partes cimeros y lladrales ye principalmente castañu, col pileu pardu escuru y enmarcáu per llinies llaterales corites, ente que les sos partes inferiores son de color crema. Presenta llargues y anches llistes superciliares ablancazaes, y el restu de la so cara y gargüelu tán densamente chiscaos con pequeñes vetes pardes. Los sos güeyos son negros y el so picu parduzu ye apuntiáu y relativamente curtiu.
Atopar nes selves de les zones montascoses de Laos y Vietnam.
Enantes considerábase una subespecie de la fulveta de Verreaux ("F. ruficapilla"). Como otres fulvetas típiques dambes clasificábense na familia Timaliidae dientro del xéneru Alcippe.
Fulvetta formosana
La fulveta de Formosa (Fulvetta formosana) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae reinal de Taiwán.
La fulveta de Formosa mide alredor de 11 cm de llargu. El plumaxe de la so cabeza, pechu, mantu y cola ye principalmente de color pardu buxu, qu'oldea col color canela anaranxáu de les sos nales, lladrales y obispillo. El so banduyu ye gris. Presenta llargues llistes pileales llaterales pardes y el so gargüelu ta chiscada por vetes ablancazaes y pardes. Los sos plumes primaries tienen los cantos blancu y negru lo que-y dan un aspeutu llistáu a les sos nales. Presenta un finu aru blancu alredor de los güeyos y el so iris ye amarellentáu. El so picu ye abuxáu y apuntiáu.
Alcuéntrase namái nos montes de les rexones montascoses de la isla de Formosa.
Enantes considerábase una subespecie de la fulveta encapuchada ("F. cinereiceps"). Como otres fulvetas típiques tuvo catalogada bastante tiempu na familia Timaliidae dientro del xéneru "Alcippe".
Fulvetta ludlowi
La fulveta de Ludlow (Fulvetta ludlowi) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae que vive nel Himalaya oriental. Como otres fulvetas taba clasificada na familia Timaliidae dientro del xéneru "Alcippe", pero treslladóse de xéneru y familia cuando se demostró la so proximidá xenética colos miembros del xéneru Sylvia.
Alcuéntrase nes viesques de monte del Himalaya oriental, distribuyíu por Bután, l'estremu nororiental de la India y rexones aledañas de China y Myanmar.
Fulvetta manipurensis
La fulveta de Manipur (Fulvetta manipurensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae que vive nes llendes septentrionales del sudeste asiáticu.
La fulveta de Manipur mide alredor de 11 cm de llargu. El plumaxe de la so cabeza, pechu, mantu y cola ye principalmente de color pardu buxu, qu'oldea col color canela anaranxáu del so banduyu, nales y obispillo. Presenta llargues llistes pileales llaterales corites y el so gargüelu ta chiscada por vetes ablancazaes. Los sos plumes primaries tienen los cantos blancos, negros y castaños lo que-y dan un aspeutu llistáu a les sos nales. El so picu ye coritu y apuntiáu y l'iris de los sos güeyos ye amarellentáu.
A pesar del so nome la fulveta de Manipur nun s'atopa solo nel nordés de la India, sinón que s'estiende amás polos montes de rexones montascoses del norte de Myanmar, sur de China y el norte de Vietnam.
Enantes considerábase una subespecie de la fulveta encapuchada ("F. cinereiceps"). Como otres fulvetas típiques tuvo catalogada bastante tiempu na familia Timaliidae dientro del xéneru "Alcippe". 
Fulvetta ruficapilla
La fulveta de Verreaux (Fulvetta ruficapilla) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae endémica de China. El so nome común conmemora al ornitólogu francés Jules Verreaux que la describió científicamente en 1870.
Alcuéntrase nos montes del interior de China.
Fulvetta striaticollis
La fulveta china (Fulvetta striaticollis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae endémica de China.
Ye un páxaru pequeñu (alredor de 11,5 cm de llargu), gordosu y de cola llarga. El plumaxe de les sos partes cimeros ye de tonos pardu buxos y les sos partes inferiores son ablancazaes. Presenta'l gargüelu y la parte cimera del pechu veteados en pardu. L'iris de los sos güeyos ye ablancazáu y el so picu parduzu ye estrechu y llixeramente curváu escontra baxo. Los xuveniles tien les partes cimeres más escures y les inferiores abuxaes.
Alcuéntrase nos montes caducifolios de los montes del interior de China.
Fulvetta vinipectus
La fulveta cejiblanca "(Fulvetta vinipectus)" ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae. Al igual qu'otres fulvetas, enantes yera incluyida na familia Timaliidae xéneru Alcippe.
La so área de distribución estender pol Himalaya y zones montascoses del sudeste asiáticu, distribuyida por Myanmar, Bután, el norte de la India, Nepal, Tailandia y Vietnam. El so hábitat natural son los montes templaos.
Furnarius cinnamomeus
El chilalo o forneru del Pacíficu (Furnarius cinnamomeus) ye un ave típica de les viesques seques ecuatoriales de Perú y Ecuador, mide aprosimao 18 centímetros. Los colores que lu caractericen, tantu'l machu como la fema, son: el canela que cubre la mayor parte del so cuerpu (parte cimeru y les nales), na cabeza tien una corona de color marrón-gris y una franxa blanca que naz dende partir superior del güeyu escontra tras pasando pol pechu y la parte inferior del so cuerpu. Les sos pates llargues son de color gris o rosáu pálidu.
Ye un ave d'espacios abiertos, pero con bona presencia de vexetación, seya na ciudá, nel campu o de llugares alteriaos. L'alteración de montes nativos a cultivos o por otres razones ta promoviendo que la so distribución amplíese. Comúnmente alcuéntrase-y cerca de fontes d'agua, sobremanera mientres la dómina reproductiva, pa construcción del so nial carauterísticu.
Esta acutáu en partir noroeste del continente d'América del sur, nel oeste del Ecuador y noroeste de Perú, hasta'l departamentu de Ancash. Anque por cuenta de la conversión de montes nativos ye posible qu'el so rangu de distribución podría estendese hasta l'estremu suroeste de Colombia, na Provincia de Narino,la so presencia ende nun foi confirmada. La so distribución escontra l'este esta acutáu pol cordal de los Andes, sacante nel Abra Porculla (departamentu de Piura, Peru), una parte onde baxa l'altor de los Andes abondo la especie llogró cruciar los Andes, entrando na cuenca del Ríu Marañon. Ye una especie de tierres baxes, pero en dellos sitios la so distribución llegar hasta los 2500m d'altor, especialmente na Provincia de Loxa, Ecuador y Ayabaca en Perú.
Furnarius cristatus
El forneru copetón (Furnarius cristatus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive en Arxentina, Bolivia y Paraguái. 
El forneru copetón mide una media de 15,5 cm de llargu. Presenta un penachu de plumes llevantaes a lo cimero de la cabeza. Les partes cimeres del so cuerpu son de color marrón que se va esclariando escontra'l beige nes zones inferiores. Tien un pequeñu llurdiu ablancazáu nel gargüelu. La so cola ye llarga y de tonos acolorataos. El so picu ye estrechu y llixeramente curváu escontra baxo.
El so hábitat natural son les zones de carba y de parrotales del Chaco hasta los 1000 metros d'altitú.
Furnarius figulus
El forneru colibandeado (Furnarius figulus), tamién denomináu forneru de banda blanca o casaca-de-couro-da-lama (en portugués, Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Furnarius" qu'integra la familia Furnariidae. Ye endémicu de Brasil.
Mide 16,5 cm. Les sos piernes son abuxaes. La subespecie amazónica ye ablondu canela penriba cola corona y face de contrastante pardu escuru y marcante llista superciliar blanca. Primaries corites y plumes de la cola con puntes variablemente negres. Gargüelu ablancazáu y pembaxo pardu amarellentáu apagáu. Nel este la corona ye casi uniformemente pardu ablonda. Ye bien asemeyáu a "Furnarius leucopus". 
Los dos subespecies distribuyir na baxa cuenca amazónica y nel este de Brasil, dende'l norte haste el sureste.
Habita en matos riberanos, palmerales de babaçu ("Attalea speciosa"), güelgues tropicales y subtropicales, y tamién n'árees de montes altamente degradaos y pastajes de ganáu; hasta los 600 msnm.
Ye vistu solu o a los pares, caminando pel suelu cola cabeza balanzando p'alantre y pa tras.
Nun constrúi la so nial na forma clásica de fornu de folla de la so xéneru, sinón en forma de taza fecha con yerbes y fibres vexetales sofitada en fueyes de palmera babaçu o en bromeliacees.
La especie "F. figulus" describióse per primer vegada pol naturalista alemán Martin Heinrich Carl Lichtenstein en 1823 sol nome científicu "Turdus figulus"; localidad tipo «Badea, Brasil».
Ye'l miembru más aberrante del so xéneru) con al respective de tipu de nial y delles caraterísticas de plumaxe. La distinta subespecie "pileatus" ye considerada posiblemente una especie separada por dellos autores.
Según la clasificación del Congresu Ornitolóxicu Internacional (IOC) (Versión 4.4, 2014) y Clements Checlist 6.9, reconócense 2 subespecies, cola so correspondiente distribución xeográfica:
Furnarius leucopus
El forneru albañil (Furnarius leucopus) ye un ave de la familia Furnariidae qu'habita en Suramérica. Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guyana, Perú, Uruguai y Venezuela. Vive en gran variedá de hábitats forestales, especialmente cerca de l'agua.
Estrémense dos subespecies: 
Furnarius minor
El forneru chicu (Colombia) (Furnarius minor), tamién denomináu forneru menor (Ecuador), forneru pequeñu o joãozinho (juancito, en portugués, Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Furnarius" qu'integra la familia Furnariidae. Ye nativu de la rexón amazónica en América del Sur.
Mide 15 cm. Pequeñu y apagáu, de piernes grises. Penriba ye ablondu apagáu con corona pardu abuxada y llista superciliar ablancazada. Gargüelu blancu, pembaxo ye pardu amarellentáu.
Distribuyir pol ríu Amazones y algama los mayores afluentes del sureste de Colombia, esti de Ecuador (ríu Napo) y nordés del Perú (al sur hasta'l baxu ríu Huallaga) escontra l'este hasta'l centru norte de Brasil (desaguada del ríu Tapajós); estiéndese bien enriba del río Madeira, algamando a lo menos la desaguada del ríu Ji-Paraná (Rondônia).
Habita en montes baxos y carbes riberanes hasta los 300 msnm.
Camina pel suelu, xeneralmente so cobertoria anque delles vegaes remanez en cantu. Acutar a la vexetación que brotó apocayá en bancos de sable (por ej. Tessaria). De fechu nun ye rexistráu llueñe de islotas costeres riberanes de formación nueva. 
El so cantar ye una serie rápido y descendiente de notes estridentes altamente acompasaes (si comparaes a otros forneros) “kii”. 
La especie "F. minor" describióse per primer vegada pol ornitólogu austriaco August von Pelzeln en 1858 sol nome científicu "Furnarius opetiorhynchus minor"; localidad tipo «Río Madeira, embaxo de la boca del Ríu Mahissy (= Igarapé Maici), Rondônia, Brasil».
El patrón de plumaxe y la distribución xeográfica suxuren un parentescu próximu con "Furnarius leucopus". Ye monotípica.
Furnarius rufus
El forneru común (Furnarius rufus), tamién conocíu como alonsito (en Arxentina y Paraguái), caseru (n'Arxentina), tiluchi (en Bolivia), a cencielles forneru (en Uruguái y Arxentina) o joão-de-folla (en portugués, en Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia de los furnáridos (Furnariidae), y que de la mesma compon xuntu con otros cinco especies el xéneru "Furnarius". Ye un páxaru pequeñu que mide ente 16-23 cm de llargor y nun presenta dimorfismu sexual aparente. Ye reinal de América del Sur y ta presente nuna amplia variedá de hábitats.
El forneru común ye un ave insectívora que consigue'l so alimentu mientres camina pel suelu. La so dieta consiste principalmente en pequeños invertebraos como coleópteros, grillos, camparines y otros insectos. Trátase d'una especie monógina que constrúi un característicu nial de folla n'árboles, construcciones y otres estructures. La fema deposita de trés a cuatro güevos, que dambos sexos ayuden a guarar. Al ser un ave de vezos non Migración de les aves migratorios, vive y reproduzse na so área de residencia. Por cuenta de la so amplia área de distribución y la so bayura en medría, el forneru común ye clasificáu como d'esmolición menor pola Unión Internacional pal Caltenimientu de la Naturaleza.
El forneru común favorecer cola presencia del ser humanu, convirtiéndose nel centru de munches leyenda y canciones pertenecientes al folclore de les persones d'América del Sur. Amás, el llabradores almiten al forneru común una y bones ésti protexe'l semáu d'insectos dañibles. Ye l'ave nacional de la Arxentina dende 1928. Apaeció na moneda austral arxentina de mediu centavu acuñada en 1985.
El forneru común describióse per primer vegada en 1788 por Johann Friedrich Gmelin nel primer tomu de la so obra "Systema Naturae", sol nome científicu de "Merops rufus", anque Philibert Commerson realizó delles notes sobre la especie en 1767, d'un espécime que llogró na Ancón de Barragán, mientres la espedición de Louis Antoine de Bougainville. Commerson llamó al forneru común como "Turdus fulvus" y les sos notes fueron publicaes en 1779 por Georges Buffon na so obra "Histoire Naturelle". El so nome científicu actual utilizar por primer vegada na ornitoloxía nel llibru "Zoology of the Voyage of H.M.S. Beagle", publicáu pol ornitólogu inglés John Gould en 1841.
Anguaño, el forneru común compon xuntu con otros cinco especies el xéneru "Furnarius", que de la mesma pertenez a la familia de los "furnáridos", qu'entiende a aves passeriformes naturales de América Central y América del Sur. El pariente más cercanu del forneru común ye'l forneru copetón ("Furnarius cristatus"), que presenta un plumaxe y costumes similares al "Furnarius rufus", anque'l forneru copetón ye más pequeñu y tien el so característicu copete.
La palabra "Furnarius" del so nome binomial deriva del llatín "furnus", que fai referencia al horno de folla, que la so forma ye similar a la del nial del forneru. Per otru llau, el epítetu "rufus", tamién en llatín, denota el tonu ablondu que tien el plumaxe del forneru. Nel 2003, la Sociedá Española d'Ornitoloxía encamentó'l nome de forneru común pa nomar a la especie "Furnarius rufus". 
Reconócense cinco subespecies del forneru común, les cualos estrémense mayoritariamente por cambeos nel color del plumaxe:
Enantes, la subespecie "albogularis" denominar sol nome de "badius" y foi clasificada equivocadamente dientro del xéneru "Turdus". Dellos autores entá nun consideren la subespecie "Furnarius rufus schuhmacheri" como tal, yá que aseguren que les descripciones feches tán basaes en especímenes deterioraos.
El forneru común ye un ave paseriforme pequeña y ye la especie de mayor tamañu correspondiente al xéneru "Furnarius". El forneru común nun presenta dimorfismu sexual aparente, anque'l machu tien un mayor pesu y les nales de mayor llargor que la fema. L'ave mide dende 16 a 23 cm de llargor con un pesu de 31 a 65 g. En medición estándar, el nala mide aprosimao 10.2 cm de llargor, la cola 7.1 cm y el picu 2.5 cm. Les poblaciones de forneros comunes qu'habiten a mayor distancia del ecuador tienen un mayor tamañu por cuenta de la riegla de Bergmann. Los exemplares inmaduros tienen el plumaxe del banduyu de color más pálidu que los adultos.
El forneru común tien les nales mayoritariamente de color marrón acoloratáu, sacante les plumes secundaries que son marrones pálides y les plumes de vuelu, que son corites. Les plumes cobertoras debaxo de les nales son de color marrón claru. El llombu de l'ave ye parda acoloratada, el gargüelu ye blancucia, el pechu ye marrón maciu, nel banduyu'l marrón vuélvese más pálidu y brillosu y la cola ye ablonda. La frente del forneru común ye parda acoloratada, con un lorum más pálidu, una coroniella marrón abuxada y una parte superciliar indefinida de color marrón maciu brillosu. El picu y les pates son de color gris escuru.
En contaes ocasiones rexístrense especímenes de forneros comunes que presenten leucismo. Per otra parte, tamién s'atoparon siquier dos exemplares de forneros comunes con albinismu. En dichos casos, l'ave presenta'l plumaxe mayoritariamente de color blancu.
El forneru común realiza un coordináu canto a dúu descritu como una repentina ya intensa serie de notes, que tienen un soníu «"ki-ki-ki"» metálicu. El machu empieza'l cantar con trino constante. La fema sumir al cantar produciendo una serie de notes más definíes y coles mesmes el trino realizáu pol machu tresformar en tresillos. La fema termina'l cantar con 3-4 notes punchantes. Magar los forneru comunes desenvuelven esti cantar mientres tol añu, realizar con mayor frecuencia mientres la etapa previa a la postura, posiblemente porque'l cantar sirve pa caltener el venceyu ente les pareyes. Al atopase, la pareya de forneros realiza'l cantar a dúu col pescuezu espurríu, la cola estendida y ximelgando llevemente les nales. 
El cantar del machu ye distintu al de la fema. Ente que el cantar del machu ta puramente compuestu por un tipu de nota que se repite a un ritmu cada vegada mayor, el cantar de la fema ta formáu por dos tipos de notes y desenvuélvese nuna frecuencia más alta que'l cantar del machu. Per otra parte, los Vocalización de les aves llamaos del forneru común son detallaos como un insistente y constante «"krip"» metálicu, que tamién ye usáu como voz d'alarma ante la presencia de posibles amenaces y depredadores.
El forneru común ye reinal de América del Sur y ye xeneralmente atopáu en hábitats d'escasa vexetación como pastizal y matorral. Tamién lo repara en parques urbanos, tierres agrícoles, Xardín y otres árees urbanes. L'hábitat d'ésta ave tien de contener folla pa la construcción del nial. El forneru común vive usualmente en tierres baxes, cerca de cuerpo d'agua, anque la so área de residencia tamién inclúi hábitats en Bolivia a 3500 m d'altor. El forneru común distribúise dende'l norte de Bolivia y el centru de Brasil hasta Uruguái y el centru d'Arxentina.
El forneru común ye un ave sedentaria, de vuelu curtiu y abondo territorial. El territoriu d'una pareya de forneros varia ente 0.25-1 hectárees y ye defendíu por dambos individuos mientres tol añu. A pesar de que la llonxevidá d'esta especie nun foi bien estudiada, rexistróse que siquier el 71,4 % de forneros comunes adultos sobreviven añalmente nel so hábitat natural, con una esperanza de vida promedio que varia ente trés y cuatro años, anque tamién se demostró que son capaces de vivir hasta los ocho años. Los principales depredadores del forneru común son les aves de presa, culiebres, llagartos, papalbes, foinos y otros félidos.
El forneru común aliméntase principalmente d'insectos como grillos, cucaraches, camparines, escarabayos, llagostes, formigues y chinches. Tamién formen parte de la so dieta otros pequeños invertebraos como merucos, cascoxos, viermes y arañes. Dacuando nútrese de granes, vexetales, frutes y pan. Amás, rexistróse que'l forneru común ye capaz de prindar pequeños peces y cucharapes para'l so consumu. Ésti páxaru recueye'l so alimentu mayoritariamente mientres camina o realiza pequeños trotes. Ye común velo nel suelu buscando la so comida ente les fueyes seques y la vexetación escasa. Tamién rexistra'l fango y la corteza de los árboles en busquen de posibles preses. Si prinda un invertebráu o insectu enforma grande estazar.
El forneru común xeneralmente busca la so comida solo o cola so pareya, anque tamién puede integrase eventualmente a un grupu de calandrias ("Mimus saturninus"). Mientres la dómina de reproducción, los polluelo son alimentaos con libélulas, gates, mosques y otros pequeños insectos ya invertebraos.
El forneru común reproducir mientres la primavera y el branu austral. Ye un ave monógama y xeneralmente les pareyes de forneros comunes permanecen xuntes por un tiempu indefiníu, inclusive pa tola vida. En delles ocasiones, la fema realiza dos postures al añu. Usualmente, el tordu renegrido ("Molothrus bonariensis") y el tordu de picu curtiu ("Molothrus rufoaxillaris") intenten parasitar el nial de los forneros comunes, anque la mayoría de les vegaes los forneros espulsen los güevos d'éstes aves.
Ente trés y cuatro güevos (xeneralmente cuatro) son depositaos mientres les primeres hores de la mañana nun intervalu de dos a tres díes. El tamañu promediu del güevu ye de 28 mm x 22 mm, con un pesu de 4.6 a 7.1 g. Los güevos son de color blancu opacu y tienen una forma ovalada. La incubación dura ente 16-17 díes y mientres el día ambos padres se turnan la xera de guarar los güevos, ente que pela nueche ye la fema quién permanez nel nial. La eclosión nun ye simultánea y tardienta ente 5-8 hores hasta tres díes. Los pitucos nacen altriciales, permaneciendo nel nial alredor de 25 díes. Los pitucos empiecen a abrir los sos güeyos a los 4-5 díes, consiguen la mayor parte del plumaxe en 16–17 díes y na última selmana que permanecen nel nial los mozos forneros yá pueden realizar les vocalizaciones d'un adultu.
Dambos padres alimenten a les críes desque nacen hasta los 4-5 díes dempués de que los pequeños abandonen el nial. Mientres primeres trés selmanes depués d'abandonar el nial, los pitucos amodo independícense de los sos padres, anque permanecen nel territoriu de los sos padres por aprosimao nueve meses ya inclusive pueden ayudar a los sos padres a construyir el nial pa la próxima temporada de reproducción.
El forneru común constrúi'l so nial principalmente ente los meses d'abril y xunu, empezando la construcción ente 3-4 meses enantes de la postura de los güevos. El nial ye construyíu tantu pol machu como pola fema nun periodu de tiempu que varia ente los cuatro díes hasta alredor d'un mes dependiendo de la disponibilidad de los materiales. Mientres dichu periodu, les glándules salivales del forneru común se hipertrofian, fechu que-y apurre una mayor cantidá de cuspia. El nial tien la forma d'un fornu de folla y ye construyíu con folla combinada con fibres vexetales, crin, cuchu y piedres pequeñes.
Nel interior, un tabique estrema la entrada de la cámara d'incubación, que usualmente ye recubierta con plumes y paya. La entrada del nial puede tar allugada del llau derechu o del llau esquierdu, ente que la orientación de la mesma entá ye un misteriu. Estos niales son allugaos n'árboles o otres estructures que dexen al forneru común tener una bona visibilidá de la contorna. N'ocasiones, los forneros comunes abandonen el nial incompletu por cuenta de la falta de materiales. Una vegada termináu, el pesu promediu del nial ye de 5 kilogramos. Una pareya de forneros constrúi cada añu un nial nuevu, anque se rexistraron casos onde reutilicen los niales. A pesar de la seguridá qu'aprove'l nial, los forneros prefieren dormir na vexetación trupa.
Los niales abandonaos d'ésta especie son utilizaos por una amplia variedá d'aves, tales como bandurritas chaqueñas, benteveos rayaos, burlistos pico pardu, caburés chicos, estorninos pintos, golondrines cejiblanca, golondrines pardes, gorriones comunes, xilgueros doraos, monxines blanques, picabueyes, mures comunes, coluditos copetones y tordos músicos.
El forneru común ye un ave sinantrópica que resultó mayormente beneficiáu pola esistencia del ser humanu. Les construcciones y estructures feches pol home son munches vegaes utilizaes por estes aves pal allugamientu de los sos niales, como asina tamién los sistemes de riego facilita'l llogru del fango pa los sos niales. Amás, el removimientu de la tierra nos campos agrícoles y el segáu de les distintes hierba facilíta-y la xera d'atopar el so alimentu. Sicasí, el forneru común sueli ser vulnerable a los choques y accidentes contra los automóviles. Per otra parte, les persones tamién se beneficiaron cola esistencia del forneru, que s'alimenta de munchos insectos ya invertebraos que son perxudiciales pa la llantadera, anque n'ocasiones al construyir el so nial sobre los postes telefónicos o de tensión pueden causar cortocircuito, ente otros problemes.
El forneru común ye l'ave nacional de la Arxentina dende 1928. Tamién apaeció na moneda austral de mediu centavu de dichu país acuñada en 1985. Amás ta presente en diverses estampillas tantu arxentines, brasileras como uruguayes. Nel Partíu de Roque Pérez, provincia de Bonos Aires alcuéntrase'l monumentu al forneru.
Por cuenta de la so popularidá, el forneru común convertir nel centru de munches leyenda y canciones pertenecientes al folclore de les persones de América del Sur. El so cantar, xuntu col d'otres aves, foi una inspiración pal compositor clásicu Olivier Messiaen. El poeta arxentín Leopoldo Llugones compunxo una poesía sobre'l forneru.
Furnarius torridus
El forneru castañu (Furnarius torridus) llamáu tamién forneru de picu pálidu ye una especie d'ave na familia Furnariidae. 
Alcuéntrase en montiegos hábitats a lo llargo de los ríos nel este de Ecuador, nordés del Perú, oeste de Brasil, y como se confirmó apocayá, agora al sureste de Colombia.
Galerida cristata
La capelluda o crestellina (Galerida cristata) ye una especie d'ave de la familia Alaudidae de 17,5 cm de llargor y 34 cm de valumbu. Ye un ave non migratoria que se distribúi por Europa y el norte d'África.
Nun presenta dimorfismu sexual. El plumaxe ye leonado na parte cimera y blancuciu na inferior. Tien una cresta na cerviz llarga y apuntiada, qu'alza o baxa cuando ta en reposu. El picu ye más llargu qu'el de la calandria y esta llixeramente curváu escontra baxo. Aliméntase de granes, y, mientres la primavera y el branu d'insectos que prinda na tierra. Emite un cantar curtio y monótono.
Habita en terrenes abiertos desérticos o pocu cultivaos y terrenes arenosos. Ye más numberosa hasta los 500 metros y más rara percima de los 1.200 metros. Trátase d'una especie común y en regresión.
A principios d'abril pon ente 3 y 6 güevos bien enllordiaos d'escuru que eclosionen tres 13 díes. Les críes abandonen el nial cuando trescurrieron 10 díes y vuelen a los 20 díes. Esta ave efectúa dos puestes añales.
Galerida deva
La cogujada de Deva o congujada de Sykes (Galerida deva) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Alaudidae nativa del subcontinente indiu. La so distribución llindar principalmente a la India central, anque se rexistraron avistamientos n'otres partes del país. Identificar pola so prominente cresta y la so coloración acoloratada. Tien rayes nel pechu que son menos prominentes que los atopaes na calandria oriental ("Alauda gulgula").
Galerida theklae
La cogujada montesina (Galerida theklae) ye una especie d'ave de la familia Alaudidae autóctona del norte d'África (dende Marruecos hasta Etiopía) y la Península Ibérica. Habita n'espacios abiertos, como praderíes y carbes en zones grebes. Nun ta amenazada a nivel global y la so población envalórase ente 2.900.000 y 4.000.000 exemplares.
Ye un aláudido de pequeñu tamañu, de plumaxe pardusco percima y blancu per debaxo, col pechu con llistes escures bien marcaes. Ye bastante paecida a la cogujada común, anque ye daqué menor (15-17 cm de llargu), el so picu ye más curtiu, y les sos plumes de la cola son d'un color aferruñáu en contraste col obispillo que ye pardu (ente que na común nun hai contraste). 
Tien descrites 12 subespecies:
Garrulax albogularis
El charrán gorjiblanco ("Garrulax albogularis") ye una especie d'ave paseriforme de la familia Leiothrichidae.
Atopar nes rexones del norte del subcontinente indiu, principalmente nel Himalaya y árees axacentes. Habita en Afganistán, Bután, India, Myanmar, Nepal, Pakistán, Tibet y Vietnam. El so hábitat natural ye'l subtropical y tropical húmedu.
Garrulax caerulatus
El charrán flanquigrís (Garrulax caerulatus), tamién conocíu como tordu graciosu d'envés gris, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Leiothrichidae nativu d'Asia.
Distribúyese al traviés de Bután, China, India, Myanmar, Nepal, Taiwán y les islles de Hawaii (onde foi introducíu). Habita principalmente en viesques montiegues.
Garrulax canorus
El charrán canoro (Garrulax canorus), tamién conocíu como tordu graciosu cantor, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Leiothrichidae nativu d'Asia. La especie ye un ave de xaula popular por cuenta del so curiosu cantar.
Tien dos subespecies: "G. c. canorus", nativa d'Asia continental, y "G. c. owstoni" de la isla de Hainan. El charrán de Formosa ("Garrulax taewanus") foi enantes consideráu como una subespecie del charrán canoro pero apocayá estremóse como una especie separada. Basáu nun estudios de xenes citocromo b mitocondrial, Li "et al." (2006) suxure que los dos especies dixebráronse fai alredor de 1,5 millones d'años, los dos subespecies diverxeron fai unos 600 000 años.
Foi introducíu a Taiwán en grandes cantidaes na década de 1980 y tase produciendo hibridación col charrán de Formosa nativu, lo que puede poner en peligru la singularidá xenética d'esta última forma.
Mide ente 21 y 25 cm de llargor, tien amplies nales arrondaes y una cola en forma d'abanicu. El plumaxe ye na so mayoría de color marrón acoloratáu con partes escures na corona, na parte posterior y el gargüelu. Tien un aníu ocular blancu alredor del güeyu, que s'estiende escontra tras como una raya blanca. El picu y les pates son de color amarellentáu. Les aves de la isla de Hainan ("L. c. owstoni") son más pálides per debaxo y más olivacees percima.
El canto ye un fuerte y claru xiblíu variáu con repetición regular ya imitaciones d'otres aves. La llamada ye un xiblíu roncu o sonajero.
La subespecie nominal "G. c. canorus" distribúyese al traviés del sudeste y el centru de China y nel norte y centru de Vietnam y Laos. "L. c. owstoni" ye nativa de Hainan.
"G. c. canorus" foi introducida a Taiwán, Singapur, Xapón y Hawaii. Nes islles de Hawaii introducir a principios del sieglu y agora preséntase tantu en montes nativos como en hábitats artificiales. Ye común en Kauai, Maui y la isla de Hawaii pero en menor midida en Oahu y Molokai.
L'ave habita en carbes, montes abiertos, monte secundariu, parques y xardinos d'hasta 1800 metros sobre'l nivel del mar. Ye común en gran parte de la so área de distribución y nun se considera una especie amenazada.
Ye un ave esmucidiza de cutiu bien malo de ver. De normal aliméntase nel suelu ente la foyarasca, principalmente de insectos y frutes. Suel apaecer en pareyes o en pequeños grupos.
La dómina de reproducción estiéndese de mayu a xunetu. Constrúi un nial grande en forma de copa hasta dos metros percima del suelu, nun árbol, parrotal o ente la maleza. La fema pon de dos a cinco güevos azules o azul verdoso.
Garrulax leucolophus
El charrán crestiblanco o tordu graciosu garrulado (Garrulax leucolophus) ye una especie ave paseriforme de la familia Leiothrichidae que vive nel sur d'Asia. El so nome llatinu "Garrulax" fai mención a la so paecencia col glayu ("Garrula garrula").
Alcuéntrase nos montes del sudeste asiáticu y el sur del Himalaya.
Garrulax monileger
El charrán encollaráu mozu (Garrulax monileger) ye un especie d'ave paseriforme de la familia Leiothrichidae. Habita en Bangladex, Bután, Camboya, China, India, Laos, Myanmar, Nepal, Tailandia, y Vietnam. Los sos hábitats naturales son el subtropical y tropical.
Garrulax palliatus
El charrán de la Sonda (Garrulax palliatus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Leiothrichidae.
Ye endémica de les selves montiegues de Borneo y Sumatra.
Garrulax pectoralis
El charrán encollaráu grande (Garrulax pectoralis), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Leiothrichidae.
Distribúyese al traviés de Bangladex, Bután, China, India, Laos, Myanmar, Nepal, Tailandia y Vietnam. Tamién foi introducíu nos Estaos Xuníos.
Habita en viesques húmedes de tierres baxes y viesques montiegues.
Tán reconocíes siete subespecies:
Garrulax perspicillatus
El charrán mazcaráu ("Garrulax perspicillatus") ye un especie d'ave paseriforme de la familia Leiothrichidae que s'atopa en Asia. Suelse ver en pequeñes bandaes de siete miembros. El so nome en chinu [七姊妹 qī zǐ-mèi] significa 'siete hermanes'.
Garrulax ruficeps
El charrán coronirrufo ("Garrulax ruficeps") ye un especie d'ave paseriforme de la familia Leiothrichidae. Ye reinal de Taiwán.
Garrulax striatus
El charrán estriáu (Garrulax striatus) ye un especie d'ave paseriforme de la familia Leiothrichidae. Habita nes rexones más templaes del norte del subcontinente indiu qu'inclúin Bután, India, Myanmar, Tíbet y Nepal. Los sos hábitats naturales son el subtropical y tropical.
Garrulus glandarius
El gayu (Garrulus glandarius) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los córvidos (Corvidae), llargamente distribuyíu pol Vieyu Mundu.
El gayu foi una de les especies descrites por Carlos Linneo nel sieglu XVIII. N'el so descripción xunir a los cuervos llamándo-y "Corvus glandarius". Darréu acabó siendo creáu'l xéneru "Garrulus", onde se-y incluyó. El so nome común "gayo" provién del llatín "gaius".
Hai una gran disparidad ente les subespecies aceptaes d'esta especie, que s'estremen en patrones de plumaxe. Según distintes autoridaes hai ente 35 y 40 subespecies.
Ye un ave de tamañu mediu: llargor de 32 a 35 cm y envergadura alar de 54 a 58 cm. Ye inconfundible, tien un plumaxe bien llamativu, anaranxáu con un panel azul claro nel pliegue alar, nes plumes terciaries. Tien amás un obispillo blancu bien llamativu, que ye'l detalle básicu pa identificala en vuelu. 
Nun presenta dimorfismu sexual.
Tien una área de distribución estensa, habitando por prácticamente toa Europa y Asia, con esceición de les zones más septentrionales, como'l norte de Escandinavia y Rusia. Tampoco apaez nes estepes y desiertos de Asia central, nin nos de Oriente Mediu.
Ye un córvidu principalmente forestal, habita tantu en montes de coníferes como en montes de caducifolies, anque prefier estes postreres pola cantidá d'alimentu. Añera n'árboles. 
Ye un ave bien ruidosa, con un reclamu bien característicu; anque cobarde, ye abondo bono de ver. Como'l restu de córvidos ye omnívoru, siendo unu de los sos principales alimentos les abiyotes, que escuende y almacena soterrándoles mientres la seronda pal so consumu pel hibiernu.
Nun ye un córvidu bien sociable, de normal muévese en pequeños grupos familiares, anque s'arrexunta más en primavera. Ye un ave bien abondosa, ensin problemes xenerales de población y que de fechu nos últimos tiempos aumentó la so población enforma, como'l restu de los córvidos.
La fema pon ente 3 y 6 güevos de color verdosu, ente abril y xunu.
Garrulus lanceolatus
El glayu cabecinegro (Garrulus lanceolatus) ye una especie d'ave na familia Corvidae. El so tamañu ye casi'l mesmu del so pariente'l glayu euroasiático, anque un pocu más delgáu anque'l so picu ye llevemente más curtiu y más gruesu. La parte cimera de la so cabeza ye negra, la so cresta ye un pocu más obvia y la so cola ye más llarga.
Habita dende l'este d'Afganistán, la zona de los Himalayes, hasta la India, Nepal y Bután. Prefier les zones montiegues con grandes claros abiertos. Tamién-y lo puede reparar en zones cultivaes y entá cerca de villes siempres qu'haya árboles y parrotales na redoma.
Alimentar nel terrén y nos árboles, y consume los mesmos tipos de plantes ya insectos qu'el so pariente, incluyíos güevos y pichones, y basura cerca de zones habitaes.
Añera n'árboles y parrotales. Polo xeneral pon de 3 a 5 güevos que guara mientres 16 díes. Dambos padres alimenten a los pichones.
Geocerthia serrana
La bandurrita estriada (Geocerthia serrana) tamién denominada bandurrita serrana ye una especie d'ave paseriforme, la única del xéneru monotípicu Geocerthia qu'integra la familia Furnariidae. Ye endémicu de los Andes del Perú.
Mide 20,5 cm. Picu bastante llargu y curvu (pero menos que n'otres bandurritas del xéneru "Upucerthia"). Penriba ye pardu buxu con una llista superciliar estrecha ablancazada y un estriáu maciu na corona y parte cimeru del envés; nales y cola n'ablondu contrastante. El gargüelu ye blanca, pembaxo ye pardu buxu con estriáu ablancazáu prominente. Piernes negres y robustes. 
Distribúise de norte a sur nos Andes peruanos.
Habita en carbes de faldeos predresos y en fragmentos de montes de queñual ente los 2800 y 4200 msnm.
Atopada solitaria o a los pares, xurgando nel suelu cola cola usualmente llevantada. Delles vegaes xube a parrotales y árboles baxos.
El cantar ye un trinado aspru con delles notes introductories, “kiip, kip, kip trrrrrrr-r-r-r”.
La especie "G. serrana" describióse per primer vegada pol zoólogu polacu Władysław Taczanowski en 1875 sol nome científicu "Upucerthia serrana"; localidad tipo «Junín y Acancocha, Perú»
En 2010, siguiendo a Chesser "et a el" (2009) foi aprobada la Propuesta N° 424 al South American Classification Committee (SACC) reconociento el nuevu xéneru monotípicu Geocerthia y dixebrando la presente especie de "Upucerthia".
Geositta antarctica
El mineru austral (Geositta antarctica) ye una especie d'ave de la familia de les Furnariidae, probablemente l'ave cantora (paseriforme) que cría más al sur. El so pesu ronda los 37 gramos y suel tener un llargor de 14 centímetros incluyida la cola, que al volar presenta un distintivu color negru con cantos blancos. La "Geositta antarctica" puede estremase del más abondosu mineru común pel so picu más curtiu y l'ausencia de color ablondu nes plumes de vuelu.
El so hábitat natural llindar a a la estepa patagónica, reproduciéndose namái en zones de solombra orográfica de Andes na provincia de Santa Cruz y Tierra del Fueu. El mineru austral migra escontra'l norte hasta Mendoza mientres la seronda ya iviernu, pero caltener nes zones grebes, y ye más numberosa en zones de pacionales nel llau de sotaventu de Tierra del Fueu.
La mayor parte del so hábitat alcuéntrase en suelos arenosos onde busca insectos solos o en pareyes. El nial ye una taza de yerba texida o de material similar, asitiáu xeneralmente nuna lluriga soterraña onde guara tres güevos. Hai informes sobre colonies de nidificación d'especies mistes con otres especies Furnariidae.
Otres denominaciones:
Geositta crassirostris
El mineru picogrueso, caminera de picu gruesu, o caminera picogruesa (Geositta crassirostris), ye una especie d'ave paseriforme del xéneru "Geositta" que vive nel oeste de Suramérica.
Ye una especie reinal de la mariña del Perú.
Los sos hábitats naturales son les praderíes y yerbazales semidesérticos, abiertos, de monte.
Esta especie monotípica describióse orixinalmente por Philip Sclater nel añu 1866, sol mesmu nome científicu. La so localidá tipu ye: «Llima, Perú».
Geositta cunicularia
El mineru común (Geositta cunicularia) ye una especie d'ave de la familia Furnariidae. Trátase d'una ave passeriforme que vive nel suelu alimentándose de insectos y viermes. Esisten alredor de nueve subespecies, dalgunes de les cualos pueden ser meyor trataos como especies estremaes. 
Tienen ente 14 y 16 centímetros de llargu, con un picu allargáu y curváu escontra baxo. El plumaxe varia en función de la zona, pero ye básicamente marrón nel so envés y la parte inferior con un pechu pálidu rayáu, sobre'l güeyu una raya pálida, col cantu escuru de los auriculares coberteras y chigre pálidu acoloratáu al traviés de les nales. La cola ye escura con una base beige y puede llucir tonos mariellos nes plumes esteriores. Los trinos, que varien en función de la localización xeográfica, danse de cutiu en vuelu.
Esta especie alcuéntrase en hábitats abiertos, como praderíes, dunes y sableres dende'l nivel del mar hasta grandes altitúes. Ta bien estendida y ye común en gran parte de Chile, Arxentina y Uruguái, zones de Perú y Bolivia y nel sur de Brasil. Pel hibiernu hai una cierta migración escontra'l norte poles aves que viven más al sur, llegando unos pocos d'ellos hasta Paraguay.
Otres denominaciones: Caminera, Caminera Común, Mineru, Mineru arxentín.
Geositta isabellina
El mineru grande, caminera grande, caminera de nales llargues, o caminera morada (Geositta isabellina), ye una especie d'ave paseriforme del xéneru "Geositta" que vive nel oeste de Suramérica.
Alcuéntrase nel cordal de los Andes, nel estremu oeste de la Arxentina, y en Chile. 
Foi descrita orixinalmente por Rodolfo Amando Philippi y Christian Ludwig Landbeck nel añu 1864, sol nome científicu de: "Certhilauda isabellina". La so localidá tipu ye: «cordal de la provincia de Santiago, Valle Llargu y Los Piuquenes, ente 7000 y 10 000 pies [ente 2100 y 3000 msnm], Chile.».
Semeyances nos sos plumaxes suxure que "Geositta isabellina", "Geositta punensis", "Geositta rufipennis", y "Geositta saxicolina" tendríen una relación más estrecha con respectu al restu de les especies del xéneru.
Geositta maritima
El mineru gris, mineru chicu, caminera gris, o caminera chica (Geositta maritima), ye una especie d'ave paseriforme del xéneru "Geositta" que vive nel oeste de Suramérica.
Alcuéntrase nel norte de Chile y Perú.
Esta especie monotípica describióse orixinalmente por Alcide d'Orbigny y Frédéric de Lafresnaye nel añu 1837, sol nome científicu de: "Certhilauda maritima". La so localidá tipu ye: «Acovez, “Bolivia” (güei pertenez al norte de Chile)».
Geositta peruviana
El mineru peruanu, caminera peruana, o caminera de la mariña (Geositta peruviana), ye una especie d'ave paseriforme del xéneru "Geositta" que vive nel oeste de Suramérica.
Los sos hábitats naturales son les praderíes y yerbazales costeros semidesérticos, abiertos.
Esta especie describióse orixinalmente por Frédéric de Lafresnaye nel añu 1847, sol mesmu nome científicu. La so localidá tipu ye: «Contorna de Llima, Perú».
Geositta punensis
El mineru puneño (Geositta punensis), tamién conocíu como caminera chica, caminera de Punir, caminera puneña o mineru de Punir, ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los furnáridos endémica de América del Sur.
El so hábitat natural son los pacionales. Pue atopase en Arxentina, Bolivia, Chile y Perú.
Geositta rufipennis
El mineru acoloratáu o caminera acoloratada (Geositta rufipennis), ye una especie d'ave paseriforme del xéneru "Geositta" que vive nel oeste de Suramérica.
Alcuéntrase na Arxentina, Bolivia, y Chile. 
Esta especie describióse orixinalmente por Carlos Germán Burmeister nel añu 1860, sol nome científicu de: "Geobamon rufipennis". La localidá tipu dada yera: «Paraná, Ente Ríos, Arxentina» pero ye un erru. La localidá típica correcta ye: «Sierra de Tucumán, Arxentina».
Semeyances nos sos plumaxes suxure que "Geositta rufipennis", "Geositta punensis", "Geositta isabellina", y "Geositta saxicolina" tendríen una relación más estrecha con respectu al restu de les especies del xéneru.
Esta especie subdividir en 7 subespecies:
Geositta saxicolina
El mineru alioscuro, caminera de nales escures, o caminera alioscura (Geositta saxicolina), ye una especie d'ave paseriforme del xéneru "Geositta" que vive nel oeste de Suramérica.
Ye una especie reinal de los Andes del Perú.
Esta especie describióse orixinalmente por Władysław Taczanowski nel añu 1875, sol mesmu nome científicu. La so localidá tipu ye: «Junín, Perú».
Semeyances nos sos plumaxes suxure que "Geositta saxicolina", "Geositta punensis", "Geositta rufipennis", y "Geositta isabellina" tendríen una relación más estrecha con respectu al restu de les especies del xéneru.
Geositta tenuirostris
El mineru picudu (Geositta tenuirostris), tamién denomináu caminera de picu llargu, caminera picuda y mineru de picu delgáu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive en Suramérica.
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Chile, Ecuador y Perú. Los sos hábitats naturales son les praderíes y yerbazales de monte.
Geospiza conirostris
El pinzón de Darwin conirrostro (Geospiza conirostris) ye una especie d'ave de la familia Thraupidae son reinales de les islles Galápago (Ecuador), sobremanera en Xenovesa. 
El so hábitat natural son les zones de carba tropical. El so alimentu principal ye'l cactus Opuntia, pero tamién s'alimenta de granes ya insectos.
La fema tien el picu coloráu y plumaxe ye de color blancu, marrón y negru. Los machos tienen el plumaxe negru y picu escuru. El pinzón de la isla de La Española tien un picu más grande qu'en Xenovesa. Se caracterizadan por ser comedores de granes, el so fuerte picu déxa-yos alimentase de granes grandes y dures. 
Geospiza difficilis
El Pinzón terrestre de picu afiláu (Geospiza difficilis) ye una especie d'ave de la familia Thraupidae reinal de les Islles Galápago, específicamente de les islles de Xenovesa y Santa Cruz. El so hábitat natural son les selves tropicales o subtropicales.
El pinzón vampiru (Geospiza difficilis septentrionalis) ye un pequeñu páxaru nativu de les Islles Galápagos. Trátase d'una subespecie bien distinta de la de Pinzón terrestre de picu afiláu (Geospiza difficilis) reinal de les islles Wolf y Darwin.
El pinzón vampiru ye de dimorfismu sexual como ye típicu nel so xéneru, siendo los machos principalmente negru y les femes gris con llurdios marrones. Tien el picu más grande y señaló la mayor parte de toles subespecies de G. difficilis, y polo xeneral paez un pinzón de cactus y non, como faen les otres subespecies, un pinzón pequeñu de tierra con un picu rectu. Tien un cantar melodiosu según Wolf, un cantar animáu según Darwin, y llapada a xiblar en dambes islles. Namái en Wolf, dilatáu, llame al runfíu tamién se pronunció.
Esta ave ye más famosa pola so dieta inusual. El pinzón vampiru de xemes en cuando aliméntase bebiendo'l sangre de pichoç aves, principalmente de los piqueros de Naza y de pates azules, picotiando na so piel colos sos picos afilaos hasta que se-y estrayi sangre. Curiosamente, los piqueros nun ufierten muncha resistencia en contra d'este. Haise teorizado qu'esti comportamientu pasáu de la conducta de picotio que'l pinzón usa pa llimpiar los parásitos de les plumes de les armes. Los pinzones tamién s'alimenten de los güevos, el robu d'ellos namái una vegada depositaos y faciéndola rodar (emburriando coles piernes y col so picu como pivós) nes roques hasta que se ruempen.
Más convencional pa les aves, pero pocu común entá ente Geospiza, tamién tomen el néctar de la flor del nopal de les Islles Galápagos (Opuntia echios var. Gigantea) a lo menos en Wolf (Schluter y Grant, 1984). Les razones d'estos peculiares vezos d'alimentación son la falta d'agua duce nes islles d'orixe d'estes aves. Sicasí, la base de la so dieta compónse de granes ya invertebraos como nos sos conxéneres.
El pinzón vampiru alcuéntrase en peligru d'estinción, siendo reinal d'una de les isla que formen l'archipiélagu de Colón. Especies de pinzones en xunto formen un exemplu escaparate de la teoría de Charles Darwin de la selección natural. El conxuntu de 14 o 15 especies de pinzones de los Galápagos de cutiu son llamaos "pinzones de Darwin". Utilícense como un exemplu de cómo los descendientes d'un antepasáu puede convertise en delles especies na so adaptación a distintes condiciones.
Geospiza fortis
El Pinzón terrestre medianu (Geospiza fortis) ye una especie d'ave de la familia Thraupidae. 
Estes aves son reinales de les Islles Galápago, na isla de Santa Cruz. El so hábitat natural son les selves tropicales o subtropicales.
Esta foi la primer especie que los científicos repararon el so evolución en tiempu real.
Geospiza fuliginosa
El Pinzón terrestre pequeñu (Geospiza fuliginosa) ye una especie d'ave de la familia Thraupidae. 
Esta especie ye una de les 13 especies reinales de les Islles Galápago nes islles d'Española y Santa Cruz, conocíos tamién como pinzones de Darwin. El so hábitat natural son les selves tropicales o subtropicales.
Geospiza magnirostris
Geospiza magnirostris ye una especie d'ave de la familia Thraupidae caracterizada por ser comedores de granes, el so fuerte picu déxa-yos alimentase de granes grandes y dures. Siendo del grupu de los pinzones y posesores d'un negru plumaxe, tienen un vuelu caracterizáu por aletéu alterno y planiamientu con nales zarraes. La mayoría canta bien y el so tamañu va de pequeñu a moderadamente llargu. 
Estes aves son reinales de les Islles Galápago, nes islles de Santa Cruz y Xenovesa. Prefier habitats de vexetación consistente en grebes carbes de tierres baxes y montes tropicales caducifolios menores de 500 metros d'altor. 
Geospiza scandens
El Pinzón de cactus común (Geospiza scandens) ye una especie d'ave de la familia Thraupidae. 
Estes aves son reinales de les Islles Galápago, na isla Santa Cruz. El so hábitat natural son les selves tropicales o subtropicales.
Esta especie aliméntase d'insectos.
Geothlypis aequinoctialis
El arañero cara negra, (Geothlypis aequinoctialis), ye una especie d'ave del Nuevu Mundu de la familia de les Parulidae. Esisten poblaciones separaes en Centro y Suramérica, dalgunes hasta podríen yá ser subespecies.
El so hábitat de apareamiento son marismes y otres árees húmedes con trupa vexetación baxa. Ye menos común topala en sitios secos arbustivos. Pon dos güevos blancos con pintes coloráu pardes nun nial coposo na campera o vexetación más alta.
Mide 13 cm de llargu y pesa 13 g; envés mariellu verdosu, banduyu mariellu brillante, y picu negru. El machu adultu tien una mázcara negra, bordiada de gris. La fema ye similar, pero escarez de la mázcara negra, y ye de colores llixeramente más apagaos, y buxu a los llaos de la cabeza, con aníos mariellos oculares, y tires marielles del picu a los güeyos.
Estrémense fácilmente del ave migratoria invernante "Geothlypis trichas" pelos sos partes ventrales uniformemente marielles, mientres l'ave norteamericana tener blanques.
Viven davezu en casales, y nun s'acomuñar con otres especies. Con frecuencia escuéndense, y salen dacuando, especialmente pa cantar. Comen insectos, incluyendo guxanos, que suelen prindar na trupa vexetación. La so llamada ye un rápidu garllo, abondo distintu al d'otres spp. de "Geothlypis", suena a "chip".. 
Esta especie puede tremase per Centroamérica por cuenta de la deforestación.
Hai 5 subespecies, difiriendo en tamañu, patrón de cabeza del machu, y cantar. La forma centroamericana ye dacuando considerada una especie separada, y los dos races del Pacíficu son tamién frecuentemente consideraes una sola especie. Recién estudios xenéticos suxuren que la subespecie del sur suramericana podría merecer un estatus específicu. Les poblaciones son:
Ye probable que la distribución d'esta especie fuera d'antiguo continua, quiciabes mientres el clima más frescu de la última edá de xelu, pero na actualidá les poblaciones tópense dixebraes pola selva húmeda de la Cuenca del Amazones y Panama Oriental. La forma representativa del Chiriqui nes tierres altes de Costa Rica y Panama occidental tópase dixebrada de los sos parientes del este pola Cordal de los Andes.
Geothlypis nelsoni
La mascarita matorralera (Geothlypis nelsoni) ye una especie d'ave de la familia de los parúlidos qu'habita en tierres altes de Méxicu.
Mide 12 o 13 cm de longitud promedio na so edá adulta. Ye de carauterístiques similares a otres especies del so xéneru. Como en toes éstes, el machu presenta una característica mázcara negra. Estrémase porque esta mázcara ta delimitada nel so parte cimeru por evidente una raya gris. Les partes dorsales son pardu olivacees y les ventrales mariellu brilloso, con daqué d'oliva nes bandes.
La fema escarez de mázcara. La cara ye olivácea, con un aníu ocular y una llista superciliar, dambos de color mariellu maciu. El restu del cuerpu ye similar al machu: partes dorsales olivacees, y ventrales marielles. Ye difícil estremala de les femes d'otres especies del xéneru.
Los xuveniles son similares a la fema adulta.
Ye un endemismu mexicanu. Rexistróse a lo llargo de la Sierra Madre Oriental, dende Coahuila y Nuevu Llión hasta Puebla, na parte central y oriental del Exa Neovolcánico, na Sierra Mixteca, y na Sierra Madre del Sur (estáu de Oaxaca). 
Habita en carbes de tierres altes, ente 1.500 y 3.000 m snm, en zones grebes o semihúmedas de clima templáu a secu. Nun ta tan rellacionada a los cuerpos d'agua como'l restu de les especies de "Geothlypis".
== Subespecies conocen dos subespecies de "Geothlypis nelsoni":
Geothlypis poliocephala
El chipe de picu gruesu (Geothlypis poliocephala), tamién conocíu como mascarita coronigrís o bijirita de coroniella gris, ye un ave americana de la familia Parulidae que la so área de distribución estiéndese dende los Estaos Xuníos hasta Panamá.
Alcuéntrase en Belice, Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Hondures, Méxicu, Nicaragua, Panamá y los Estaos Xuníos. El so hábitat natural son subtropical o tropical húmedu, zones de parrotales y bien antiguos montes degradaos.
Geothlypis semiflava
La mascarita coronioliva (Geothlypis semiflava), tamién conocíu como antifacito coroniolivo, chipe cuelliamarillo coronialba, chipe de corona oliva o mazcaráu carinegro, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae.
Habita en carbes seques y zones degradaes de Colombia, Costa Rica, Ecuador, Hondures, Nicaragua y Panamá.
Geothlypis trichas
La mascarita común (Geothlypis trichas) tamién conocíu como mascarita norteña; antifacito norteño, caretica, chipe de cara negra, cigüita mazcarada, cuelliamarillo común, mazcaráu norteño, reinita de antifaz, reinita gorgigualda, reinita pica tierra ye un ave de la familia de los parúlidos. Reproducir de manera masiva en América del Norte con una área de distribución dende del sur de Canadá al centru de Méxicu.
Les subespecies norteñas son migratories que pasen al iviernu nel sur de la so área de reproducción, América central y les Antilles del Mar Caribe. Les cigüitas mazcaraes meridionales son residentes y en Europa son divagantes bien rares.
Habiten en güelgues con trupa vexetación baxa, y tamién se-y puede atopar n'otres árees con carba trupa. Pela cueta estos páxaros son menos comunes en llugares secos. 
Les careticas tienen dorso color café, gargüelos mariellos, y banduyu blancu. Los adultos machos tienen mázcares negres enmarcaes per una banda color chombu, namái na parte de riba. La femes tienen un aspeutu similar pero ensin la mázcara negra.
Les especies d'ésti páxaru del sudoeste del so rangu tienen el colores mariellu más fuerte.
Hai 14 subespecies d'esta ave, y les sos diferencies son sobremanera na apariencia y carauterístiques de la cara del machu según nel rellumu del so pechu mariellu. Les subespecies del sudoeste de la so área de distribución tienen el colores mariellu más fuerte.
Les femes paecen preferir machos con mázcares más grandes. Les mascaritas comunes formen niales n'árees baxes de la vexetación, ponen ente 3 y 5 güevos nun nial con forma de vasu. Dambos padres alimenten a los sos crias.
Les reinitas gargantiamarillas aliméntase d'insectos quien son atrapaos ente los parrotales baxos y dacuando n'aire llibre. El so cantar ye fuerte y alto. 
Hai 32.000.000 nel mundu y son considerada una especie d'esmolición menor. Sicasí delles subespecies tán amenaciaes y los sos númberos tán menguando. Como la mascarita común de güelgues salaes de California.
Gerygone albofrontata
Gerygone albofrontata ye una especie d'ave paseriforme de la familia Acanthizidae. Ye una especie reinal de la islles Chatham.
Gerygone chloronota
Gerygone chloronota ye una especie d'ave paseriforme de la familia Acanthizidae.. Ye reinal de Australia.
Gerygone chrysogaster
Gerygone chrysogaster, ye una especie d'ave Passeriformes del xéneru Gerygone, que pertenez a la Superfamilia Meliphagoidea (familia de los Pardalotidae, perteneciente a la subfamilia Acanthizidae).
Ye una especie d'ave que s'atopa en Australia, Nueva Guinea y Filipines. 
Gerygone cinerea
El Gerigón Gris o Gerygone cinerea, ye una especie d'ave Passeriformes del xéneru Gerygone, que pertenez a la Superfamilia Meliphagoidea (familia de los Pardalotidae, perteneciente a la subfamilia Acanthizidae).
Ye una especie d'ave que s'alcuentra en Indonesia y en Nueva Guinea
Gerygone dorsalis
Gerygone dorsalis, ye una especie d'ave Passeriformes del xéneru Gerygone, que pertenez a la Superfamilia Meliphagoidea (familia de los Pardalotidae, perteneciente a la subfamilia Acanthizidae).
Ye una especie d'ave reinal de Indonesia, (Isla Larat y archipiélagu Tanimbar).
Gerygone flavolateralis
Gerygone flavolateralis, ye una especie d'ave Passeriformes del xéneru Gerygone, que pertenez a la Superfamilia Meliphagoidea (familia de los Pardalotidae, perteneciente a la subfamilia Acanthizidae).
Ye una especie d'ave que s'alcuentra en Nueva Caledonia
Gerygone fusca
Gerygone fusca ye una especie d'ave Passeriformes del xéneru Gerygone, que pertenez a la Superfamilia Meliphagoidea (familia de los Pardalotidae, perteneciente a la subfamilia Acanthizidae).
Ye un ave reinal de Australia.
Gerygone igata
la Mura fada de la Isla Norfolk o Gerygone igata, ye una especie d'ave insectívora Passeriformes del xéneru Gerygone, que pertenez a la Superfamilia Meliphagoidea (familia de los Pardalotidae, perteneciente a la subfamilia Acanthizidae). Ye reinal de Nueva Zelanda.
Gerygone inornata
El Gerigón senciellu o Gerygone inornata, ye una especie d'ave Passeriformes del xéneru Gerygone, que pertenez a la Superfamilia Meliphagoidea (familia de los Pardalotidae, perteneciente a la subfamilia Acanthizidae). Habita en Indonesia y Timor Oriental.
Gerygone levigaster
Gerygone levigaster, ye una especie d'ave Passeriformes del xéneru Gerygone, que pertenez a la Superfamilia Meliphagoidea (familia de los Pardalotidae, perteneciente a la subfamilia Acanthizidae).
Gerygone magnirostris
Gerygone magnirostris, ye una especie d'ave Passeriformes del xéneru Gerygone, que pertenez a la Superfamilia Meliphagoidea (familia de los Pardalotidae, perteneciente a la subfamilia Acanthizidae).
Gerygone mouki
Gerygone mouki, ye una especie d'ave Passeriformes del xéneru Gerygone, que pertenez a la Superfamilia Meliphagoidea (familia de los Pardalotidae, perteneciente a la subfamilia Acanthizidae).
Ye una especie qu'habita na mariña oriental de Australia.
Gerygone olivacea
Gerygone olivacea, ye una especie d'ave Passeriformes del xéneru Gerygone, que pertenez a la Superfamilia Meliphagoidea (familia de los Pardalotidae, perteneciente a la subfamilia Acanthizidae).
Ye una especie d'ave que s'atopa en Australia.
Gerygone palpebrosa
Gerygone palpebrosa, ye una especie d'ave Passeriformes del xéneru Gerygone, que pertenez a la Superfamilia Meliphagoidea (familia de los Pardalotidae, perteneciente a la subfamilia Acanthizidae).
Alcuéntrase en Australia, Indonesia y Nueva Guinea.
Gerygone ruficollis
Gerygone ruficollis, ye una especie d'ave Passeriformes del xéneru Gerygone, que pertenez a la Superfamilia Meliphagoidea (familia de los Pardalotidae, perteneciente a la subfamilia Acanthizidae).
Ye una especie d'ave que s'alcuentra en Nueva Guinea
Gerygone sulphurea
Gerygone sulphurea, ye una especie d'ave Passeriformes del xéneru Gerygone, que pertenez a la Superfamilia Meliphagoidea (familia de los Pardalotidae, perteneciente a la subfamilia Acanthizidae).
Esta especie d'ave alcuéntrase en Filipines.
Gerygone tenebrosa
Gerygone tenebrosa, ye una especie d'ave Passeriformes del xéneru Gerygone, que pertenez a la Superfamilia Meliphagoidea (familia de los Pardalotidae, perteneciente a la subfamilia Acanthizidae).
Ye una especie d'ave reinal, que s'atopa en Australia.
Glyphorynchus spirurus
El Ferrerín Picocuña (Glyphorynchus spirurus), ye un ave paseriforme qu'habita nos trópicos d'América, dende'l sur de Méxicu, hasta'l norte de Bolivia, estendiéndose por Venezuela, les Guayanas y el centru de Brasil. Alcuéntrase ausente de la mariña del océanu Pacíficu sacante ente Costa Rica y Ecuador. Ye l'únicu miembru del xéneru Glyphorynchus
Estrémase-y fácilmente de los sos parientes pol so pequeñu tamañu y el so picu distintivu. El Ferrerín Picocuña mide davezu en redol a los 14-15 cm de llargu y pesa unos 14-16 g. La parte cimera del cuerpu ye marrón, con fines estríes a entrambos llaos de la cabeza, un supercilio ante y rabadilla castaña. El gargüelu tamién ye ante y el restu de la parte inferior ta motuda de castañal, especialmente nel pechu. Cuando vuela amuesa una llinia castaña so les nales. El picu curtiu ye bien distintu na so forma del d'otru esguiladores. Los mozos amuesen un tonu más apagáu y uniforme y con menos marques.
El cantar ye un curtiu "chip". El soníu varia xeográficamente, quiciabes reflexando la distribución de les subespecies. En Costa Rica ye un siguíu "kekeki", ente que nel este de Bolivia ye un ascendente trino "tui-tuui-tuuui."
Trátase d'una especie común y estendío, que s'atopa sobremanera nes tierres baxes hasta los 1.500 m d'altitú, anque de normal per debaxo de los 1.100 m, en montes trupos y tierres axacentes. Aliméntase de pequeños insectos, percorriendo tueros y estrayyendo a les sos preses de la corteza col so picu. Prefier los árboles de corteza fina, onde de cutiu se desendolca solu o en pareyes, y más dacuando en pequeños grupos familiares. Na so mayoría ye una especie residente, pero puede esvalixase a nivel local. Por exemplu, un individuu migratoriu foi reparáu'l 12 de mayu de 1998 en Cerro Campana, El Salvador, el primer rexistru de la especie nesi país.
Suel construyir el so nial nun estrechu cuévanu de los tueros, dacuando cerca d'acopar pero de normal a un nivel muncho más baxu, inclusive a nivel del suelu. Pon dos güevos blancos ente marzu y xunu.
Estrémense 14 subespecies:
Gnorimopsar chopi
El tordu chaqueño (Gnorimopsar chopi), llamáu tamién tordu charrúa o guira-hú ye una especie d'ave perteneciente a la familia de los ictéridos. Ye la única especie del xéneru Gnorimopsar.
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Brasil, Paraguái, Uruguái y nuna bien pequeña área al sudeste de Perú (nel Departamentu de Madre de Dios).
L'hábitat d'esta especie allúgase selves húmedes, subtropicales o tropicales especialmente húmedes o enllanaes de banzaos, praderíes, y montes trupos.
Gracula relixosa
El miná o mainá del Himalaya (Gracula relixosa), tamién denomináu miná relixosu o sagráu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sturnidae qu'habita nel sudeste asiáticu. Vive nes selves de la India, Indochina, el sur de China y Sumatra. Convirtióse nuna mascota popular nes pajarerías de tol mundu pola so capacidá d'asonsañar la voz humana como los loros.
Gracupica contra
El estornín pío o estornín pálidu asiáticu (Gracupica contra) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sturnidae nativa del subcontinente indiu y el Sudeste Asiáticu. Alcuéntrase xeneralmente en grupos pequeños, principalmente n'enllanaes y llombes baxes. De cutiu vense nes ciudaes y pueblos, anque nun ye tan desacobardáu como l'estornín común ("Acridotheres tristis").
Esisten delles variaciones nel plumaxe nes poblaciones y reconociéronse cinco subespecies:
Grallaria albigula
El chululú cabeza acoloratada, chululú de gargüelu blancu, o tororoí gorgiblanco, (Grallaria albigula), ye una especie qu'integra'l xéneru "Grallaria", de la familia Grallariidae. Esta ave distribuyir nel centru de América del Sur. 
Estender na aguada oriental andina dende'l sudeste del Perú en Madre de Dios, y Puno, el centru de Bolivia, hasta'l noroeste de la Arxentina, nes provincies de: Jujuy y Salta. 
Esta especie describióse orixinalmente por Frank Chapman nel añu 1923, sol mesmu nome científicu. La so localidá tipu ye: «Santu Domingo, 6000 pies [cerca de 1830 msnm], Puno, Perú».
Considerancies anatómiques indiquen que "Grallaria albigula", "Grallaria erythroleuca", "Grallaria przewalskii", "Grallaria capitalis", "Grallaria flavotincta", y "Grallaria hypoleuca", formen una superespecie. 
"Grallaria albigula cinereiventris" describióse pal noroeste de l'Arxentina (en base a dos exemplares colectados en Jujuy), y caracterízase por tener el banduyu escuru y los lladrales de color sepia-oliva (en cuenta de gris oliva). La validez d'esi taxón subespecífico rique confirmación, polo que se considera a la especie entá como monotípica.
Grallaria andicolus
Grallaria andicolus ye una especie d'ave na familia Grallariidae. Alcuéntrase en Bolivia y Perú. El so hábitat natural son les viesques montiegues húmedes tropicales o subtropicales.
Grallaria capitalis
Grallaria capitalis ye una especie d'ave na familia Grallariidae. Ye reinal de Perú.
El so hábitat natural son les viesques de monte húmedes tropicales o subtropicales y zones previamente de viesques bien degradaes. Nun s'atopa amenaciáu.
Grallaria carrikeri
Grallaria carrikeri ye una especie d'ave na familia Grallariidae. Ye reinal nos montes de les tierres altes nos Andes del norte del Perú.
Grallaria dignissima
Grallaria dignissima ye una especie d'ave na familia Grallariidae. Alcuéntrase en Colombia, Ecuador y Perú.
Descritu na edición de 1880 "The Proceedings of the Zoological Society" (les Actes de la Sociedá Zoolóxica) de Londres. Ilustráu por John Gerrard Keulemans como la placa 17.
Grallaria eludens
Grallaria eludens ye una especie d'ave na familia Grallariidae. Alcuéntrase en Brasil y Perú.
El so hábitat natural son los montes húmedos de tierres baxes tropicales o subtropicales. Ta amenazada por perda d'hábitat.
Grallaria erythroleuca
El Grallaria erythroleuca, ye una especie qu'integra'l xéneru "Grallaria", de la familia Grallariidae. Esta ave distribúise pel centru-oeste d'América del Sur. 
Estiéndese, de manera endémica, namái pel sudeste del Perú, nos cordales de Vilcabamba y Vilcanota, en Cuzco. 
Esta especie monotípica describióse orixinalmente por Philip Sclater nel añu 1874, sol mesmu nome científicu. La so localidá tipu ye: «Huasampilla, Cuzco, Perú.».
Consideraciones anatómiques indiquen que "Grallaria erythroleuca", "Grallaria albigula", "Grallaria przewalskii", "Grallaria capitalis", "Grallaria flavotincta", y "Grallaria hypoleuca", formen una superespecie. Dacuando ye tratáu como conespecíficu con parte o la totalidá d'esos taxones. 
Grallaria erythrotis
Grallaria erythrotis ye una especie d'ave na familia Grallariidae. Ye reinal de Bolivia.
Grallaria flavotincta
Grallaria flavotincta ye una especie d'ave de la familia Grallariidae. Alcuéntrase en Colombia, Ecuador.
El so hábitat natural son les viesques de monte húmedes tropicales o subtropicales.
Grallaria griseonucha
Grallaria griseonucha ye una especie d'ave na familia Grallariidae. Ye reinal de Venezuela.
El so hábitat son natural les viesques montiegues húmedes tropicales o subtropicales. Nun s'atopa amenaciáu. 
Grallaria guatimalensis
El Tororoí Cholino ("Grallaria guatimalensis") ye una especie d'ave de la familia "Grallariidae", enantes incluyida na familia "Formicariidae".
Alcuéntrase en Méxicu, Centroamérica (Guatemala, El Salvador, Hondures, Costa Rica, Nicaragua, Panamá), Colombia, Venezuela, Ecuador, Bolivia, Guyana, Trinidá y Tobago, Brasil, y el Perú.
El so hábitat natural son les viesques húmedes subtropicales o tropicales de tierres baxes y montes húmedos subtropicales o tropicales de monte.
Grallaria haplonota
Grallaria haplonota ye una especie d'ave na familia Grallariidae. Alcuéntrase en Ecuador, Perú y Venezuela.
Grallaria hypoleuca
Grallaria hypoleuca ye una especie d'ave de la familia Grallariidae. Alcuéntrase en Colombia, Ecuador y Perú.
Grallaria nuchalis
El tororoí nuquicastaño, gralaria nuquicastaña o chululú de nuca castaña ("Grallaria nuchalis") ye una especie d'ave que pertenez a la familia Grallariidae, anque según dellos autores fai parte de Formicariidae. Alcuéntrase en Colombia, Ecuador y Perú.
Mide aprosimao 22 cm de llargor. Les partes cimeres de color castañu acoloratáu, col pileu y la nuca brilloses y rufescentes; les partes inferiores y aníu ocular de color gris claro col gargüelu, base del picu y área facial gris escuru.
El so natural son les viesques montiegues húmedes tropicales; cerca del suelu, preferentemente ente les carbes de bambú, con frecuencia n'árees con abondosa "Chusquea", ente los 1.900 y 3.150 m de altitú.
Aliméntase preferentemente d'insectos, pero tamién come otros artrópodos y lombices. Reportóse siguiendo formigues guerreres o arrieres.
Constrúi'l nial en forma de taza, a unos 3 m d'altor del suelu, preferentemente en cañes de "Chusquea", coles sos fueyes y mofu. Reparáronse dos pichones nel nial.
Grallaria quitensis
El tororoí leonado o chululú amarellentáu ("Grallaria quitensis") ye una especie d'ave de la familia "Grallariidae", enantes incluyida na familia "Formicariidae", que s'atopa en Colombia, Ecuador y Perú.
Vive nel monte nanu y el pandorial, nes rexones onde predomina la vexetación non bien alta; yerba y parrotales aisllaos, nos Andes, ente los 2.200 a 4.000 m de altitú.
Mide de 16 a 18 cm de llargor. El plumaxe de les partes cimeres ye marrón o pardu oliváceo, más claru na rexón ocular y los lores; y el plumaxe de les partes inferiores mariellu leonado.
Grallaria rufula
Grallaria rufula ye una especie d'ave de la familia "Grallariidae", enantes incluyida na familia "Formicariidae". Alcuéntrase en Bolivia, Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela. El so hábitat natural son les viesques húmedes de monte tropicales o subtropical. Nun s'atopa amenaciáu.
Grallaria squamigera
Alcuéntrase en Bolivia, Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela.
Grallaria varia
El chululú pintáu (Grallaria varia) ye una especie d'ave de la familia "Grallariidae", enantes incluyida na familia "Formicariidae". Topar en Arxentina, Brasil, Guayana Francesa, Guyana, Paraguái, Surinam, rexones fronterices del este de Venezuela; Perú; oeste de Guyana y de Venezuela; cuenca del Amazones, na so metá inferior, y al sudeste de la rexón atlántica, en cercaníes de ríu Tocantins y del Araguaia. Una minoritaria población aisllada ta en Perú; la población arxentina topar na llingua de tierra ente Paraguái y el sur de Brasil.
El so hábitat natural son les selves subtropicales o tropicales.
Grallina bruijni
El grallina papú (Grallina bruijni) ye una especie d'ave na familia Monarchidae.
Alcuéntrase en Indonesia y Papúa Nueva Guinea. Los sos hábitats naturales son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales y les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales.
Granatellus pelzelni
La reinita pechirroja (Granatellus pelzelni), tamién denominada granatela de pechu rosado y candelita pechirroja, ye una especie d'ave paseriforme de Suramérica que dalgunos inclúin dientro de la familia Cardinalidae y otros en Parulidae.
Mide en promediu 12 cm de llargor. El machu tien la cabeza color negru con una raya blanca detrás de los güeyos y el gargüelu tamién blancu; el pechu, el banduyu y la grupa son coloraos. La fema tien la corona y la frente de color gris azuláu, los llaos de la cabeza y partes inferiores son de color acaneláu.
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, la Guayana francesa, Guyana, Surinam y Venezuela.
Aliméntase d'insectos, frecuentemente formando parte de bandes mistes con otres especies.
Granatellus sallaei
La reinita yucateca (Granatellus sallaei), tamién conocíu como granatelo yucateco, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae, propiu de Belize, Guatemala y Méxicu. 
La so área de distribución inclúi Méxicu Guatemala y Belize.
El so hábitat compónse de monte subtropical y tropical, y carbes.
Granatellus venustus
La reinita mexicana o rosillo occidental (Granatellus venustus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cardinalidae endémica de Méxicu. 
El xéneru "Granatellus" tradicionalmente clasificóse na familia Parulidae, pero los analises del ADN mitocondrial indicaron que tenía d'asitiase na familia Cardinalidae.
La reinita mexicana mide alredor de 15 cm de llargu, incluyida la so llarga cola. La especie amuesa un marcáu dimorfismu sexual. Los machos tienen el plumaxe de les sos partes cimeros de color gris escuru azuláu, salvo la so cola y los llaterales de la so cabeza que son negros. Presenta una ancha llista superciliar blanca qu'empieza nel güeyu y estiéndese escontra tras. Tamién son blancos el so gargüelu, lladrales y les plumes llaterales de la cola. El restu de les sos partes inferiores son coloraes, especialmente'l pechu, y tán dixebraos del gargüelu por una llista negra. Sicasí, les femes tienen el plumaxe de les partes inferiores y los llaterales de la cabeza anteado ablancazaos, y solo tienen acoloratada la zona perianal. El picu de dambos ye coritu y apuntiáu.
Estender poles rexones costeres del Pacíficu mexicanu dende'l centru de Sinaloa hasta Chiapas, incluyíes les islles Maríes. El so hábitat natural son los montes y zones de carba de los montes.
Griseotyrannus aurantioatrocristatus
El tuquito gris (Griseotyrannus aurantioatrocristatus) ye una especie d'ave na familia "Tyrannidae", de los papamoscas tiranos. 
Enantes xunióse al xéneru "Empidonomus", col papamoscas xaspiáu, pero agora considérase la única especie de Griseotyrannus. El nome, "Griseotyrannus aurantioatrocristatus", significa: "tiranu gris de cresta de color naranxa y negrina .
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Paraguái, Perú, Uruguái y Venezuela. 
El so hábitat natural son los montes secos tropicales o subtropicales y montes húmedos subtropicales o tropicales de tierres baxes.
Na so mayoría migra escontra l'oeste y el centru de la Cuenca Amazónica como residente non reproductivu, sacante nel sureste, bordiando'l Zarráu y el Pantanal, onde mora en gran parte del zarráu oeste y escontra el sur, la migración producir mientres l'iviernu austral.
Un datu interesáu alrodiu de esta especie ye que la so nomenclatura binomial ye la más llarga de toles especies d'aves, totalizando quince sílabas.
Coracina maxima
El oruguero terrestre (Coracina maxima) ye una especie d'ave na familia Campephagidae.
Guadalcanaria inexpectata
Guadalcanaria ye un xéneru monotípicu de aves de la familia Meliphagidae (familia qu'integra la gran familia Meliphagoidea), tien 1 sola especie esistente, Guadalcanaria inexpectata.
Ye una especie d'ave reinal de Guadalcanal, na islles Salomón.
Gubernetes yetapa
El yetapá grande (Gubernetes yetapa), ye la única especie qu'integra'l xéneru monotípicu: Gubernetes, de la familia Tyrannidae. Esta ave distribuyir nel centru de América del Sur. 
La so llongura total ye de 40 cm, de los cualos la so llarga, negra, y ahorquillada cola representa 22 cm. El so color xeneral ye cenicientu. Les nales son negres con una ancha banda ablonda. Gargüelu blancu, arrodiada por un aníu castañu escuru, que parte dende cada llau del picu, pasa polos güeyos, y finalmente xúnese sobre'l pechu.
Estiéndese dende'l centru y sur de Brasil (estremu sur de Badea, Mato Grosso do Sul, hasta l'oeste de Ríu Grande del Sur), el nordés de Bolivia —alto ríu Beni—, l'este del Paraguái, y el nordés de la Arxentina, nes provincies de: Misiones —sur—, Provincia de Corrientes Corrientes, y posiblemente tamién nel este de Chaco. Llega pel sur a Colonia Carlos Pellegrini, Corrientes (28º32'S 57º10'O).
Extralimitalmente, reparóse'l 21 de xunetu de 2007, una pareya nes güelgues del regueru Maldonado, nel Balneariu Barra de Maldonado, Maldonado (34º53'S 54º52'O). 
Esta especie monotípica describióse orixinalmente pol ornitólogu francés Louis Jean Pierre Vieillot nel añu 1818, sol nome científicu de: "Muscicapa yetapa". La so localidá tipu ye: «Río Plata, Paraguái». El xéneru describióse por George Such nel añu 1825.
Considerancies anatómiques indiquen que los parientes más cercanos d'esti xéneru pueden ser "Muscipipra" y "Neoxolmis".
Gymnocichla nudiceps
Gymnocichla nudiceps ye una ave de la familia Thamnophilidae. Ye la única especie clasificada nel xéneru Gymnocichla.
Puede ser atopada nos siguientes países: Belize, Colombia, Costa Rica, Guatemala, Hondures, Méxicu, Nicaragua y Panamá.
Los sos hábitats naturales son: montes subtropicales o tropicales húmedos de baxa altitú.
Gymnoderus foetidus
El cuellopelado (Gymnoderus foetidus) tamién denomináu cuervu higuero cuellopelado, cuervu fruteru cuellidesnudo o pavita de pescuezu desnudu ye una especie d'ave na familia "Cotingidae". 
Ye'l únicu miembru del xéneru Gymnoderus. 
Alcuéntrase na selva amazónica, especialmente cerca de los ríos. Ye relativamente común, pero polo xeneral menos frecuentes y más locales al norte del ríu Amazones. 
Gymnomystax mexicanus
El maicero (Gymnomystax mexicanus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae. El so xéneru, Gymnomystax, ye monotípicu.
Alcuéntrase en Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana francesa, Guyana, Perú, Surinam, y Venezuela.
Los sos hábitats natural son montes subtropicales o tropicales de tierres húmedes, zones de parrotales subtropicales o tropicales, tierres baxes húmedes o inundables con pacionales, y banzaos.
Gymnomyza viridis
El mieleru xigante ("Gymnomyza viridis"), llamáu tamién páxaru azucre verde, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Meliphagidae, del xéneru Gymnomyza, reinal de les selves de Fiyi.
Reconócense como válides dos subespecies:
Gymnopithys leucaspis
El formigueru bicolor (Gymnopithys leucaspis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae de la rexón neotropical estendida dende Hondures hasta Brasil y Perú.
El formigueru bicolor estender pol noroeste de Sudamérica y Centroamérica. Alcuéntrase en Brasil, Colombia, Costa Rica, Ecuador, Hondures, Nicaragua, Panamá y Perú.
Gymnopithys lunulatus
El formigueru lunulado o lunado (Gymnopithys lunulatus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Suramérica.
Atopar nes selves tropicales de Ecuador y Perú.
Gymnopithys rufigula
El formigueru gorgirrufo (Gymnopithys rufigula), tamién denomináu formigueru gargantirrufo o bicolor, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Suramérica.
El so hábitat ye la selva húmeda tropical y subtropical de rexones baxes, a menos de 600 m de altitú.
Mide, en promediu, 15 cm de llargor. El so plumaxe ye marrón na parte cimera, con frente corita y área ocular azul. El so gargüelu ye ablonda. El plumaxe del machu difier del de la fema solamente nel color d'un llurdiu presente nel llombu, ente les nales, que ye blanca nel machu y canela a ablonda na fema.
La especie describióse científicamente pol naturalista holandés Pieter Boddaert en 1783 como "Turdus rufigula". Bonaparte creó'l xéneru "Gymnopithys" en 1857 al que se treslladó esta especie.
Gymnopithys salvini
El formigueru gorgiblanco (Gymnopithys salvini) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Suramérica.
El formigueru de gargüelu blancu alcuéntrase nes selves de rexones baxes de Bolivia, Brasil y Perú.
Gymnorhina tibicen
La pega australiana o Verdugu flauteru (Gymnorhina tibicen) ye una especie d'ave de la familia Artamidae nativa de Australia y única representante del xéneru Gymnorhina.
Ye de porte medianu y de color negru y blancu. Ta estrechamente rellacionada colos currawongs y les especies del xéneru "Cracticus". Los colonizadores llamar asina por semeyanza cola pega común ("Pica pica").
Comunes n'Australia, fueron introducíes en Nueva Zelanda nos años 1860 y agora son una plaga polos problemes de competencia y depredación que causen a los páxaros nativos.
Habia cristata
La piranga formiguera copetona o habia copetona ("Habia cristata") ye una especie d'ave de la familia "Cardinalidae", enantes clasificáu como "Thraupidae", endémica de Colombia.
Vive nel monte de monte, ente los 700 y 1.800 m de altitú na Cordal Occidental de los Andes colombianos, de cutiu ente la vexetación trupa, a lo llargo de ríos o en ribayos.
Mide 19 cm de llargor. El plumaxe ye principalmente de color coloráu, con una cresta llargo y prominente escarlata, y colos lladrales y el banduyu abuxaos. La cresta de la fema ye más curtia.
Aliméntase d'insectos y frutos.
Habia fuscicauda
La tangara rojisucia fuscicauda o tangara formiguera gorjirroja (Habia fuscicauda) ye una especie d'ave paseriforme qu'habita en montes tropicales dende Méxicu hasta Colombia. El so xéneru, "Habia", foi tradicionalmente asitiáu polos ornitólogos dientro de la familia "Thraupidae", anque esisten investigaciones que paecen rellacionalo más con "Cardinalidae".
Ye un ave con marcáu dimorfismu sexual, abondo paecida a "H. rubica" y n'ocasiones dambes especies son difíciles de ser estremaes a güeyu pol güeyu humanu. Ye sicasí llixeramente más pequeña, ente 17 y 20 cm de llargor. El machu ye de plumaxe coloráu escuru. Tien na corona un parche coloráu brillante, pero non bien conspicuo. El gargüelu y el pechu tamién son coloraos brillantes, éstos sí abondo evidentes.
La fema ye parda, tendiendo al ocre escontra les partes ventrales, y mariella el gargüelu. Nun tien el característicu parche coloráu del machu na corona.
Dambos sexos tienen les pates pardes y el picu y los güeyos negros.
La so voz ye similar a la d'un "malvís". 
Habiten el sotobosque de selves altes y caducifolies; tamién en ecotonos, vexetación secundaria y cultivares, dende'l nivel del mar hasta los 800 m snm. El so llende norte ye'l nordés de México (Tamaulipas). Dende ende distribúyese a tou lo llargo de l'aguada del Golfu. Pola aguada del Pacíficu la so distribución empecipia en Chiapas, nel sur de México. N'América Central distribuyir en tierres baxes de dambes aguaes, hasta algamar el so llende sur nel norte de Colombia.
Aliméntase d'insectos y frutos carnosos, y suelen acompañar a les columnes de formigues. Lleguen a formar grupos alimenticios de dellos individuos.
Habia rubica
La habia coronirroja (Habia rubica), tamién denominada tangara rojisucia rúbica o tangara formiguera coronirroja ye un ave paseriforme de la América tropical. El so xéneru, "Habia", foi tradicionalmente asitiáu polos ornitólogos dientro de la familia Thraupidae, anque esisten investigaciones que paecen rellacionalo más con Cardinalidae.
Estes aves, bien paecíes a la especie hermana "H. fuscicauda", miden aprosimao 18 cm de llargor y pesen pocu más de 30 g. El machu adultu ye pardu acoloratáu escuru, con gargüelu y pechu coloraos brillantes. Na corona hai una raya colorada brillosa delineada con negru. Les plumes d'esa llinia pueden llevantase cuando l'ave ta escitada.
La fema ye parda amarellentada, tendiendo más al mariellu nel pechu, y el gargüelu ye mariella brillosa. Al igual que'l machu, tien un llurdiu na corona, pero non colorada, sinón anaranxada.
Ye una especie residente dende Méxicu hasta Paraguái y norte d'Arxentina. La so distribución estiéndese tamién hasta Brasil, Venezuela, y l'isla caribeña de Trinidá. Al ser común na so área de distribución, la Unión Internacional pal Caltenimientu de la Naturaleza nun la considera una especie amenazada.
Alcuéntrase preferentemente nel estratu mediu de los montes húmedos y n'árees de vexetación arbustiva de clima subtropical; tamién nel sotobosque en zones riques en felechos, parrotales y yerbes. Viven en pareyes o en grupos más numberosos. Aliméntense principalmente d'artrópodo pero nun desprecien los frutos. N'ocasiones pórtense como comensales, acompañando na so alimentación a les formigues arrieres y a los coatíes ("Nasua nasua").
El nial ye en forma de concu pocu fondu, y ye construyíu nes cañes d'árboles nuevos o felechos arborescentes xeneralmente cerca d'un cursu d'agua. La puesta consiste de dos güevos blancos con llixos marrón. La fema guara los güevos mientres 13 díes hasta qu'éstos eclosionen; entós los pitucos son guaraos por otros 10 díes más, hasta qu'aprienden a volar.
Haematoderus militaris
La pavita colorada o páxaru militar("Haematoderus militaris") ye una especie d'ave de la familia Cotingidae, que s'atopa en Brasil, Guayana francesa, Guyana, Surinam y Venezuela. En 2012 foi topada en Colombia.
Vive nel nivel cimeru del monte húmedu de tierra firme de la Amazonia, per debaxo de los 200 m de altitú.
Mide de 33 a 35 cm de llargor. El plumaxe del machu ye coloráu carmín brillosu. La fema tien la cabeza, el pescuezu y les partes inferiores color coloráu carmesí; les partes cimeres, nales y cola son pardes.
El so llamáu ye un "tyiward" alto y nasal.
Haematospiza sipahi
Haematospiza sipahi ye una especie d'ave de la familia Fringillidae y única representante del xéneru Haematospiza.
Distribuyir polos montes templaos y zones de carba de Bután, China, India, Laos, Myanmar, Nepal, Tailandia y Vietnam.
Esta especie atopóse separada genéticamente de la familia "Carpodacus", pero forma un grupu estreme con Carpodacus erythrinus.
Haplochelidon andecola
La golondrina andina, golondrina puneña, o golondrina de los riscos, (Haplochelidon andecola), ye la única especie qu'integra'l xéneru monotípicu: Haplochelidon, de la familia Hirundinidae, anque tradicionalmente asitió-ylo nos xéneros "Petrochelidon" y "Hirundo". Esta ave distribuyir nel centru-oeste de América del Sur.
Estiéndese dende'l centru del Perú, l'oeste de Bolivia, Arica y Tarapacá nel norte de Chile, y les provincies del noroeste de la Arxentina, Jujuy y Salta. 
Los sos hábitats naturales son árees predreses en quebraes, y regueros arrodiaos de arbustales y pacionales, siempres a gran altitú.
Esta especie describióse orixinalmente por Alcide d'Orbigny y Frédéric de Lafresnaye nel añu 1837, sol nome científicu de: "Hirundo andecola". La localidá tipu dada ye: «La Paz, Bolivia». El xéneru crear Walter Edmond Clyde Todd nel añu 1929. 
Esta especie yera incluyida nos xéneros "Petrochelidon" y "Hirundo", pero agora considérase que nun se rellaciona con nengún d'ellos. Estudios d'ADN indiquen una fuerte relación col "grupo golondrines centrales", tando cercana a "Notiochelidon", "Atticora", y "Neochelidon". N'ocasiones incluyóse en "Stelgidopteryx"; magar les sos vocalizaciones son similares, escarez de les primaries col cantu esterior «dentáu», característica principal d'esti xéneru.
Haplospiza
Haplospiza ye un pequeñu xéneru de la familia Thraupidae que ta compuestu por dos especies, les que viven en cantos de selves de América Central y del Sur. Ente los nomes vulgares d'estes aves atópense los de: afrecheros fringilos, billorios, gigarras, yales, etc.
Les especies d'esti xéneru estiéndese dende'l sur de Méxicu, hasta la provincia de Misiones, nel nordés de la Arxentina. Como vagante reportó-ylo llegando entá más al sur, al Uruguái y al nordeste de Bonos Aires. 
Habiten en tacuarales, selves secundaries y cantos de selves primaries, tantu serranes como d'enllanada. 
Esti xéneru describióse orixinalmente por Jean Cabanis nel añu 1851. La localidá tipu dada ye: «Ríu Grande del Sur, Brasil».
Haplospiza rustica
El gorrión pizarra (Haplospiza rustica), tamién denomináu pinzón pizarrosu, pinzón piquirecto, fringilo plomizu y semillero pizarra, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Emberizidae qu'habita dende Méxicu hasta Suramérica.
Dambos sexos miden en promediu 12 cm de llargor na edá adulta, y tienen un picu cónico y apuntiao color gris. El machu ye de color gris cayuela (d'ende los sos nomes vernaculares), más claru nel banduyu. La fema ye parda olivácea nel envés y parda y llixeramente rayada nes zones ventrales del cuerpu, tendiendo a ablancazáu nel banduyu.
Ye una especie bastante rara na so área de distribución, que toma dende México hasta Bolivia. Habita en zones montascoses ente 900 y 3 500 m snm, xeneralmente en ecotonos de montes húmedos de zones subtropicales y templaes. La so distribución ye discontinua y los rexistros bien alcontraos. En México hai rexistros marxinales en tierres altes de Veracruz y Chiapas. Nun se rexistró en Guatemala nin en Belice. En Costa Rica habita los Cordales de Tilarán, Volcánica Central y de Talamanca. Siquier en Ecuador, atopóse a entrambos llaos de los Andes.
Sábese pocu de la so bioloxía. Atopóse buscando alimentu nel suelu, ente la yerba y la tierra., y créese que podría tener vezos nómades. Los sos niales fueron descritos en forma de copa, pocu ellaboraos, construyíos principalmente a partir de poacees, y camuflaos ente la vexetación epífita; ponen tres güevos dafechu blancos.
Haplospiza unicolor
El yal unicolor (Haplospiza unicolor), tamién denomináu afrechero plomizu (Arxentina, Paraguái), fringilo billoriu, billoriu (Uruguái), gigarra (Uruguái) o cigarra bambú (Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Haplospiza" qu'integra la familia Thraupidae. Esta ave distribuyir nel centru-esti de América del Sur.
Mide 12  cm. Picu cónicu, termináu en punta afilada. El machu ye abuxáu uniforme por entero, la fema ye pardu olivácea apagáu coles partes inferiores más clares y estriaes de pardu oliváceo.
Estender pol sureste de Brasil (sur de Mines Gerais y sur d'Espírito Santu escontra'l sur hasta Rio Grande do Sul), l'este del Paraguái y nordés de la Arxentina (Misiones). Como vagante reportó-ylo llegando al Uruguái y el nordeste de Bonos Aires. 
Habita en tacuarales trupos, selves secundaries y cantos de selves primaries, tantu serranes como d'enllanada. Hasta los 1400 m d'altitú.
La so presencia ta fuertemente rellacionada col floriamientu del bambú de que les sos granes alimentar. Como tal, esta especie puede sumir de uma dada área por llargos periodos, pero, cuando ta presente puede ser extremamente abondosu. De cutiu puede ser atopáu con otros especialistes en bambú como "Sporophila falcirostris" y "Sporophila frontalis".
Cuando posáu nel sotobosque escuru, emite un sonoru llamáu de timbre metálicu o entona'l so cantar a partir de les copes o subcopas nos matos.
La especie "H. unicolor" describióse orixinalmente pol ornitólogu alemán Jean Louis Cabanis nel añu 1851, sol mesmu nome científicu. La localidá tipu dada ye: «Ríu Grande do Sul, Brasil».
Ye monotípica. Datos moleculares suxuren qu'esti xéneru fai parte d'un clado qu'inclúi tamién "Catamenia", según "Phrygilus unicolor" y "Phrygilus plebejus" (pero non otros de tal xéneru); en particular, la relación ente'l presente xéneru y "P. unicolor" foi suxurida por autores anteriores con base en similaridades de plumaxe y estructura; datos moleculares tamién indiquen que "Acanthidops" rellacionar col presente xéneru. Esta especie probablemente forma una superespecie con "Haplospiza rustica" .
Hedydipna collaris
La suimanga encollarada, "Hedydipna collaris" (enantes incluyida nel xéneru "Nectarinia"), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Nectariniidae.
Alimentar en gran midida de néctar, anque tamién van aprovechar a los insectos , sobremanera pa l'alimentación de los mozos. "Hedydipna collaris" ye, ello ye que principalmente insectívora.
Tien un vuelu rápidu y direutu coles sos nales curties. La mayoría de les especies puede tomar el néctar, como un colibrí. Ye común na mayoría d'África subsaḥariana. Dos o tres güevos son depositaos nun nial suspendíu nun árbol. Son pequeños, namái 10.9 cm de llargu. 
El machu adultu tien les partes cimeres verde brillosu y la cabeza mariella y con banda estrecha moráu. La fema ye de color verde opacu percima y per debaxo de mariellu. Esta especie alcuéntrase nos montes cerca de l'agua.
"Birds of The Gambia" by Barlow, Wacher and Disley, ISBN 1-873403-32-1
Hedydipna metallica
La suimanga del Nilo (Hedydipna metallica) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Nectariniidae.
Puede ser atopada nos siguientes países: Yibouti, Exiptu, Eritrea, Etiopía, Omán, Arabia Saudita, Somalia, Sudán, y Yemen.
En febreru, el machu de la suimanga del Nilo asume'l so plumaxe nupcial que s'amuesa de manera estravagante. Pel hibiernu los dos sexos son bien paecíos, minúsculos, de solu 9 a 10 cm de llargu, de color gris maciu percima y de color mariellu llavadura per debaxo, con un picu llargu, delgáu y llixeramente curváu escontra baxo.
Una vegada tresformáu, encher y desfila coles sos meyores gales recién descubiertes, cortexando a les sos compañeres con colores más apagaos. La pantomima inclúi un vuelu estacionariu, acompañáu de mecer el cuerpu y les nales runfando.
Heliobletus contaminatus
Heliobletus contaminatus, llamáu comúnmente ticotico estriáu, picolezna estriáu, ticotico d'envés estriáu, ye la única especie qu'integra'l xéneru monotípicu: Heliobletus, de la familia Furnariidae. Habita en selves del este de América del Sur. 
Habita en selves d'enllanada y serranes del sudeste del Brasil, l'este del Paraguái, y el nordeste de la Arxentina, na provincia de Misiones.
Esta especie describióse orixinalmente por Hans von Berlepsch nel añu 1885. La localidá tipu dada ye: «Nova Friburgu, Ríu de Janeiro, Brasil». 
Esti taxón foi orixinalmente nomáu como "Heliobletus superciliosus", entós como "Anabates contaminatus", pero que yera un "nomen nudum". A nivel de xéneru, dacuando fundióse en "Xenops"; magar namái presenten pequeñes diferencies nel plumaxe, sicasí son importantes les diferencies nes sos vocalizaciones, lo que suxure que dambos xéneros nun tán estrechamente rellacionaos. Los dos xéneros asítiense de cutiu nel estremu de les tradicionales secuencies llineales, evidentemente por cuenta de les sos inusuales picos y adaptaciones p'alimentase sobre les cañes, paez más probable que les llograron de forma independiente a partir de distintos llinaxes dientro de Furnariidae. 
Hellmayrea gularis
El pijuí paramero (Hellmayrea gularis) tamién denomináu chamiceru cejiblanco (Colombia), colaespina cejiblanca (Ecuador) o güitío paramero (Venezuela) ye una especie d'ave paseriforme, la única del xéneru monotípicu Hellmayrea qu'integra la familia Furnariidae. Habita en Suramérica.
Mide ente 13  y 13,5 cm. Pequeñu y de cola curtia, en Colombia y Ecuador ye pardu ablondu penriba, cola mayormente ablonda, con llista superciliar, lorum y gargüelu blancos; pembaxo ye pardu amarellentáu. En Venezuela ye más abuxáu pembaxo. En Perú ye más brillosu y más canela penriba. 
Alcuéntrase en Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela. 
El so hábitat natural ye'l sotobosque de forestas tropicales y subtropicales húmedes montiegues y carbes d'alta altitú nos Andes ente 2400 y 3700 msnm.
Aliméntase d'artrópodos que prinda revolviendo fueyes muertes y mofu.
El cantar ye una serie de notes altes y fines, como "Cranioleuca", terminando nun trinado, por casu: “chyit-chit-chit-chit-chi-chi-chichichichichichi”.
La especie "H. gularis" describióse per primer vegada pol naturalista francés Frédéric de Lafresnaye en 1843 sol nome científicu "Sinnalaxis" (sic) "gularis"; localidad tipo «Bogotá, Colombia».
Primeramente asitiada nel xéneru "Synallaxis", pero difier en vocalización y comportamientu alimentar; casi verdaderamente ye pariente más cercanu a "Cranioleuca" o "Schizoeaca". La validez de la subespecie "cinereiventris" merez investigación, yá que individuos d'apariencia similar fueron reportaos cerca de locales de la subespecie nominal en Cundinamarca (Colombia). Les subespecies propuestes "rufipectus" (Andes centrales de Colombia), descrita como más ablonda penriba y pembaxo, y "pichinchae" (Andes d'Ecuador), felicidá distinta por ser más pálida pembaxo y más escura penriba, son consideraes indistinguibles de la nominal.
Según la clasificación del Congresu Ornitolóxicu Internacional (IOC) (Versión 5.1, 2015) y Clements Checklist 6.9, reconócense 4 subespecies, cola so correspondiente distribución xeográfica:
Helmitheros vermivorus
El chipe vermívoro o reinita guxanera (Helmitheros vermivorus) ye la única especie de la so xéneru. Ye un ave migratoria qu'añera en montes de América del Norte y envierna en Méxicu, les Antilles y América Central. 
Hemignathus virens
Hemignathus virens ye una especie d'ave de la familia Fringillidae.
Ye reinal de Hawaii.
Hemipus hirundinaceus
El oruguero golondrina (Hemipus hirundinaceus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae. Ta llargamente distribuyíu nel Sureste Asiáticu, atopándose en Brunéi, Indonesia, Malasia, Tailandia y Myanmar. Nun se reconocen subespecies.
Hemipus picatus
El oruguero alibarrado (Hemipus picatus) ye una especie d'ave na familia Campephagidae. Alcuéntrase nos montes tropicales del sur d'Asia dende los Himalayas y llombes del subcontinente indiu hasta Indonesia. Ye una especie principalmente insectívora que caza na parte media de la xamasca de los árboles, de cutiu forma bandaes mistes con otres especies mientres s'alimenta. Posar nuna postura arguta y tienen un diseñu nes sos plumes característicu en blancu y negru, el tomu negru de los machos ye más brillosu qu'el de les femes. En delles poblaciones el llombu ye d'un tonu pardu ente qu'otres tienen partes inferiores escures.
El oruguero alibarrado tien un capuchón y nales negres qu'oldeen col tonu blancu del restu del cuerpu. Sobresalen una franxa blanca que tien na nala y la so grupa blanca. Posar nuna postura arguta en cañes, vuelen p'atrapar insectos. Los sos furacos nasales queden ocultos per pelos y el quexal cimeru del picu tien un estremu curvado. Los machos son d'un negru aterciopeláu ente que les femes tienden a ser d'un marrón abuxao pero'l diseñu varia según les zones xeográfiques onde viven. Tanto machos como femes del "H. p. capitalis" del Himalaya tienen un llombu negru parda pero la cabeza de los machos ye negra. El plumaxe de la población de Sri Lanka "leggei" nun tener dimorfismu sexual nel so plumaxe. Solo les femes de "H. p. intermedius" tienen un llombu marrón. La cola ye negra pero les plumes esteriores de la cola son blanques ente que les plumes llaterales de la cola tienen estremos blancos.
Hemispingus atropileus
El hemispingo capirotado (Hemispingus atropileus), tamién denomináu hemispingus cabecinegro (Colombia) o hemispingo coroninegro (Ecuador) ye una especie d'ave paseriforme, perteneciente al xéneru "Hemispingus" qu'integra la familia Thraupidae. Ye nativa de los Andes en América del Sur.
Habita nel sotobosque y nos cantos de viesques montiegues húmedes d'altitú, principalmente ente los 2300 y los 3200 msnm. 
Hemispingus calophrys
El hemispingo de los bambúes (Hemispingus calophrys), ye una especie d'ave paseriforme, perteneciente al xéneru "Hemispingus" qu'integra la familia Thraupidae. Ye nativu de los Andes en América del Sur.
Alcuéntrase nos faldeos orientales de los Andes nel sur del Perú (sur de Puno) escontra'l sur hasta l'oeste y centru de Bolivia (La Paz y Cochabamba).
Habita nel sotobosque y nos cantos de viesques montiegues húmedes d'altitú, principalmente ente los 2900 y los 3500 msnm. 
Hemispingus frontalis
El hemispingo oleaxinosu (Ecuador) (Hemispingus frontalis), tamién denomináu fruteru oleaxinosu, hemispingus verdosu (Colombia) o buscador oleaxinosu (Venezuela), ye una especie d'ave paseriforme, perteneciente al xéneru "Hemispingus" qu'integra la familia Thraupidae. Ye nativu de los Andes en América del Sur.
Habita nel estratu baxu de viesques montiegues húmedes d'altitú, principalmente ente los 1500 y los 2500 msnm. 
Hemispingus melanotis
El hemispingo orejinegro (Ecuador) (Hemispingus melanotis), tamién denomináu fruteru d'oreyes negres o hemispingus de antifaz (Colombia), ye una especie d'ave paseriforme, perteneciente al xéneru "Hemispingus" qu'integra la familia Thraupidae. Ye nativu de los Andes en América del Sur.
Habita nel sotobosque y nos cantos de viesques montiegues húmedes d'altitú, de cutiu en bambuzales Chusquea, principalmente ente los 1400 y los 2500 msnm. 
Hemispingus superciliaris
El hemispingo ceyudu (Hemispingus superciliaris), tamién denomináu fruteru de ceyes marielles, hemispingus cejiblanco (Colombia), hemispingo cejón (Ecuador) o buscador ceyes marielles (Venezuela, ye una especie d'ave paseriforme, perteneciente al xéneru "Hemispingus" qu'integra la familia Thraupidae. Ye nativu de los Andes en América del Sur.
Habita na canopia y nos cantos de viesques montiegues húmedes d'altitú, principalmente ente los 2200 y los 3200 msnm. 
Hemispingus trifasciatus
El hemispingo trilistado (Hemispingus trifasciatus), tamién denomináu fruteru de trés rayes, tangara trilistado o hemispingo trirrayado (Perú), ye una especie d'ave paseriforme, perteneciente al xéneru "Hemispingus" qu'integra la familia Thraupidae. Ye endémicu de los Andes peruanos y bolivianos.
Alcuéntrase na rimada oriental de los Andes del centru del Perú dende Huánuco (al oeste del ríu Huallaga) hasta'l centru de Bolivia (Cochabamba).
Ye abondo común nos cantos de montes montiegos d'altitú, principalmente ente los 2900 y los 3500 msnm. 
Hemispingus verticalis
El hemispingo cabecinegro (Ecuador) (Hemispingus melanotis), tamién denomináu fruteru de cabeza negra, hemispingus tisnáu (Colombia), buscador cabecinegro (Venezuela) o hemispingo de cabeza negra (Perú), ye una especie d'ave paseriforme, perteneciente al xéneru "Hemispingus" qu'integra la familia Thraupidae. Ye nativu de los Andes en América del Sur.
Distribuyir polos Andes nel oeste de Venezuela (sur de Táchira), Colombia (al oeste en Antioquia, al centru, al sur hasta Nariño, y al este en Cundinamarca), Ecuador (pindiu oriental en Carchi, Napo y Zamora-Chinchipe) y norte del Perú (Piura, cerca de la divisa Piura–Cajamarca).
Ye incomún na canopia y nos cantos de viesques montiegues húmedes d'altitú, principalmente ente los 2700 y los 3400 msnm. Ye más numberosu cerca de les altes copes. 
Hemispingus xanthophthalmus
El hemispingo modestu (Hemispingus xanthophthalmus), tamién denomináu fruteru murniu o hemispingo simple (Perú), ye una especie d'ave paseriforme, perteneciente al xéneru "Hemispingus" qu'integra la familia Thraupidae. Ye endémicu de los Andes peruanos y bolivianos.
Alcuéntrase nos Andes del norte del Perú dende Amazones (al sur del ríu Marañón) hasta l'oeste de Bolivia (La Paz).
Ye incomún na canopia y nos cantos de montes montiegos d'altitú, principalmente ente los 2500 y los 3200 msnm. 
Hemithraupis flavicollis
El pintasilgo de buche doráu (Hemithraupis flavicollis) ye una especie d'ave de la familia "Thraupidae", que s'atopa en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana francesa, Guyana, Panamá, Perú, Surinam y Venezuela.
Vive na canopia y los cantos del monte húmedu tropical y subtropical, principalmente en tierra firme, per debaxo de los 900 m de altitú.
Mide de 13 a 14 cm de llargor. Presenta dimorfismu sexual. El machu tien envés negru, gargüelu mariellu brillosu, la parte baxa del llombu y la grupa del mesmu color, pechu y banduyu blancu con llurdios escuros. La fema ye verde oliva nel envés y mariella nes partes inferiores.
Aliméntase principalmente de insectos que busca intensamente na xamasca. Tamién come frutos.
Hemithraupis guira
El pintasilgo de buche negru o güira ("Hemithraupis guira") ye una especie d'ave de la familia "Thraupidae", que s'atopa en Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana francesa, Guyana, Paraguái, Perú, Surinam y Venezuela.
Vive nel cantu o les escamplaes del monte, islles arbolaes y nos montes de galería, per debaxo de los 1.400 m de altitú.
En promediu mide 13 cm de llargor y pesa 10 g. Presenta dimorfismu sexual. El machu tien la cara y el gargüelu negres, con una faxa superciliar mariella que s'amplía a entrambos llaos del pescuezu; nel pechu presenta un baberu anaranxáu ferrial; el banduyu ye blancu buxu, la grupa mariella y l'envés ye de color oliva. La fema presenta cabeza oliva con bien delgaos superciliar y aníu ocular mariellos; pechu mariellu oliváceo, lladrales abuxaos y banduyu mariellu blancuciu.
Aliméntase de frutos, fueyes y néctar.
Hemithraupis ruficapilla
El pintasilgo de cabeza ablonda o tangara cabecirrufa ("Hemithraupis ruficapilla") ye una especie d'ave de la familia Thraupidae, endémica de Brasil.
Vive na canopia, cantos y escamplaes del monte, nel sudeste de Brasil, per debaxo de los 1.500 m d'altitú.
Mide 13 a 14 cm de llargor y pesa 13 g. El picu ye mariellu col culmen coritu; les pates son azul cian. El machu presenta cabeza color coloráu ferrial; los llaos del pescuezu son mariellos y el pechu anaranxáu; el llombu ye de color verde oliva brillosa y la cola oliva con tonos coritos y puntes blanques; la rabadilla colorada; les nales penriba son de color oliva con tonos coritos, con plumes azules nes remeres primaries y blanques per debaxo; presenta tonos azul cian nel costazu y los lladrales; el banduyu ye gris bien claro. El plumaxe de la fema ye de color verde col banduyu crema a blancuciu.
Aliméntase de frutos y insectos, especialmente de canesbes qu'atopa ente la xamasca y nos tueros de los árboles.
Hemitriccus diops
La mosqueta d'antioyos, mosqueta de pechu descoloríu, o titirijí pechigrís (Hemitriccus diops), ye una especie qu'integra'l xéneru "Hemitriccus", de la familia Tyrannidae. Esta ave distribuyir nel centru-esti de América del Sur. 
Estiéndese dende Badea Brasil, hasta l'este del Paraguái, y el nordés de la Arxentina. 
Esta especie monotípica describióse orixinalmente por Coenraad Jacob Temminck nel añu 1822, sol nome científicu de "Muscicapa diops". La so localidá tipu ye: «Ipanema, São Paulo, Brasil».
Enantes yera incluyida como raza de "Hemitriccus obsoletus" y "Hemitriccus flammulatus".
Hemitriccus flammulatus
El titirijí flamulado (Hemitriccus flammulatus), tamién denomináu tiranu-pigméu flamulado (en Perú), mosqueta flamulada o maria-de-peito-machetado (en portugués, Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Hemitriccus" qu'integra la familia Tyrannidae. Ye nativu de la rexón amazónica en América del Sur.
Los dos subespecies distribúyense respectivamente pel este del Perú (San Martín escontra'l sur hasta Madre de Dios), noroeste de Brasil (Acre, rio Mequenes en Rondônia y Mato Grosso) y norte de Bolivia (al este hasta l'este del Beni, al sur hasta Cochabamba); y nel este de Bolivia (ríu Surutú en Santa Cruz).
Ye abondo común nel mestu sotobosque de selves húmedes, principalmente hasta los 750 m d'altitú.
Hemitriccus granadensis
El titirijí gorjinegro, picochato carinegro o picu chatu gargantinegro ("Hemitriccus granadensis") ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae, que s'atopa en Bolivia, Colombia, Ecuador, el Perú y Venezuela. 
Vive nel monte húmedu montiegu o ente les carbes de los sos cantos, ente los 1.800 y 3.000 m d'altitú.
Mide ente 10,2 y 10,7 cm de llargor y pesa 7,9 g. Presenta corona y partes cimeros de color verde oliva y la corona; lores, llaos de la frente y parte cimeru de la mexella ente blancucios y color ante; iris castañu; el gargüelu y la parte baxa de la mexella son corites, el pechu gris claro a gris parduzu; nales escures con curva conspicua mariella y remeres internes bordiaes de mariellu.
Aliméntase d'insectos, busca alimentu ente los 2 y 8 m d'altor del suelu; pasa llargos periodos sentáu impasible y de xemes en cuando fai vuelos curtios dientro de la trupa vexetación p'aprovechar dalguna presa.
Hemitriccus griseipectus
El titirijí ventriblanco (Hemitriccus griseipectus), tamién denomináu maria-de-barriga-branca (en portugués, Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Hemitriccus" qu'integra la familia Tyrannidae. Habita en América del Sur.
Mide 10 cm. Presenta una configuración de plumaxe bien simple, primariamente verde oliva claro nes partes cimeres y blancu cenicientu pembaxo. L'iris ye pálidu.
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil y Perú.
Habita en florestas tropicales y subtropicales húmedes de baxa altitú, de tierra firme y de transición. Hasta los 850 msnm.
Bien similar al de "Hemitriccus zosterops". 
Esta especie busca'l so alimentu nos estratos baxo y medio de la floresta. Ye bono de ver, cuando empieza'l so llamáu o cuando executa un curtiu vuelu hasta la xamasca cercana pa prindar insectos.
Esti minúsculu páxaru tien una vocalización potente; el so cantar simple, de dos o trés notes agudes ye un soníu frecuente nes selves de baxa altitú de la Amazonia occidental. Ye un staccato “kwidíp” dáu n'intervalos de 2-3 segundos, delles vegaes variando pa “kwididíp” o apenes “kip”. 
La especie "H. griseipectus" describióse per primer vegada pola ornitóloga xermanu-brasileña Maria Emilie Snethlage en 1907 sol nome científicu "Euscarthmus griseipectus"; localidad tipo «Alcobaça, Ríu Tocantins, Brasil».
Foi frecuentemente considerada como conespecífica con "Hemitriccus zosterops", pero los dos presenten diferencies significatives nel plumaxe y la vocalización. "Hemitriccus zosterops" foi estremada en "H. zosterops" y "H. griseipectus" siguiendo'l SACC (2005).
Observación: El CBRO (Comité Brasileñu de Rexistros Ornitolóxicos) asitia'l presente xéneru na familia Rhynchocyclidae (Berlepsch, 1907).
Reconócense 2 subespecies cola so correspondiente distribución xeográfica:
Hemitriccus inornatus
El titirijí de Pelzeln o mosqueta de Pelzeln (Hemitriccus inornatus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae que vive en Brasil y Surinam.
Alcuéntrase acutáu en tres regiones de selves inundables del norte de Brasil y l'interior de Surinam.
Hemitriccus iohannis
El titirijí de Johannes ("Hemitriccus iohannis") ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae, que s'atopa en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador y el Perú.
Vive nos cantos del monte de galería y árees llenes de parrotales cerca de l'agua de la Amazonia, a menos de 800 m de altitú.
Mide 11 cm de llargor. Dambos sexos presenten nes partes cimeres plumaxe de tonos de verde oliva; tienen aníu ocular ante escuro con lores con tonos d'esi color; el gargüelu tiñíu de mariellu y rayes escures y borroses hasta'l pechu; flacos verdosos y banduyu mariellu; les nales tienen cantos mariellos formando tenues barres.
Hemitriccus josephinae
El titirijí de Josefina o mosqueta de picu anchu (Hemitriccus josephinae) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae que vive en Suramérica.
El titirijí de Josefina mide una media de 11 cm de llargu. Los sos partes cimeros son de color pardu olivaceu cola cola parda. Tien el gargüelu ablancazáu abuxada y les partes inferiores de color amarellentáu claro, chiscaes de verde parduzu nel pechu. Presenta bigoteras y un llurdiu tres los güeyos de color gris. El so picu ye anchu, cola punta llixeramente curvada escontra baxo y el quexal inferior más clara que la cimera.
Alcuéntrase na Guayana francesa, Surinam y l'este de Guyana, amás del nordés de la cuenca del Amazones, nos estaos brasileños de Pará, Amapá y Amazones nororiental.
Los sos hábitats naturales son los marxes y les escamplaes de les selves húmedes tropicales de rexones baxes.
Hemitriccus margaritaceiventer
El titirijí perlado (Hemitriccus margaritaceiventer) ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae. Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Paraguái, Perú, Uruguái y Venezuela. El so hábitat natural ye'l monte secu, monte húmedu de tierres baxes y carba secu en zones tropicales y subtropicales.
Otres denominaciones: Mosqueta de Vientre Perla, Mosqueta güeyu doráu, Picochato Perlado.
"H. m. septentrionalis" - alto valle de Madalena (centro-oeste de Colombia) 
"H. m. auyantepui" - sudeste de Venezuela * 
"H. m. breweri" - centro-sur de Venezuela * 
"H. m. rufipes" - centru del Perú hasta noroeste de Bolivia * 
"H. m. margaritaceiventer" - esti de Bolivia hasta centru y sur de Brasil, Paraguái y nordés d'Arxentina * 
"H. m. wuchereri" - esti de Brasil.
Hemitriccus minimus
El titirijí de Zimmer ("Hemitriccus minimus") ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae, que s'atopa en Bolivia, Brasil, Ecuador y el Perú.
Vive na canopia del monte húmedu de la Amazonia, preferentemente per debaxo de los 500 m de altitú.
Mide 10 a 11 cm de llargor. El plumaxe de les partes cimeres ye verde oliva col centru de la corona corita; presenta lores amarellentaos anteados o acanelaos, mexelles marrón; partes inferiores blancucies con vientre crema; les nales son negres con cantos mariellos nes plumes de vuelu interiores.
Hemitriccus minor
El titirijí de Snethlage (Hemitriccus minor), tamién denomináu mosqueta de Snethlage, picu chatu de cola angosta (Venezuela) o maria-sebinha (en portugués, Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Hemitriccus" qu'integra la familia Tyrannidae. Habita en América del Sur.
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil y Venezuela.
Habita na vexetación trupo y enredao de cantos de florestas húmedes y de várzea na Amazonia, hasta los 600 msnm. 
Hemitriccus nidipendulus
El titirijí de Wied (Hemitriccus nidipendulus), tamién denomináu mosqueta de hangnest o tachuri-campainha (campanina en portugués, Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Hemitriccus" qu'integra la familia Tyrannidae. Ye endémicu de Brasil.
Mide 12 cm. Esta especie ye relativamente bono d'estremar de los sos conxéneres poles carauterístiques del plumaxe; les partes cimeres son d'un mariellu verdoso uniforme, con una marca loral pálida y les partes inferiores son d'un blancu bastante llimpiu. L'iris ye prominente y distintivamente pálidu, siquier nos adultos.
Alcuéntrase nel este de Brasil, dende Alagoas hasta'l norte de Santa Catarina.
Habita en dellos tipos de florestas, como Matu atlánticu de faldeos o montana, montes d'araucaria, mesófiles y de galería, ente 0 y 900 msnm.
Frecuenta los cantu de mata pero prefier el sotobosque abiertu o escuru, sumiendo rápido de pequeños fragmentos de matu aisllaos.
Constrúi un nial d'aspeutu piriforme, con entrada llateral, afitáu en cañes a 1,5 m del suelu, sobre regueros.
La especie "H. nidipendulus" describióse per primer vegada pol naturalista alemán Maximilian zu Wied-Neuwied en 1831 sol nome científicu "Euscarthmus nidipendulus"; localidad tipo «Río Mucuri, Bahia, Brasil».
D'antiguo yera considerada dientro del sumíu xéneru "Idioptilon".
Hemitriccus obsoletus
El titirijí pechipardo (Hemitriccus obsoletus), tamién conocíu como mosqueta de pechu castañu o mosqueta güeyu grande, ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los tirandos (Tyrannidae) reinal de América del Sur. 
Ye orixinariu d'Arxentina y Brasil, el so hábitat natural son les viesques montiegues.
Esta ave tien dos subespecies reconocíes: 
Hemitriccus spodiops
El titirijí bolivianu (Hemitriccus spodiops), tamién denomináu mosqueta de Yungas, ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Hemitriccus" qu'integra la familia Tyrannidae. Ye endémicu de Bolivia.
Habita nel sotobosque de cantos de montes húmedos de faldeos de montes y montes secundarios ente los 800 y los 2100 msnm.
La especie "H. spodiops" describióse per primer vegada pol ornitólogu austriaco Hans von Berlepsch en 1901 sol nome científicu "Euscarthmus spodiops"; localidad tipo «Yungas de La Paz, oeste de Bolivia».
Enantes tratáu nel agora obsoleto xéneru "Idioptilon". Ye consideráu un aliáu próximu a "Hemitriccus minor"; los dos comparten narinas inusuales y picu agudu, y dellos autores piensen que posiblemente mereceríen un xéneru separáu vía la resurrección del xéneru "Snethlagea". Ye monotípica. 
Hemitriccus zosterops
El titirijí ojiblanco (Hemitriccus zosterops), tamién denomináu picochato ojiblanco (Colombia, Venezuela) o maria-de-olho-branco (en portugués, Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Hemitriccus" qu'integra la familia Tyrannidae. Ye nativu de Suramérica.
El titirijí ojiblanco mide una media de 11,2 cm de llargu. Los sos partes cimeros son de color pardu oliváceo, cola frente y los llaterales de la cabeza más abuxaos. El so gargüelu ye abuxada y el so fuerte y apuntiáu picu ye negru. Presenta finos aníos oculares blancos que-y dan nome. Les sos nales son corites llistaes en mariellu claro. Los sos partes inferiores y la parte inferior de les sos rémixes son de color amarellentáu claro, col pechu y lladrales chiscaos de verde oliváceo. 
Ocupa una franxa que s'estiende pel norte de la cuenca del Amazones y la del ríu Orinoco. Alcuéntrase nel norte de Brasil, el sur de Colombia, Venezuela y Guyana, Ecuador, el norte de Perú, la Guayana francesa y Surinam.
Los sos hábitats naturales son les zones abiertes de les selves húmedes tropicales de rexones baxes, hasta los 500 metros d'altitú.
Esti ye un monótonu pequeñu tirandu de les altes florestas. Ave inconspicua que se encarama solitaria o en pares nel estratu mediu de la canopia, bono de ser ignoráu hasta que se reconoz el cantar del machu.
El cantar, repitíu incansablemente, ye un staccato simple “pik, pik-pik-pik-pik” delles vegaes aceleráu pa “pik-pik-pik-pikpikpikpik”.
La especie "H. zosterops" describióse per primer vegada pol ornitólogu austriaco August von Pelzeln en 1868 sol nome científicu "Euscarthmus zosterops"; localidad tipo «Marabitanas, Ríu Negru, Brasil».
Enantes asitiada nel xéneru "Euscarthmornis" y más apocayá, en "Idioptilon", dambos agora obsoletos. Por enforma tiempu foi considerada conespecífica con "Hemitriccus griseipectus", pero los dos esiben vultables diferencies de plumaxe y voz. Les poblaciones de la Amazonia oriental son vocalmente distintes d'aquelles al oeste de los ríos Branco y Negru, suxuriendo que puede haber dos especies envueltes; aves de la Guayana francesa fueron descrites como la subespecie "rothschildi" (anguaño sinónimu de la nominal) y tal nome taría disponible pa la forma oriental, si probáu ser una especie separada. Les llendes ente la subespecie nominal y "flaviviridis" son inciertos, y foi propuesta la so unión por dellos autores.
La presente especie foi estremada en "H. zosterops" y "H. griseipectus" siguiendo'l SACC (2005).
Según la clasificación del Congresu Ornitolóxicu Internacional (IOC – Versión 4.3, 2014) y Clements Checlist 6.9, reconócense 2 subespecies, cola so correspondiente distribución xeográfica:
Hemixos castanonotus
El bulbul castañu (Hemixos castanonotus) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente la familia Pycnonotidae. 
Ye orixinariu de China, Hong Kong, y Vietnam. El so hábitat natural son les viesques húmedes de les tierres baxes subtropicales o tropicales. 
Hemixos flavala
El Bulbul cenicientu (Hemixos flavala) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Pycnonotidae.
Alcuéntrase en Bangladex, Bután, Camboya, China, India, Indonesia, Laos, Malasia, Myanmar, Nepal, Singapur, Tailandia, y Vietnam. El so hábitat natural son les viesques húmedes de les tierres baxes subtropicales o tropicales o les viesques húmedes de monte.
Henicorhina leucophrys
El Cucarachero pechigrís ("Henicorhina leucophrys") ye una especie d'ave de la familia Troglodytidae. Puede ser atopada en Bolivia, Colombia, Costa Rica, Ecuador, El Salvador, Guatemala, Hondures, Méxicu, Panamá, Perú y Venezuela. Los sos habitats naturales son: rexones subtropicales o tropicales húmedes d'alta altitú.
Henicorhina leucosticta
El cucarachero pechiblanco, soterrey de selva pechiblanco o mura gallineta ("Henicorhina leucosticta") ye una especie d'ave de la familia "Troglodytidae", que s'atopa dende'l centru de Méxicu hasta Surinam y el nororiente del Perú. 
Vive nel monte húmedu tropical, hasta los 1.850 m de altitú.
En promediu mide 10 cm de llargor y pesa 16 g. L'envés ye castañu y la corona corita, presenta una llinia superciliar blanca y otra negra a manera de antifaz cruciando cada güeyu, según delles pintes blanques y negres na cabeza y el pescuezu. El gargüelu y el pechu son de color blancu, que se torna mariellu ante na parte inferior del banduyu. Les nales y la cola presenten rayes negres. Los exemplares xuveniles tienen l'envés más opacu y les partes inferiores abuxaes.
El so llamáu ye un claru "cheek" o un esplosivu "tuck" y el so cantar suena "chir owit owit chiri wither". El ornitólogu y espertu en bioacústica, Luis Baptista, de la Academia de Ciencies de California, compara colos primeres compases de la Quinta Sinfonía de Beethoven 
Al igual qu'otros reyezuelos, suelen cantar en duetos.
Aliméntase principalmente d'insectos y otros invertebraos. Busca alimentu viviegamente na vexetación baxa y sobre el suelu, en pareyes o en grupos familiares.
Constrúi un nial de fibres con forma esférica y entrada llateral, sobre'l suelu o dacuando ente la maleza, y despintar so la vexetación. L'interior tien la forma d'una canasta fonda. La fema pon 2 güevos blancos que son guariaos namái por ella mientres dos selmanes. Tres la eclosión de los güevos, los pitucos duren otros dos selmanes nel nial.
Herpsilochmus atricapillus
El tiluchí plomizu (Herpsilochmus atricapillus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Suramérica.
Alcuéntrase nos montes d'Arxentina, Bolivia, Brasil y Paraguái.
Herpsilochmus longirostris
El tiluchí piquilargo (Herpsilochmus lonxirostris), tamién denomináu tiluchí picudu o chorozinho-de-bicu-comprido (de picu llargu, en portugués) (Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Herpsilochmus" qu'integra la familia Thamnophilidae. Habita en América del Sur.
Mide 13  cm. Picu llargu. El machu presenta corona negra, llista superciliar blanca y llinia ocular negra. L'envés ye enllordiáu de gris, negru y blancu. Nala corita con dos faxes blanques; cola negra con puntes blanques. Pembaxo ye blancu col gargüelu y pechu enllordiaos de gris. La fema tien la cabeza y pescuezo color anaranxáu, tamién anaranxáu más pálidu pembaxo; envés gris, nala y cola como'l machu.
Distribuyir en Bolivia (norte del Beni, norte de Santa Cruz) y centro sur y nordés de Brasil (centru de Mato Grosso hacie l'este hasta Tocantins y Goiás, estendiéndose al nordés localmente hasta'l sur de Ceará y sur de Piauí, y escontra el sur hasta l'oeste de Paraná y oeste de São Paulo).
Habita en zarraos, matos en galería y buritizales. Tamién en matos secos.
Como otres aves del so xéneru, ye arborícola y activu, anda en pareya, munches vegaes acompañando bandaes mistes. Raramente baxa a menos de 3  m del suelu.
Aliméntase de insectos que caza ente la xamasca.
El cantar ye una serie de notes trinadas aspres, precedíes por notes estremaes y desacelerando nel final: “chup chup chchchchchchchchchchchch-chu-chu”.
La especie "H. lonxirostris" describióse per primer vegada pol ornitólogu austriaco August von Pelzeln en 1868 sol mesmu nome científicu; localidad tipo «Cuiabá, Mato Grosso, Brasil».
Ye monotípica. Paez ser más llueu rellacionada con "Herpsilochmus pectoralis" con base nel plumaxe y distribución, a pesar que les vocalizaciones nun son nada similares.
Herpsilochmus rufimarginatus
El tiluchí alirrufo (en Venezuela) (Herpsilochmus rufimarginatus), tamién denomináu hormiguerito de nala ablonda (en Perú), batará de nales caneles (en Bolivia y Arxentina), hormiguerito alirrufo (en Colombia), hormiguerito de nala ablonda (en Perú), tiluchí nala acoloratada o colorada (en Paraguái y Arxentina) o chorozinho-de-asa-vermelha (en portugués, en Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Herpsilochmus" qu'integra la familia Thamnophilidae. Ye nativu de Suramérica, onde s'atopa en tolos países, sacante Chile.
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, la Guayana francesa, Guyana, Panamá, Paraguái, Perú, Surinam y Venezuela.
Los sos hábitats naturales son los montes tropical y subtropical tantu húmedos como secos y les rexones arbustives seques.
Describiéronse cuatro subespecies:
Herpsilochmus sellowi
El tiluchí de caatinga (Herpsilochmus sellowi) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae endémica en Brasil.
Los sos hábitats naturales son los montes secos y les sabanes.
Herpsilochmus stictocephalus
El tiluchí de Todd (Herpsilochmus stictocephalus), tamién conocíu como tiluchí cabeza pintada o tiluchí de les tierres baxes ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Suramérica.
Alcuéntrase nel norte y nordés de la Amazonia, nel oriente de Venezuela, Guyana, Surinam, Guayana Francesa y en Brasil, nos estaos de Roraima, Pará y Amapá. El so hábitat ye'l monte húmedu tropical de les tierres baxes, hasta los 300 m de altitú, en tierra firme, onde prefier les árees alcontraes sobre los suelos más ricos, onde busca les sos preses ente'l dosel y el subdosel.
Mide ente 11,4 y 12 cm de llargor. Pesa en promediu 9,6 g. Presenta corona totalmente negra nel machu, con punticos blancos na fema y en dambos xéneros con con discretes rayes blanques na frente; llinia blanca postocular llarga y llinies superciliares negres; envés gris con un llurdiu blancu, xeneralmente oculta; banduyu blancuciu a buxu. Nales negres con barres blanques; cola negra coles puntes blanques y plumes interiores con pintes blanques.
Herpsilochmus sticturus
El tiluchí colipunteado (Herpsilochmus sticturus), tamién denomináu hormiguerito colipunteado o rabimoteado, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Suramérica.
Alcuéntrase nel noroeste de la Amazonia, en Brasil, Colombia, Ecuador, la Guayana francesa, Guyana, Surinam y Venezuela.
Los sos hábitats naturales son les selves húmedes tropicales y subtropicales de rexones baxes, sobre suelos arenosos o a la vera de los ríos, hasta los 450 m de altitú.
Mide en promediu 102 mm. La corona y la nuca son negres nel machu y castañu acolorataes na fema; la cara ye gris con canes blanques; l'envés ye gris claru; les nales son negres, con llurdios blancos sobre les coberteras; el pechu ye blancu y el banduyu blancuciu a buxu nel machu y de color ante na fema; la cola ye negra puntiada de blancu enriba y con llurdios blancos embaxo.
Heterocercus aurantiivertex
El saltarín crestinaranja o baillarín de copete anaranxáu (Heterocercus aurantiivertex), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pipridae, nativa de América del Sur.
El so hábitats naturales son los banzaos y carbes seques en Ecuador y Perú. Ta clasificáu como esmolición menor pola IUCN.
Heterocercus flavivertex
El saltarín crestiamarillo (Heterocercus flavivertex ), tamién denomináu baillarín de copete mariellu, saltarín collarejo (Colombia), saltarín gargantiplateado (Venezuela) o dançarino-de-crista-amarela (en portugués, Brasil), ye una especie d'ave passeriforme perteneciente al xéneru "Heterocercus" qu'integra la familia Pipridae. Ye nativu de América del Sur.
El so hábitat natural son los montes húmedos, les tierres baxes y carbes grebos de la cuenca amazónica, nel norte de Brasil l'este de Colombia y el sur de Venezuela. Ta clasificáu como Esmolición menor pola IUCN.
Heterocercus linteatus
El saltarín crestirrojo (Heterocercus linteatus) ye una especie d'ave na familia Pipridae. Habita en Bolivia, Brasil y Perú y tópase en tierres húmedes y baxes, amás de banzaos, tropicales o subtropicales.
Heteromyias albispecularis
Heteromyias albispecularis, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Petroicidae, del xéneru Heteromyias.
Esta especie d'ave alcontrar en Nueva Guinea.
Heteromyias cinereifrons
Heteromyias cinereifrons, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Petroicidae, del xéneru Heteromyias.
Esta especie d'ave alcontrar en Queensland, Australia.
Heterophasia annectens
La sibia dorsirrufa ("Heterophasia annectens") ye una especie d'ave de la familia Leiothrichidae.
Alcuéntrase en Bután, China, India, Laos, Myanmar, Nepal, Tailandia, y Vietnam.
Los sos hábitats naturales son el subtropical y tropical.
Heterophasia auricularis
La sibia de Formosa ("Heterophasia auricularis") ye una especie d'ave de la familia Leiothrichidae.
Ye reinal de Taiwán. El so hábitat natural ye'l monte templáu.
Heterophasia capistrata
La sibia ablonda ("Heterophasia capistrata") ye una especie d'ave paseriforme de la familia Leiothrichidae. Aliméntase de frutos ya insectos.
Alcuéntrase en partir norte del subcontinente indiu, que van al traviés de la India, Bután y Nepal. El so hábitat natural son los montes templaos.
Himatione sanguinea
Himatione sanguinea ("ʻApapane" en h.awaianu) ye una especie d'ave de la familia Fringillidae y única representante del xéneru Himatione. Ye una especie reinal de Hawaii. Al igual que les plumes del 'i'iwi, les d'esta ave yeren usaes p'afatar la vestimienta del xefe de la cla. Les brilloses plumes coloráu escuru llograr d'aves adultes, non nueves. El ʻApapane ye comúnmente atopáu en pequeños grupos, buscando comida nos visos de los ‘ōhi‘a lehua ("Metrosideros polymorpha"), saltando de flor en flor probando'l néctar y polinizándola al empar. Alimentar na canopea del monte, escasamente nel suelu. Cuando les flores arralecen vuélvese bien agresivu, estornando a cualquier ave que s'avere, inclusive a los sos parientes cercanos, el 'akohekohe y el 'i'iwi. 
Considérase-y un ave cantora activa. Los machos son conocíos polos sos patrones de cantar en cualquier momentu del día. tien seis distintos tipos de llamaos y cerca de diez distintos tipos de canto grabaos. El cantar del machu ye usáu p'atraer a la fema y el apareamiento. El más agresivu y de cantar más fuerte atrai l'atención de les femes. Una vegada que'l cortexu, la formación de la pareya y el apareamiento terminaron, dambes aves arreyar nel procesu d'incubación y construcción del nial. El machu 'Apapane canta de cutio mientres la incubación, ente que la fema casi nun lo fai. El so fuerte xiblíu alloña a los otros machos del árbol onde añera, mientres él xixila dende una caña cercana. Tien dos patrones de vuelu: vuelu en llinia recta y vuelu en círculos.
Un ʻApapane adultu ye espodáu y mide cerca de 13 cm. Un machu pesa aprosimao 16 gramos, un pocu más que la fema. Hai un fuerte dimorfismu sexual ente los dos. Les carauterístiques principales de l'ave son el picu azuláu llixeramente curvu, llombu y partes cimeros colloráu escuru brillante, partes inferiores y cola blanques y nales y pates negres. La cola blanca ye bien distintiva y dexa estremar al 'Apapane d'otres aves reinales de la isla. Los pichones son rosados al salir del cascarón con delles plumes marrones escures, que camuden a acoloratáu al crecer. Tamién pueden ser blancos, negros y grises con pequeños güeyos negros. El viesu de les sos nales y cola son negros, ente que'l so parte inferior ye blancu buxu.
Alcuéntrase-y nos montes tropicales h.awaianos apoderaos pol ʻōhiʻa lehua y el koa. L'hábitat ideal tamién inclúi al kōllea lau nui ("Myrsine lessertiana"), naio ("Myoporum sandwicense") y hapu'o ("Cibotium" spp.), ente que'l māesquite ("Sophora chrysophylla") ye una especie común nes elevaes zones d'alimentación. La mayor parte de 'apapanes son atopaos a más de 1 200 msnm, calteniendo a les aves alloñaes de los mosquitos. Habita nes islles Hawaii, Maui, Lanai, Kauai, Molokai y Oahu. La mayor parte de la población sobrevive en Hawaii, onde cerca del 86% o 1 080 000 viven nos montes de ʻōhiʻa lehua, especialmente nel Parque Nacional de los Volcanes de Hawaii. El segundu grupu poblacional más grande alcuéntrase en Maui y ta compuestu por 110 000 individuos, la mayor parte d'ellos atopada nos montes protexíos del este de la isla. En Molokai habiten 39 000 individuos. En Kauai hai una población de cerca de 30 000 aves, la mayoría sobrevive en reserves protexíes, como la Reserva de Vida Selvaxe de 'Alakai. Pequenes poblaciones de 500 individuos sobreviven en Oahu y Lanai. 
El 'Apapane xeneralmente aliméntase del néctar de les flores, preferentemente del ʻōhiʻa lehua, onde habita. Tamién ye posible topalo nos montes de koa que tengan un gran númberu de flores. A pesar de ser principalmente nectarívoro, la dieta d'un 'Apapane adultu tamién inclúi saltamontes, gates y otros tipos d'insectos.
La dómina de apareamiento dar ente xineru y xunetu. El nial del ʻApapane xeneralmente ye construyíu nes copes de los árboles de ʻōhiʻa lehua, anque tamién s'atoparon niales en buecos d'árboles, tubos de lava y nes copes d'árboles de koa, kāwaʻo y hapuʻo. El ʻApapane de Laysan añeraba nos tussoks y parrotales de ʻĀheahea. Namái les femes guaren. Dempués de la eclosión el machu y la fema alimenten y curien a les críes hasta que son capaces de volar. La fema pon ente dos y cuatro güevos (blancos con llurdios coloraos) al añu. El periodu d'incubación dura ente trelce y catorce díes, mientres los cualos la fema nun canta. Cuando los pitucos nacen los sos güeyos tán zarraos, tomándo-yos cuatro díes p'abrir. Depués del sestu día empieza a apaece-yos plumón marrón nel llombu y la llinia del picu vuélvese rosa. Los pitucos pueden ser de munchu colores: doraos, roses, colloraos, verdes y negros. Van Poder valise por sigo mesmos al cabu d'un mes, pero pueden quedase colos sos padres hasta los cuatro meses o l'añu.
El ʻApapane puede ser atopáu en seis de los ocho islles del Archipiélagu H.awaianu, onde vive nes zones altes pa protexese d'el depredadores como la mangosta javanés y les aguarones, amás de los mosquitos tresmisores de la malaria aviar. Estos animales son la causa de los descensos na población de 'Apapanes. La población total d'estes aves envalórase en menos de 1 300 000 individuos en 1995..A pesar del so baxu númberu, nun ye consideráu como una especie en peligru d'estinción. Esta ye la especie con mayor prevalencia de malaria aviar por cuenta de que les migraciones temporales escontra los montes de les zones baxes poner en contactu colos mosquitos, que tán ausentes nos meyores hábitats. La malaria ye un parásitu sanguíneu, y la muerte ye xeneralmente causada por anemia (perda de glóbulos coloraos). Poxvirus avium ye un virus letal pal 'Apapane que, como la malaria aviar, ye tresmitíu por mosquitos. Dexa mancadures asemeyaes a verrugues nos güeyos, picu y pates de l'ave; torgar alimentase, ver o posase nes cañes de los árboles. Les aves infectaes tienen más posibilidaes de ser infectaes con malaria. Créese qu'una pequeña parte de la población ta volviéndose resistente a la malaria, una y bones delles pareyes fueron vistes apariándose nos montes de les zones entemedies, onde'l riesgu d'andada ye altu.
Anguaño nun se tán tomando acciones pa protexer a la especie, anque cualquier midida que protexa a les rares especies d'aves h.awaianes tamién va protexer al 'Apapane. La eliminación d'ungulaos, incluyendo cabres, vaques y jabalíes previen la degradación del so hábitat. Los jabalíes crean revolcaderos, importantes zones de reproducción de mosquitos tresmisores d'enfermedaes. La exterminación d'aguarones, que s'alimenten de güevos; y gatos, qu'atrapen a los adultos, foi beneficiosa pal 'Apapane. Los mosquitos pueden ser controlaos con pesticides y ye posible que la técnica d'esterilización d'insectos pueda ser usada nel futuru. Parte del so hábitat, incluyendo les zones que tán so xurisdicción federal son controlaes y tán llibres d'ungulaos invasores. Sicasí, les zones ensin xixilar tán altamente degradaes y tienen munchos ungulaos. El númberu d'aves facer que la so distribución seya segura, pero comparte munchos de los problemes d'otres especies de trepadores mieleros h.awaianos.
"H. s. freethi" yera una subespecie de 'Apapane reinal de la isla de Laysan, difiriendo de la subespecie nomada por ser de color más pálidu, casi rosado; cola parte inferior plomiza. La introducción de coneyos domésticos en 1903 destruyó la zona de anidamiento de l'ave, que s'escastó en 1923 mientres una nube de sable.
Hippolais icterina
El zarcero icterino (Hippolais icterina) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Acrocephalidae qu'habita en Eurasia y África. La palabra "icterino" procede del términu griegu "ikteros" (ictericia) en referencia a la so coloración amarellentada.
Cría na mayor parte continente Euroasiático occidental, sacante na zona circummediterránea onde ye movíu pola zarcero común. La so área de distribución estender por Europa dende'l nordeste de Francia al traviés de Suiza y el suroeste de Escandinavia escontra l'este, a los montes del nordeste, hasta'l macizu de Altái. Ye un ave migratoria de llarga distancia que pasa l'iviernu nel África subsaḥariana.
Esti pequeñu paseriforme alcuéntrase en montes abiertos con sotobosque arbustivo, amás de parques, xardinos y zones de monte baxu, de cutiu cerca de l'agua.
Ye un páxaru de pequeñu tamañu, mide 12–13,5 cm y tien un pesu de 14–20 g. El so aspeutu ye bien similar al zarcero común. Los adultos tienen el llombu d'un tonu pardu verdosu, coles nales daqué más pálides y les partes inferiores de color amarellentáu. el picu ye llixeramente anaranxáu, fuerte y apuntiáu, y les pates son grises azulaes. Dambos sexos tienen el mesmu aspeutu, como la mayoría de los sos parientes, y les aves xuveniles presenten la barriga de color más pálidu. 
Aliméntense principalmente d'arañes, insectos y les sos canesbes que restolen nel suelu del monte, anque completen la so dieta con dalgún alimentu vexetal como les bayes.
La so temporada de cría principal ye de mayu a xunetu. Constrúi'l so nial con ramines y yerbes entretejidas escondíu nos árboles o parrotales. La fema pon de 4 a 6 güevos de color rosáu con llixos negros. Los güevos son guaraos de 12 a 14 díes por dambos proxenitores. Los pollos permanecen de 12 a 13 díes nel nial. Los mozos algamen el maduror sexual al añu.
Hippolais olivetorum
El zarcero grande (Hippolais olivetorum) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae. Alcuéntrase llargamente distribuyíu nel sureste d'Europa, Oriente Mediu y en África dende Sudán a Sudáfrica.
Hippolais polyglotta
La papoxa mariella (Hippolais polyglotta) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Acrocephalidae. Distribuyir pol suroeste d'Europa y noroeste d'África pel branu y envierna nel África subsaḥariana.
Ye un ave bastante pequeña, mide ente 12 y 13 cm. Ye de color verde buxu nos sos partes cimeros, con leves matices pardos. Per debaxo ye de color mariellu nidiu, con matices marrones. Tien un picu gruesu, y un aníu ocular; ente dambos amuesa una ceya pálida. Nun esiste un dimorfismu sexual claro. Ye abondo similar al zarcero icterino ("Hippolais icterina"), anque'l común ye más gordosu, con primaries más curties y llixeramente más verde pardusco.
Hirundinea ferruginea
El birro común (Hirundinea ferruginea), tamién denomináu birro castañu, atrapamoscas risquero o de derribadorios y viudita colorada,ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae que vive en Suramérica. Ye la única especie del xéneru Hirundinea.
El birro común alcuéntrase solo al este de los Andes nuna distribución discontinua por al traviés de la cuenca del Amazones hasta la mariña atlántica. Ta presente en Brasil, Colombia, Venezuela, la Guayana francesa, Guyana, Surinam, Ecuador, Paraguái, Perú, Bolivia y Uruguái. Foi reparáu tamién nel noroccidente d'Arxentina.
Vive en peñascos, zones predreses, tepuyes y edificaciones.
El birro común mide 18,5 cm de llargor. La corona, nuca y envés son gris cayuela. El so banduyu y el pechu son de color anaranxáu ferrial, el pechu ye más acoloratáu; les nales y la cola son de color gris escuru con pintes ferriales.
Aliméntase d'insectos a los que caza nel aire.
Constrúi'l so nial ente los cantares de roques o nos cantos de les ventanes y otros llugares al abelugu de la agua y el vientu. El nial ye abiertu en forma de concu y ta arrodiáu de pequeñes piedres y fragmentos de palos y forráu con fibres vexetales blandes. La fema pon 2 o 3 güevos blancos con llurdios ferriales.
La especie describióse científicamente pol naturalista alemán Johann Friedrich Gmelin en 1788. 
La subespecie "Hirundinea ferruginea bellicosa" nel pasáu foi considerada una especie estreme ("Hirundinea bellicosa").
Hirundo abyssinica
La golondrina abisinia (Hirundo abyssinica ensin. Cecropis abyssinica) ye una golondrina de gran tamañu. Reproduzse nel África subsaḥariana, dende Sierra Lleona hasta Sudán del Sur y l'este de Sudáfrica. Ye parcialmente migratoria, coles aves de Suráfrica envernando más escontra'l norte. Los páxaros del oeste d'África abandonen el norte, dientro del so rangu de reproducción, na estación seca.
Esta ave habita mayoritariamente tierres baxes y montiegues, a diferencia de "Hirundo cucullata", qu'habita nos pacionales de monte. Tamién-y la suel atopar cerca de poblaciones humanes. La golondrina abisinia constrúi un nial de folla con forma de tazón con una entrada tubular en dalguna estructura apropiada pa tal fin. El nial tien un revestimiento llixeru y puede ser reutilizáu n'años siguientes. Puede ser fabricáu nuna cueva, un saliente ente les roques o nuna caña d'un árbol. La especie viose beneficiada de la so habilidá pa utilizar edificios, pontes, alcantarielles y similares. Si dáse-y a escoyer, va escoyer el llugar más eleváu pa construyilo.
Los güevos son d'un color blancu brillante, con unos pocos llurdios marrones; típicamente, hai tres güevos nun nial. La fema realiza sola la incubación por 14 a 16 díes, hasta que'l cascarón ruémpese. Depués, dambos padres alimenten a la cría. Emplumecen tres 17 a 19 díes, pero los pichones van tornar al nial pocos díes dempués del so primer vuelu.
La golondrina abisinia mide 10 a 15 cm. de llargu. Tien unes partes cimeres de color azul escuru, con una cola colorada y una cabeza color ablondu. La parte baxa ye blanca y les plumes interiores y esteriores de les nales son d'un marrón corito. Les plumes debaxo de les nales son leonadas. La cola, corita, tien plumes bien llargues, que son mças llargues nel machu que na fema. Los pichones son menos llamativos y tienen un tonu más marrón, amás de plumes más curties na cola. Hai cinco o seis subespecies que s'estremen nel tonu de la parte baxa.
La golondrina abisinia tien rayes más escures na parte baxa, una cola d'un colloráu más fondu y colores más brillosos na cabeza que "H. cucullata". "H. abyssinica" tamién prefier los hábitats menos abiertos. La golondrina abisinia ye común y beneficióse de la disponibilidad de llugares pa faer el so nial nos ambientes onde vive. Aliméntase básicamente d'insectos voladores, pero tamién ye conocida por comer pequeños frutos. El so vuelu ye erráticu y el so llamáu ye un "zeh zeh" nasal.
Hirundo aethiopica
La golondrina etíope (Hirundo aethipica) ye una especie d'ave dientro de la familia Hirundinidae. Alcuéntrase en Benín, Burkina Faso, Camerún, República Centroafricana, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Eritrea, Etiopía, Ghana, Guinea, Israel, Kenia, Malí, Níxer, Nixeria, Senegal, Somalia, Sudán, Tanzania, Togu y Uganda.
Hirundo albigularis
La golondrina de gargüelu blancu (Hirundo albigularis) ye una pequeña ave de la familia Hirundinidae. Ye una especie común, atopada en Sudáfrica, que se vio favorecida pola creciente cantidá d'oportunidaes pa fabricar el so nial pola cosntrucción de pontes y represas.
La golondrina de gargüelu blancu mide de 14 a 17 cm. Tien partes cimeros d'un color azul brillante y una corona castaña brillosa. Tamién tien un pechu azuláu y negru y una banda dixebra'l so pescuezu blancu de la parte baxa, color gris, lo mesmo que les plumes de baxo de les nales. Estes son, al pie de la cola, de color negru azuláu, anque les plumes debaxo de la so cola tienen llurdios blancos. El pescuezu blancu y la so banda negra nel pechu son lo que la estrema de les otres especies de "Hirundo" similares. Les plumes esteriores son más llargues nel machu que na fema. Los mozos son más monótonos que los adultos, con plumes esteriores na cola más curties y una corona más bien marrón. El so llamáu ye un amiestu de trinos y gorjeos.
La golondrina reproduzse nel sur d'África, dende'l sur de Angola y Zambia hasta Ciudá del Cabu en Sudáfrica. Ye básicamente migratoria y envierna nestos países, amás del sur de Zaire. Ye un ave de tierres abiertes y praderíes, que prefier los llugares eleváu y cercanu a l'agua. Soler ver cerca d'estructures feches pol home.
La golondrina de gargüelu blancu constrúi un nial de folla con forma de taza cubiertu d'una fina capa de campera o paya. Suel asitiase cerca de l'agua y ta costruido nun saliente d'un cantil o n'estructures tales como edificios, represas, alcantarielles o pontes. Prefieren los edificios deshabitados que les cases. El nial puede ser reutilizáu pa la próxima cópula o pa los años futuros.
Los trés güevos d'una niarada típica son blancos con llurdios marrón azuláu y son guaraos namái pola fema mientres 15 o 16 díes primero que nazan los pichones. Dambos padres aliméntase depués. Emplumecen tres 20 o 21 díes, anque los mozos tornen al so nial p'alimentase los primeros díes dempués del primer vuelu. Tamién pueden nadar poco si cayer del nial.
Aliméntase principalmente d'insectos, qu'atrapa con xiros rápidos, en forma similar a "Hirundo rustica".
Hirundo angolensis
La golondrina d'Angola (Hirundo angolensis) ye una especie d'ave dientro de la familia Hirundinidae. Habita Angola, Burundi, República Democrática d'El Congu, Gabón, Kenia, Malaui, Namibia, Ruanda, Tanzania, Uganda y Zambia.
Hirundo cucullata
La Golondrina Cabecirrufa (Hirundo cucullata) ye un ave paseriforme de la familia Hirundinidae. Ye una golondrina grande que cría nel sur d'África, principalmente en Sudáfrica, Namibia y el sur de Zimbabue. Ye un ave migración de les aves migratoria qu'envierna más al norte n'Angola, Tanzania y el sur de República Democrática d'El Congu.
Ésta ye un ave de campos secos abiertos, como los pacionales, y tien preferencia por llombes y montes. Evita les árees más arbolaes, pero alcuéntrase de cutiu alredor de les viviendes humanes.
La Golondrina Cabecirrufa constrúi un nial de folla en forma de sopera con entrada pembaxo con una estructura fayadiza. El nial tien un recubrimientu internu nidiu y de cutiu ye reutilizáu n'años posteriores. Pueden construyir el nial en cueves o sol abrigu de roques salientes o árboles cayíos. La especie beneficióse pola so propensión a usar tamién construcciones humanes como edificios, pontes, alcantarielles, y otres estructures similares. Si puede escoyer añera en sitios altos.
Los güevos son d'un blancu satinado con unos pocos llurdios castaños; lo típico ye tres güevos por niarada. La incubación realizar la fema sola, y l'eclosión asocede a tres 17-20 díes. Dambos padres alimenten los pichones. L'abandonu del nial toma otros 23-30 díes, pero les aves nueves vuelven al nial pa pernoctar mientres unos pocos díes más depués del primer vuelu.
La Golondrina Cabecirrufa mide 18-20 cm de llargu. Tien les partes cimeres de color azul escuru cola rabadilla anaranxada pálida, y la coroniella, la nuca y los llaos de la cabeza son de color castañu. Les partes de baxo y les cobertoras inferiores de les nales son blancu cremoses con llurdios rayaos escures, y les plumes cimeres de la nala y les de vuelu pembaxo son castañu-corites. La cola ye corita y con plumes esteriores bien llargues; llixeramente más llargues nel machu que na fema. Los xuveniles son más opacos y más castaños, con menos contraste y plumes esteriores de la cola más curties. El vuelu ye lentu y ondulante y el llamáu ye un "chissick" gorjeante.
Esta especie puede estremase de la más pequeña Golondrina Abisinia ("Hirundo abyssinica") en qu'esta última especie tien el rayáu de les partes de baxo más intensu y más escuru, la rabadilla de color coloráu más intensu, y la cabeza d'un color más brillosu. La Golondrina Abisinia tamién prefier los hábitats abiertos.
La Golondrina Cabecirrufa ye común, nun ye medrosa de los humanos, y beneficióse de la disponibilidad de sitios de anidación alredor de les viviendes. Aliméntase principalmente d'insectos voladores, pero ver comer pequeños frutos. 
Hirundo dimidiata
La golondrina de pechu perlado (Hirundo dimidiata) ye un pequeñu integrante de la familia Hirundinidae. Reproducir dende'l sur d'África hasta Angola, el sur de Zaire y Tanzania. Ye parcialmente migratoria, con munches aves de Sudáfrica envernando más escontra'l norte. Ye un ave de tierres seques, pacionales y escamplaes; soler topar cerca de poblaciones humanes. Esta golondrina constrúi un nial con forma de recipiente reforzáu con campera y una delgada capa de pelo. Dacuando reaprovecha los niales de "Hirundo cucullata".
El nial puede ser reutilizáu n'años siguientes y hai rexistros d'unu utilizáu por trenta años. Suelse construyir en cuévanos naturales o estructures feches pol home como edificios, alcantarielles y techos, pero la so preferencia por edificios abandonaos indica que nun aprovecha tantu les construcciones del home pa faer el so nial, a diferencia de "Hirundo abyssinica", por casu. Los dos o tres güevos que pon son dafechu blancos y guarar namái la fema mientres 16 a 17 díes. Dambos padres alimenten a los pichones, que emplumecen alredor de 20 a 23 díes más tarde, anque depués van tornar al nial p'alimentase unos díes dempués del so primer vuelu. 
La golondrina de pechu perlado tien de 13 a 14 cm. de llargu. Los sos partes cimeros son azul brillante y les inferiores, color blancu buxu. La parte cimera de les nales, les plumes de vuelu y la cola bífida son color azul coritu. El plumaxe debaxo de les nales son d'un tonu blancu y gris, llixeramente más escuru que les partes inferiores. La falta de tonos blancos na cola ye una característica que la estrema d'otres especies de "Hirundo". La subespecie del norte, " H. d. marwitzi" ye más escura y pequeña que la nominal, "H. d dimidiata", anque les diferencies son pequeñes; esto fai pensar que la especie ye monotípica. La golondrina de pechu perlado tien un gran rangu de distribución. Aliméntase principalmente d'insectos voladores. La so llamada ye un garllo agudu "chip cheree chip chip".
Hirundo leucosoma
La golondrina de nales clares ("Hirundo leucosoma") ye una especie d'ave dientro de la familia Hirundinidae. Alcuéntrase en Benín, Burkina Faso, Camerún, Costa de Marfil, Gambia, Ghana, Guinea, Guinea-Bisáu, Malí, Nixeria, Senegal, Sierra Lleona y Togu.
Hirundo llucida
La golondrina de pechu coloráu ("Hirundo llucida") ye una pequeña ave non migratoria passeriforme qu'habita nel oeste d'África, el Congo y Etiopía. Tien una cola llargo y encruciao, amás de nales en punta. 
Enantes, considerar una subespecie de "Hirundo rustica", d'apariencia similar. La golondrina de pechu coloráu estrémase apenes pol so tamañu de la so pariente migratoria. Amás tien una banda azul nel pechu más angosta y la cola del adultu ye más curtia. Mientres el vuelu, paez menos llamativa que "H. rustica". Anque l'adultu de "H. llucida" estrémase razonalemente bien, los pitucos pueden ser confundíos cola otra especie, una y bones estos tamién tienen una cola más curtia. Sicasí, les golondrines de pechu coloráu mozos tienen una banda más angosta nel pechu y la so cola ye más blanca.
Hirundo neoxena
La golondrina australiana (Hirundo neoxena) ye una pequeña ave paseriforme dientro de la familia Hirundinidae. Ye una especie reinal de Australia y les islles cercanes, amás de Nueva Zelanda. Ye bien similar a "Hirundo tahitica", polo que dacuando se consideren coespecíficas. 
Esta especie reproduzse nel sureste d'Australia en hábitats variaos, sobremanera n'árees abiertes, escamplaes y ambientes urbanos, pero non nel desiertu o'l monte trupu. Les poblaciones del este son migratories y enviernen nel norte d'Australia. Les del oeste y les de Nueva Zelanda son sedentaries.
La golondrina australiana describióse per primer vegada por John Gould na publicación "The Birds of Australia" como un miembru del xéneru "Hirundo", anque dacuando considérase, equivocadamente, que foi en "Proceedings of the Zoological Society of London". El so nome específico y común (en inglés, "Welcome Swallow") aluden a la bienvenida que la xente da-yos a'l so regresu al sur d'Australia cuando empieza la primavera.
La golondrina australiana ye color azul metálicu nos sos partes cimeros, d'un color blancu buxu nel so pechu y banduyu y lladriyu na frente, pechu y pescuezu. Tien una llarga cola encruciada, con unos pequeños llurdios blancos en cada pluma. Estes aves miden 15 cm. de llargu, incluyendo les plumes más esternes de la cola, que son llixeramente más curties na fema. La so llamada ye una combinación d'un garllo y un trino, y un xiblíu agudu como señal d'alarma. Los especímenes más nuevos son blancucios en cuenta de ablondos na frente y pescuezu y tienen plumes más curties na cola.
El so rangu de distribución pel hibiernu nel norte de Asutralia se superpone col de "Hirundo rustica", pero esta postrera ye fácilmente reconocible pela so banda azul nel pechu. Les golondrines australianes reprodúcense cerca del hábitat humanu. Soler ver en cables, cartelos y otros llugares similares.
El nial tien forma de tazón y ta recubiertu con folla y campera. Fechu polos dos sexos, ta ensobiáu a estructures apropiaes, como una parea vertical o edificios. Per dientro, presenta plumes y pónense de trés a cinco güevos. Xeneralmente, danse dos niaraes por temporada. La fema guara los güevos, que van nacer dos o tres selmanes dempués. Los pitucos son alimentaos por dambos padres y abandonen el nial dos o tres selmanes más tarde.
Estes aves son voladores desaxeradamente arteres y aliméntense d'insectos en plenu vuelu. Xeneralmente vuelen rápidu y al ras del pisu en tierres abiertes en círculu o en forma d'ochos. Suelen baxar en picada escontra animales o persones.
Hirundo nigrita
La golondrina azul de gargüelu blancu ("Hirundo nigrita") ye una especie d'ave dientro de la familia Hirundinidae. Alcuéntrase n'Angola, Benín, República Centroafricana, El Congu, Costa de Marfil, Guinea Ecuatorial, Gabón, Ghana, Guinea, Guinea-Bisáu, Liberia, Nixeria, Sierra Lleona y Uganda.
Hirundo rustica
La andolina (Hirundo rustica) ye un ave de vezos Migración de les aves migratorios perteneciente a la familia de los hirundínidos, dientro del orde de los paseriformes. Trátase de la golondrina cola mayor área de distribución nel mundu. Habita en Europa, Asia, África y América.
Esisten seis subespecies d'andolina, que se reproducen a lo llargo del hemisferiu norte. Cuatro d'elles son fuertemente migratories y los sos cuarteles d'ivernada cubren gran parte del hemisferiu sur, llegando a Arxentina central, Sudáfrica y el norte d'Australia. La so vasta área de distribución y enorme población impliquen que la especie alcuéntrase fora de peligru d'estinción, anque pueda haber decrecimientos poblacionales locales por cuenta d'amenaces específiques.
L'andolina ye un ave de campu abierto que de normal utiliza estructures construyíes pol home pa reproducise y que, arriendes d'ello, tremóse cola espansión humana. Constrúi niales en forma de taza, con bolines de folla en tenaes y construcciones similares y aliméntase d'insectos qu'atrapa en vuelu.
La so alimentación insectívora contribúi a la tolerancia de los humanos escontra esta especie; nel pasáu esta aceptación viose reforzada por supersticiones respecto de l'ave y el so nial. Hubo frecuentes referencies culturales a la golondrina común n'escritos lliterarios tantu por cuenta de la so proximidá col home como pola so migración añal.
Trátase d'una ave pequeña. El machu adultu de la subespecie nominal ("H. r. rustica") mide ente 17 y 19 cm de llargor, incluyendo los 2 a 7 cm de les elongadas plumes esternes de la cola. Tien un valumbu d'ente 32 y 34,5 cm y pesa ente 16 y 22 gramos. El so parte cimeru ye azul metálicu y el so frente, cazu y gargüelu, acolorataos. Una gruesa franxa azul escuru dixebra'l gargüelu del pechu y abdome blancucios. Les plumes esternes de la cola son elongadas, lo que-y brinda'l distintivu aspeutu fondamente ahorquillado de les golondrines. Presenta una llinia de llurdios blancos a lo llargo del estremu esternu de la parte cimera de la cola. L'apariencia de la fema ye similar a la del machu, pero les plumes de la cola son más curties, l'azul de la parte cimera y de la banda del pechu ye menos polencu y el pechu y abdome son más pálidos. El xuvenil ye más marrón y esibe una cara acoloratada más pálida y partes inferiores más blanques; escarez de les llargues plumes de la cola de los adultos.
La distintiva combinación de la cara acoloratada y la banda pectoral azul faciliten la distinción ente la golondrina común adulta y les especies africanes de "Hirundo" y de la golondrina australiana ("Hirundo neoxena"), que la so área de distribución se superpone en Australasia. N'África, la cola más curtia de los xuveniles puede producir un tracamundiu col xuvenil de la golondrina de pechu coloráu ("Hirundo llucida"), pero esta postrera presenta una banda pectoral más angosta y más blancu na cola.
El cantar de la golondrina común ye un garllo allegre que de cutiu termina nun "el so-seer" nel que la segunda nota ye más alta que la primera magar el so altor tonal ye decreciente. Los llamaos inclúin un "witt" o un "witt-witt" o un fuerte "splee-plink" cuando tán aponderaes o cuando intenten estornar depredadores de les cercaníes del nial. Los llamaos d'alarma inclúin un agudu "siflitt" pa depredadores como los gatos y un "flitt-flitt" p'aves de presa. Esta especie ye bastante tranquila nos sos cuarteles d'ivernada.
La muda de les plumes de vuelu tien llugar nos cuarteles d'ivernada, lo qu'enzanca la identificación subespecífica de los individuos pel hibiernu. La muda posnupcial ye bien gradual y n'Europa empieza n'agosto enantes de la migración cola muda del plumaxe corporal y dacuando cola de les plumes cobertoras medies de les nales. Na India, la muda produciríase lenta ya irregularmente, estendiéndose sobre la mayor parte del iviernu y nun concluyendo entá n'abril en dellos especímenes.
A diferencia de los andarones ("Apus apus"), les golondrines pueden posase horizontalmente, una y bones el llargor de les sos pates apúrren-yos un sofitu fayadizu pa empecipiar el vuelu de nuevu dende'l suelu.
La golondrina común describióse como especie por Carlos Linneo en 1758 na décima edición de la so obra "Systema naturae" sol nome científicu de "Hirundo rustica". "Hirundo" significa “golondrina” en llatín; "rusticus" quier dicir “campestre”. Ye la única de les especies del xéneru "Hirundo" que s'estendió a les Américas, siendo la mayoría d'elles nativa d'África.
Esisten pocos problemes taxonómicos dientro del xéneru, magar la golondrina de pechu coloráu ("Hirundo llucida") ―una especie sedentaria del oeste d'África, la cuenca del Congo y Etiopía― yera enantes considerada una subespecie de golondrina común. La golondrina de pechu coloráu ye llixeramente más pequeña qu'el so pariente migratoriu, presenta una franxa pectoral azul más angosto y les plumes de la cola de los adultos son más curties. En vuelu, esibe una coloración más pálida nos sos partes inferiores.
Esisten seis subespecies de golondrina común llargamente reconocíes. Propunxéronse subespecies adicionales o alternatives para Asia Oriental, incluyendo "saturata" (Robert Ridgway, 1883), "kamtschatica" (Benedykt Dybowski, 1883), "mandschurica" (Wilhelm Meise, 1934) y "ambigua" (Erwin Stresemann, 1940). Dada la incierta validez d'estes formes, esti artículu sigue la clasificación de Turner y Rose (1989):
Según l'autor que se siga, "saturata" foi considerada sinónimu de "erythrogaster", "gutturalis" o "tytleri". Pela so parte, "kamtschatica" y "mandschurica" fueron venceyaes a "erythrogaster", a "saturata" —ella mesma non reconocida universalmente— y a "gutturalis". A lo último, tomóse a "ambigua" como sinónimu de la subespecie nominal y de "gutturalis", siendo la segunda opción la más aceptada.
L'hábitat preferíu de la golondrina común ye campu abierto con vexetación baxa, como pasturas, praos y terrenes agrícoles, preferentemente con agua nes cercaníes. Esta golondrina evita árees de vexetación trupa, empinaes o bien urbanizaes. La presencia d'estructures abiertes y accesibles como tenaes, establos y tajeas qu'apurran sitios de nidificación y d'allugamientos espuestos como cables, cantos de techos y cañes desnudes pa posase tamién son importantes na elección d'esta ave de los sos llugares de reproducción. Mientres la migración, tiende a volar sobre árees abiertes, de cutiu cerca de l'agua o bordiando cadenes montascoses.
Reproduzse na rexón holártica, dende'l nivel del mar hasta típicamente los 2700 m, pero hasta los 3000 m nel Cáucasu y América del norte, y solo ta ausente nos desiertos y les rexones fríes más septentrionales de los continentes. La so área de ditribución reproductiva incluyi América del norte, norte d'Europa, Asia norcentral, norte d'África, Mediu Oriente, sur de China y Xapón; migra a Suramérica, Asia meridional, Indonesia y Micronesia. Les aves que se reproducen nel este d'Asia pasen l'iviernu a lo llargo del Asia tropical, dende la India y Sri Lanka hasta Indonesia y Nueva Guinea. Cantidaes cada vegada mayores migren al norte d'Australia.
En gran parte de la so área de distribución, evita les ciudaes y n'Europa ye remplazada nes árees urbanes pol avión común ("Delichon urbicum"). Sicasí, en Honshū, la golondrina común ye un ave más bien urbana, remplazándola la golondrina dáurica ("Cecropis daurica") n'árees rurales. Rexistróse la reproducción de la golondrina común nes rexones más templaes de la so área de distribución iverniza, como los montes de Tailandia y Arxentina central.
Los individuos tienden a tornar a pasar l'iviernu al mesmu llugar cada añu. Pel hibiernu, la golondrina común ye cosmopolita tocantes a la so elección de hábitats, evitando solo los montes trupos y los desiertos. Ye más común en hábitats abiertos y de vexetación baxa, como la sabana y los ranchos, y en Venezuela, Sudáfrica y Trinidad y Tobago describióse como particularmente apegada a campos de caña d'azucre quemáu o yá collechaos.
N'África tropical y austral, esta especie ye altamente gregaria y rexúntase en dormideros d'hasta dellos millones d'individuos en carrizales, campos de caña d'azucre, maíz, yerba d'elefante ("Pennisetum" spp.) o formaciones vexetales d'estructura similar. Por exemplu, el pequeñu carrizal de Mount Moreland, cerca de Durban nel este de Suráfrica, atrai cada nueche a más de 3 millones de golondrines, más del 8 % de los exemplares que se reproducen n'Europa. Tamién los hai de solu cientos d'individuos. De normal, los dormideros allúgase en hábitats bien abiertos, nos que nun haya torgues qu'enzanquen l'ascensu y descensu de les golondrines. N'ausencia de dormideros fayadizos, n'ocasiones fuelguen sobre cables onde tán más espuestos a'l depredadores.
El 23 d'avientu de 1912 rexistróse'l primer casu d'una golondrina común que migrara dende'l Reinu Xuníu a Sudáfrica; l'exemplar fuera anillado en Staffordshire y foi recuperáu en Natal. Estudios isotópicos demostraron que mientres l'iviernu les distintes poblaciones alimentar en hábitats distintos: les aves que se reproducen nel Reinu Xuníu aliméntense mayormente sobre enllanaes, ente que los exemplares suizos faen un mayor usu de los montes. Otru estudiu isotópicu dio como resultáu qu'una mesma población reproductiva de Dinamarca pasaba l'iviernu en dos árees distintes. Tal como habría d'esperase pa un migrador de llarga distancia, esta ave foi atopada como divagante en puntos tan distantes como Hawaii, les Bermudes, Groenlandia, Tristán d'Acuña y les Malvines.
Trátase d'una especie diurna y migratoria. De cutiu son reparaes en grandes grupos posaos sobre cables de teléfonu o otres estructures elevaes. Añeren en colonies, probablemente por cuenta de la distribución de los sitios de nidificación d'alta calidá. Empleguen tantu vocalizaciones como llinguaxe corporal (postures y movimientos) pa comunicase. Canten individualmente y a coru. Presenten una amplia variedá de llamaos utilizaos en distintes situaciones: llamaos d'alarma en presencia de depredadores, llamaos de cortexu y llamaos pa los pitucos nel nial. Los pitucos emiten un trino débil cuando piden alimentu. Les golondrines comunes tamién producen chasquíos cerrando los quexales rápido.
Nun dormidero de gran tamañu en Cross River (Nixeria), les golondrines empezaben a producir chasquíos colos sos picos y a garllar 20 minutos enantes de la salida del sol. Nos siguientes minutos, la intensidá de les vocalizaciones aumentaba. Munchos exemplares empezaben a iguar el so plumaxe, a estender les nales y a aletear. Les primeres golondrines en partir de normal facer ente 0 y 9 minutos enantes de la salida del sol (en poques ocasiones, ente 1 y 3 minutos dempués de la salida del sol), pa ser siguíes polos sos conxéneres de manera masiva en promediu 5 minutos dempués. La partida de toles golondrines del dormidero tomaba ente 20 y 49 minutos, anque'l 90 % d'elles abandonar en menos de 10 minutos. La enorme mayoría de les golondrines salía volando escontra riba, a toa velocidá y tan verticalmente como-yos fuera posible, describiendo dacuando cinxíes espirales pa ganar altor. Les bandaes esvalixábense cuando yá s'alloñaren del dormidero. Pela tarde, les aves se arremolinaban en trupes mases hasta qu'atapeciera, a gran altor por cuenta de la presencia de alcotanes africanos ("Falco cuvierii"), y depués entainábense a baxar masiva y abruptamente nuna especie de tornáu invertíu. La mayor parte d'elles intentaba asegurase una posición lo más alta posible sobre la llomba na que s'atopaba'l dormidero.
La golondrina común tien vezos similares a otros insectívoros aéreos, incluyendo otres especies de golondrines y los filogenéticamente desvenceyaos apódidos. Nun ye un volador particularmente rápidu, con una velocidá envalorada d'unos 11 metro per segundu, d'hasta 20 metro per segundu, y un batimiento alar d'aprosimao 5 y hasta 7 o 9 vegaes per segundu, pero tien la maniobrabilidad abonda p'atrapar insectos en vuelu. De cutiu ver volando a altores relativamente baxos n'árees abiertes o semiabiertes.
La golondrina común aliméntase típicamente a 7 o 8 metros percima d'agües pocu fondes o del suelu, de cutiu siguiendo animales, humanos o maquinaria agrícola p'atrapar los insectos estornaos, pero dacuando prinda les sos preses de la superficie de l'agua, parés o plantes. Los dípteros (mosques), ortópteros (saltapraos y grillos), ansiópteros (libélulas), coleópteros (escarabayos), heteróceros (polillas) y otros insectos voladores componen el 99 % de la so dieta. Na so área de distribución reproductiva, los dípteros de gran tamañu constitúin alredor del 70 % de la so dieta, siendo los áfidos otru componente significativu. Sicasí, n'Europa, les golondrines comunes peracaben menos áfidos que l'avión común ("Delichon urbicum") y l'avión zapador ("Riparia riparia"). Nos sos cuarteles d'ivernada, los himenópteros, especialmente les formigues voladores, representen una importante fonte d'alimentu. Mientres el periodu de puesta de los güevos, les golondrines comunes cacen en pareya, pero n'otres circunstancies de cutiu formen grandes bandaes.
La golondrina común bebi raspiando l'agua de llagos o ríos en vuelu. Báñase dando chapuzonos na agua por un intre mientres vuela. Tamién ye capaz d'alimentar a los sos pitucos mientres vuela.
Un estudiu en Virginia Occidental atopó que les golondrines comunes alimentábense dientro un radiu de 1,2 km de los sos niales. N'Europa, aliméntense dientro de los 500 m de los sos niales. Tres la temporada reproductiva, axuntar en dormideros comunales. Los carrizales suelen ser un llugar privilexáu na elección de les golondrines, que se arremolinan masivamente enantes de baxar sobre los carrizos. Los carrizales son una importante fonte d'alimento enantes de y mientres la migración. Magar la golondrina común ye un migrador diurnu que puede alimentase en vuelu mientres viaxa a baxos altores sobre'l suelu o l'agua, los carrizales déxen-yos establecer o reabastecer les sos reserves de grasa. Les golondrines amuesen un aumentu de pesu d'ente 2 y 4 gramos xustu enantes de migrar al norte escontra la so área de distribución reproductiva, de normal a la fin del ciclu de muda del plumaxe.
Les golondrines comunes reprodúcense xeneralmente ente mayu y agostu, pero esto varia enforma según el llugar. Pueden reproducise yá na primer temporada reproductiva posterior a la so nacencia. Xeneralmente, les golondrines nueves nun depositen tantos güevos como les mayores.
Estes aves asedian a intrusos tales como los gatos y aves del xéneru "Accipiter" que s'aventuren nes cercaníes del nial, volando mui cerca d'esti depredadores. El parasitismu de puesta per parte de tordos cabecicafé ("Molothrus ater") n'América del norte y de los cucos en Eurasia ye infrecuente. Siquier no que respecta al tordu cabecicafé, rexistráronse casos nos que'l pitucu parásitu foi criáu exitosamente y llogró abandonar el nial, lo que demuestra que la golondrina común ye un güéspede fayadizu pa esta especie.
Rexistróse la hibridación de la golondrina común col avión roqueru americanu ("Petrochelidon pyrrhonota") y la golondrina de cueva ("Petrochelidon fulva") n'América del norte, y col avión común ("Delichon urbicum") en Eurasia. D'esti postreru entrecruzamiento resulta unu de los híbridos paseriformes más comunes.
Los machos tornen a les árees de reproducción primero que les femes y escueyen un sitiu pal nial, que ye anunciáu a les femes con un vuelu en círculu y un cantar. Tamién intenten atraeles esplegando les sos coles. Les femes siéntense particularmente atraíes escontra los machos con nales y coles simétriques. Los machos qu'esiben un mayor grau de simetría consiguen compañera más rápido que los asimétricos. L'asimetría puede ser la resultancia de factores xenéticos como la endogamia y les mutaciones o de factores ambientales como'l defectu alimentaria, la infección de parásitos o la presencia de patóxenos. Los individuos afectaos por estos factores non solo presenten un mayor grau d'asimetría sinón tamién una menor fortaleza y llonxevidá. Poro, les femes qu'escueyen machos simétricos taríen escoyendo machos superiores.
L'ésitu reproductivu de los machos tamién ta rellacionáu col llargor de la so cola, siendo les más llargues más curioses pa les femes. Los machos coles plumes de la cola más llargues son xeneralmente más llonxevos y más resistentes a les enfermedaes, polo que les femes que los escueyen llogren una ventaya reproductiva indireuta d'esta elección, pos plumes llargues na cola señalen la superioridá xenética d'un individuu que va producir una descendencia más vital. Los machos con coles llargues tamién tienen llurdios blancos más grandes na cola y, por cuenta de que los pioyos aviares prefieren les plumes blanques, la presencia d'estos grandes llurdios blancos ensin daños producíos polos parásitos da nicios de la calidá reproductiva d'un individuu; esiste una relación positiva ente'l tamañu de los llurdios y el númberu de descendientes producíos por temporada.
Los machos del norte d'Europa tienen coles más llargues que los del sur; ente que en España les coles de los machos son solo un 5 % más llargues que les de les femes, en Finlandia la diferencia ye d'un 20 %. En Dinamarca, el llargor promediu de la cola del machu amontar nun 9 % ente 1984 y 2004, pero ye posible que nel futuru los cambeos climáticos lleven al desenvolvimientu de coles más curties a midida que los branos vuélvanse más templaos y secos. Tamién esiste evidencia de que los machos tienden a escoyer compañeres con coles llargues.
Los individuos de dambos sexos defenden el nial, pero los machos son particularmente agresivos y territoriales. Les pareyes que se reproducieron exitosamente pueden durar dellos años. Per otru llau, les cópules fora de la pareya son comunes, polo qu'esta especie ye genéticamente polígama, anque seya socialmente monógama. Los machos xixilen a les femes viviegamente pa evitar ser “engañaos”. Los machos pueden emplegar llamaos d'alarma falsos p'atayar intentos de cópules ente les sos pareyes y otros machos.
Los machos ensin compañera de cutiu acomúñense con dalguna pareya mientres inclusive tola temporada reproductiva. Anque esti collaboradores” nun suelen alimentar a los pitucos, pueden ayudar na construcción y defensa del nial, incubación de los güevos y guarando a los pequeños. El collaboradores son predominantemente machos.
La golondrina común añera típicamente nel interior d'edificaciones accesibles como tenaes y establos y debaxo de pontes y cais. Primero que hubiera bayura d'estructures construyíes pol home, les golondrines comunes añeraben sobre cantiles o en cueves, pero esto ye raru na actualidá.
El refechu nial en forma de taza ye allugáu sobre una viga o contra una proyección vertical fayadiza. Ye construyíu por dambos miembros de la pareya, anque más de cutiu pola fema, siendo recoyíes les bolines de folla nos sos picos y recubiertes con campera, plumes, algues d'agua duce y marines y otros materiales nidios. Les golondrines comunes pueden añerar en colonies onde haya una abonda cantidá de sitios de nidificación d'alta calidá y, dientro de la colonia, cada pareya defende un territoriu alredor del nial, que, n'Europa, ye d'ente 4 y 8 metros cuadraos.
N'América del norte siquier, les golondrines comunes arreyar con frecuencia nuna relación mutualista coles águiles pescadores ("Pandion haliaetus"). Les golondrines constrúin los sos niales debaxo de los de les águiles pescadores, llogrando asina proteición d'otres aves rapazos que son estornaes por esta águila que s'alimenta puramente de peces. De la mesma, los llamaos d'alerta de les golondrines sollerten a les águiles pescadores de la presencia d'esti depredadores.
Les femes depositen de dos a siete güevos ―polo xeneral, cuatro o cinco―, blancos con llurdios acolorataos. Los güevos miden 20 por 14 milímetros y pesen 1,9 gramos, de los qu'el 5 % correspuenden al cascarón. N'Europa, la fema encargar de casi tola incubación, pero n'América del norte'l machu puede guarar hasta'l 25 % del tiempu. El periodu d'incubación ye de normal d'ente 14 y 19 díes, a los que se suman otros 18 a 23 díes primero que los pitucos altriciales abandonen el nial. Los pequeños yá voladores permanecen al pie de los sos padres y son alimentaos por ellos mientres alredor d'una selmana más. Pa la segunda selmana dempués de dexar el nial, los pitucos yá s'esvalixaron y de cutiu viaxen a otres colonies de golondrines. Dambos padres alimenten y protexen a los pequeños y remueven los sacos fecales del nial, magar les femes apurren un mayor cuidáu parental. Los padres pueden alimentar a los pitucos nel nial hasta 400 vegaes por díes. Les golondrines comunes alimenten a los sos pequeños con insectos estruyíos nuna bolina, que ye tresportada al nial nel gargüelu del adultu. N'ocasiones, los pitucos de la primer niarada ayuden na alimentación de los de la segunda.
De normal críen dos niaraes por temporada. El nial nel que criaron a la primera ye reutilizáu pa la segunda y reparáu y vueltu a usar n'años siguientes. La supervivencia de los niales mientres 10 o 15 años ye común col caltenimientu fayadizu y rexistróse unu que foi ocupáu mientres 48 años.
El porcentaxe de los pitucos que ruempen el cascarón ye d'un 90 %. La mortalidá promediu ye d'ente un 70 y un 80 % nel primer añu y de un 40 a 70 % pa los adultos. Anque la edá récord seya de más de 11 años, la mayoría nun supera los cuatro. Los pitucos tienen boques coloraes y prominentes, una traza que según se demostró induz a los padres a alimentalos. La intensidá d'el color de les sos boques ta rellacionáu cola so inmunocompetencia y los pitucos de niaraes de gran tamañu tienen boques menos vívidas.
Les golondrines comunes (y otros paseriformes pequeños) de cutiu presenten característicos buecos sobre les plumes de les nales y la cola. Suxurióse qu'estos buecos seríen causaos por pioyos aviares tales como "Machaerilaemus malleus" y "Myrsidea rustica". Sicasí, otros estudios apunten a que podríen ser causaos por ischnóceros del xéneru "Brueelia". Ente les especies de pioyos de les que la golondrina común ye un güéspede atópense "Brueelia domestica" y "Philopterus microsomaticus". En Texas, "Oeciacus vicarius", que de cutiu infesta al avión roqueru americanu ("Petrochelidon pyrrhonota"), tamién foi descubiertu sobre la golondrina común.
Los dormideros comunales atraen a'l depredadores: numberoses especies de falcónidos y accipítridos aprovechen estes oportunidaes. Ente'l so depredadores atopen el ser humanu —la especie que causa la mayor cantidá de baxes a la golondrina común—,
gavilán chikra ("Accipiter badius"),
gavilán de Cooper ("Accipiter cooperii"),
gavilancito chicu ("Accipiter minullus"),
esparvero chicu ("Accipiter striatus"),
azor de Toussenel ("Accipiter toussenelii"),
aguilucho lagunero ("Circus aeruginosus"),
peñerina del Amur ("Falco amurensis"),
peñerina pizarrosa ("Falco ardosiaceus"),
ferre borni ("Falco biarmicus"),
ferre de pescuezu coloráu ("Falco chicquera"),
alcotán africanu ("Falco cuvierii"),
ferre pelegrín ("Falco peregrinus"),
peñerina americana ("Falco sparverius"),
alcotán européu ("Falco subbuteo"),
gavilán gabar ("Micronisus gabar"),
bilanu negru ("Milvus migrans" ssp. "parasitus"),
aguilucho caricalvo común ("Polyboroides typus" ssp. "pectoralis"),
tecolote oriental ("Megascops asio"),
autillo européu ("Otus scops"),
cárabo africanu ("Strix woodfordii),
curuxa de los campanarios ("Tyto alba"),
cucu senegalés ("Centropus senegalensis"),
gaviluetes (Laridae), zanate cola de bote ("Quiscalus major"), zanate norteño ("Quiscalus quiscula"), gatu domésticu ("Felis silvestris"), llobu cerval coloráu ("Lynx rufus"), papalbes ("Mustela" spp.), mapache ("Procyon lotor"), aguarón pardu ("Rattus norvegicus"), esguiles ("Sciuridae"), culiebres, etc. Sábese que los esperteyos depredadores tales como'l falsu vampiru mayor ("Megaderma lyra") aliméntase de golondrines comunes. La mayoría d'el depredadores ataca a los pitucos, pero los gavilanes, ferres y búhos cacen a los adultos. Les golondrines comunes safen a'l depredadores col so vuelu axilosu y construyendo los sos niales en llugares de mal accesu pa ellos.
La partida y el regresu de les golondrines de y a les sos dormideros tán altamente sincronizaos y son previsibles. Más del 90 % de les aves d'un dormidero de 1,5 millones d'exemplares en Nixeria salía y volvía dientro de los diez minutos alredor de la salida y de la puesta del sol respectivamente, en mases trupes y de rápidu movimientu. Los alcotanes africanos sincronizaben la so llegada cola actividá de les golondrines, aportando'l primeru d'ellos ente 2 y 14 minutos enantes de la partida o del regresu del primer individuu, y díbense colando una vegada que la mayoría de les golondrines fórase. Al atarceder, los primeres llegaben al dormidero ente 15 y 20 minutos enantes de la puesta del sol, cuando de normal les golondrines entá taben ausentes. Les golondrines intentaben amenorgar el riesgu de depredación rexuntándose n'enormes cantidaes, acutando la so partida y regresu a un pequeñu ralu de tiempu y realizando ascensos y descensos rápidos y sincronizaos pa evitar a'l depredadores.
Cuando les golondrines tornaben al atapecer, reaccionaben a la presencia de alcotanes ganando altor nel aire y amacerándose en trupes mases, polo que los alcotanes debíen entós volar más altu qu'a l'amanecida p'avera-y -yos. La caza per parte d'esti depredadores tempranu na mañana yera bien distinta, pos les golondrines teníen de xubir dende'l nivel del suelu y respondíen a la presencia de alcotanes volando baxu abandonando'l dormidero a alta velocidá y nun alloñar de les contornes de la yerba d'elefante hasta qu'algamaren el cantu de zones arbolaes. Estes bandaes yeren atacaes al traviés de la persecución o en curtios y repitíos picaos, lo que causaba que les golondrines esvalixar en toes direcciones. Cuando les golondrines abandonaben el dormidero n'ascensu vertical, los alcotanes atacar cayendo sobre elles dende más arriba, virando escontra riba dempués de cada picáu.
Tratándose de cazadores aéreos, los alcotanes solo podíen atacar efectivamente a les golondrines cuando estes atopaben presentes nel dormidero y nel aire, esto ye, nel amenorgáu ralu de 30 minutos alredor de la puesta y de la salida del sol. Sicasí, paecíen evitar en gran midida les arremetedures contra grandes mases, que quiciabes resultáren-yos difíciles d'encetar. Polo xeneral, ignoraben les enormes cantidaes que partíen masivamente, a gran velocidá y en dirección ascendente a l'amanecida y les que se rexuntaben a gran altor al atapecer pa depués cayer en picada sobre'l dormidero, concentrándose en llugar d'en elles n'individuos arrezagaos y en pequeños grupos, tempranos o tardíos. Magar se llanzaben a la caza d'individuos aisllaos y de bandaes d'ente dos y 15 000 individuos, yeren más esitosos cuando s'embarcaben na cacería de grupos de menos de 50 individuos. El riesgu de depredación pa les golondrines tomaes individualmente escayía dramáticamente col tamañu de la bandada.
La golondrina común nun s'avera siquier al estragal los criterios de superficie de la área de distribución y de tamañu de la población pa especies vulnerables de Llista Colorada de la UICN: tien una enorme área de distribución que s'estiende sobre unos 43,4 millones de kilómetros cuadraos y envalórase que la so población global supera los 190 millones d'individuos. A pesar de que l'enclín poblacional paez ser negativa, créese qu'esti amenorgamientu nos sos númberos nun ye lo suficientemente rápida como por que la especie avérese siquier al estragal del criteriu de decrecimiento poblacional pa especies vulnerables (esto ye, un decrecimiento de más del 30 % en diez años o tres generaciones). Por estes razones, la golondrina común foi calificada como “so esmolición menor” na Llista Colorada de 2012, y nun tien un estatus especial so la Convención sobre'l Comerciu Internacional d'Especies Amenaciaes de Fauna y Flora Monteses.
Históricamente, esta especie beneficióse de baltar de los montes, que crea los hábitats abiertos que prefier, y de la presencia humana, que-y apurre bayura de sitios de nidificación seguros. Hubo decrecimientos locales debíu al usu de DDT n'Israel na década de 1950, por causa de la competencia polos sitios de nidificación col gorrión común ("Passer domesticus") en Estaos Xuníos nel sieglu XIX y pola intensificación de l'agricultura, qu'amenorga la disponibilidad d'insectos, en partes d'Europa y Asia na actualidá. Sicasí, rexistróse una medría n'América del norte mientres el sieglu XX por cuenta de la mayor disponibilidad de sitios de nidificación y a la subsecuente espansión na so área de distribución, incluyendo la colonización del norte de Alberta. En 2006, afirmóse que les poblaciones de golondrines nel Reinu Xuníu tuvieren decayendo, probablemente por cuenta de la seca y al usu de pesticidas na so ruta migratoria y al tresformamientu a la que taben suxetes les edificaciones rurales y otros sitios de nidificación favorecíos nel mesmu Reinu Xuníu. Per otru llau, según información publicada en 2007 y 2008 respectivamente, la especie sufriría un decrecimiento poblacional pequeñu o estadísticamente insignificante nos anteriores 40 años n'América del norte y caltendríase estable n'Europa dende 1980.
El cambéu climáticu puede afectar a les golondrines comunes. Les golondrines n'África y mientres la so migración esiben grandes variaciones na so masa corporal y reserves de grasa dependiendo de les condiciones atmosfériques coles que s'atopen. La seca causa perda de pesu y una lenta renovación de les plumes, y l'espansión del Sáhara va faer d'esti desiertu una torga entá mayor pa les aves europees. Nun periodu de seca, les golondrines que pasaben l'iviernu en Botsuana amosaron so pesu y nada de grasa, ente qu'años d'abondoses precipitaciones ―y, poro, de gran disponibilidad d'insectos― resultaron en mayores pesos y reserves de grasa. De manera similar, en Nixeria en febreru de 2001, la soplida del Harmattan coincidió con un marcáu descensu na masa corporal y con una falta de grasa nes golondrines, rexistrándose pesos más elevaos tantu enantes como dempués del llevantamientu d'esi vientu secu. De la mesma, los branos templáu y secu van amenorgar la disponibilidad d'insectos colos qu'alimentar a lo pitucos. Inversamente, les primaveres más templaes podríen allargar la so temporada reproductiva y contribuyir a la producción d'una mayor cantidá de pitucos. En 2014, la golondrina común foi declarada Ave del Añu por SEO/BirdLife, la entidá científica dedicada al estudiu y caltenimientu de les aves n'España dende 1954. Según SEO/BirdLife, los sos datos de siguimientu de poblaciones per tol territoriu indiquen que la golondrina ensin-golondrines/ perdió'l 30% de la so población n'España na última década, debíu ente otros motivos al usu de pesticidas nel campu, l'abandonu agrariu, la destrucción d'edificios tradicionales y les nueves maneres d'arquitectura.
Nel Vieyu Mundu, les golondrines comunes paecen faer usu de les pontes y otres estructures construyíes pol home dende tiempos inmemoriales. Pue atopase una referencia temprana a esta ave nes "Geórgicas" de Virxiliu (29 a. C.): "[…] garrula quam tignis nidum suspendat hirundo." (“[…] la golondrina gorjeadora cuelga'l so nial de les vigues.”). Créese que les golondrines comunes empezaron a adosar los sos niales a les construcciones de los nativos americanos a empiezos del sieglu XIX. Ye probable que la consiguiente espansión del home n'América del norte resultara nuna dramática diseminación de la especie a lo llargo del continente.
Esisten munches referencies a la migración al norte de les golondrines comunes como “ícono de la primavera y epítome del branu” nel hemisferiu septentrional. La golondrina común simboliza la llegada de la primavera y l'amor en "Pervigilium Veneris", un poema llatinu tardíu. En "La tierra baldía", T. S. Eliot citó la llinia "Quando fiam uti chelidon [ut tacere desinam]?" (“¿Cuándo voi ser como una golondrina, asina voi poder dexar de tar en silenciu?”). Esto refier a una versión del mitu de Filomela na qu'ella se convierte nun ruiseñor y la so hermana Procne nuna golondrina; en versiones menos comunes, les especies apaecen invertíes. De manera inversa, la imaxe d'una bandada de golondrines volando na so migración al sur conclúi la oda “A la Seronda” de John Keats:
Les golondrines son mentaes en delles obres de William Shakespeare pola so llixereza en vuelu; por casu "True hope is swift, and flies with swallow's wings […]" (“La verdadera esperanza ye rápida y vuela con nales de golondrina […]”) del quintu actu de "Ricardo III". Shakespeare tamién se refier a la migración añal de la golondrina en "The Winter's Balte", cuartu actu: "Daffodils, That come before the swallow dares, and take The winds of March with beauty […]" (“Los narcisos, Que lleguen primero que les golondrines atrévanse y tomen Los vientos de marzu con guapura […]”).
Oscar Wilde tien como coprotagonista a una golondrina nel que ye'l so cuentu más famosu, formosu y murniu: "El príncipe feliz"
Gilbert White estudió a la golondrina común en detalle na so obra "The Natural History of Selborne", pero inclusive esti sollerte observador nun taba seguru de si les golondrines migraben o envernaben pel hibiernu. Les golondrines comunes peracaben enormes cantidaes d'insectos y son importantes nel control de les sos poblaciones. Nel pasáu, la tolerancia a esti insectívoru beneficiosu viose reforzada por supersticiones en redol al dañu a los sos niales. Creíase que dichu actu podría llevar a que les vaques produxeren lleche con sangre o dexaren de producila n'absolutu o a que les pites dexaren de poner güevos. Per otru llau, en Nixeria, son cazaes a cientos de miles per añu, lo que fai del home'l principal depredador d'esta especie per un ampliu marxe. La golondrina común ye'l de Estonia.
Hirundo smithii
La golondrina colilarga (Hirundo smithii) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Hirundinidae mesma d'Asia y África. Esta golondrina ye similar en vezos y apariencia a otros insectívoros aéreos, como los aviones (rellacionaos con ella) y los andarones, del orde Apodiformes. La golondrina cola de goches reproducir en África, al sur del Sahara y nel sur d'Asia, onde hai clima tropical, dende la India al sudeste del continente. Ye residente principalmente, pero les poblaciones en Pakistán y el norte del país yá citáu migren escontra'l sur pel hibiernu. Amás, sueli ser una especie vagamunda en Sri Lanka.
Esta ave alcuéntrase en tierres abiertes cercanes a l'agua y poblaciones humanes. Les golondrines cola de goches son voladores rápides y polo xeneral aliméntase d'insectos, cuantimás mosques, en plenu vuelu. Ver típicamente volar en forma rasante sobre l'agua; son les golondrines más acomuñaes con esti elementu. Los niales, en forma de recipiente, fabricar con folla y cañes que recueyen estos páxaros. Asitiar en superficies verticales cerca de l'agua, en salientes de cantiles o más comúnmente, n'estructures feches pol home, como edificios y pontes. Suelen poner de trés a cuatro güevos n'África y hasta cinco n'Asia. Estes aves constrúin el nial en solitariu, a diferencia de munches otres especies de golondrina, que tienden a formar colonies.
Esta especie tien catorce cm. de llargor. Los sos partes cimeros son d'un azul brilloso, sacante por una corona color castañu y llurdios blancos na cola. La parte baxa ye blanca, anque les plumes de vuelu son escures. Tien una mázcara azul qu'anubre los sos güeyos. La especie recibe'l so nome de les llargues y filamentosas plumes de la so cola, que cayen alredor como dos cables. Dambos sexos son bien similares n'apariencia, pero la fema tien una cola más curtia. Los mozos tienen una corona, parte cimeru y cola marrones. Una subespecie africana, "H. s. filifera", ye de mayor tamañu y tien una cola más llarga que la subespecie nominal. El nome científicu d'esta ave ye n'homenaxe a Chetien Smith, un botánicu noruegu que foi miembru de la espedición británica al Río Congo en 1816, liderada por James Kingston Tuckey.
Hirundo tahitica
La golondrina pacífica (Hirundo tahitica) ye una pequeña ave paseriforme dientro de la familia Hirundinidae. Reproduzse nel sur tropical d'Asia, dende'l sur de la India y Sri Lanka, pasando pel este del continente y el sur del Pacíficu. Ye residente, magar les migraciones estacionales. Esta ave ta acomuñada coles mariñes, pero espándese tamién escontra zones montiegues.
Esta especie ye pequeña, con namái 13 cm. de llargor. Tien una parte cimera negra con nales y cola marrones, una cara y un pescuezu coloraos y partes inferiores más bien pardes. Estrémase de "Hirundo rustica" y la cercanamente rellacionada "Hirundo neoxena" pola so cola más curtia y menos encruciada.
La golondrina pacífica constrúi un nial con forma de recipiente con pelotitas de folla recoyíes nel so picu so los salientes de los cantiles y n'estructures feches pol home como edificios, pontes o túneles. El nial ta cubiertu con material más nidio y suelen poner dos o tres güevos y hasta cuatro en Sri Lanka. El so comportamientu ye similar al d'otros insectívoros aéroeos, como otres golondrines y andarones. Ye una voladora rápida y aliméntase d'insectos, especialmente mosques, que caza en plenu vuelu.
Histurgops ruficaudus
El texedor colirrojo o texedor de cola ablonda (Histurgops ruficaudus) ye una especies d'ave paseriforme de la familia Passeridae atopada en África Oriental. Ye monotípicu dientro del xéneru Histurgops.
Ye una especie bastante inusual, y incluyóse na familia Ploceidae por munchos autores, inclusive dempués de que los otros gorriones del Vieyu Mundu fueren dixebraos d'el texedores.
Ye endémica de Tanzania, estiéndese dende Tarangire y el llagu Manyara al traviés de Ngorongoro y el llagu Eyasi hasta'l Serengueti. Tamién ye vagamundu ocasional en Kenia.
Vanga curvirostris
El vanga picudu (Vanga curvirostris) ye una especie d'ave na familia Vangidae.
Esisten dos subespecies:
Ye reinal de Madagascar. Los sos hábitats naturales son los montes secos subtropicales o tropicales, montes baxos húmedos subtropicales o tropicales, y les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales.
Horizorhinus dohrni
El timalí de Príncipe o charrán de Dohrn (Horizorhinus dohrni) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae endémica de la islla de Príncipe. 
Ye la única especie del xéneru Horizorhinus, anque dellos estudios xenéticos indiquen que tendría d'asitiase nel xéneru "Sylvia". Enantes clasificábase dientro de la familia Timaliidae, pero treslladóse a Sylviidae cuando se comprobó la so proximidá col xéneru Sylvia.
Horornis diphone
El cetia xaponés o ruiseñor bastardu xaponés (Horornis diphone), conocíu en xaponés como "uguisu" (ウグイス), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cettiidae nativa del Estremu Oriente.
== Subespecies reconocen seis subespecies:
Hydrornis cyaneus
La pita azul (Hydrornis cyaneus) ye una especie d'ave na familia Pittidae. 
Alcuéntrase en Bangladex, Bután, Camboya, China, India, Laos, Myanmar, Tailandia, y Vietnam. Los sos hábitats naturales son los montes húmedos baxos y les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales.
Hydrornis elliotii
La pita de Elliot (Hydrornis elliotii) ye una especie d'ave na familia Pittidae. Alcuéntrase en Camboya, Laos, Tailandia, y Vietnam. El so hábitat natural son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales.
Hydrornis nipalensis
La pita nuquiazul (Hydrornis nipalensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pittidae qu'habita nel sudeste d'Asia. 
Miden alredor de 25 cm de llargu. Tienen un aspeutu sólido y regordeto, con nales y cola curtia, cabeza arrondada y picu espurríu. 
Ye de color marrón la so cabeza, el pechu, los cadriles, el banduyu, les plumes primaries, la cola y parte inferior de la cola (más claru nel gargüelu, banduyu y zona inferior de la cola, más intensu nel pechu y más escuru nes nales y la cola): dende la base del picu hasta los güeyos tien una banda de plumes más escures, observables inclusive a nivel de los oyíos. Como indica'l so nome común el pescuezu y parte cimeru del envés son azul, según la grupa: l'envés y les nales son de color verdosu, esti postreru con reflexos azulaos. Na fema la estensión de la nuca azul ye menor, dambos sexos tienen güeyos marrones, pates de color carne y picu negru.
Alcuéntrase en Bangladex, l'este de la India, Bután, el sur de China, Myanmar, Nepal y el norte de Laos y Vietnam. Los sos hábitats son los montes húmedos subtropicales y tropicales tantu de monte como de rexones baxes.
Hydrornis oatesi
La pita acoloratada (Hydrornis oatesi) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pittidae que vive nel sudeste asiáticu.
El plumaxe del machu ye principalmente de color castañu claro, de tonu más anaranxáu nel pileu y nuca, y tien les nales, llombu y cola verdes. Presenta una llista postocular negra. La fema ye d'aspeutu similar anque de tonos más apagaos, parduzos nes nales y ciertu escamado difusu na parte inferior del gargüelu.
Estender polos montes de tierres altes del sudeste asiáticu, percima de los 800 metros d'altitú, distribuyíu pel sur de China, Laos, Malasia, l'este de Myanmar, Tailandia y Vietnam.
La especie describióse científicamente pol ornitólogu aficionáu Allan Octavian Hume en 1790. Reconócense cuatro subespecies:
Hydrornis phayrei
La pita oreyuda (Hydrornis phayrei) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pittidae qu'habita nel sudeste asiáticu.
Les pites oreyudes son aves de cola curtia principalmente terrestres que miden ente 20 y 24 cm. El so plumaxe ye de tonos caneles con motudu escuru nes partes inferiores y llistáu negru nos lladrales, salvo la cabeza de los machos que tien un patrón llistáu en blancu y negru. Presenten una llista superciliar blanca salpidada de pequeños llixos negros que s'enllarga escontra tras a manera de pequeñes oreyes picudes, a les que deben el so nome común. Traviesa la so cara una ancha banda negra, y tienen bigoteras blanques y llistes malares negres. El so pileu ye coritu motudu en blancu. El patrón de la cabeza de les femes ye similar pero de tonos pardos en llugar de negru.
Alcuéntrase principalmente en Indochina, distribuyida pola mayor parte de Camboya, Laos, Tailandia, Vietnam y el sur de China, estendiéndose pel oeste hasta l'este y sur de Myanmar y con una pequeña población dixunta nel este de Bangladex. El so hábitat natural son les selves húmedes y los montes mistos hasta los 1500 m d'altitú.
Hydrornis soror
La pita lomiazul (Hydrornis soror) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pittidae que vive nel sudeste asiáticu y sur de China. 
Alcuéntrase nel sur y este de Indochina y tamién nel sur de China, incluyida la isla de Hainan, distribuyíu amás por Camboya, Vietnam, Laos y les rexones fronterices de Tailandia con estos postreros. El so hábitat natural son les selves tropical y subtropical de rexones cercanes a la mariña.
Hylexetastes brigidai
El ferrerín de Brígida (Hylexetastes brigidai) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae endémica de Brasil. Dellos taxónomos considerar una subespecie del ferrerín piquirrojo.
Atopar nes selves del este de la Amazonía brasileña.
Hylexetastes perrotii
El ferrerín piquirrojo (Hylexetastes perrotii) ye una especie d'ave paseriforme de la subfamilia Dendrocolaptinae que vive en Suramérica. De cutiu inclúyese al ferrerín uniforme y al ferrerín de Brígida como subespecies del piquirrojo.
Habita en Brasil, la Guayana francesa, Guyana, Surinam y Venezuela.
El so hábitat natural ye la selva húmeda de rexones baxes.
Algama una midida de 28-29 cm, y paezse al ferrerín uniforme, con un color castañu o castañal escura nel llombu hasta la cabeza, pero ye considerablemente más grande y con un picu más llargu. La so mázcara facial ye blanca, al igual que'l gargüelu y la zona so les nales. Alredor d'un 50 % de los individuos amuesen una coloración corita nel pechu.
De normal alcuéntrase solu o en pareyes, siguiendo a los exércitos de formigues, de normal a gran altor sobre'l suelu, polo que resulta malo de detectar. Namái baxa al suelu p'alimentase y suel ser la especie dominante percima d'otros ferrerinos y aves.
Hylexetastes stresemanni
El ferrerín de Stresemann (Hylexetastes stresemanni), tamién denomináu trepatronco de picu rayáu y trepatronco picu de barba, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive en Suramérica. 
Alcuéntrase en montes húmedos de la Amazonía occidental, nel norte de Bolivia, oeste de Brasil, esti de Perú, y l'estremu sur de Colombia.
Hylexetastes uniformis
El ferrerín uniforme (Hylexetastes uniformis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Dendrocolaptinae que vive en Suramérica. Dellos espertos considerar una subespecie del ferrerín piquirrojo.
Atopar nes selves húmedes de la Amazonía del centru de Brasil y el nordés de Bolivia.
Hylocichla mustelina
El malvís maculado (Hylocichla mustelina), tamién conocíu como malvís enllordiáu (Chile), malvís de monte (Colombia), malvís del monte (Costa Rica), tordu pezu (Cuba), malvís migratoriu pezu (República dominicana), zorzalito maculado (México) o malvís grande (Nicaragua), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Turdidae nativa de Norteamérica. Ta estrechamente venceyáu a otros tordos tales como'l raitán americanu y distribúyese estensamente al traviés de Norteamérica, envierna en América Central y el sur de Méxicu. El malvís maculado ye'l páxaru oficial del distritu de Columbia.
El malvís maculado ye medianu, les sos partes cimeros son marrón y les inferiores en blancu con marrón abigarradas. El varón y la fema son similares n'aspeutu. El machu tien unu de los trinos más formosos ente los páxaros de Norteamérica.
El malvís maculado ye omnívoru, y aliméntase preferentemente d'invertebraos y canesbes del suelu, pero tamién de frutes. Nel branu, aliméntase de cutio d'insectos pa cubrir les sos necesidaes metabóliques diaries. Ye solitariu, pero dacuando forma bandaes d'especies mistes. El malvís maculado defende un territoriu que toma en tamañu unos 800 a 8.000 metros cuadraos. El malvís maculado ye monógamu, y el so periodu de reproducción empecipiar na primavera; cerca del 50 per cientu de toles pareyes apariaes pueden producir dos puestes, variando en tamañu de 2 a 4 pitucos.
"Hylocichla mustelina" describióse pol naturalista alemán Johann Friedrich Gmelin en 1789 como únicu miembru del xéneru "Hylocichla". El so nome xenéricu ye una traducción direuta del so nome común, derivada de les palabres griegues "hyle"/ύλη (“arboláu”) y "cichle"/κιχλη (“tordu” o “tordella”). El nome específicu vien del llatín "mustela" (“papalba”). Ta estrechamente venceyáu a los otros tordos americanos típicos del xéneru "Catharus", y ye dacuando fundíu con esi xéneru. Consideróse cercanu a les especies migratories de llarga distancia d'esi xéneru, a diferencia de los tordos ruiseñores xeneralmente residentes, pero esto paez ser erróneu. El malvís maculado paez tar estrechamente venceyáu a los tordos grandes del xéneru "Turdus", tales como'l raitán americanu.
El malvís maculado adultu mide de 19 a 21 cm de llargu, pesa de 40 a 50 g, y tien una valumbu de 30 a 40 cm. La esperanza de vida máxima rexistrada nun ambiente montés ye de 8 años y 11 meses. El color de la corona, la nuca, y del llombu posterior ye canela-marrón, ente que la parte posterior de les nales y la cola ye de color marrón más opacu. El pechu y el banduyu son blancos con grandes llurdios de color marrón escuru nel pechu y les bandes. Tien aníos oculares blancos y pates rosadas. Otros tordos parduscos tienen llurdios más finos nel pechu. L'ave xuvenil tien una apariencia asemeyada al adultu, pero tien llurdios adicionales nel llombu, el pescuezu y les cubiertes de les nales. El machu y la fema son similares en tamañu y plumaxe.
Notóse que'l malvís maculado tien unu de los cantares d'aves más guapos de Norteamérica. El naturalista americanu Henry David Thoreau escribió:
Ente que nun esisten indicaciones de que la fema cante, el machu tien un cantar único que contién trés partes. El primera componente ye de cutiu inaudible nun siendo que el oyente tea cerca, y consiste en dos a seis notes curties, graves, como "bup, bup, bup". La parte media ye una fuerte espresión de cutiu descrita como "ee-oh-lay", y la tercer parte ye una frase ventriloquia, paecida a un trino de pares non harmónicos de notes daes rápido y simultáneamente.
El machu puede cantar dos notes al empar, lo que da al so cantar una calidá etérea, aflautada. Cada ave tien el so propiu repertoriu basáu en combinaciones de variaciones de los trés pieces. De cutiu, los cantares repitir n'orde. La frase "bup, bup, bup" delles vegaes tamién s'utiliza como llamada, que tiende a ser más ruidosa y repitida con mayor frecuencia cuando l'ave ta solmenáu. El malvís maculado tamién utiliza un "tut, tut" pa señalar el so baturiciu. El cantar del vuelu nocherniegu ye un enfáticu runfíu, "heeh".
La so área de distribución inclúi Canadá, Estaos Xuníos, Cuba, Méxicu, Guatemala, Belice, El Salvador, Hondures, Nicaragua, Costa Rica, Panamá y Colombia. 
La zona de cría del malvís maculado estiéndese de Manitoba, Ontario y Nueva Escocia en Canadá meridional a la Florida septentrional, y de la mariña atlántica al ríu Missouri y les Grandes Enllanaes del este. Nel iviernu migra a Méxicu meridional y América Central hasta Panamá y Colombia, principalmente nes tierres baxes a lo llargo de les mariñes del Atlánticu y el Pacíficu. Llega xeneralmente na mariña del Golfu de los Estaos Xuníos mientres la primer selmana d'abril. Polo xeneral, la migración empieza a mediaos d'agostu y sigue hasta mediaos de setiembre. La migración trescurre na nueche, dexando qu'atopen la so dirección poles estrelles y que s'empobinen detectando'l campu magnético de la tierra.
El so hábitat natural inclúi monte templáu y monte húmedu tropical y subtropical. Prefier montes caducifolios y mistos pa criar. Prefier los montes mésicos de tierres altes con una capa arbustiva medianamente trupa. Robert I. Bertín (1977) afayó que'l malvís maculado favorez les zones con agua corriente, tierra húmeda y una cubierta de sotobosque altu. L'hábitat de reproducción xeneralmente inclúi árboles más altos que 16 metros, un suelu de monte bastante abiertu con foyarasca, nel cual el mugor del sustrato tien más importancia que la cubierta del dosel o bien l'accesu a agua corriente. 
El malvís maculado puede criar en cachos d'hábitat tan pequeños como 0,4 hectárees, pero cuerre'l riesgu d'una mayor depredación y parasitismu de niales. La zona de cría del malvís maculado amplióse escontra'l norte, moviendo al zorzalito acoloratáu y al malvís ermitañu en delles zones. Apocayá, como resultáu de la fragmentación de montes, foi espuestu cada vegada más al parasitismu de niales del tordu cabecicafé, según la perda d'hábitat na zona d'envernía.
El malvís maculado convirtióse nun símbolu de la declinación de les aves paseriformes neotropicales del este de Norteamérica, en menguando un 43% dende 1966. Xuntu con munches otres especies, el malvís maculado enfrentar a amenaces tantu na so zona de cría n'América del Norte, como na so zona d'envernía n'América Central. La fragmentación de los montes norteamericanos dio llugar a la depredación creciente de los niales y al creciente parasitismu per parte del tordu cabecicafé, amenorgando perceptiblemente el so ésitu reproductivu. Un estudiu realizáu pol Llaboratoriu d'Ornitoloxía de Cornell foi'l primer analís a gran escala que venceyó la agua acedo al amenorgamientu del malvís maculado. La destrucción continua del monte primariu n'América Central esanició bona parte de les sos hábitats d'iviernu, forzando probablemente a les aves d'escoyer hábitats secundarios onde les tases de mortalidá suelen ser más altes. A pesar d'esto, el malvís maculado inda se considera una especie so esmolición menor.
El malvís maculado ye sobremanera un ave solitariu, pero pel hibiernu forma de xemes en cuando bandaes d'especies d'aves mistes. El so territoriu de cría estiéndese de 800 a 8.000 metros cuadraos, y utilízase p'añerar, colectar materiales pa la construcción del nial, y pa buscar alimentu. Dellos tordos tamién defenden el so territoriu de forraxe mientres l'iviernu. Les interacciones territoriales establécense xeneralmente ensin contactu físicu, pero n'alcuentros d'alta intensidá o en defensa del nial, reparáronse interacciones físiques col picu y los pies. El comportamientu de defensa en respuesta a depredadores del nial inclúin movimientos rápidos de nales y de la cola, y el llevantamientu de la cresta, dacuando rematando en somorguiaes y ataques.
Esta especie tamién esibe un comportamientu conocíu como ""anting"" (formiguéu) o "bañu de formigues". "Anting" asocede cuando un páxaru cueye una sola formiga o grupu de formigues y estregar nes sos plumes. El propósitu d'esti comportamientu ye desconocíu, pero piénsase que los páxaros pueden ser capaces d'adquirir secreciones defensives de les formigues usaes posiblemente pa dalgún propósitu melecinal, o qu'a cencielles sirve pa complementar l'aceite de acicalamiento propiu de les aves.
La mayor parte de la dieta omnívora del malvís maculado compónse d'invertebraos y canesbes del suelu, pero tamién come frutes a finales del branu, na seronda y l'iviernu. Dacuando aliméntase d'insectos arbóreos, cascoxos y pequeñes sacaveres. Les aves xuveniles son alimentaos con insectos y un pocu de fruta. Dempués de la dómina de cría, y enantes de la migración, el malvís maculado camuda'l so consumu d'insectos al de frutes con altos niveles de lípidos. Nel branu, el baxu consumu de frutes y les baxes reserves de lípidu riquen que l'ave aliméntese de cutio d'insectos pa cubrir les sos necesidaes metabóliques. 
El malvís maculado busca alimento principalmente nel pisu del monte, tirando fueyes col so picu pa revelar insectos. Puede ser reparada saltando na foyarasca y na tierra semi-esnuda debaxo del dosel del monte. Les frutes inxérense enteres.
Los güevos y los pitucos son vulnerables a dellos depredadores incluyendo les esguil, mapaches, glayos azules, cuervos americanos, víbores ratoneres, tordos cabecicafé, zanates norteños, esguiles voladores, esguiles de les Carolinas, papalbes, mures de pates blanques, gatos domésticos, búhos cornudos y esparveros chicos. Los adultos son prindaos sobremanera polos halcón y búhos.
El malvís maculado ye monógamu. Les pareyes reproductores formar a mediaos d'abril hasta principios de mayu y polo xeneral caltener mientres tola temporada de cría. La mayoría de les aves formen una nueva pareya cada añu, y nun se reparó la vixilancia de la fema, nin les cópules extra-pareya nesta especie.
La fema típicamente realiza vuelos circulares silenciosos a 1-1.8 m de la tierra, escorrida pol machu. Xeneralmente hai seis o más vuelos socesivos. Los pares pósense xuntos y alimentar mutuamente ente vuelos. 
El machu empieza a cantar a l'amanecida y al anochecer a los pocos díes de llegar a la parte de cría. A principios de la temporada de cría, el machu canta dende perchas altes asitiaes nos árboles más altos, pero a midida que avanza la temporada, los sos cantares vuélvense más curties y menos ellaboraes dende perchas menos altes. El primer cantar del día empieza xustu enantes del amanecer y ye la más intensa. El machu puede cantar tol día, pero escúchase sobremanera al anochecer. La temporada de los cantares termina polo xeneral a finales de xunetu.
Polo xeneral, ye la fema quien escueye'l llugar del nial y quien lo constrúi. Sicasí, esisten indicaciones de que'l machu puede influyir nel allugamientu del nial por posase cantando cerca del llugar escoyíu. Sicasí, la fema decide si deseya aceptar o refugar l'allugamientu del nial suxuríu pol machu. El nial suel asitiase nun parche trupu de la vexetación nun árbol o parrotal qu'apurre'l tapecimientu y la solombra riquida. Polo xeneral ye construyida nuna caña encruciada horizontal, con yerbes muertes, tarmos y fueyes, col interior forráu de folla.
El nial nun se reutiliza. Xeneralmente, inténtense dos críes, anque trés a cuatro niaraes separaes puedan ser construyíes primero que una pareya tenga ésitu. Dos a cuatro güevos de color azul claro pónense a razón d'unu per día. Los güevos son guaraos solamente pola fema mientres 11 a 14 díes, cola media siendo 13 díes. Como tolos paseriformes, los pitucos son altriciales al eclosionar los güevos, casi desnudos colos güeyos zarraos. La fema guara a los pitucos mientres los primeros cuatro díes dempués de la nacencia. Dambos padres alimenten los pitucos y quiten los sacos fecales del nial. Los pitucos abandonen el nial a 12-15 díes dempués de la eclosión, pero los padres siguen alimentándolos hasta que se vuelven independientes y salen del territoriu de los padres a una edá de 21-31 díes.
El malvís maculado mozu puede empezar a reproducise'l branu próximu. La mayoría de les femes ponen los sos primeros güevos a mediaos de mayu, pero les femes más vieyes pueden empezar a poner más puestu. Pareyes polo xeneral traten de criar una segunda niarada, a más tardar a finales de xunetu, col postreru de los pitucos abandonando'l nial a mediaos d'agostu. Alredor de la metá de tolos pares llogren realizar una segunda cría.
Hylocitrea bonensis
El xiblador flanquiamarillo (Hylocitrea bonensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Hylocitreidae reinal de les viesques montiegues na isla de Célebes, en Indonesia. 
Ye la única especie del xéneru Hylocitrea, y tradicionalmente considerábase un miembru de la familia Pachycephalidae, pero les pruebes xenétiques analizaes indiquen que tendría de ser allugáu nuna subfamilia monotípica de la familia Bombycillidae, o na so propia familia. Finalmente creóse la so propia familia, Hylocitreidae.
Hylocryptus rectirostris
El barranquero picu rectu (Paraguái) (Hylocryptus rectirostris), tamién denomináu ticotico cabecirrufo oriental, trepamusgo de capa castaña o fura barreira (Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Hylocryptus" qu'integra la familia Furnariidae. Dende febreru de 2014, el xéneru Hylocryptus incluyóse en "Clibanornis" siguiendo la propuesta SACC 601. Habita'l centru sureste de América del Sur.
Mide 21  cm. Indistintu güeyu mariellu brillante. Picu robustu. Envés marrón claro, corona y nuca ablondu anaranxaes, como tamién la nala y la llarga cola; pembaxo pardu amarellentáu.
Distribuyir pol interior centro sur de Brasil (centru de Mato Grosso, sur de Goiás y estremu sur de Badea escontra'l sur hasta'l suroeste de Mines Gerais, estremu este de São Paulo y noroeste de Paraná) hasta l'este de Paraguái (San Pedro).Habita selves húmedes tropicales y subtropicales, especialmente matos de galería, ente los 200  y 1000  m d'altitú.
Nidifica en túneles escavaos en fuécares puerques.
La especie "H. rectirostris" describióse per primer vegada pol naturalista alemán Maximilian zu Wied-Neuwied en 1831 sol nome científicu "Opetiorynchus rectirostris"; localidad tipo «Campos Geraes, llende ente Bahia y Mines Gerais, Brasil».
Ye monotípica. Enantes asitiada nel xéneru "Automolus", inclusive hasta dempués de la reconocencia del presente xéneru.
Como resultáu de los estudios conducíos por Derryberry et al. (2011) y Claramunt et al. (2013) adoptaos pol SACC na propuesta 601 de febreru de 2014, el xéneru "Hylocryptus" incluyóse nel xéneru "Clibanornis" y les especies "H. rectirostris" y "Hylocryptus erythrocephalus" camudaron los sos nomes científicos pa "Clibanornis rectirostris" y "Clibanornis erythrocephalus" respectivamente.
Hyloctistes subulatus
El ticotico llistáu (Hyloctistes subulatus), tamién denomináu trepamusgo rayáu (Costa Rica, Nicaragua), hojarasquero amazónicu (Colombia), rondamusgos llistáu (Ecuador) o limpa-folha-riscado (Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Hyloctistes" qu'integra la familia Furnariidae. Dende febreru de 2014, el xéneru Hyloctistes incluyóse en "Automolus" siguiendo la propuesta South American Classification Committee (SACC) N° 601. Habita en América Central y del Sur.
Mide 17 cm. Ye pardu olivaceu penriba, más escuru na corona, con rayes pardu amarellentaes borroses na corona, pescuezu y mantu; nales más ablondes, cola ablondu canela. Gargüelu pardu amarellentáu maciu; pembaxo pardacento apagáu col pechu daqué enllordiáu d'amarellentáu. 
Alcuéntrase en Bolivia; Brasil; Colombia; Costa Rica; Ecuador; Nicaragua; Panamá; Perú; Venezuela.
Habita principalmente en banzaos, y tamién en florestas húmedes de baxa altitú y montiegues, tropicales y subtropicales. Embaxo de los 1300 msnm. 
Ye sintópico don "Ancistrops strigilatus" na Amazonia occidental.
Busca alimentu solitario o en pareya, de cutiu acompañando bandada mistes. Aliméntase de artrópodos que busca jugueteando y xurgando na vexetación enrevesosa, epífitas, tremaos de fueyes muertes, fueyes de palmeres y bromelias.
Consta que nidifica en túneles en fuécares puerques.
La especie "H. subulatus" describióse per primer vegada pol zoólogu alemán Johann Baptist von Spix en 1824 sol nome científicu "Sphenura subulata"; localidad tipo «Ríu Amazones». 
Como resultáu de los estudios conducíos por Derryberry "et al." (2011) y Claramunt "et al." (2013) adoptaos pol SACC na propuesta 601 de febreru de 2014, el xéneru "Hyloctistes" incluyóse nel xéneru "Automolus" y la especie "H. subulatus" camudó'l so nome científicu por Automolus subulatus.
El Congresu Ornitolóxicu Internacional (IOC) entá nun reconoció estos cambeos y sigue clasificando nel xéneru y nome científicu anteriores al cambéu descritu.
Según la clasificación Clements Checklist 6.9, reconócense 6 subespecies, cola so correspondiente distribución xeográfica:
Grupu monotípicu "subulatus":
Grupu politípico "virgatus":
El IOC considera a la subespecie "A. s. virgatus" como la especie "Hyloctistes virgatus" a pesar que la propuesta N° 40 al SACC encamentando la separación nun foi finalmente aprobada.
Hylopezus berlepschi
El tororoí amazónicu (en Perú) o chululú amazónicu (Hylopezus berlepschi), tamién denomináu torom-torom (en Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Hylopezus" qu'integra la familia Grallariidae. Ye nativu de la cuenca amazónica en América del Sur. 
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil y el Perú.
Vive nel suroccidente de la Amazonia, nel suelu del monte de galería trupu y cantos del monte húmedu, hasta los 700 m de altitú.
Mide 14,5 cm de llargor. La corona y el plumaxe de les partes cimeres ye de color marrón, ente que les partes inferiores son blanques con rayes escures sobre'l pechu y los lladrales, que'l so color volver ante na parte posterior.
Aliméntase d'insectos y otros invertebraos.
Hylopezus dives
El tororoí ventricanela colombianu (Hylopezus dives), tamién denomináu formigueru pechicanelo (en Nicaragua), tororoi o toroide pechicanelo (en Costa Rica), tororoi buchifulvo (en Colombia) o formigueru banduyu ocre (en Hondures), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Hylopezus" qu'integra la familia Grallariidae. Ye nativa de América Central y del norte de América del Sur.
Alcuéntrase en Colombia, Costa Rica, Hondures, Nicaragua y Panamá.
Vive en carbes de les tierres baxes tropicales, principalmente a les llongura de regueros o alredor d'árboles cayíos, per debaxo de los 900 m d'altitú.
Mide 13 cm de longitus y pesa 44 g. El pileu ye de color gris cayuela escuru con leve escamado tisnáu, que se torna oliva abuxáu nel llombu sobre fondu marrón escuru y oliva opacu na rabadilla y la coberteras supracaudales. La base de les primaries tien cantu color leonado qu'oldea coles coberteras corites. Presenta una entemez ante y corita na cara y la zona ocular ye de color anteado opacu. El gargüelu y centru de la parte baxa del pechu y el banduyu son de color blancu y el restu de la rexón inferior ente ante ocráceo y ablondu con llistes corites pocu definíes ya irregulares. El picu presenta mexella de color negru y el quexal abuxáu cola punta corita. Les pates son color carne opacu.
Aliméntase d'insectos y arañes. Busca alimentu en pareya nel suelu y en tueros cayíos.
Hylopezus fulviventris
El tororoí ventricanela ecuatorianu (Hylopezus fulviventris), tamién denomináu tororoi loriblanca (en Ecuador), tororoi buchicanelo (en Colombia), tororoi de lores blanques (en Perú) o chululú de güeyos blancos ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Hylopezus" qu'integra la familia Grallariidae. Ye nativu de América del Sur.
Vive nel sur de Colombia, oriente de Ecuador y nororiente del Perú, ente les carbes trupes y nos cantos del monte húmedu, a menos de 700 m de altitú.
Mide 14,5 cm de llargor. El plumaxe de les partes cimeres ye de color oliva, gris cayuela na nuca y la cabeza, con lores blancos y un pequeñu triángulu posocular blancu; los lladrales son de color ante; el gargüelu y les partes inferiores son blanques, con rayes escures sobre'l pechu y los lladrales.
Hylopezus macularius
El tororoi carimanchado, formigueru pichón puntiáu o tororoí motudu ("Hylopezus macularius") ye una especie d'ave de la familia Grallariidae, que s'atopa en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana francesa, Guyana, Perú, Surinam y Venezuela.
Vive na tierra firme del interior y los cantos del monte húmedu de la Amazonia, hasta los 500 m de altitú.
Mide 14 cm de llargor y pesa 48 g. Les partes cimeres son de color castañu liváceo, con corona y nuca grises, vultable aníu ocular color ocre y lores color ante, llinia malar negra delgada; el gargüelu ye blanca, el pechu color crema con estría corites, los lladrales y el banduyu color canela claru y el crísum blancuciu; so les coberteras de les nales les plumes son ocracees con una banda negra bordiada d'ocre na base de les primaries. 
Aliméntase d'insectos, qu'atopa ente les fueyes cayíes al suelu.
Enantes esta especie yera incluyida na familia Formicariidae, pero como resultáu de los estudios filogenéticos foi clasificada na nueva familia Grallariidae.
El tororoí amazcaráu ("Hylopezus auricularis"), de Bolivia, foi consideráu enantes como subespecie "Hylopezus macularius auricularis", pero plantegóse que ye una especie distinta, basándose especialmente nes diferencies ente'l so cantar y el de "H. macularius".
Hylopezus nattereri
El tororoí de Natterer o chululú chicu (en Arxentina y Paraguái) (Hylopezus nattereri), tamién denomináu chululú de pechu escamado o pintu-do-mato (en portugués, Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Hylopezus" qu'integra la familia Grallariidae. Ye nativu del centro sureste de Suramérica.
Mide 13,5 cm. Penriba ye pardu oliváceo, col lorum y aníu ocular parcial pardu-amarellentáu ablancazaos; presenta un llurdiu ocrácea na base de les primaries. Pembaxo ye pardu-amarellentáu maciu, más blancu nel gargüelu, con área submalar negra y un mapa de puntos y llixos negros. Les sos llargues piernes arrosaes son desproporcionales al tamañu del so cuerpu.
Distribuyir pol sureste de Brasil dende'l sur de Mines Gerais, y dende l'oeste de Paraná escontra l'este hasta l'oeste de Ríu de Janeiro y escontra el sur hasta'l norte de Ríu Grande do Sul, l'estremu este de Paraguái y el nordés d'Arxentina (Misiones).
Habita nel suelu, o bien próximu, en montes húmedos montiegos hasta los 1600 m d'altitú, más escontra'l norte principalmente enriba de los 900 m. Prefier montes primarios con sotobosque abiertu, frecuentemente n'árees húmedes próximes a regueros con cascaes. 
Forrajea na foyarasca o próximu al suelu y se encarama con frecuencia en perchas verticales. Cuerre o vuela curties distancies rasante al suelu. Ye territorialista y defende un territoriu d'aprosimao 100 m lineares. La so zona nun se sobrepon col tororoí teguá "Hylopezus ochroleucus" y l'únicu otru grallárido presente na mesma ye la bastante mayor tororoí pintáu "Grallaria varia". Ye bien malo de ver y favorez árees con mestos bambuzales.
La especie "H. nattereri" describióse per primer vegada pol ornitólogu brasileñu Oliverio Mario de Oliveira Pintu en 1937 sol nome científicu "Grallaria nattereri"; localidad tipo «Alto da Serra, São Paulo, Brasil.
Per munchos años foi inexplicablemente considerada conespecífica con "Hylopezus ochroleucus", pero presenta diferencies marcantes en vocalización, plumaxe, hábitat y distribución. Ye monotípica. 
Hylopezus perspicillatus
El tororoí d'antioyos (en Colombia y Ecuador) (Hylopezus perspicillatus), tamién denomináu tororoi pechilistado (en Costa Rica), formigueru pechirrayado (en Nicaragua) o formigueru d'antioyos (en Hondures), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Hylopezus" qu'integra la familia Grallariidae. Ye nativu de América Central y del norte de América del Sur.
Alcuéntrase en Colombia, Costa Rica, Ecuador, Hondures, Nicaragua y Panamá.
Vive nel nivel inferior y el suelu del monte húmedu de tierres baxes, hasta los 1.200 m de altitú.
Mide 12,5 a 14 cm de llargor y pesa 48 g. Presenta'l pileu, la parte posterior del pescuezu y el mantu de color gris pizarrosu, que se torna oliva abuxáu na rabadilla y los escapulares. Tien un llistáu finu ante nel mantu, y coberteras alares color castañu cola punta anteada. El cantu de les primaries ye de clorante acaneláu, que resalta sobre les coberteras corites de les primaries. El vexilo esternu del álula ye ante. Lluz aníu ocular gruesu y área loreal anteados a anaranxaos, dixebraos per una llinia negra delgada. Les mexelles y los llurdios de los auriculares son de color ante opacu y la llista malar corita. El mentón, el gargüelu, el pechu y abdome son blancos con abondosos llistes negru nel pechu y los llaos anteados. Los lladrales y coberteras infracaudales son ante ocráceo. Nel picu, la mexella ye negra, el quexal color carne cola punta fusca. Les pates son gris claru.
Aliméntase d'insectos y otros invertebraos. Busca alimentu en solitariu, anque puede realizalo en pareya.
Constrúi sobre un parrotal del monte un nial en forma de tazón, poco fondu y avolumáu, con palitos y fueyes seques, forráu con raicillas, bilortos y pecíolos, a un altor del suelu de 0,6 a 1,5 m. La fema ponen 2 güevos abuxaos, con abondosos llurdios marrón escuru.
Hylophilus amaurocephalus
Hylophilus amaurocephalus, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Vireonidae, del xéneru Hylophilus.
Ye una especie que s'alcuentra en Brasil.
Hylophilus aurantiifrons
Hylophilus aurantiifrons, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Vireonidae, del xéneru Hylophilus.
Ye una especie que s'alcuentra en Colombia, Venezuela y Panamá.
Hylophilus brunneiceps
El chiví de cabeza castaña, Hylophilus brunneiceps, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Vireonidae, del xéneru Hylophilus.
Ye una especie que s'alcuentra en Venezuela.
Hylophilus decurtatus
Hylophilus decurtatus, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Vireonidae, del xéneru Hylophilus.
Ye una especie que s'alcuentra en Méxicu.
Hylophilus flavipes
Hylophilus flavipes, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Vireonidae, del xéneru Hylophilus.
Ye una especie que s'alcuentra en Costa Rica, Panamá y Colombia.
Hylophilus hypoxanthus
Hylophilus hypoxanthus, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Vireonidae, del xéneru Hylophilus.
Ye una especie que s'alcuentra en Colombia, Ecuador Perú.
Hylophilus muscicapinus
Hylophilus muscicapinus, el vireillo de pechu claru, vireo de mejilla crema, verderón atrapamoscas o verderón del Guainía ye una especie d'ave insectívora de la familia Vireonidae que s'atopa na canopia de los montes tropicales de Bolivia, Brasil, Guayana Francesa, Surinam, Guyana, Venezuela y l'oriente de Colombia, hasta los 1.000m de altitú.
Pico escuru enriba y rosáu debaxo; güeyos castaños; corona y nuca grises; dorso oliva, frente y mejilla color ante o crema, que s'estiende a los llaos del pescuezu y riega el pechu; gargüelu y banduyu blancuciu que se fai mariellu so la cola. Mide en promediu 12 cm y pesa 11 g.
Hylophilus ochraceiceps
Hylophilus ochraceiceps, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Vireonidae, del xéneru Hylophilus.
Ye una especie que s'alcuentra en Méxicu, Guatemala, Hondures y Costa Rica.
Hylophilus pectoralis
Hylophilus pectoralis, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Vireonidae, del xéneru Hylophilus.
Ye una especie que s'alcuentra en Venezuela, Guyana, Suriname, Guayana Francesa y Brasil. 
Hylophilus poicilotis
El chiví coronáu (en Arxentina y Paraguái) (Hylophilus poicilotis), tamién denomináu verdillo coronáu, vireillo de moñu ablondu o verdinho-coroado (en portugués, en Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Hylophilus" qu'integra la familia Vireonidae. Habita n'América del Sur.
Mide cerca de 12,5  cm de llargu y pesa 11,8  g. Picu curtiu y apuntiáu y cola relativamente llarga. Corona acoloratada y llaos de la cabeza abuxáu claru con diseñu negru. Partes cimeros verde olivaceu y partes inferiores mariellu abuxao.
Alcuéntrase dende'l norte de Bolivia hasta l'este de Paraguái, nordés d'Arxentina (Misiones y sureste y sur de Brasil (sur de Mato Grosso do Sul escontra l'este hasta Espírito Santu, escontra'l sur hasta Ríu Grande do Sul.
Los sos hábitats naturales son güelgues subtropicales o tropicales d'enllanada, y viesques vieyes degradaes.Ref name=iucn/>
Ye común en cantos de montes, asocediendo a los pares ente altitúes de 50 a 1500  msnm.
Na viesca atlántica ye reparáu comúnmente siguiendo bandaes mistes. Ye localmente migratoriu.
Prinda insectos de forma interesada, colgar coles pates de les fueyes verdes del estratu mediu del monte, técnica asemeyada a la utilizada por "Basileuterus hypoleucus", que ye tamién el so vecín nos montes mesófilos del estáu de São Paulo, Brasil. Foi reparáu alimentándose de los frutos d'árboles del xéneru "Guarea" mientres l'iviernu, al llau d'otros páxaros frugívoros como "Elaenia fosca" y "Chiroxiphia caudata".
El nial tien forma de taza abierta, fonda, fecha de fibres, fueyes, y por fuera revistíu de mofu. Los güevos son blancos o blancu-acolorataos, chiscáu de puntos negros y violetes pocu numberosos o casi inesistentes. 
La especie "H. poicilotis" describióse per primer vegada pol naturalista neerlandés Coenraad Jacob Temminck en 1822 sol nome científicu "Hylophilus poicilotis"; localidad tipo «Ypanema, São Paulo, Brasil».
Enantes tratada como conespecífica con "Hylophilus amaurocephalus", con quien ye parcialmente simpátrica, pero paecen ser claramente estremaes pol plumaxe, color de los güeyos, vocalización y preferencia d'hábitat. Relatos anteriores d'hibridación ente los dos especies esplícase por cuenta de la presencia de “cline residual” que reflexa variaciones xeográfiques del ancestral. Ye monotípica.
Hylophilus sclateri
Hylophilus sclateri, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Vireonidae, del xéneru Hylophilus.
Hylophilus semibrunneus
Hylophilus semibrunneus, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Vireonidae, del xéneru Hylophilus.
Ye una especie que s'alcuentra en Colombia, Venezuela y Ecuador.
Hylophilus semicinereus
Hylophilus semicinereus, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Vireonidae, del xéneru Hylophilus.
Ye una especie que s'alcuentra en Venezuela, Brasil, Perú y Bolivia.
Hylophilus thoracicus
Hylophilus thoracicus, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Vireonidae, del xéneru Hylophilus.
Ye una especie que s'alcuentra en Colombia, Brasil, Venezuela, Bolivia y Ecuador.
Hylophylax naevia
El formigueru dorsipunteado (Hylophylax naevia), tamién denomináu formigueru de gargantiya o de llombu puntiáu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Suramérica.
Los sos hábitats naturales son les selves húmedes tropicales y subtropicales de rexones baxes y los banzaos.
Hylophylax naevioides
El formigueru motudu (Hylophylax naevioides) ye una especie d'ave de la familia "Thamnophilidae", que s'atopa en Colombia, Costa Rica, Ecuador, Hondures, Nicaragua y Panamá.
Vive nel interior y nos cantos de los montes húmedos y montes de galería, según nos montes secundarios redoma, per debaxo de los 1.000 m de altitú y preferentemente ente los 600 y 750 msnm.
En promediu mide 11,5 cm de llargor y pesa 18 g. El machu tien la parte cimera y llaos de la cabeza color pizarra, con tinte parduzu na corona y la nuca. L'envés ye de color castañu ablondu, con un llurdiu blancu oculta, y un tonu más castañu olivaceu y opacu de la grupa a la base de la cola. El gargüelu ye negra; el pechu y abdome son blancos, con llurdios negros grandes al traviés del pechu. Los lladrales y coberteras infracaudales son abuxaos. La parte media de la cola ye negra con puntes canela. Les nales son corites, cola punta de les coberteras alares y secundaries color canela ablondu. El picu ye negru. La fema amuesa la mayor parte de la cabeza castañu oliváceo; l'envés ablondu más opacu; el gargüelu blancu opacu, y el pechu ta travesáu por una faxa borrosa abuxada y ante; los lladrales sn gris parduzu estendíu; el quexal ye gris. Les pates son gris maciu. 
Aliméntase d'artrópodos. Busca alimentu siguiendo a les formigues guerreres ("Eciton"), atrapando los insectos y arañes que fuxen de les formigues.
Constrúi con material vexetal, nel sotobosque, un nial en forma de taza fonda de parés delgaes, a un altor del suelu de 0,3 a 1 m. La fema pon dos güevos blancos, los cualos son guariaos pola pareya mientres 11 díes.
Hylophylax punctulatus
El formigueru puntiáu (Hylophylax punctulatus) ye una especie d'ave de la familia "Thamnophilidae", que s'atopa en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana francesa, Perú y Venezuela.
Habita nel monte húmedu de la Amazonia, nes área inundables y cerca de los caños o quebraes, xeneralmente per debaxo de 300 m de altitú.
Mide en promediu 11 cm de llargor. L'envés y la corona son de color marrón escuru, con puntos blancos nel llombu; el pechu presenta llistes banques y marrón y el banduyu ye blancu, con pequeños tintes amarellentaos. El machu presenta gargüelu de color negru; la fema tien el gargüelu branca, con apenes una estría llateral negra. Les pates son grises y l'iris color castañu.
Hymenops perspicillatus
La viudita picu de plata (Hymenops perspicillatus), o tamién picu de plata, ye una especie paseriforme, de Suramérica.
Mide ente 13 y 14 cm, y los sexos son distintos. El machu ye totalmente negru, con una área blanca nes plumes primaries de la nala, más bono de ver cuando l'ave vuela. El picu ye blancu amarellentáu, al igual qu'un aníu de piel desnudo qu'arrodia los güeyos. Les pates son negres.
La fema ye menos llamativa, ye de color pardu percima y buxu claru per debaxo, con rayes escures. Les plumes primariu y secundariu de la nala son d'un color canela acoloratáu. Tien el mesmu aníu nos güeyos que'l machu, pero ye más pequeñu, y el picu ye más escuru.
Aliméntase d'insectos que los caza xeneralmente en vuelu.
Constrúin un nial amplio y fondo con forma de tazón, que lo fabriquen con raigaños y camperes.
N'Arxentina: noroeste de Jujuy, oeste de Salta, Catamarca, Tucumán, sur y centru de Santiago del Esteru, sur de Chaco, sur y centru de Corrientes, La Rioxa, Córdoba, Santa Fe, Ente Ríos, Mendoza, San Luis, La Pampa, Bonos Aires, Neuquén, Ríu Negru y Chubut. En Suramérica: Brasil, Chile, Paraguái, Perú, Uruguái, Bolivia.
Hypergerus atriceps
La prinia filomena (Hypergerus atriceps) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cisticolidae, y el únicu miembru del xéneru Hypergerus. Distribúise nel oeste d'África, dende'l sur de Senegal a Camerún y el norte de Zaire.
Mide unos 20 cm de llargu incluyendo la cola. Tien pates fuertes y un llargu picu negru. Los adultos son de color oliva claro na parte cimera, mariellu na parte inferior y tienen un capiellu negru. El nome común de la especie deber a la so paecencia colos ensin rellacionar pero igualmente negros y mariellos oriólidos. Dambos sexos son similares n'apariencia, pero les aves xuveniles son más apagaes.
Habita típicamente en carbes trupos, xeneralmente cerca de l'agua. Constrúi un gran nial desordenáu suspendíu de fueyes de palmera. Como la mayoría de los cisticólidos, ye insectívoru. El cantar ye un sonoru xiblíu a dueto "toooo-ooo-eee-oooo, oooo-ooo-eee-oooo". El machu siempres empón el dúo y les femes respuenden, anque esto fai d'una manera temporalmente más suelta.
Hypocnemis flavescens
El formigueru cantariegu Imeri(Hypocnemis flavescens ) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Suramérica.
El Hypocnemis flavescens alcuéntrase confináu nuna relativamente pequeña área nel estremu noroeste de la Amazonia, tando distribuyíu pol suroeste de Venezuela, esti de Colombia y l'estremu noroeste de Brasil, la zona de Serra Imeri que s'atopa aprosimao nel centru de la área de distribución de la especie, de lo cual vien-y el nome vulgar de la especie n'inglés. Nel sureste de Venezuela produz un solapamienteo d'esta especie cola Hypocnemis cantator.
Los vezos d'esti formigueru son bien similares a los de paecer típicos de la la Hypocnemis cantator . Alcuéntrase xeneralmente en pareyes y, dacuando, en grupos familiares o solo, y dacuando dientro de les bandaes mistes d'aves de sotobosque. Habita tantu en tierra firme y montes anubiertos estacionalmente.
Hasta apocayá esta especie incluyíase como subespecie de Hypocnemis cantator, pero dende 2007 considérense como especies distintes basándose nes diferencies vocales y en menor midida en diferencies nel plumaxe.
Hypocnemis hypoxantha
El formigueru cejiamarillo o de ceyes marielles (Hypocnemis hypoxantha) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae.
Vive en viesques húmedes de baxa altitú de la cuenca amazónica de Brasil, Colombia, Ecuador y Perú.
Hypocnemis peruviana
El Formigueru Gorjeador Peruanu (Hypocnemis peruviana) ye una especie d'ave na familia "Thamnophilidae". 
Hasta apocayá, yera considerada una subespecie de "Hypocnemis cantator", pero en base a les diferencies vocales y en menor midida a les diferencies nel plumaxe, encamentóse'l so tratamientu como especies separaes. Tal como ta definíu, el Formigueru Gorjeador Peruanu inclúi una subespecie única, la "saturata".
El Formigueru Gorjeador Peruanu alcuéntrase en niveles inferiores de monte húmedu nel sureste de Colombia, esti de Ecuador y Perú, el norte de Bolivia y oeste de Brasil. Ye localmente simpátrica col "Hypocnemis subflava".
Hypocnemoides maculicauda
El formigueru colibandeado (Hypocnemoides maculicauda), tamién denomináu formigueru de cola franjeada, formigueru de cola bandiada (en Perú) o solta-ruste (suelta-nala, en portugués, en Brasil), ye una especie d'ave paseriforme, una de los dos que pertenecen al xéneru "Hypocnemoides", qu'integra la familia Thamnophilidae. Vive en Suramérica.
Mide 12 cm. Tien güeyos gris claru. El machu ye gris, más claru pembaxo, col gargüelu negru y un llurdiu dorsal blanca semioculta; cobertoras de la nala negres con trés llistes blanques; cola negra con llarga punta blanca. La fema ye paecida penriba; blanca pembaxo enllordiada de gris, principalmente nel pechu.
Distribuyir pol este del Perú (sur de los ríos Amazones y Marañón), sur de la Amazonia en Brasil (suroeste d'Amazones y Acre al este hasta'l centru y este de Pará y centru esti de Maranhão, al sur hasta Rondônia y sur de Mato Grosso) y norte de Bolivia (al sur hasta l'oeste de Santa Cruz).
Los sos hábitats naturales son les ciénagas y marismes, florestas húmedes de baxa altitú, marxes de ríos, regueros y cursos d'agua (inclusive cascaes) y de llagos permanentes d'agua duce de más de 8 hai, tropicales o subtropicales. Hasta los 500 msnm.
Solu o en pareya, saltita na xamasca baxa, cola cola arguta, casi siempres cerca o a la vera d'agua. Polo xeneral mansu, bono de ver y pa nada cobarde.
De normal aliméntase d'insectos y arañes, procuraes pocu enriba del suelu, delles vegaes sobre la superficie de l'agua a lo llargo de veres de ríos y llagos. Acompaña regularmente bandaes mistes y sigue columnes de formigues guerreres como especie periférica subordinada.
La especie "H. maculicauda" describióse per primer vegada pol ornitólogu austriaco August von Pelzeln en 1868 sol nome científicu "Hypocnemis maculicauda"; localidad tipo «Cáceres, Engenho do Capitão Gama y Mato Grosso, suroeste de Mato Grosso, Brasil».
Ye monotípica. Llueu rellacionada con "Hypocnemoides melanopogon", paeciendo ser distintos de dalguna forma na vocalización, pero bien similar nel comportamientu y morfoloxía; son necesarios estudios moleculares y de campu en rexones d'aparente parapatría pa establecer les verdaderes relaciones taxonómiques. Les aves de partes del centru y este de la distribución fueron descrites como la subespecie "orientalis" (primeramente creyóse, incorrectamente, tratase d'una población dixunta) pero les llendes xeográfiques nun son definibles; son consideraes indixebrables, pindios de más estudios.
Hypocnemoides melanopogon
El formigueru barbinegro (en Colombia y Venezuela) (Hypocnemoides melanopogon), tamién denomináu formigueru de cazu negru (en Perú) o solta-ruste-do-norte (suelta-nala, en portugués, en Brasil), ye una especie d'ave paseriforme, una de los dos que pertenecen al xéneru "Hypocnemoides", qu'integra la familia Thamnophilidae. Vive en Suramérica.
Mide 11,5 cm. Bien paecíu a "Hypocnemoides maculicauda" que ye un pocu mayor y cola cola pocu más llarga. Tien güeyos gris claru. El machu ye gris, más claru pembaxo, col gargüelu negru y nun presenta'l llurdiu dorsal blanca semioculta del so conxénere; cobertoras de la nala negres con trés llistes blanques; cola negra con punta blanca, llevemente más estrecha qu'el so conxénere. La fema ye paecida penriba; blanca pembaxo enllordiada de gris, principalmente nel pechu. Pates de color abuxáu. 
Los sos hábitats naturales son les ciénagas y marismes, florestas húmedes de baxa altitú, sabanes húmedes, marxes de ríos, regueros y cursos d'agua (inclusive cascaes) y de llagos permanentes d'agua duce de más de 8 hai, tropicales o subtropicales. Principalmente embaxo de los 400 msnm.
Como'l so conxénere "H. maculicauda", de normal aliméntase d'insectos y arañes, procuraes pocu enriba del suelu, delles vegaes sobre la superficie de l'agua a lo llargo de veres de ríos y llagos. Acompaña regularmente bandaes mistes y sigue columnes de formigues guerreres como especie periférica subordinada.
El nial ye una bolsa en forma de copa texida con materiales de raigaños y fueyes de color escuru. Siempres se constrúi debaxo d'una fueya que lu sirve de teyáu, cercana o enriba de l'agua. Lo más probable ye que s'atope a la fin d'una caña muerta que sobresal de l'agua. La niarada consta davezu de dos güevos, pudiendo variar ente unu y trés.
El cantar ye similar a "H. maculicauda" pero más curtiu: una serie de xiblíos sonoros que s'aceleren y queden aspros a la fin.
La especie "H. melanopogon" describióse per primer vegada pol zoólogu británicu Philip Lutley Sclater en 1857 sol nome científicu "Hypocnemis melanopogon"; localidad tipo errada «Chamicuros, Loreto, Perú enmendada pa Guyana».
Llueu rellacionada con "Hypocnemoides maculicauda", paeciendo ser distintos de dalguna forma na vocalización, pero bien similar nel comportamientu y morfoloxía; son necesarios estudios moleculares y de campu en rexones d'aparente parapatría pa establecer les verdaderes relaciones taxonómiques. Les aves de Colombia, Venezuela y noroeste de Brasil que fueron descrites como la subespecie "occidentalis", aparentemente crucien cola nominal; ye meyor considerada incluyida na subespecie nominal, dependiendo de más analís.
Según Clements Checklist 6.8 reconócense 2 subespecies cola so correspondiente distribución xeográfica:
El Congresu Ornitolóxicu Internacional considera una tercer subespecie:
Hypocoliidae
El hipocolio (Hypocolius ampelinus) ye una especie ave paseriforme que vive en Mediu Oriente. Ye l'únicu miembru del xéneru Hypocolius y de la familia Hypocoliidae. Ye un páxaru migratoriu que cría na área de Iraq, Irán, Pakistán y Turkmenistán, y pasa l'iviernu principalmente cerca del mar Coloráu, el golfu Pérsicu y les mariñes de Arabia. 
Alcuéntrase en parrotales y carbes, tamién en palmerales y en xardinos. Nun son especialmente raros.
La forma y el plumaxe nidiu del hipocolio recuerden los de los Bombycillidae. Son mayormente d'un color gris uniforme, los machos con una mázcara triangular negra alredor de los güeyos. Tienen plumes remeres primaries negres con puntes blanques y nes plumes de la cola puntes negres.
Estes aves comen bayes y dellos insectos. Ponen 3 a 4 güevos en niales que constrúin en parrotales.
Les sos relaciones de parentescu nun son clares. Podríen tar rellacionaos colos Bombycillidae y delles autoridaes poner nesa familia, pero otros creen que los parientes más próximos son los Pycnonotidae.
Hypocryptadius cinnamomeus
El anteojitos canelu (Hypocryptadius cinnamomeus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Passeridae endémica de los montes de Mindanao nes Filipines. Ye la única especie del xéneru Hypocryptadius, perteneciente na familia de los gorriones dempués de ser clasificada na familia de los anteojitos (Zosteropidae). El so hábitat natural ye'l monte tropical montiegu y los montes húmedos enriba de los 1000 m. Tien un craniu y un picu similar a los de los gorriones, dempués d'un estudiu del so ADN mitocondrial y nuclear, Jon Fjeldså y los sos colegues allugaron a la especie como'l miembru más basal d'aquella familia.
Hypoedaleus guttatus
El batará puntiáu (Hypoedaleus guttatus) ye una especie d'ave de la familia de les Thamnophilidae. Ye l'únicu miembru del xéneru "Hypoedaleus". 
Ye reinal nel nordés d'Arxentina, sudeste de Brasil y este de Paraguái.
Los sos hábitats naturales son selves subtropical o tropical húmedes baxes.
Hypogramma hypogrammicum
Hypogramma hypogrammicum ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Nectariniidae, ye l'únicu miembru del xéneru monotípicu Hypogramma.
Alcuéntrase en Brunéi, Camboya, China, Indonesia, Laos, Malasia, Myanmar, Singapur, Tailandia, y Vietnam. El so hábitat natural son les selves húmedes de les tierres baxes, subtropicales o tropicales.
Hypositta corallirostris
El vanga trepador (Hypositta corallirostris) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Vangidae endémica de Madagascar. Los sos hábitats naturales son les selves de tierres baxes y montes húmedos.
El vanga trepador ye un páxaru pequeñu que mide ente 13 y 14 cm. El plumaxe del machu ye de color azul buxu uniforme, salvo'l lorum y la base del picu que son negros, en contraste col so picu que ye coloráu intensu. Sicasí la fema tien les partes inferiores y la cabeza de tonos pardu oliváceos, y les sos partes cimeros son más abuxaes que les de los machos. Los güeyos de dambos son pardos escuros, y les sos pates abuxaes tienen deos llargos con llargues uñes curvadas qu'usen pa garrase a los tueros de los árboles.
La especie describióse por Alfred Newton en 1863 como "Hypherpes corallirostris", y en 1881 foi treslladada al so actual xéneru, Hypositta, tamién creáu por Newton porque "Hypherpes" fuera asignáu con anterioridá pa clasificar escarabayos. "Hypositta" ye un xéneru monotípicu clasificáu dientro de la familia Vangidae. 
En 1996 añedióse una supuesta nueva especie al xéneru, "Hypositta perdita", pero estudio xenéticos realizaos en 2013 demostraron que los exemplares colos que fuera definida yeren en realidá xuveniles de silvícola sirontsirona ("Oxylabes madagascariensis") con un morfo de color raru, colo que "Hypositta corallirostris" volvió quedar como únicu integrante del xéneru.
Alcuéntrase namái nos montes tropicales del este de Madagascar.
Hypothymis azurea
El monarca nuquinegro (Hypothymis azurea) ye una pequeña especie d'ave paseriforme de la familia Dicruridae. Distribuyir pol sureste asiáticu.
El machu mide unos 16 cm de llargu y el so plumaxe ye principalmente de color azul maciu a esceición del baxu banduyu que ye ablancazáu. Tien la nuca negra y un baberu negru bien oldeáu. Los machos de la subespecie de Sri Lanka ("H. a. ceylonensis") nun tienen nin la nuca, nin el baberu negros. La fema ye más apagada y escarez de les zones negres. Les sos nales y llombu son gris pardusco. El monarca nuquinegro tien pates curties y pósase bien irguíu nun llugar destacáu, al estilu de los paniegues.
Distribúise per tol sureste tropical d'Asia, dende la India y Sri Lanka hasta Indonesia y Filipines. Les poblaciones na mayor parte de la so distribución son bien abondoses, pero en Bangladex los sos efectivos tán menguando rápido por causa de la so caza escesiva y desafranada como hobby con pistoles d'aire estruyíu y rifles.
Suel vivir en montes trupos y otros hábitats bien arbolaos.
Suel poner trés güevos nun pequeñu nial en forma de copa nun árbol. Ye insectívoru, polo xeneral cazando en vuelu.
Tien descrites numberoses subespecies:
Los dos subespecies indonesies "blasii" y "puella", n'ocasiones son consideraes como subespecies d'una especie distinta: "Hypothymis puella".
Hypothymis puella
El monarca de Célebes (Hypothymis puella) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Monarchidae endémica del centru de Indonesia. Enantes considerábase una subespecie de "Hypothymis azurea".
Alcuéntrase namái nes islles del archipiélagu de Célebes y les islles Sula, en Indonesia. Tien dos subespecies, "H. p. puella", que s'atopa en Célebes ya islles axacentes, y "H. p. blasii" que s'atopa nes islles Banggai.
El monarca de Célebes ye una especie forestal. Tien pates curties polo que se caltién bien argutu cuando ta posáu nes cañes. Ye insectívoru y suel cazar les sos preses al vuelu. Constrúin los sos pequeños niales en forma de concu nos árboles.
Icteria virens
La reinita grande (Icteria virens), tamién conocida como buscabreña, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae. Ye un ave migratoria propiu de Norteamérica, América Central y el Caribe. Ye la única especie del xéneru monotípicu Icteria.
Ye un ave migratoria qu'añera en Canadá, Estaos Xuníos y Méxicu y envierna nel sur de Méxicu, América Central (Guatemala, Belice, El Salvador, Hondures, Nicaragua, Costa Rica, Panamá) y el Caribe (Antigua y Barbuda, Les Bahames, Barbados, Cuba, Dominica, El Salvador, Guadalupe, Martinica, Montserrat, Saint Kitts y Nevis, Santo Lucía, San Vicente y les Granadines, Islles Turques y Caicos). Asocede incidentalmente nes Islles Caimán, República Dominicana, San Pedro y Miquelón y Groenlandia.
El so hábitat compónse de monte templáu, subtropical y tropical, carbes, y monte bien degradáu.
Icterus abeillei
El bolseru dorsioscuro (Icterus abeillei) tamién conocíu como turpial dorsinegro,bolseru llombu negru, ictérido anaranxáu o turpial escuru, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae. Ye reinal de Méxicu.
El so hábitat natural son les viesques húmedes y montiegos.
Icterus auratus
El bolseru yucateco (Icterus auratus) tamién conocíu como turpial yucateco o chorcha coliamarilla, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae. Ye orixinaria de Belize y Méxicu.
El so hábitat natural son les viesques seques y zones degradaes.
Icterus auricapillus
El toche roblero, calandria, gonzalito real o oriol de corona naranxa (Icterus auricapillus) ye una especie d'ave de la familia de los ictéridos que s'atopa nel norte de Colombia y Venezuela y l'oriente de Panamá.
Mide en promediu 15 cm de llargor. Presenta la corona y los llaos de la cabeza de color anaranxáu; la frente, la zona ocular, el gargüelu, el llombu, les nales y la cola negres. Los costazos, banduyu y rabadilla son mariellos. Los exemplares xuveniles tienen plumaxe color oliváceo, amarellentáu na cabeza y el banduyu y nos cantos de les nales y escuru nel restu d'éstes.
Alcuéntrase nos montes y zones arbolaes, preferentemente en rexones húmedes, a menos de 800 m de altitú.
El nial ye una cesta de poca fondura que cuelga d'una fueya de palma o nuna forqueta d'un árbol. Ta fechu con fibres de fueyes de palma.
Icterus bullockii
El turpial de güeyu rayáu o bolseru calandría (Icterus bullockii) ye una pequeña especie d'ave paseriforme de la familia icteridae. Ye nativu de América del Norte y migra escontra América Central mientres l'iviernu. El so nome científicu foi-y dáu n'honor del naturalista inglés William Bullock. Nun tien subespecies reconocíes.
Ye nativu del suroeste de Canadá, l'oeste de Estaos Xuníos y el norte de Méxicu. Mientres l'iviernu migra escontra México y el norte d'América Central (Guatemala, Hondures y Costa Rica).
Icterus cayanensis
El turpial boyerito o turpial de charretera (Icterus cayanensis), conocíu en Venezuela como tordu de nales canela o turpial de moriche, ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Icteridae. 
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Ecuador, Guayana Francesa, Guyana, Perú, Surinam y Venezuela. El hábitat d'esta especie son les concentraciones de palma "Mauritia flexuosa" en terrenes pantanosos o inundables n'árees abiertes o de monte, tando presente tamién nos cantos y el dosel del monte húmedu tropical.
Mide 20 cm de llargor. Plumaxe negru brillante con un llurdiu castañu a anaranxada nel costazu. Picu finu y agudu. Cuerpu espodáu y cola llarga.
L'estudiu xenéticu dexó dixebrar en dos clados les subespecies que yeren incluyíes nesta especie, el primeru inclúi dos subespecies que son les que realmente s'inclúin agora en "Icterus cayanensis ":
Les otres cuatro formen un grupu monofiléticu, anguaño incluyíu na especie "Icterus pyrrhopterus" 
Icterus chrysater
El turpial toche (Icterus chrysater), tamién conocíu como bolseru envés doráu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae. Ye nativu de Méxicu, América Central y Colombia. El so hábitat natural compónse de monte y sabana. Estrémense cuatro subespecies que se distribúin en 3 poblaciones alopátricas.
Ye nativu de Méxicu, Belice, Guatemala, El Salvador, Hondures, Nicaragua, Panamá y Colombia.
El so hábitat natural compónse de monte subtropical y tropical y sabana, dende'l nivel del mar hasta 2500 msnm, anque foi reparáu hasta una altitú de 2900 msnm. Prefier montes abiertos y carbes. Ye una especie común en montes de pinu-encino, anque asocede tamién en monte nublu y plantíos de plátanu.
Icterus croconotus
El matico (Icterus croconotus) ye una especie d'ave de la familia Icteridae, que s'atopa en Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guyana, Paraguái y Perú.
Vive nos cantos del monte y en campos abiertos arbolaos, principalmente per debaxo de los 500 m de altitú.
Mide ente 23 y 23,5 cm de llargor. El plumaxe ye de color naranxa bien vivu, estendíu penriba dende l'envés, pola nuca, hasta la corona, con una delgada faxa frontera supraocular negra; el pescuezu, les nales y la cola son negres, en cada nala destácase una discreta llinia blanca na parte esterna. Iris anaranxáu a mariellu; bicu finu col quexal cimeru negra y l'inferior abuxada.
Aliméntase de frutes, néctar y invertebraos pequeños.
Acostuma ocupar niales abandonaos d'otros turpiales, anque dacuando constrúi'l suyu en buecos de tueros. La fema pon dos o tres güevos, que guara mientres unos 14 díes. Los pitucos vuela fora del nial dende 15 díes dempués de nacer, pero aliméntense solos, namái dempués de los 40 díes d'edá.
Dellos espertos consideren esta especie conespecífica con "Icterus jamacaii", otros consideren a dambes como subespecies de "Icterus icterus".
Fueron reconocíes dos subespecies de "I. croconotus":
Icterus cucullatus
El turpial amazcaráu (Icterus cucullatus) tamién conocíu como bolseru cuculado, bolseru encapucháu, bolseru encapuchinado, bolseru zapotero, chorcha de capiellu, chorcha acoloratada o turpial zapotero, ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los ictéridos (Icteridae). Ye orixinaria de América del Norte y Centroamérica.
Ye d'unos 18 a 20 cm de llargu. Hai un fuerte dimorfismu sexual nesta especie. El machu adultu tien la corona, les mexelles, la rabadilla y partes inferiores de color mariellu o mariellu-naranxa, el llombu, les nales y la cola son de color negru, con un parche que cubre los sos güeyos hasta la parte cimera pechu. 
Dambos sexos tienen dos barras blanques nes nales, la parte cimera más ancha y más cortante que la parte inferior, non siempres visibles. El so picu ye negru con gris plateado na base, especialmente nel quexal inferior. Les sos pates son de color gris plata.
Los xuveniles paecer a la fema adulta. 
El so hábitat de cría son les árees abiertes arbolíos, especialmente palmeres al traviés del sudoeste de Estaos Xuníos y el norte de Méxicu.
El llende norte de la so distribución cuerre al traviés del centru de California, Texas, Arizona y Nuevu México.
Les poblaciones nel sur d'Estaos Xuníos y norte de México, ye dicir la so área de distribución septentrional, tán presentes dende marzu hasta mediaos de setiembre y migren al sur pel hibiernu. Estes poblaciones enviernen nel oeste de México, el sur del estáu de Sonora y l'estáu de Oaxaca. 
Les poblaciones nel sur de Texas, l'este de México, Yucatán y Baxa California y Belice son residentes tol añu.
Esta especie describióse per primer vegada por Philipp Ludwig Statius Müller en 1776. Orixinalmente foi asitiáu na familia Icteridae, la especie foi considera temporalmente parte de la familia Fringillidae na clasificación de Sibley-Ahlquist. Darréu la American Ornithologists' Union, la European Ornithologists' Union y el Congresu Ornitolóxicu Internacional restauró-y a'l so estáu anterior na familia Icteridae.
Tien delles subespecies:
Icterus dominicensis
El turpial de la Española (Icterus dominicensis) tamién conocíu como turpial de sureste o cigua canaria, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae. Ye reinal de la isla de La Española.
El taxón foi arrexuntáu enantes xuntu col turpial cubanu ("Icterus Melanopsis"), turpial de les Bahamas ("Icterus northropi") y el turpial puertorriqueñu ("Icterus portoricensis") nuna sola especie hasta que los cuatro fueron alzaos a especies separaes en 2010.
Icterus galbula
La filomena de Baltimore (Icterus galbula), ye una pequeña especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae. En promediu mide 18 cm de llargor y pesa 34 g. Esta ave recibe'l so nome vulgar por cuenta de qu'el colores del machu son similares a'l colores qu'ostenta'l escudu de Lord Baltimore. D'antiguo considerábase qu'esta especie y "Icterus bullockii" yeren una mesma especie.
La so cola ye relativamente curtia. La parte alta del so quexal ye recta. Los adultos tienen un picu en punta y franxes blanques nes sos nales. El machu adultu ye color anaranxáu na so zona inferior, costazos y rump. Tol restu del cuerpu del machu ye negru. La fema adulta tien la so zona inferior de color mariellu-marrón; nes partes cimeres con nales escures, y plenu anaranxáu en pechu y cogote.
El machu entona un xiblíu fuerte y aflautado, que dexa allugar la posición de l'ave muncho primero de haerla podíu columbrar. 
Ye una especie migratoria que mientres l'iviernu asitiar en América Central y Norte de América del Sur. Mientres la so emigración puede vése-y en grandes bandaes. Reproduzse na zona esti de los Estaos Xuníos y pasa l'iviernu nel hemisferiu norte, dende México hasta'l norte de Suramérica.
Prefier los montes húmedos y semihúmedos, o en proximidaes a los mesmos.
AnnuRevEcolSyst27:83. WilsonBull18:47 (compare to current Ohio checklist http://www.ohiobirds.org/publications/OBRClist.pdf)
Icterus graceannae
El turpial aliblanco (Icterus graceannae) tamién conocíu como chorcha pechipunteada, oriol filiblanco o turpial de puntes blanques, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae, orixinaria de Ecuador y Perú. El so hábitat natural son les viesques seques y húmedes. 
Por cuenta de la so distribución razonablemente amplia y la diversidá del so hábitat, la mayoría de los espertos consideren que l'amenaza d'un amenorgamientu importante de la población ye mínima. Los tamaños de la población mundial y los cambeos de la población entá nun se midieron cuantitativamente. La especie sigue llistáu como d'esmolición menor por Birdlife International.
Mide 20,5 cm de llargor. El plumaxe ye mariellu doráu con mexelles, baberu y cola negres. Les nales son negres pel llau cimeru con un parche blancu nes plumes de vuelu y l'otru llau mariellu. La cola ye negra cola punta blanca.
Icterus graduacauda
El turpial amarellentáu (Icterus graduacauda), tamién conocíu como bolseru cabeza negra, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae, propiu de América Central, Méxicu y los Estaos Xuníos. Estrémense cuatro subespecies reconocíes.
Ye nativu de Belice, Guatemala, Méxicu y los Estaos Xuníos. El so hábitat natural compónse de monte subtropical y tropical.
Icterus gularis
El turpial campero (Icterus gularis), tamién conocíu como bolseru de Altamira, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae, nativu de América Central, Méxicu y el sur de los Estaos Xuníos. Estrémense seis subespecies.
Ye nativu de Nicaragua, Hondures, El Salvador, Guatemala, Belize, Méxicu y el sur de los Estaos Xuníos. 
El so hábitat natural compónse de monte subtropical y tropical, sabanes, praderíes y carbes.
Icterus icterus
El turpial venezolanu o troupial (Icterus icterus) ye un ave perteneciente a la familia de los ictéridos, orixinaria del continente americanu. D'aspeutu pequeñu, midiendo ente 15 y 22 cm, tien la cabeza y les nales de color negru y el restu del cuerpu mariellu. Pueden vivir solos o en pareya y el so melodioso ye bien peculiar.
Ye'l ave nacional de Venezuela, resultando asina escoyida nun concursu auspiciado pola Sociedá Venezolana de Ciencies Naturales y oficialmente declarada'l 23 de mayu de 1958.
Esta formosa ave tien un plumaxe de color negru na cabeza y la parte cimera del pechu, ente que'l restu del cuerpu ye d'un color mariellu escuru virando escontra'l naranxa. Les nales son dafechu de color negru con esceición d'una franxa blanca que s'estiende a lo llargo de cada nala cuando estes tópense zarraes. Los güeyos son de color mariellu con una contorna de piel color azul claru. El so picu ye de forma cónica, apináu y estruyíu, siendo unu de los páxaros cantores más bellos de Venezuela.
== Subespecies conocen dos subespecies d'esta ave ("I. i. metae" y "I. i. ridgwayi") ente qu'inda esiste discutiniu científicu alrodiu d'otres dos posibles subespecies ("I. i. croconotus" y "I. i. jamacaii"). Los exemplares de "I. i. metae" tienen una mayor proporción de plumaxe mariellu na parte posterior y la franxa blanca nes nales tópase estremada en dos secciones. Los exemplares de "I. i. ridgwayi" son polo xeneral más fuertes y pollo, constitúin la mayoría de la población d'esta ave en proporción a les otres subespecies. 
El turpial tópase distribuyíu por Panamá y tola zona norte y central de Suramérica y ye particularmente común nos llanos orientales colombianos, según en prácticamente la totalidá del territoriu de Venezuela. El turpial venezolanu frecuenta les árees templáu y poco lluvioses como la sabana y la selva de galería, onde atopen abondosu alimentu indispensable pa la so dieta, caracterizada por insectos, fruta, güevos d'otres aves y eventualmente otres aves más pequeñes. El so cantar variao y melodioso escúchase a l'amanecida y ye bien apreciáu nos llares. Puede vivir solu o en pareya.
El periodu de apareamiento tien llugar ente los meses de marzu y setiembre. El turpial venezolanu nun constrúi niales pa guarar los sos güevos. Sicasí, invade niales que fueren abandonaos, anque tamién ye común que tome posesión del nial a encomalo, espulsando agresivamente a los sos ocupantes. Una vegada que topa un sitiu pa vivir y alimentar a les sos críes, el turpial defende fieramente el so territoriu, de manera que puede llegar a taramiar los güevos o inclusive les críes d'otres aves qu'osen tratar d'ocupar la so vivienda.
Icterus jamacaii
Icterus jamacaii ye una especie de páxaru de la familia Icteridae.
Puede ser atopada nos siguientes países: Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana, Paraguái, Perú, Venezuela y Antilles. El so cantar ye bien melodiosu y tien la notable capacidá d'asonsañar cantares d'otres aves, amás de sones musicales.
Icterus leucopteryx
El turpial jamaicano o turpial caribeñu (Icterus leucopteryx) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae. Ye nativu de Xamaica y de la isla colombiana de San Andrés. Enantes habitó na isla de Gran Caimán, pero anguaño alcuéntrase extinto.
El so hábitat natural son les viesques húmedes, montiegos y zones degradaes.
Tien tres subespecies reconocíes:
Icterus maculialatus
El turpial guatemalteco (Icterus maculialatus), tamién conocíu como bolseru guatemalteco, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae, nativu de América Central y Méxicu. Nun esisten subespecies reconocíes.
Ye nativu de El Salvador, Guatemala, Méxicu y posiblemente Hondures. 
El so hábitat natural compónse de viesca montiega subtropical y tropical húmedu.
Icterus melanopsis
El solibio o turpial cubanu (Icterus melanopsis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae. Ye reinal de la isla de Cuba.
El taxón foi arrexuntáu enantes xuntu col turpial de la Española ("Icterus dominicensis"), turpial de les Bahamas ("Icterus northropi") y el turpial puertorriqueñu ("Icterus portoricensis") nuna sola especie hasta que los cuatro fueron alzaos a especies separaes en 2010.
Icterus mesomelas
El turpial de cola mariella (Icterus mesomelas) ye un ave paseriforme na familia Icteridae del Nuevu Mundu. 
Reproducir dende'l sur de Méxicu hasta l'oeste de Perú y noroeste de Venezuela, en Perú, vive nun corredor del ríu nun valle.
El turpial de cola mariella ye de 22 a 23 cm de llargu y pesa 70 g. Ye principalmente de color mariellu con un negru nel llombu negru, la parte inferior de la cara y pechu cimeru. Les nales son de color negru con una charretera de color mariellu y la cola ye de color negru con cantos mariellos. Ye l'únicu con filomena mariella prominente na cola, d'ende'l nome de la especie. Dambos sexos son similares, pero les aves nueves tienen el llombu y la cola de color verde oliva en cuenta de negru.
Icterus nigrogularis
El gonzalito o turpial mariellu ("Icterus nigrogularis"] ye una especie d'ave de la familia "Icteridae", que s'atopa nes Antilles Neerlandeses, Aruba, Brasil, Colombia, Guayana francesa, Guyana, Surinam, Trinidá y Tobago y Venezuela.
Vive nel monte de galería, nes copes de los árboles en terrenes pantanosos, árees grebes abiertes o xardinos con parrotales y flores, ente los 850 y 1.800 m de altitú.
En promediu mide 20,3 cm de llargor y pesa 38 g. Plumaxe de color mariellu brillante nel envés, la cabeza y les partes inferiores; presenta la área ocular y loreal y un baberu nel gargüelu negros. Les nales son corites con una barra blanca y en coles plumes de vuelu col cantu interior blancuciu.
Aliméntase principalmente d'insectos, que busca nes copes de los árboles y ente la flores. Completa la so dieta con frutes y néctar. 
Constrúi con plantes fibroses un nial en forma de canasta allargada, d'unos 40 cm de fondura, colgáu d'una caña alta, con entrada pela parte cimera. La fema pon dos o tres güevos color verde claro, blancu azuláu o buxu.
Icterus parisorum
El turpial de Scott (Icterus parisorum) tamién conocíu como bolseru tunero o turpial tunero, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae. Distribúise dende'l suroeste de Estaos Xuníos hasta'l sur de Baxa California Sur y el centru de Méxicu.
Esta ave foi nomada por Darius N. Couch n'honor del xeneral Winfield Scott. Anque más tarde afayóse que fuera primeramente descrita por Bonaparte, el nome común caltiense.
Icterus pectoralis
El turpial de pechu enllordiáu (Icterus pectoralis), tamién conocíu como bolseru pechu enllordiáu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae, nativu de Méxicu y América Central. Estrémense cuatro subespecies.
Ye nativu de Méxicu, Guatemala, El Salvador, Hondures, y Nicaragua. Foi introducida en Florida nel sur de los Estaos Xuníos.
El so hábitat natural compónse de monte subtropical, tropical y sabana. Prefier montes abiertos grebos, onde típicamente apodera la mimosa.
Icterus portoricensis
La Oropendola de Puertu Ricu meyor conocida nesi país como La Calandria ("Icterus portoricensis") ye una especie d'ave na familia Icteridae, y el xéneru "Icterus", o Mierlos del Nuevu Mundu. Esta especie ye una parte d'un subgrupu de filomena (Clado A), qu'inclúi la Oriol del Güertu de L'América del Norte ("Icterus spurius") y la Oriol de Capiellu ("Icterus cucullatus").
El taxón foi arrexuntáu cola Oriol de Cubana ("Icterus melanopsis"), la Oriol Hispaniola ("Icterus dominicensis"), y la Oriol de les Bahamas ("Icterus northropi") como un subspecie de la oriol negru cowled. En 2010, los cuatros recibieron la categoría d'especies dafechu.
Esta especie ye reinal de Puertu Ricu. Los sos hábitats naturales con bosque tropicales y subtropicales, tierres de baxes, montes de manglares tropicales y subtropicales, y plantíos. L'ave prefier los árboles de palmes.
Esti páxaru nun ta cobarde, pero ye dificil pa reparar porque'l prefier forraxe en vexetación trupa. Dempués de reproducción, los adultos y los mozos van quedar nun grupu familiar xuntos. La dieta de la oriol inclúi frutes, insectos, llagarteses, y nueces y granos.
La Calandria ye paecida a otres especies de la so cládo. En promediu, los machos pesen 41.0 gramos y les femes son un pocu pequeñes, y en promediu pesen 36.6 gramos. El valumbu de los machos y femes son 96.9 y 92.1 mm, respectivamente. Hai un pocu dicromatismo sexual ente machos y femes. En 2008, Hofmann, Cronin, y Omland fixeron un esperimentu qu'amosó qu'hai poco o niguna diferencia na saturación de color en el plumaxe ente machos y femes de munches filomenes tropicales, incluyendo la filomena de Puertu Ricu. Los adultos son negru cola esceición d'un pátron de mariellu llindáu al banduyu y el costazu de l'ave. Otros miembros de la complexa especie n'islles distintes tienen más mariellu, como'l Oriol Hispaniola ("Icterus domicensis") y el Oriol de les Bahamas ("Icterus northropi"), y otros tienen más negru, como'l oriol de Cubanu ("Icterus melanopsis"). Los mozos son un color leonado, de cutiu, con un tinte d'oliva a los sos traseros. Mozu esíbense saturación retrasando en el plumaxe de dambos sexos, que ye l'estáu ancestral probable pal xéneru "Icterus".
Suponse frecuentemente, basó d'aves de clima templáu, que machos namái canten; sicasí, en 2009, Price, Lanyon, y Omland fixeron un esperimentu qu'amosó que dambos machos y femes de munches filomenes canten. Ta probable que "I. portoricensis" porta de manera similar. El cantar del oriol tien clics o "xiblíos de tonu altu" y tien un rangu de frecuencies ente 3.6y 5.3 kHz. L'ave combina ente 25 y 27 notes distintes pa faer los sos cantares.
La mayoría de los miembros d'esti xéneru piénsase que son monógamos, estableciendo venceyos permanentes ente femes y machos. El oriol de Puertu Ricu cría ente febreru y xunetu. La fema pon 3 güevos per niarada. Los güevos son blancu con un tonu d'azul y lluz lila-gris-marrón motudo y llurdios. los niales de la mayoría de les especies d'esti clado faen niales que cuelguen llibremente, de cutiu suspendíos so les palmeres.
Icterus prosthemelas
El bolseru dominicu (Icterus prosthemelas), tamién conocíu como turpial cabecinegro, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae, propiu de América Central y Méxicu. Estrémense 2 subespecies.
Ye nativu de Panamá, Costa Rica, Nicaragua, Guatemala, Méxicu, y posiblemente Hondures. Asocede por fuerza en Puertu Ricu.
El so hábitat natural compónse de monte húmedu subtropical y tropical, cerca d'espacios abiertos como savanas, pacionales, y carbes. Tamién asocede en güertos, especialmente en plantíos cítricos.
Icterus pustulatus
El turpial de fueu (Icterus pustulatus), tamién conocíu como bolseru envés rayáu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae, nativu de América Central y Méxicu. Estrémense diez subespecies.
Ye nativu de Costa Rica, Nicaragua, Hondures, El Salvador, Guatemala, Méxicu y visita dacuando'l suroeste de los Estaos Xuníos. 
El so hábitat natural compónse de monte subtropical y tropical, sabanes, praderíes y carbes. Prefier montes abiertos grebos, onde típicamente apodera la mimosa. 
Icterus pyrrhopterus
El turpial variable, o tordu acoveces canela (Icterus pyrrhopterus), tamién conocíu n'Arxentina como boyerito, boyerito alferez o calandria negra, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae. Ye nativu de América del Sur.
Distribúyese llargamente en Arxentina, Bolivia, Brasil, Paraguái y Uruguái. Les preferencies de hábitat de "I. pyrrhopterus" inclúin cantos de los montes y tierres arbolaes (inclusive en montes secos), escamplaes, sabanes, plantíos, parques y xardinos de les ciudaes, hasta los 1.700 m de altitú.
Mide 19 cm de llargor. El plumaxe ye negru intensu azuláu, con un llurdiu mariellu a castaña ablonda nel costazu. El cuerpu ye espodáu y la cola llarga. Les pates son de color marrón escuru.
Alimentar nes copes de los árboles o nel cantu del monte d'invertebraos, frutos, flores y néctar.
Constrúi un nial en forma de bolsa. La fema pon tres güevos.
L'estudiu xenéticu dexó identificar a "I. pyrrhopterus" como una especie distinta de "I. cayanensis". Acordies con los analises moleculares, formen parte de "I. pyrrhopterus" cuatro subespecies: 
Icterus spurius
La calandria café (Icterus spurius) ye una especie d'ave de la familia de los mierlos.
Ye de pequeñu tamañu, de 16 cm de llargor y un pesu d'unos 16 g. Los adultos tienen rayes blanques nes nales. El machu adultu ye castañu nes partes inferiores y negru nes inferiores. La fema adulta ye verde oliva nes partes cimeres, y amarellentada nel pechu y el banduyu. 
El so hábitat son árees semiabiertes con árboles caducifolios dende'l sudeste de Norteamérica hasta'l centru de Méxicu, de cutiu cerca de l'agua. El nial ye una bolsa firmemente texida xunida a una caña horizontal. Pueden añerar en pequeñes colonies.
Estos páxaros migren mientres l'iviernu en bandaes, dende México central, al traviés de Centroamérica, llegando a Colombia y al noroeste de Venezuela. 
Forrajean n'árboles y parrotales. Tamién realicen vuelos curtios p'atrapar insectos y libar flores. La so alimentación básase principalmente n'insectos, bayes, néctar y flores.
El nome de "spurius" (falsu) deber a la identificación errónea del machu como Baltimore Oriole. Estos páxaros confundir dacuando coles papudes.
Icterus wagleri
El turpial cuñarra (Icterus wagleri), tamién conocíu como bolseru de Wagler, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae, propiu de América Central, Méxicu y los Estaos Xuníos. Estrémense dos subespecies reconocíes.
Ye nativu de Nicaragua, Hondures, El Salvador, Guatemala, Méxicu y los Estaos Xuníos. El so hábitat natural compónse de monte subtropical y tropical.
Idiopsar brachyurus
El yal colicorto o yal grande (Idiopsar brachyurus), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae endémica de América del Sur.
El so hábitat natural son los pacionales. Pue atopase en Arxentina, Bolivia y Perú.
Iduna aedon
El carricero picogordo (Iduna aedon) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae qu'habita la zona templada del este d'Asia. Ye un ave migratoria, yá que pasa l'iviernu na área tropical del sudeste asiáticu. Raramente migra escontra l'oeste d'Europa.
Esti páxaru puede atopase ente la vexetación trupa como xuncos, parrotales y yerba alto. Nos niales suelen depositar ente cinco y seis güevos, siempres n'árboles baxos. 
Ye un ave mediana, d'ente 16 y 17,5 centímetros de llargu y ye casi tan grande como'l carricero tordal. L'adultu tien rayes pardes nel cuerpu y nes pates, con dellos tonos distintos en ciertes zones del plumaxe. La frente tien forma redonda, y la cresta ye curtia y apuntiada. Dambos sexos son idénticos, y como la mayor parte d'estes aves, toos sacante los pitucos presenten un tonu marrón escuru nel banduyu. Ye un páxaru insectívoru, pero tamién puede alimentase d'otres preses. 
El so cantar ye rápidu y sonoru, similar al del carricero políglota, con muncho mimetismu y con xiblíos añedíos.
Iduna caligata
El zarcero escita (Iduna caligata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Acrocephalidae que vive en Asia y Europa oriental. 
El zarcero escita mide alredor de 12 cm de llargu. El plumaxe de les sos partes cimeros ye de tonos pardos escamplaes y les inferiores son blanquecianas, colos lladrales color crema. Les plumes esteriores de la so cola tienen los cantos claros. Presenta una llista superciliar ablancazada y curtia, y un picu apuntiáu. El zarcero de Sykes ye de mayor tamañu y de tonos más abuxaos, y paezse más al zarcero pálidu.
Nel pasáu considerábase conespecíficu cola zarcero de Sykes, pero na actualidá considérense especies separaes. Amás dambos fueron treslladaos del xéneru "Hippolais" al xéneru Iduna.
El zarcero escita ye un ave migratoria que cría en Asia Central y Rusia occidental y central y pasa l'iviernu nel subcontinente indiu. Ye una especie que prefier los espacios abiertos con parrotales y otra vexetación alta. 
Como los demás zarceros ye insectívoru. Suel poner ente 3-4 güevos nun nial asitiáu ente los parrotales.
Iduna natalensis
El cloropeta común (Iduna natalensis), conocida tamién como reinita mariella, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Acrocephalidae, del xéneru "Iduna", anque ta tamién incluyida nel xéneru "Chloropeta".
Alcuéntrase n'Angola, Burundi, Camerún, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Etiopía, Gabón, Kenia, Malaui, Mozambique, Nixeria, Ruanda, Sudáfrica, Suazilandia, Tanzania, Uganda, Zambia y Zimbabue. El so hábitat son los montes subtropicales o tropicales y carbes seques subtropicales y tropicales.
Iduna opaca
El zarcero bereber o zarcero pálidu occidental (Iduna opaca) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Acrocephalidae.
Paseriforme de 13 cm de llargor y un pesu averáu de 11 g, de color pardu, ensin marques destacaes nel so plumaxe y blancu cremosu na parte inferior.
Esta ave presenta una distribución acutao y discontinuo qu'inclúi Europa, África y Asia. N'Europa resulta esencialmente mediterránea, faltando en grandes árees de la Península Ibérica, Francia, Italia ya islles del Mediterraneu Occidental. Cría tamién nos oasis saharianos, valle del Nilu y zones del sur del Sahel hasta Nixeria, siendo estes poblaciones les úniques que se porten como sedentaries.
Iduna pallida
La papoxa pálida (Iduna pallida) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Acrocephalidae.
Paseriforme de 13 cm de llargor y un pesu averáu de 11 gr, de color pardu, ensin marques destacaes nel so plumaxe y blancu cremosu na parte inferior.
Esta ave presenta una distribución acutao y discontinuo qu'inclúi Europa, África y Asia. N'Europa resulta esencialmente circunmediterránea, faltando en grandes árees de la Península Ibérica, Francia, Italia ya islles del Mediterraneu Occidental. Alcuéntrase bien distribuyíu pola península Balcánica y cuenca baxa del Danubiu y llega pel este hasta Kazakhstán. Cría tamién nos oasis saharianos, valle del Nilu y zones del sur del Sahel hasta Nixeria, siendo estes poblaciones les úniques que se porten como sedentaries.
Ifrita kowaldi
La ifrita (Ifrita kowaldi) ye una especie d'ave de la familia Ifritidae.
Ye un ave pequeña insectívora, reinal de los montes húmedos de Nueva Guinea. Mide hasta 16.5 cm de llargu y el so plumaxe ye amarellentáu pardu con una coroniella azul y negra. El machu tien una raya blanca detrás del so güeyu, ente que la fema ye de color mariellu maciu. Mover por tueros y cañes en busca d'insectos.
La ifrita ye l'únicu miembru del xéneru "Ifrita", que históricamente fuera allugáu na familia Cinclosomatidae o la Monarchidae. Na actualidá considérase que ye más correctu allugalo nuna familia propia, Ifritidae. Esta ave enigmática ye una de tres xéneros d'aves que se conocen d'aves venenoses, los otros son el xéneru "Pitohui," tamién nativu de Nueva Guinea, y el picanzo chicu ("Colluricincla").
Ilicura militaris
El saltarín militar (Ilicura militaris), tamién denomináu tangarazinho (Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Pipridae. Ye la única especie del xéneru Ilicura. Ye endémicu de Brasil.
La fema mide 11 y el machu 12,5 cm. El machu ye negru penriba cola frente, el baxu envés y la rabadilla coloraos y les plumes de vuelo oliva; la face ye gris y blancu puercu pembaxo. Les plumes centrales de la cola son más llargues. La fema ye oliva intensu penriba, face y gargüelu abuxaes; blanca pembaxo, la cola ye menos allargada y en forma de cuña. Güeyu anaranxáu.
Distribúise nel sureste de Brasil, nel sur de Bahia, y dende el sur de Mines Gerais y Espírito Santu escontra'l sur hasta l'oeste de Paraná y nordés de Santa Catarina.
Los sos hábitats naturales son: montes subtropicales o tropicales húmedos de baxa altitú y rexones subtropicales o tropicales húmedes d'alta altitú.
Polo xeneral ye vistu solu; paez más propensu a siguir bandaes mistes qu'otros miembros del so familia, en subcopas de matos secundarios altes o en matos primarios.
Peracaben frutos y tamién pequeños insectos que prinden en vuelos curtios.
Executen ritos nupciales, los machos canten engaramaos nel altu del so territoriu y realicen exhibiciones en cañes horizontales fixes, volando a la llongura de les mesmes y executando “loopings” para allá y p'acá. Constrúin un nial similar al d'otres especies de la so familia: en forma de taza onde deposita 2 a 3  güevos. 
El cantar característico y frecuente, ye una serie simple y descendiente de 3 a 5 notes agudes “fififi...”; mientres la exhibición, el machu emite una versión más enllargada.
La especie "I. militaris" describióse per primer vegada pol ornitólogu inglés George Shaw en 1808 sol nome científicu "Pipra militaris"; localidad tipo «América del Sur = vecindá de Ríu de Janeiro, Brasil».
Ye monotípica. Aparentemente hai hibridáu con "Chiroxiphia caudata". 
Incaspiza laeta
El incaspiza bigotudu (Incaspiza laeta) ye una especie d'ave paseriforme usualmente allugáu na familia Emberizidae, anque guarda bien cercanu parentescu cola familia Thraupidae. Anguaño'l so allugamientu taxonómicu ye señalada como incertae sedis.
Ye reinal de Perú. El so hábitat natural son los montes tropicales o subtropicales secos y les carbes tropicales o subtropicales a gran altitú.
Incaspiza personata
El incaspiza dorsirrufo (Incaspiza personata) ye una especie d'ave paseriforme usualmente allugáu na familia Emberizidae, anque guarda bien cercanu parentescu cola familia Thraupidae. Anguaño'l so allugamientu taxonómicu ye señalada como incertae sedis.
Ye reinal de Perú. El so hábitat natural son les carbes tropicales y subtropicales de gran altitú.
Incaspiza pulchra
El incaspiza alirrufo (Incaspiza pulchra) ye una especie d'ave paseriforme usualmente allugáu na familia Emberizidae, anque guarda bien cercanu parentescu cola familia Thraupidae. Anguaño'l so allugamientu taxonómicu ye señalada como incertae sedis.
Inezia caudata
Inezia caudata ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae. Alcuéntrase en Brasil, Colombia, Guyana Francesa, Guyana, Surinam y Venezuela.
El so hábitat natural son los montes secos tropicales o subtropicales, los montes húmedos subtropicales o tropicales de tierres baxes, montes de manglares tropicales o subtropicales y montes antiguos bien degradaos. Nun s'atopa amenaciáu.
Inezia inornata
Inezia inornata ye una especie d'ave na familia Tyrannidae. Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Brasil, Paraguái y Perú.
El so natural hábitat son los montes secos tropicales o subtropicales y los montes húmedos de tierres baxes tropicales o subtropicales.
Inezia subflava
Inezia subflava ye una especie d'ave na familia Tyrannidae. Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Colombia y Venezuela.
El so hábitat natural son los montes secos tropicales o subtropicales, los montes húmedos tierres baxes subtropicales o tropicales de y montes antiguos bien degradaos. Nun s'atopa amenaciáu. 
Inezia tenuirostris
Inezia tenuirostris ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae. Alcuéntrase en Colombia y Venezuela.
El so hábitat natural son los montes secos tropicales o subtropicales y carbes seques tropicales o subtropicales. Nun s'atopa amenaciáu.
Iodopleura fusca
El cotinguita escuru ("Iodopleura fusca") ye una especie d'ave de la familia "Tityridae", que s'atopa nel norte de Brasil, Guayana Francesa, Surinam y el suroriente de Venezuela.
Vive na canopia y los cantos del monte húmedu, per debaxo de los 600 m de altitú.
Mide 11 cm de llargor. El plumaxe ye marrón escuru, coritu nes partes baxes, sacante una banda que va hasta la grupa, dende la parte baxa del banduyu y la rexón infracaudal. El machu presenta guedeyes de color púrpura a la banda y per debaxo, que son blancos na fema y que xeneralmente tán cubiertos poles nales.
Tradicionalmente fuera clasificada dientro de la familia Cotingidae, pero evidencia fuerte foi asitiada agora en Tityridae, pol SACC. 
Iodopleura isabellae
El cotinguita cejiblanco (Iodopleura isabellae) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tityridae que vive en Suramérica. Tradicionalmente allugó-ylo na familia Cotingidae, pero esisten importantes elementos qu'indiquen que ta meyor allugáu na familia Tityridae, onde lo asitia'l SACC. Habita nel dosel del monte húmedu nes zones oeste y sur de l'Amazones.
Irena cyanogaster
La irena filipina o dorsinegra ye un ave reinal de Filipines del xéneru Irena.
Irena puella
La irena dorsiazul (Irena puella) ye una de los dos especies esistentes de la familia d'aves Irenidae.
Presenta un claru dimorfismu sexual: los machos presenten un plumaxe azul y negru y les femes son de color verdosu.
Esta especie distribúyese llargamente pol Sureste Asiáticu: India, Indochina, Sumatra, Xava, Borneo, Palawan y el sur de China.
Esisten seis subespecies:
Iridophanes pulcherrimus
El mielerito collarejo (Iridophanes pulcherrimus), tamién denomináu mieleru opalino (en Colombia), mieleru collarejo (en Ecuador), mieleru de collar doráu (en Perú) o tangara de collar mariellu, ye una especie d'ave paseriforme, la única del xéneru monotípicu Iridophanes qu'integra la familia Thraupidae. Ye nativa de la rexón andina en América del Sur.
Una subespecie ("aureinucha") distribuyir por Colombia (ladera oeste de los Andes occidentales dende'l valle del Cauca) escontra'l sur hasta'l noroeste de Ecuador (Carchi, Esmeraldes y Pichincha); la otra subespecie ("pulcherrimus") distribuyir por Colombia (parte cimeru del valle del Madalena en Huila, y fastera esti de los Andes orientales dende Caquetá) escontra'l sur na fastera esti al traviés d'Ecuador y Perú (al sur hasta'l sur de Cuzco).
Habita na canopia y nos cantos de montes montiegos y de estribaciones montascoses, principalmente ente los 900 y los 1700 m d'altitú.
Iridosornis rufivertex
El fruteru cabecidorado ye una especie de páxaru suramericanu de la familia Thraupidae.
Alcuéntrase-y nes selves tropical y subtropical de Colombia, Ecuador, Perú, y Venezuela.
Isleria guttata
El hormiguerito ventrirrufo (Isleria guttata), tamién denomináu hormiguerito de banduyu ablondu (Venezuela), ye una especie d'ave paseriforme, una de los dos pertenecientes al xéneru "Isleria", qu'integra la familia Thamnophilidae. Ye nativa del norte de Suramérica.
El hormiguerito ventrirrufo ye un páxaru pequeñu, que mide unos 9,4 cm de llargu, de cola curtia y picu rectu, estrechu y relativamente llargu. Les sos nales son de color escuru y presenten llinies paraleles ablancazaes, coles plumes terciaries enllordiaes d'ocre. La cabeza, llombu y pechu del machu, son de color gris, en tantu na fema l'envés ye castañu, el gargüelu blancu buxu y el pechu oliváceo; ente que en dambos xéneros, como indica'l so nome, el banduyu ye de color canela o acoloratáu ablondu. Esiben un llurdiu dorsal blanca semioculta.
La área de distribución d'esta especie estender pola cuenca norte de l'Amazones, dende Venezuela pel oeste hasta l'estáu brasileñu de Amapá nel este, y nun apaez al sur del ríu Amazones. Alcuéntrase nel norte de Brasil, la Guayana francesa, Guyana, Surinam y Venezuela.
El so hábitat natural ye la selva húmeda tropical y subtropical de baxa altitú, hasta los 700 msnm.
Bien asemeyáu a "Isleria hauxwelli". De cutiu atopáu en pareyes, jugueteando cerca del suelu, frecuentemente cerca de corrientes d'agua o locales pantanosos; usualmente ensin xuntase a bandaes mistes.
Na busca d'alimentu recuerda a los formigueros del xéneru "Hylophylax", como éstos, de cutiu colgar de tarmos finos verticales.
El cantar ye una serie más llarga que "I. hauxwelli", de 10-15 notes altes y caltriantes “tuiii” qu'empiecen amodo y aumenten en volume. Los llamaos de contactu inclúin un “chic!” agudu.
La especie "I. guttata" describióse per primer vegada pol naturalista francés Louis Jean Pierre Vieillot en 1825 sol nome científicu "Myrmothera guttata"; localidad tipo «Cayenne».
Les resultancies d'analises de filoxenia molecular densamente ejemplificados de la familia Thamnophilidae, confirmaron que les especies "Myrmotherula guttata" y "Myrmotherula hauxwelli" yeren solamemente parientes distantes d'otres especies de "Myrmotherula", y amosaron que son hermanes del xéneru "Thamnomanes" (Bravo "et a el"., 2012). Por cuenta de que los niveles de diverxencia fenotípica, ecolóxica y comportamental ente "guttata-hauxwelli" y "Thamnomanes" nun garanticen incluyir estos dos especies nun xéneru "Thamnomanes" ampliáu, describióse'l xéneru "Isleria" pa "Isleria guttata" y "Isleria hauxwelli". La propuesta aprobada N° 518 al SACC reconoció'l nuevu xéneru.
Ye monotípica. Forma una superespecie con "I. hauxwelli".
Isleria hauxwelli
El hormiguerito de Hauxwell (Isleria hauxwelli), tamién denomináu hormiguerito culipinto (Colombia), hormiguerito de gargüelu simple, hormiguerito golillano (Ecuador) o choquinha-de gargüelu claru (en portugués, Brasil), ye una especie d'ave paseriforme, una de los dos perteneciente al xéneru "Isleria" qu'integra la familia Thamnophilidae. Ye nativa de la cuenca amazónica en Suramérica.
Mide 10 cm. Cola curtia. El machu ye gris uniforme, llixeramente más pálidu pembaxo, con un llurdiu blancu dorsal semioculta. Nales corites con dos barras y ápiz blancos nes terciaries; supracaudales y ápices de les plumes de la cola blancos. La fema ye pardu olivaceu penriba, cola mesma enllordia blanca del machu, cola y nales como nel machu pero con pardu amarellentáu substituyendo al blancu; pembaxo ye ablondu canela.
Alcuéntrase en Brasil, Colombia, Ecuador y Perú.
El so hábitat natural son les selves húmedes de baxa altitú y los banzaos, tropicales y subtropicales. Hasta los 600 msnm. 
A diferencia d'otros miembros del xéneru "Myrmotherula" permanez en niveles cercanos al suelu, de cutiu enferronáu a los árboles nuevos. De cutiu atopáu en pareyes, jugueteando cerca del suelu, frecuentemente cerca de corrientes d'agua o locales pantanosos; usualmente nun se xuntando a bandaes mistes.
El cantar ye una serie de 6-10 notes altes y caltriantes “tuiii” qu'empiecen amodo y aumenten en volume. Los llamaos de contactu inclúin un “chic!” agudu.
La especie "I. hauxwelli" describióse per primer vegada pol ornitólogu británicu Philip Lutley Sclater en 1857 sol nome científicu "Formicivora hauxwelli"; localidad tipo «Chamicuros, Loreto, Perú».
Les resultancies d'analises de filoxenia molecular densamente ejemplificados de la familia Thamnophilidae, confirmaron que les especies "Myrmotherula guttata" y "Myrmotherula hauxwelli" yeren solamemente parientes distantes d'otres especies de "Myrmotherula", y amosaron que son hermanes del xéneru "Thamnomanes" (Bravo "et a el"., 2012). Por cuenta de que los niveles de diverxencia fenotípica, ecolóxica y comportamental ente "guttata-hauxwelli" y "Thamnomanes" nun garanticen incluyir estos dos especies nun xéneru "Thamnomanes" ampliáu, describióse'l xéneru "Isleria" pa "Isleria guttata" y "I. hauxwelli". La propuesta aprobada N° 518 al SACC reconoció'l nuevu xéneru.
Forma una superespecie con "I. guttata". La subespecie descrita "clarior" (centru de Brasil) paez cruciar clinalmente cola nominal y ta incluyida nella, dependiendo de más estudios.
Según la clasificación Clements Checklist 6.9 reconócense 3 subespecies, cola so correspondiente distribución xeográfica:
La llista del Congresu Ornitolóxicu Internacional Versión 4.3 - 2014, amás de les subespecies enriba descrites, reconoz a:
Ixonotus guttatus
El bulbul motudu (Ixonotus guttatus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pycnonotidae que vive n'África. Ye la única especie del xéneru monotípicu Ixonotus.
Alcuéntrase nos siguientes países: Angola, Camerún, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Guinea Ecuatorial, Gabón, Ghana, Guinea, Guinea-Bisáu, Liberia, Nixeria, Sierra Lleona, Tanzania y Uganda.
Los sos hábitats naturales son les selves húmedes tropicales o subtropicales seques, montes secos subtropicales o tropicales de baxa altitú y les sabanes húmedes.
Ixoreus naevius
El mierlu de pechu cinchado o malvís de pechu cinchado ("Ixoreus naevius") ye un ave de la familia Turdidae. 
Mide ente 20 y 26 cm de llargor y el so valumbu algama ente 34 y 42 cm. Pesa ente 65 y 100 g. El machu presenta les ceyes y el gargüelu anaranxaes, con un antifaz, corona, partes cimeros y banda sobre'l pechu negros; les partes cimeres son negres y el banduyu blancu; les nales son negres con dos barras anaranxaes y les puntes de les plumes de vuelu anaranxaes. La fema presenta coloración más apagada con tonos oliváceos, grises y marrón.
Reproduzse nel sotobosque mestu del monte húmedu en Alaska, occidente de Canadá y noroccidente de Estaos Xuníos, a lo llargo de la mariña del Pacíficu. Nel iviernu migra escontra'l sur y esvalíxase por tou Estaos Xuníos, llegando inclusive hasta'l noroccidente de Méxicu, atopándose entós en parques arbolaos y xardinos. 
Aliméntase principalmente d'insectos y d'otros artrópodos; pel hibiernu consume amás nueces y frutos.
Ixos virescens
El bulbul de Sumatra (Ixos virescens) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pycnonotidae endémica de les islles de Sumatra y Xava en Indonesia, onde habita nes selves tropicales de monte. Nun se considera una especie amenazada na llista de UICN.
Ye la especie tipu del xéneru "Ixos". Esti xéneru dacuando inclúyese dientro de "Hypsipetes", probablemente por un erru que se produció na taxonomía de Sibley-Ahlquist qu'anque caltenía a los dos xéneros separaos incluyía a "I. virescens" en "Hypsipetes". Pero de faese correchamente "Hypsipetes" tendría de incluyise en "Ixos" porque esti taxón estableciérase enantes. Sía que non el nome científicu, "virescens", asignáu a esta especie por Coenraad Jacob Temminck en 1825, preciede al mesmu nome que Edward Blyth asignó al bulbul de Nicobar en 1845, y por eso esta última especie dacuando foi denominada "H. nicobarensis" (anque en corrección tien que ser "Ixos nicobariensis"). Pa enguedeyar más l'asuntu, el xéneru "Iole" tamién incluyóse nel xéneru "Hypsipetes", y anque la inclusión de "Iole" en "Ixos" facer de forma correcta, implicaba qu'el bulbul olivaceu ("Iole virescens") tamién precisaba un nuevu nome científicu, porque esta asignación tamién yera posterior.
Xuncu hyemalis
El xuncu ojioscuro (Xuncu hyemalis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Emberizidae. La so amplia distribución estender pola mayor parte de les zones templaes de Norteamérica, llegando tan al norte como'l Círculu Polar Árticu. Ye una especie bien variable, y la so sistemática nun ta entá dafechu elucidada.
Xuncu phaeonotus
El xuncu ojilumbre mexicanu (Xuncu phaeonotus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Emberizidae, que se distribúi en tierres altes de Méxicu, Guatemala, y del sur de los Estaos Xuníos.
Mide en promediu unos 15 cm de llargor. Ye un ave predominantemente gris, de gargüelu y pechu más pálidos, y el llombu color óxidu brillosu. Como otros xuncos, tien plumaxe blancu nes partes esteriores de la cola, y negru na zona de los lores (ente'l güeyu y el picu). 
Ye de güeyos mariellu brillante, picu bicolor (escuru nel quexal cimeru, amarellentáu na inferior), y tamién se caracteriza por caminar en cuenta de saltar. El so güeyos mariellos estremar de les poblaciones sureñes del xuncu ojioscuro ("J. hyemalis"), que'l so plumaxe ye bien similar. Hai otra especie de güeyos mariellos, el xuncu paramero ("J. vulcani") de Centroamérica, que la so distribución non se sobrelapa cola de la especie equí tratada.
Habita nos montes, dende l'estremu sur de Arizona y Nuevu México, nos Estaos Xuníos, escontra'l sur. D'ende estiéndese a lo llargo de les principales cadenes montascoses mexicanes dende'l norte de Sonora y Coahuila hasta les tierres altes de Chiapas y dende ende hasta Guatemala. Tamién hai una población nel sur de la Península de Baxa California.
El so hábitat son montes de coníferes, montes mistos y carbes. Delles poblaciones pueden migrar pel hibiernu a zones de menor elevación.
Knipolegus aterrimus
Knipolegus aterrimus (tiranu negru de nales blanques) ye una especie d'ave na familia Tyrannidae. De cutiu inclúyese al Knipolegus franciscanus como una subespecie. Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Chile, Paraguái, Perú y Uruguái. El so hábitat natural son montiegos húmedos tropicales o subtropicales, carbes húmedes subtropicales o tropicales y en montes bien degradaos. Nun s'atopa amenaciáu.
Knipolegus cabanisi
La viudita alisera (Knipolegus cabanisi) tamién denominada comúnmente viudita plomiza, ye una especie d'ave del xéneru "Knipolegus", de la familia Tyrannidae. Habita en carbes y montes montiegos nel centru-oeste de América del Sur.
Habita en monte montiegos dende'l sudeste del Perú (nel este del departamentu de Cusco y nel norte del de Puno); nel sudeste de Bolivia (nos departamentos de Cochabamba, Santa Cruz y Tarija) y nel noroeste de la Arxentina, nes provincies de: Catamarca, Jujuy, Salta y Tucumán.
Esta especie describióse orixinalmente nel añu 1882 por Von Fritz Schulz, sol nome científicu de "Cnipolegus cabanisi". La localidá típica ye: «cerca de Sauciyaya y Chaquebil, provincia de Tucumán, Arxentina». 
La hestoria taxonómica d'esti taxón ye por demás complexa, y alcuéntrase íntimamente rellacionada a la de "Knipolegus signatus". Enantes estos yeren trataos como dos especies distintes de xéneros separaos, designando a "K. signatus" nel xéneru "Ochthodiaeta" (agora "Myiotheretes") y a "K. cabanisi" en "Knipolegus". Autores posteriores xeneralmente considerar conespecíficos, y col xéneru "Knipolegus" como'l correctu. Darréu pa dalgunos yeren conespecíficas y p'otros yeren dos especies que formaben una superespecie. Finalmente, so una propuesta del especialista Peter A. Hosner, recién nel añu 2013 "K. cabanisi" pudo ser reconocida como especie plena, resultáu d'un analís d'ADN mitocondrial de tolos integrantes del xéneru "Knipolegus".
Mide alredor de 15 cm de llargu. El machu ye de color xeneral plomizu coles nales y la cola negra, el picu gris brillante y l'iris de color coloráu. La fema ye de color xeneral pardu-oliváceo, con estriáu ventral claru y timoneres con vexilo esternu negru y ablondu.
Posada en sitios visibles del estratu mediu de los montes, prinda insectos que vuelen per aciu la técnica del denomináu «vuelu elásticu».
Knipolegus cyanirostris
El Knipolegus cyanirostris (tiranu negru de picu azul) ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae. Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Brasil, Paraguái y Uruguái. El so hábitat natural son los montes templaos, viesques húmedes tropicales o subtropicales, carbes subtropicales o tropicales a gran altitú y en montes bien degradaos.
Knipolegus hudsoni
Knipolegus hudsoni (tiranu negru de Hudson) ye una especie d'ave la familia Tyrannidae. Lleva'l nome del ornitólogu arxentín-británicu Guillermo Enrique Hudson.
Ye un endemismu reproductivu del centru de la Arxentina, migrando nel iviernu austral escontra'l norte, llegando a Bolivia, Brasil, Paraguái y el Perú. 
El so hábitat natural reproductivu son les carbes xerófilos de la ecorregión terrestre del monte d'enllanaes y pandos. Nun s'atopa amenaciáu.
Knipolegus lophotes
La viudita negra copetona (Knipolegus lophotes) ye una especie d'ave de la familia de les Tyrannidae.
Alcuéntrase en Brasil, Paraguái y Uruguái. El so hábitat natural ta nes sabanes seques y pacionales.
Knipolegus nigerrimus
El tiranu negru aterciopeláu (Knipolegus nigerrimus) ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae. Ye endémica de Brasil. El so hábitat natural hábitat son los montes templaos, viesques de monte tropicales o subtropicales húmedos, altu monte, carbes subtropical o tropical. Nun ta amenaciáu.
Knipolegus orenocensis
El Knipolegus orenocensis (tiranu riverside) ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae. Alcuéntrase en Brasil, Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela. El so hábitat natural son les carbes húmedes tropical o subtropical. Nun s'atopa amenaciáu.
Knipolegus poecilocercus
El Knipolegus poecilocercus (tiranu negru amazónicu) ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae. 
Alcuéntrase en Brasil, Colombia, Ecuador, Guyana, Perú y Venezuela. El so hábitat natural son los banzaos tropical o subtropical.
Knipolegus poecilurus
El tiranu cola d'ablondu (Knipolegus poecilurus) ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae. Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guyana, Perú y Venezuela. El so hábitat natural son ser montes húmedos tropicales o subtropicales montiegos, montiegos húmedos tropicales o subtropicales, carbes subtropicales o tropicales a gran altitú y en montes bien degradaos.
Knipolegus signatus
El tiranu andín (Knipolegus signatus) ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae. Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia y Perú, tamién s'afayó apocayá nel estremu sur del Ecuador. El so hábitat natural son los montiegos húmedos tropicales o subtropicales. Nun s'atopa amenaciáu.
Knipolegus striaticeps
El tiranu cenicientu (Knipolegus striaticeps) ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae. El términu cenicientu describe la so coloración. Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Brasil y Paraguái. El so hábitat natural son les carbes seques tropicales o subtropicales. Nun s'atopa amenaciáu.
Lagonosticta rhodopareia
Lagonosticta rhodopareia, ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Estrildidae. Alcuéntrase en África onde s'envalora que se distribúi por 2,600,000 km². 
Lagonosticta rubricata
Lagonosticta rubricata, ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Estrildidae.
Distribuyir pola mayor parte d'África, dende Etiopía a Sudáfrica.
Lagonosticta senegala
Lagonosticta senegala, ye una pequeña especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Estrildidae. Distribúise per casi tolos países sub-saharianos en África. Envalórase que s'estienden sobre una superficie de 10,000,000 km². 
Algama los 10 cm de llargor. El machu adultu tien el plumaxe dafechu coloráu, amás de les nales de color marrón. La base ye de color rosa, y tien un aníu nel güeyu de color mariellu. Les femes tienen les partes cimeres de color marrón uniforme y les inferiores desvaídos. Tien un pequeñu llurdiu coloráu delantre de dambos güeyos, y base de color rosa.
Lalage atrovirens
El oruguero cejinegro (Lalage atrovirens) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae. Ye endémica de Nueva Guinea ya islles circundantes.
Lalage aurea
El oruguero ventrirrufo (Lalage aurea) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae endémica de Indonesia.
Alcuéntrase na mayoría de les islles de les Molucas septentrionales.
Lalage leucomela
El oruguero variable (Lalage leucomela) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae que vive en Oceanía.
El oruguero variable mide alredor de 19 cm de llargu. El so picu negru ye rectu y apuntiáu. Presenta dimorfismu sexual. El plumaxe de les partes cimeres del machu ye principalmente negru, col obispillo gris, y les partes inferiores son blanques con un finu llistáu escuru, salvo'l baxu banduyu y la base de la cola que son de color canela claro. La intensidá d'esti mestu llistáu de los machos ye bien variable, bazcuyando dende'l negru o'l gris difusu al ablancazáu que nun s'aprecia a llarga distancia. Amás presenta llistes superciliares blanques y llistes blanques nes nales. El plumaxe de les femes ye una versión pardu abuxada del de los machos, col fondu de les partes inferiores crema abuxáu en llugar de blancu.
Estender pol sur de Nueva Guinea, les islles Bismarck, les Molucas surorientales y les rexones costeres del norte y este de Australia.
Alcuéntrase en gran variedá de hábitats húmedos costeros, dende les selves tropicales, carba de ribera, y montes d'ocalitu, con preferencia de les arbolees na llende ente'l monte trupu y les zones más abiertes.
Suel movese en pareyes o pequeños grupos en busca d'insectos y frutos que constitúin el so principal alimentu.
Lalage leucopyga
El oruguero colilargo (Lalage leucopyga) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae que vive en Oceanía.
Ye un páxaru de cola llarga y picu curtiu. Los machos tienen les partes cimeres negres, col obispillo blancu y les partes inferiores ablancazaes. Sicasí les femes tienen les partes cimeres de tonos pardu buxos y el obispillo ablancazáu. Dambos sexos presenten dos llistes blanques nes nales.
Alcuéntrase en Nueva Caledonia, el sur de les islles Solomon y Vanuatu. La subespecie nominal ("Lalage leucopyga leucopyga") que taba presente na isla Norfolk escastóse.
El so hábitat natural son los montes húmedos tropicales de tierres baxes y de mediu monte.
Lalage leucopygialis
El oruguero de Walden (Lalage leucopygialis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae. Ye endémica del archipiélagu de Célebes (bien abondosu na isla principal y común en Taliabu y otres islles menores).
Esta especie catalógase so esmolición menor pos tien una área de distribución estensa, polo que nun se considera Vulnerable según el criteriu d'área de distribución (estensión menor de 20000 Km combináu con un amenorgamientu de la so área, fragmentación o perda calidable del hábitat o amenorgamientu de la población). Tampoco s'avera al estragal de vulnerable según el criteriu d'enclín de la población (amenorgamientu de más del 30% en diez años o tres generaciones) nin por tamañu de la población (menos de 10.000 individuos maduros con un amenorgamientu continuu envalorada en más del 10% en diez años o tres generaciones). 
Lalage maculosa
El oruguero polinesiu (Lalage maculosa) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae. Alcuéntrase en Oceanía.
El oruguero polinesiu mide ente 15 y 16 cm de llargu. La coloración del so plumaxe varia xeográficamente. Anque'l color de les sos partes inferiores siempres ye blancu y les sos partes cimeros escures, estes pueden ser negres, pardes o grises. El so obispillo ye blancu con escamado gris. Los cantos de les sos plumes de vuelu son blancos lo que-y da a les sos nales un aspeutu llistáu, ente que nos lladrales les plumes blanques suelen tener los cantos escuros que-y dan un aspeutu escamado. El so pileu ye escuru, presenta una llista que traviesa los sos güeyos tamién escura, y el restu de la so cara ye blancu con motudu variable, y puede presentar una bigotera en dellos casos difusa. El so picu ye rectu y apuntiáu.
La especie ye nativa de: Fiyi, Niue, Samoa, Islles Salomón, Wallis y Futuna, Tonga y Vanuatu.
En Tonga, "Lalage maculosa" alcuéntrase esvalixáu en hábitats bien variaos: zones montiegues y manglares, amás de zones urbanizaes y plantíos de cocos.
Reconócense dieciséis subespecies:
Lalage melanoleuca
El oruguero blanquinegru (Lalage melanoleuca) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae endémica de Filipines.
El oruguero blanquinegru mide alredor de 21,5 cm de llargu. El machu tien les partes inferiores de color blancu y les sos partes cimeros son negres, sacante'l obispillo y una amplia llista nes nales que blancos. La fema tien el llombu y el pileu grises en llugar de negros, y presenta un mestu llistáu escuru nes partes inferiores y el obispillo blancos.
Estrémase del oruguero pío porque'l oruguero blanquinegru nun tien llistes superciliares blanques y ye de mayor tamañu.
Alcuéntrase na mayor parte de Filipines, sacante nes islles Bisayas occidentales y centrales y Palawan. El so hábitat natural ye'l dosel del monte de les selves hasta los 1000 m d'altitú.
== Taxonomía reconocen dos subespecies:
Lalage moesta
El oruguero de les Tanimbar (Lalage moesta) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae endémica de les islles Tanimbar, nel este de Indonesia.
Mide alredor de 18 cm de llargu. El plumaxe de les sos partes cimeros ye principalmente negru y el de les inferiores ye totalmente blancu. Presenta llistes supralorales blanques que se xunen na frente, amás la so obispillo tamién ye blancu y presenta llistes blanques nes nales. El so picu negru ye rectu y apuntiáu.
Anque enantes considerábase una subespecie del oruguero cejinegro ("Lalage atrovirens") ta emparentáu más cercanamente col oruguero ventrirrufo ("Lalage aurea").
Lalage nigra
El oruguero pío (Lalage nigra) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae qu'habita nel sureste asiáticu.
El oruguero pío mide alredor de 18 cm de llargu. El machu tien les partes inferiores blanques y les sos partes cimeros son negres, sacante'l obispillo que ye ablancazáu y una amplia llista blanca nes nales. La fema tien el llombu y el pileu pardu buxos en llugar de negros, y presenta un tenue llistáu pardu nes partes inferiores y el obispillo blancos. Estrémase del oruguero blanquinegru por presentar llistes superciliares blanques (daqué llistaes na fema) y ser de menor tamañu.
Alcuéntrase nel sur de la península malaya y les islles de Filipines, Sumatra, Borneo, l'oeste de Xava ya islles menores aledañas; distribuyíu por Tailandia, Indonesia, Malasia, Brunéi, Singapur y Filipines.
El so hábitat natural son les arbolees abiertes y les zones de carba.
Lalage sueurii
El oruguero de Lesueur (Lalage sueurii) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae que vive nes islles de la Sonda. Nel pasáu incluyíase dientro d'esta especie al oruguero tricolor ("L. tricolor") de Australia y Nueva Guinea pero anguaño considérase una especie estreme.
Ye un páxaru bastante pequeñu, con unos 17 cm de llargor. El so picu ye gris cola punta negra y les sos pates son netros. El machu tien el plumaxe de les partes cimeres principalmente negru y el de les inferiores blancu. Tien el obispillo gris, llistes superciliares blanques y les nales enllordiaes de blancu y les plumes esteriores de la cola tamién blanques. Les femes tienen un patrón de color similar pero sustituyendo'l negru por tonos pardos nes partes cimeres y tienen un finu llistáu negru nes partes inferores.
El oruguero pío tien un aspeutu similar pero ye llixeramente más pequeñu y tien les sos llistes superciliares blanques son más anches y tien más blancu nes nales. El machu del oruguero tricolor nun tien llistes superciliares blanques.
Alcuéntrase en Célebes, l'este de Xava y la totalidá de les islles menores de la Sonda, distribuyíu por Indonesia y Timor Oriental. 
Habita en montes abiertos, sabanes y terrenes agrícoles. Aliméntase d'insectos, qu'atrapa con frecuencia llanzándose rápido al suelu dende'l so posaderu.
Lalage tricolor
El oruguero tricolor (Lalage tricolor) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae que vive en Oceanía. 
El oruguero tricolor mide ente 16 y 18 cm de llargu, colo que ye unu de los miembros más pequeños de la so familia. El machu na dómina de cría presenta un oldeáu plumaxe negru nes partes cimeres y blancu nes inferiores. La fema tien un patrón de color similar anque sustituyendo'l negru por tonos ocres más discretos. Fora de la dómina de cría, el machu tien un aspeutu similar a la fema anque calteniendo delles plumes corites nes nales y cola. 
Alcuéntrase principalmente nel continente australianu, anque tamién ocupa'l sureste de Nueva Guinea y delles islles al norte del continente. Ye sedentariu o nómada nes partes más templaes de la so área de distribución (l'interior d'Australia y delles partes del norte) ente que ye un visitante branizu nes partes más fríes del sur d'Australia.
El oruguero tricolor ye abondo común nos montes, y zones de carba de la mayor parte de la so área de distribución, y apaez cerca de los calces fluviales na zona central greba.
La clasificación en relación col so pariente cercanu del este d'Indonesia'l oruguero de Lesueur ("Lalage sueurii") ye oxetu de discutiniu. Dellos espertos consideren que dambos son subespecies d'una mesma especie, y nesi casu'l oruguero tricolor pasaría a ser "Lalage sueurii tricolor".
Aliméntase d'una amplia variedá d'insectos qu'atrapa tantu nel suelu, como ente la vexetación y en vuelu.
La so dómina de cría producir a mediaos de la primavera austral hasta'l principiu del branu, periodu mientres el que los machos canten la mayor parte del día .
Lampropsar tanagrinus
El turpial de frente terciopelu, chango terciopelu, clarineru frentiafelpado o tordu amazónicu ("Lampropsar tanagrinus") ye una especie d'ave de la familia Icteridae, monotípica del xéneru Lampropsar, que s'atopa en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guyana, Perú y Venezuela.
Vive na Amazonia, nes árees inundables y cantos del monte húmedu y en -y monte de galería.
El machu mide en promediu 22 cm de llargor, la fema 19 cm. El plumaxe ye negru con un rellumu llixeramente azuláu enriba. La testura del pileo tien apariencia de terciopelu.
Aliméntase d'artrópodos y frutos. Xeneralmente fai parte de bandes de 6 a 30 individuos de la so especie, que dacuando busquen alimentu al pie de otres aves en bandes mistes.
Lamprospiza melanoleuca
El fruteru de picu coloráu o tangara piquirroja (Lamprospiza melanoleuca) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae, la única del xéneru monotípicu Lamprospiza. Ye nativa de América del Sur. 
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Guayana francesa, Guyana, Perú y Surinam.
Vive na Amazonia, nel dosel y ls cantos del monte húmedu.
Mide 17 cm de llargor y pesa 34 g. El so picu ye coloráu.Presenta l'envés, la cabeza y el gargüelu negros, qu'oldeen con -y banduyu blancu. El pechu tien un llurdiu blancu nel centru ente dos franxes negres. La fema estrémase porque tien la nuca gris brillante.
Aliméntase principalmente de frutos y tamién d'insectos. Xeneralmente ye vistu buscando alimentu en grupos de 3 a 6 individuos integraos en bandes mistes con otres especies.
Lamprotornis hildebrandti
El estornín de Hildebrandt (Lamprotornis hildebrandti) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los estúrnidos, endémica d'África. La especie lleva'l nome de Johannes Hildebrandt, un coleccionista alemán que foi'l primer européu en llograr amueses.
Mide en promediu 18 centímetros de llargu y pesa ente 50 y 69 gramos. Los adultos tienen plumaxe iridiscente na parte cimera del cuerpu y les superficies cimeres. Esti color producir pola interferencia de la lluz reflexada nes estructures microscópiques asitiaes nes plumes, non pigmentación. La cabeza ye de color azul como la mayoría de les partes cimeres, les nales tienen un color verde bronce con azul nes plumes pluma de vuelu primaries. El gargüelu y la parte cimera del pechu son de color púrpura brillante. La cola tien un color azul-verdosu brillante.
El mediu de la parte cimera del pechu y el banduyu son de color naranxa y acoloratáu. L'iris de los güeyos ye de color naranxa y colloráu, el picu y les pates son de color negru.
El so hábitat natural son los montes abiertos y carbes a altitúes de 500 a 2.200 metros, nel nordés de Tanzania y el centru-sur de Kenia. Ta clasificáu como Esmolición menor pola IUCN. El so hábitat nun se ve amenazáu y reproduzse nun gran númberu d'árees protexíes. 
Lamprotornis ornatus
El estornín de Príncipe (Lamprotornis ornatus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los túrdidos.
Ye reinal de la isla de Príncipe.
Lamprotornis pulcher
Lamprotornis pulcher ye una especie d'ave passeriforme de la familia Sturnidae.
Puede ser atopada nos siguientes países: Burkina Faso, Camerún, Chad, Costa de Marfil, Eritrea, Etiopía, Gambia, Gana, Guinea, Guinea-Bisáu, Malí, Mauritania, Níxer, Nixeria, Senegal, Sudán y Togu.
Lamprotornis superbus
El estornín sobeyosu (Lamprotornis superbus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sturnidae. Alcuéntrase tantu na sabana como nes rexones más verdes del África oriental. Tamién ye frecuente nes rexones suburbanes y urbanes de munches ciudaes n'Etiopía, Somalía, Uganda, Kenia y Tanzania.
El plumaxe ye de cinco colories: negru, azul verdoso, azul metálico, blancu y colloráu. Un exemplar adultu mide aprosimao 18 centímetros. 
Aliméntase esencialmente d'insectos, lombriz, granos y frutos que busca nel suelu, pero nos ambientes urbanos suel averase a los seres humanos pa llograr alimentos.
Los niales son construyíos en parrotales, n'árboles de medianu altor y tamién en roqueríos. En cada puesta la fema deposita cerca de 12 güevos que son guaraos mientres doce díes. Del cuidu de les críes encárguense tantu les femes como los machos.
Da-y A. Zimmerman, Donald A. Turner y David J. Pearson. "Birds of Kenya and Northern Tanzania", Princeton University Press, 1999, ISBN 0-691-01022-6
Laniarius aethiopicus
El bubú abisinio (Laniarius aethiopicus) ye una especie d'ave na familia Malaconotidae. Ye un ave paserina de tamañu medianu qu'habita n'África al sur del Sahara. Esta ye una especie bien diversa con numberoses subespecies y morfismos, lo cual representó un problema na so taxonomía, ya investigaciones recién suxuren que la mesma tendría de ser estremada en delles especies.
El bubú abisinio ye un ave relativamente grande dientro de la so familia, mide unos 24 cm de llargu. El so pesu varia ente 38 a 70 gr, pero los adultos xeneralmente pesen ente 50 a 60 g. En promediu les femes son daqué más pequeñes que los machos, pero cuidao que les variaciones individuales son bien grandes a los efectos prácticos dambos sexos son de tamañu idénticu. Les sos nales miden unos 98 mm en promediu. El tarsu mide unos 33 mm, ente que'l culmen espuestu nel picu mide pocu mas de 20 mm en delles poblaciones llegando a 25 mm n'otres.
Laniarius atrococcineus
El bubú pechirrojo (Laniarius atrococcineus) ye un ave paseriforme de la familia Malaconotidae autóctona del África austral, atopándose dende Angola hasta Sudáfrica y Zimbabue.
Laniarius atroflavus
El bubú pechigualdo (Laniarius atroflavus) ye una especie d'ave na familia Malaconotidae.
Puede alcuéntrase en Camerún y Nixeria. Los sos hábitats naturales son les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales, les zones de parrotales húmedes subtropicales o tropicales, y les zones arbustives d'elevada altitú subtropicales o tropicales.
Laniarius barbarus
El bubú coronigualdo (Laniarius barbarus), ye una especie d'ave na familia Malaconotidae.
Ye un ave de tamañu medianu. Mide unos 22 cm de llargu, la so cola ye llarga y les sos nales curties. L'adultu tien un aspeutu que llama l'atención, anque dacuando nun-y lo detecta yá que analaya nel sotobosque. Sacante por una corona dorada les sos partes cimeros son de color negru, que oldeen coles sos zones inferiores que son color escarlata, sacante la zona inferior de la cola que ye mariella. Les sos pates son escures. Dambos sexos son similares, anque los xuveniles tienen colores más apagaos.
Ye un residente frecuente en África ecuatorial dende Senegal y la Republica Democratica del Congo pel este hasta Etiopia.
El so hábitat natural son les partes baxes en montes y otres zones con árboles.
Nun ye un ave desaxeradamente cobarde, y dacuando ver tomar baños en praderíes en zones poblaes. El so nial tien forma de taza, construyir nun parrotal o árbol, la so puesta consiste de dos güevos.
El bubú coronigualdo aliméntase d'insectos que prinda en parrotales y el suelu.
Laniarius bicolor
El bubú bicolor (Laniarius bicolor), ye una especie d'ave na familia Malaconotidae.
Puede alcuéntrase n'Angola, Botsuana, Camerún, El Congu, República Democrática d'El Congu, Gabón, Namibia, Zambia, y Zimbabue.
Los sos hábitats naturales son los manglares subtropicales o tropicales, la sabana seca, les zones de parrotales subtropicales o tropicales y los banzaos.
Laniarius erythrogaster
El bubú cabecinegro (Laniarius erythrogaster) ye una especie d'ave na familia Malaconotidae. Alcuéntrase en Burundi, Camerún, República Centroafricana, Chad, República Democrática d'El Congu, Eritrea, Etiopía, Kenia, Nixeria, Ruanda, Sudán, Tanzania, y Uganda.
Los sos hábitats naturales son la sabana seca, les zones arbustives húmedes subtropicales o tropicales, y les praderíes baxes inundables subtropicales o tropicales.
El bubú cabecinegro ye polo xeneral cobarde y escondidizo. Sicasí, en proximidaes de villes y xardinos, de cutiu amuésase daqué más aventureru. La so llamada ye bien característica y realizar xuntu cola so pareya. El machu realiza un soníu claru, fuerte qu'asemeya a una campana y la fema respuénde-y casi simultáneamente con un gazníu.
Laniarius ferrugineus
El bubú ferrugíneo (Laniarius ferrugineus) ('ferrugineus' - de color ablondu) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Malaconotidae.
La especie alcuéntrase nel sureste d'África, principalmente'l sureste de Zimbabue, esti de Botsuana, Mozambique y el sur y este de Sudáfrica. Ye un habitante de los montes trupos espinosos, manglares, parrotales y xardinos. En rexones seques, alcuéntrase en bosquecillos allugaos a la vera de regueros.
El machu del bubú ferrugíneo mide unos 21 cm de llargu, les sos partes cimeros son negres y van dende dende la cabeza hasta la cola, tien una franxa blanca conspicua nes nales, y una cola negra relativamente llarga con plumes esteriores blanques. Los sos partes inferiores son blanques tornando a ablondu na parte inferior del banduyu, zona baxa de la cola y lladrales. El so picu, güeyos y pates son negros.
Laniarius funebris
El bubú aciagu (Laniarius funebris) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Malaconotidae que vive n'África.
Puede atopase nos siguientes países: Etiopía, Kenia, Ruanda, Somalia, Sudán, Tanzania y Uganda.
Los sos hábitats naturales son les sabanes y les zones de carba tropical.
Laniarius leucorhynchus
El bubú aveséu (Laniarius leucorhynchus), ye una especie d'ave na familia Malaconotidae.
Alcuéntrase n'Angola, Benín, Camerún, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Guinea Ecuatorial, Gabón, Ghana, Guinea, Guinea-Bisáu, Liberia, Nixeria, Sierra Lleona, Sudán del Sur, Togu y Uganda.
Los sos hábitats naturales son los montes húmedos baxos subtropicales o tropicales y les zones húmedes arbustives subtropicales o tropicales.
Laniarius poensis
El bubú montiegu (Laniarius poensis) ye una especie d'ave na familia Malaconotidae.
Alcuéntrase en Burundi, Camerún, República Democrática d'El Congu, Guinea Ecuatorial, Nixeria, Ruanda, y Uganda.
Laniarius ruficeps
El bubú nuquirrojo (Laniarius ruficeps) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Malaconotidae. Ye orixinaria de Etiopía, Kenia, y Somalia.
El so hábitat natural son les zones de carba secu tropicales.
Laniarius turatii
El bubú de Turati (Laniarius turatii) ye una especie d'ave na familia Malaconotidae.
Alcuéntrase en Guinea, Guinea-Bisáu, y Sierra Lleona.
El so hábitat natural ye la sabana húmeda.
Laniisoma elegans
El cotinga elegante (Ecuador) (Laniisoma elegans), tamién denomináu cotinga mariella (Colombia) o chibante (Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Tityridae. Como suxure'l so nome común, enantes yera consideráu una cotinga. Yá que ta llueñe de ser "laniidae", esto significa que'l nome común utilizáu ye totalmente engañosu. Ye l'únicu miembru de xéneru monotípicu Laniisoma. Ye nativa de América del Sur
Mide ente 16 y 17,5 cm. El machu tien la corona negra con aníu ocular mariellu, partes cimeros verde oliva. Pembaxo ye mariellu brillante con escamado negru al traviés del pechu, na parte inferior de los lladrales y nel criso. La fema ye similar pero cola corona morica y toa les partes inferiores marcadamente escamadas de negru. Los inmaduros son como la fema pero con grandes puntos ablondos nes puntes de les cobertoras. Nes poblaciones andines (grupu "buckleyi") el machu tien menos escamado negru y la fema'l mesmu escamado notable pero tien coronar oliva uniforme.
Alcuéntrase en Venezuela, Colombia, Ecuador, Perú, Bolivia y Brasil.
Habita en montes húmedos tropicales y subtropicales, de baxa altitú y montiegos, na matu Atlánticu y nos contrafuertes de los Andes; ente 400  y 1350 msnm anque foi rexistráu a 200 m en Venezuela y hasta el nivel del mar en Brasil.
Especie rara y incomún, usualmente ye vistu solitariu en tolos niveles de la foresta, pero más de cutiu non bien alto. Nel Brasil oriental ye localmente migratoriu mientres l'iviernu y la primavera, apaez nel interior, proveniente de la mariña.
Aliméntase de frutos y insectos que dacuando busca al pie de bandaes mistes. Foi reparáu en matos mesófiles residuales nel pandu paulista alimentándose de los frutos del bugre ("Cordia ecalyculata") y de yagrumo machu ("Didymopanax morototoni") al pie del palombu coloráu " (Columba cayennensis") nos meses de xunetu y empiezu d'ochobre.
El cantar del machu ye una serie de 8-10 notes enfátiques, caltriantes, d'alta escala “psii-yií” (de cutiu empezando con delles notes simples “psii”), dáu dende una caña baxa y desobstruida, abriendo llargamente'l picu, abuitando'l gargüelu y baxando la cola a cada llamáu.
La especie "L. elegans" describióse per primer vegada pol naturalista suecu Carl Peter Thunberg en 1823 sol nome científicu "Ampelis elegans"; localidad tipo «montes de Ríu de Janeiro, Brasil».
El Congresu Ornitolóxicu Internacional (IOC) (Versión 4.4, 2014) considera al grupu de subespecies andines "venezuelense", "buckleyi" y "cadwaladeri" como una especie separada "Laniisoma buckleyi", siguiendo a Ridgely & Greenfield (2001) y Hilty (2003). Sicasí esti tratamientu nun foi adoptáu por otres clasificaciones por cuenta de que "buckleyi" nun difier significativamente de la nominal, y seique solo difier en plumaxe nel machu con menos escamado negru nel pechu y na fema por falta-y la corona negra. El South American Classification Committee (SACC) aguarda propuesta p'analizar la separación.
Esti xéneru foi tradicionalmente asitiáu na familia Cotingidae (según "Tityra", "Iodopleura" y "Pachyramphus"); "Laniocera" na familia Tyrannidae y "Schiffornis" na familia Pipridae. La Propuesta N° 313 al South American Classification Committee (SACC), siguiendo los estudios de filoxenia molecular de Ohlson "et a el". (2007), aprobó l'adopción de la nueva familia Tityridae, incluyendo'l presente y los otros xéneros.
Según la clasificación Clements Checlist 6.9, reconócense 4 subespecies, cola so correspondiente distribución xeográfica:
Si esta población dixebróse, el taxón ("elegans") constituyiría un monotípicu reinal de Brasil, con población rara y local en tola so distribución, ye probable que la especie considérese amenazada.
Lanio aurantius
La tangara cabecinegra (Lanio aurantius) ye un ave de la familia Thraupidae mesma de los montes húmedos tropicales del sur de Méxicu y América Central.
Esta ave mide ente 16 y 20 cm. Estremar pola presencia d'un picu ganchudu. El machu ye de cabeza negra, cuerpu mariellu, nales y cola negres. La fema ye verde olivácea nes partes dorsales, gargüelu gris clara y banduyu mariellu.
Habita montes tropicales húmedos de tierres baxes, nel sur de Méxicu (aguada del Golfu) y en Belize, Guatemala y Hondures. Prefier los estratos medios y baxos del monte.
Lanio fulvus
El fruteru dentáu (Lanio fulvus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae, que s'atopa en Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana francesa, Guyana, Perú, Surinam y Venezuela.
Vive nel monte húmedu tropical de tierra firme y los cantos del monte, en tierres baxes de la Amazonia, per debaxo de los 900 m de altitú.
Mide 17 a 19 cm de llargor. Nel machu, la cabeza, nales y cola son de color negru; l'envés, los llaos y la parte baxa del pechu, son de color mariellu ocráceo brillosu, cola grupa leonada; tien un parche de pechu color castañu. El picu ye de negru con forma de gabitu y un diente nel quexal cimeru. Les pates son negres. La fema ye más opaca; la corona ye de color pardu oliváceo; el gargüelu y la cara son de color gris amarellentáu; l'envés castañu oliváceo; la grupa, el crísum, los lladrales y les coberteras alares son de color castañu acoloratáu ablondu; el pechu y el banduyu son de color oliva ocráceo; les nales son corites y la cola marrón.
Lanio versicolor
La tangara aliblanca (Lanio versicolor), tamién denominada fruteru de nales blanques o pipira-de-asa-branca (Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Lanio" qu'integra la familia Thraupidae. Alcuéntrase na Amazonia, en América del Sur.
Mide 16 cm. El llamativu machu tien la cabeza corita, cola frente y gargüelu olivacees; envés y rabadilla ocráceo xaspiáu; amplia área blanca nes cobertoras de les nales, oldeando coles nales negres. Pembaxo ye mariellu ocráceo. La fema ye uniforme, esencialmente marrón ocráceo penriba y ocráceo pembaxo, más amarellentáu nel mediu abdómen. Presenta un picu dentáu termináu en gabitu na so estremidá similar a les aves de la familia Laniidae.
Bien común en montes húmedos na Amazonia al sur del Ríu Amazones, hasta los 1200 msnm.
Xeneralmente en pares, menos de cutiu en pequeños grupos, casi siempres acompañando bandaes mistes y actuando como sentinela. Comportamientu bien asemeyáu a "Lanio fulvus", pero permanez más altu nes copes qu'ésti. Son los primeros miembros de la bandada a dar una alarma cuando ferres cazadores d'aves son vistos; regularmente emiten alarmes falses, engañando los otros miembros de la bandada pero dexándo-yos prindar insectos axorizaos polos otros.
Davezu repara otres aves mientres busquen alimentu y entós escuerre preses qu'éstes arrampuñen pero nun consiguen prindar. La so dieta consiste d'artrópodos y fruto. 
La especie "L. versicolor" describióse per primer vegada polos naturalistes franceses Alcide d'Orbigny y Frédéric de Lafresnaye en 1837 sol nome científicu "Tachyphonus versicolor"; localidad tipo «Yuracares, Bolivia».
A pesar de la proximidá xeográfica con "Lanio fulvus", que substituye esta especie al norte del Ríu Amazones, los dos estrémense genéticamente por una cantidá significativa (7/0%).
Laniocera hypopyrra
La plañidera cenicienta 
(Laniocera hypopyrra), tamién denominada cotinga cenicientu, plañidera ceniza (Colombia), plañidera cinérea (Ecuador, Venezuela) o chorona-cinza (en portugués, Brasil) ye una especie d'ave paseriforme, una de los dos pertenecientes al xéneru "Laniocera" qu'integra la familia Tityridae. Ye nativa del norte de América del Sur.
Mide cerca de 20 a 21 cm de llargor y pesa en promediu 46 g. Plumaxe gris ceniza, más pálidu nes partes inferiores; les plumes primaries con matices color marrón; presenta nes nales dos files de puntos grandes color ante acaneláu o anaranxáu; les puntes de les terciaries y la cola del mesmu color; guedeyes pectorales (non siempres visibles) color ablondu anaranxáu nel machu y mariellu llimón na fema. Los inmaduros tienen dalgún ablondu nel pechu y puntos negros esvalixaos nes partes inferiores.
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana francesa, Guyana, Perú, Surinam y Venezuela. En tola cuenca del Amazones y del Orinoco, incluyendo'l sureste de Colombia, sur y este de Venezuela (al norte hasta'l sureste de Sucre), les Guayanas, esti d'Ecuador, esti del Perú, norte de Bolivia, y Amazonia brasileña; esiste una población aisllada nel sureste de Badea y norte d'Espírito Santu, na mariña oriental de Brasil.
Vive nel sotobosque y l'estratu mediu del monte húmedu de tierra firme, per debaxo de los 500 m de altitú.
Un páxaru solitariu, inconspícuo y raramente vistu; dacuando acompaña bandaes mistes buscando insectos pol sotobosque.
Solitario o en pares, posa en cañes seques, llanzándose al aire, dacuando, en persecución a insectos alaos; inclúi pequeños frutos na so dieta.
Nidifica en mediu a plantes epífites ente 1  y 8  m del suelu.
El so cantar ventrilocual ye oyíu de llueñe; ye un llamentu n'alta escala, como un timbríu “tiiyr, tiiouiiít, tiiouiiít, tiiouiiít...” (hasta 10 tiiouiiít en sucesión), dáu con cierta regularidá dende la so percha; delles vegaes repitíu incansablemente (inclusive mientres el calor del día), a pesar que de cutiu hai una llarga posa ente cada sesión.
La especie "L. hypopyrra" describióse per primer vegada pol naturalista francés Louis Jean Pierre Vieillot en 1817 sol nome científicu "Ampelis hypopyrra"; localidad tipo «La Guyane, Cayenne».
Esti xéneru foi tradicionalmente asitiáu na familia Tyrannidae; según "Tityra", "Iodopleura", "Laniisoma" y "Pachyramphus" na familia Cotingidae y "Schiffornis" na familia Pipridae. La Propuesta N° 313 al South American Classification Committee (SACC), siguiendo los estudios de filoxenia molecular de Ohlson "et a el". (2007), aprobó l'adopción de la nueva familia Tityridae, incluyendo ésti y los otros xéneros.
Forma una superespecie con "Laniocera rufescens". Ye monotípica.
Laniocera rufescens
La plañidera motuda (Laniocera rufescens), tamién conocida como plañidera xaspiada o plañidera motuda, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tityridae. Ye un pequeñu ave insectivoro, nativu de América Central y el noroeste de Suramérica. Tien trés subespecies reconocíes.
La so área de distribución inclúi Méxicu, Belice, Guatemala, Hondures, Nicaragua, Costa Rica, Panamá, Colombia y Ecuador.
El so hábitat compónse de güelgues y monte subtropical y tropical.
Alcuéntrase nos niveles alto y medio del sotobosque del monte húmedu, per debaxo de los 1.000 m de altitú, cerca de les quebraes, marxes de corrientes d'agua y banzaos.
Mide 20 cm de llargor y pesa 48 g. El plumaxe del cuerpu y la cabeza ye ablondu, cola coroniella más escura y la rabadilla más clara. Presenta un escamado delgáu o un barreteado fusco nes partes cimeres y el pechu. Les coberteras alares son fuscas con cantu gruesu ablondu. Los machos presenten un parche ente mariellu y anaranxáu nel pechu, que xeneralmente ta ocultu. El picu ye coritu, sacante la base del quexal que ye abuxada; les pates son grises.
Lanioturdus torquatus
El paniega de cola blanca (Lanioturdus torquatus) ye una especie d'ave pequeña na familia Platysteiridae. Esta interesada ave, que dalgunos consideren tien munches afinidaes colos batis y malacontidaes, afayóse en 1837 por James Edward Alexander nes montes Naukluft en Namibia. Darréu Waterhouse describir en 1838.
Alimentar a nivel del terrén, onde pega saltos a unos 25 cm del suelu y caltién una postura arguta, buscando insectos. Siempres lleva apuntando para embaxo la so cola curtia, con una pequeña marca negra nel estremu de los dos plumes centrales. La so llamada son una serie de xiblíos territoriales. Dambos sexos tienen una apariencia similar.
Alcuéntrase nel oeste de Angola y Namibia en zones de la sabana con parrotales espinosos y zones con bosquecillos de mopane. Ye un ave común, reinal, reproduciéndose na so rexón, con curties migraciones estacionales.
Reparar solu o en pareyes mientres la temporada de reproducción, y en grupos pequeños mientres el restu del añu. Al igual qu'otros batis el so vuelu ye cabileñu con batíu de nales baxu y rápido.
Constrúi'l so nial nes acacies espinoses y dambos sexos collaboren na so fabricación. Los niales son copes fondes, bien conformaes ente que los sos materiales utiliza teles d'araña y que s'alluguen a un altor d'unos 3 m. La puesta ye de 2 a 3 güevos d'un color verde maciu a blancu con pintes acolorataes-pardes. Los güevos son guaraos pola fema.
Lanius bucephalus
El paniega bucéfalo ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia de los paniegues (Laniidae). Distribúise per China, Rusia y Xapón.
Lanius cabanisi
El paniega colilargo ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia de los paniegues (Laniidae). Distribúise per Somalia, Kenia y Tanzania.
Lanius collaris
El paniega fiscal (Lanius collaris) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia de les paniegues (Laniidae) mesma del África subsaḥariana.
== Taxonomía reconocen cinco subespecies:
Lanius collaris marwitzi
El paniega tanzana (Lanius collaris marwitzi) ye una subespecie del paniega fiscal ("Lanius collaris") endémica de Tanzania y Malaui. Enantes considerábase una especie separada, pero los estudios xenéticos indicaron que tenía de camudase'l so estatus al de subespecie en 2011.
Lanius collurio
El paniega dorsirrojo (Lanius collurio) ye un miembru de la familia de los paniegues.
Esti páxaru cría na mayor parte d'Europa y Asia occidental y pasa los iviernos nel África tropical. El so númberu ta escayendo y agora ta probablemente escastáu en Gran Bretaña, anque ye frecuente velos mientres la migración. Ye una especie protexida en Gran Bretaña.
Mide 16-18 cm de llargor; come grandes insectos, pequeños páxaros, mures de campos y llagarteses. 
Como otres paniegues caza dende llugares elevaos, y empala los cadabres sobre alambres o escayos pa usalos como despensa. 
El color xeneral de les partes cimeres del machu ye acoloratáu. Tien la cabeza gris azulada y el típicu antifaz negru de les paniegues al traviés del güeyu. Les partes baxes son de color rosa destiñíu, y la cola tien un modelu blancu y negru similar al de la collalba. 
Na fema y páxaros nuevos la parte cimera ye marrón y llistada. La parte inferior ye de color ante y llistada.
Lanius collurioides
El paniega birmana ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia de los paniegues (Laniidae). Distribúise per China y Vietnam.. 
Lanius cristatus
Lanius cristatus ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia de los paniegues (Laniidae). Distribúise per Siberia, Mongolia, Rusia, Xapón, China y Corea.
Lanius dorsalis
Lanius dorsalis o paniega de los Taita ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia de los paniegues (Laniidae). Distribúise per dellos países d'África.
Esta especie d'ave, alcontrar nel Este d'África, Sureste de Sudán, Sur de Etiopía, nel Oeste de Somalia y al Nordés de Tanzania . El so hábitat son los montes abiertos.
Esta especie mide 21 cm de llargu, les sos partes inferiores son blanques, la corona ye negra, igual que'l pescuezu y les nales. La cola ye relativamente llarga y de color negru na parte baxa, tien un sector blancu na nacencia de la mesma. 
Lanius excubitor
El paniega real, paniega norteño, o picapuercos ("Lanius excubitor"), ye una especie d'ave de la familia Laniidae. Alcuéntrase principalmente nel norte d'Europa, Asia y América del Norte.
Trátase d'un ave migratoria que pasa los iviernos al sur de los continentes onde habita. La ivernada de normal llega en ochobre y payares. Polo xeneral, depués permanecen solitarios, y cuando lleguen dellos coles mesmes espléguense con rapidez, estableciendo'l so territoriu de caza y amenorgando la competencia con otres aves.
El paniega sureña ('Lanius meridionalis'), que s'atopa dende'l sur d'Europa (Península Ibérica y Francia) escontra'l sur del globu, pasando por Asia Central, suel vivir en hábitats distintos, (de normal arbolaos, de pacionales na paniega real, más grebes zones d'arbustales nel suriegu), y onde les especies se superponen, non hibriden (Sangster et al., 2002).
La paniega real mide ente 22 y 26 cm de llargu. Xeneralmente'l so parte cimeru ye de color gris perlla, con una banda de color blancu sobre los sos güeyos y mexelles, y un riegu negru dende la frente hasta la cobertoria del oyíu, pasando pol güeyu. Les escápules son de color blancu, y les nales blancu y negru, con una o dos barras blanques. El picu ye casi negru, maciu na base del quexal; les pates son corites. Les aves más nueves son de color marrón buxu, con más o menos barres distintes nel so parte cimeru.
L'ave tien una tien característica cuando se posa nes cañes altes de los árboles, o nos postes de telégrafos. Tien una percepción visual que nun se pierde de nada que se mueva, percibiendo movimientos d'abeyes o llixeros amenorgamientos de la yerba causaes por insectos.
A pesar de qu'utiliza les sos pates pa sostener escarabayos o mosques, la paniega real tamién utiliza otros métodos pa cazar y comer preses de mayor tamañu como llagartos, mures, musarañes, ya inclusive otres aves, que son atraíes pola paniega per aciu la imitación de les sos llamaes. Éstes, al ser prindaes, son empaladas pola paniega n'elementos apuntiaos, como grandes escayos naturales o alambres d'escayos. Al tar bien aseguraes, les preses son esgañaes pol ave col picu, pos les sos pates nun son afeches pa esgañar. De normal, la metá de les preses prindaes pol ave consisten en pequeños mamíferos.
El vuelu de "lanis excubitor" ye pesáu, pero rectu y decidíu. Cuando ye alteriáu produz una nota d'alarma fuerte, similar a la d'otres especies d'aves. El so cantar consiste en prestosos trinos.
del Norte Shrike - Lanius Excubitor - USGS Patuxent Bird Identificación InfoCenter 
Lanius excubitoroides
Lanius excubitoroides o paniega dorsigris ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia de los paniegues (Laniidae). Distribúise per África.
Lanius gubernator
Lanius gubernator o paniega de Emin ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia de los paniegues (Laniidae). Distribúyese solamente per dellos países d'África.
Lanius isabellinus
El alcaudón Isabel (Lanius isabellinus) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia de los paniegues (Laniidae). Distribúise per Arabia, Rusia, Afganistán, nordés y este d'África, Pakistán y India.
Lanius ludovicianus
El paniega americana ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia de los paniegues (Laniidae). Distribúise per Norteamérica (dende'l sur de Canadá al sur de Méxicu).
Lanius mackinnoni
Lanius mackinnoni o paniega de Mackinnon ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia de los paniegues (Laniidae).
Atópense distribuyíos per Angola, Burundi, Camerún, El Congu, República Democrática d'El Congu, Guinea Ecuatorial, Gabón, Kenia, Nixeria, Ruanda, Tanzania y Uganda.
El so hábitat son los montes húmedos subtropicales o tropicales y les viesques montiegues húmedes y sabanes. Nun se considera una especie amenazada pola UICN.
Esta especie mide más de 20 cm de llargu. Los sos partes inferiores son blanques; la corona, el pescuezu y el llombu son grises; les nales son negres coles nacientes blanques; la cola ye escura y bien llarga, con llurdios blancos nel interior; debaxo del güeyu el plumaxe ye escuru, y percima d'él ye blancu.
Lanius minor
El paniega chica (Lanius minor) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los paniegues (Laniidae), que se distribúi pol sureste d'Europa, Siberia y Asia central, y sur d'África. Nun ta amenazada y la so población envalórase ente 2.510.000 - 9.000.000 d'individuos, atopándose la mayor parte de la población n'Europa, sicasí en dellos países, como España ta considerada como una especie en peligru d'estinción.
Nun tien descrites subespecies. 
Mide ente 19 y 21 cm, tien l'envés azul buxu, les nales negres con un pequeñu llurdiu blancu, el banduyu y el pechu color salmón, y un antifaz negru na cara. Ye por ello abondo similar nel patrón de plumaxe al paniega real y al paniega norteño, pero estremar d'estos, amás de ser daqué más pequeñu, en qu'el so antifaz estender pola frente y nel color del so pechu y banduyu. Los xuveniles tienen l'envés y el pileu vermiculados, nun tienen negru na frente, y son blancos per debaxo.
Lanius nubicus
El paniega núbico ("Lanius nubicus") ye un miembru del xéneru Lanius que puebla diverses rexones de Oriente Mediu dende Turquía hasta Irán, según l'estremu suroriental d'Europa. Envierna n'África (dende Nixeria hasta Etiopía) y Yemen.
Lanius schach
Lanius schach o paniega schach ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia de los paniegues (Laniidae). Distribúise per Kazajstán, Uzbequistán, Kirguistán, Turkmenistán, Tajikistán, Afganistán, Pakistán, Nepal, India, Myanmar, China y Tailandia.
Lanius senator
El paniega común (Lanius senator) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia de los paniegues (Laniidae). Cría principalmente na cuenca mediterránea y los sos cuarteles d'ivernada alcuéntrase en África, alredor del Sahel. En murcianu conózse-y como cacildrán.
Trátase d'una paniega de tamañu mediu. Miden daqué más de 19 cm, con unos 8 cm de cola, polo que son daqué mayores que los paniegues dorsirrojos y pesen alredor de 50 g, lo que supon un 10-20% más que los dorsirrojos.
Anque los sexos son de tamañu similar presenten un acentuáu dimorfismu en cuanto a'l color del plumaxe. Los machos tienen les partes inferiores del cuerpu blanques. Presenten les partes cimeres escures, el obispillo blancu y les nales negres, con llurdios blancos nes escápules y les plumes coberteras primaries. La cola tamién ye negra colos cantos blancos. Presenta una marcada banda negra a manera de mázcara nos güeyos y frente. Estrémase de la paniega dorsirrojo por tener el pileu y la nuca acolorataos. Les femes tienen les partes cimeres parduces y les inferiores ablancazaes, y presenten llurdios a manera d'escames. Tienen la cola y cantos de les nales escuros, con zones ablancazaes na zona de les escápulas. El so fuerte picu ye negru y curvado, como los sos güeyos y les sos pates son de color pardu buxu El
neñones son similares a les femes y pueden confundise colos de les paniegues, anque presenten los costazos más pálidos, y los núbicos que tienen la frente ablancazada.
El cantar de la paniega común ye una secuencia continua de trinos y xiblíos, bien similar al de la paniega dorsirrojo pero llixeramente más fuerte. De cutiu empecípiase por un gazníu entecortáu, al que siguen soníos más melodiosos. Les paniegues asonsañen los cantares d'otres aves, polo que'l patrón de cantar de cada paniega puede ser bien distinta. Les especie asonsañaes con más frecuencia son el bisbita campestre, la papuda mirlona y el trigueru. De cutiu dambos sexos canten a dúu, el machu nuna percha espuesta y la fema a cubiertu. Polo xeneral la presencia acústica de la especie nun ye particularmente vultable, sobremanera nes árees de reproducción yá les pareyes de paniegues presentes permanecen bien discretes.
La paniega común ye una de les 26 especies del xéneru "Lanius", que s'atopen estendíes por tol mundu cola esceición d'Australia y Suramérica. Dellos autores considerar estrechamente emparentáu coles especies de paniegues de güeyos negros africanos. Sicasí tres estudios de ADN mitocondrial y ADN nuclear de les 6 especie de paniegues paleárticas y dos más, afayóse que la especie más próxima a la paniega común ye'l paniega chica. Conócense hibridaciones ente a la paniega común y la paniega dorsirrojo, na mayoría de los casos son les femes de paniega común les que participen na hibridación.
Anguaño reconócense ente 3 y 4 subespecies de paniega común que s'estremen principalmente pol patrón de los llurdios blancos nes nales y la cola, el llargor de les nales y el tamañu de cuerpu.
La paniega común añera nel sudoeste de la rexón Paleártica, alredor del Mediterraneu, cuantimás na península ibérica onde se concentra'l 85% de la población europea. La área principal estiéndese de los países occidentales del Magreb, el sur de Portugal y la mayor parte d'España, el sur y centru de Francia hasta Italia. Apaez nes islles principales del Mediterraneu occidental, y parte de les islles de la mariña. Más al este ta presente principalmente nes zones costeres de península de los Balcanes, la mayoría de les islles del Xónicu y el Exéu, según en Turquía. Cría tamién nel sur de Bulgaria y la mariña rumana del mar Negru y el norte de Siria. Una población non despreciable d'especie reproducir nos estaos del Cáucasu, especialmente a lo llargo de la mariña occidental del Mar Caspiu. La llende oriental del rangu nun se sabe con exactitú, hai poblaciones de cría aisllaes nel sureste de Turkmenistán. Les poblaciones numbéricamente relevantes que s'atopen más al este tán nos montes Zagros y Kuhrud.
Los cuarteles d'iviernu de la especie estender poles petrines de sabana seca al sur del Sahara. Delles aves dende les poblaciones de cría orientales pasen l'iviernu nel suroeste de la península arábiga, sobremanera el Yemen.
Sacante les paniegues comunes que viven nel norte de África Occidental toles demás poblaciones tán obligaes a realizar migraciones de llarga distancia. La área d'ivernada de les distintes subespecies tán claramente separaes unes d'otres. La subespecie nominal "L. s. senator" arrobinar pola parte occidental de les zones d'ivernada llegando escontra l'este posiblemente hasta'l alto Nilo. La área d'ivernada de "L. s. badius" ye relativamente más pequeña nel Golfu de Guinea, sobremanera nel sur de Nixeria, ente que L. s. niloticus estender pol este del Nilo, en Somalia, Eritrea y el norte d'Etiopía y Yemen.
Les primeres paniegues comunes dexen les árees de cría a finales de xunetu anque'l gruesu de la población treslladar n'agostu, a mediaos de setiembre les árees de cría tán prácticamente vacíes. Les aves migren mientres la nueche principalmente en dirección sur-oeste. Sobrevuelen el Mediterraneu y el Sahara, y delles aves quedar a pasar l'iviernu nos oasis saharianos. Los primeres lleguen a los cuarteles ivernizos a mediaos de setiembre, y el gruesu migratoriu llega n'ochobre. La migración de primavera empieza en febreru anque'l gruesu parte escontra la área de cría en marzu. Dalgunos lleguen a mediaos d'abril a les árees de cría anque la mayoría facer en mayu. Solo dellos "L. s. niloticus" apaecen yá nes sos zones de cría en marzu.
L'hábitat óptimo de la especie ye los pacionales caliares del Mediterraneu con parrotales tremaos o árboles aisllaos, qu'ufierten una amplia variedá d'escarabayos, saltapraos y billorios como alimentu. Habiten con frecuencia nes maquias abiertes, los montes baxos con espinos, los encinares abiertos y los marxes de montes de pinu piñonero y los sabinares. La paniega tamién apaez en medios humanizaos como les deveses onde se llendar, los olivares y viñeos, amás en Marruecos ocupa de cutiu los semidesiertos con arganes. Nel monte Hermón onde coincide colos paniegues real suriegu, dorsirrojo y núbico, la paniega común ocupa habites bien similares al dorsirrojo, prefiriendo les árees más seques y abiertes. Al este de la so área de distribución los hábitas tamién son bien secos, ocupa semidesiertos que la so namái cubiertos por escasos parrotales d'alfónsigo, granaos y espinos santos.
Nos sos cuarteles ivernizos la paniega común ocupa arbolees abiertes y sabanes con parrotales espinosos, tamién apaecen nes tierres de cultivu y les selves con amplies escamplaes.
Les sos árees de cría asítiense principalmente en planicies y pequeñes llombes. En Suiza la mayor altitú a la que s'atopen los sos niales ye de 1200 metros, nel cantón del Valais Nes zones onde coinciden la paniega común y el dorsirrojo, la paniega dorsirrojo suel ocupar les zones más altes o les que tienen la vexetación más alta o más trupa.
La densidá de población y l'espaciu que precisa la paniega común son difíciles de determinar la midida porque como otres paniegues suel concentrase en grupos. Dientro dientro del grupu sicasí van reclamase territorios propios, que van contener el nial, una percha de avistamiento y una zona abierta pa la caza. Ente los distintos grupos puede haber tantu zones que s'asolapen y como espaciu ensin utilizar. En condiciones favorables los territorios son bien pequeños, con menos de 3  hectárees.
La paniega común, a diferencia de los demás paniegues, aliméntase casi puramente d'insectos. Solo consume otros invertebraos o vertebraos de forma esporádica y en cantidaes insignificantes. La so dieta componse principalmente de grandes escarabayos, saltapraos, billorios y grillos. Ente los escarabayos que prinda atópense dalgunos que segreguen sustances irritantes pa protexese qu'otru depredadores refuguen. Tamién comen con frecuencia formigues, camparines y les sos gates, chinches y himenópteros. Cuando arralecen los insectos les paniegues comunes pueden comer tamién cascoxos, merucos, ciempiés y arañes. Los vertebraos como mures, aves pequeñes y llagarteses tamién s'atopen ente les sos preses potenciales, anque solo intenta atrapalos n'oportunidaes particularmente favorables o en dómines d'escasez de les sos preses principales. Escepcionalmente la paniega común inxer alimentos d'orixe vexetal, como les mores y frutos de delles especies de Prunus. De xemes en cuando reparóse que practiquen el cleptoparasitismo.
La paniega común caza principalmente al rececho. Asitiar nun posaderu, xeneralmente cañes a poco altor, postes o alambraes y espera llargu ratu a qu'apaezan les sos preses nel suelu p'arrefundiase en picáu sobre elles. Casi dos tercios de les captures realizar por esti métodu. Tamién puede siguir pel suelu a les formigues y otros insectos qu'apaezan en grandes cantidaes o atrapar insectos al vuelu. Trágase darréu les preses de pequeñu tamañu, quitando l'aguiyón enantes a les abeyes y aviespes. Les preses más grandes les despedaza con ayuda de les pates pa poder inxeriles. Les paniegues almacenen comida, cuantimás les preses grandes, enartándoles nes cañes interiores de los espinos.
Les paniegues comunes son diurnos. El so periodu d'actividá empieza xustu enantes del amanecer y termina cola puesta del sol. Anque los sos desplazamientos migratorios realizar mientres la nueche. 
Mientres el periodu anterior al anidamiento asítiense la mayor parte del tiempu nes perchas espuestes del so territoriu, de cutiu cantando. Fora d'esti periodu son acústicamente menos conspicuos y permanecen ocultos ente la vexetación más tiempu qu'otres paniegues. Les paniegues comunes son territoriales mientres tol añu, inclusive nes zones de descansu de les migraciones. Nun toleren nel so territoriu a otros conxéneres sacante la so pareya, a los que van atacar si nun s'alloñar en respuesta a les sos postures y llamaes d'amenaza. Tamién intenten estornar a otres aves que tengan un espectru alimenticiu similar como les collalbas y les demás especies de paniegues, anque tolera a otres especies, cuantimás a la papuda mirlona. Con frecuencia dambes especies constrúin los sos niales nes proximidaes de la otra, polo que se cree que la paniega tien una relación de mutualismo cola papuda mirlona, al igual qu'asocede col paniega d'Isabel y la papuda ferriasca. La paniega podría beneficiase de les llamaes d'avisu que realiza la papuda ante l'apaición de los enemigos comunes y la papuda de la defensa del territoriu que realiza la paniega.
En relación coles persones la paniega común amuésase prudente y nun dexa que s'averen a menos de 20 m ensin alzar el vuelu.
Les paniegues comunes algamen el maduror sexual al añu de vida y a partir d'entós van empareyase monogamente con una pareya distinta cada temporada. Dacuando repiten la pareya del añu anterior. La mayoría de les paniegues lleguen yá empareyáu a la parte de anidamiento y empiecen a construyir el nial de momentu. Sicasí dellos machos lleguen a la parte de cría primero que les femes. Los sos cortexos nun presenten elementos bien destacables, realicen vuelos baxos y lentos y los machos esiben los sos plumaxes a lo cimero de talayes. La pareya va quedar sellada en cuanto la fema acepte dalguna presa del machu y siguir al interior de les carbes.
Escoyeren la localización del nial ente los árboles y parrotales más abondosos na zona. Les sos preferencies al respeutu nun tán clares. N'España y el sur de Francia añeren principalmente ente parrotales d'enebros coloraos y sabines, y árboles como encinas y carbayos pubescentes. N'oriente añera principalmente ente los alfónsigos y cuando apaez en centro Europa prefier árboles frutales como la peral por cuenta de la so xamasca temprana. Dambos miembros de la pareya constrúin el nial, a cubiertu poles cañes llaterales. El nial se emplaza a una media de tres metros d'altor, anque dacuando ta casi a flor del suelu y otres ta a 15 o 20 metros d'altor.
El nial ye compactu y tien forma de concu semiesféricu. La paniega común utiliza yerba enxareyaes paras la so construcción, non ramines. Anubre l'interior con materiales nidios como guedeyes de llana, plumes o la pelusa de les inflorescencies. El diámetru esterior del nial ye de 110 a 140 mm y el del cuévanu ye de 70 a 80 mm.
La puesta media consta de 5-6 güevos (3-9, a lo menos y máximu). Los güevos tienen forma y color variable. La mayoría son de color crema, anque de cutiu son verdosos o rosados, y presenten llixos escuros nos estremos en diverses densidaes. Regularmente producen segundes puestes, principalmente nes poblaciones del norte d'África y l'oriente próximu. Los güevos miden 23×17 mm de media. La niarada ye guarada namái pola fema. Los güevos eclosionen al empar a los 18 díes de la puesta del primer güevu. Mientres el periodu d'incubación la fema dexa'l nial cada 45 minutos p'alimentase, y tamién ye alimentada regularmente pol machu. Los pollos nacen desnudos. Pueden ponese de pies a los 9 díes de la eclosión, cuando yá tán bastante emplumaos. De primeres son alimentaos solo pol machu, anque dempués tamién s'incorpora la madre a esta xera. Los pollos abandonen el nial xeneralmente a los 15 díes, anque siguen siendo alimentaos polos sos padres siquier mientres tres selmanes más, mientres aprienden a cazar por sigo solos. El grupu familiar permanez xuntu'l restu de la estación y dacuando inclusive entamen xuntos la migración.
Un estudiu realizáu en Baden-Wurtemberg revela que tienen una tasa d'eclosión del 69%, de los cualos el 54% llegaron a los 9 díes de vida pa poder emplumar, y finalmente consiguieron volar el 44%. Lo que supon que les pareyes consiguen una media de fíos de 2,7. Isenmann y Fradet calculen una tasa inclusive menor del 36,5% de los pollos que consiguen abandonar el nial. L'ésitu reproductivu varia cada añu, y depende enforma del tiempu que faiga mientres la temporada de cría. Si ye bien lluviosu y fríu munches paniegues abandonen la niarada y empecipien la migración anticipadamente.
Tocantes a la esperanza de vida hai pocos datos. Como asocede en casi toles aves la tasa de mortalidá ye más alta'l primer añu. Les aves más vieyes que se recuperaron nos anillamientos rondaben los 6 años de vida.
Lanius somalicus
Lanius somalicus o paniega somalina ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia de los paniegues (Laniidae). Distribúise per Sudán, Etiopía, Somalia y Kenia.
Lanius souzae
Lanius souzae o paniega de Souza ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia de los paniegues (Laniidae). Distribúyese solamente per dellos países d'África.
Lanius sphenocercus
El paniega china ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia de los paniegues (Laniidae). Distribúise per Mongolia, Rusia, China y Corea.
Lanius tephronotus
El paniega del Tíbet o paniega tibetana (Lanius tephronotus) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia de los paniegues (Laniidae). Distribúise per Caxmir, India, China, Bangladex, Myanmar, Tailandia y Indochina.
Lanius tigrinus
"El paniega tigre (Lanius tigrinus)" ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia de los paniegues (Laniidae). Distribúise pel sureste de Rusia, nordeste y este de China, Corea y Xapón.
Lanius vittatus
Lanius vittatus o paniega dorsicastaño ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia de los paniegues (Laniidae). Distribúise per Turkmenistán, Afganistán y Pakistán.
Lathrotriccus euleri
El mosqueru de Euler (Lathrotriccus euleri) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Lathrotriccus" qu'integra la familia Tyrannidae. Ye nativu de América del Sur y Antilles Menores.
Tamién denomináu atrapamoscas de sotobosque (Venezuela), atrapamoscas de Euler (Colombia), mosqueta de Euler, mosqueta parda (Arxentina, Paraguái), mosqueta de monte (Uruguái), mosquerito de Euler (Perú) o enferrujado (en portugués, Brasil).
Mide 12,7 a 13,2 cm de llargor y pesa 10 a 11 g. Les partes cimeres son de color marrón oliváceo; les nales son escures, con dos rayes amarellentaes. El gargüelu y la parte cimera del pechu son grises, el restu del pechu ye marrón y l'abdome claru amarellentáu. El quexal ye amarellentada, y se distinge por un llurdiu clara indistinta sobre'l lorum y pol nítido aníu ocular.
Atopar al oriente de los Andes, dende Colombia y Venezuela hasta Bolivia, Arxentina y Uruguái, según en Trinidá y delles otres Antilles Menores, habiéndose aparentemente escastáu en Grenada, onde nun se-y atopa dende 1950.
Vive nos niveles medio y baxo del monte, onde se caltién pocu visible. 
Aliméntase d'insectos qu'atrapa nel aire. Discretu, posa erecto ente la vexetación del sotobosque y da vuelos curtios ente la xamasca, volviendo a encaramarse. Nun se xunta a bandaes mistes.
L'actividá pico de anidación asocede a finales d'ochobre y en payares y estiéndese hasta xineru y febreru. El nial tien forma de copa abierta, ye fechu de yerba, fueyes y fibres vexetales y asítiase nuna horqueta nos árboles. Polo xeneral atopar a pocos metros percima del suelu, pero puede ser fechu hasta na copa del árbol. La fema pon 2 a 3 güevos blancos, con llurdios de color marrón acoloratáu, la mayoría nel estremu más llargu y que pesen alredor de 1,7 g y miden aprosimao 18 x 13,5 mm. Namái la fema guara y el machu suminístra-y la comida cuando ella ta nel nial. A unos 20 a 25 C° de temperatura ambiente, los güevos eclosionen dempués de 16 a 18 díes y los pitucos abandonen el nial dempués d'unos 15 díes. La perda de críes por cuenta de la depredación envaloróse moderada.
El so llamáu ye un roncu y fuerte "chee-chi-wi-wi-wi". El cantar ye un abrupto "Fiu' pi'pipi'p' ". El cantar de madrugada ye menos aspru, "biu...biu-uip" y recuerda a una "Elaenia".
La especie "L. euleri" describióse per primer vegada pol ornitólogu alemán Jean Louis Cabanis en 1868 sol nome científicu "Empidochanes euleri"; localidad tipo «Cantagalo, Ríu de Janeiro, Brasil».
Pola so apariencia foi clasificáu enantes dientro del xéneru "Empidonax", como "Empidonax johnstoni", pero difier d'él poles sos carauterístiques anatómiques y moleculares.
Reconócense 5 subespecies, cola so correspondiente distribución xeográfica:
Legatus leucophaius
El mosqueru pirata (Legatus leucophaius), tamién denomináu atrapamoscas pirata, chilero pirata, mosquiteru llistáu, papamoscas pirata, tontilo chicu y tuquito chicu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae que vive en América, dende'l sur de Méxicu hasta Bolivia y Arxentina. Ye la única especie del xéneru Legatus. Anque la mayoría de les poblaciones son sedentaries, siquier les de América Central y Trinidá son migratories yá que se mueven a América del Sur y a Tobagu.
Los mosqueros pirates adultos miden unos 15 cm de llargu y pesen alredor de 23 g. Los sos partes cimeros son de color pardu llisu, anque les plumes de vuelu tienen un cantu estrechu blancu. Na cabeza tien una llarga llista superciliar ablancazada, una llista pileal oculta mariella y una banda escura qu'al traviés de los sos güeyos. El so gargüelu ye blanca, y tamién tien una llista malar blanca. Los sos partes inferiores son ablancazaes con tonos amarellentaos, con veteados difusos de color marrón nel pechu y les bandes. El so picu ye curtiu, anchu y de color escuru. 
La so llamada ye un "wiii" ascendente, qu'emite dende una caña alta mientres gran parte del día, o dacuando un monótonu "wip wip wip".
El so hábitat natural ye la sabana y otros medios semiabiertos con árboles grandes.
El mosqueru pirata recibe'l so nome porque nun constrúi los sos propios niales sinón que s'apodera los niales zarraos construyíos por otres aves, de cutiu muncho más grandes qu'él, como'l cacique coliamarillo o la filomena crestada. Una vegada que los mosqueros pirata consiguieron estornar a los lexítimos propietarios del nial, saquen los sos güevos y la fema de mosqueru pirata pon los suyos, xeneralmente dos anque puede poner hasta cuatro, de color pardu con llixos negros. Ella guarar sola mientres 16 díes hasta que eclosionen, y los pollos tarden 18-20 díes en desenvolvese.
Aliméntense principalmente de frutos, anque alimenten a los sos pollos con insectos. Suel atopá-ylos posaos en cañes altes de los árboles.
Leiothrix argentauris
El leiotrix cariblanco ("Leiothrix argentauris") ye una especie d'ave paseriforme de la familia Leiothrichidae qu'habita nel Sureste d'Asia, sobremanera en China, Sumatra, Malasia, India y el Tíbet.
Les sos subespecies y distribución son:
Aliméntase d'insectos y canesbes. Amás tamién comen frutes y verduras cuando tán disponibles y granes. En cautiverio comen uves, arándanos, artimores, mazana, etc. El machu alimenta a les críes con insectos.
Axuntar en pequeños grupos y viaxen en bandos de 6 a 30 aves. Llega a algamar un llargor de 16,5 a 18 cm. Tanto machos como femes tienen unos colores bien llamativos, de cara negra coles mexelles blanques, el gargüelu presenta una tonalidá mariella, el banduyu ye verde oliva y les nales son un mosaicu coloráu y mariellu. Sim embargo la principal diferencia ye que'l machu tien la rabadilla de color coloráu, ente que la de la fema ye de tonalidá naranxa.
Ponen de trés a cuatro güevos al empar. Polo xeneral, los pitucos nacen unos 13 díes dempués de la incubación. Los naciellos abandonen el nial a los 12 díes d'edá y a partir de les 3 selmanes yá pueden alimentase pola so cuenta, anque tamién son alimentaos polos padres hasta'l mes d'edá. A los 12 díes, los pitucos son capaces de volar unos trés metros de distancia. Los machos traten de cantar per primer vegada a los seis o siete selmanes d'edá.
Leiothrix lutea
El leiotrix piquirrojo o ruiseñor del Xapón (Leiothrix lutea) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Leiothrichidae.
Especie orixinaria del sur d'Asia, dende Tailandia hasta'l sur de China.
El nome n'español puede resultar confusu una y bones el ruiseñor del Xapón nin ye un ruiseñor (aves de la familia Muscicapidae) nin ye orixinariu de Xapón.
Delles poblaciones fueron introducíes en Xapón y Hawaii onde namái viven dende los años 80 del sieglu XX,tamién esisten delles colonies n'Europa d'aves escapaes presentes en Portugal, Francia y n'España onde ta reconocida como especie invasora por cuenta del so establecimientu na Sierra de Collserola, xuntu al núcleu urbanu de Barcelona.
La so distribución ye bien amplia dende'l sur del Himalaya y sudeste asiáticu hasta China, el so rangu de distribución ye bien grande y la UICN nun la cataloga como especie amenazadaa pesar de la destrucción de la so hábitat y la so captura como ave de xaula.
Esta especie ye bien apreciada polos amantes de les aves del mundu enteru por cuenta de que'l machu tien un maraviyosu cantar equiparable al del ruiseñor común, amás tienen unos curiosos colores y afáense con facilidá a la vida en cautividá. La cría en cautividá ye bien complicada.
L'alimentación del ruiseñor del Xapón ye principalmente insectívora, cazando tou tipu de insectos y viermes. Tamién s'alimenten de bayes y frutes.
Lepidocolaptes affinis
El ferrerín coronipunteado (Lepidocolaptes affinis), tamién denomináu esguilador cabecipunteado y trepatronco gamusita, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive en América Central y Méxicu.
El ferrerín coronipunteado mide una media de 21,5 cm de llargu, y pesa alredor de 25 g. Tien les partes inferiores, la cabeza, pescuezu y llombu de color pardu olivaceu col pileu puntiáu y fines vetes clares nel restu de la cabeza que s'estienden hasta la parte cimera del llombu por detrás y el banduyos per delantre. Tien les nales, el obispillo y la cola de color castañu. El so picu ye estrechu y llixeramente curváu escontra baxo. Los xuveniles son de tonos más apagaos y con menos motudos.
El ferrerín coronipunteado paezse enforma al ferrerín cabecirrayado ("Lepidocolaptes souleyetii"), anque'l ferrerín coronipunteado ye mayor, ta menos veteado, tien llixos en llugar de llistes nel pileu y suel atopase a altitúes más altes.
La so área de distribución estender por toa América Central y México, dende'l centru de la Sierra Madre Oriental n'hasta'l norte de Panamá. El ferrerín coronipunteado alcuéntrase nos montes dende los 1000 m d'altitú hasta la llende cimera del monte. Los sos hábitats naturales son les viesques de monte tropicales con tueros cubiertos de mofu, y con epífites y los montes semiabiertos axacentes.
La especie describióse científicamente pol ornitólogu francés Frédéric de Lafresnaye en 1839. Reconócense trés subespecies:
Aliméntase d'insectos y arañes, qu'atrapa engatando polos tueros y sacándolos d'ente la corteza y el mofu. Xeneralmente atópense solos o en pareyes, anque de cutiu xúnese a bandaes mistes d'alimentación.
Constrúi los sos niales en cuévanos de los tueros de los árboles que s'atopen ente los 0,6 y 8 m d'altor que'l so interior forra con fueyes. Les puestes consisten de normal en dos güevos blancos.
Lepidocolaptes albolineatus
El ferrerín llistáu, trepatronco pingáu o ferrerín amazónicu (Lepidocolaptes albolineatus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive en América del Sur.
El ferrerín llistáu mide de 17 a 19 cm de llargor. La so cabeza ye de color marrón con puntos blancucios, anteados o canela. El so envés y cola son de color castañu acoloratáu ablondu. Tien les partes inferiores marrón con estríes blanques de diseños característicos.
Vive nel estratu mediu y alto de la selva húmeda de tierra firme.
Aliméntase principalmente d'insectos y otros artrópodos, como arañes y amás n'ocasiones caza pequeños vertebraos, como llagarteses y xaronques. Busca alimentu na canopia alta, espigando y picotiando p'atrapar les preses. 
Lepidocolaptes angustirostris
El ferrerín chicu (Lepidocolaptes angustirostris), tamién denomináu arañero chicu (Uruguái), chinchero chicu (Arxentina, Paraguái), esguilador chicu (Uruguái) o arapasú del zarráu (Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Lepidocolaptes" qu'integra la subfamilia Dendrocolaptinae de la familia Furnariidae. Vive en América del Sur.
Mide ente 19, 5 y 21 cm de llargor. Tien corona negra con rayes blancucies a amarellentaes. Presenta una marcada llinia superciliar blanca. L'envés ye castañu acoloratáu o acaneláu. El pechu y l'abdome son blancos a blancucios con llixeros matices marrón claru. El picu ye llargu, estrechu y curvado, de color rosáu a blancuciu.
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Brasil, Paraguái, Surinam y Uruguái. .
Vive en carbes, montes pocu mestos, sabanes o zarráus y árees agrícoles, hasta los 2.300 m de altitú.
Aliméntase d'artrópodos y pequeños vertebraos qu'atrapa so la corteza de los árboles; Dacuando de cabeza pa baxu y, distinto d'otros ferrerín, casi nun sostien el cuerpu col sofitu de la cola. Dacuando baxa al suelu pa prindar formigues, semejantemente a "Colaptes campestris", de quien ye frecuentemente vecín. Captura gates en fueyes de palmeres y les esfriega contra una caña o tueru pa retirar los sos pelos urticantes enantes de taramiala.
Añera en cuévanos naturales o fecha por otres aves. La fema pon 2 a 3 güevos, guaraos en forma conxunta pola pareya.
El cantar ye una serie fuerte de notes clares y bien enunciaes, que pueden acelerar y dempués dir sumiendo,“pií, pi-pi-pi-pipipipipepe”, o pueden baxar, “pir, pir, pir, piir, piiir, piiiir”.
La especie "L. angustirostris" describióse per primer vegada pol ornitólogu francés Louis Jean Pierre Vieillot en 1818 sol nome científicu "Dendrocopus angustirostris"; localidad tipo «Paraguái».
Diversos autores consideren esta especie como perteneciendo a Dendrocolaptidae, una familia d'aves paseriformes dixebrada de Furnariidae.
L'allugamientu d'esta especie como hermana de "Lepidocolaptes leucogaster" paez bioxeográficamente improbable. Les subespecies formen dos grupos, aparentemente cruciándose a lo llargo d'una amplia zona de contactu que s'estiende dende l'este de Bolivia hasta'l sureste de Brasil: los miembros del grupu "angustirostris"” (que tamién inclúi "hellmayri", "certhiolus" y "praedatus") son más marrones nes partes cimeres y más fuertemente rayaos pembaxo, pero aquellos del grupu "bivittatus"” (con "griseiceps", "coronatus" y "bahiae") son más ablondos penriba y casi ensin rayes pembaxo. Les races propuestes "dabbenei" (suroeste de Paraguái, norte d'Arxentina) y "chacoensis" (nordés d'Arxentina) son sinónimos con "praedatus", que tamién crucia llargamente cola subespecie nominal; la raza descrita "inmaculatus" (norte de Bolivia) ye sinónimu con "bivittatus". La descripción de "griseiceps" posiblemente basada en variación individual con plumaxe extremamente pálida; conocíu apenes localmente, pero la descripción afacer en tolos aspeutos con una serie d'aves del norte del Brasil (Amapá). La evaluación de variaciones xeográfiques nel plumaxe ye complicada por cuenta de marcaes diferencies individuales, relatives a la edá o a la sazonalidad.
Clements Checklist 6.8 reconoz 8  subespecies, cola so correspondiente distribución xeográfica:
La clasificación del Congresu Ornitolóxicu Internacional (IOC - Versión 5.2, 2015) reconoz una novena subespecie:
Lepidocolaptes falcinellus
El ferrerín festoneado (Lepidocolaptes falcinellus), tamién denomináu chinchero escamado y esguilador escamado, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive en Suramérica.
Atopar nes selves húmedes d'Arxentina, Brasil y Paraguái.
Lepidocolaptes lacrymiger
El ferrerín montiegu (Lepidocolaptes lacrymiger), tamién denomináu ferrerín montañeru (Colombia), esguilador gamusita (Venezuela), chinchero montañés o ferrerín corona puntiada, ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Lepidocolaptes" qu'integra la subfamilia Dendrocolaptinae de la familia Furnariidae. Vive en América del Sur.
Mide 19,5 cm. El picu ye espodáu y curvu. En Colombia y Venezuela ye pardu ablondu penriba, corona más escura con distintivu puntiáu pardu-amarellentáu y llista superciliar ablancazada; nales y cola ablondos. Gargüelu ablancazáu, pembaxo ye pardu con marcaes estríes ablancazaes destiñíes con cantos negros. Dende Ecuador y sur de Colombia escontra'l sur, más apagáu y más estriáu pembaxo. El perfil del so picu curvo y espodao estremar de normal na so distribución andina, d'otros ferrerín simpátricos con picos más pesaos y rectos.
Distribuyir a lo llargo de los Andes en Bolivia, Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela.
Habita viesques montiegues húmedes y secos, tropicales y subtropicales, ente los 1500 y 3000 msnm. 
Forragea de la manera típica de los ferrerinos, xube tueros y cañes más grueses (más frecuentemente pel llau de baxo), mientres xurga regularmente nel mofu. Usualmente nos estratos mediu y alto, raramente próximu al suelu. Acompaña con frecuencia bandaes mistes.
El cantar, non emitíu con tanta frecuencia, ye una serie acelerada de notes xiblaes arrastraes, por ej. “tsiu-tsiu, tsip-tsip, tsi-tsi-tsi-tsi-tsi”, distintu d'otros ferrerinos y que recuerda ciertos furnáridos del xéneru "Cranioleuca".
La especie "L. lacrymiger" describióse per primer vegada pol ornitólogu francés Marc Athanase Parfait Œillet Deas Murs en 1849 sol nome científicu "Dendrocolaptes lacrymiger"; localidad tipo errada «México, correxida pa Santa Fe de Bogotá, Colombia».
Forma una superespecie con "Lepidocolaptes affinis", y ye tratáu como conespecíficu por autores más recién; dixebrar con base en diferencies de plumaxe y vocalización, a pesar que les carauterístiques vocales tienen que ser analizaes más en detalle. Les subespecies pueden ser estremaes en dos grupos con base na morfoloxía: el grupu "lacrymiger"” norteño, incluyendo "sneiderni" (que crucia cola nominal na rexón de Bogotá]), "sanctaemartae" y "lafresnayi"; y el grupu "warscewiczi"” suriegu, incluyendo les ruinamente estremaes "aequatorialis", "carabayae", "bolivianus" y "frigidus".
Diversos autores, como Birdlife International y el CBRO (Comité Brasileñu de Rexistros Ornitolóxicos) asitien al xéneru d'esta especie nuna nueva familia Dendrocolaptidae dixebrada de Furnariidae.
Según la clasificación del Congresu Ornitolóxicu Internacional (IOC) (Versión 4.4, 2014) y Clements Checlist 6.9, reconócense 9 subespecies, cola so correspondiente distribución xeográfica:
Lepidocolaptes leucogaster
El ferrerín escarcháu (Lepidocolaptes leucogaster), tamién denomináu esguilador gorgiblanco (Méxicu), ferrerín blanquirrayado (México) o chinchero de rayes blanques ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Lepidocolaptes" qu'integra la subfamilia Dendrocolaptinae de la familia Furnariidae. Ye endémicu de Méxicu.
El so cuerpu ye delgáu, de tamañu pequeñu a mediu, con un picu espodáu y curvado. Principalmente pardu vivu penriba; tanto la cabeza como les partes inferiores son marcadamente estriaes de blancu sobre negru, anque'l gargüelu y face son de blancu brillosu. 
Alcuéntrase dende'l noroeste hasta'l sur de Méxicu.
Habita en montes subtropicales y templaos enriba de los 900  msnm, anque dacuando alcuéntrase muncho más baxu.
Acomúñase frecuentemente a bandaes mistes.
La so dieta ye formada nun altu porcentaxe por insectos.
La especie "L. leucogaster" describióse per primer vegada pol naturalista británicu William Swainson en 1827 sol nome científicu "Xiphorhynchus leucogaster"; localidad tipo «Temascaltepec, México, México».
Suxúrese que sería especie hermana de "Lepidocolaptes angustirostris", lo que paez difícil con base na bioxeografía.
Lepidocolaptes souleyetii
El ferrerín cabecirrayado (Lepidocolaptes souleyetii), tamién denomináu ferrerín campestre o de corona rayada, esguilador dorsilistado o cabecirrayado y trepatronco maromero, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive na América tropical, dende'l sur de Méxicu hasta'l noroeste de Perú, el norte de Brasil y Guyana. El so nome científicu conmemora al zoólogu francés Louis François Auguste Souleyet.
El ferrerín cabecirrayado mide una media de 19 cm de llargu, y pesa 28 g. Tien les partes inferiores, la cabeza, pescuezu y llombu de color pardu olivaceu chiscáu con fines vetes clares que lleguen hasta la parte cimera del llombu. Tien les nales, el obispillo y la cola de color castañu. El so picu que mide 2,5 cm ye estrechu y llixeramente curváu escontra baxo. Los xuveniles son de tonos más apagaos y con menos motudos.
El ferrerín cabecirrayado paezse enforma al ferrerín coronipunteado ("Lepidocolaptes affinis"), anque'l ferrerín cabecirrayado ye menor, ta más veteado, nun tien llixos nel pileu y suel atopase a altitúes más baxes.
El ferrerín cabecirrayado ta presente en Belice, Brasil, Colombia, Costa Rica, Ecuador, El Salvador, la Guayana francesa Guatemala, Guyana, Hondures, Méxicu, Nicaragua, Panamá, Perú, Surinam, Trinidá y Venezuela.
El so hábitat natural ye les selva húmeda tropicales de rexones baxes, hasta 1500 metros d'altitú, anque de normal vívese per debaxo de los 900 m. Amás alcuéntrase en plantíos, xardinos y zones abiertes con árboles.
La especie describióse científicamente pol ornitólogu francés Marc Athanese Parfait Oeillet Deas Murs en 1849. Reconócense ocho subespecies:
Aliméntase d'insectos y arañes, qu'atrapa engatando polos tueros y sacándolos d'ente la corteza y el mofu. Xeneralmente atópense solos o en pareyes, y a diferencia del ferrerín coronipunteado raramente xunir a bandaes mistes d'alimentación.
Constrúi los sos niales en cuévanos de los tueros de los árboles que s'atopen ente los 4,5 y 24 m d'altor, que'l so interior forra con fueyes. Les puestes consisten de normal en dos güevos blancos.
Lepidocolaptes squamatus
El ferrerín escamado (Lepidocolaptes squamatus), tamién denomináu chinchero escamado (Arxentina), arañero escamado (Uruguái) o arapasú escamado (Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Lepidocolaptes", a la subfamilia Dendrocolaptinae conocíos como ferrerín, qu'integra la familia Furnariidae. 
Mide 19 cm. Asemeyar a "Lepidocolaptes falcinellus" pero tien la cabeza más clara y menos rayada.
Ye endémica del nordés y sureste de Brasil. Habita montes húmedos, caatingues arbóreas, montes secos y montes en galería. 
Solu o a los pares, sigue bandaes mistes y aparentemente nun sigue regueros de formigues.
La especie "L. squamatus" describióse per primer vegada pol naturalista alemán Martin Heinrich Carl Lichtenstein en 1822 sol nome científicu "Dendrocolaptes squamatus"; localidad tipo «Estáu de São Paulo, Brasil».
"Lepidocolaptes squamatus" (Sibley and Monroe 1990, 1993) foi estremáu en "L. squamatus" y "L. falcinellus" siguiendo a SACC (2005).
Especie hermana de "Lepidocolaptes falcinellus"; primeramente consideraes como conespecífiques, pero trés carauterístiques de plumaxe (corona, y coloración del envés y de la cola) y midíes difieren significativamente ente populaciones en llaos opuestos del Ríu Paraíba do Sul, nel nordés del estáu de São Paulo. La distancia xenética ente la subespecie nominal y "wagleri" ye relativamente pequeña, y un exemplar tien un amiestu de carauterístiques, ésto suxure que solo una especie biolóxica ta envolubrada. 
=== Subespecies reconocen dos subespecies cola so correspondiente distribución xeográfica: 
Lepidothrix coronata
El saltarín coroniazul (Lepidothrix coronata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pipridae. Distribuyir polos montes de pluvisilva de les tierres baxes de Bolivia, Brasil, Colombia, Costa Rica, Ecuador, Panamá, Perú, y Venezuela. 
Ye un páxaru bastante pequeña con unos 8,5 cm de llargu. El machu ye dafechu negru con un capirote azul brillante. La fema ye muncho menos llamativa, verde pardusco, verde azuláu penriba; y pembaxo más clara, con toques más amarellentaos.
Tien descrites siete subespecies arrexuntaes en tres grupos:
Lepidothrix sele
El saltarín de frente blanca o baillarín estrella ("Lepidothrix sele") ye una especie d'ave de la familia "Pipridae", que s'atopa nel norte de Brasil, Guayana francesa, Guyana y Surinam.
Vive nel estratu inferior del monte de tierra firme, en terrenes accidentaos.
Mide aprosimao 8,7 cm de llargor. Presenta dimorfismu sexual. El machu ye negru, cola frente blanca y brillosa; nel centru del pechu tien una enllordia color anaranxáu a mariellu azufrao y el banduyu ye mariellu; la parte baxa del llombu ye azul. La fema ye verde claru brillante nel envés, cola cabeza azulada, el gargüelu y el pechu verde oliva y el banduyu amarellentáu.
Lepidothrix suavissima
El saltarín ventrinaranja (Lepidothrix suavissima) ye una especie d'ave de la familia Pipridae.
Aseméyase y ta estrechamente emparentáu col saltarín de frente blanca ("L. Sele"), polo que dambos fueron enantes consideraos conespecíficos.
La so población ye amenorgada y habita nos montes húmedos de los tepuyes al sur de Venezuela, nel estremu norte de Brasil y la Guyana central.
Leptasthenura aegithaloides
El tijeral colinegro, o coludito de cola negra (Leptasthenura aegithaloides) ye una especie d'ave del xéneru "Leptasthenura" de la familia Furnariidae, que vive nel centru-oeste y sur de Suramérica.
Esta especie distribúise dende'l sur del Perú y oeste de Bolivia, y per gran parte de la Arxentina y Chile, hasta'l sur de la Patagonia.
Los sos hábitats naturales son, según la subespecie, estepes arbustives, carbes d'altor, en valles, sierres, montes, y mariñes marítimes.
Aliméntase principalmente de pequeños artrópodos, qu'atopa ente les cañes y fueyes de parrotales y árboles.
Esta especie describióse orixinalmente por Heinrich von Kittlitz nel añu 1830, sol nome científicu de: "Synnalaxis [sic] aegithaloïdes". La so localidá tipu ye: «Sierres cerca de Valparaíso, Chile».
Esta especie subdividir en 4 subespecies:
Leptasthenura andicola
El tijeral andín, o coludito andín (Leptasthenura andicola) ye una especie d'ave del xéneru "Leptasthenura" de la familia Furnariidae, que vive nel norte y oeste de Suramérica.
Esta especie distribuyir en Bolivia, Chile, Colombia, Ecuador, Perú, y Venezuela.
Los sos hábitats naturales son estepes arbustives, carbes d'altor, en valles, sierres y montes. 
Esta especie describióse orixinalmente por Philip Sclater nel añu 1870, sol mesmu nome científicu. La so localidá tipu ye: «Banduyu, ladera sur del Chimborazo, Ecuador».
Esta especie subdividir en 5 subespecies:
Leptasthenura fuliginiceps
El tijeral canelu, o coludito canela (Leptasthenura fuliginiceps) ye una especie d'ave del xéneru "Leptasthenura" de la familia Furnariidae, que vive nel centru-oeste de Suramérica.
Esta especie distribúise nel noroeste, centro-oeste, y centru de la Arxentina, y l'oeste de Bolivia.
Los sos hábitats naturales son estepes arbustives y carbes d'altor, en valles, sierres y montes. 
Esta especie describióse orixinalmente por Alcide d'Orbigny y Frédéric de Lafresnaye nel añu 1837, sol nome científicu de: "Synallaxis fuliginiceps". La so localidá tipu ye: «Sicasica, La Paz, Bolivia».
Leptasthenura pileata
El tijeral coronáu, o coludito coronáu (Leptasthenura pileata) ye una especie d'ave del xéneru "Leptasthenura" de la familia Furnariidae, que vive nel centru-oeste de Suramérica.
Esta especie distribúise de manera reinal en gran parte del Perú. Los sos hábitats naturales son estepes arbustives grebes, y carbes en valles, y sierres. 
Esta especie describióse orixinalmente por Philip Sclater nel añu 1881, sol mesmu nome científicu. La so localidá tipu ye: «aguada occidental del Cordal de la Mariña sobre Llima, a 8000 pies [2440 msnm], Perú».
Leptasthenura platensis
El coludito copetón (Arxentina, Paraguái, Uruguái) o tijeral copetón (Leptasthenura platensis), tamién denomináu rabudinho (en portugués, Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Leptasthenura" qu'integra la familia Furnariidae. Ye nativu del centro sur de América del Sur.
Mide 16 cm de llargor. El so plumaxe ye gris uniforme con tintes canela y nel banduyu con matices ocráceos. Nales con tintes canela, negru y acoloratáu ablondu y la cola llargo y esfelpeyao coles rectrices esteriores con cantos canela claro. Llista superciliar blanca. Recuerda a "Leptasthenura aegithaloides" pero esibe una característica y alta cresta, ye dafechu pezu (y non puramente blancu nel mediu) nel gargüelu y los cantos de les rectrices esteriores nun son ablancazaos.
Distribuyir pol norte y centru d'Arxentina (dende Salta, Formosa y Provincia de Corrientes Corrientes escontra'l sur hasta'l norte de Chubut), estremu suroeste de Ríu Grande do Sul, en Brasil y Uruguái; rexistráu tamién nel sur de Paraguái.
Vive per debaxo de los 1000 m de altitú, nes estepes arbustives y carbes en que predomina'l espinillo ("Acacia caven"); tamién ente les cina cinas ("Parkinsonia aculeata") y los caldenes ("Prosopis caldenia") y en montes de galería.
Aliméntase principalmente d'insectos, que busca ente les cañes del los árboles.
El so nial ye como una taza grande y desprolija qu'en situaciones naturales ye asitiada nel cuévanu d'árboles o niales de carpinteros. Sicasí, esta especie volvióse adepta a usar niales antiguos d'otros furnáridos como nial principal. Favorez especialmente niales vieyos de forneru ("Furnarius rufus") y tamién de pijuí frentigrís ("Synallaxis frontalis"), de curutié blancu ("Cranioleuca pyrrhophia"), de espinero de pechu enllordiáu ("Phacellodomus striaticollis"), de leñatero ("Anumbius annumbi"), de crestudu ("Coryphistera alaudina") y otros. Ver estes pequeñes aves enriba y defendiendo grandes niales de ramines o de fornos del forneru, pue ser confusu en campu hasta que s'entiende qu'esti coludito ta puramente reciclando niales d'otres especies. Frecuentemente fai usu de plumes d'aves mayores pa la entrada del nial y pa forralo internamente. La fema pon hasta cuatro güevos blancos; el periodu de incubación ye de 14 a 15 díes.
La especie "L. platensis" describióse per primer vegada pol naturalista alemán Ludwig Reichenbach en 1853 sol mesmu nome científicu; localidad tipo «Río de la Plata, Arxentina».
La similaridades de plumaxe suxurieron a dellos autores que'l presente y la mayormente parapátrica especie "Leptasthenura aegithaloides" son especies hermanes. Ye monotípica.
Leptasthenura striata
El tijeral llistáu, tijeral de Arica, o coludito llistáu (Leptasthenura striata) ye una especie d'ave del xéneru "Leptasthenura" de la familia Furnariidae, que vive nel centru-oeste de Suramérica.
Esta especie distribuyir na zona andina del extreno sudoeste del Perú y estremu norte de Chile, sobre los 1200 msnm. Los sos hábitats naturales son estepes arbustives, carbes d'altor, en valles, sierres y montes.
Esta especie describióse orixinalmente por Rodolfo Amando Philippi y Christian Ludwig Landbeck nel añu 1863, sol nome científicu de: "Synallaxis striata". La so localidá tipu ye: «Cordal de Arica, “Perú” (güei Chile)».
Leptasthenura striolata
El tijeral brasileñu o coludito estriáu (Leptasthenura striolata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae endémica de Brasil. El so hábitat principal ye'l dosel de los montes de "Araucaria angustifolia". 
Leptasthenura xenothorax
El tijeral cejiblanco, o coludito ceya blanca (Leptasthenura xenothorax) ye una especie d'ave del xéneru "Leptasthenura" de la familia Furnariidae, que vive nel centru-oeste de Suramérica.
Esta especie distribúise de manera reinal en Apurímac y Cuzco, na rexón andina del Perú. Los sos hábitats naturales son montes y carbes en valles montascosos. 
Esta especie monotípica describióse orixinalmente por Frank Chapman nel añu 1921, sol mesmu nome científicu. La so localidá tipu ye: «Torontoy, valle del ríu Urubamba, Cuzco, Perú».
Leptasthenura yanacensis
El tijeral de Yánac, o coludito puneño (Leptasthenura yanacensis) ye una especie d'ave del xéneru "Leptasthenura" de la familia Furnariidae, que vive nel centru-oeste de Suramérica.
Esta especie distribúise nel noroeste de la Arxentina, nes provincies de Jujuy Salta, nel oeste de Bolivia, y nel oeste y sudeste del Perú.
Esta especie monotípica describióse orixinalmente por Melbourne Armstrong Carriker Jr., nel añu 1933, sol mesmu nome científicu. La so localidá tipu ye: «Yánac, a 15 000 pies [4570 msnm], Ancash, Perú».
Leptocoma minima
El suimanga mínimu (Leptocoma minima), tamién conocíu como nectarina chica, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Nectariniidae reinal de los Ghats occidentales de la India.
Al igual qu'otros suimangas, aliméntase principalmente de néctar anque tamién come insectos, sobremanera p'alimentar a les sos críes. Son aves diminutes que moren y atópense nos montes, pero son particularmente atraíos por xardinos nel cantu del monte onde les persones cultiven plantes con flor. Polo xeneral, se encaraman al tomar el néctar.
La especie ye pequeña, inclusive menor al suimanga promediu, llegando a midir namái 8 cm de llargu. Tienen un picu finu curváu escontra baxo y lengua tubulares de punta pincel, dambes son adaptaciones pa l'alimentase de néctar.
El machu adultu ye de color coloráu terciopelu nel mantu y les coberteras de les nales y hai una amplia franxa colorada nel pechu. La pileu ye de color verde brillante y hai llurdios violacees-rosácees nel gargüelu y les ancas. La parte inferior del pechu ye amarellentada. Hai un cantu negru nel cazu que dixebra la parte mariella de la parte inferior. El suimanga cingalés ("Leptocoma zeylonica"), de mayor tamañu, puede paecer bien similar, pero esto tien marrón más escuro na parte cimera y los lladrales y la cloaca ye ablancazada. El plumaxe d'eclís del machu (cuando nun ta criando) ye más de color oliva sobre la cabeza y el coloráu terciopelu llindar al mantu y coberteras inferiores de la nala. La fema ye oliva-marrón, pero la cloaca ye claramente colorada. Pue atopase en bon númberu de xardinos de flores ensundioses nos cantos de los montes o plantíos. 
Los vocalización de les aves llamaos inclúin «"chik"» curtios y «"chee-chee-which-chee"» enllargaos.
El suimanga mínimu ye un criador residente reinal de los Ghats occidentales na India. La temporada alta de anidación ye d'avientu a marzu pero sábese qu'añeren en casi tolos meses del añu nos Ghats occidentales del sur. La fema pon dos güevos nun nial suspendíu nuna caña delgada d'un árbol pequeñu, fronda d'un felechu o parrotal. Tanto'l machu como la fema participen na construcción del nial col interior construyíu principalmente pola fema. Los güevos son guariaos principalmente pola fema, pero los machos pueden arreyase na alimentación de los pitucos. El periodu d'incubación ye d'unos 18 a 19 díes.
Los machos establecen y defenden territorios d'alimentación con parrotales y árboles de flores. Plantes como "Helixanthera Entemedia", que tienen una gran cantidá de néctar, defendiéronse más enérxicamente. 
Siendo aves pequeñes, pueden ser aprovechaos por dellos depredadores como mantis relixosas y arácnidos.
Anque mora en munches árees, pueden movilizase altitudinalmente en respuesta a les agües. En delles zones treslladóse a les llombes mientres los monzones y treslládense a les rexones más altes dempués de les agües.
Leptocoma sperata
La suimanga de gargüelu purpúrea ( "Leptocoma sperata"), (enantes emplazáu nel xéneru "Nectarinia"), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Nectariniidae. Alcuéntrase en Bangladeshs, Brunéi, Camboya, India, Indonesia, Laos, Malasia, Myanmar, Filipines, Singapur, Tailandia, y Vietnam. El so hábitat natural son les viesques húmedes de les tierres baxes y manglares subtropicales o tropicales.
Leptopoecile elegans
El carbonerito elegante ("Leptopoecile elegans") ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Aegithalidae nativa de China y parcialmente de la India. El so hábitat natural ye'l monte boreal.
Cunta coles siguientes subespecies:
Leptopoecile sophiae
El carbonito de Sophie ("Leptopoecile sophiae") ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Aegithalidae. Ye nativa de China, India, Kazakhstán, Nepal, Pakistán, Rusia, Tajikistán y Turkmenistán. El so hábitat natural ye'l monte boreal.
Leptopogon amaurocephalus
El orejero coronipardo, atrapamoscas orejinegro o mosquerito cabecipardo ("Leptopogon amaurocephalus") ye una especie d'ave de la familia "Tyrannidae", que s'atopa en Arxentina, Belize, Bolivia, Brasil, Colombia, Costa Rica, Ecuador, Guayana francesa, Guatemala, Guyana, Hondures, Méxicu, Nicaragua, Panamá, Paraguái, Perú, Surinam y Venezuela.
Vive en tierres baxes nel interior del monte húmedu. 
Mide 14 cm de llargor. Corona parda; gargüelu, mexelles y pechu abuxaos, con matices oliváceos nel pechu y a los llaos y de color ante nes mexelles; presenta una medialluna auricular negra; envés verde oliva; nales y cola pardes; banduyu amarellentáu.
El so llamáu, alto ye característicu, paez provenir d'un ave más grande, da una especie de risada fuerte y relativamente llarga, coles notes bien separaes. Posa nuna caña, inclinándose de llau. Acostuma alzar una nala.
Caza insectos en vuelu y debaxo de les fueyes.
Constrúi un nial, de forma redonda, bien ellaboráu con una gran masa de material vexetal, colgada de raigaños d'árboles cayíos o en ribayos. La entrada ye llateral, con una proteición enriba. La fema pon dos o tres güevos.
Leptopogon superciliaris
El orejero coronigrís o mosquerito de gorru gris (Leptopogon superciliaris) ye una especie de páxaru neotropical que la so área de distribución estiéndese dende Costa Rica hasta Venezuela y Bolivia.
Leptopterus chabert
El vanga chabert (Leptopterus chabert) ye una especie d'ave paseriforme na familia Vangidae endémica de Madagascar. Ye la única especie del xéneru Leptopterus. El so nome común fai alusión a la so llamada.
Estender por tola isla de Madagascar sacante los montes más altos del interior. Los sos hábitats naturales son los montes tropicales de tierres baxes secos y húmedos, y tamién les viesques de monte.
Leptotila rufaxilla
La palombu cervunu frentiblanca, ("Leptotila rufaxilla") ye una especie d'ave columbiforme perteneciente a la familia Columbidae.
Alcuéntrase en Suramérica dende Colombia, Venezuela y les Guayanas hasta'l norte d'Arxentina y Uruguái. 
Aliméntase de granes y pequeños frutos, recoyíos nel suelu, y d'invertebraos .
El nial ta formáu por cañes, y ta construyíu nun parrotal o un tueru d'árbol, onde la fema pon xeneralmente dos güevos de color blancu.
Lessonia oreas
El Negrín andín (Lessonia oreas) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Tyrannidae.
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Chile, y Perú. El so hábitat natural son los llagos de agua duce y les marismes salines.
Lessonia ablonda
El negrín austral o escolín ("Lessonia ablonda") ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Tyrannidae.
Alcuéntrase en Arxentina y Chile, y vagamundos en Bolivia, sur de Brazil, Paraguái, Uruguái y les Islles Malvines. El so hábitat natural son los llagos de agua duce y les marismes salines. 
Leucosticte atrata
El pinzón montiegu negru (Leucosticte atrata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Fringillidae, endémica del oeste de Estaos Xuníos. Aliméntase principalmente de granes y insectos. Son aves bien sociales, viven en grupos mientres gran parte del añu, xuntar en pareyes namái pa la temporada de anidación.
Reproduzse nel centru de Idaho, el suroeste de Montana, Wyoming, Nevada y Utah. Pasa l'iviernu nes elevaciones más baxes de les sos árees de reproducción, pero tamién s'estiende a Coloráu, el norte de Nuevu México, el norte de Arizona, California y Oregón.
Leucosticte australis
El pinzón montiegu coronipardo (Leucosticte australis) tamién conocíu como pinzón rosáu de capa negra, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Fringillidae. Ye endémica de les Montes Predresos en Estaos Xuníos.
Aliméntense principalmente de granes y insectos, de cutiu en pequeñes bandaes.
Leucosticte tephrocotis
El pinzón montiegu nuquigrís (Leucosticte tephrocotis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Fringillidae. Reproduzse nes islles del mar de Bering, Alaska, l'oeste de Canadá y nel noroeste de Estaos Xuníos continentales. 
Pel hibiernu, aliméntase principalmente de granes y pel branu prinda una gran variedá de insectos voladores y terrestres.
Reconócense ocho subespecies:
Lichenostomus flavicollis
El Mieleru de gargüelu mariellu (Lichenostomus flavicollis) ye una especie d'ave de la familia Meliphagidae. Ye similar en comportamientu y aspeutu al mieleru d'oyíos blancos y ye reinal de de la isla australiana de Tasmania. Foi consideráu oficialmente como una plaga pa los güertos.
La especie foi de primeres descrita pol ornitólogu francés Louis Jean Pierre Vieillot en 1817, quien en principiu lo clasificó dientro de la familia "Melithreptus". El so epítetu provién del llatín, siendo "flavus" mariellu y "collis" gargüelu. Otru nome vernáculu (común) pol que se-y conoz ye Come-frutos verde.
Trátase d'una ave de tamañu mediu dientro de los Mieleros con una cola relativamente llarga. Xeneralmente pesa en redol a los 31 gramos y el so tamañu mediu ye de 31 centímetros. El plumaxe ye d'un brillante verde oliva cola cabeza plateada o grisacea y el gargüelu mariellu. Los güeyos tán enmarcaos por mariellu y los cantares de les plumes de les nales tamién son marielles. El picu ye negru y los güeyos son d'un fondu colloráu rubí. Les femes son más pequeñes que los machos y los mozos son similares a los adultos pero más pálidos.
El mieleru de pescuezu mariellu ye abondo común y espándese por toa Tasmania, la isla King y el grupu Furneaux. La especie ta bien estendida y nun se considera amenazada.
El so hábitat natural ye'l monte templáu y les carbes de la mariña. Prefier los montes esclerófilos, tanto húmedos como secos, pero tamién ocupa otros hábitats como los montes alpinos de ocalitu, los montes abiertos d'ocalitu, el monte tropical y les carbes costeres. Tamién ye posible atopalos nos campos de golf, güertes, parques y xardinos.
El mieleru de pescuezu mariellu ye territorial y abondo agresivu con otros mieleros, como los pardalótidos, chifladores doraos y tordes paniegues grises, a los qu'escuerre hasta espulsalos del so territoriu.
El Mieleru de pescuezu mariellu aliméntase principalmente d'artrópodos, daqué de nectar, y n'ocasiones de frutes y granes. La especie baxa al suelu a por comida xeneralmente solos o por pareyes. 
La reproducción tien llugar d'agostu a xineru. Mientres la temporada de apareamiento, les femes mover a los territorios de los machos. El nial suel tar a 1 metro del suelu nun parrotal baxu, pero dacuando pueden allugase a 10 metros del suelu ente la xamasca. El nial ye construyíu pola fema a base de yerba, cachos de corteza, fueyes y teles d'araña y reforzáu con fibres de los árboles, llana y piel. Esta especie ye conocida por llograr pelo pa los sos niales d'animales vivos como caballos, perros o persones. La fema guara los güevos y alimenta a les crias
. Polo xeneral pon dos o trés güevos rosados y el periodu d'incubación ye d'aprosimao 16 díes. La fema guara los güevos ella sola y tamién alimenta ella sola a les críes, que van permanecer en redol a 16 díes nel nial. El machu va espulsar a la fema y a les críes cuando sían abondo madures pa colase (xeneralmente en redol a les 3 selmanes). Esta especie ye xeneralmente parasitada polos cuquiellos.
El Mieleru de pescuezu mariellu realiza una gran variedá de cantares, qu'inclúin cantares de apareamiento, utilizáu p'atraer a la so pareya y pa proclamar la propiedá d'un territoriu. La llamada varia xeográficamente pero esencialmente consiste nun runfíu del tipu "chur-uk, chur-uk" o un berru como "de-wit" y ye utilizáu mientres la temporada de cría.
. Otra llamada habitual ye un repetitivu "tonk, tonk, tonk" o "tchook, tchook". 
Lichenostomus melanops
El melífago mariellu copetudo ye una especie d'ave australiana perteneciente al xéneru "Lichenostomus".
Lichenostomus virescens
El mieleru cantariegu o melífago melódicu (Lichenostomus virescens) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Meliphagidae nativa de Australia.
El páxaru vive nuna gran variedá de parrotales, montes y hábitats costeros. Ye relativamente común y xeneralizáu n'Australia al oeste de la Gran Cordal Divisoriu, travesando la mariña oeste y les islles de la mariña de Australia Occidental. Nun apaez n'otros países. Foi nomáu orixinalmente como "Meliphaga virescens lipferti", anque agora conózse-y como "Lichenostomus virescens".
La especie puede variar en llargor (17 a 22 cm). El color del so plumaxe varia en tonos grises a marrones. La cola y les nales son verde oliva con rellumos de color mariellu. Tien una amplia franxa negra detrás del picu hasta'l llombu, y una raya mariella darréu debaxo d'esta hasta'l güeyu. El cantar del páxaru bazcuya ente aspru y melodiosa; tamién varia d'alcuerdu al llugar onde vive. El mieleru cantariegu tien munchos parientes cercanos con un aspeutu xeneralmente similar o dellos detalles de mancomún, con distribuciones que s'asolapen y voces similares, polo qu'una guía d'identificación d'aves con imaxes podría ser esencial p'algamar una identidá clara.
El mieleru cantariegu come una variedá d'alimentos, incluyendo néctar, pequeños insectos, frutes, viermes, y bayes. Esto conviérte-y en criatura omnívora.
La especie reproducir ente xunetu y febreru. Son capaces de formar relaciones de llargu plazu cola so pareya. Cuando se tán reproduciendo, amuesen comportamientu agresivu. Los güevos son d'un color crema marrón con dellos llurdios más escuros. El so nial ye un concu d'hierba, tarmos de plantes y telarañes.
Puede vivir en families. Ataquen a los animales más grandes, si siéntense amenaciaos por ellos o si alcuéntrase nel so territoriu. Fueron conocíos por atacar a intrusos en bandaes, lo cual demuestra que son un páxaru integrista.
Acomuñar con otres especies d'aves, como'l mieleru pardu ("Lichmera indistincta") y el mieleru carunculado ("Anthochaera carunculata"). Sicasí, ye distintu diches aves porque escarez de la capacidá de comunicase con otres de la mesma especie. Según un estudiu de (1996), demostróse que les aves del continente nun respondíen a los cantares del mieleru cantariegu mientres s'atopaba nuna isla frente a la mariña oeste d'Australia. L'estudiu indicó que'l cantar de los páxaros na isla yeren más débiles, con un menor repertoriu, tipos de sílabas, y un menor númberu de sílabas y notes per cantar.
Lichmera alboauricularis
El Mieleru pechipinto (Lichmera alboauricularis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Meliphagidae.
== Subespecies reconocen les siguientes:
Ye endémicu del norte y este de Nueva Guinea.
Lichmera argentauris
El Mieleru cariplateado (Lichmera argentauris) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Meliphagidae.
Ye una especie d'ave que s'alcuentra nes islles Molucas (Indonesia). 
Lichmera deningeri
El Mieleru de Buru (Lichmera deningeri) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Meliphagidae.
Ye una especie reinal de Buru, nes islles Molucas (Indonesia). 
Lichmera flavicans
El Mieleru de Timor (Lichmera flavicans) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Meliphagidae.
Ye una especie reinal de la isla de Timor.
Lichmera incana
El Mieleru orejigrís (Lichmera incana) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Meliphagidae.
Ye una especie que s'alcuentra en Vanuatu y Nueva Caledonia.
Lichmera indistincta
El mieleru pardu (Lichmera indistincta) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Meliphagidae.
Ye una especie d'ave que s'alcuentra en Australia, sur de Nueva Guinea y les islles Aru.
Lichmera limbata
El mieleru indonesiu (Lichmera limbata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Meliphagidae.
Distribuyir poles islles menores de la Sonda: dende Lombok hasta Flores.
Lichmera lombokia
El Mieleru de Lombok (Lichmera lombokia) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Meliphagidae.
Ye reinal del oeste de les islles menores de la Sonda (Indonesia): Flores, Lombok, Sumba y Sumbawa.
Lichmera monticola
El Mieleru de Seram (Lichmera monticola) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Meliphagidae.
Ye una especie d'ave reinal de Indonesia (atopar en Seram, nes islles Molucas).
Lichmera squamata
El Mieleru escamosu (Lichmera squamata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Meliphagidae.
Ye una especie reinal de Indonesia (alcuéntrase nel este de les Islles menores de la Sonda y nel sur de les islles Molucas).
Limnocharis swainsonii
L'Aguilucho Langostero , Limnothlypis swainsonii, ye una pequeña especie d'ave del Nuevu Mundu. Ye monotípica , l'únicu miembru del xéneru 
Una especie pequeña y más bien non descrita del nuevu mundu, el Aguilucho Langostero, crez alredor de 5 a 6 pulgaes y media (unos 13-16 cm) de llargu y 15 gramos de pesu.Estos tienen plumaxe de color café oliva claro na plumes cimeres y color mariellu o blancu maciu nes plumes inferiores.Tienen una ceya con una raya ablancazada que pasa percima del so güeyu, y la parte cimera de la so cabeza ye de color marrón ferruñosu. A diferencia de la mayoría de los otros páxaros cantores del Nuevu Mundu que sufren na so mayoría de dimorfismu, ye dicir que nun hai diferencia d'aspeutu ente una fema o machu d'esta especie.
Los Aguiluchos Langosteros son pocu comunes, na so mayoría alcuéntrase en banzaos anubiertos y cañaverales del sureste de Los Estaos Xuníos, tamién s'atopen en carbes de rododendros (Planta arbustiva de la familia de les ericácees,d'aprosimao 1 m d'altor,con fueyes llanceolaes coriacees y flores tubulares o acampanaes) de los montes Apalaches.Trátase d'una especie migratoria nel iviernu, con una parte de la población migrante escontra'l sudeste, hasta les Antilles Mayores y l'otra al suroeste de la rexón de la Península de Yucatán.
Esta especie empecipia la so reproducción a los 10 meses d'edá.Formen pareyes, se delimitan y defenden un territoriu p'añerar.Los niales son abondo grandes y avolumaos, construyíu a partir de mofu, yerba y fueyes pequeñes asitiaes percima del suelu, nun marayu d'altos xuncos o nes vides.La fema pon ente 3 a 5 güevos.Los güevos son de color blancu y, dacuando, pero escasamente, chiscáu de marrón.La incubación ye realizada pola única fema y tien una duración d'unos 14 díes, dempués de que los güevos eclosionen.Los mozos abandonen el nial a los 12 díes dempués de nacer.Nun se sabe cuántos pareyes permanecen xuntos, anque una vegada el venceyu de pareya establecióse, nun suelen apariase con otres aves, siquier na actual temporada de anidación.Estes aves viven hasta 8 años.
Nun se conocen sub-especies pero Paez haber cierta diverxencia ente les poblaciones de Arkansas y otros de les planicies costeres. Esto afaise a un patrón que se supon seya xenéticu, pero paez que nun hai barreres xeográfiques o ecolóxiques que llinden el fluxu de xenes.Inclusive mientres la última edá de xelu, cuando les temperatures medies, precipitaciones y del nivel del mar fueron menores, nun paez ser un ampliu hábitat allegante. Evidentemente, un factor qu'acuta'l fluxu de xenes ye'l trabayu, pero na actualidá nun se sabe que lo causa. Ye posible que les subpoblaciones afacer a les distintes zones d'envernía. 
En delles aves migratories ye conocíu que la dirección inicial de la migración ye establecida a cencielles por mecanismos hereditarios.Les críes d'aves qu'entienden pares de distintos sub-poblaciones d'esta especies, intenten migrar escontra una dirección entemedia. Tal cursu podría llevar a un Aguilucho Langostero bien adientro nel Caribe onde nun hai iviernu, o inclusive puntos de descansu, y el páxaru morrería casi con toa seguridá. Más investigaciones d'analises de les aves playeres son necesaries pa determinar si esti mecanismu aplicar nel Aguilucho Langostero.
1.BirdLife International (2004). Limnothlypis swainsonii. 2006. IUCN Rede List of Threatened Species. IUCN 2006. www.iucnredlist.org. Retrieved on 12 May 2006. Database entry includes justification for why this species is of least concern
2.Winker, K; Graves, Gary R. & Braun, MJ. (2000): Genetic differentiation among populations of a migratory songbird: Limnothlypis swainsonii. J. Avian Biol. 31(3): 319-328. doi:10.1034/j.1600-048X.2000.310307.x PDF fulltext
Limnornis curvirostris
La pajonalera piquicurva o payera de picu curvu (Limnornis curvirostris) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive en Suramérica. Ye la única especie del xéneru Limnornis, anque enantes tamién s'incluyó n'este a la pajonalera piquirrecta, que ye superficialmente similar, pero les pruebes xenétiques indiquen qu'ésta ta más cercana a los miembros del xéneru "Cranioleuca" qu'a la pajonalera piquicurva. 
La pajonalera piquicurva alcuéntrase nos terrenes pantanosos del nordés d'Arxentina, el sureste de Brasil y Uruguái. Ocupa un nichu ecolóxicu similar a dalgunos carricerines.
Limnothlypis swainsonii
El chipe coronicafé o reinita de Swainson (Limnothlypis swainsonii) ye una especie d'ave del orde de los paseriformes y de la familia de los parúlidos. Ye un taxón monotípicu (única especie del so xéneru) del Nuevu Mundu qu'añera nel sur de los Estaos Xuníos y invierna na península de Yucatán y les Antilles septentrionales. Nun se reconocen subesepecies.
Ye un ave d'ente 14 y 15 cm de llargor cuando adulta. A diferencia de la mayoría de los parúlidos, nun hai dimorfismu sexual nin diferencies de plumaxe nos individuos inmaduros. El plumaxe de les partes dorsales ye pardu olivaceu escuru. Les partes ventrales son blancucies, con dellos matices amarellentaos sobremanera en gargüelu y parte cimeru del pechu. La llista supraciliar ye amarellentada, oldeando cola corona parda.
Añera nel sureste de los Estaos Xuníos, sacante la península de la Florida. Vive en zones húmedes de vexetación perennifolia cercanes a cuerpos d'agua, y tamién n'árees arbustives de los Apalaches.
Mientres la migración habita selves tropicales, xeneralmente zones cercanes a regueros o banzaos y riques en parrotales. Distribuyir na península de Yucatán —tantu na mariña caribeña como na del Golfu de México—, en Belice, Guatemala y norte de Hondures. Tamién nes Antilles: Les Bahames, Cuba, Xamaica, les Islles Caimán y pequeñes islles axacentes.
Busca alimentu ente la foyarasca del monte. Ye un ave solitario y cobarde, abondo rara pa ser reparada.
Linurgus olivaceus
Linurgus olivaceus ye una especie d'ave de la familia Fringillidae y l'única representante del xéneru Linurgus.
Distribuyir polos montes tropical y subtropical húmedos de Burundi, Camerún, Congo, Guinea Ecuatorial, Kenia, Malaui, Nixeria, Ruanda, Sudán, Tanzania y Uganda.
"Linurgus olivaceus" foi clasificáu como unu de los canarios d'apaición más antigua na Tierra.
Liocichla phoenicea
El charrán carirrojo (Liocichla phoenicea) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Leiothrichidae. Ta llargamente distribuyíu en Asia, atopándose en Bangladex, Bután, China, India, Laos, Myanmar, Nepal, Tailandia y Vietnam.
Liocichla steerii
El charrán de Steere (Liocichla steerii) ye un especie d'ave paseriforme de la familia Leiothrichidae perteneciente al xéneru Liocichla.
Ye reinal de Taiwán.
Lioparus chrysotis
La fulveta dorada (Lioparus chrysotis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae que vive en Asia.
Alcuéntrase nos montes de rexones templaes y viesques de monte a lo llargo del Himalaya, los sos estribaciones orientales y gran parte del interior de China; distribuyíu por Myanmar, Bután, China central y suroccidental, el norte de la India, Nepal y el norte de Vietnam.
Tradicionalmente clasificar col restu de fulvetas del xéneru "Alcippe" dientro de la familia Timaliidae, pero los analises xenéticos revelaron que taba más cercana a los miembros del xéneru Sylvia, polo que se treslladó a la familia Sylviidae, dientro de la so propiu xéneru Lioparus.
Liosceles thoracicus
El tapaculo amazónicu (Liosceles thoracicus), tamién conocíu como gallín pardu, tapacola fajirrojizo o tapaculo collarejo, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Rhinocryptidae. Describióse per primer vegada por Philip Lutley Sclater en 1865 dientro del xéneru monotípicu Liosceles.
Habita en viesques húmedes de tierres baxes al traviés de Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador y Perú.
Lipaugus fuscocinereus
El mineru escuru o guardabosques cenizo ("Lipaugus fuscocinereus") ye una especie d'ave de la familia "Cotingidae", que s'atopa nos montes de los montes de los Andes, en Colombia, Ecuador y Perú, ente los 2.000 y 3.000 m de altitú.
El so cuerpu mide en promediu de 33 cm de llargor; la cola 15 a 16 cm y el valumbu de les nales 18 cm. Pesa alredor de 138 g. Picu gruesu, curtiu y llixeramente curvado. Plumaxe totalmente gris; corona y cara grises; nales llixeramente más escures por dambes cares, pero con cantos acanelaos; inferiores y la cola tiñida de marrón. Les partes inferiores per debaxo, y la cola, tiñíes de castañal.
Permanez principalmente nel dosel del monte trupu, casi siempres sele, de xemes en cuando dende les cañes esteriores vuela d'ida y vuelta. Escasamente ta acompañáu, anque inclusive puede integrase a bandes con otres especies. Pa comer les frutes sotierra'l picu nelles y arrincar ximelgándoles.
Lipaugus streptophorus
Cricrió de collar rosa (Lipaugus streptophorus) ye una especie d'ave na familia "Cotingidae". 
Alcuéntrase en montes húmedos que crecen nes tierres altes de Tepuy al sureste de Venezuela, l'oeste de Guyana y hasta el norte de Brasil.
Namá'l machu tien el pescuezu de color de rosa que da nome a esta especie. La fema asemeyar al guardabosques gritón, pero tien un respiraderu de color canela.
Lipaugus unirufus
Lipaugus unirufus ye una especie d'ave de la familia Cotingidae. Alcuéntrase en Belize, Colombia, Costa Rica, Ecuador, Guatemala, Hondures, Méxicu, Nicaragua y Panamá. El so hábitat natural son los montes tropicales o subtropical húmedu de tierres baxes. 
Lipaugus vociferans
El guardabosques gritón, chillon, mineru o piha gritona ("Lipaugus vociferans") ye una especie d'ave de la familia "Cotingidae", que s'atopa en Colombia, Ecuador, Perú, Bolivia, Brasil, Guayana Francesa, Surinam, Guyana y Venezuela
Vive nel monte húmedu tropical, hasta los 1.400 m de altitú, na Amazonia según nel altu Orinoco y na Viesca atlántica brasilera. Ye común nel estratu mediu del monte altu, tantu na tierra firme como nel monte inundable, llegando bien raramente hasta los cantos del monte.
En promediu mide 25 cm de llargor y pesa 80 g. El so plumaxe ye dafechu gris, más claru nel banduyu y el pechu. Puede presentar matices canela a ablondos nes nales, nes coberteras y nes punta de les timoneres, especialmente los exemplares xuveniles.
El so llamáu, que repite hasta cuatro veces siguíes, suena "wuur... wuur... wueou... whi... yu..."'. Tamién fai llamaos en serie "towu" y canta en coru una serie de "ouh-ah" que remata "squii... squi-ah".
Aliméntase principalmente de frutos y amás d'insectos.
Mientres el periodu reproductivu, los machos, en grupos de 4 a 10 individuos, n'exhibición pa les femes. Nes partes baxes en mediu del monte establecen una separación de 40 a 60 m ente cada unu pa tener el so "arena" mesma pa realizar la so exhibición. El nial ye una pequeña plataforma sobre una caña d'un árbol, a unos 7 m d'altor y ye dafechu despintáu pola fema que se posa ellí.
Lochmias nematura
El riachuelero (Lochmias nematura), tamién conocíu como macuquito o saltarocas puntiáu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los furnáridos (Furnariidae) reinal de Suramérica. Ye la única especie de xéneru "Lochmias".
Habita trupa maleza cerca de regueros, sobremanera en viesques húmedes y montiegos. 
Esti páxaru mide unos 15 cm de llargu, tien una cola curtia y un picu llargu y llixeramente curváu escontra baxo. El so plumaxe ye pardu cola cola corita y les partes inferiores densamente motudes en blancu. Tien una llista superciliar blanca.
Va tiempu abarrúntase que la especie tien a lo menos una presencia temporal en Guyana. 
Esto namái pudo comprobase apocayá con rexistros de avistamientos na sierra de Pacaraima, estes aves probablemente pertenecen a una de les poblaciones de Venezuela, pero nun se conoz inda a cual.
Locustella alishanensis
El zarzalero de Formosa (Locustella alishanensis) ye una especie dientro de la familia Locustellidae, reinal de Taiwán. El so hábitar natural consiste en pacionales y carbes templaes de gran altitú, tantu tropicales como subtropicales.
Locustella fluviatilis
La buscala fluvial (Locustella fluviatilis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Locustellidae que vive en Eurasia y África.
La buscala fluvial mide alredor de 15 cm de llargu. El so picu ye finu y apuntiáu y la so cola llarga. Los sos partes cimeros son de color pardu buxu y llises, ente que les sos partes inferiores son ablancazaes, col pechu veteado en pardu buxu y les coberteras inferiores de la cola tamién pardes coles puntes blanques, dándo-y un aspeutu escamado a la zona. Suel presentar una llista superciliar clara difusa. Los dos sexos tienen un aspeutu similar, y los xuveniles tienen les partes inferiores más amarellentaes. 
Dellos individuos presenten un escamado so la cola menos evidente, al tener les llistes blanques de les puntes de les coberteras más anches, colo que tienen un aspeutu más paecíu a la buscala unicolor, anque esta nun tien el pechu veteado y la coloración de les sos partes cimeros ye más verdosa.
Ye un páxaru migratoriu que cría en Europa Central y Oriental y l'oeste d'Asia y viaxa al sureste d'África pa pasar l'iviernu. Anque esisten delles poblaciones que se reproducen nel nordés d'África. N'Europa Occidental ye un divagante raru.
Suel vivir nos montes caducifolios cercanos a l'agua, alredor de los banzaos o ríos. 
Aliméntase d'insectos. Añera nel suelu ente la vexetación trupa onde suel poner ente 5-7 güevos. 
Ye una especie torna y malo de ver, salvu cuando canta. Suel escondese ente la yerba y les carbes baxes. 
Locustella lanceolata
La buscala llanceolada (Locustella lanceolata), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Locustellidae. Reproducir dende'l nordés de la parte europea de Rusia, al traviés del norte Asia, hasta'l norte de Hokkaidō, Xapón. Ye migración d'aves migratoria, envierna nel sureste d'Asia.
Ye un ave de pescuezu y cola curtia, mide ente 11,5 y 12,5 cm de llargor. Los adultos tienen la parte posterior rayada de color marrón y les partes inferiores grises ablancazaes. Dambos sexos son iguales n'apariencia, pero les aves nueves son más amarellentaes na parte inferior.
Locustella luscinioides
La buscala unicolor (Locustella luscinioides) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae. Ye mesma d'Europa y África.
Ye d'aspeutu similar al ruiseñor bastardu ("Cettia cetti") y al carricero común ("Acrocephalus scirpaceus"). Tien el plumaxe de color pardu pela parte cimera, siendo más claru pola inferior; cola d'aspeutu fuerte, picu pardu y pates pardu oliva. Los exemplares inmaduros son más escuros nel envés y na parte inferior más acolorataos que los adultos. Mide ente 13 y 14 cm y tien un valumbu de 18 a 21 cm. El so cantar ye un runfíu como de insectu, paecencia al de la buscala pintoja ("Locustella naevia"), anque ye más rápidu y de tonu más baxu.
Ye una especie migratoria de llarga distancia. Nidifica en Europa del este y nes rexones del mar Negru y Mar Caspiu. En Europa occidental la so distribución ye fragmentaria, con poblaciones aisllaes. Envierna n'África.
En España nidifica pel branu nel esti y sur de la península Ibérica y en güelgues del interior. Nel norte cría escasamente y en Baleares ye pocu común.
La dómina de cría tien llugar d'abril a agostu, con de 4 a 6 güevos blancos con puntos marrones en 1 o 2 puestes. El machu constrúi'l nial, ayudáu pola fema, davezu a solo unos 30 cm percima del nivel de l'agua, y alcuéntrase bien ocultu y protexíu de l'agua con ramines. La fema ye la única que guara los güevos, siendo alimentada pol machu.
La so alimentación compónse d'insectos, efemerópteros, dípteros, arañes y canesbes de camparines.
Locustella naevia
La buscala pintoja,(Locustella luscinioides), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae.
Distribuyir poles zones templaes del paleárticu occidental, dende Irlanda y el norte de España hasta'l suroeste de Siberia y Asia central. Falta en Islandia, na mayor parte de Escandinavia y en bona parte de la Europa mediterránea. N'España distribúyese casi puramente pola franxa cantábrica, dende'l norte de La Coruña hasta la frontera con Francia.
Ocupa preferentemente, y de manera continua, los terrenes apropiaos del tramu costeru, sindo más escasa o sumiendo en zones de mayor altitú, sobremanera a partir de los 600 msnm y ye bien rara na zona orocantábrica, d'influencia continental. El so principal hábitat, son les zones abiertes apoderaes por vexetación herbal alta con carbes pocu mestos y dellos parrotales.
Locustella ochotensis
La buscala de Middendorff (Locustella ochotensis), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Locustellidae. El nome común de la especie conmemora al naturalista rusu Alexander Theodor von Middendorff (1815–1894), que viaxó estensamente en Siberia.
Distribúyese al traviés de Brunéi, China, Hong Kong, Indonesia, Xapón, Corea del Sur, Malaisia, Filipines, Rusia, Taiwán y Estaos Xuníos.
Lonchura castaneothorax
El capuchín pechicastaño o capuchín de pechu castañu (Lonchura castaneothorax) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Estrildidae nativa de Australia.
La especie ye predominantemente marrón nel llombu con una cara negra y un pileu y nuca abuxaos. Cuenta con un amplia franxa ferrial pechu percima del so banduyu blancu. La especie atopar n'Australia, Nueva Caledonia, Indonesia y Papúa Nueva Guinea. Esta especie tamién foi introducida na Polinesia Francesa y Francia.
El capuchín pechicastaño tien un total de seis subespecies y siete apariencies. La subespecie son como siguen:
"L. castaneothora" puede atopase en Tahití. Al paecer, ye descendiente de "L. c. castaneothorax". Estremar por tener partes inferiores más pálides y pol color a vieira de la nuca estendida sobre'l mantu.
L'orixe y la filoxenia foi llográu por Antonio Arnaiz-Villena "et a el". Estrildinae puede tener el so orixe na India y pudo habese tremáu a partir d'entós (escontra hábitats d'África y el océanu Pacíficu).
N'Australia, el capuchín pechicastaño ye conocíu como un ave de cañaverales y pacionales que bordien los ríos, banzaos, terrenes cubiertos de yerba, y manglares. Alcuéntrase comúnmente nos campos de caña y cultivos de ceberes. Nes estaciones seques, ver en zones grebes pero siempres cerca de l'agua. Tamién s'atopa en montes cubiertos de yerba.
John Gould escribió sobre él (citáu en Cayley, 1932):
En Nueva Guinea, el capuchín pechicastaño ye un ave de les zones más grebes y nun suel trate nos senderos de la selva y escamplaes onde pueden atopase con otros familiares, como'l capuchín canoxu ("Lonchura caniceps").
Na Polinesia Francesa consolidóse como una especie introducida, y los sos vezos desenvolviéronse de manera daqué distinta, lo que demuesta la capacidá d'adaptación de la especie. Ta bien estendida nes fasteres de les llombes cubiertes de felechos, pacionales y xardinos (nun ye un páxaru de xardín n'Australia), en tierres cultivaes y los terrenes baldíos, nel monte ecotonos y plantíos de cocu (Lever, 1989).
N'Australia, mientres la temporada de aparemiento, reparar xeneralmente en pareyes, pero a finales de seronda ya iviernu rexuntar en grandes bandaes, n'ocasiones comiendo granes de los cultivos de ceberes.
El capuchín pechicastaño ye una especie altamente sociable, yá que alleguen en gran númberu fora de la temporada de cría. Los adultos reproductores xunen a grupos o bandaes, cuando s'alimenten.
Tien un gustu distintu pa grana de cebada y, poro, los paisanos dan-y un nome de «páxaru de la cebada». La especie tamién ye aficionada a "Paspalum longifolium", mijo perla ("Pennisetum typhoides") y les especies del xéneru "Sorghum". Tamién s'informó que s'alimenta de "Pannicum maximum" y de "Saccharum robustum" en Papúa Nueva Guinea (Bapista, 1990).
Lonchura maya
El capuchín cabeciblanco (Lonchura maya) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Estrildidae que vive nel sudeste asiáticu.
El capuchín cabeciblanco mide unos 11,5 cm de llargu. Como indica'l so nome la so cabeza ye blanca y el so cuerpu ye de color pardu, ente les cualos hai una zona de color marrón claro en pescuezu y pechu a manera de transición. El so picu ye robustu y de color gris azuláu como les sos pates. L'iris de los sos güeyos ye marrón. Ye similar al capuchín castañu ("Lonchura atricapilla") pero cola cabeza blanca en llugar de negra. Los xuveniles tienen la cabeza y les partes inferiores anteadas.
Emite una llamada aguda de tipu "pii-iit".
Alcuéntrase na península malaya, l'estremu sur de Indochina, Sumatra y Xava ya islles menores circundantes, distribuyíu por Indonesia, Malasia, Singapur, y el sur de Tailandia, Vietnam y Camboya. 
Suel atopase nos yerbazales y humerales hasta los 500 msnm. Tamién frecuenta los arrozales.
Aliméntase principalmente de les granes de les gramínees. El la dómina de la collecha del arroz concentrar en grandes bandaes que s'esvalixen en pareyes na dómina de cría. La so dómina de cría en Java ye en febreru. Ponen alredor de cinco güevos nun nial redondu fechu con yerba.
Lonchura malabarica
El capuchín picoplata indiu (Lonchura malabarica) ye una especie d'ave paseriforme que vive nel sur d'Asia. Enantes considerábase de la mesma especie qu'el capuchín picoplata africanu. 
El picu de plata indio ye una pequeña ave gregaria que s'alimenta principalmente de granes. Frecuenta los campos abiertos y les zones de cultivu, especialmente les allugaes cerca d'una fonte d'agua. Añera n'estructures recubiertes por mofu sobre los árboles, depositando ente cuatro y diez güevos blancos per vegada. 
Esta especie mide ente 11 y 11,5 centímetros d'altu, con una cola llarga y de color negru. L'adultu tien un picu de color plateado buxu, cabeza marrón amarellentada y la zona cercana a les pates de color blancu, con nales escures. Dambos sexos presenten una apariencia similar, pero los pichones tienen una coloración más mariella y la cola más curtia. 
Esti estríldido habita na mayor parte de Oriente Mediu y el sur d'Asia: Pakistán, Nepal, Bangladex, India, Arabia Saudita, Omán, Sri Lanka, Irán, Emiratos Árabes Xuníos y Israel, y foi introducíu en Xordania, Kuwait, Puertu Ricu, Qatar y Estaos Xuníos. Columbróse tamién nes Islles Vírxenes (onde probablemente tea extinto) y en Niza, al sur de Francia.
Lonchura malacca
El capuchín tricolor (Lonchura malacca) ave de la familia Estrildidae del orde Passeriformes orixinaria de la India y Sri Lanka.
La especie foi introducida en Australia, Cuba, Haití, Xamaica, Xapón, Portugal, Puertu Ricu, República Dominicana y Venezuela.
Esti pinzón ye conocíu como capuchín de cabeza negra. En Colombia dióse-y un nome incorrectu dende la so introducción, el de Calandria pico de diamante; yá que nun comparte filación dalguna cola citada avecilla, y en Cuba naturalizóse dende 1990, tamién se conoz como monxina tricolor.
El "capuchín tricolor" o "monxina tricolor" ye una pequeña ave gregaria que s'alimenta principalmente de granes gramínees y otres. Frecuenta árees de pacionales húmedos y cultivos como los arrozales. Puede ser atopada tamién en montes húmedos tropicales de tierres baxes.
Lonchura melaena
El capuchín de Nueva Bretaña (Lonchura melaena) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Estrildidae reinal de Papúa Nueva Guinea. 
Ta confináu nes islles de Nueva Bretaña y Buka, amás de dellos castros circundates. Alcuéntrase nos praos tropicales. 
Lonchura nigriceps
El capuchín de llombu castañu (Lonchura nigriceps) ye una especie d'ave paseriforme de familia de los estrildidos que vive n'África.
Alcuéntrase n'Angola, la República Democrática d'El Congu, Kenia, Malaui, Mozambique, Somalia, Sudáfrica, Suazilandia, Tanzania, Zambia y Zimbabue. 
El so hábitat correspuende a la sabana húmeda y nos montes húmedos de les tierres baxes tropicales y subtropicales. El so estáu de caltenimientu según la Llista Colorada ye de baxu riesgu (LC).
Lonchura punctulata
El capuchín puntiáu o pinzón canela (Lonchura punctulata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Estrildidae nativa del sur d'Asia, residente dende la India y Sri Lanka escontra l'este hasta Indonesia y Filipines. La especie foi introducida nel Caribe, Australia oriental y les islles de Xunta y Mauriciu.
El capuchín puntiáu ye un páxaru gregariu que s'alimenta principalmente de granes. Frecuenta árees montiegues abiertes y cultivos. Constrúi'l nial sobre los árboles o nos bistechos de les cases, en forma d'una estructura cupular grande de yerba y deposita nellos de 4 a 10 güevos blancos.
Mide ente 11 y 12 cm de llargu. L'adultu tien el picu escuru, gruesu y curtiu. Les partes cimeres del cuerpu son color castañu, y la cabeza castañu escuru. Les partes inferiores del cuerpu son blanques con marques negres a manera d'escames.
Lonchura striata
El capuchín culiblanco (Lonchura striata) ye un especie d'ave paseriforme de la familia Estrildidae que vive nel sur d'Asia. Ye especie bien conocida y estendida como mascota. 
El machu presenta dos enllordies enriba del picu y tienen el pechu d'una tonalidá más blanca que la fema, una y bones esta tien el pechu d'un tonu marrón escuru. 
Son aves bien gregaries que pueden dir en grandes grupos. Puede inclusive xuntase con páxaros d'otru tipu de xéneru, na naturaleza suelen dir acompañaos de capuchinos picoplatas de la India (Lonchura malabarica).
El so alimentación ta basada na ingesta de pequeñes granes, daqué de fruta y verdura y pequeños insectos.
Podría dicise que ye una de les meyores mascotas qu'esisten, yá que pueden compartir espaciu na xaula col Diamante Mandarín (Taeniopygia gutatta), la tortolita diamante (Geopelia cuneata), los Gorriones de Java (Padda oryzivora)..., el so calter cariñosu y que pueden ser verdaderes máquines de guarar si empléguense como nodrizas. Tamién pueden cruciase con gran variedá d'aves (híbridos). En resume, que si quies tener una pareya d'aves, lo meyor ye un par de isabelas.
Lonchura striata domestica
El manón, gorrión capuchín del Xapón o isabelita del Xapón (Lonchura striata), una de les aves doméstiques más populares, tantu pol so escasu valor monetariu, que lo torna por demás accesible, como pola facilidá de la so crianza, ye una especie resultante de la intervención de la mano del home na naturaleza. El so orixe deber al encruz selectivu de "Lonchura striata" (un ave güei bastante rara n'estáu montés) con otres especies d'estríldidos del xéneru "Lonchura".
Como yá se mentó, el manón ("Lonchura striata domestica") ye un ser que nun esiste n'estáu montés, sinón que la so esistencia ye debida al trabayu de cría y selección per parte del home. La so apaición ye productu del encruz de "Lonchura striata" (una ave d'antiguo bien común en dellos países y rexones del oriente asiáticu, como China, India, Xapón, Sumatra y Tailandia) con otres especies allegaes, gracies a el llabor d'avicultores y criadores xaponeses.
Aparentemente, el nome vulgar d'esta especie en llingua castellana ye una deformación de la denominación que la mesma recibe en idioma francés: "moineau du Japon" (gorrión de Xapón). Nos países de fala inglesa, conocer como "bengalese" (bengalí, en Gran Bretaña) o "society finch" (pinzón sociable, nos Estaos Xuníos d'América).
== Calter y apariencia Como la indica'l nome dáu a la especie nos Estaos Xuníos, el manón ye un páxaru altamente sociable, al puntu tal qu'acepta una apacible convivencia con otres especies, fundamentalmente de estríldidos, como'l diamante de Gould, el diamante mandarín, el diamante de Bichenov, el padda o'l diamante starfinch.
El color del plumaxe varia del negru al blancu, presentando toles tonalidaes entemedies na gama de los marrones (crema, canela, ocre, habanu, chocolate). Esisten exemplares monocromos, bicromos o tricromos. Magar la mayoría de los manones tienen el plumaxe llisu, dellos criadores llograron exemplares con plumes rizaes. Tamién esisten los manones con copete, resultáu de cruciar selectiva.
El color de los güeyos puede ser negru o colloráu (nos exemplares albín)
Nun esiste dimorfismu sexual, polo que resulta prácticamente imposible la distinción ente los machos y les femes de la especie. Los distintos criadores utilicen distintes técniques pa determinar el sexu del individuu según la so apariencia esterna (grosez del picu, rellumu del plumaxe, etc.), mas nenguna resulta segura. Anque presentando, inda, marxes d'erru, ye muncho más confiable la observación de los vezos de conducta de los páxaros: polo xeneral, los exemplares más moventibles y ruidosos son machos.
La llonxevidá del manón bazcuya ente los cuatro a cinco años.
N'efectuando la fema una postura d'ente unu y ocho huevecillos d'un color blancu tresllúcíu, al momentu de la eclosión, camuden a un color negru. Dambos proxenitores se turnarán na incubación mientres un ralu d'aprosimao 12-16 díes, al cabu de les cualos los pitucos ruempen el cascarón. Les críes maurecen rápido, y, a los cuarenta y cinco díes de nacíos, son individuos dafechu independientes.
Esta ave ye eminentemente vexetariana, alimentándose, preferentemente, de granos (miyu, alpiste, colza) y fueyes (llechuga, escarola).
Los veterinarios y avicultores encamienten allugalos en xaules más llargues qu'altes (como aquelles utilizaes pa la crianza del canariu —"Serinus canaria"—); el tamañu ideal de les mesmes ye d'ente 45 y 50 centímetros de llongura por 30 d'altu. 
Tien d'apurríse-yos un nial tipo caja (el que, davezu, se expende nes tiendes d'animales pa ser emplegaos na cría del periquitu australianu —"Melopsittacus undulatus"—). Pa facilita-y al casal la construcción del nial, el criador tendrá d'otorga-y segáu secu, pelo d'animales y hebras de filo*. Si la intención del aficionáu ye la crianza d'estes aves, ye conveniente nun caltenelos en colonia, cuidao que tolos individuos que lu componen van intentar dormir nel nial (inclusive col beneplácito d'el proxenitores), estropiando, con esa conducta, los güevos y matando, involuntariamente, a los pichones. Lo ideal ye, pa esos fines, caltener na xaula un casal o tríu (compuestu por un machu y dos femes) d'aves.
Lophophanes cristatus
El branín de moñu (Lophophanes cristatus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Paridae. Ye una especie bien espublizada y común nos montes de coníferes del centru y el norte d'Europa y nos montes de fueya caduca de Francia y de la península Ibérica. En Gran Bretaña ta acutáu a los antiguos montes de pinos de Inverness y Strathspey en Escocia, y escasamente allóñase de los sos niales. Viéronse pocos exemplares dacuando en Inglaterra. Ye residente, y la mayor parte d'estes aves nun migra. 
Ye un herrerillo fácilmente reconocible, pola so característica cresta, que la so punta tien forma curvada, y pol so cantar y plumaxe distintivu. Tien un cantar similar a la fala, como otros herrerillos, con un cantar constante "zee, zee, zee".
Añera en buecos de tueros cayíos. Esta ave de cutiu aliméntase de lo que cai a los raigaños de los árboles, y por cuenta de que nun s'asusta de los otros animales, puede apreciase con facilidá. Pel hibiernu axúntase colos otros herrerillos. 
Como otros herrerillos, aliméntase de insectos, incluyendo gates. 
Esta especie tradicionalmente considerábase dientro del xéneru "Parus", pero anguaño inclúyese en "Lophophanes", consideráu pola Unión d'Ornitólogos Americanos como un xéneru estreme. 
Lophorina superba
Lophorina superba ye una especie d'ave paseriforme de la familia Paradisaeidae, y ye la única especie del xéneru monotípicu Lophorina. Ye reinal de Nueva Guinea.
Mide aprosimao 26 cm. El machu tien la coroniella y el pechu azules, mientres el restu del cuerpu ye negru. La fema ye d'un color parduzu. 
Lophospingus griseocristatus
El soldadito gris (Lophospingus griseocristatus) ye una especie d'ave de la familia Thraupidae.
La so hábitat natural son los carbes a gran altitú, tropicales o subtropicales. Alcuéntrase en Arxentina y Bolivia. Anque la so población nun foi cuantificada considérase una especie común, ensin evidencies d'enclinos a l'alza o a la baxa. 
Lophospingus pusillus
El soldadito común (Lophospingus pusillus), tamién conocíu como afrechero copetón negru, cadete o soldadito, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae endémica de América del Sur.
El so hábitat natural son les carbes. Pue atopase en Arxentina, Bolivia, Paraguái y Uruguái.
Lophotriccus galeatus
El cimerillo de casquete (Lophotriccus galeatus), tamién denomináu picu chatu de casquete y tiranuelo empenachado, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae que vive en Suramérica.
El cimerillo de casquete mide unos 10 cm de llargu. Los sos partes cimeros son de color verde olivaceu y presenta na cabeza un penachu de plumes curties, escures y de cantos grises. Les sos nales son corites colos cantos de les plumes y llistes de color mariellu maciu. Los sos partes inferiores son ablancazaes col gargüelu, pechu y lladrales veteados en gris y mariellu.
Alcuéntrase nel norte de Brasil, Colombia, la Guayana, Guyana, Perú, Surinam y Venezuela.
Los sos hábitats naturales son los marxes de les selves húmedes tropicales, los montes secundarios, les riberes y les sabanes arbolaes, hasta los 1100 m d'altitú.
Lophotriccus vitiosus
El cimerillo bilistado (Lophotriccus vitiosus), tamién denomináu cimerillo bibandeado, picu chatu de dos franxes y tiranuelo alibarrado, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae que vive en Suramérica.
El cimerillo bilistado mide unos 10 cm de llargu. Los sos partes cimeros son de color verde olivaceu y na cabeza presenta un penachu de plumes curties y escures, colos cantos mariellos o grises, dependiendo de les variedaes rexonales. Les sos nales son corites con dos llistes de color amarellentáu al igual que los cantos de les plumes. Los sos partes inferiores son amarellentaes col gargüelu, pechu y lladrales veteados en gris.
Alcuéntrase nel norte de Brasil, Colombia, Ecuador, la Guayana francesa, Guyana, Perú y Surinam.
Los sos hábitats naturales son les selves húmedes tropicales y les riberes hasta los 800 m d'altitú.
Loxia curvirostra
El piquituerto común (Loxia curvirostra), tamién conocíu como piquituerto coloriáu n'América del Norte, ye una especie de pequeña ave paseriforme de la familia de los frinxílidos. Reproduzse nos montes de "Picea" en América del Norte, en Europa, y en Asia. Delles poblaciones reproducir nos montes de pinos en ciertes árees de los trés continentes, y n'América del Norte delles poblaciones reproducir nos montes d'abetu. Añera nes coníferes, onde pon 3 a 5 güevos.
El piquituerto ye un ave básicamente residente, pero si la comida ye insuficiente, realiza migraciones al sur. Esta especie viaxa en grandes bandaes fora del periodu de apareamiento, y de cutiu entemezse con otros piquituertos. 
Los piquituertos caracterizar polos quexales que tán torcíes na punta, polo que reciben el so nome común. Aliméntense casi puramente de los conos de coníferes, especialmente los de les piceas. La forma estraña del so picu ye una adaptación que-yos dexa estrayer les granes del conu. 
Esta especie puede aportar a confundida colos piquituertos loros y los piquituertos escoceses, que tamién se reproducen na zona euroasiática. La so identificación ye menos problemática n'América del Norte, onde namái s'atopa'l piquituerto coloráu y el piquituerto aliblanca. 
Estudios del so cantar, n'América del Norte, suxuren que nesti continente hai ocho o nueve poblaciones con cantares distintos, que casi nunca reproducir ente sigo. El tamañu y l'estructura del picu tamién varien, y poblaciones distintes suelen especializase de comer les granes de coníferes distintes. Enagora, son pocos ornitólogos los que proponen dixebrales en distintes especies.
Loxia leucoptera
El piquituerto aliblanco (Loxia leucoptera) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Fringillidae que vive en Eurasia y Norteamérica.
El piquituerto aliblanco mide ente 15 y 17 cm de llargu. Como los demás piquituertos carauterízase por tener un picu robustu coles puntes de dambos quexales cruciaos. El so estrañu picu ye una adaptación p'ayudar a abrir les piñes de les coníferes, de que les sos granes alimentar. El plumaxe del cuerpu y cabeza de los machos adultos tiende a ser coloráu o rosáu, y el de les femes verde o amarellentáu, anque esiste muncha variación. Dambos presenten la cola y nales negres, estes derrotes por dos llistes blanques. Tamién tien blancu na punta de les terciaries. El blancu presente nel so nales facer bono d'estremar de les otres especies de piquitueros, cuantimás del piquituerto común, que ye col que coincide en gran parte de la so área de distribución, y que ye sueli ser de tonos acolorataos menos intensos. Amás tien la cabeza y el picu más pequeñu qu'el piquituerto lorito y el piquituerto escocés. 
La so llamada consiste en soníos de tipu "chip" más agudos y débiles que los del piquituerto común.
El piquituerto de la Española enantes considerábase una subespecie de piquituerto aliblanco, "Loxia leucoptera megaplaga", pero anguaño considérase una especie estreme ("Loxia megaplaga"), qu'habita nos pinares de "Pinus occidentalis", y estrémase del piquituerto aliblanco pol so plumaxe más escuru y el so picu más robustu.
El piquituerto aliblanco cría nos montes de coníferes d'Alaska, Canadá, la metá norte de Estaos Xuníos, Asia y el nordés d'Europa. 
Ye un ave principalmente sedentaria, pero que fai incursiones irregulares escontra'l sur si los recursos alimenticios mengüen. La subespecie americana aparentemente muévese con más frecuencia que la euroasiática. Esta especie forma bandaes fora de la estación de cría, con frecuencia entemecíos con otros piquituertos. N'Europa occidental ye un divagante raru, que suel llegar al pie de dalguna folada migratoria de piquituertos comunes.
Son aves especializaes n'alimentase de piñones. Los piquitueros aliblancos tienen preferencia polos alerces ("Larix"), en Eurasia el alerce siberianu ("Larix sibirica") y el alerce de Gmelin ("L. gmelinii"), y en Norteamérica'l alerce tamarack ("L. laricina"). Tamién peracaben bayes de los alcafresnos "Sorbus", y en Norteamérica tamién s'alimenten de les piñes de la tsuga del Canadá ("Tsuga canadensis") y la pícea blanca ("Picea glauca"). Añera nes cañes de les coníferes, y suel poner ente 3 y 5 güevos.
Loxia pytyopsittacus
El piquituerto lorito (Loxia pytyopsittacus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Fringillidae que vive en Europa nororiental. 
Esta especie habita los bosque de coníferes del noroeste d'Europa y del oeste de Rusia. Esiste tamién una pequeña población en Escocia, causando dificultá pa estremalo del piquituerto común y del reinal piquituerto escocés, que reprodúcense na mesma zona. 
Esti piquituerto ye principalmente residente, pero puede migrar escontra'l sudoeste si arralez la so fonte d'alimentu. La especie forma colonies fora de la temporada de reproducción, la mayor parte de les vegaes al pie de otros piquituertos. 
El piquituerto lorito caracterizar pol quexal que se crucia al altor del picu, lo cual da-y el so nome coloquial en inglés. Aliméntense sobre les coníferes, y la so forma de picu pocu avezáu ye una adaptación p'ayudar a la estracción de les granes del árbol. La so principal fonte d'alimentu ye'l pinu montés. 
Los machos adultos suelen ser de color coloráu o anaranxáu, y les femes de tonos verdes o mariellos, pero hai muncha variación. 
Ye difícil estremar al piquituerto lorito del común y del escocés, una y bones los plumaxes son bien paecíos. Sicasí, la cabeza y el picu son más llargos qu'en cualesquier de les otres especies. El picu ye más gruesu que los de les especies rellacionaes, y el quexal cruciáu nun ye tan evidente. Precísase un cuidu estremu pa reconocer a estos piquituertos: probablemente la so mayor distinción seya la llamada, un "choop" o "tyuup" más fondu y duru. 
Loxigilla noctis
El comeñame antillanu (Loxigilla noctis) ye un ave de la familia Thraupidae mesma de les Antilles Menores dende les Islles Virxes hasta Santo Lucía.
Laniarius luehderi
El bubú de Lühder (Laniarius luehderi) ye una especie d'ave na familia Malaconotidae. El so nome conmemora al ornitólogu alemán W. Lühder.
Alcuéntrase n'Angola, Burundi, Camerún, El Congu, República Democrática d'El Congu, Guinea Ecuatorial, Gabón, Kenia, Nixeria, Ruanda, Sudán del Sur, Tanzania, y Uganda.
Lullula arborea
La calandria totovía o totovía (Lullula arborea) ye un ave paseriforme de la familia Alaudidae; carauterízase por tener un envés pardu con bandes negres, un pileu marrón turráu tamién bandiáu, mexelles acolorataes y una banda ablancazada supraorbitaria. Ye frecuente en montes abiertos, brezal y llendes de montes. En primavera, los machos entonen un reclamu bien característicu que-yos fai fácilmente reconocibles.
El so nial ta revistíu de pelo o yerba, cerca de parrotales, nel suelu; contién trés o cuatro güevos, puestos en dos niaraes, de abril a xunu.
Aliméntase d'insectos, granes, bayes, que recueye del suelu.
Distribúise per toa Europa, salvo'l norte de Escandinavia y les islles Britániques. Ye rara percima de los 2000 m.
Luscinia calliope
El ruiseñor calíope (Luscinia calliope) tamién conocíu como gargarita colorada o raitán siberianu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Muscicapidae nativa d'Asia. Enantes foi clasificada na familia Turdidae, pero na actualidá polo xeneral considérase na familia Muscicapidae. 
Ye una especie migratories insectívora que se reproducen nos montes de coníferes en Siberia. Añera cerca del suelu. Pasa l'iviernu na India y Indonesia. Ye un vagamundu desaxeradamente raru a Europa Occidental, pero foi columbráu tan al oeste como Gran Bretaña.
Ye llixeramente mayor en tamañu qu'el raitán européu. 
Luscinia cyane
El ruiseñor azul (Luscinia cyane), tamién conocíu como coliazul siberianu o raitán siberianu azul, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Muscicapidae, enantes clasificáu como miembru de la familia Turdidae. Investigaciones recién suxuren qu'esta especie y dellos otros miembros del xéneru "Luscinia" d'Asia oriental tienen de clasificase nun nuevu xéneru, xunto col ruiseñor xaponés y el ruiseñor de Okinawa.
Ye una especie migratoria, reproducir a lo llargo de la veres de los regueros y ríos de la taiga en partir sur de Siberia y el Alloñáu Oriente, particularmente en Primorie, nos montes del nordés de China, Corea, Xapón y Sakhalin y pasa l'iviernu nel sureste d'Asia y Indonesia. Ye vagamundu raru en Europa y tien estatus de vagamundu inclusive tan al este como Pakistán.
El so hábitat de reproducción inclúi montes de coníferes con trupa maleza, de cutiu al llau de los ríos o n'en el cantu de los montes. Alimentar nel suelu, principalmente de insectos y pequeños invertebraos. Pel hibiernu tamién tiende a permanecer na trupa vexetación.
Esta especie ye más grande qu'el raitán européu. El machu reproductor ye inconfundible col envés azul y el banduyu blancu. La fema ye monótona, coles partes cimeres marrón y les partes inferiores ablancazaes. Los sos güeyos escuros destaca na so cara marrón maciu.
Se reconocen trés subespecies:
Luscinia luscinia
El ruiseñor rusu (Luscinia luscinia) ye una pequeña ave paseriforme que d'antiguo se consideraba como miembru de la familia de los túrdidos, pero na actualidá clasificar como un papamoscas de la familia Muscicapidae. 
Ye una especie insectívora y migratoria qu'habita los montes d'Europa y Asia. La so distribución alcuéntrase más al norte que la del ruiseñor, una especie cercana. Añera casi a nivel del suelu, en parrotales trupos. Pasa los iviernos en África. 
El ruiseñor rusu tien un tamañu similar al raitán européu. El so plumaxe ye de color marrón buxu enriba y blancu buxu nel banduyu. Los sos tonos grises, que dan-y una apariencia nebulosa na parte inferior, y la falta de les típiques franxes coloraes a los llaos de la cola de los ruiseñores son les principales diferencies que tien cola especie. Dambos sexos presenten un aspeutu similar.
El cantar de los machos ye potente, y consta de xiblíos, trinos y chasquíos. Nun tien el crescendo de xiblíos potentes del ruiseñor común.
Luscinia megarhynchos
El ruiseñor común (Luscinia megarhynchos) ye una especie d'ave paseriforme enantes clasificáu como un miembru de la familia "Turdidae", pero agora xeneralmente consideráu parte de la familia de Muscicapidae. 
Ye un ave migratoria insectívora que cría nos montes d'Europa y d'Asia. Tien una distribución más meridional qu'el so pariente cercanu'l ruiseñor rusu ("Luscinia luscinia"). Añera cerca del suelu en parrotales trupos. Pasa l'iviernu boreal nel sur d'África y retorna a Europa na primavera pal apareamiento.
El ruiseñor común ye de tamañu similar al raitán, con una llongura de 15-16,5 cm. L'envés les nales y la cola son de color castañu y el banduyu de color pardu claru. Nun hai muncha diferencia n'aspeutu ente los sexos.
El ruiseñor común machu ye bien conocíu pol so fuerte cantar, con un rexistru de xiblíos, borboteos y otros soníos. Anque tamién canta mientres el día, tien el vezu pocu común de cantar hasta bien entrada la nueche; el so cantar sobresal nesos momentos, pos hai pocos páxaros más que canten a eses hores. Ye por eso polo qu'el so nome en dellos idiomes inclúi la palabra "nueche". Afayóse n'investigaciones recién que canten con entá más fuerza nos ambientes urbanos y suburbanos por que puedan ser escuchaos percima del ruiu ambiental. La traza más típica del so cantar ye un xiblíu "crescendo" fuerte. El so cantar d'alarma suena como una xaronca.
Son reconocíes les siguientes subespecies:
El cantar del ruiseñor foi especialmente reconocíu pola so guapura por sobre les demás aves, al estremu de que dalgunos cantantes humanos son llamaos "ruiseñores" en señal d'almiración. El primer diccionariu del castellán, de 1611, definía al ruiseñor a partir de la manera positiva en que yera valoráu, ensin llegar a describilo en realidá:
Daes el so costumes migratories, nes tradiciones populares europees el ruiseñor común anuncia la llegada de la Primavera porque'l so cantar apaez nel mes de Mayu. D'esta miente, forma parte de la simboloxía que tien esa estación nel imaxinariu, esto ye, la guapura, la renacencia, la mocedá y el amor. El siguiente Romance, poema castellanu d'orixe medieval, ilustra estos significaos comúnmente acomuñaos al ruiseñor:
El condáu de Niza (Francia) caltuvo al so Ruiseñor que vuela nos cantos tradicionales y les rondes de mayu, que'l so tema inspiró a Chaikovski pa la so "Humoresque" opus 10-2. Ye reconocida la xenial "Oda a un Ruiseñor" del escritor John Keats y el cuentu infantil "El ruiseñor y la rosa", de Oscar Wilde.
Luscinia sibilans
El ruiseñor xiblador (Luscinia sibilans), tamién conocíu como raitán de Swinhoe, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Muscicapidae. La so área de reproducción estiéndese dende'l sur de Siberia y el mar de Okhotsk, al sur de China y el sudeste d'Asia.
Ye una especie migratoria, reproducir nos montes de la taiga del nordés d'Asia hasta Mongolia y pasa l'iviernu nel sudeste d'Asia y el sur de China. Ye vagamundu raru a Europa Occidental. El primer rexistru d'esta ave n'Europa foi na isla Fair, Escocia n'ochobre de 2004. Otra foi vista en Polonia en xineru de 2006, y más apocayá, foi vista en Norfolk, Inglaterra n'ochobre de 2011, de nuevu en septiembre de 2013 y en Dinamarca n'ochobre de 2012.
Ye principalmente una especie de tierres baxes, pero dacuando puede atopase n'altitúes d'hasta 1200 m sobre'l nivel del mar. Nel iviernu puede atopase en zones con árboles esvalixaos, carbes, parques y xardinos.
Ye un páxaru torno y malo de detectar, yá que s'escuende ente cañes ocultes, permaneciendo estacionariu mientres periodos considerables. Ye de vezos terrestre y insectívoru, alimentándose principalmente de formigues, escarabayos, arañes y otros invertebraos. De cutiu chasquea la so cola d'una forma característica.
Reproduzse en xunu o xunetu. El nial tien forma de copa y de cutiu fechu nel furacu d'un árbol o nun tocón, xeneralmente mui cerca del suelu. Ta fechu de fueyes seques, yerbes y mofu, y forráu con materiales más finos. Polo xeneral la fema pon cinco o seis güevos, de color azul maciu o gris-azuláu con llurdios marrón. La migración escontra'l sur empecipia pocu dempués de que los pichones son criaos, a finales d'agostu en Rusia y unes selmanes más tarde en Corea. Les aves lleguen nes proximidaes de Hong Kong en payares y pasen l'iviernu en Tailandia, Laos y Vietnam. Na primavera mover escontra'l norte de nuevu, llegando a Corea en mayu y a Rusia a principios de xunu.
Luscinia svecica
El pechiazul (Luscinia svecica) ye una pequeña especie d'ave paseriforme de la familia Muscicapidae. Bien escondidizo, el pechiazul ye bien dáu a caminar pel suelu, sobremanera les femes. Ye insectívoru. El machu presenta un característicu coloríu azul nel pechu.
El pechiazul presenta un tamañu similar al del raitán, d'ente 13 a 14 cm y alredor de 20 gramos de pesu, de figura espodada. Les sos pates y el picu son bien finos, de color gisáceo ozcuro. Los güeyos son de color negru.
Nel so plumaxe, como'l so propiu nome indica la principal característica ye un llurdiu azul que va dende'l gargüelu hasta'l pechu, n'ocasiones presentando una manchita blanca en mediu dependiendo de la subespecie, pero terminando siempres nuna fina franxa de plumes negres y otra franxa más estendida escontra'l banduyu de color castañu anaranxáu. 
Esti pintorescu pechu representa la gran diferencia ente los exemplares machos y femes, esistiendo por tantu un claru dimorfismu sexual, siendo les femes muncho menos llamatives y vistoses. En cuanto al restu del plumaxe, les partes más clares son primero unes franjitas ablancazaes o amarellentaes que suelen tar bien estremaes y que van dende la parte cimera del picu cruciando sobre los güeyos y siguiendo un pocu más la so trayectoria, segundu'l banduyu y finalmente la cara que son de tonos grises y marrones ablancazaos, anque la cara ye abondo menos clara. Tocantes a la cabeza, ye marrón d'un tonu bien escuru al igual que'l llombu y les nales, tamién escures pero daqué más clares que la cabeza. Bien característicu ye tamién el plumaxe de la cola, siendo les puntes de color negru, ente que les partes cimeres de la mesma son de color naranxa o colloráu anaranxáu.
El pechiazul tuvo clasificáu mientres enforma tiempu dientro de la familia Turdidae pero que darréu foi movida y clasificada na familia Muscicapidae. La traducción lliteral de Luscinia svecica "(llatín)" ye ""el ruiseñor suecu"".
Cuenta con unes 11 subespecies reconocíes nun principiu, anque los espertos non se ncompletamente d'alcuerdu pa certificales toes. Dellos ornitólogos consideren qu'a pesar d'esistir clares diferencies nel aspeutu y plumaxe de les distintes poblaciones del pechiazul, toes elles son en realidá la mesma especie y nun ye necesariu estremala en distintes subespecies o cuantimenos non en tantes. Sicasí, nun son pocos los estudios xenéticos que según otros ornitólogos certifiquen la necesidá d'una clasificación más específica.
Les subespecies a priori bautizaes, son les siguientes:
El pechiazul distribuyir por llatitúes ártiques y septentrionales del paleárticu, ocupando toa una franxa que va dende Escandinavia hasta Asia ya inclusive Alaska, y alcontrándose de forma bien estazada nos hábitats fayadizos d'Europa central y occidental, pero ensin llegar a superar llatitúes inferiores a los 37º N. Non asina, tratar d'una especie d'aves migratories, polo que suel envernar nel sur de España y Italia, en países del sur d'Asia como la India, ya inclusive en delles zones del norte d'África.
Na dómina de cría habiten l'altu monte, desenvolviéndose perfectamente sobre los 1000 y 2000 metros d'altitú o inclusive más. Habita en banzaos o zones húmedes según nes sos proximidaes, en montes de abeduriu y sauce, espacios con carbes como'l piorno o'l uz, xeneralmente en terrenes próximos a pradera abiertes y con ciertu grau de mugor o encharcamiento, pero casi siempres con abondosu maleza, yá seya cerca de ríos, regueros o llagunes, pudiendo apaecer tamién en marismes que presenten una óptima vexetación mientres la migración ya ivernada.
Ye un ave insectívora polo que básicamente s'alimenta de los insectos qu'atrapa, xeneralmente dende les escamplaes o posaderos de zones encharcadas, concretamente, aliméntase de pequeños coleópteros, insectos acuáticos, dípteros, lepidópteros, lo mesmo que de canesbes, etc., tamién puede inxerir ciertos frutos de parrotales monteses, y en seronda consume delles granes.
     " Oyer el cantar de Luscinia svecica"
Presenta un trino estensu, agudu y melodiosu, siendo variáu anque non demasiáu ellaboráu. N'ocasiones emite un canto imitativo. El pechiazul canta sobremanera pela mañana tempranu y cuando empieza a escurecer. La voz d'alerta suena como una especie de "tac" caltriante.
Nidifican en fasteres de sierres y montes construyendo'l nial nel suelu usualmente non llueñe de l'agua. Polo xeneral añeren so un parrotal o próximos a la base d'este, tamién ente la trupa vexetación. A mediaos de mayu produz la puesta, que consta d'unos 5 o 7 huevo de color verde en tonu azuláu con llurdios o finos llixos acolorataos. Tres la incubación que dura unos dos selmanes y que ye realizada conjuntamente en veces ente la madre y el padre, nacen los pollos, que pueden volar al mes de salir del güevu.
Según los estudios realizaos por "BirdLife International" nel añu 2000, la población d'esta especie en Europa podría tar ente les 880 000 y 2 400 000 pareyes. Ente que la población de pechiazul que cría en España envalórase que podría ser alredor d'unes 9000 o 12 800 pareyes, según F. Purroy en 1997. Anque mientres la invernación el númberu d'estes aves aumenta considerablemente n'España.
Lycocorax pyrrhopterus
El ave del paraísu corvina (Lycocorax pyrrhopterus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Paradisaeidae. Ye la única especie de la so xéneru. Mide aprosimao unos 34 cm y tien un plumaxe de colores escuros. Reconócense trés distintos subespecies y el so hábitat natural son les tierres baxes de les islles Molucas (Indonesia). Aliméntase principalmente de frutes y artrópodos.
Machaerirhynchus flaviventer
El Monarca piquiplano pechiamarillo (Machaerirhynchus flaviventer) ye una especie d'ave na familia Monarchidae.
Esisten seis subespecies reconocíes:
Machaeropterus deliciosus
El Machaeropterus deliciosus (Saltarín alitorcido) ye una pequeña ave paseriforme residente del monte húmedu nes rimaes occidentales de los Andes en Colombia y el noroeste de Ecuador. Los saltarinos pertenecen a una familia (Pipridae) de especies de pequeñes aves de les zones subtropical y tropical de América Central y Sud América.
Machaeropterus pyrocephalus
El saltarín encendíu(Machaeropterus pyrocephalus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los saltarinos (Pipridae). 
Distribúise per Perú, Bolivia, Brasil y Venezuela. En Perú y norte de Bolivia alcuéntrase nel piedemonte de los Andes hasta 1500 msnm y en zones de selva baxa. En Brasil tien una amplia distribución que toma los estaos de Rondonia, Amazones, Acre, Pará, Goiás, Mato Grosso y Tocantins. En Venezuela distribúyese namái pel sur, nel estáu de Bolívar.
Como otros munchos miembros de la so familia, el saltarín encendíu ye pequeñu (unos 9 cm), gordosu, con una cola y un picu curtios. El machu tien una llamativa cresta naranxa y colorada. Les nales son verdes y el cuerpu tien un toque acoloratáu. El pechu ye blancu con llistes coloraes. La fema ye verde dorsalmente y el pechu y banduyu son blancu verdosos con un matiz mariellu. Les pates son arrosaes.
Machetornis rixosa
El picabuey (Machetornis rixosa), tamién conocíu como matadura, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae. Ye l'únicu miembru del xéneru "Machetornis". Alcuéntrase nel norte d'Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Panamá, Paraguái, Uruguái y Venezuela. 
Ye un páxaru llixero y elegante. Los sos colores son: pardu pa la cola, les nales, l'envés y la zona de la corona na cabeza, y payizu pa los llaterales, el banduyu y el pechu. Ente'l machu y la fema nun s'aprecien diferencies. Les pates son negres y llargues, pa facilitar el caminar pel suelu.
El so hábitat natural son los pastizal y montes antiguos bien degradaos. Por cuenta de la deforestación, la especie colonizó apocayá les zones onde enantes taba ausente, como'l nordés de Ecuador. Ocupa un nichu ecolóxicu similar al de los papamoscas en Europa. La so alimentación basar en artrópodos, que puede cazar mientres camina sobre'l suelu, o s'alimenta de los parásitos de los grandes mamíferos. Esto postreru ye un exemplu clásicu de mutualismo. Los sos niales apaecen en parrotales baxos, siempres a poco altor.
Mackenziaena
Mackenziaena ye un xéneru de Aves de la familia Thamnophilidae. Les especies d'esti xéneru son conocíes vulgarmente col nome de bataraes. Habiten en selves del este de Suramérica.
Esti xéneru distribuyir en 3 países del este de América del Sur.
1. En Paraguái nos departamentos de: Altu Paraná, Amambay, Caazapá, Canindeyú, y Itapúa. 
2. Nel sudeste del Brasil nos estaos de: sudeste de Badea, Espirito Santu, esti de Mato Grosso do Sul, Mines Gerais, Paraná, Ríu de Janeiro, norte de Ríu Grande del Sur, Santa Catarina, y São Paulo.
3. Nel nordés de la Arxentina na provincia de Misiones. 
Los sos hábitats naturales son selves subtropicales o tropicales, tantu d'enllanada como de monte, de la provincia fitoxeográfica Paranaense y de la Viesca atlántica polo xeneral. 
Esti xéneru presumiblemente ta rellacionáu a "Thamnophilus" sobre la base de la so morfoloxía esterna, especialmente'l picu fuerte y agabitao, pero falten les correspondientes pruebes moleculares que lo sofiten. "Mackenziaena leachii" podría tar más estrechamente rellacionada coles especies del xéneru "Frederickena" que con "Mackenziaena leachii".
Esti xéneru subdividir en 2 especies: 
Mackenziaena leachii
El batará pintáu (Mackenziaena leachii), tamién conocíu como batará chiflador o batará xiblón grande, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae. El so hábitat alcuéntrase nes viesques húmedes de tierres baxes y nes viesques montiegues d'Arxentina, Brasil y Paraguái.
Mackenziaena severa
El batará copetón (Mackenziaena severa), ye una especie d'ave del xéneru "Mackenziaena" de la familia Thamnophilidae, que vive nel este de Suramérica.
Esta especie distribuyir en 3 países del este de América del Sur.
2. Nel sudeste del Brasil, nos estaos de: sudeste de Badea, Espírito Santu, esti de Mato Grosso del Sur, Mines Gerais, Paraná, Ríu de Janeiro, norte de Ríu Grande del Sur, Santa Catarina, y São Paulo.
3. Nel nordés de la Arxentina, na provincia de Misiones. 
Los sos hábitats naturales son selves subtropicales o tropicales, tantu d'enllanada como de monte, de la provincia fitoxeográfica paranaense y de la Matu atlánticu polo xeneral.
Esta especie monotípica describióse orixinalmente por Martin Lichtenstein nel añu 1823, sol nome científicu de: "Lanius severus". La so localidá tipu ye: «São Paulo, Brasil».
Pertenez a un xéneru presumiblemente rellacionáu a "Thamnophilus" sobre la base de la so morfoloxía esterna, especialmente'l picu fuerte y agabitao, pero falten les correspondientes pruebes moleculares que lo sofiten. Esta especie podría tar más estrechamente rellacionada coles especies del xéneru "Frederickena" que con "Mackenziaena leachii".
Macroagelaius imthurni
El moriche de los tepuyes o chango de tepuy ("Macroagelaius imthurni") ye una especie d'ave de la familia Icteridae, que s'atopa en Brasil, Guyana y Venezuela.
Vive na canopia y los cantos del monte húmedu de monte de los tepuyes, ente los 500 y 2.000 m de altitú.
El machu mide en promediu 28 cm de llargor y la fema 25,5 cm. El plumaxe ye negru polencu azuláu, coles plumes del llombu con vera metálica; presenta guedeyes pectorales axilares de color mariellu doráu.
Grallina cyanoleuca
La grallina australiana (Grallina cyanoleuca) ye una especie d'ave na familia Monarchidae. Ye un ave conspicua de Australia de tamañu medianu. D'antiguo allugar nuna subfamilia de la familia Dicruridae.
Ye un ave común y que la atopa en toa Australia sacante en Tasmania y porciones del desiertu internu nel noroeste de Western Australia, y alcuéntrase bien afecha a la presencia d'humanos. Tamién la atopa nel sur de Nueva Guinea. Habita tantu en zones rurales como urbanes
La grallina australiana mide unos 28 cm de llargu cuando adultu, y el so plumaxe esta afatáu con grandes llurdios negros y blanques; los machos pesen ente 64 a 120 g machos, y les femes ente 60 a 95 gr. Ye bien común veles n'Australia; posaes en cables de teléfonu soles o en pareyes, o patrullando sobre zones de suelu escampleru, especialmente en mariñes o banzaos. A la distancia los sexos son similares pero ye fácil estremalos yá que la fema tien gargüelu blancu ente que'l machu tien gargüelu negru y una "ceya" blanca.
Malaconotus blanchoti
El gladiador cabecigrís (Malaconotus blanchoti) ye una especie d'ave na familia Malaconotidae.
Atopar n'África al sur del Sahara, particularmente n'Angola, Benin, Botsuana, Burkina Faso, Camerún, República Centroafricana, Chad, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Eritrea, Etiopía, Gambia, Ghana, Guinea, Guinea-Bisáu, Kenia, Malaui, Malí, Mozambique, Namibia, Níxer, Nixeria, Ruanda, Senegal, Sierra Lleona, Somalia, Sudáfrica, Sudán, Suazilandia, Tanzania, Togu, Uganda, Zambia, y Zimbabue.
Los sos hábitats naturales son la sabana seca y la sabana húmeda.
Malaconotus cruentus
El gladiador cruentu (Malaconotus cruentus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Malaconotidae. Ta llargamente distribuyíu en África, atopándose dende Guinea y Sierra Lleona hasta l'este de la República Democrática d'El Congu y Uganda occidental. Nun se reconocen subespecies.
Malcorus pectoralis
La prinia carirrufa (Malcorus pectoralis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cisticolidae. Ye la única especie de la so xéneru. Alcuéntrase en Namibia, Botsuana y Sudáfrica.
Malia prestosa
La timalí malia (Malia prestosa) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Timaliidae que forma'l so propiu xéneru monotípicu Malia. Ye reinal de la isla de Célebes (Indonesia). La taxonomía d'esta especie nun se conoz dafechu, pero ta posiblemente rellacionada colos charranes del Vieyu Mundu (familia Timaliidae), anque otres fontes incluyir en Pycnonotidae.
Tien descrites trés subespecies:
Malurus alboscapulatus
La mura australiana blanca y negra o maluro de costazos blancos (Malurus alboscapulatus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Maluridae que vive na isla de Nueva Guinea.
Como'l restu d'especies del so xéneru esta ave presenta un marcáu dimorfismu sexual, los machos en dómina de cortexu son dafechu negros con dos pequeñes llurdios blancos ovalaes en dambos costazos ente que les femes, y los machos en clise tienen cabeza, nales y cola negres col restu del cuerpu blancu.
Los sos hábitats son los montes subtropicales, la carba húmeda subtropical y les praderíes de yerba alto, onde s'alimenten principalmente d'insectos.
Describiéronse seis subespecies de mures blanques y negres:
Ye una de les 12 especies del xéneru del xéneru "Malurus" dientro de "Maluridae". Les especies más próximes son murar australiana de llombu coloráu ("Malurus melanocephalus") y mures australianes de nales blanques ("Malurus leucopterus") del continente australianu. Estos trés especies, que fueron denominaes "bicoloured wrens" (cerriques bicolor) pol ornitólogu Richard Schodde, caracterizar pola falta de llurdios de color na cabeza o copetes auriculares, tener un únicu patrón de color nel cuerpu, negru o azul, en contraste col de los sos costazos o nales. Y sustitúyense xeográficamente les unes a les otres a lo llargo d'Australia y Nueva Guinea. Esta distribución de los trés especies de mures bicolor indica que los sos ancestros comunes vivieron en Nueva Guinea y el Norte d'Australia nel periodu en que'l nivel del mar baxara y los dos rexones taben xuníes por un ponte de tierra. Les poblaciones dixebráronse cuando'l nivel del mar volvió xubir, dixebrando a les aves qu'en Nueva Guinea evolucionaríen escontra murar blanques y negres de les poblaciones australianes que daríen llugar per un sitiu a murar de llombu coloráu y a murar de nales blanques.
Malurus amabilis
La mura australiana atenta o maluro atentu (Malurus amabilis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Maluridae, endémica de Australia.
Los hábitats naturales d'estos pequeños páxaros son los montes húmedu y secu tropicales y subtropicales.
Malurus coronatus
La mura australiana de corona morada o maluro coronáu (Malurus coronatus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Maluridae endémica del norte de Australia. 
El plumaxe de les partes cimeres del son de color pardu coles nales pardogrisacees. Tien el picu y les pates negres. El machu en plumaxe reproductivu tien el pileu de color violeta arrodiáu por una franxa negra que-y crucia los güeyos y otru llurdiu negru a lo cimero de la cabeza. La so cola ye azul coles puntes blanques. Los sos partes inferiores son blanques coles bandes y banduyu enllordiaos de canela. Nel so plumaxe d'eclís tien el pileu gris y la cabeza motuda de negru y gris. La fema estrémase porque tien el pileu abuxáu, les coberteras auriculares marrones y la cola de color azul buxu. Los inmaduros tienen el pileu pardu, anque los machos empiecen a amosar plumes negres na cara cuando tienen ente 6 a 9 meses.
Rexistráronse trés llamaes distintos: un altu y vibrante "chipa-chipa-chipa", un "chit" más quedó como llamada de contactu cuando busquen alimentu en grupu, y una llamada d'alarma consistente nun disonante "zit".
El primeru en recoyer un exemplar de maluro coronáu foi'l médicu J. R. Elsey, mientres la espedición d'A. C. Gregory pel norte de Australian de 1855 y 1856. Recoyéronse dos especímenes nel río Victoria un terceru nel ríu Robinson que s'esaminaron mientres unos 100 años. Foi descrita científicamente pol ornitólogu John Gould en 1858. El so nome específicu "coronatus" significa coronáu. 
Reconócense dos subespecies d'esti páxaru "M. c. coronatus" y "M.c. macgillivrayi". La subespecie nominal alcuéntrase na rexón de Kimberley del noroeste d'Australia. La subespecie "macgillivrayi" foi nomada por Gregory Mathews en 1913, venía de les tierres que bordiaben el golfu de Carpentaria. El so singular plumaxe indució a Mathews a asitialo nun xéneru estreme, "Rosina". Sicasí les pruebes xenétiques demuestren que los sos parientes más cercanos son la mura australiana azul y la franjeada del xéneru "Malurus".
El maluro coronáu solo alcuéntrase nel norte de Australia. La área de distribución de dambes subespecies ta dixebráu por unos 200 km de tierres inhóspitas pa elles, y foi asina alredor de los postreru 10 000 años.
El so hábitat preferíu son les zones con yerba alto o palmes "Pandanus", a unos 10 m d'un ríu o un manantial.
Malurus cyaneus
La mura australiana azul o maluro sobeyosu (Malurus cyaneus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Maluridae] endémica del sureste de Australia y Tasmania. Presenta un marcáu dimorfismu sexual.
El machu na dómina de cría tien la frente y los auriculares d'un brillante y llamativu azul, el restu de la cabeza con una mázcara negra y un gargüelu negru o azul marino.
== Taxonomía reconocen seis subespecies: 
Reinal d'Australia y más concretamente del so sureste.
Afíxose bien al ambiente urbano y ye común en Sydney, Canberra y Melbourne.
Murar australiana azul come principalmente insectos y suple la so dieta coles granes.
Malurus cyanocephalus
La mura tordu australiana azul o maluro emperador (Malurus cyanocephalus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Maluridae] que s'atopa en Nueva Guinea.
Los sos hábitats naturales son montes húmedos tropicales y subtropicales de tierres baxes. 
Malurus elegans
La mura australiana de nales coloraes o maluro elegante (Malurus elegans) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Maluridae. Ye sedentaria y endémica del suroeste de Australia Occidental. Presenta un dimorfismu sexual bien marcáu: los machos adopten un plumaxe nupcial de brillosu coloríu, cola frente, pileu, nuca y auriculares d'un azul claro iridiscente y costazos coloraos qu'oldeen col gargüelu y llombu negres, les nales y cola pardu-abuxaes y les partes inferiores pálides. Los machos en plumaxe postnupcial, les femes y los xuveniles tienen un plumaxe predominantemente pardu buxu, anque los machos pueden tener delles plumes azules o negres aisllaes. Nun se reconocen subespecies separaes. Ta llueu emparentada coles similares mura variada ("M. lamberti") y mura de pechu azul ("M. pulcherrimus"). Sicasí, nun se rexistraron híbridos nes árees onde se superponen les sos árees de distribución, lo que les convierte n'especies dafechu separaes. Anque la mura de nales coloraes ye localmente común, esisten evidencies de qu'el so númberu ta en cayente.
Tien un picu estrecho y apuntiao afechu a sondiar y atrapar insectos, yá que ye principalmente insectívora. Vive y aliméntase al abelugu de les carbes nos montes húmedos apoderaos por "Eucalyptus marginata", permaneciendo cerca de la cubierta vexetal pa evitar a'l depredadores. Como otres mures australianes ye una especie que vive en pequeños grupos, con cría cooperativa, que defenden pequeños territorios mientres tol añu. Los grupos consten d'una pareya monógama con dellos ayudantes que collaboren na cría de los pollos. Rexistróse una mayor proporción d'ayudantes femes nesta especie que nes de les otres mures australianes. Utilicen llamaes y exhibiciones visuales tantu pa comunicase como na parada nupcial. Amás los machos arrinquen pétalos mariellos y esibir frente a les femes como parte de la parada nupcial. Usen los cantares pa reclamar el so territoriu, y pueden estremar a los demás individuos namái pola so voz.
== Taxonomía Murar de nales coloraes foi oficialmente descrita pol ornitólogu John Gould en 1837, qu'adoptó'l términu llatinu "elegans" (elegante) como nome pa la especie. Estableció'l so localización na mariña esti, anque lo rectificó al dase cuenta del so erru por colecciones posteriores de John Gilbert del Suroeste d'Australia. L'ornitólogu aficionáu Gregory Mathews describió en 1916 la subespecie "warreni" nos montes d'ocalitos del sur basándose nel color más escuru del plumaxe de les femes. Anque como otru investigadores nun repararon esta característica esiste'l consensu en nun reconocer subespecies estremaes. De fechu hai bien poca variación de talla o color ente los individuos y poblaciones d'esta especie. 
Ye una de los dolce especies del xéneru "Malurus", alcontráu n'Australia y les tierres baxes de Nueva Guinea. Dientro del xéneru pertenez a un grupu de cuatro especies bien similares conocíes colectivamente como mures de costazos castaños. Les otres trés especies d'esti grupu son "M. amabilis" de Cabo York, "M. lamberti" estendida pela mayor parte del continente y "M. pulcherrimus" del Suroeste d'Australia y la península de Eyre. Estudios moleculares amuesen que la especie más próxima a murar de nales coloraes ye murar de pechu azul "Malurus pulcherrimus".
Primeramente murar australianes incluyir na familia de los papamoscas de vieyu mundu (Muscicapidae) y depués na de les papudes (Sylviidae) enantes de ser emplazadas na so propia familia, Maluridae, en 1975. Darréu analís de ADN amosaron que la familia ta rellacionada coles families Meliphagidae y Pardalotidae arrexuntándoles nuna gran superfamilia Meliphagoidea.
El ornitólogu Richard Schodde nel so estudiu monográficu de 1982 propunxo que l'orixe del grupu de murar de costazos castaños taría nel norte por cuenta de la gran variedá de formes esistente nel norte y la so ausencia nel sureste del continente australianu. Los ancestros d'estes aves estender escontra'l sur y colonizaron el suroeste mientres un periodu más templáu y húmedu fai dos millones d'años, a la fin del Pliocenu o'l principiu del Pleistocenu. Les condiciones más fríes y seques que vinieron darréu provocaron una perda d'hábitat y la fragmentación de les poblaciones. Les aves del suroeste daríen llugar a murar australianes de nales coloraes ente que les del noroeste aniciaríen a murar variaes ("Malurus lamberti"). Al volver les condiciones templar y húmedu dexaron a los páxaros estendese escontra'l sur otra vegada, entemeciéndose les poblaciones de nuevu nel centru suroriental d'Australia, escontra la península de Eyre, onde aniciaron a murar de pechu azul ("Malurus pulcherrimus"). El clima más fríu que siguió aislló a les poblaciones faciendo qu'evolucionaren a especies separaes. Finalmente a la fin de la última glaciación, fai 12.000–13.000 años, les formes del norte estiéndese de nuevu escontra'l sur, faciendo que la distribución de los trés especies asolápense. Esta hipótesis ta pindia de ser confirmada polos estudios moleculares.
Murar de nales coloraes miden unos 15 cm y pesen ente 8–11 g. El llargor mediu de la cola ye de 7,5 cm, de les más llargues del xéneru. El picu ye relativamente llargu, de 10 mm de media nos machos y 9,3 mm nes femes, estrechu, apuntiáu y más anchu na base. Con una forma similar a la d'otres aves que s'alimenten sondiando y picando insectos.
Como otres mures australianes, presenta un marcáu dimorfismu sexual, los machos adopten un llamativu plumaxe nupcial con plumes iridiscentes na cabeza y el gargüelu con costazos coloraos en contraste col negru y el pardu-buxu del restu del cuerpu. El brillante azul de la corona, parte inferior del llombu y cobertura auricular destaquen sobre'l negru gargüelu y nuca nes exhibiciones de la parada nupcial. La llarga cola ye pardu-abuxada y les partes inferiores son ablancazáu-abuxaes. Los machos en plumaxe postnupcial, les femes y los xuveniles son predominantemente de color pardu buxu, anque los machos caltienen delles muertes de plumes azules y negres. Los machos tienen el picu negru al igual que la llista loral y el aníu ocular (zones desnudes ente'l picu y el güeyu y alredor d'ésti), ente que les femes tienen el picu negru pero la llista loral acoloratada y el aníu ocular gris maciu. Los machos inmaduros desenvuelven les zones negres a los seis selmanes y xeneralmente camuden llogrando un plumaxe nupcial incompletu tres el primer añu, lo que-yos da una apariencia desigual o xaspiada con un amiestu de plumes grises y azules na cabeza, y grises y negres nel pechu. Les aves nacíes de primeres de la estación de cría van tener más proporción de plumaxe nupcial que les que nacieron a la fin de la estación. Na so segunda estación de cría van tener un plumaxe nupcial más completu, anque van precisar un terceru pa desenvolvelo totalmente. Reparáronse dellos machos con plumaxe nupcial nel mesmu grupu coles mesmes, anque se desconoz si hai relación de dominancia ente ellos o cualos son los sos distintos estatus reproductivos.
Dambos sexos camuden na seronda tres la estación de cría, entós los machos desenvuelven el so plumaxe postnupcial. Volverán camudar al plumaxe nupcial a la fin del iviernu o la primavera. Les plumes del cuerpu son reemplazaes en dambes mudes ente que les de les nales y cola camúdense solo en primavera, anque pueden ser reemplazaes en cualquier dómina si resulten estropiaes o arrancaes. El coloríu azul de los machos, particularmente el de les cobertories auriculares, ye bien iridiscente por cuenta de les superficies planu y rizáu de les bárbules d'estes plumes. El plumaxe azul tamién reflexa la lluz ultravioleta, más inclusive que nel restu de murar, yá que la so visión estiéndese parcialmente a esta parte del espectru.
La comunicación vocal ente murar de nales coloraes úsase principalmente ente individuos del grupu social y pa señalar y defender el so territoriu. Son capaces d'estremar a los individuos pol so cantar, lo que ye importante pa estremar a los miembros del grupu de los estraños. El cantar básico, o tipu I, ye un soníu agudu que dura ente unu y cuatro segundos que consta de diez a veinte elementos curtios per segundu, cantáu tantu polos machos como poles femes, particularmente usáu cuando hai una disputa nes llendes del territoriu. Los cantares producir con más frecuencia enantes o xusto dempués del amanecer. Les aves caltener en contactu mientres busquen alimentu con un nidiu y repitíu «"see-see-see"» que va baxando en tonu, ente que un fuerte y agudu «"tsit"» sirve como voz d'alarma.
La supervivencia de murar d'una estación a otra ye bastante alta p'aves tan pequeñes, y murar de nales coloraes ye la que tien la tasa de supervivencia más alta de toes, el 78% de los machos reproductivos y el 77% de les femes sobreviven a la siguiente estación de cría. Nun ye infrecuente para murar de nales coloraes llegar a los diez años d'edá, y l'individuu más vieyu conocíu hasta la fecha algamó los dieciséis años d'edá.
Murar de nales coloraes viven nel estremu húmedu del Suroeste d'Australia, dende'l ríu Moore al norte de Perth hasta la rexón de Margaret River nel sur y escontra l'este hasta Albany. Ye común en parte de la so área de distribución, anque hai evidencies de que ta tornando'l so númberu por cuenta de la desecación de les zones pantanoses. Vive nel sotobosque so los ocalitos, "Eucalyptus diversicolor" y "Eucalyptus marginata". Los montes antiguos paecen ser hábitats menos favorables y estes aves siéntense más atraíos peles zones alteriaes por baltar. Les quemes producen la desapaición de la población, que retorna tres un periodu de dos años. Los plantíos mistos de pinos ("Pinus" spp.) y ocalitos xeneralmente son pocu apoderaes yá que escarecen del sotobosque necesariu.
Dientro de los hábitats forestales murar de nales coloraes prefieren les zones más húmedes como los ribayos y riveras con "Lepidosperma effusum". Nes llendes de la so área de distribución al norte convive con murar variada y nel so llende este con murar de pechu azul, ocupando estos dos últimes especies les zones más seques quedando murar de nales coloraes acutada a los montes más húmedos. L'ausencia de formes entemedies nestes zones refuerza'l estatus d'especie separaes de toes elles.
La so forma de locomoción habitual nel suelu ye saltando impulsándose y aterrizando con dambes pates simultáneamente, anque estes aves pueden correr como se repara cuando realicen exhibiciones de distracción frente a depredadores. Permédiense ayudaos de la so cola proporcionalmente llarga, que caltienen xeneralmente alzada y escasamente quieta. Les sos nales curtiu y arrondáu apúrren-yos un bon impulsu inicial y son-y útiles pa vuelos curtios, anque nun sirven pa viaxes llargos. 
Murar de nales coloraes presenten cría cooperativa, les pareyes o pequeños grupos familiares son territoriales y defenden los sos dominios d'otros grupos mientres tol añu. Los sos territorios tienen una media d'ente 0,4–2,4 hectárees nel so hábitat óptimo del monte d'ocalitos, anque suelen ser más pequeños y acutaos nos menos favorables carbes de rivera. La área que tomen ye'l suficiente pa caltener al grupu nos años probes o p'afaer a los nuevos miembros tres la dómina de cría. Los grupos varien dende dos hasta nueve miembros, con una media de cuatro individuos, los más numberosos en toes murar australianes estudiaos hasta la fecha. Probablemente esto ye por cuenta de la alta tasa de supervivencia añal que llinda'l territoriu disponible. Anque les tases de reproducción son baxes, les aves nueves disponen de pocos territorios vacantes nos qu'esvalixase. Socialmente xunir en pareyes monógames, y el so axugamientu dura xeneralmente hasta la muerte d'unu de los miembros. Nesti casu'l superviviente escueye un nuevu compañeru xeneralmente ente'l ayudantes del grupu. Anque non estudiáu direutamente nesta especie, paez ser que les mures de nales coloraes como'l restu de murar son sexualmente promiscuas, y dambos miembros de la pareya apariar con otros individuos. El ayudantes femeninos son más frecuentes nesta especie que nes demás mures estudiaes en fondura, como la mura sobeyosa ("M. cyaneus"). Más de la metá de los grupos tienen dos o más ayudantes, de cutiu femes, qu'alimenten a los pollos y mengüen la carga de trabayu de la fema reproductora. Constatóse qu'el ayudantes amonten el ésitu reproductivu de la pareya nesta especie aumentando la media de pollos supervivientes de 1,3 a 2. Hai delles evidencies de que los grupos con ayudantes masculinos pueden aumentar les sos llendes territoriales tomando nueves zones cola so ayuda.
Ente los principales predadores de niales inclúyense les pegues australianes "(Gymnorhina tibicen)", los páxaros corador ("Cracticus" spp.), los cucaburras rientes "(Dacelo novaeguineae)", los currawongs ("Strepera" spp.), los cuervos ("Corvus" spp.) y los charranes verdugu ("Colluricincla" spp.), amás de mamíferos introducíos como los foinos ("Vulpes vulpes"), los gatos y los aguarones negros "(Rattus rattus)". Como les demás mures australianes, murar de nales coloraes usen una exhibición conocida como "carrera del royedor" pa distrayer a'l depredadores y alloñar del nial. Cuando la realicen baxen la cabeza y la cola, espleguen les nales erizando les plumes y empiecen a correr rápido camudando de dirección de cutio y dando voces d'alarma. A esti comportamientu deben la so denominación de mures.
Reparóse nesta especie exhibiciones d'aletéu en delles situaciones: de les femes respondiendo, presumiblemente aceptando'l cortexu del machu, de los xuveniles pidiendo comida, d'el ayudantes escontra los adultos y de los machos inmaduros escontra'l reproductores. Llevar a cabu baxando la cabeza y la cola, estendiendo y ximelgando les nales calteniendo'l picu abiertu en silenciu.
Como les demás mures, la de nales coloraes aliméntase activa y incansablemente, buscando alimentu ente los felechos ("Pteridium esculentum") y les carbes, amás d'ente la foyarasca del suelu cerca de los llugares abelugaos. Dacuando xube a los árboles percima de los 5 m percima del suelu y el sotobosque, principalmente a la fin del branu y seronda cuando la corteza desconchada de los ocalitos ufierta una rica fonte de artrópodos. Anque les aves ellí tán espuestes a los potenciales predadores y permanecen pocu tiempu. Aliméntase d'una gran variedá de pequeñes criatures, principalmente insectos, comen tol añu formigues y escarabayos, y añeden a la so dieta arañes, chinches y guxanos na estación de cría. Mientres la primavera y el branu los páxaros tán activos a intervalos mientres el día, y comparten el tiempu d'alimentación con cantares. Los insectos son numberosos y fáciles d'atrapar lo que-yos dexa folgar ente incursiones. De cutiu el grupu abelúgase y fuelguen xuntos mientres les hores del día de más calor. Sicasí pel hibiernu atopar comida ye más difícil y tienen que pasar el día buscándolo de cutio. Les formigues son una importante fonte d'alimentu mientres esti periodu, constituyendo la base principal de la so dieta.
Mientres el cortexu los machos de murar de nales coloraes, como otres especies del so xéneru, arrinquen pétalos de flores pa esibilos frente a les femes como parte del ritual de cortexu. Nesta especie los pétalos utilizaos son mariellos, y escasamente, blancos. Los pétalos esíbense y presenten frente a les femes tantu nel territoriu propiu del machu como nos demás. La exhibición conocida como "abanicu facial" reparar usáu tantu en comportamientos agresivos como en paraes nupciales; y consiste en erizar y ximelgar les plumes auriculares. Les plumes de les partes cimeres, d'azul claro, usar de forma más prominente mientres les exhibiciones que nes demás especies de mures.
El periodu de cría ye más curtiu que nes demás mures australianes, y va dende ochobre (raramente setiembre) hasta avientu. Los niales son construyíos namái poles femes, xeneralmente asitiáu ente la trupa vexetación a unos 20 cm percima del suelu. Ye una estructura redondo y abovedao texida con yerbes ensin apertar y telarañes, cola entrada nun llau. L'interior suel tar revistíu con fiervas más fines y fibres llograes de "Clematis pubescens" y "Banksia grandis". Tienen una puesta y escasamente dos en cada estación, la segunda unos 51 díes tres la primera. Xeneralmente una puesta mariña de dos o tres güevos de color crema ablancazáu mate con llixos acolorataos, que miden unos 12 x 16 mm. Les femes guaren los güevos soles mientres aprosimao una hora siguida cada vegada, dempués de lo que el machu la llapada y vanse a comer rápido mientres 15–30 minutos enantes de volver. La so llarga cola de cutiu ta doblada pel estrechu espaciu del nial y suel usase como indicador de anidamiento. La incubación dura unos 14 ó 15 díes, un día menos na segunda puesta, y envalórase qu'el 94% de los güevos eclosionen con ésitu. Los pollos naciellos son altriciales, desnudos, de color acoloratáu y ciegos. Con un día la so piel escurecer a gris azuláu pola afloración de los cañones de les sos plumes so la so piel. Los cañones de les plumes primaries remanecen al tercer día y empiécense a abrir los güeyos al quintu, pa tar totalmente abiertos a otru día. Tolos miembros del grupu alimenten a los pollos y esanicien los sos sacos fecales mientres 11–12 díes, tiempu nel qu'emplumen. Con esti tiempu anque tán totalmente cubiertos de plumes, les sos coles y nales nun crecieron del tou y vuelen mal. Les sos nales tarden diez díes más en desenvolvese totalmente, tiempu mientres el cual los pollos permanecen xeneralmente bien escondíos so la cubierta vexetal cerca del nial. Los padres y el ayudantes alimentarán-yos mientres un mes más n'abandonando'l nial. Les aves algamen el maduror sexual al añu d'edá, pero les femes nun suelen criar hasta'l so tercer añu yá que los territorios son escasos. Los niales de murar de nales coloraes poques vegaes sufren l'acoso de los parásitos de puesta, anque se rexistraron casos llevaos a cabu pol cuquiellu de Horsfield "(Chrysococcyx basalis)" y del cuquiellu cola d'abanicu "(Cacomantis flabelliformis)".
Malurus grayi
La mura australiana de picu anchu o maluro picoancho (Malurus grayi) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Maluridae que s'atopa en Nueva Guinea.
Los sos hábitats naturales son los montes húmedos tropicales y subtropicales de tierres baxes.
"Malurus grayi" y "M. campbelli" (Sibley y Monroe 1990, 1993) qu'antes se consideraben dixebraes el so englobaron nuna única especie, "M. grayi", siguiendo les clasificaciones de Beehler et al. (1986), Coates (1990) y Vuilleumier et al. (1992). 
Malurus lamberti
El maluro variegado o mura australiana variada (Malurus lamberti) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Maluridae reinal de Australia.
Mide ente 14 y 15 cm de llargor y pesa 6 a 11 gramos. Como les demás especies del so xéneru presenta vultable dimorfismu sexual. 
Los machos camuden la so plumaxe y adopten unu especial pa la dómina de apareamiento, bien llamativu, con azul iridiscente na cabeza, oyíos y nuca, en contraste con en contraste con un baberu negru o índigo foscu, la castañal acoloratada na base de les nales y marrón claro buxu nes nales y llombu, color crema nel banduyu y una cola gris azulada. Los penachos brillantemente coloriaos de la corona y la cubierta del del oyíu ufiértense prominentes p'atraer a la fema mientres el cortexu previu al apareamiento
Les femes, los machos en dómines distintes a la de apareamiento y los exemplares xuveniles son predominantemente de color marrón; los machos tienen picu negru y d'esti color alredor de los güeyos y la piel ente los güeyos y el picu, ente que les femes tienen picu castañu acoloratáu y alredor de los güeyos ye acoloratáu brillante. Los machos inmaduros desenvuelven el picu negru a los seis meses d'edá y camuden per primer vegada al plumaxe de apareamiento mientres la primer estación de crianza dempués de guarar, quedando rastros del plumaxe anterior y solamente perfeccionen la muda unu o dos años dempués. Dambos sexos camuden de plumes na seronda tres la crianza, quedando clisada la brillantez del plumaxe de los machos hasta l'iviernu o la primavera cuando los machos adopten de nuevu'l so plumaxe nupcial. L'azul celeste de los oyíos de los machos ye iridiscente gracies a la forma de les barbes del plumaxe y amás porque reflexen bien los rayos ultravioleta.
Usen la comunicación vocal principalmente n'actividaes sociales ente exemplares de la especie, p'alvertir sobre un recursu o sobre'l peligru y pa la defensa del territoriu del grupu. El cantar típico ye agudu ya intensu retumbar conformáu por gran númberu de partes curties, una cada 10 a 20 per segundos hasta por 4 segundos. El so cantar ye más nidiu que d'otres especies del so xéneru. Los pájatos caltienen contactu unos con otrs xiblando "tsst" o "seeee", ente que un curtiu y fuerte "tsit" sirve como llamada d'alarma.
Como los demás reyezuelos fada ye un activu y provecíu buscador d'alimentos, especialmente en campos abiertos cerca de los sos abelugos o en xamasques de baxu altor. Mover per aciu una serie de saltos viviegos, guardando l'equilibriu gracies a el llargor de la so cola, que usualmente sostien en dirección vertical y raramente ta sele. Les sos nales curtiu y arrondáu sírvenlu bien pa vuelos curtios anque non pa llargos paseos. Mientres sa primavera y el branu manifiéstesse activos mientres el día y acompañen el forraxeo con cantares. Los insectos son numberosos y fáciles de coyer, lo cual dexa que los páxaros folgar de xemes en cuando. El grupu abrígase y fuelga de cutiu en mediu del calor del mediudía. Alimentase ye más difícil mientres l'iviernu y riquen pasar tol día buscando alimentu ensin fuelgu. 
REPARÓSE a los machos llevando pétalos de flores de colores p'amosase con ellos a les femes como parte del ritual de cortexu. Nesta especie los pétalos recoyíos son xeneralmente mariellos. La presentación de los pétalos puede asoceder nel territoriu del machu que los presenta o n'otru.
La crianza ye cooperativa per aciu pareyes y grupos que caltienen y defenden mientres l'añu pequeños territorios. Aparentemente los acoplamientos sexuales asoceden namái dientro de cada grupu pero con distintos pareyes. Tanto la fema como'l machos atienden por igual a los pitucos ente que dellos ayudantes collaboren n'alimentalos y cargalos y en defender el territoriu. Abrigar en grupos pequeños, de frente, conformando una cubierta trupa y afechándose mutuamente. Dacuando viéronse grupos de 10 o más páxaros pero nun se sabe si trátase de xuntes accidentales o de bandes permanentes. Realicen exhibiciones pa distrayer a'l depredadores y alloñar de los nials mientres emiten el llamáu d'alarma.
Consume una amplia gama d'animales pequeños, principalmente insectos, incluyendo formigues, saltapraos, mosques, gorgoyos y delles canesbes. P'atopalos busquen en cualquier sitiu que tea a menos de 2 m d'altor.
L'acoplamientu asocede ente la primavera y el final del branu; el nial asítiase xeneralmente sobre vexetación tupia a menos de l m sobre'l suelu. Ye una estructura redonda o abovedada fecha de yerbes y restos de telarañes llibremente enxareyaos, con una entrada n'unu de los llaos. Two or more broods may be laid in an estendéi breeding season. La fema pon trés o cuatro güevos blancos mate con llurdios y puntos castañu acoloratáu, de 12 x 16 mm. Los güevos son guariaos mientres 14 a 16 díes, , dempués de los cualos aliméntense a los pitucos y les sos materies fecales son llimpiaes por tolos miembros del mientres 10 a 12 díes. Los padres y los páxaros ayudantes alimentar p'alredor d'un mes más. Los páxaros nuevos permanecen de cutiu nel grupu de la familia como ayudantes per un añu o más enantes de movese a otru grupu, anque dalgunos van y yá s'aparien mientres el primer añu.
Malurus leucopterus
La mura australiana de nales blanques o maluro de nales blanques (Malurus leucopterus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Maluridae. Vive nes zones grebes del centru d'Australia, dende l'interior de Queensland y Australia Meridional hasta Australia Occidental. Como les otres mures australianes, esta especie presenta un marcáu dimorfismu sexual. Nel grupu social unu o más machos esiben un plumaxe de vivu coloríu mientres la estación de cortexu, xeneralmente col cuerpu azul intensu, nales blanques y picu negru. Les femes, menores que los machos, son de color pardu maciu coles plumes de la cola azul claru. Los machos adultos nuevos son casi indistinguibles de les femes, anque de cutiu sían los machos reproductores. Por ello les bandaes de mures de nales blanques en primavera y branu consten de machos vieyos con vivos colores acompañaos d'individuos menores de color pardu, dalgunos de los cualos tamién son machos.
Reconócense trés subespecies. Amás de la subespecie continental hai una na isla Dirk Hartog y otra na isla de Barrow na mariña occidental d'Australia. Los machos d'estes subespecies isleñas tienen plumaxes de cortexu de color más próximu al negru que al azul. 
Murar de nales blanques son principalmente insectívores, complementando la so dieta con pequeños frutos y biltos de fueyes. Alcuéntrase en zones de parrotal y carba grebes onde les plantes baxes apúrren-yos cobertoria. Como les otres especies de la so xéneru críen de forma cooperativa y los pequeños grupos defenden los territorios onde viven. Los grupos consten d'una pareya monógama con dellos individuos ayudantes que cooperen na cría de los pollos. Esti ayudantes son fíos de la pareya qu'algamaron el maduror sexual pero que permanecen col grupu familiar mientres unu o más años. Anque nun se confirmó genéticamente, ye probable que sían promiscuas como otres mures. Como parte de la parada nupcial el machu suel arrincar pétalos de flores y esibir frente a les femes.
El primer espécime de mura de nales blanques foi prindáu polos naturalistes franceses Jean René Constant Quoy y Joseph Paul Gaimard en septiembre de 1818, nel viaxe de Louis de Freycinet alredor del hemisferiu sur. L'espécime perder nel naufraxu del barcu pero un dibuxu de Jacques Arago tituláu "Mérion leucoptère" sobrevivió dexando la so descripción en 1824 pol ornitólogu Charles Dumont de Sainte Croix. El nome de la especie deriva de los términos griegu "leuko-" (blancu) y "pteron" (nala).
De casualidá el primer espécime yera un machu con plumaxe negru de la subespecie de la isla Dirk Hartog, de la que nun volvió tener rexistros en 80 años. Ente que la subespecie más abondosa de plumaxe azul foi afayada y descrita como dos especies distintes por John Gould en 1865. Llamó a un espécime recoyíu nel interior de Nueva Gales del Sur "White-winged Superb Warbler" (papuda sobeyosa de nales blanques), "M. cyanotus", ente que la que tenía'l llombu y les nales blanques describióse como "M. leuconotus", "White-backed Superb Warbler" (papuda sobeyosa de llombu blancu). Hasta'l sieglu XX nun s'unificaron dambes formes de plumaxe azul nuna sola especie. George Mack, ornitólogu del Muséu nacional de Victoria consideró que'l nome específicu "leuconotus" yera precedente na so revisión del xéneru de 1934, y los estudios posteriores siguieron el so exemplu. La zona ente los costazos de fechu ta desnuda, con plumes que surden de la zona escapular y estiéndense dende l'interior aniciando distintos diseños. Esta variación confundió a los primeros naturalistes que describieron les formes de llombu blancu y llombu azul. Alúdese frecuentemente a murar de nales blanques como mura azul y blanca.
Nun principiu murar fueron incluyíes na familia de los papamoscas del vieyu mundu, Muscicapidae, y darréu incluyóse-yos na familia de les papudes, Sylviidae, enantes de ser asitiaes na so nueva familia Maluridae en 1975. Analís de ADN amosaron que la familia Maluridae ta rellacionada con Meliphagidae (melífagos), y Pardalotidae, incluyéndo-yos a toos na superfamilia Meliphagoidea.
Dientro de Maluridae ye una de les 12 especies del xéneru "Malurus". Ta llueu emparentada cola mura de llombu coloráu, cola que forma un clado que tien como especie más próxima a la mura blanca y negra de Nueva Guinea. L'ornitólogu Richard Schodde denomina a estos trés especies mures bicolor ("bicoloured wrens"), nes que destaca la falta de patrones de color na cabeza o copetes auriculares y el so plumaxe uniforme negru o azul en contraste col color les sos nales o llombos, reemplazándose xeográficamente les unes a les otres a lo llargo d'Australia y Nueva Guinea.
Hai trés subespecies reconocíes de "Malurus leucopterus":
"M. l. leucopterus" y "M. l. edouardi" dambes son xeneralmente más pequeñes que los sos parientes continentales, y tamién dambes subespecies tienden a tener grupos familiares más pequeños, consistentes nun machu y una fema y dacuando un ayudante. Anque les subespecies insulares y la continental tienen estructures sociales similares, les pareyes reproductores de dambes islles tienen, como media, puestes más pequeñes, mayores tiempos d'incubación y menores d'emplumada. Tocantes a el so caltenimientu, ente que "M. l. leuconotus" ye considerada como esmolición menor pola UICN pola so amplia distribución, los dos subespecies isleñas son consideraes vulnerables pol gobiernu d'Australia por cuenta de que pueden ser fácilmente fadiaes nos sos llugares de puesta poles construcciones humanes y les poblaciones.
Los dos subespecies isleñas tán más próximes genéticamente ente sí que de la población continental de "leuconotus", La isla Dirk Hartog ta a 2 km del continente ente que la isla Barrow ta a 56 km del continente. Esistió un fluxu xenético ente les poblaciones hasta l'entamu del actual periodu interglacial, fai unos 8.000 o 10.000 años, cuando'l nivel del mar inda taba baxu y dambes islles taben conectaes col continente. 
Hai tres teoríes de como evolucionaron los trés subespecies de mura de nales blanques. La primera suxure que'l plumaxe negru y blancu yera'l color primixeniu y que tres la separación apaeció'l plumaxe azul y blancu na subespecie del continente. La segunda hipótesis suxure que'l plumaxe negru evolucionó convergentemente por separáu nos dos islles. Y la tercera suxure que'l plumaxe negru y blancu evolucionó una vegada a partir d'el color azul ancestral y que darréu la subespecie evolucionó de nuevu escontra l'azul.
La distribución de los trés mures bicolor indica qu'el so ancestru vivió en Nueva Guinea y el norte d'Australia nel periodu nel que'l nivel del mar taba baxu y dambes rexones taben xuníes por un ponte de tierra. Cuando'l nivel del mar xubió les poblaciones quedaron dixebraes, evolucionando en Nueva Guinea murar blanca y negra. Les poblaciones australianes dixebraríense aniciando murar australiana de llombu coloráu y la de nales blanques al afaese ésta a les zones grebes.
Con un llargor d'ente 11 y 13,5 cm murar australiana de nales blanques ye una de les especies más pequeñes del xéneru "Malurus". Los machos suelen pesar ente 7,2 g y 10,9 g ente que les femes pesen ente 6,8 g y 11 g. El picu ye relativamente llargu, con un llargor mediu del picu de 8,5 mm nos machos y 8,4 nes femes, siendo estrechu y apuntiáu y más anchu na base. El picu tien más anchor que fondura y ye d'una forma similar al d'otres aves que sondien o piquen en busca d'insectos. Nesta especie ye más finu y apuntiáu qu'el del restu de murar australianes.
Los adultos dafechu desenvueltos presenten dimorfismu sexual, siendo los machos más grandes y de distintu color que les femes. Les femes adultes son de color tierra pálidu cola cola de color azul bien claro y col picu crema rosáu. Los machos con plumaxe de cortexu tienen el picu negru, nales y costazos blancos, el restu del cuerpu azul cobaltu o negru (dependiendo de la subespecie a la que perteneza). Esti contraste coles plumes blanques faise más evidente mientres el vuelu o les exhibiciones nel suelu de la parada nupcial. Los machos con plumaxe postnupcial paecer a les femes, anque pueden estremase pel so picu más escuru. Dambos sexos tienen coles llargues, espodaes y conspicuas que caltienen alzaes. La cola mide alredor de 6,25 cm y tien plumes con un cantu blancu que sume col tiempu. 
Los pollos y los xuveniles tienen un plumaxe pardu y picos pardu-arrosáu y coles más curties que los adultos. Los machos nuevos desenvuelven plumes azules na cola y picos más escuros a la fin del branu principiu de la seronda (tres la estación de cría), ente que les femes adquieren coles de color azul claru. Na siguiente primavera tolos machos son fértiles y desenvuelven canesbes alredor de la cloaca qu'almacenen espelma. Pela so parte mientres la estación de cría les femes fértiles desenvuelven árees edematusas d'incubación, que consisten nuna área desnuda na so barriga, llamaes plaques d'incubación. Los machos al entrar nel so segundu o tercer añu desenvuelven mientres la dómina de cría un plumaxe puntiáu d'azul y blancu. Y a'l llegar al so cuartu añu adquieren el so plumaxe nupcial definitivu, coles sos plumes escapulares y les pluma de vuelu secundaries y terciaries de les nales blanques y el restu del so cuerpu d'un brillante azul cobaltu. Tolos machos adultos camuden el so plumaxe dos veces al añu, una pel hibiernu o primavera enantes de la estación de cría y otra na seronda; raramente un machu camuda'l plumaxe nupcial direutamente a otru plumaxe nupcial. El plumaxe de color azul de los machos ye iridiscente, particularmente la zona alredor de los oyíos, por cuenta de les superficie planu y retorcigañáu de les bárbules. El plumaxe azul tamién reflexa la lluz ultravioleta yá que la so visión d'el color estender a esta parte del espectru, posiblemente más que nel restu de murar.
En 1980, Tideman, caracterizó cinco patrón de llamaes ente los "Malurus leucopterus leuconotus"; estos fueron tamién reconocíos por Pruett y Jones na subespecie isleña "M. l. edouardi". La llamada principal ye un cantar qu'emiten dambos sexos pa reclamar el so territoriu y unificar al grupu. Ye un cantar llargo con notes que xuben y baxen, que primero ye señaláu con de 3 a 5 «"chip"». Anque aparentemente débil el soníu llega llueñe ente les carbes baxes. Usen una llamada fuerte «"trit"» pa establecer contactu (especialmente ente les madres y los sos fíos) y una voz d'alarma que se caracteriza por una serie de llamaes altes y abruptas que varien de frecuencia ya intensidá. Los adultos pían de forma alta y aguda pudiendo entrepolalo con cantares pa ponese en contactu con aves que tean a más distancia. Los pollos y femes alredor del nial pían, faen pitíos altos y llamaes curties. Les femes adultes tamién van emitir llamaes chillonas. Los pollos amás garllen cuando son alimentaos. El ayudantes y los qu'alimenten pueden tamién faer esi soníu.
Murar de nales blanques tán bien afeches a los medios secos, y "M. l. leuconotus" atopar a lo llargo de les redolaes grebos y semiáridos ente les llatitúes 19 y 32 S. del continente australianu. Ocupa les mariñes del occidente d'Australia dende Port Hedland hasta Perth nel sur, y estiéndese escontra l'este hasta Mount Isa en Queensland, y a lo llargo de la parte occidental de la Gran Cordal Divisoriu hasta l'interior de Queensland y l'oeste de Nueva Gales del Sur, enfusándose na esquina noroeste de Victoria y la península de Eyre y cruciando el Nullarbor. Corrientemente cohabita con otres especies de mures, como la mura australiana variada ("M. lamberti assimilis"). Murar de nales blanques de cutiu habiten en zones de parrotales o zones ensin árboles apoderaes por carbes del xéneru "Maireana", o praderíes de yerbes como "Triodia" y "Zygochloa", amás de zones inundables cubiertes con plantes del xéneru "Muehlenbeckia". "M. l. leucopterus" ocupa zones similares na isla Dirk Hartog y lo mesmo "M. l. edouardi" na isla Barrow. Murar de nales blanques ye reemplazada nel norte de la so área de distribución nel continente australianu por murar de llombu coloráu.
La forma más corriente de locomoción ye a saltos con dambes pates xuntes, tantu al impulsase como al aterrizar. Anque estes aves pueden correr cuando espleguen la maniobra de distracción d'el depredadores conocida como "carrera de royedor". Permediar cola ayuda de la so relativamente llarga cola, que xeneralmente caltienen en posición alta y raramente quieta. Les nales curtiu y arrondáu apúrren-yos un bon impulsu inicial y sírvenlos pa vuelos curtios, anque non pa vuelos más enllargaos. 
Murar de nales blanques viven en grupos sociales complexos. Les cles consten de 2 a 4 páxaros, xeneralmente con un machu pardu o parcialmente azul y una fema adulta. El ayudantes son individuos nuevos criaos n'años anteriores nel grupu familiar y que permanecen nél collaborando na cría de los pollos, pueden ser machos qu'inda caltienen plumaxe pardu o femes. Les aves suélense posar unes al pie de otres so cobertories vexetales trupes y dedíquense al afecháu mutuu. Dellos subgrupos viven nun territoriu formando parte del mesma cla, que son presidíos por un machu adultu que se cubrir de plumaxe nupcial. El machu azul (o negru) apodera al restu de de los machos pardos o parcialmente azules de la cla, añera con solo una fema y contribúi namái na cría de los pollos d'ésta. Entá nun s'estudió afechiscamente si amás va ser el padre de los pollos de dalgún otru nial del so territoriu.
Cada cla tien un territoriu onde pueden alimentase y que tolos sos miembros defenden. El tamañu de los territorios, de normal 4–6 hai, ta en relación cola cantidá d'agua y recursos alimenticios de la rexón; los territorios más pequeños danse onde los insectos y demás recursos son abondosos. Por ello los territorios d'alimentación son más grandes mientres l'iviernu cuando estes aves pasen muncho más tiempu alimentándose col restu del grupu. Por vivir en terrenes grebos murar de nales blanques ocupen territorios más grandes qu'otres especies de mures.
Reparóse nesta especie rituales d'aletéu en delles situaciones: nes femes respondiendo, y presumiblemente aceptando, la exhibición de cortexu de los machos; de los xuveniles pidiendo comida; d'el ayudantes escontra les aves mayores; y de los machos inmaduros escontra los machos adultos. Entós murar baxen la cabeza y la cola, espleguen y ximielguen les nales y caltienen el picu abiertu en silenciu.
Tanto'l machu como la fema realicen una exhibición conocida como "carrera de royedor" pa distrayer a los predadores que s'averen al nial con güevos o pollos. Entós pósense nel suelu baxando la cabeza y cola, espleguen les nales y erizan les plumes y empiecen a correr rápido emitiendo llamaes d'alarma y camudando de dirección de cutio. A esti comportamientu deben la so denominación de mures.
Murar de nales blanques son principalmente insectívores, na so dieta inclúyense pequeños escarabayos, chinches, polillas, mantis, gates y otros pequeños insectos amás d'arañes. Los insectos más grandes son xeneralmente daos como comida pa los pollos per parte de les femes y el ayudantes, incluyíu'l machu dominante. Los adultos y los xuveniles alimentar a saltitos ente los parrotales del suelu, y pueden complementar la so dieta con granes y frutes de plantes de xéneros como "Rhagodia" y "Chenopodium" y biltos de "Tecticornia". Mientres la primavera y el branu les aves tán actives a cachos mientres el día, y acompañen los sos tiempos d'alimentación con cantares. Los insectos son numberosos y fáciles d'atrapar, lo que dexa a les aves folgar ente incursiones. Xeneralmente'l grupu abelúgase y fuelga mientres les hores del día de más calor. Resúlta-yos más difícil atopar comida mientres l'iviernu y tienen que pasar casi tol tiempu na so busca.
Murar amuesen una de les tases más altes de apareamientos "extraconyugales" y munches vegaes los pollos son fíos d'un machu que nun ye'l nidificante. Anque tolos detalles del cortexu de murar de nales blanques entá nun se desvelaron. Reparáronse machos de plumaxe azul fora de los sos territorios y en dellos casos llevando pétalos roses o moraos, al igual que s'a vio nos demás machos del xéneru que s'aparien coles femes vecines. Sicasí los machos de plumaxe negru de les islles Barrow y Dirk Hartog suelen llevar pétalos azules. Anque llevar pétalos fuera del territoriu de la cla fai suponer que los apareamientos coles femes vecines asoceden, ye necesariu la confirmación con analises xenéticos. 
Mientres la parada nupcial el machu arquiar escontra la fema, dirixe'l picu escontra'l suelu y estendiendo y apandando el so plumaxe nun planu casi horizontal mientres unos 20 segundos. Nesta pose'l plumaxe blancu forma una franxa a lo llargo del plumaxe escuru.
Les femes reproductores empiecen a construyir los sos niales en primavera realizando estructures abovedaes compuestes de telarañes, pajitas y peluses y fibres vexetales. El tamañu del nial bazcuya ente 6–14 cm d'altu y 3–9 mm d'anchu. Cada nial, que tán asitiaos en carbes trupes cerca del suelu, tien una entrada pequeña. La niarada de 3–4 güevos xeneralmente guarar ente setiembre y xineru. La incubación dura unos 14 díes. Murar de nales blanques de normal críen en primavera nel suroeste de Australia Occidental, pero son comenenciosos nes rexones grebes del centru y norte d'Australia onde críen tres un periodu d'agües. La incubación realizar namái la fema reproductora, anque'l machu reproductor y el ayudantes collaboren na alimentación de los pollos y na retirada de les sos sacos fecales. Los pitucos recién eclosionados son altriciales y piden darréu comida, desenvuelven plumón y abren los güeyos al tercer y cuartu día. Los pollos permanecen nel nial unos 10–11 díes, anque siguen siendo alimentaos mientres 3 o 4 selmanes dempués de dexar el nial. Los xuveniles permanecen nel grupu familiar y ayuden a criar a la siguiente niarada o se treslladen a un territoriu cercanu. Nun ye infrecuente qu'una pareya saquen alantre dos niaraes nuna temporada de cría, y el ayudantes tienden a solliviar el estrés de la fema reproductora al aumentar el númberu total d'aportaciones alimenticies. Como otres mures, la de nales blanques ye propensa a sufrir parasitismu de puesta per parte del cuquiellu de Horsfield ("Chalcites basalis"). Son raros los rexistros de parasitismu per parte d'otros cuquiellos como "C. lucidus" y "C. osculans".
Los adultos y les críes pueden ser cazaos por mamíferos introducíos n'Australia como los gatos amontesaos o los foinos coloraos ("Vulpes vulpes") y aves natives como la pega australiana ("Gymnorhina tibicen"), los páxaros corador ("Cracticus" spp.), el cucaburra riente ("Dacelo novaeguineae"), currawongs ("Strepera" spp.), cuervos ("Corvus" spp.) y charranes verdugu ("Colluricincla" spp.), amás de por reptiles como los goannes ("Varanus" spp.). Otra amenaza qu'escolga sobre estes aves son los humanos, munchos niales son apatayaos mientres la estación de cría (inclusive por observadores de páxaros ocasionales) al tar escondíos cerca del suelu y ser difíciles de detectar polos pasiantes.
Malurus melanocephalus
La mura australiana de llombu coloráu, maluro dorsirrojo o maluro de cabeza negra (Malurus melanocephalus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Maluridae. Ye endémica de Australia y suel atopase cerca de los ríos y mariñes a lo llargo de les franxes costeres del norte y esti del continente australianu, dende Kimberley nel noroeste hasta'l Valle de Hunter en Nueva Gales del Sur. Como les demás mures australianes presenta un marcáu dimorfismu sexual. Los machos cubrir con un llamativu plumaxe mientres la dómina de cortexu, cola cabeza, partes cimeros y la cola negres ya intensos colores coloráu y marrón en llombu y nales. Les femes sicasí tienen un plumaxe coles partes cimeres parduces, que se fai más pálidu nes partes inferiores. Los machos en plumaxe d'eclís asemeyar a les femes y a los xuveniles. Dellos machos caltienen el plumaxe d'eclís mientres la dómina de cortexu. Reconócense dos subespecies: la forma "melanocephalus" del este d'Australia tien la cola más llarga y el llombu anaranxáu, y la forma "cruentatus", cola cola más curtia y el llombu más acoloratáu.
Murar australianes de llombu coloráu son principalmente insectívores, y suplementan la so dieta con granes y pequeños frutos. El so hábitat preferíu son les zones de carba y les sabanes, principalmente onde los parrotales baxos y les yerbes altes apúrren-yos cobertoria. Pueden ser nómades n'árees onde hai frecuentes quemes de la carba, anque les pareyes o grupos pequeños permanecen y defenden el so territoriu n'otres zones de la so área de distribución. Los grupos consten d'una pareya reproductora, con unu o más individuos ayudantes que contribúin a la cría de los pitucos. Esti ayudantes son fíos de la pareya qu'inda nun algamaron el maduror sexual, y que permanecen col so grupu familiar unu o más años. Anque la estructura social de murar australianes de llombu coloráu ye monógama, sexualmente son promiscuas, y cada miembru de la pareya puede copular con otros individuos; los machos inclusive pueden ayudar na cría de los pitucos de tales apareamientos. Los machos maduros con plumaxe nupcial son más gustantes a esti comportamientu, en comparanza a los machos que caltienen el plumaxe d'eclís mientres la dómina de cortexu. Una peculiaridá del comportamientu de los machos d'esta especie mientres la parada nupcial ye la d'arrincar pétalos de flores coloraes y esibilos frente a les femes.
== Taxonomía Murar de llombu coloráu describióse per primer vegada por individuos prindaos nes proximidaes de Port Stephens en Nueva Gales del Sur y nomada pol ornitólogu John Latham como papamoscas de cabeza negra ("Muscicapa melanocephala") en 1801; el so nome específicu vien de los términos griegos "melano-" «negru» y "kephalos" «cabeza». L'espécime que describió Latham foi un machu cola muda a la metá, con un amiestu de plumes marrones y negres y el llombu naranxa. Darréu un machu con tol so plumaxe d'adultu describióse como "Sylvia dorsalis", y el esploradores Nicholas Aylward Vigors y Thomas Horsfield diéron-y a un tercer espécime procedente de Queensland central el nome de "Malurus brownii", n'honor del botánicu Robert Brown. John Gould describió la especie "Malurus cruentatus" en 1840 con un individuu de cola curtia y llombu escarlata recoyíu na Australia noroccidental por Benjamin Bynoe que formaba parte de la tercer espedición del HMS Beagle. Los trés primeros nomes fueron unificaos pa la especie "Malurus melanocephalus" por Gould anque caltuvo la so descripción como una especie estreme. Una forma entemedia procedente del norte de Queensland describióse como "pyrrhonotus". 
George Mack, ornitólogu del Muséu nacional de Victoria, foi'l primeru en clasificar los trés formes "melanocephalus", "cruentatus" y "pyrrhonotus" como una sola especie, anque foi Richard Schodde quien determinó que los individuos de la forma "pyrrhonotus" yeren híbridos de la zona de contactu nel norte de Queensland, llindada pelos ríos Burdekin, Endeavour y Norman. Nella'l plumaxe nupcial de los machos presenta formes entemedies, con llombos que presenten llurdios que van dende la grande y escarlata a la pequeña y anaranxada carauterístiques de dambes subespecies. 
Los dos subespecies reconocíes son:
Toes murar australianes son denominaes n'inglés "fairy-wrens" (chochín hada) anque nun tán rellacionaes col verdaderu cerrica (familia Troglodytidae). L'ornitólogu Tom Iredale propunxo'l nome común de "elfin-wren" (cerrica delicada) en 1939, anque nun cuayó. Murar primeramente clasificáronse dientro de la familia de los papamoscas del vieyu mundu, familia Muscicapidae y darréu incluyéronse na familia de les papudes, familia Sylviidae enantes de ser asitiaes na so propia familia, Maluridae, en 1975. Más apocayá analís de ADN amosaron que la familia Maluridae ta rellacionada cola familia Meliphagidae (los melífagos) y la familia Pardalotidae arrexuntándose na gran superfamilia Meliphagoidea. 
Dientro de Maluridae ye una de les 12 especies del xéneru "Malurus". Ta más cercanamente emparentada con "Malurus leucopterus", cola que forma un clado, que tien como especie más próxima a la "Malurus alboscapulatus" de Nueva Guinea. Denominaes "bicoloured wrens" (cerriques bicolor) pol ornitólogu Richard Schodde, estos trés especies destaquen pola falta de llurdios de color na cabeza o copetes auriculares, tener un únicu patrón de color nel cuerpu, negru o azul, en contraste col de los sos costazos o nales. Y sustitúyense xeográficamente les unes a les otres a lo llargo d'Australia y Nueva Guinea.
L'ornitólogu Richard Schodde propunxo que los ancestros de los dos subespecies dixebrar mientres la última glaciación del Pleistocenu fai unos 12.000 años. La aridez emburrió escontra'l norte les praderíes coles yerbes preferíes por estes aves llevando hacia pa ellí a parte de la población, y cuando les condiciones templaes y de mayor mugor tornaron al sur fixeron que s'atoparen les formes del norte coles del este, surdiendo asina la forma entemedia del norte de Queensland. La distribución de los trés especies de mures bicolor indica que los sos ancestros comunes vivieron en Nueva Guinea y el Norte d'Australia nel periodu en que'l nivel del mar baxó y los dos rexones taben xuníes por un ponte de tierra. Les poblaciones dixebráronse cuando'l nivel del mar volvió xubir, dixebrando a les aves qu'en Nueva Guinea evolucionaríen escontra les mures de costazos blancos de les poblaciones australianes que van dar llugar per un sitiu a murar de llombu coloráu y a les mures de nales blanques, que s'afixeron a les zones grebes.
Ye'l miembru más pequeñu del xéneru "Malurus", murar de llombu coloráu miden 11,5 cm y pesen ente 5–10 g, con una media alredor de 8 g. La cola de 6 cm ye negra nos machos con plumaxe de cortexu, y marrón nos machos con plumaxe d'eclís, les femes y los xuveniles. Con una media de 8.6 mm el picu ye relativamente llargu, estrechu y apuntiáu y cola base más ancha. El so interior ye más anchu que fondu. La forma del picu ye similar a la d'otres aves que la usen pa sondiar o coyer insectos.
Como les otres mures australianes murar de llombu coloráu destaquen pol so marcáu dimorfismu sexual. Los machos desenvuelven el plumaxe de cortexu completu al cuartu añu, más tarde que tolos sos demás conxéneres, sacante del so pariente más próximu murar de nales blanques. Los machos na dómina de cortexu tienen la cabeza y cuerpu negros con un llamativu llombu coloráu y les nales marrones. El restu del tiempu tienen un plumaxe marrón nes partes cimeres y ablancazáu nes partes inferiores. Dellos machos, principalmente los mozos, caltienen el plumaxe d'eclís na dómina de cortexu. Este ye bien paecíu al plumaxe de les femes que ye de color marrón claru y con un puntu amarellentáu baxos los güeyos. Les femes d'esta especie difier de les del restu d'especies de mures australianes al escarecer de los tonos azules na cola. Al respective de la so distribución siguen la riegla de Gloger, les femes tienen los banduyos más blancos y les partes cimeres pardes más pálides nes zones con clima más secu y soleyeru del interior. Los xuveniles de dambos sexos tienen un plumaxe similar al de les femes.
El cantar típico usáu polos maluros de llombu coloráu p'anunciar que tán nel so territoriu ye similar al de los demás miembros del so xéneru, consiste nuna nota inicial continua siguida por delles curties repitíes, empezando baxes y nidies y terminando altes y agudes con munches sílabas. Les llamaes facer principalmente los machos na temporada de apareamiento. Estes aves comuniquen unes con otres mientres comen con un nidiu «"ssst"», apenes oyible más allá de 10–15 m. La llamada d'alarma ye un «"zit"» bien agudu.
Murar de llombu coloráu son reinales de Australia y pueden atopase a alredor de los ríos y la mariña por toa Australia Noroccidental dende cabu Keraudren, los Kimberleys, tierra de Arnhem, la zona del golfu y cabo York, la cordal Selwyn hasta les zones más altes de ríu Flinders como llende sur. Tamién s'atopa poles mariñes isleñas de Groote Eylandt, Sir Edmund Pellew, Fraser, Melville y islles Bathurst. Viven en tola mariña esti dende la gran cordal divisoriu hasta'l ríu Hunter en Nueva Gales del Sur.
Prefieren les árees húmedes tropicales o subtropicales cubiertes de yerba alto tales como les praderíes de "Imperata cylindrica", "Sorghum" y "Eulalia". Nun ye una verdadera ave migratoria, anque pue ser localmente nómada por cuenta de cambeos na vexetación, y puede dexar los sos territorios tres la dómina de cría. Suelen retirase a cubiertes resistentes al fueu cuando hai quemes. Eviten los hábitats grebos, onde ye sustituyida por murar de nales blanques al sur de la so área de distribución.
Murar de llombu coloráu son diurnes, y empiecen la so actividá a l'amanecida. Cuando nun tán buscando comida de cutiu abelúguense xuntos. Pósense unos xuntos a otros baxu cubiertes vexetales trupes y suelen afechase mutuamente. La so forma de marcha habitual ye a saltos con dambes pates, impulsándose y aterrizando sobre'l suelu colos pies xuntos. Anque estes aves pueden correr cuando realicen exhibiciones de distracción ante depredadores. Permediar cola ayuda de la so relativamente llarga cola, que xeneralmente se caltién n'alto y raramente caltiense quieta. Les sos nales curtiu y arrondáu apúrren-y un bon impulsu d'elevación inicial y son útiles pa vuelos curtios, anque non pa desplazamientos bien llargos. Estos páxaros vuelen formando ondulaciones xeneralmente por un máximu de 20 ó 30 m.
Nes zones monzónicas cuando les praderíes de yerba ensúguense, estos cambeos na vexetación pueden producir que les aves sían más nómades y dexen los sos territorios bien cuando hai quemes o buscando zones más húmedes. Formando territorios más estables nes zones cercanes a la mariña. La cría cooperativa ye menos frecuente nesta especie que nel restu d'especies del so xéneru, rexístrense ayudantes esporádicamente, pero esti aspeutu foi pocu estudiáu para murar de llombu coloráu.
Tanto'l machu como la fema realicen una exhibición conocida como "carrera de royedor" pa distrayer a los predadores que s'averen al nial con güevos o pollos. Entós pósense nel suelu baxando la cabeza y cola, espleguen les nales y erizan les plumes y empiecen a correr rápido emitiendo llamaes d'alarma y camudando de dirección de cutio. Esti comportamientu ye al que deben el so nome de mures.
Como'l restu de los sos conxéneres, murar de llombu coloráu ye predominantemente insectívora, comiendo una gran variedá d'insectos qu'inclúin a escarabayos como cucurliónidos, crisomélidos, buspréncidos alticinos y carábidos; chinches, saltapraos, polilles, aviespes y billorios amás d'arañes. Tamién se comen les canesbes y güevos de los insectos. Les granes y otres materies vexetales namái formen una pequeña parte de la so dieta. Suelen cazar insectos ente la foyarasca, los parrotales y les veres de l'agua, principalmente pela mañana y al atapecer. El proxenitores de dambos sexos, amás d'el ayudantes, alimenten a los pitucos.
Mientres la dómina de cortexu los machos adultu camuden les sos plumes pardes pol so plumaxe negru col llurdiu acoloratáu del llombu. Esíbense erizando y ximelgando les plumes coloraes del llombu y les de los costazos arquiar como una bola. Esnalen y enfréntense a otros machos pa estornalos, o pa establecer el so dominancia frente a les femes. Amás recueyen pétalos coloraos y delles vegaes granes coloraes y dar a otres aves. El 90% de les vegaes el machu dar ritualmente a la fema que ta cortexando. L'otru 10% de les vegaes dar a otru machu nun actu que paez de intimidación.
Alredor de la metá de la población de maluros de cabeza negra d'una zona alcuéntrase en pareyes na dómina de apareamiento. Esto paez ser una defensa pa evitar la falta de recursos del mediu. Ye más difícil caltener un gran grupu d'individuos interdependientes mientres les dómines seques polo que les aves caltener en pareyes o pequeños grupos qu'inclúin a'l ayudantes de la cría. Pruebes de paternidá amosaron que los machos vieyos con plumaxe llamativu tien más ésitu na dómina de apareamiento qu'un machu adultu con un plumaxe más pardu y discretu o un machu nuevu con plumaxe llamativu. Por ello estos tienen mayor almacenamientu d'espelma y fai más cópules y puede apariase con más d'una fema. Un machu desapareyáu puede ayudar a una pareya a alimentar y curiar de los pollos. El picu d'un machu escurezse cuando s'empareyar y esto dura unos trés selmanes. Esti calter facilita l'estudiu de la so sociabilidá yá que los cambeos de plumaxe pueden tardar o tar influyíos pol clima. El picu ta vascularizado y camuda rápido en respuesta al apareamiento. 
La dómina de apareamiento va d'agostu a febreru y coincide cola llegada de la dómina d'agües nel norte d'Australia. La fema realiza la mayor parte del trabayu de construcción del nial, anque'l machu tamién ayuda, siendo esto inusual nel xéneru "Malurus". Ocultu polos matos de yerba o lo carbes baxes el nial esféricu ye construyíu con yerba seco y xuníu con briznas más fines de yerba o pelos. Los niales esaminaos nel sureste de Queensland tienden a ser más grandes y desordenaos que los del norte d'Australia. Les dimensiones de los primeres ye de 12–15 cm d'altu por 9–12 cm d'anchu y tienen una entrada parcialmente cubierta de 3–6 cm de diámetru, ente que los del norte tienen una media de 10–13 cm d'altu por 6–8 cm d'anchu con una entrada d'unos 2–4 cm. La construcción llévalos alredor d'una selmana, y puede pasar un intervalu d'alredor d'otros siete díes enantes de poner los güevos. Les puestes son d'ente trés y cuatro güevos, que son blancos con llixos pardorojizas, y miden 14.5–17 x 10–13 mm. Los de la subespecie "melanocephalus" son un pocu mayores que los de "cruentatus". Los güevos son guaraos mientres dos selmanes namái pola fema. Los pollos caltiénense escondíos a cubiertu una selmana más tres la eclosión. Los pollos dependen de los padres y el ayudantes mientres un mes aprosimao. Aprienden a volar unos 11–12 díes tres la eclosión. Les niaraes criaes na estación anterior suelen ayudar a criar a la niarada siguiente. Y la familia va permanecer xunta mientres la estación siguiente, formando un grupu xuníu.
Los adultos y les críes pueden ser cazaos por mamíferos introducíos n'Australia como los gatos amontesaos o los foinos coloraos ("Vulpes vulpes"), y tamién por dalgunos royedores, y aves natives como la pega australiana ("Gymnorhina tibicen"), los páxaros corador ("Cracticus" spp.), el cucaburra de nales azules ("Dacelo leachii"), cuervos ("Corvus" spp.) y charranes verdugu ("Colluricincla" spp.), amás de por reptiles como los goannes ("Varanus" spp.).
Malurus pulcherrimus
La mura australiana de pechu azul o maluro pechiazul (Malurus pulcherrimus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Maluridae, endémica del sur de Australia.
El hábitat natural d'esti páxaru son les zones de monte baxu mediterraneu.
Malurus splendens
La mura australiana franjeada o maluro arrogante ("Malurus splendens") ye una especie d'ave paseriforme de la familia Maluridae, de pequeñu tamañu y llarga cola. Atopar pola mayor parte del continente australianu dende'l centru y oeste de Nueva Gales del Sur y el suroeste de Queensland a la mariña occidental d'Australia. Los sos hábitats atópense principalmente nes rexones grebes y semiáridas. Presenta un gran dimorfismu sexual, el plumaxe nupcial de los machos ye predominantemente azul brilloso con dalguna franxa negra, ente que los machos n'eclís, les femes y los xuveniles son de color predominantemente pardu buxu.
Como les demás mures australianes, murar arrogante destaca por delles peculiaridaes de la so comporamiento: son aves socialmente monógames y sexualmente promíscuas, en cuantes qu'anque formes pareyes estables tantu'l machu como la fema apariar con otros individuos ya inclusive los machos ayuden na críes de tales apareamientos. Los machos amás arrinquen pétalos roses o violetes y esibir ante les femes como parte del cortexu. 
L'hábitat de murar franjeada va dende los montes hasta les carbes de zones seques, xeneralmente con abondosa vexetación onde acovecese. Al contrariu qu'el so pariente oriental la mura sobeyosa murar arrogante nun s'afai bien a la ocupación humana del paisaxe y sumió de les zones que s'urbanicen. Aliméntense principalmente d'insectos y complementa la so dieta con granes.
Murar franjeada ye una de los dolce especies del xéneru "Malurus", comúnmente conocíes como mures, y que s'atopen en Australia y la tierres baxes de Nueva Guinea. Dientro del xéneru ta más llueu emparentáu cola mura sobeyosa. Estos dos mures azules tán relacinadas cercanamente cola mura de corona morada d'Australia noroccidental. 
Los primeres especímenes fueron recoyíos por King George Sound, y murar arrogante entós describióse col nome de "Saxicola splendens" polos naturalistes franceses Jean René Constant Quoy y Joseph Paul Gaimard en 1830, tres años primero que John Gould diéra-y el nome científicu de "Malurus pectoralis" y el vernáculu de "banded superb-warbler" (papuda sobeyosa franjeada). Anque depués l'asitiar dientro del xéneru "Malurus", el nome específicu de los anteriores autores prevaleció. El términu específicu provién del llatinu «"splendens"», que significa brillosu. Primeramente fueron clasificaes dientro de la familia de los papamoscas del vieyu mundu de la familia Muscicapidae por Richard Bowdler Sharpe, anque darréu'l mesmu autor asitiar na familia Sylviidae, enantes de ser asitiaes na so propia familia, Maluridae, en 1975. Analises posteriores de ADN amosaron que la familia ta rellacionada con Meliphagidae y Pardalotidae formando una gran superfamilia de Meliphagoidea.
Anguaño reconócense cuatro subespecies: M. s. splendens n'Australia occidental, M. s. musgravei n'Australia central (enantes conocida por M. s. callainus), M. s. melanotus nel interior d'Australia oriental y M. s. emmottorum nel suroeste de Queensland. Primeramente los trés primeres formes fueron descrites como especies separaes yá que s'atoparon en zones bien distantes, a midida que l'interior foise esquizando afayóse que s'hibridaben nes zones onde les sos vastes árees de distribución asolapábense, polo qu'en 1975 les primeres trés formes fueron fueron reclasificadas como una sola especie como subespecies de "Malurus splendens.
Nel so monográficu de 1982 el ornitólo Richard Schodde propunxo que l'orixe del ancestru común ente la mura sobeyosa y murar arrogante taba nel sur. En dalgún momentu del pasáu dixebrar en poblaciones una suroccidental (l'arrogante) y una suroriental (la soberbia) y l'aislamientu anició que terminares dixebrándose en dos especies. Nel suroeste les condiciones yeren más seques que nel sureste, y cuando les condiciones fixéronse más favorables la forma arrogante estender escontra les zones del interior. Asina esta dixebróse en siquier tres zones que darréu s'aisllaron nel siguiente periodu glaciar que fixo'l clima más secu hasta'l periodu actual más favorable que volvieron espandir los sos enclaves ya hibridase nes zones onde s'asolapaben. Lo que suxure que la última separación foi abondo recién y nun hubo tiempu abondu por que les formes se especiaran. Esta hipótesis esta rimada de ser confirmada con estudios de ADN.
La ratuna arrogante ye un ave pequeña de cola llarga, alredor de 14 cm. Tienen un altu grau de dimorfismu sexual, los machos presenten un distintivu plumaxe reproductivu cola parte cimera de la cabeza y les cubiertes auriculares azul brillante, el gargüelu violeta y un más intensu nes nales, pechu y cola, cola llista ocular y la banda alredor del pescuezu y pechu negres, como'l picu. Los machos en clise son pardos con nales y cola azulaes. Les femes paecer a los machos n'eclís pero col picu y el lorum castaños. Los machos inmaduros camuden el so plumaxe consiguiendo'l so primer plumaxe nupcial tres el so primer añu y precísen-yos dos o trés más pa desenvolvelo totalmente. Dambos sexos camuden na seronda tres la estación de cría, cuando los machos adopten el so plumaxe d'eclís. Camuden otra vegada al so plumaxe nupcial pel hibiernu o primavera. Dellos machos adultos caltienen el so plumaxe azul tol añu, camudando direutamente d'un plumaxe nupcial al de la siguiente estación. El plumaxe azul de los machos ye iridiscente, principalmente'l de les plumes cobertoras auriculares, por cuenta de les zones planu y rizáu de la superficie de les sos barbules. El plumaxe azul amás reflexa la lluz ultravioleta, y pue que seya más destacáu que n'otres mures, yá que la so visión estender a esta parte del espectru. 
La so llamada describióse como un cantar efusivo; que ye más fuerte y aspru qu'el d'otres mures y varia d'individuu n'individuu. Un simple «"trrt"» sírvelos por que'l grupu caltener en contactu mientres tán buscando comida, y la llamada d'alarma ye un «"tsit"». Los cucos y otros intrusos suelen ser recibíos con una postura d'amenaza y soníos chirriantes. Les femes emiten una especie de ronroneo mientres guaren.
Murar arrogante ta llargamente distribuyida nes zones grebes y semiáridas d'Australia. El so hábitat típicu ye secu y arbustivo; carbes del xéneru "Eucalyptus" nes árees más seques y montes nel suroeste. La subespecie occidental "splendens" y l'oriental de llombu negru, subspecie "melanotus", son sedentaries, pero murar turquesa (subspecie "musgravei") paez ser parcialmente nómada. Al contrariu que "Malurus cyaneus", murar arrogante nun s'afai bien a la ocupación humana y sumió de les árees que fueron urbanizaes. Los plantíos mistos de pinos ("Pinus" spp.) y ocalitos tampoco son aptes pa elles yá que nun apaecen nelles.
Como les demás mures murar franjeadas aliméntase de forma activa y ensin fuelgu, principalmente nel suelu en zones abiertes al pie de abelugos, pero tamién ente la vexetación baxa. N'el so desplazamientu alternen los saltitos axilosos y revolotíos, permediar cola ayuda de la so proporconalmente llarga cola, que caltienen de normal alzada y escasamente quieta. Les nales curtiu y arrondáu apúrren-y d'un bon impulsu inicial y sírvenlos pa vuelos curtios anque non pa les llongures, anque les mures arrogantes vuelen meyor que la mayoría de les otres mures. Mientres la primavera y el branu les aves tán actives a intervalos mientres el día y simultanean el so tiempu d'alimentación con cantares. Nesta dómina los insectos son abondosos y fáciles d'atrapar lo que-yos dexa folgar ente incursiones. Y mientres les hores más caloroses del día'l grupu abelúgase y les aves fuelguen xuntes. Pel hibiernu atopar comida ye más difícil y dediquen a esta xera toa'l día. 
Los grupos son de dos a ocho miembros y permanecen nel so territoriu tol añu. Los territorios tienen una media de 4.4 hai nes zones de arbustives, esti tamañu escai a midida que la vexetación faise más trupa y amóntase col númberu de machos qu'haya nel grupu. El grupu consta d'una pareya socialmente monógama con unu o más ayudantes, tanto machos como femes, que son críes del grupu d'años anteriores, anque non necesariamente fíos de la pareya principal del momentu. Murar arrogantes son promiscuas, los dos miembros de la pareya apariar con otros individuos ya inclusive ayuden na cría producida en tales apareamientos. Más d'una tercer parte de los pollos son la resultancia d'estos apareamientos «estramatrimoniales». El ayudantes collaboren na defensa del territoriu y na alimentación y curiáu de los pollos. Les aves del grupu posen unes al pie de otres ente la trupa cubierta vexetal y tamién se dediquen al afecháu mutuu.
Los principales predadores de niales son les pegues australianes "(Gymnorhina tibicen)", páxaros corador ("Cracticus" spp.), cucaburra riente "(Dacelo novaeguineae)", currawongs ("Strepera" spp.), cuervos ("Corvus" spp.), charranes verdugu ("Colluricincla" spp.) amás de mamíferos introducíos n'Australia como los foinos ("Vulpes vulpes"), gatos y aguarones negros "(Rattus rattus)". Como les demás especies de mures, l'arrogante pueden faer la exhibición conocida como "carrera de royedor" pa distrayer a'l depredadores que s'averen al nial. Nesti comportamientu baxen la cabeza y la cola, espleguen les nales erizando les plumes y empiecen a correr rápido camudando de dirección y dando continuos llamaes d'alarma. A esti comportamientu deben la denominación de mures.
Se repararon y rexistraron delles exhibiciones de cortexu distintes nos machos de mura arrogante: como'l vuelu de caballín de mar denominaos asina pola semeyanza de los movimientos colos que realicen los caballinos de mar; con vuelos exageradamente ondulaos que realiza'l machu col so pescuezu estendíu y les plumes de la cabeza arizaes, vuela ya inclinando el so cuerpu de la horizontal a la vertical y ximielga rápido les nales pa poder baxar amodo y salta escontra riba cuando aterriza. Amás pueden esplegar el so abanicu facial en comportamientos que pueden ser exhibiciones sexuales o agresivos n'otros contestos. Lo que realicen llevantando les plumes cobertoras auriculares.
Otru costume interesante de los machos de les especies de murar mientres la estación de cría ye la d'arrincar pétalos de flores, nel casu de murar arrogantes son pétalos roses o violaceos qu'oldeen col so plumaxe, y esibir ante les femes. Los pétalos formen parte frecuentemente del cortexu y son presentaos ante les femes tantu nel mesmu territoriu del machu como nos de los otros. Fora de la estación de cría los machos delles vegaes siguen esibiendo pétalos a les femes d'otros territorios, presumiblemente pa promocionase ante elles. Destaca que les mures australianes sían socialmente monógames y promiscuas sexualmente, les pareyes xúnense pa tola vida, pero frecuentemente copulan con otros individuos, colo que parte de los pollos del grupu son niciaos por machos del esterior. Con frecuencia los pollos nun son criaos solo pola pareya, sinón que son ayudaos polos otros machu que s'apariaron cola fema. Por ello la entrega de pétalos puede ser un comportamientu qu'estreche los llazos de la pareya. Traer pétalos tamién puede ser una forma que los machos extra usen pa ganase'l apareamiento cola fema. Sía que non los datos nun venceyen estrechamente l'amuesa de pétalos con que la cópula prodúzase puestu.
La cría producir dende finales d'agostu hasta xineru, anque una dómina d'agua abondoso n'agostu puede retrasala. El nial ye construyíu pola fema, ye arrondáu y estructura abovedada entretejido con yerbes pocu apertaes y teles d'araña, y con una entrada nun llau. Asitiar cerca del suelu y bien escondíu ente parrotales con escayos, d'especies como la "Acacia pulchella" o especies de "Hakea". Pueden criar una o dos niaraes mientres una estación de cría. Cada puesta consta de dos a cuatro güevos blancos con llixos pardu acolorataes, que miden 12 x 16 mm. La incubación dura unes dos selmanes. Los güevos son guaraos namái pola fema, mientres unos 14 o 15 díes. Tres la eclosión los pollos son alimentáu y llimpiaos los sos sacos fecales por toos lo miembros del grupu mientres 10–13 díes nel nial, el tiempu que tarden n'emplumen. Les aves nueves permanecen nel grupu familiar como ayudantes siquier un añu enantes de treslladase a otru grupu, xeneralmente unu vecín, o asumir la posición dominante del so grupu orixinal. Nel papel d'ayudantes alimenten y curien de les siguientes niaraes.
Murar arrogantes son comúnmente acosaes por un parásitu de puesta como'l cuquiellu de Horsfield" (Chalcites basalis)", y tamién hai rexistros de parasitación del cuquiellu broncíneo relluciente "(Chalcites lucidus)".
Manacus aurantiacus
El saltarín cuellinaranja (Manacus aurantiacus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pipridae. Ye nativu de Colombia, Costa Rica, Ecuador y Panamá.
Producir nes tierres baxes y estribaciones de l'aguada del Pacíficu hasta 1100 m, siendo reemplazáu nes fasteres del Caribe d'América Central tropical pola estrecha relación de pescuezu blancu, saltarín M. candei, y escontra l'este del so rangu hasta'l noroeste de Colombia pol oru de pescuezu, saltarín vitellinus cuellinaranja, de los qu'enantes se consideraba una subespecie.
Esta ye un ave de monte húmedu semi-abiertu, la crecedera segunda altor, los plantíos de solombra y xardinos. La fema pon dos güevos gris-marrón enllordiada nun nial de copa pocu fonda 0.5-2.5 m d'altor nun tenedor árbol horizontal. La construcción del nial, la incubación de 18-21 díes, y l'atención de los mozos llevar a cabu pola fema a soles, yá non saltarinos formen pareyes estables. 
La Naranxa de pescuezu Saltarín ye, como los sos parientes, un ave compacta de cola curtia con una factura pesada de gabitu, les piernes de color naranxa y de color brillosu plumaxe del machu.es típicamente de 10 cm de llargu y pesa 15,5 g. 
El machu adultu tien una corona de negru, les nales y la cola, negru y una banda en toa'l llombu mediu. El restu de la cabeza, pescuezu, pechu y llombu cimeru son de color naranxa, la rabadilla ye de color verde oliva, y el banduyu ye de color mariellu brillante. 
Les nales son homes bien modificada, colos cinco primaries esternes bien estrechu pal so mediu esterior, y engrósase les primaries internes ya inclinóse. Esta característica ye compartida namái pol machu Saltarinos blancu de pescuezu y collar d'oru. El llamamientu del machu ye un cheeuu claru, y les nales utilizar pa faer un fuerte chasquíu, como una caña d'última hora, al igual que con otros saltarinos, y el robu de diversos y ruios producíos pol whiffling nales modificaes. 
Los machos femes y los mozos son de color verde oliva, col banduyu mariellu. Son bien similares a los de pescuezu blancu fema saltarín, pero nun hai una gama superponen. De primeres, los machos tienen una coloración añu d'oru pal pechu. 
Al igual qu'otros saltarinos, esta especie tien una pantalla de reproducción fascinante nun lek comunal. Cada machu estena un pequeñu cachu de suelu del monte hasta 120 cm de diámetru a la tierra desnuda, y salta d'equí p'allá ente vertical desnudos palos delgaos, dando un broche de presión de la nala alta. Cuando una muyer ta presente varones dir xuntos, crúciense percima de la pantalla tribunal desnudu. Les plumes del gargüelu tamién se llevantaron pa formar una barba. 
La Naranxa de pescuezu Saltarín aliméntase de frutes y dellos insectos, na parte inferior de los árboles, arrincándolos de la xamasca mientres el vuelu.
Manacus candei
El saltarín cuelliblanco o manaquín pescuezu blancu (Manacus candei) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pipridae. Ye nativu de Méxicu y América Central, incluyendo Belice, Costa Rica, Guatemala, Honduras, Nicaragua, Panamá. El so hábitat consiste de monte tropical y subtropical, carbes y plantíos. Nun tien subespecies reconocíes.
Manacus manacus
El saltarín barbiblanco (Manacus manacus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pipridae que cría na zona tropical de América del Sur. Alcuéntrase en Colombia, Venezuela, Trinidá, al sur de Bolivia y al norte d'Arxentina.
Esti saltarín ye un ave bastante común nos montes. La fema constrúi un nial en forma de concu pocu fondu nes cañes de los árboles, pon dos güevos blancos o marrón motudo, y namái la fema guarar en mientres unos 18 a 19 díes. y los pollos van caltener nel nial 13 a 15 díes más. Los pollos son alimentaos principalmente de frutos regurgitados con dalgunos insectos.
Al igual qu'otros saltarinos, el saltarín barbiblanco ye un ave compacta, de colores claros, polo xeneral mide 10,7 centímetros de llargu y el so pesu ye de 16,5 gramos. El machu adultu tien tien pates anaranxaes, la corona, la parte cimera de les nales, llombu y cola negres, y el plumaxe ye blancu nes demás árees.
Les femes y los mozos machu son de color verde oliva y aseméyense a les femes de la especie saltarín cabecidorado, pero tienen pates anaranxaes. La raza reinal de Trinidá, el "Manacus manacus trinitatis" ye más grande que les aves del continente, y la fema tien les partes inferiores de color mariellu.
El machu saltarín barbiblanco tien una reproducción interesada yá que realicen la parada nupcial nun lek comunal. Cada machu llimpia un cachu de suelu de los montes de tierra descubierta, y pósase sobre un palu. La exhibición compónse de saltos rápidos ente los palos y el suelu, acompañaos d'un chasquíu fuerte coles nala, un runfíu de les nales, y una llamada que suena "chi-poo". Grupos d'hasta 70 aves pueden actuar xuntes, los leks más grandes tán en Trinidá.
Amás de la exhibición de runfíos y cantar, el saltarín barbiblanco tien un númberu de llamaes, incluyendo una trino musical que suena "peeerr".
Estos saltarinos comen frutes y dellos insectos.
Estender por América del Sur, dos terceres partes de la población de saltarínes barbiblancos distribuyir pola cuenca del Amazones, les Guayanas y el drenaxe del ríu Orinoco en Venezuela, tamién l'oriente de Colombia. Esisten tres poblaciones dixuntes: na mariña del Pacíficu d'Ecuador, col suroeste de Colombia; la mariña ya interior occidental de Venezuela col noroeste de Colombia; y el más grande, al sudeste de Brasil, coles rexones interiores estremeres del sur de Paraguay, y del estáu de Paraná a la rexón costera de Pernambuco al nordés.
Namái nuna área de la cuenca del Amazones nun s'atopa la especie, a unos 2200 kilómetros de la rexón del ríu Purús, nel suroeste del estáu d'Amazones.
Manacus vitellinus
El saltarín cuellidorado (Manacus vitellinus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pipridae.
Se encontra en Costa Rica, Panamá y Colombia. El so hábitat natural ye la tierra baxa del monte húmedu tropical o subtropical, anque tamién puede atopase n'árees de monte degradáu.
Mandingoa nitidula
El Pinzón Dos Puntos de Llombu Verde, "Mandingoa nitidula" ye un ave estríldida atopada na rexón sub-sahariana d'África. Ye monoespecífico del xéneru Mandingoa . Esta especie considérase como de Baxu Riesgu pola Llista Colorada.
El Pinzón Dos Puntos de Llombu Verde tien cuatro sub especies: 
El Pinzón Dos Puntos de Llombu Verde habita les tierres baxes, mayormente nos montes tropicales de la rexón. Pue atopase tamién nes praderíes y ente los parrotales.
Manorina melanocephala
El mieleru chillón o manorina alborotadiza (Manorina melanocephala) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los melifágidos (Meliphagidae), ye reinal d'Australia oriental y sudoriental. 
La especie vive nun ampliu arcu dende l'estremu norte de Queensland al traviés de Nueva Gales del Sur y Victoria, a Tasmania y Australia Meridional. El so hábitat ye principalmente secu, inclúi montes abiertos de ocalitu carentes de parrotales. Estes árees inclúin árees apocayá quemaes, cantos de caminos, zones de llendo, parques urbanos y xardinos. La densidá de población de la especie aumentó dramáticamente nes árees apoderaes por hábitats humanos. Anque la popularidá del néctar que producen les plantes de xardín tales como les grevillees, créese que desempeñen un papel nel so proliferación, estudios recién amuesen que'l mieleru chillón beneficióse principalmente a partir de práctiques de xardinería que crean árees abiertes apoderaes por ocalitos.
Son aves gregaries y territoriales, aliméntense, báñense, fuelguen, críen y defenden el so territoriu, formando colonies que pueden contener dellos cientos d'aves. Los páxaros vuelen xuntos de xemes en cuando p'actividaes específiques, tales como l'acoso d'un depredador. La cohesión del grupu ye facilitada non yá poles vocalizaciones, sinón tamién al traviés ritualizadas pantalles que fueron categorizadas como exhibiciones de vuelu, pantalles posturales y pantalles faciales. Ye un ave especialmente agresiva, enfrentamientos notoriamente ruidosos y agresivos pueden asoceder mientres tol día contra depredadores o miembros de la colonia.
Aliméntase principalmente de néctar, frutes ya insectos. La mayor parte de tiempu pasa restolando na xamasca d'ocalitu pa satisfaer la mayoría de les sos necesidaes nutricionales de cazumbre y mielada. 
La especie nun tien un cortexu claramente definíu, pero la copulación ye un eventu comunal frenético. 
Reproducir mientres tol añu, constrúi un nial en forma de copa onde la fema asitia de dos a cuatro güevos. La incubación llevar a cabu puramente pola fema, pero hasta venti machos pueden curiar a los pitucos y xuveniles. Estes aves tienen una serie d'estratexes p'aumentar el so ésitu reproductivu, incluyendo niaraes múltiples y acoso en grupu contra depredadores. L'aumentu de les poblaciones haise correlacionado col amenorgamientu de la diversidá aviar en paisaxes modificaos por humanos. La especie ta protexida en toa Australia, pero propúnxose la eliminación p'amenorgar l'escesu en delles zones.
Manucodia ater
El ave del paraísu negra (Manucodia ater) ye una especie d'ave na familia Paradisaeidae.
Ye bien común nes tierres baxes de Nueva Guinea ya islles vecines. La so dieta consiste principalmente de frutos, figos y artrópodos.
El UICN considerar una especie so esmolición menor. El San Diego Zoo tien l'únicu individuu en cautividá fora de Nueva Guinea.
L'ave del paraísu negra ye de porte medianu, midiendo unos 42 cm de llargu, les sos plumes son de color verde, azul y negru-violeta brillantes, el so iris ye coloráu, el so picu ye negru, la so cola ye llarga y les plumes cimeres del so pechu y pescuezu son llargues. Dambos sexos son similares. La fema ye un pocu más pequeña que'l machu. Pola so apariencia ave del paraísu negra aseméyase y ye malo d'estremar de los sos parientes el "Manucodia chalybatus" y el "Manucodia jobiensis".
Manucodia chalybatus
El ave del paraísu metálica (Manucodia chalybatus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Paradisaeidae. Ye de tamañu medianu, d'hasta 36 cm de llargu, azul verdoso, negru y púrpura, con una cola daqué pequeña, col iris del güeyu de color coloráu. Tien plumes verdes nel pechu. Dambos sexos son casi similares, pero la fema ye un pocu más pequeña y de plumaxe menos moráu.
Manucodia comrii
El ave del paraísu de Comrie (Manucodia comrii) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Paradisaeidae reinal de Papúa Nueva Guinea. Tien un aspeutu llamativu, yá que el so coroniella paez tener canesbes en llugar de plumes. Presenta trés colories: azul marino (cabeza, pescuezu y envés), azul (nalas y cola) y violeta (pechu). 
Manucodia jobiensis
El ave del paraísu de la Jobi (Manucodia jobiensis) ye una especie d'ave na familia Paradisaeidae.
L'ave del paraísu de la Jobi habita nos montes baxos de la isla de Jobi y el norte de Nueva Guinea. La so dieta consiste principalmente de frutos y artrópodos. Al igual qu'otros miembros del xéneru Manucodia, ye monógama.
Na zona onde habita ye una de les aves del paraísu mas comunes, l'ave del paraísu de la Jobi esta considerada una especie so esmolición menor pola UICN.
L'ave del paraísu de la Jobi ye un ave de tamañu medianu, mide unos 34 cm de llargu. El so plumaxe tien tonos de verdeazulado, negru y azulverdoso, negru y moráu el so iris ye coloráu, les plumes del pescuezu y parte cimeru del pechu los sos azul claro. Dambos sexos tienen similar apariencia, sicasí la fema ye un pocu más pequeña y menos vistosa. La especie paecer al Manucodia chalybatus, anque s'estrema poles plumes del pescuezu y pola so cola daqué más curtia.
Manucodia keraudrenii
El ave del paraísu trompetera (Manucodia keraudrenii) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Paradisaeidae. Ye d'unos 31 cm y vive en Australia, Nueva Guinea y otres islles cercanes. Tien dos cuernos de plumes azules, como la so cabeza y pescuezu. Amás, el restu del so cuerpu ye violeta.
Margarops fuscatus
El azotador de güeyos perlados (Margarops fuscatus) ye un ave caribeña de la familia Mimidae que puebla les islles de Puertu Ricu, Islles Virxes, Antilles menores y Bahamas. Ye l'únicu miembru del xéneru Margarops.
Margarornis rubiginosus
El subepalo acoloratáu o pijuí acoloratáu (Margarornis rubiginosus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive nel sur de Centroamérica.
Los subepalos acolorataos adultos miden una media de 16 cm de llargu, y pesen alredor de 18 g. Tien l'apariencia d'un pequeñu ferrerín de picu curtiu anque la so cola nun ye ríxida como la d'éstos. El plumaxe de les sos partes cimeros ye castañu acoloratáu y les partes inferiores son de color canela. Tien el gargüelu y la llista superciliar blanques. Los individuos inmaduros son casi idénticos a los adultos.
Esta especie ye endémica de los cordales de Costa Rica y l'oeste de Panamá. El subepalo acoloratáu alcuéntrase nos montes y montes dende los 1200 m d'altitú hasta la llende del monte, siendo'l so hábitat les viesques de monte, los sos marxes y escamplaes.
Aliméntase de grandes insectos y arañes, amás de les sos canesbes y güevos. Busca a les sos preses ente'l mofu, la foyarasca y les plantes epifites.
Engata poles cañes y los tueros, anque usa la so cola como soporte menos que los trepatroncosen la so cola. Suel ser vistu solo, en pareyes, o formando parte de bandaes mistes.
Constrúi grandes niales ovalaos zarraos, nes cañes grueses de les copes de los árboles, a unos 25 metros d'altor. Camufla los sos niales con mofu y plantes epifitas y l'entrada ta na parte inferior.
Margarornis squamiger
The subepalo perlado, corretroncos perlado o titirí pingáu (Margarornis squamiger) ye una especie d'ave de la familia Furnariidae, que s'atopa en Arxentina, Bolivia, Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela.
Vive nos Andes, ente los 1500 y 3000 msnm de altitú, nel subdosel y cantos de viesca montiega, especialmente ente árboles con munches epifites, incluyendo parches de "Polylepis" cerca de la llende de vexetación.
Mide 15 a 15,7 cm de llargor. El plumaxe de les partes cimeres ye de color castañu, que se fai acoloratáu nel envés y les nales. Presenta ceyes y gargüelu blanques y puntos perlados sobre fondu pardu olivaceu en toles partes inferiores. Cola llarga, graduada, con puntes espinoses.
Aliméntase d'artrópodos, principalmente de coleópteros. Busca alimentu dende los estratos medios del monte al dosel; engata a lo llargo de cañes con mofos y escontra riba de los tueros, utilizando la so cola como soporte. Recueye les sos preses principalmente de epifitas y mofos y menos frecuentemente na corteza o ente la foyarasca.
Constrúi con mofu un nial ye forma de bola, con una entrada llateral, asitiáu so una caña o una roca.
Masius chrysopterus
El saltarín alidorado (Ecuador, Venezuela) (Masius chrysopterus), tamién denomináu saltarín de nales doraes o saltarín moñudo (Colombia) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Pipridae. Ye la única especie del xéneru monotípicu Masius. Ye nativu de los Andes al noroeste de América del Sur.
El so hábitat ye la maleza del sotobosque de florestas montiegues tropicales y subtropicales, ente los 1000 y los 2000 msnm. 
Mayrornis lessoni
El monarca de Lesson (Mayrornis lessoni) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Monarchidae. Ye endémica de les islles Fiyi.
Mecocerculus hellmayri
El pioyín de los pinos (Mecocerculus hellmayri), ye una especie qu'integra'l xéneru "Mecocerculus", de la familia Tyrannidae. Esta ave distribuyir nel centru-oeste de América del Sur. 
Estiéndese dende'l norte de Puno, nel Perú, pasando por Bolivia, hasta'l noroeste de la Arxentina. 
Habita nel estratu alto y medio de cantos de selves y montes montiegos en montes y sierres. L'ecosistema característicu ye'l correspondiente al distritu fitogeográfico del Monte Montano de la provincia fitoxeográfica de les Yungas, en montes apoderaos pol omeru del cuetu ("Alnus acuminata") y el pinu del cuetu ("Podocarpus parlatorei"), esta última especie arbórea apúrre-y el so nome común.
Esta especie monotípica describióse orixinalmente por William John Swainson nel añu 1835, sol mesmu nome científicu. La so localidá tipu ye: «Cocapata, Cochabamba, Bolivia».
Mecocerculus leucophrys
Mecocerculus leucophrys, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae.
Esta especie d'ave alcuéntrase distribuyida por Colombia, Ecuador, Arxentina, Bolivia y Perú.
Mecocerculus stictopterus
Mecocerculus stictopterus, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae.
Esta especie d'ave alcuéntrase distribuyida por Colombia, Ecuador, Venezuela, Bolivia y Perú.
Megabyas flammulatus
El bias llameante (Megabyas flammulatus) ye una especie d'ave na familia Platysteiridae. Ye monotipu del xéneru Megabyas.
Alcuéntrase n'Angola, Benín, Camerún, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Guinea Ecuatorial, Gabón, Gambia, Ghana, Guinea, Kenia, Liberia, Malí, Nixeria, Sierra Lleona, Sudán del Sur, Tanzania, Togu, Uganda y Zambia.
Los sos hábitats naturales son los montes secos subtropicales o tropicales y los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales.
Megalurus mathewsi
La yerbera de Mathews (Megalurus mathewsi) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Locustellidae reinal de Australia.
La especie ye un páxaru cantor marrón de tamañu medianu con un patrón de rayes nes sos plumes. La "Enciclopedia Británica" describe esta ave como «monótona y vagamente similar a una calandria». Tien una llinia ocular escura, llista superciliar pálida y partes inferiores con tonos claru, y la parte cimera de la cola y el obispillo ablondus. Ye un pocu más grande qu'un gorrión, una y bones el machu crez hasta unos 19 cm de llargu y ye más grande que la fema que tan solo llega a unos 16 cm. Les femes del gorrión tamién escarecen del obispillo ablondu de la fema yerbera de Mathews.
La yerbera de Mathews describióse pol ornitólogu inglés Tom Iredale en 1911. Un nome xenéricu alternativu, "Cincloramphus", deriva de les palabres griegas κιγκλος ("cinclus", «llavandera») y ραμφος ("ramphos", «picu»), ente que l'epítetu honoríficu específicu provién de Gregory Mathews.
El xéneru "Cincloramphus" foi fundíu con "Megalurus" siguiendo a Alström "et al." (2011).
La especie ye común en toa Australia, pero ye pocu frecuente na isla de Tasmania. Créese que la distribución xeneral de la yerbera de Mathews toma aprosimao 1 000 000 a 10 000 000 km. "M. mathewsi" alcuéntrase más frecuentemente en Nueva Gales del Sur, Queensland y Australia Occidental. Cada añu, la yerbera de Mathews migra al norte mientres los meses más fríos y depués escontra'l sur nel branu pa reproducise, y de esta manera ye que de normal solo se repara nos meses más templaos.
La yerbera de Mathews atrapa insectos terrestres y otros artrópodos pequeños de los que s'alimenta. L'ave alcuéntrase en pacionales, montes abiertos cubiertos d'hierba, zones agrícoles, y mulgas que prefier como hábitat. Vive en zones poblaes por seres humanos, anque termina siendo atropelláu n'ocasiones.
Fora de la dómina de reproducción, estes aves formen pequeñes bandaes d'hasta dos docenes d'individuos. Na dómina de reproducción, l'inconfundible cantar del machu escúchase casi de cutio. Emítese un garllo y curva el so llombu mientres fai vistosos «vuelos d'exhibición lentos ente los árboles. El distintivu cantar «"twitchy tweedle"» de la yerbera de Mathews incluyóse nos CD de "Favourite Australian Birdsong". Ensin l'ayuda del machu, la fema constrúi un fondu nial cubiertu con yerba o vexetación baxa. Tamién guara los güevos y alimenta los pitucos ella mesma.
Megarynchus pitangua
El pitanguá (Megarhynchus pitangua), tamién conocida como bichofué picudu, chilero picu anchu, güis picudu, lluis piquigrueso, mosquerón picudu, atrapamoscas picón, ñei ñei o bienteveo pitanguá, ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los tirandos, del xéneru monotípicu Megarynchus.
Alcuéntrase dende'l sur de Méxicu, hasta Bolivia y Arxentina y tamién en Trinidá.
Vive nos cantos de los montes y árees semiabiertes con árboles de gran tamañu. Posar nes cañes altes del interior de los grandes árboles. Nun permanecen enforma tiempu nun solu sitiu y muévense en pareyes o en grupos familiares de trés a cinco individuos. 
Mide 21 a 24 cm de llargor. La corona ye negra nel centru bordiáu per una una banda circular blanca, siguida d'una banda ocular negra y el gargüelu y el pescuezu blancos. El plumaxe del envés, les nales y la cola ye de color marrón, con unes poques llinies delgaes ablondes nes nales; el pechu y el banduyu son mariellos. El picu ye negru y anchu. col culmen notoriamente convexu, característica esta postrera que la estrema d'otres especies asemeyaes y de tamañu similar, como "Pitangus sulphuratus".
El so llamáu ye un estridente garllo "ñei, ñei, ñei"'.
Aliméntase d'insectos, principalmente billorios. Tamién come dacuando pexes pequeños, llagarteses y otros vertebraos pequeños y consume frutos.
La fema constrúi'l nial en forma de platillo, fechu con palitos y yerba llevaos pol machu. La fema pon 2 o 3 güevos blancucios con llurdios marrón. La incubación dura 17 a 18 díes y los pitucos abandonen el nial 23 a 26 díes dempués de nacer.
Megastictus margaritatus
El batará perlado ("Megastictus margaritatus") ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae. Ye la única especie del xéneru Megastictus. Alcuéntrase en Brasil, Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela, y el so hábitat natural ye'l monte húmedu o selva.
Megaxenops parnaguae
La picolezna xigante (Megaxenops parnaguae) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia de los furnáridos, reinal de la rexón de caatinga del nordés de Brasil. Ye la única especie del xéneru Megaxenops.
El so nome fai referencia a les sos semeyances superficiales coles picoleznas «auténtiques» del xéneru "Xenops".
Mide 16 cm de llargor. El picu ye curvu escontra riba, de color gris col quexal rosada. Tien un plumaxe de color anaranxáu canela brillosa y pescuezu blancu. Ye xeneralmente un ave que pasa desapercibida, que típicamente s'escuende ente la xamasca.
Aliméntase d'insectos que prinda ente la xamasca o ente'l marayu de bejucos. Remueve la crteza de les cañes en forma de canesbes.
Melampitta gigantea
La melampita grande (Melampitta gigantea) ye una especie d'ave na familia Melampittidae. Enantes taba clasificada como un ave del paraísu, pero la taxonomía de la melampita grande ye incierta y aveces créese que pertenez al grupu de los pitohuis, yá que paez que la so carne ye venenosa (Frith and Beehler 1998).
Mide unos 29 cm de llargu. Ye un ave sosa que les sos aves adultes son dafechu negres con un fuerte picu gris escuru. Ye cobarde y cabileñu. Les aves nueves tienen plumes marrones escures na grupa y el pechu.
Alcuéntrase en Papúa Occidental, Indonesia y Papúa Nueva Guinea.
Melampitta lugubris
La melampitta chica (Melampitta lugubris) ye una especie d'ave na familia Melampittidae. Ye un ave cantora terrestre de tamañu medianu de les viesques montiegues de Nueva Guinea. Na actualidá alcuéntrase clasificada na so propia familia Melampittidae, anque en delles referencies ye considerada próxima o en dalgunos de los siguientes grupos: Orthonychidae, Paradisaeidae, Corcoracidae, Cnemophilidae o Monarchidae.
El nome local que-y da'l pueblu Ketengban de les montes Jayawijaya, ye golík
Mide unos 18 cm de llargu y el so plumaxe ye dafechu negru, les sos pates son llargues y la so cola ye curtia. Dambos sexos son casi idénticos, estremar el color del iris, el machu tien un iris carmensí, ente que el de la fema ye marrón escuru.
La melampitta chica constrúi niales en forma de domo nos montes. La so dieta ye principalmente insectos.
Melanocharis longicauda
El picabayas colilargo (Melanocharis longicauda) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Melanocharitidae, endémica de Nueva Guinea.
Melanocharis nigra
El picabayas negru (Melanocharis nigra) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Melanocharitidae, endémica de Nueva Guinea.
Melanocharis striativentris
El picabayas estriáu (Melanocharis striativentris) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Melanocharitidae endémica de Nueva Guinea.
El picabayas estriáu ye un páxaru pequeñu y de coloríu discretu que mide alredor de 14 cm de llargu. A diferencia de los sos conxéneres los machos d'esta especie nun presenten plumaxes llamativos. Nel plumaxe de dambos sexos predominen los tonos verdes oliváceos, con vetes ablancazaes nel banduyu. El so picu ye curtiu y coritu, coles comisuras de la so base marielles.
Alcuéntrase namái nes selves húmedes de los montes de la isla de Nueva Guinea, distribuyíu por tola so cordal Central salvu'l so tramu más occidental.
Melanocharis versteri
El picabayas abanico (Melanocharis versteri) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Melanocharitidae endémica de Nueva Guinea
El picabayas abanicu ye un páxaru de cola llarga y picu curtiu, con un llargor corporal total d'unos 15 cm. Presenta dimorfismu sexual. La fema ye más grande que'l machu, una característica inusual pa un paseriforme. El plumaxe de los machos ye negru con rellumos azules nes partes cimeres qu'oldea col blancu nes inferiores, ente que les femes tienen les partes cimeres de color verde olivaceu y les inferiores ablancazaes.
Anguaño alcuéntrase clasificada como especie so esmolición menor na Llista Colorada d'Especies Amenaciaes de la UICN.
El so hábitat natural son los montes montiegos húmedos tropicales de la isla de Nueva Guinea, tantu na zona perteneciente a Indonesia como na de Papúa Nueva Guinea.
Melanocorypha bimaculata
La calandria bimaculada (Melanocorypha bimaculata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Alaudidae que vive en Asia y el nordés d'África. Ye l'homólogu oriental del so pariente la calandria común.
La calandria bimaculada mide ente 16–18 cm de llargu. Ye malo d'estremar nel suelu. El plumaxe de les sos partes cimeros ye principalmente de tonos pardos buxos veteados y el de les inferiores blancu. Presenta a entrambos llaos de la parte cimera del pechu dos franques negres que se toquen nel centru, a les que debe'l so nome. Amás tien llistes superciliares blanques qu'oldeen coles sos bridas escures.
Ye un ave migratoria que cría nes rexones templaes de Asia Central y Occidental y que se mueve a les zones templaes del sur pel hibiernu, dende'l nordés d'África hasta l'este del Subcontinente indiu. En Europa occidental ye un divagante bien raru.
Suel habitar en zones semidesérticas cascayoses y en cultivos de rexones altes
Aliméntase de granes ya insectos, los postreros especialmente mientres la dómina de cría. Añera nel suelu, onde pon ente 3-4 güevos. Pel hibiernu ye un ave gregaria.
Melanocorypha calandra
La calandria común (Melanocorypha calandra) ye una especie d'ave passeriforme de la familia de los aláudidos.
Mide ente 25 y 27 centímetros y pesa unos 80 gramos. La uña del deu posterior ye allargada. Presenta'l banduyu blancu y una zona negra nel pescuezu, siendo'l plumaxe de tonos parduzos similar en dambos sexos. Ye un ave de vezos diurnos.
La denominación en castellán d'esti nome provién del griegu καλλανδρα.
La calandria común ye especie típicamente mediterránea. Abonda en Andalucía y en tola España cerealista. Na zona norte d'España y en Galicia yá nun añera. En Portugal algama una densidá baxa y paez más abondosa na provincia norteña de Trás-móntesvos. Nel restu d'Europa ye escasa y n'amenorgamientu nel sudeste de Francia, Cerdeña, mitad sur de Italia, Balcanes y per l'este hasta'l sur del Cáucasu.
Aliméntase d'insectos y canesbes, por casu escarabayos, aviespes y grillos. Tamién se nutren de merucos y d'alimentos d'orixe vexetal como frutos, aprovechando con frecuencia los que topen cayíos nel terrén.
La calandria común tien una enorme facilidá p'asonsañar el cantar d'otres aves, peculiar comportamientu que-y fixo protagonista de los versos del "Romance del prisioneru".
Los machos presenten una maña mayor nel cantar que les femes.
Mientres la dómina de apareamiento, los machos canten mientres la mayor parte del día coles mires d'atraer a les femes. Cuando una d'elles avérase, suelen executar una danza nupcial, entamando amodo coles nales en posición oblicua y la cola bien abierta al a la vegada que canten y van alzándose y baxando.
Constrúin los sos niales acovecíos en parrotales pequeños o en campos de ceberes y aisllaos emplegando cañes y campera y raramente n'espacios abiertos.
Melanocorypha leucoptera
La calandria aliblanca (Melanocorypha leucoptera) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Alaudidae que vive en Eurasia.
Atópense principalmente en Asia Central y Rusia suroccidental, nes estepes templaes al oeste del macizu de Altái. Ye parcialmente migratoria, les aves de poblaciones norteñas tienden a movese escontra'l sur y suroeste pel hibiernu, llegando hasta'l Cáucasu y el norte del mar Negru pel oeste, y hasta Turkmenistán y el norte d'Irán pel sur. Les aves del sur son principalmente sedentaries. N'Europa Occidental ye un divagante bien raru.
Ye grande y robustu, polo xeneral 17 a 19 cm de llargor, con un valumbu de 35 cm. Dambos sexos pesen alredor de 44 g. En vuelu, ye inconfundible pol so patrón de les nales sorprendente: coles plumes de vuelu esteriores de color negru y blanques plumes de vuelu internu, y el restu de la nala de color castañu. El so cuerpu ye negru con rayes grises percima y ablancazáu per debaxo. El machu adultu tien una corona de color castañu, pero los sexos son otra manera similares.
Vive nun llugar secu, nes estepes abiertes y enllanaes . Añera nel suelu, con una puesta de 3-8 güevos per niarada. La so dieta consiste en granes y insectos mientres la dómina de reproducción. Ye gregariu mientres l'iviernu.
Melanocorypha yeltoniensis
La calandria negra (Melanocorypha yeltoniensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Alaudidae que vive en Eurasia.
La calandria negra mide ente 18 y 20,5 cm de llargu. El machu adultu en primavera ye prácticamente negru, cola única esceición d'un llixeru motudu blancu nel llombu. El so picu ye ablancazáu. Al llegar la seronda la mayoría de les plumes de les partes cimeres y dalgunes de los lladrales presenten cantos blancos colo que los machos adquieren un intensu veteado blancu percima. Sicasí les femes son menos llamatives y variables, siendo les sos partes cimeros de color gris con vetes escures y les inferiores ablancazaes tamién con vetes escures, sobremanera nel pechu. Les sos pates y la parte inferior de les sos nales son negres.
La calandria negra cría en Rusia suroccidental y Kazakhstán. Ye un ave parcialmente migratoria, una y bones les poblaciones más septentrionales mover al sur pel hibiernu, llegando pel oeste al norte del mar Negru, hasta Moldavia y el sur de Ucraína, y hasta les rexones d'Irán riberanes del Caspiu pel sur. N'Europa occidental ye un divagante raru.
El so hábitat natural son les estepes, xeneralmente cerca de l'agua.
Aliméntase de granes y insectos, estos postreros complementen la so dieta especialmente mientres la estación de cría. 
Añera nel suelu, onde suel poner de 4-5 güevos. Pel hibiernu ye gregaria.
Melanodera
Melanodera ye un xéneru de Aves de la familia Thraupidae; enantes yera asitiáu na familia Emberizidae. Les especies d'esi xéneru son conocíes vulgarmente col nome de yales. Distribuyir nes Islles Malvines y el sur de América del Sur. El xéneru compónse de namái 2 especies. 
Distribuyir nes Islles Malvines y el sur de América del Sur. Nel sudoeste de la Arxentina, y el centru y sur de Chile. Polo xeneral atopar n'árees abiertes de mariñes marines, lomadas, o zones altoandinas, cascayoses, con pacionales o dunes.
Esti xéneru subdividir en 2 especies:
Melanodera melanodera
El yal cejiblanco o yal austral (Melanodera melanodera) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae nativa de América del Sur. Enantes asitiáu na familia Emberizidae, agora considérase una tangara. Xuntu col "Melanodera xanthogramma" son les úniques especies del xéneru "Melanodera". 
El machu ye de color gris-verdosu percima y per debaxo mariellu cola cabeza y la parte cimera del pechu gris. Tien el pescuezu negru y una mázcara bordiada de blancu. Hai grandes llurdios mariellos nes nales y la cola. Les femes son de color marrón con rayes escures. Tienen franxes marielles nes plumes de la cola y les nales.
Ye 14 a 15 cm de llargu. Les aves nel continente son más pequeñes que les de les Malvines.
Ye común nes Malvines onde se reproduz hasta a unos 150 metros sobre'l nivel del mar, pero ye más frecuente nes zones costeres. Nel continente suramericanu ta escasamente distribuyíu hasta 580 m sobre'l nivel del mar na rexón de Magallanes en Chile y provincia de Santa Cruz en Arxentina. La so área de distribución estender escontra'l sur dende aprosimao 47 ° S hasta'l norte de Tierra del Fueu. Polo xeneral alcuéntrase nes zones planes de pacionales, pandoriales, tierres de cultivu o dunes.
La población de les Islles Malvines ye d'aprosimao 7,000-14,000 y la especie nun se considera amenazada. Sicasí, créese que l'amenorgamientu nel continente ye por causa de sobrepastoreo. 
Hai dos subespecies que s'estremen especialmente pela so área de distribución: "Melanodera melanodera melanodera" na Islles Malvines y "Melanodera melanodera princetoniana" nel sur d'Arxentina y Chile. 
Melanodera xanthogramma
El Yal cordillerano (Melanodera xanthogramma) ye una especie d'ave de la familia Thraupidae. Tien demorfismo sexual, el machu ye principalmente mariellu y gris con llurdios negros alredor de la cara y el pescuezu, la fema y los machos nuevos son d'un gris motudu llixeramente amarellentáu.
Poco se sabe alrodiu del so comportamientu y los vezos d'alimentación, yá que namái empezaron a ser seriamente estudiada nos últimos años. Xeneralmente vése-yos en pareyes o solitarios. 
Alcuéntrase en Arxentina y Chile El so hábitat natural ye de pacionales d'altor, dende'l tropical al norte hasta la rexón sub-antártica de Tierra del Fueu y Cabu de Fornos nel sur.
Melanodryas cucullata
Melanodryas cucullata, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Petroicidae, del xéneru Melanodryas.
Melanodryas vittata
Melanodryas vittata, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Petroicidae, del xéneru Melanodryas.
Ye una especie d'ave que s'alcuentra en Tasmania, Australia. 
Melanopareia maximiliani
El pecholuna del Chaco o gallín de collar (Melanopareia maximiliani) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Rhinocryptidae que vive en Suramérica.
Atopar nes zones de parrotales de les fasteres de montes y los cantos de los montes secos del norte d'Arxentina, Bolivia y Paraguái.
Melanopareia torquata
El pecholuna brasileñu (Melanopareia torquata) tamién denomináu gallito nuca canela, gallín encollaráu o tapaculo de collarcito, ye una de les 4 especies que componen el xéneru d'ave "Melanopareia", que ye l'únicu que contién la familia Melanopareiidae. Distribuyir en rexones templaes del centru de América del Sur, siendo característica de sabanes arbustives de la ecorregión del Zarráu, onde'l so característicu xiblu monótonu y sosteníu forma parte del paisaxe acústico d'esi ecosistema.
Esta especie describióse orixinalmente nel añu 1831 pol esplorador y naturalista alemán Maximilian zu Wied-Neuwied, sol nome científicu de: "Synallaxis torquatus". La localidá tipu yera: «Campu Geral de Brasil», pero darréu foi llindada a: «campos sobre la frontera Badea-Mines Gerais, nel este de Brasil».
Esta especie subdivídese en 2 subespecies al pasar una tercera, "Melanopareia torquata bitorquata" , a integrar un taxón subespecífico d'otra especie: "Melanopareia maximiliani bitorquata".
Taría extinta nel nordeste de la Arxentina, onde foi rexistrada na localidá de Bonpland de la provincia de Misiones nel añu 1912, n'ambientes de fachinales arbustivos semixerófilos rupícolas, na transición ente la selva paranaense y los campos del sur misioneru, zona cubierta pol ecosistema del zarráu, qu'a la manera de parches algama nesa rexón la so llende austral. La zona de la cita foi fuertemente alteriada de manera antrópica, anque queden dellos relictos en localidaes cercanes.
Melanorectes nigrescens
El pitohuí negru (Melanorectes nigrescens) ye una especie d'ave na familia Pachycephalidae.
Melanotis caerulescens
El mulatu común o mulatu azul (Melanotis caerulescens) ye una especie d'ave canora que pertenez a la familia de los mímidos. Ye reinal de Méxicu.
Ye un ave canora d'unos 25 cm de llargor. Los sexos son paecíos, col plumaxe gris azuloso escuru y opacu; les partes ventrales más escures. Alredor del güeyu coloráu, hai una mázcara de plumes negres que s'estiende dende la base del picu hasta les mexelles. El picu y les pates tamién son negros. Estrémase del so pariente cercanu suriegu, el mulatu pechiblanco ("Melanotis hypoleucus") pola ausencia de plumes blanques y la presencia de plumes arizaes nel gargüelu. El cantar ye similar al del cenzontle aliblanco ("Mimus polyglottos"), polo qu'estes aves apuerten a prindaes y adomaes. 
La so área de distribución inclúi diversos hábitats, que van dende'l nivel del mar en tierres calientes hasta altitúes cimeres a los 2000 m snm, en tierres fríes. Habita en montes, zones de vexetación secundaria, carbes, parrotales, vexetación xerófila, etc. Distribúyese tantu na aguada del Océanu Pacíficu (dende'l sur de Sonora) como na aguada del Atlánticu (dende'l sur de Tamaulipas) hasta los dos mariñes del Istmu de Tehuantepec; tamién nes zones altes del centro-sur del país (Exa Neovolcánico, Sierra Madre del Sur, Escudu Mixteco).
Hai dellos rexistros marxinales en Arizona, Estaos Xuníos.
Melanotis hypoleucus
El mulatu pechiblanco (Melanotis hypoleucus) ye una especie d'ave de la familia Mimidae orixinaria de les rexones de monte del sur de Méxicu y América Central.
Ye un ave canora d'unos 25 cm de llargor. El plumaxe de les partes dorsales ye azul buxu opacu, ente que les partes ventrales (gargüelu, pechu, banduyu) son blanques. El güeyu ye coloráu, arrodiáu por una mázcara de plumes negres que s'estiende dende la base del picu hasta la base del pescuezu. El picu ye escuru y llixeramente curváu escontra baxo.
Vive en zones onde abonden les carbes, dende los 600 a los 2500 m snm. En México rexistróse nes zones altes del estáu de Chiapas. Tamién habita zones templaes y fríes de monte nel sur de Guatemala, en El Salvador y en Hondures.
Melidectes belfordi
El páxaru miel de Belford (Melidectes belfordi) ye una especie d'ave de la familia Meliphagidae, perteneciente al xéneru Melidectes, el so hábitat son les selves de Nueva Guinea Occidental (Indonesia) y Papúa Nueva Guinea.
Melilestes megarhynchus
Melilestes megarhynchus, ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Meliphagidae. Ye l'únicu miembru del xéneru monotípicu Melilestes.
Alcuéntrase en Nueva Guinea. El so hábitat natural son les viesques húmedes de les tierres baxes o montascoses subtropicales o tropicales.
Meliphaga gracilis
El mieleru llivianu (Meliphaga gracilis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Meliphagidae. Alcuéntrase en Australia, Indonesia y Papúa Nueva Guinea.
Meliphaga lewinii
El Melífago de Lewin, o Mieleru de Lewin, ("Meliphaga lewinii"), ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Meliphagidae, del xéneru Meliphaga.
La especie y les subespecies d'esta ave atópense alcontraes en Australia.
Meliphaga notata
El mieleru marcáu (Meliphaga notata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Meliphagidae. Ye endémica de Australia, atopándose nel norte y nordés del estáu de Queensland, según nes islles del estrechu de Torres.
Melipotes gymnops
El mieleru de les Arfak (Melipotes gymnops) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Meliphagidae. Ye endémica del noroeste de la isla de Nueva Guinea, atopándose namái nos montes Arfak, Tamrau y Wandammen.
Melithreptus affinis
Melithreptus affinis, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Meliphagidae, del xéneru Melithreptus.
Ye una especie d'ave reinal de Tasmania.
Melithreptus albogularis
Melithreptus albogularis, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Meliphagidae, del xéneru Melithreptus.
Ye una especie d'ave que s'alcuentra en Australia y Nueva Guinea.
Melithreptus brevirostris
Melithreptus brevirostris, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Meliphagidae, del xéneru Melithreptus.
Melithreptus gularis
Melithreptus gularis, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Meliphagidae, del xéneru Melithreptus.
Melithreptus lunatus
Melithreptus lunatus, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Meliphagidae, del xéneru Melithreptus.
Melithreptus validirostris
Melithreptus validirostris, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Meliphagidae, del xéneru Melithreptus.
La especie y les subespecies d'esta ave atópense alcontraes en Tasmania, Australia.
Melophus lathami
El escribán crestado o pinzón copetón (Melophus lathami) ye una especie d'ave paseriforme na familia Emberizidae nativa de Asia Meridional y Sudoriental. Considerar polo xeneral nel so propiu xéneru monotípicu, pero dalgunos taxónomos asitiar nel xéneru "Emberiza".
Habita en praderíes seques en tierres baxes de Bangladex, Bután, China, India, Laos, Myanmar, Nepal, Pakistán, Tailandia y Vietnam.
Melopyrrha nigra
Melopyrrha nigra o negrín especie d'ave de Cuba y Gran Caimán, única del so xéneru y perteneciente a la familia Thraupidae del orde Passeriformes.
"Melopyrrha" en griegu significa “melodiosa” y "nigra" “negra”. N'inglés conozse como "Cuban bullfinch". 
Ta presente nes islles de Cuba, de la Mocedá, y dellos grandes cayos cubanos, según na vecina isla de Gran Caimán. Vive comúnmente en montes y carbes de tierres baxes a mediana altitú.
de Gran Caimán.
Mide cerca de 14 cm de llargu. Tien el picu gruesu y negru. El machu ye d'un negru brillosu con un llurdiu blancu na nala. La fema tien el color más opacu y el llurdiu blancu más pequeña. Los mozos son como les femes pero la cabeza y les plumes remeres tener más brilloses En Gran Caimán les femes y xuveniles son oliváceos en cuenta de negros. El cantar del machu ye melódicu, enllargáu, anque non bien intensu.
Axuntar en pequeños grupos familiares, mientres s'alimenten de pequeñes frutes y granes, ya insectos. 
Añera de marzu a agostu. Constrúi ente lianas un nial grande en forma esférica, con entrada a un llau, con fueyes, paya, raicillas, fibres y plumes. La puesta ye de 3 a 5 güevos de 2,1 cm de llongura por 1,5 cm d'anchu, blancucios, daqué verdosos, con llurdios castaños y moraes mayormente pel estremu más anchu.
Ye una especie bien buscada como ave de xaula pol so prestosu apariencia y pol so cantar. Ye'l machu'l de mayor interés comercial, el que ye usáu pa competiciones con apuestes, en “engarradielles” de cantar. Los contrincantes enxaulaos trinan en defensa del so “territoriu”, y dir faciendo cada vegada más fuerte hasta qu'unu de los dos cesa'l so cantar y pa les plumes de la corona (“se enmoña”) reconociéndose como perdedor.
Melospiza xeorxana
El gorrión coronirrufo pantanero (Melospiza xeorxana) ye una especie d'ave migratoria de la familia de les Emberízidas. Distribúise nel este de América del Norte.
Mide ente 12,5 y 14 cm. Tanto la fema como'l machu son de color acoloratáu rayáu de negru nes partes dorsales (llombu, nales y cola), y de color gris nes ventrales (pechu, banduyu y plumes coberteras inferiores de la cola), ensin rayes nel pechu, al contrariu de les otres dos especies de "Melospiza". La cabeza ye gris, con una raya ocular escura, un parche escuru bien delimitado nes mexelles, una corona acoloratada y gargüelu blancu. El patrón de la cabeza ye característica diagnóstica. Resulta abondo paecíu a "Spizella passerina", "S. pusilla", "S. arborea" y "Aimophila ruficeps".
Habita en pantano y tamién en marismas salobres de vexetación arbustiva trupa. Aliméntase sobremanera de semilla y pequeños insecto, buscando alimentu nel pisu, na folla, ente la vexetación o nes agües someres. El nial constrúyese xuníu a la vexetación.
El cantar del machu ye similar al del gorrión coronirrufo cejiblanco ("Spizella passerina"), pero más lentu y fuerte. El so llamáu ye un "chink" fuerte.
La so área de distribución entiende dende'l centru de Canadá hasta Terranova, y l'este de los Estaos Xuníos. Pel hibiernu migra a la mariña del Golfu de México, nel sureste d'Estaos Xuníos. Hai tamién dellos rexistros accidentales pel hibiernu en Turques y Caicos, Les Bahames y el norte de Méxicu.
Melospiza lincolnii
El gorrión de Lincoln (Melospiza lincolnii) ye una especie d'ave de la familia de los emberízidos. Añera en Alaska, Canadá y Estaos Xuníos, y pel hibiernu migra al sur, llegando hasta América Central.
Esti gorrión d'ente 13 y 15 cm de llargor ye bien similar a la so especie hermana Melospiza melodia. Tien les partes dorsales color pardu oliváceo, con rayes escures. Les partes ventrales son gris claro, con un llurdiu cremosu nel pechu. El pechu presenta amás delgaes rayes, que nun se xunen nun llurdiu central como en "M. melodia". La cabeza ye gris clara con mexelles pardes, y una corona acoloratada estremada en dos partes por una raya gris clara.
El so hábitat pel branu son árees de vexetación rellacionada a cuerpos d'agua (montes de galería, turberes y banzaos), y distribúyese en Alaska, gran parte de Canadá (de mariña a mariña) y l'oeste y nordés de Estaos Xuníos. Pel hibiernu migren al sur, escontra'l suroeste d'Estaos Xuníos, la mayor parte de Méxicu (quitando la Península de Yucatán, onde ye raru), el norte de América Central y les Antilles. Pel hibiernu distribúyese por una amplia cantidá de rexones, tantu nes grebes como nes templaes y nes tropicales, siempres prefiriendo árees de vexetación arbustiva trupa.
La so dieta consiste principalmente en granes y insectos, y busca alimentu nel suelu ente los parrotales, despintándose. El cantar del machu ye un gorgoreo duce. El nial ye una taza bien definida que se constrúi nel suelu ocultu ente la vexetación trupa.
La especie foi nomada por John James Audubon mientres un viaxe a Nueva Escocia en 1834, n'honor al so amigu Thomas Lincoln, de Dennysville, Maine.
Melospiza melodia
El gorrión melódicu (Melospiza melodia) ye una especie d'ave emberízida presente nuna vasta porción de América del Norte. Dalgunes de les sos numberoses subespecies son migratories.
Ye un gorrión d'ente 12 y 17 cm de llargor, dependiendo de la población. Ye de color pardu acoloratáu, col llombu rayáu con escuru, y pechu y banduyu blancos bien rayaos de pardu escuru; les rayes converxen nun llurdiu central nel pechu. La cara ye gris con pardu, con una corona acoloratada y una raya supraocular clara. La tonalidá de la coloración varia llargamente. La cola ye relativamente llarga y de punta arrondada, y ye llevantada al volar y al correr.
Ye bien paecíu a les otres dos especies de la so xéneru, pero'l gorrión de Lincoln ("M. lincolnii") tien un patrón de coloración distinta na cara, y la so cola ye más curtia; y el gorrión coronirrufo pantanero ("M. xeorxana") ye de cola ahorquillada y presenta pequeños llurdios mariellos na cara.
Anque son aves xeneralistas, prefieren árees arbustives y marismas, incluyendo les d'agua salao, n'Alaska, Canadá y los Estaos Xuníos. Tamién lleguen a árees habitaes por humanos, como xardinos, campos de cultivu, árees urbanes y a lo llargo de los caminos. Forrajean nel suelu, ente los parrotales, o n'agües someres, corriendo rápido. El so alimentu consiste principalmente d'insectos y granes. Les poblaciones de les marismas tamién comen pequeños crustáceos.
Les aves norteñas migren escontra'l sur de los Estaos Xuníos y al norte de México. Nesti últimu país hai poblaciones residentes llargamente distribuyíes qu'habiten inclusive les grandes ciudaes.
El cantar del machu ye de gran variación, con notes musicales y runfíos. El so llamáu ye un "chep" nasal. Añeren nun llugar semioculto, nel suelu, nun parrotal o sobre un árbol. La fema pon ente 3 y 5 güevos llixeramente verdosos con llurdios marrones. Los sos niales son vulnerables al parasitismu de puesta pol tordu cabecicafé ("Molothrus ater"). Los gorriones melódicos reconocen a los tordos y atacar cuando s'averen a los sos niales.
Melozone biarcuatum
El rascadorcito patilludo o pinzón cafetaleru (Melozone biarcuatum) ye un ave emberízida que se distribúi n'altitúes medies dende'l sur de Méxicu hasta Hondures. Tamién hai poblaciones aisllaes en Costa Rica, que podríen constituyir una especie separada, llamada por dellos "M. cabanisi".
El rascadorcito patilludo mide en promediu 15 cm na edá adulta y pesa 28 g. El picu ye gruesu y de color gris escuru. Les partes dorsales del cuerpu son color pardu oliváceo, ensin rayes. El patrón de la cabeza ye diagnósticu nesta especie: tien una gorra acoloratada que s'estiende dende la parte cimera de la frente hasta la nuca, y un parche auricular negru que s'estiende dende la nuca per debaxo de la mexella. Salvo la frente, que ye negra, el restu de la cara ye blanca, incluyendo pescuezu y gargüelu. Puede resultar paecencia al rascadorcito coronirrufo ("M. kieneri"), que tien un patrón similar, pero ensin blancu na cara. Dambes especies son alopátricas.
La subespecie de Costa Rica tien una raya malar negra y un llurdiu negru nel pechu, amás de tener una corona ablonda más grande, que s'estiende hasta detrás del güeyu. La frente ye blanca.
Esta especie alcuéntrase, de manera típica, a altitúes ente 600 y 1 600 m snm. Vive n'árees riques en camperes y parrotales, tales como montes semi abiertos, plantíos de café, sebes y xardinos. Aliméntase de granes ya insectos, buscando alimentu xeneralmente nel suelu.
La fema constrúi un nial en forma de taza a partir de fueyes, raicillas, tarmos y otros materiales vexetales, y a non más de 2 m sobre un parrotal o macolla. Pon 2 o 3 güevos blancos con llurdios acolorataos, que guara por 12 o 14 díes. El machu ayuda na alimentación de los pitucos. N'ocasiones los niales son parasitados pol tordu ojirrojo ("Molothrus aeneus").
Distribúise dende'l sur y oriente del estáu de Chiapas, en México, nel sur y centru de Guatemala, en El Salvador y nel occidente de Hondures. En Costa Rica nel Valle Central, onde ye abondo común, y na cuenca del ríu Reventazón.
Melozone kieneri
El rascadorcito coronirrufo (Melozone kieneri) ye un ave emberízida qu'habita nel occidente y sur de Méxicu.
Mide aprosimao 14 cm de llargor. Nun hai dimorfismu sexual. Tien como característica distintiva una especie de gorra acoloratada que-y cubre la parte posterior de la corona y de la nuca, según los llaos del pescuezu. La corona y les mexelles son olivacees, la frente y el gargüelu son blanques. El restu del cuerpu ye olivaceu nel envés y blancu nes partes ventrales, con un pequeñu llurdiu negru nel pechu y los lladrales del banduyu puercos, ente oliváceos y ablancazaos.
Ye un ave principalmente terrestre. Prefier habitar n'árees abondoses en parrotales. Suel buscar el so alimentu nel suelu y ente la foyarasca. Habita en zones semidesérticas y desérticas dende'l sur de Sonora hasta Oaxaca, nos llenderos de la Sierra Madre Occidental, la Sierra Madre del Sur y hasta el Escudu Mixteco, en Oaxaca y Puebla. Habita dende cerca del nivel del mar hasta montes d'altitúes cercanes a los 2 000 m snm.
Melozone leucotis
El rascadorcito orejiblanco o pinzón orejiblanco ("Melozone leucotis") ye un ave emberízida d'altitúes medies qu'habita na aguada pacífica de América Central.
Estes aves miden unos 17 cm. Machos y femes son similares. Los llaos de la cabeza y el gargüelu son negros, y la corona ye gris cayuela, que se torna olivácea a midida que avérase a la nuca. Como carauterístiques diagnósticas na cabeza, tienen de color blancu una enllordia auricular, un aníu ocular atayáu, y les plumes de la zona loreal; por cuenta de éstes últimes, que formen unos pequeños llurdios al pie de los güeyos, l'ave ye tamién llamada "cuatrojos". La raya ocular, que xube dende los llaos del pescuezu hasta'l güeyu, ye mariella ocrácea. El picu ye negru.
Les partes dorsales del cuerpu son café olivacees; los lladrales del pechu grises y el pechu blancu, con un característicu llurdiu negru nel centru. Les partes baxes del banduyu y les plumes cobertoras inferiores de la cola son pardes amarellentaes. Tamién nes nales hai matices amarellentaos.
Los individuos xuveniles son de coloración más opaca y el patrón facial nun ye tan marcáu como nos adultos.
Habita na aguada del Océanu Pacíficu, dende l'estáu de Chiapas (Méxicu) hasta l'occidente de Costa Rica. Ye pocu común y de distribución alcontrada, en montes de mugor elevao, y dende los 450 m hasta tierres altes cercanes a los 2 000 m snm.
Vive en montes abiertos, nel sotobosque, y en ecotonos. Forrajean nel suelu, buscando'l so alimentu ente la foyarasca. Aliméntase d'insectos, otros pequeños artrópodos, granes y frutos que cayeron al suelu. Viven en pareyes. Reproduzse na primavera y empiezos del branu. El nial ye construyíu pola fema a partir de cañes y fibres, y asitiáu sobre'l suelu, en parrotales o árboles. La puesta consiste de dos güevos blancos con llurdios pardos, y l'incubación dura ente 12 y 14 díes.
Menura novaehollandiae
El ave-llira sobeyosa (Menura novaehollandiae) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Menuridae. Ye grande, d'hasta un metro de llargor, con plumaxe marrón y gris, nales arrondaes, y pates llargues y fuertes. Ye unu de los páxaros cantores más grandes (dempués del cuervu de picu gruesu y el cuervu común), les sos plumes miden 55 cm. 
El machu polígamu tien una cola bien elegante. La cola consiste en dieciséis plumes rectrices, les dos más esteriores de les cualos tienen forma d'una llira. Dientro d'éstes hai dos plumes protectores y doce plumes llargues y delicaes que se paecen al encaxe. La cola tardienta siete años en desenvolvese por completu. Mientres la exhibición de cortexu el machu esplega la cola y vuelve les plumes escontra alantre sobre la cabeza por que formen una blanca marquesina atrayente. Dempués d'apariar, la fema pon un solu güevu nel nial, que tien forma de cúpula. 
Esta especie ye bien conocida pola so magnífica capacidá d'asonsañar perbién casi cualquier soníu. El documental "La Vida de les Aves" ("The Life of Birds" n'inglés) inclúi una escena famosa na qu'esti páxaru asonsaña, ente otres coses, el soníu d'una cámara, el cantar d'una cucaburra, l'alarma d'un coche, y el ruiu d'una motosierra. 
Esta especie ye orixinaria de Australia, y habita los montes de Victoria y los de Queensland. Aliméntase principalmente d'animales pequeños, que caza sobre'l suelu del monte. 
Metopothrix aurantiaca
Metopothrix, ye un xéneru monotípicu d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Furnariidae, la única especie del xéneru ye Metopothrix aurantiaca, llamada comúnmente como Coronáu Anaranxáu, Coronafelpa, Coronafelpa frentidorada, Moñudo Naranxa.
La especie alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador y Perú. El so hábitat natural, son los montes húmedos de clima tropicales y subtropicales, de tierres baxes.
Microbates collaris
El soterillo encollaráu (Microbates collaris) tamién denomináu saltón encollaráu, chirito encollaráu, papuda collareja, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Polioptilidae que vive en Suramérica.
El so hábitat natural ye'l sotobosque de la tierra firme nes selves húmedes tropicales de rexones baxes de la Amazonia, hasta los 900 m de altitú.
Mide 10,5 a 11 cm de llargor. Presenta llinies superciliares blanques y la cara cruciada per una llinia postocular negra; mexelles blanques bordiaes por un llurdiu malar negra. La corona, la nuca, l'envés y la cara cimera de les nales y la cola son de color castañu. Les partes inferiores son blanques con un llurdiu negru nel pechu en forma de media lluna o collar.
Aliméntase de insectu, que busca nel nivel baxu del monte, dacuando en bandes mistes con otres especies y dacuando escorriendo les preses estornaes por formigues guerreres.
Constrúi'l nial con fueyes seques, en forma de taza, cerca del suelu. La fema pon 2 güevos blancos con puntos escuros.
Microcerculus bambla
La mura bandiada (Microcerculus bambla), tamién denominada cerrica alifranjeado y cucarachero alifranjeado, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Troglodytidae que vive en Suramérica.
Murar bandiada ye un páxaru pequeñu que mide una media de 11,5 cm de llargu. Les partes cimeres del so cuerpu son de color pardu coles nales corites cruzaes por una franxa blanca. El so gargüelu y pechu son grises y el banduyu ye de color marrón. Los sos lladrales tamién son pardos barreteados n'escuru.
Alcuéntrase en Brasil, Ecuador, la Guayana francesa, Guyana, Perú, Surinam y Venezuela.
Microcerculus marginatus
El cucarachero ruiseñor sureñu (Microcerculus marginatus), tamién denomináu mura escura, chivirín ruiseñor, cerrica ruiseñor sureñu y colchoneru ruiseñor, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Troglodytidae que puebla les selves tropicales de Centru y Suramérica.
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Colombia, Costa Rica, Ecuador, Panamá, Perú y Venezuela.
Microcerculus philomela
La mura escura (Microcerculus philomela) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae. Ye nativu de América Central, incluyendo Belize, Costa Rica, Guatemala, Hondures, Méxicu y Nicaragua. El so hábitat consiste de monte húmedu tropical y subtropical. Nun tien subespecies reconocíes.
Microcerculus ustulatus
El cucarachero flauteru o mura flauteru (Microcerculus ustulatus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Troglodytidae que vive nel norte de Suramérica. 
Alcuéntrase acutáu a les selves de monte de la rexón de los tepuys del sur de Venezuela, oeste de Guyana y zones colindantes de Brasil.
Microeca fascinans
Microeca fascinans, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Petroicidae, del xéneru Microeca.
Ye una especie d'ave que s'atopa en Australia y Nueva Guinea. 
Microeca flavigaster
Microeca flavigaster, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Petroicidae, del xéneru Microeca.
Esta especie d'ave alcuéntrase alcontrada en Australia y Nueva Guinea. 
Microeca flavovirescens
Microeca flavovirescens, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Petroicidae, del xéneru Microeca.
Ye una especie d'ave que s'atopa en Nueva Guinea y islles Aru.
Microeca griseoceps
Microeca griseoceps, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Petroicidae, del xéneru Microeca.
Microeca papuana
Microeca papuana, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Petroicidae, del xéneru "Microeca".
Ye una especie d'ave que s'atopa nos montes de Nueva Guinea. 
Microligea palustris
La reinita coliverde o cigüita de cola verde (Microligea palustris) ye una especie d'ave paseriforme endémica de La Española (República Dominicana y Haití) y los castros axacentes.
Ye un páxaru d'ente 12–14 cm de llargu, cola cola llarga. El plumaxe de les sos partes cimeros ye verde oliváceo, cola cabeza abuxada. Sicasí les sos partes inferiores son ablancazaes. Presenta un aníu ocular blancu y l'iris de los güeyos de los adultos ye coloráu y castañal nos xuveniles. Les poblaciones qu'habiten nos terrenes altos suelen ser más grandes que los que viven nes zones baxes.
Xeneralmente clasificábase na familia Parulidae, nel so propiu xéneru Microligea. Apocayá los analises xenéticos revelaron que s'atopa demasiáu alloñáu de Parulidae pa tar incluyíu ellí y que s'atopa más cercanu a Thraupidae, y que pertenecería al mesmu clado que los xéneros "Xenoligea" y "Phaenicophilus", polo que provisionalmente clasifícase como "incertae sedis".
El so hábitat natural son los montes de la isla de la Española dende'l nivel del mar hasta los 2.500 metros d'altitú. Ye un ave insectívora que xeneralmente busca alimentu a nivel del suelu y del sotobosque. La población de la isla Beata considérense una subespecie distinta al restu: "M. palustris vasta".
== Subespecies reconocen les siguientes subespecies según un orde filogenético de la llista del Congresu Ornitolóxicu Internacional:
Microrhopias quixensis
El hormiguerito del Quijos (Microrhopias quixensis), tamién denomináu hormiguerito alipunteado, aterciopeláu o d'abanicu,ye una especie d'ave paseriforme de la familia "Thamnophilidae". Alcuéntrase nel sureste de Méxicu, en América Central y en Colombia, Venezuela, Guayanas, oeste d'Ecuador, Perú, norte de Bolivia y el norte y oeste de Brasil.
Vive nos sotobosques del monte húmedu tropical, hasta los 900 m de altitú.
Mide ente 11,4 y 13 cm de llargor y pesa en promediu 8,5 g. Presenta dimorfismu sexual. El machu ye negru brillante, aterciopeláu, con barra alar blanca, puntos blancos sobre les nales; llurdios blancos ocultes nos costazos y el centru del llombu y cola arrondada con punta blanca. La fema presenta l'envés, la corona y los llaos de la cabeza color pizarra escuru, el pechu y el banduyu color castañu acoloratáu o ablondu.
Aliméntase de insectu y arañes, que busca intensamente na xamasques esternu a un altor de 1 a 4 m del suelu, principalmente ente enredaderes, bejucos y árboles cayíos. Suel buscar alimentu en pareya, anque dacuando acomuñar en grupos familiares ya inclusive en bandes mistes con otres especies de formigueros.
Reproducir de xineru a agostu. El so nial tien forma taza o de bolsa fonda, xuntada pol cantu a les cañes delgaes, ente la xamasca trupa, a un altor de 1 a 12 m del suelu. Ta construyíu con fueyes parcialmente cayíes, xuníes y forraes con fibres fines escures. La fema pon 2 güevos blancos, con llurdios marrón.
Microxenops milleri
El picolezna colirrufo (Microxenops milleri), tamién denomináu picolezna rabirrufo o escamado, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive en Suramérica. Ye la única especie del xéneru monotípicu Microxenops.
Ye un páxaru de pequeñu tamañu que mide unos 11 cm de llargu. La so cabeza, llombu y partes inferiores son de color gris chiscaes con múltiples vetes ablancazaes, ente que les sos nales y cola son de color pardu acoloratáu. Estrémase del restu de miembros del xéneru "Xenops" porque nun tien llista malar blanca y el so apuntiáu picu ta menos curváu escontra riba.
El so hábitat natural ye la canopia de les selves húmedes tropicales.
Miliaria calandra
El trigueru (Miliaria calandra) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Emberizidae, que se distribúi per bona parte del Vieyu Mundu.
El trigueru ye un ave pequeña, anque de les mayores dientro de los escribanos. Mide ente 16 y 19 cm.
El so plumaxe ye pardu, paecíu al de les calandries. 
Mantu pardusco y llistáu, ente que el banduyu y el pechu son blancos con pequeñes llistes escures. 
La cola escarez de les bandes esteriores blanques qu'otros escribanos. Nun hai diferencies notables ente machu y fema.
Tien un picu bastante gruesu, coritu percima y amarellentáu per debaxo.
 "Cantar del trigueru:"" "
El trigueru pue ser eschuchado tol añu, pero ye na dómina de cría cuando ye más fácil, gracies a los machos que canten en posaderos elevaos, pa marcar el so territoriu.
El cantar ye una estrofa repetitiva, metálica y curtia. El tonu suel dir "in crescendo", termináu con un fuerte chirrido.
Residente nel sur y centru d'Europa, norte d'África y Asia hasta Mongolia.
Habita sobremanera en zones abiertes, yá sían árees de cultivu o de carba baxa. Gusta de perchas elevaes pa cantar.
Les sos poblaciones baxaron enforma dende los años 60 en Europa occidental por causa de les práctiques agrícoles intensives. Aun así solo la so población europea envalórase ente 16 y 44 millones d'exemplares. España alluga les mayores poblaciones de trigueru d'Europa.
== Taxonomía Describir Linneo en 1758 como "Emberiza calandra". A posteriori foi creáu un xéneru onde esta ye la única especie, anque dellos autores defenden la so inclusión nel xéneru "Emberiza". 
Nun ye bien cobarde, siendo bono de ver a los machos reclamando nel celu. 
Mover en pequeños grupos pocu cohesionados pel hibiernu. Na dómina de cría, que nesta especie va d'abril a agostu, los machos defenden los territorios. Los machos son en munches ocasiones polígamos.
La so alimentación básase principlamente en granes, frutos, biltos, y insectos.
El nial ye un pequeñu concu de yerba nel suelu. La so construcción nun ye bien ellaborada y depende fundamentalmente de la fema.
La fema pon de normal ente trés y cinco güevos. 
Los güevos varien ente'l blancu y un pardu claro, motudos irregularmente. Son comunes dos ya inclusive trés puestes nuna temporada.
Mimus dorsalis
La Calandria castaña (Mimus dorsalis) ye una especie d'ave na familia "Mimidae". 
Alcuéntrase nel noroeste de la Arxentina y el sudoeste de Bolivia, siendo ocasional en Chile. El so hábitat natural ye carbes, pacionales y montes bien degradaos a gran altitú.
Mimus gilvus
El cenzontle tropical, sinsonte tropical o paraulata llanera (Mimus gilvus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Mimidae. Ye residente y reproduzse dende'l sur de Méxicu hasta'l norte de Brasil, y nes Antilles Menores y otres islles del Mar Caribe. Los especímenes de Panamá y Trinidá podríen ser introducíos pol home. El cenzontle común ("M. polyglottos") ye'l pariente vivu más cercanu, pero'l mímido de Socorru ("Mimodes graysoni"), que s'atopa en peligru críticu d'estinción, paez tar más rellacionáu col cenzontle tropical de lo que se creía tradicionalmente. 
Los adultos miden 25 cm y pesen 54 g. La so cabeza y partes cimeros son de color gris. Tienen güeyos mariellos, un parche de güeyu blancu y rayes escures al traviés del güeyu. Les partes inferiores son de color ablancazáu y les nales son corites, con dos franxes blanques nes nales y cantos blancos nes plumes de vuelu. Tienen una llarga cola escura, coles puntes de les plumes blanques, un delgáu picu negru con combadura llixeramente escontra baxo, y llargues pates escures.
Machu y fema son similares, pero los individuos inmaduros son de colores más apagaos y escuros. La subespecie atopada namái en Trinidá y Tobagu, tien un color gris escuru nes partes cimeres y con un blancu más estendíu nes cobertories de les nales y la cola que les subespecies continentales.
Esta especie tien un cantar musical variáu, más roncu qu'el del "cenzontle del norte", y puede asonsañar los cantares del "cenzontle común", pero escasamente les d'otres aves. Dacuando canta pela nueche.
Ye común na mayoría de los hábitats abiertos, ente ellos asentamientos humanos. Los cenzontles tropicales posar nel suelu o na vexetación, o vuelen dende un árbol pa prindar invertebraos. Aliméntense principalmente d'insectos y delles bagues. Estes aves animar a tomar comida de platos o meses. Mientres s'alimenten, con frecuencia estienden les sos nales nun movimientu peculiar de dos etapes: amosando la parte blanca de les nales y depués volviendo plegar éstes.
La incubación, llevada a cabu namái pola fema, dura de 13 a 15 díes, con un pocu más p'abandonar el nial. Esta ave defende'l so nial agresivamente contra otres aves y animales, incluyendo grandes iguanes, perros y mangostes.
Mimus gundlachii
El sinsonte prieto o sinsonte carboneru (Mimus gundlachii) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Mimidae. Habita en Cuba, Xamaica y Les Bahames. 
"Mimus" en llatín significa “imitador”, pola habilidá de delles especies d'esti xéneru p'asonsañar el cantar d'otres aves, "gundlachii" por ser dedicáu al zoólogu xermanu-cubanu Juan Gundlach. ‘Sinsonte’, voz d'orixe mexicanu ("cenzontle"), ye'l nome común cubanu de les aves d'esti xéneru, cuantimás de "M. polyglottos", y ‘prieto’ pol so color más escuru qu'esta postrera. 
Habita nos grandes cayos del Archipiélago Sabana-Camagüey del norte de Cuba, en Les Bahames y en Xamaica. Vive en carbes baxes, con pocos árboles, cercanos a la mariña, que presenten camperes y palmes.
Miden unos 28 cm de llargu. L'envés ye gris parduzu y les partes inferiores más blancucies. Nel envés, los llaterales y enriba nel pechu tien les plumes con rayes pardu escures. El gargüelu tien nos sos cantos dos rayes negres como bigotes. La cola tien puntes blanques. Los pies y el picu son coritos. Aliméntase d'insectos y frutes pequeñes.
Añeren d'abril a xunu en parrotales altos. Ponen tres güevos de color blancu parduzu con llurdios.
Mimus longicaudatus
El sinsonte de cola llarga, calandria colilarga, 'chisco o chaucato (Mimus longicaudatus""') ye una especie d'ave de la familia "Mimidae". 
Alcuéntrase en carbes seques y montes nel oeste de Ecuador. Nel Perú alcuéntrase en tola rexón costera, anque muncho menos al sur de Ica.
Ye posible atopalo, tamién, con frecuencia en xardinos y parques de tola mariña peruana dacuando acompañáu del tordu renegrido ("Molothrus bonariensis") del cual ye víctima yá que parasita los sos niales. De cutiu aliméntase nel suelu, corriendo palantre coles piernes relativamente llargues.
Un curiosu del tordu como ave, ye'l mesmu sinsonte de cola llarga que tien una cola elegante amás de llarga, que lleva nun ángulu vivaracho escontra'l suelu. El so plumaxe compónse de gris capuchín, y les plumes de color pardu. Les plumes esternes de la cola ye llargamente blanca en punta. La so cara describióse como arlequín crepitaba. El mozu ye más débil, con un iris escuru, y ta enllordiáu o rayáu nes partes inferiores.
Pueden atopase más fotografíes d'esta ave en páxines como www.avesdelima.com o www.pegasocalandria.blogspot.com
Mimus patagonicus
El sinsonte patagón (Mimus patagonicus), tamién conocíu como tenca patagónica, calandria chica o calandria patagónica, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Mimidae. Mide 23 cm aprosimao. Alcuéntrase-y nes provincies de Bonos Aires y Córdoba en Arxentina; dende Valdivia al sur en Chile; y en Cabu de Fornos, Tierra del Fueu. Dellos individuos solitarios fueron columbraos nes Islles Malvines. El so hábitat natural son les carbes seques subtropicales y montes degradaos, anque tamién habita nos montes esclerófilos y caducifolios mientres l'iviernu.
Mimus polyglottos
El cenzontle o sinsonte (Mimus polyglottos) ye un ave paseriforme nativa de América del Norte, América Central y parte d'América del Sur. Los exemplares adultos son grises pela parte cimera del cuerpu, con güeyos d'un mariellu pálido y picu negru mínimamente curvu. La cola ye de color escuru colos cantos blancos, y les pates llargues y negres. Les nales amuesen fines llinies blanques, y mientres el vuelu dexen ver llurdios, tamién blanques nes nales y dos franxes blanques llonxitudinales na cola. Carauterízase por asonsañar soníos d'otros animales.
Los sos hábitats de reproducción son les zones onde s'entemecen árees abiertes y parrotales trupos, dende'l sur de Canadá hasta Méxicu y Cuba. N'otres antillas, tales como Puertu Ricu, conozse como ruiseñor. Constrúin niales de cañes en parrotales o árboles de gran xamasca, que defenden agresivamente del ataque d'otres aves o animales, incluyendo a los humanos. Cuando un depredador ye bien persistente, los cenzontles de territorios cercanos axuntar per aciu una llamada distintiva, y xuntos ataquen al agresor. Otres aves xuntar pa reparar cómo estos páxaros fadien al intrusu. Polo xeneral los sinsontes son residentes permanentes; sicasí les aves del norte emigren al sur mientres la dómina de clima aspru. En Europa esisten como una rareza estrema.
Comen principalmente insectos y bayes, y mientres lo faen estienden frecuentemente les nales nun movimientu de dos etapes p'amosar los sos llurdios blancos, lo que sirve como una exhibición territorial. Aliméntense tantu nel suelu como na vexetación; y tamién vuelen en picada pa prindar la so comida. 
Esti tipu d'ave asonsaña les llamaes d'otres aves, soníos animales ya inclusive ruios de máquines. Alcuéntrase frecuentemente n'árees urbanes. Llamen frecuentemente mientres les nueches y pueden siguir a lo llargo de too l'añu sacante la estación de pelechar a fines del branu. Los cenzontles de normal canten más fuerte nel tapecer de la mañana cuando'l Sol ta sobre l'horizonte. Cuando empecipien un cantar nuna percha alta vuelen dellos metros en forma circular coles sos nales estendíes p'amosar los sos llurdios blancos, depués aterricen na percha ensin romper la nota. Lo cual sirve como una exhibición territorial.
Los cenzontles tienen una fuerte preferencia por ciertos árboles, tales como'l pládanu, el liquidambar, y el plataneru ("Platanus"). Polo xeneral eviten árboles de pinu. N'árees urbanes, los cenzontles raramente baxen a la tierra, a diferencia de la mayoría d'otros páxaros. Tamién, tienen una preferencia por llugares altos, tales como les cañes más altes de los árboles y los visos de los postes del teléfonu.
La palabra "cenzontle" vien del náhuatl "Centzontototl", formáu de "Centzontli" ("Cuatrocientos") y "Tototl" ("Páxaru, ave"), Ave de les cuatrocientes voces. Esto debe al cantar de l'ave en cuestión. De fechu los machos esperimentaos tienen repertorios de 50 a 200 cantares; y razón pola cual, el so nome científicu ye "Mimus polyglottos", porque "polyglottos", en griegu significa "munches llingües".
L'Emperador Netzahualcóyotl, conocíu como tlatoani de Texcoco, Nezahualcóyotl fixo'l siguiente poema onde fala sobre la guapura del cenzontle:
nictlazotla in chalchihuitl Itlapaliz
nictlazotla
voces;
flores;
Nel últimu discu d'Alejandro Sanz (La Música Nun Se Toca, (c) 2012), la corte númberu 9 "Camín A Casa" cita un poema de Mardonio Carballo, que diz en llinguaxe nativu (nahuatl) lo siguiente:
"Zenzotltotol mo tlajtlania kan ki chantis i yolotl
patlani uan i kuikatl ki nankilia
kan ti nejnemi
kan mitz tlazojtlan
kan tij tokak mo ixik, (ki ijlia i yolotl)"
Esto ye, pretendidamente según el discu:
"El cenzontle preguntar d'ónde ye.
El cielu ábrese y la respuesta ta nel so cantar:
unu ye los caminos percorríos, los
llugares del amor, el
llugar onde soterró'l so embelicu."
La característica "políglota" del cenzontle (o sinsonte) llamó l'atención del cantautor cubanu Silvio Rodríguez, quien lo noma nel empiezu del so cantar La Maza, incluyida nel álbum "Unicorniu", de 1982.
Apaez na primer estrofa de la tema "guajiro" de Orishas.
""Yo nací nuna riviera allá nel mediu del monte Y te canto la mio guajira, como la canta'l sinsonte"".
Ye bien conocíu y referenciáu en distintos cantares y poemes d'esti país centroamericanu. 
Apaez nel famosu cantar "El zenzontle pregunta por Arlen", de Carlos Mejía Godoy, dedicada a la guerrillera sandinista Arlen Siu, cayida en combate en 1975, nun diálogu con otra ave, el guardabarranco, nel que falen sobre'l pasu de la guerrillera pol monte y el monte.
Mimus saturninus
La calandria grande, calandria común, tenca o cenzontle de ceyes blanques (Mimus saturninus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los mímidos (Mimidae). Recibió'l so nome por analoxía cola calandria europea, "Melanocorypha calandra", cola cual nun guarda más relación que la capacidá común d'asonsañar el cantar d'otres aves. El xéneru d'esta especie, "Mimus", fai referencia a la capacidá mímica (="imitación") de les especies. Ta llargamente distribuyida en América del Sur.
La calandria común describióse per primer vegada en 1823 por Martin Lichtenstein na so obra "Verzeichniss der Doubletten des Zoologischen Museums der Königl...", sol nome científicu de "Turdus saturninus". D'esta forma, la calandria foi clasificada orixinalmente dientro del xéneru de los malvises ("Turdus"). En 1826 Friedrich Boie estableció'l xéneru "Mimus" ya incluyó a la calandria nel mesmu. A partir d'entós, el nome científicu de la calandria común pasó a ser "Mimus saturninus".
Reconócense cuatro subespecies de la calandria común:
Ye un ave paseriforme, d'unos 27 cm de llargu cuando adulta. Presenta un plumaje de colores apagaos, col envés pardogrisáceo con rayes más escures pocu perceptibles. Les nales son más escures, con ribetes blancos en dellos exemplares, según la cola, qu'amuesa al vuelo dos distintives llurdios blancos. El banduyu y el gargüelu son ablancazaos.
El picu ye llargu y delgáu, bien afechu a la captura d'insectos. Los tarsos de les pates son llargos, indicando'l so vezu de caminador.
La calandria ye una escelente cantora, con un garllo bien prestosu y la capacidá d'asonsañar el cantar d'otres aves con precisión. Emulen los ruios de la redolada. El so propiu cantar inclúi una nota d'alarma bien distintiva y d'enforma volume. Aprienden rápido y sonsañen con precisión el xiblíu humanu o la música executada.
La calandria ye insectívora y frugívora. Habita en zones d'estepa y pradería, ensin migrar pel hibiernu. Pasa la mayor parte del so tiempu nel suelu, moviéndose con curties carreres a bona velocidá. 
La reproducción tien llugar ente primavera y branu. Nidifica a empiezos de primavera, participando tantu machu como fema na construcción. El nial ye cóncavu y fondu, d'aspeutu desprolijo. La fema deposita ente 2 y 5 güevos por postura, de color celeste con llurdios pardorrojizas; la incubación de los mesmos insume unes dos selmanes, y ye llevada a cabu pola fema. Los pichones son nidícolas, y permanecen nel nial unes dos selmanes dempués de la eclosión, siendo alimentaos polos sos padres. Al abandonu del nial van despintar na xamasca, aprendiendo de los padres la captura de preses y siguiéndolos mientres un mes o más. Algamen el maduror sexual alredor del añu.
La calandria ye víctima del tordu renegrido, "Molothrus bonariensis", que parasita el so nial espulsando los güevos de la calandria y depositando el suyu propiu, de mayor tamañu, por que aquelles criar.
Mimus thenca
La tenca o trenca (Mimus thenca) ye una especie d'ave en de la familia Mimidae. Habita en Chile, y n'árees colindantes d'Arxentina, especialmente nel noroeste de la provincia de Neuquén.
El so hábitat natural correspuende a les carbes y zones montiegues degradaes. Un exemplu de parrotales secos dar nel Parque Nacional La Campana
Tien un llargor d'unos 28 cm. Similar al malvís tocantes a tamañu, la tenca ye más delgada y cola cola más llarga.
El plumaxe ye gris-pardu. Presenta una llinia superciliar blanca. Nun esiste dimorfismu sexual.
El so cantar ye ellaboráu, asonsañando a otres aves como la diuca, chincol, chercán, tordu, ente otres.
Mimus triurus
La calandria real, calandria de tres coles, o tenca de nales blanques (Mimus triurus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Mimidae. El xéneru d'esta especie, "Mimus", fai referencia a la capacidá mímica (="imitación") de les sos especies. El nome de «calandria» recibir por analoxía cola calandria europea ("Melanocorypha calandra") cola cual nun guarda más relación que la capacidá común d'asonsañar el cantar d'otres aves. Ta llargamente distribuyida na metá sur de América del Sur.
Distribúise dende Bolivia, Paraguái, y sur de Brasil, pasando por tol Uruguái, y tol centru y norte de la Arxentina onde habita nes provincies de: Bonos Aires, Ciudá Autónoma de Bonos Aires, Catamarca, Chaco, Córdoba, Provincia de Corrientes Corrientes, Ente Ríos, Formosa, Jujuy, La Pampa, La Rioxa, Mendoza, Misiones, Neuquén, Ríu Negru, Salta, San Juan, San Luis, Santa Fe, Santiago del Esteru, Tucumán, hasta'l norte de Chubut. Los exemplares que pueblen la so distribución austral migren al norte nel iviernu.
En Chile ye un visitante regular pero escasu, y reportáronse exemplares solitarios o en pareyes.
Ye un ave paseriforme, d'unos 20 cm de llargu cuando adulta. Presenta un plumaje de colores apagaos, col envés pardogrisáceo cola rabadilla ablonda. Les nales son escures, con una gran y conspicua llurdiu blancu, color que presenta tamién nel cantu esternu de la cola. El banduyu y el gargüelu son ablancazaos, siendo los lladrales de color ocráceo. El picu ye llargu y delgáu, bien afechu a la captura d'insectos. Los tarsos de les pates son llargos, indicando'l so vezu de caminador.
La calandria ye insectívora y frugívora. Habita en zones d'estepes arbustives y montes xerófilos. Pasa parte del tiempu nel suelu, moviéndose con curties carreres a bona velocidá.
La reproducción tien llugar ente primavera y branu. Nidifica a empiezos de primavera, participando tantu machu como fema na construcción del nial, que ye cóncavu y fondu, d'aspeutu desprolijo. La incubación de los güevos insume unes dos selmanes, y ye llevada a cabu pola fema. Los pichones son nidícolas, y permanecen nel nial unes dos selmanes dempués de la eclosión, siendo alimentaos polos sos padres. Al abandonar el nial van despintar na xamasca, aprendiendo de los padres la captura de preses y siguiéndolos mientres un mes o más. Algamen el maduror sexual alredor del añu.
Ye víctima del tordu renegrido ("Molothrus bonariensis"), que parasita el so nial espulsando los güevos de la calandria real y depositando el suyu propiu, de mayor tamañu, por que aquelles criar.
Ye una escelente cantora, con un garllo bien prestosu y la capacidá d'asonsañar el cantar d'otres aves con precisión. Emulen tamién los ruios de la redolada. Amás tien el so propiu cantar. Para Guillermo Hudson, yera l'ave de meyor cantar del mundu. Por esta razón ye prindada pa ser comercializada como ave de xaula.
Foi descrita orixinalmente por Louis Jean Pierre Vieillot nel añu 1818 sol nome de: "Turdus triurus" con localidá típica: «Paraguái».
Ye una especie monotípica, similar a la tenca común "Mimus dorsalis", cola cual ta estrechamente rellacionada conformando con esta seique una superespecie.
Minla cyanouroptera
La minla de nales azules (Minla cyanouroptera), ye una especie d'ave Passeriforme de la familia Leiothrichidae y del xéneru Minla.
Pue atopase nel subcontinente indiu y nel sudeste d'Asia, cerca de Bangladex, Bután, Camboya, India, Laos, Malasia, Myanmar, Nepal, Tailandia, Tíbet, y Vietnam. El so habitat natural ye'l subtropical y tropical húmedu.
Minla ignotincta
La minla colirroja (Minla ignotincta) ye una especie d'ave Passeriforme de la familia Leiothrichidae y del xéneru Minla.
Alcuéntrase nel subcontinente indiu y sudeste d'Asia. Tamién inclúi Bangladex, Bután, India, Laos, Myanmar, Nepal, Tailandia y Vietnam. El so habitat natural ye'l subtropical y tropical húmedu.
Minla strigula
La minla colicastaña (Minla strigula) ye una especie d'ave Passeriforme de la familia Leiothrichidae y del xéneru Minla.
Alcuéntrase nel subcontinente indiu y sudeste d'Asia, cerca tamién de Bután, India, Laos, Malasia, Myanmar, Nepal, Tailandia, Tíbet y Vietnam. El so hábitat natural ye'l subtropical y tropical húmedu.
Mino anais
El miná doráu (Mino anais) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sturnidae que tien la capacidá de falar, que s'atopa na isla de Nueva Guinea. El so hábitat natural son los montes tropical y subtropical, pero prefieren selves montiegues. Puede ser una magnífica ave de xaula, yá que el so caltenimientu en cautividá ye senciellu.
Mino dumontii
El miná de cara mariella ("Mino dumontii") ye un ave que vive en Nueva Guinea. Aliméntase principalmente d'insectos y de fruta. Dellos avicultores tener poles sos dotes pa falar. Tamién puede ser mascota, pero pa mayor información sobre los cuidos de la especie primero débese consultar con espertos.
Hai qu'evitar alimentos ricos en vitamina C y fierro, porque afecta al so fégadu, intolerante a estes sustances. Asina que p'alimenta-y vamos emplegar, por casu, alimentos como la llechuga, mazana, pera, papaya... y ensin escaecenos de que son insectívoros, dalgunos viermes, escarabayos, saltapraos...
Mionectes macconnelli
El atrapamoscas fruteru meridional ("Mionectes macconnelli") ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae.
Pue atopase en Bolivia, Brasil, Guayana Francesa, Guyana, Perú, Surinam y Venezuela.
El so hábitat natural son los montes subtropicales o tropicales baxos.
Mionectes oleagineus
El mosqueru aceitunáu, mosquerito de buche acaneláu o atrapamoscas ocráceo "Mionectes oleagineus", ye una especie d'ave de la familia "Tyrannidae", que s'atopa en Belice, Bolivia, Brasil, Colombia, Costa Rica, Ecuador, El Salvador, Guatemala, Guayana francesa Guyana, Hondures, Méxicu, Nicaragua, Panamá, Perú, Surinam, Trinidá y Tobago y Venezuela.
Vive nel monte húmedu, inclusive sobre suelos arenosos, y nos cantos del monte, especialmente a les llongura de regueros, hasta los 1.700 m de altitú.
Mide 13 cm de llargor y pesa 11 g. La base del quexal ye rosada a naranxa. Tienen les partes cimeres y el pechu de color verde oliva; les mexelles y el gargüelu oliva abuxáu; el banduyu ye de color naranxa opacu; les nales y la cola son parduces con cantos estrechos ocráceos y llinies delgaes ferriales.
Aliméntase principalmente de frutes con arilos como les de "Clusia" y de bayes como les de "Psychotria" y otres "Rubiaceae".
Constrúi un nial en forma de pera con entrada llateral, suspendíu d'una liana o sol ribayu d'un regueru. La fema pon dos o tres güevos, que guara mientres 18 a 20 díes.
Mionectes rufiventris
Mionectes rufiventris, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae.
Esta especie d'ave alcuéntrase distribuyida por Arxentina, Brasil y Paraguái.
Los sos hábitats naturales son los montes subtropical y tropical de monte y de tierres baxes.
Mionectes striaticollis
Mionectes striaticollis, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae.
Los sos hábitats naturales son los montes de monte húmedos subtropicales o tropicales y montes antiguos bien degradaos.
Mirafra affinis
La Calandria de Jerdon (Mirafra affinis), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Alaudidae. Alcuéntrase nel sur de la India. Esta especie foi considerada una subespecie de "Mirafra assamica". Sicasí, distintos estudios recién, demostraron que ye una especie separada.
"M. affinis" alcuéntrase nel sureste de la India y Sri Lanka, con una estensión global envalorada de 100.000-1.000.000 de kilómetros cuadraos. 
[ editar ] Hábitat
Demostró poder afaese a una variedá de hábitats abiertos hasta un altor máximu de 1.500 metros. Dalgunos d'estos son los perímetros forestales, carbes predreses, praos y escamplaes de carbes de monte nos montes de tipu abiertu, parrotales en tierres agrícoles non utilizaes, y les carbes de bambú . 
Mirafra africana
La Calandria nuquirrufa (Mirafra africana), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Alaudidae. 
La Calandria nuquirrufa tien una área de distribución bien grande, con una estensión global envalorada de 5.600.000 kilómetros cuadraos. Alcuéntrase nos siguientes países:
El so hábitat natural ye la sabana seca y subtropical o tropical de tierres baxes de pacionales.
africana athi
Dacuando (por casu Sibley y Moor) la raza "sharpii" ye considerada una especie separada, denominada calandria somalina;
anque tien de notase qu'esiste otra especie, "Mirafra somalica", que ye denominada calandria somalina por delles autoridaes, por casu Clements.
Mirafra angolensis
La calandria angoleña("Mirafra angolensis") ye una especie de calandria na familia Alaudidae.
El rangu de "Mirafra angolensis" ye significativu y toma territorios en Angola, la República Democrática d'El Congu, Tanzania y Zambia. Envalórase que la población estiende sobre unos 170,000 km².
El so hábitat natural son les praderíes baxes subtropicales o tropicales seques o húmedes por temporada.
Mirafra apiata
La calandria aplaudidora d'El Cabu (Mirafra apiata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia qu'habita en África austral. El so nome deriva d'una exhibición que realiza coles nales en vuelu. Enantes considerábase conespecífica de la calandria aplaudidora oriental.
La calandria aplaudidora d'El Cabu ye una especie de yerbazales abiertos y sabanes, amás vive nel karoo, fynbos y los campos agrícoles en barbechu.
La calandria aplaudidora d'El Cabu mide unos 15 cm de llargu. El plumaxe de les sos partes cimeros ye gris, col pileu pardu, ente que les sos partes les partes inferiores son de color castañu acoloratáu. Sicasí la variedá "M. (a.) majoriae" suel tener toles partes cimeres de color pardu escuru, pero les variedaes individuales non siempres faen posible la distinción cola subespecie nominal. 
La calandria aplaudidora ye una especie evasiva, malo d'atopar cuando nun ta realizando la so exhibición de palmetaes coles nales en vuelu. Nun ye gregaria y los individuos suelen trate nel suelu de zones seques alimentándose de granes ya insectos.
Mirafra cantillans
La calandria cantariega (Mirafra cantillans) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Alaudidae. Ta llargamente distribuyida n'África y Asia, atopándose dende Senegal y Malí hasta Etiopía, Somalia y Kenia, amás de na India y na península arábiga.
Mirafra collaris
Mirafra collaris ye una especie d'ave de la familia Alaudidae.
Pue alcontrase nos países que vienen darréu: Etiopía, Kenia y Somalia.
Los sos hábitats naturales son: campos de gramínees subtropicales o tropicales secos de baxa altitú.
Mirafra erythrocephala
La calandria indochina (Mirafra erythrocephala) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de les calandries (Alaudidae). Puede ser atopada nos siguientes países: Camboya, Laos, Myanmar, Tailandia y Vietnam.
Mirafra erythroptera
Calandria india (Mirafra erythroptera) ye una especie d'ave, perteneciente a la familia Alaudidae, que s'atopa nel sur d'Asia principalmente na India.
Mirafra gilletti
La calandria de Gillett (Mirafra gilletti) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Alaudidae. Ta llargamente estendida, atopándose n'Etiopía, Kenia y Somalia.
Mirafra hova
La calandria malgax (Mirafra hova) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Alaudidae endémica de Madagascar. Nun se describieron subespecies.
Mirafra hypermetra
La calandria aliroja (Mirafra hypermetra) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Alaudidae.
El área de distribución de la calandria aliroja ye bien ampliu n'Etiopía, Kenia, Somalia, Sudán, Tanzania y Uganda, con una estensión d'ocupación envalorada de 660.000 km.
La so población total inda nun se determinó, pero créese que ye alzada.
El so hábitat natural son los pacionales secos subtropicales o tropicales de poca altitú.
Mirafra javanica
La calandria de Java (Mirafra javanica) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Alaudidae. Ta llargamente distribuyida n'Asia y Oceanía, atopándose n'Australia, Camboya, China, Indonesia, Laos, Myanmar, Papuúa Nueva Guinea, Filipines, Tailandia, Timor Oriental y Vietnam.
Mirafra microptera
La calandria birmana ye una especie d'ave paseriforme de la familia Alaudidae
Puede ser atopada en Myanmar central, d'onde ye reinal.
Mirafra passerina
Mirafra passerina o Calandria Monótona ye una especie d'ave paseriforme de la familia Alaudidae.
Puede ser atopada nos siguientes países: Angola, Botsuana, Namibia, África del Sur, Zambia y Zimbabue.
Los sos hábitats naturales son les sabanes grebes y los campos de gramínees subtropicales o tropicales secos de baxa altitú.
Mirafra ablonda
La calandria ablonda ("Mirafra ablonda"), tamién conocida como la calandria de Carba Acoloratada ye una especie d'ave paseriforme de la familia Alaudidae.
El área de distribución d'esta calandria ye ampliu, con una estensión global d'ocupación envalorada de 470.000 km. Alcuéntrase nel hábitat típicu de la sabana seca de les rexones del Chad, Malí, Níxer, Sudán, y Togu.
Mirafra rufocinnamomea
La calandria aplaudidora canela ("Mirafra rufocinnamomea") ye una especie de calandria na familia Alaudidae.
"Mirafra rufocinnamomea" tien un ampliu rangu que toma gran parte del continente africanu, cubriendo unos 10,000,000 km². Son reinales nos siguientes países: Angola, Benín, Botsuana, Burkina Faso, Burundi, Camerún, República Centroafricana, Chad, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Etiopía, Gabón, Gambia, Ghana, Kenia, Malaui, Malí, Mauritania, Mozambique, Namibia, Nixer, Nixeria, Ruanda, Senegal, Somalia, Sudáfrica, Sudán, Suazilandia, Tanzania, Togu, Uganda, Zambia y Zimbabue.
Los sos hábitats naturales son les sabanes y les praderíes baxes seques subtropicales o tropicales.
Mirafra somalica
La calandria somalina ("Mirafra somalica") ye una especie d'ave paseriforme de la familia Alaudidae, reinal de Somalia.
El área de distribución de la "Mirafra somalica" ye en ciertu mou amplia, con una estensión global envalorada d'unos 270.000 km.
El so hábitat natural ye la pradería seca de baxa altitú subtropical o tropical.
Mitrephanes phaeocercus
El mosqueru moñudo común (Mitrephanes phaeocercus), tamién conocíu como mosqueru copetón, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae. Ye nativu del sur de Norteamerica, América Central y el norte de Suramérica. Reconócense ocho subespecies, incluyendo la subespecie nominal.
La so área de distribución inclúi'l sur de Estaos Xuníos, Méxicu, Guatemala, Hondures, Nicaragua, Costa Rica, Panamá, Colombia, y Ecuador. El so hábitat compónse de monte subtropical y tropical, güelgues, y plantíos.
Mniotilta varia
El chipe trepador (Mniotilta varia) ye una especie d'ave del Nuevu Mundu de la familia de los parúlidos. Ye la única especie del xéneru Mniotilta, pero dalgunos autores proponen que s'incluya nun solu xéneru xuntu con "Dendroica".
Los adultos miden ente 11,5 y 12,5 cm de llargor. Ye un ave con rayes negres y blanques; hai variaciones nel plumaxe tocantes a sexu, edá, y dómina del añu. El plumaxe reproductivu del machu ye la corona ye negra con una amplia raya blanca enmedio. La raya supraocular, el aníu ocular y la zona malar son blanques, faciendo contraste colos auriculares, zona loreal y gargüelu, que son de color negru. El pescuezu, la nuca y los llombu tán rayaos con blancu y negru. La cola y les nales son negres con dellos llurdios blancos nes partes distales, y en cada nala hai dos barras blanques. El pechu ye blancu, con rayes negres nes bandes, y el banduyu ye blancu.
En dómina non reproductiva, los machos tienen el gargüelu y les partes ventrales blanques, con delles rayes negres a los llaos del gargüelu y pechu. Los auriculares son coritos, más claros que na dómina reproductiva.
El chipe trepador ye una especie del Nuevu Mundu, qu'añera nuna vasta zona de América del Norte, dende la cuenca del ríu Mackenzie hasta Terranova, en Canadá; la rexón de los Grandes Llagos, y dende Nueva Inglaterra hasta Texas, incluyendo los Apalaches. Pel hibiernu migra al sureste de los Estaos Xuníos (la Florida, sur de Texas), a Méxicu (incluyendo'l sur de la península de Baxa California), les Antilles, América Central y el noroeste de América del Sur (Ecuador, Colombia y Venezuela).
Habita en montes, arbolees y nel sotobosque. Engata nos tueros y cañes de los árboles, onde atopa'l so alimentu.
El so cantar ye un agudu "spik" repitíu rápido nuna llarga serie.
Mohoua novaeseelandiae
El mohoua pipipí (Mohoua novaeseelandiae), ye una especie d'ave pequeña de la familia Mohouidae.
Ye reinal de la Isla Sur de Nueva Zelanda. Ye una especie insectívora, que prinda insectos de les cañes y fueyes delas plantes. Tienen fuertes pates y falanxes colos que se sostienen cabeza abaxo mientres se procuren el so alimentu.
Molothrus aeneus
El vaqueru de güeyos coloraos (Molothrus aeneus), tamién conocíu como tordu güeyu coloráu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae. Ye nativu de Belize, Colombia, Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Hondures, Méxicu, Nicaragua, Panamá, y Estaos Xuníos. El so hábitat natural compónse de monte y pacionales.
Molothrus ater
El tordu cabecicafé ("Molothrus ater"), tamién conocíu como tordu negru, tordu negru común, tordu cabeza marrón, tordu cabeza café, tordu cuquiellu, vaqueru cabecicafé, vaqueru de cabeza castaña o boyero negru, ye un ave de vezos parcialmente migratorios perteneciente a la familia de los ictéridos, dientro del orde de los paseriformes. Habita en rexones de clima templáu y subtropical de América del Norte. Ye sedentariu nes rexones australes de la so área de distribución; les aves del norte, sicasí, migren al sur de los Estaos Xuníos y a Méxicu en iviernu y tornen al so hábitat de branu en marzu o abril. Trátase d'una especie abondosa y llargamente distribuyida, de comportamientu gregariu, que s'alimenta fundamentalmente de granes y artrópodos.
Esibe un marcáu dimorfismu sexual, y ye conocíu por ser el parásitu de puesta más común de América del norte, depositando los sos güevos en nials de más de 220 especies d'aves, amenorgando l'ésitu reproductivu y amenaciando la supervivencia de delles d'elles. A pesar de compartir esta particular estratexa reproductiva con munches especies de cucos, nun ta emparentáu con ellos, sinón que se trata d'un casu de converxencia evolutiva.
Enantes del asentamientu européu, el tordu cabecicafé siguía les menaes de bisontes ("Bison bison") al traviés de les Grandes Enllanaes, y quiciabes tamién al antílope americanu ("Antilocapra americana") y al uapití ("Cervus canadensis"). El parasitismu de puesta complementaba esti estilu de vida nómade. El so númberu creció cola creación de nuevos hábitats abiertos per parte de los colonizadores. Invadió los estaos a veres de los Grandes Llagos y el nordés d'Estaos Xuníos mientres el sieglu XIX. Tamién se tremó escontra l'oeste, llegando a California. Na actualidá, ye posible velos alimentándose en comederos p'aves n'árees suburbanes.
El tordu cabecicafé ye una especie del xéneru "Molothrus" y pertenez a la familia de los ictéridos, que entiende a aves paseriformes naturales de América del norte y del sur. "Molothrus" significa "vagamundu" en griegu y "ater" quier dicir "negru" en llatín, aludiendo al so estilu de vida nómade y a'l color predominante del plumaxe del machu. Esisten trés subespecies reconocíes, que s'estremen principalmente pol so tamañu y pola escuridá del plumaxe de les femes, anque nun son estremables nel trabayu de campu: "M. a. artemisiae" (Gran Cuenca), "M. a. ater" (Mediu Oeste y este de los Estaos Xuníos) y "M. a. obscurus" (desiertos del sudoeste y mariña del Pacíficu). Los machos nuevos de "M. a. artemisiae" presenten un mayor enclín a arrexuntase en bandaes namái de xuveniles, ente que los de "M. a. ater" son más gustantes a xunise a bandaes d'individuos de distintes edaes.
Na actualidá, dos subespecies de tordu cabecicafé reproducir en California. "M. a. artemisiae" probablemente siempres fuera un residente raru pel branu nes porciones del estáu incluyíes dientro de la Gran Cuenca y un visitante ivernizu tamién raru nel restu de California (Grinnell, 1915; Mailliard, 1927). Anque la so bayura aumentó, la so área de distribución caltúvose constante. Per otru llau, acordies con Laymon (1987), el estatus de "M. a. obscurus" camudara notablemente mientres los previos 120 años y esta subespecie sería aparentemente la responsable del sustancial amenorgamientu del ésitu reproductivu de ciertos paseriformes del Valle Central y el sur de California. Cruciar ente "M. a. artemisiae" y "M. a. obscurus" tuvo asocediendo desque dambes subespecies poner en contactu na década de 1930 na Sierra Nevada; el tamañu de "M. a. artemisiae" amenorgar na área onde convive cola otra subespecie, que naturalmente presenta una talla menor.
Fleischer y Rothstein (1988) afirmaron que dos subspecies morfológicamente distintes ocupaben les respectives fasteres de la Sierra Nevada: "M. a artemisiae" sobre la fastera oriental y "M. a. obscurus" sobre la occidental. Les poblaciones de "obscurus" llegaron a California dende'l baxu ríu Coloráu alredor del 1900 ya invadieron l'oeste de la Sierra Nevada mientres la década de 1930. Poblaciones de "obscurus" apartaes ente sigo por distancies d'hasta 700 km producíen un xiblíu relativamente constante en vuelu, ente que los "artemisiae" del este presentaben numberosos dialectos.
Les midíes medies de siete mediciones morfolóxiques pa 2.287 individuos amosaben patrones similares tocantes a tamañu corporal pa machos adultos, machos d'un añu d'edá y femes dientro de segmentos llatitudinales de 60 km a lo llargo del este de la Sierra Nevada: nel puntu d'estudiu más austral en Bishop rexistráronse talles grandes, que amenorgábense gradualmente escontra'l norte hasta Mammoth Lakes y depués empezaben a aumentar nuevamente en dirección norte hasta Llei Vining, el sitiu d'estudiu más septentrional. 
Ente que la información recoyida nun indica un orixe adaptativu pa estes variaciones, una esplicación más conservadora suxure un fluxu de xenes de "obscurus" nes poblaciones de "artemisiae" na área de Mammoth Lakes. Nun ye sorpresa que la cresta de la Sierra Nevada en Mammoth Lakes seya considerablemente menos elevada qu'en cualesquier otru puntu 80 km al norte y 180 km al sur.
Otros dos descubrimientos sofitaron esti camientu. De primeres, los exemplares de mayor llargor alar (recoyíos en Bishop y en Llei Vining) presentaben nales significativamente más curties que les de los tordos cabecicafé recoyíos na mesma rexón ente 1912 y 1922. De segundes, la llongura de les nales de machos adultos y femes en Mammoth Lakes ente 1978 y 1981 yera significativamente mayor qu'el de los individuos del periodu 1982 – 1985.
Esta presunta hibridación ten de ser rápida cuidao que pasaron menos de cincuenta años ente'l contactu ente dambes subespecies per primer vegada y l'empiezu del estudiu de Fleischer y Rothstein. La tresferencia de xenes producir ente dos subespecies con distintos xiblíos en vuelu y ente dellos dialectos de xiblíos dientro de "artemisiae". Poro, les diferencies vocales ente estos dialectos nun paecen ser un importante elementu disuasorio del entrecruzamiento.
El tordu cabecicafé ye un ictérido pequeñu. El machu mide 19 - 22 cm, con un pesu d'ente 42 y 50 g. El llargor de la fema bazcuya ente los 16 y 20 cm y pesa 38 - 45 g. Xeneralmente, el so amenorgáu tamañu ye abondu pa estremalo d'otres especies en bandaes mistes, inclusive cuando la so coloración nun ye estremable. El picu ye cónicu, más curtiu y de base más ancha que n'otros ictéridos, negru nel machu y na fema escuru na metá cimera y maciu nel quexal inferior. Los güeyus son escuros y les pates, negres. Les nales son llargues y en punta. El so cola ye más curtia —una característica distintiva en vuelo— y la so cabeza, más robusta que na mayoría de los miembros del so familia.
El plumaxe del machu adultu ye predominantemente negru iridiscente, cola cabeza, el pescuezu y el pechu marrones, lo que lo estrema d'especies similares tales como'l tordu güeyu coloráu ("Molothrus aeneus") y el tordu renegrido ("Molothrus bonariensis"). Vistu na lluz, la so iridiscencia ye menor que la de los zanates ("Quiscalus spp.") y la del tordu güeyu mariellu ("Euphagus cyanocephalus"). La fema, de color marrón o gris, presenta una tonalidá más escura sobre les nales y cola y más clara sobre la cabeza y el banduyu, con fines vetes nel abdome y pechu, muncho más sutiles que les de la fema de tordu sarxentu ("Agelaius phoeniceus"). El so gargüelu ablancazáu oldea cola so cara más escura. Inclusive ella presenta nicios de iridiscencia verdosa, anque la so coloración más apagada brínda-y un bon camuflaje mientres busca niales nos que depositar los sos güevos. Los xuveniles son más veteados y claros que les femes adultes, y les puntes de les sos plumes son más pálides, lo que-y da al so envés una apariencia escamosa.
Los cambeos nel plumaxe del tordu cabecicafé son abondo simples. El plumón natal foi caracterizáu pol ornitólgo Jonathan Dwight (1900) como oliva abuxáu. Describió'l plumaxe xuvenil, común a dambos sexos, de la siguiente manera: “Enriba, incluyendo les bandes de la cabeza y el pescuezu, les nales y la cola, oliva amarronáu escuru, les plumes con un cantu beige claro, blancuciu sobre les primaries. Embaxo, blancu apagáu, beige sobre'l gargüelu, pechu y lladrales con munches vetes oliva amarronáu. El mentón ye blancu o amarellentáu.” N'agostu o a empiezos de setiembre produz una muda postnupcial completa, dando llugar al primer plumaxe d'iviernu que ye indistinguible del de los adultos. Mientres camuden les sos plumes, los machos nuevos vuélvense llamativos por cuenta de que les polenques plumes negres del so nuevu plumaxe remanecen espardíes ente les vieyes plumes marrones, dándo-yos una interesada apariencia motuda. Nel machu, la cabeza, el pescuezu y la nuca son d'una especie de marrón violáceo, pero'l restu del plumaxe, incluyendo les nales y la cola, ye d'un negru polencu con reflexos verdes y púrpures. La fema adquier la so coloración gris mure”. Los adultos traviesen una muda total en septiembre pero nun sufren una muda prenupcial, a diferencia de lo qu'asocede col tordu arroceru ("Dolichonyx oryzivorus").
El tordu cabecicafé ye una especie neártica orixinaria de les Grandes Enllanaes. El so área de distribución tuvo en constante crecedera mientres los sieglos XIX y XX y anguaño cubre la mayor parte del territoriu estauxunidense y mexicanu y grandes estensiones nel sur y oeste de Canadá. El so númberu aumentó cola deforestación de los montes, la introducción de nuevos animales de pasturas per parte de los colonizadores europeos, la urbanización y la conversión de los hábitats montiegos en terrenes agrícoles. Pa fines de la década del 2000 o principios de la de 2010, la so área de distribución —incluyendo tantu les zones de reproducción como les de migración iverniza— estendíase sobre aprosimao 11.200.000 km², lo qu'equival a un 46% de la superficie norteamericana. A pesar de la idea comúnmente aceptada de que nun principiu habitaba namái nes Grandes Enllanaes, la esistencia de tres subespecies distintes podría suxurir que la so área de distribución orixinal yera más amplia.
Graham (1988) y Rothstein (1994) identificaron al tordu cabecicafé como la especie qu'esperimentara la mayor espansión na so distribución ente toles aves norteamericanes. Nel sieglu XIX, arrobinar pol este d'América del norte. Mientres el sieglu XX, tremar escontra l'oeste, faciendo que la so área de distribucìón cubriera entós los 48 estaos americanos allegantes y tol sur de Canadá. La conquista de los estaos occidentales deber en gran parte a la rápida colonización del "M. ater obscurus". Afirmóse que'l fechu de que les árees de reproducción y alimentación tean dixebraes ente sigo contribuyó de manera importante a esta espansión. Por cuenta de que los tordos cabecicafé pueden volar hasta 7 km ente unes y otres, el surdimientu de nuevos hábitats nos qu'alimentase (corroladaes de caballos, zones residenciales con comederos p'aves, etc.) dientro de lo qu'antes yera monte zarráu supunxo consecuentemente l'usu de nueves árees pa reproducise.
Enantes del 1800, el tordu cabecicafé habitaba fundamentalmente nes praderíes al oeste del ríu Misisipi. Nun se-y atopaba nes vastes estensiones de monte ininterrumpíu que cubríen gran parte del este d'América del norte por cuenta de que los sos vezos alimenticios y el so comportamientu social acutar a hábitats abiertos. A midida que los pobladores baltaben los montes orientales y estenaben el terrén pal so usu n'actividaes agropecuaries, aniciáronse nuevos hábitats abiertos, que favorecieron una espansión escontra l'este per parte del tordu cabecicafé. Aparentemente, escontra fines del sieglu XIX, la especie espardiérase pel este d'América del norte, pero nun yera abondosu y vivía principalmente n'árees cultivaes. Nun yera común en hábitats montiegos y, nesi entós, l'impactu del so parasitismu de puesta sobre l'ésitu reproductivu de los paseriformes del monte yera probablemente mínimu.
En 1958, Arthur Cleveland Bent determinó que los valles de los ríos Potomac y Ohio yeren les llendes septentrionales de la área de distribución iverniza regular del tordu cabecicafé oriental, que estendíase hasta Florida y la mariña del Golfu de Méxicu.
Nun se sabe a ciencia cierta si "M. a. obscurus" habitaba a veres del ríu Coloráu enantes de 1870, cuando foi documentado reproduciéndose ellí per primer vegada (Laymon, 1987). Sicasí, esiste un únicu rexistru al oeste d'esi ríu anterior a 1870: na fastera esti de les montes Cuyamaca (condáu de San Diego, estremu sudoeste de California) en 1862. Según los rexistros, la so área de distribución espandióse rápido escontra l'oeste y el norte ente 1900 y 1930. Para 1925 yera común na área de Los Angeles y para 1930 espardiérase a la área de la badea de San Francisco y el valle de Sacramentu central. Para 1941 tremárase pol condáu de Humboldt (noroeste del estáu) y para 1960, algamáu'l condáu de Del Norte (estremu noroeste), la llende con Oregón y los praos de mayor altitú de la Sierra Nevada. Rothstein y otros (1980) documentaron la recién espansión na área de distribución del tordu cabecicafé na Sierra Nevada, alvirtiendo que l'ave nun yera columbrada ellí enantes de 1930, pero paecía tar llargamente distribuyida aquel día sobre la mayoría o la totalidá de les monatañas.
En términos relativos, podría dicise que los tordos cabecicafé son acabante llegar en Washington. Magar pudieron tar presentes ellí en pequeños númberos dende enantes, xeneralmente considérase qu'aportaron a la cuenca de Columbia a finales del sieglu XIX. Para 1955 yeren vistos con regularidá nel oeste de Washington, y para 1958 yá se reproducíen nesa zona del estáu.
Desconozse la fecha esacta de la llegada del tordu cabecicafé a Columbia Británica. El primer rexistru, procedente de la área de Revelstoke, foi de mayu de 1890. Reportar más tempranos d'esta ave fueron del sur de la provincia ya inclusive para 1930 la mayoría de los rexistros correspondíen a les zones meridionales del interior (esto ye, el sur y el sudeste de Columbia Británica). Para 1950, el tordu cabecicafé fuera documentado nes ecoprovincies interior central (centro-sur de Columbia Británica) ya interior sub-boreal (centro-norte), pero entá yera una especie rara a lo llargo de la mariña. Eso camudó a finales de la década de 1950 y principios de la de 1960, y para 1970 el tordu cabecicafé podía ser atopáu en hábitats fayadizos en toa'l llargor de la mariña, incluyendo gran parte de la isla de Vancouver. Coles mesmes, yera rexistráu en más sitios y probablemente la so bayura aumentaba nel interior de la provincia al sur del paralelu 56° norte. Para 1990, podía topáse-y en toa Columbia Británica, incluyendo les zones más septentrionales de los montes boreales del norte (norte y noroeste de la provincia) y de les enllanaes de taiga (nordés).
Na actualidá, la so área de reproducción estiéndese dende'l sudeste d'Alaska, norte de Columbia Británica, sur de los Territorios del Noroeste, norte de Alberta y centro-norte de Saskatchewan, escontra l'este hasta'l sur de Manitoba, de Ontario, de Quebec y de Terranova, Nuevu Brunswick, Nueva Escocia y la Islla del Príncipe Eduardo (Canadá), cubriendo tolos Estaos Xuníos continentales, hasta Florida central y la mariña del Golfu, siguiendo escontra'l sur de Méxicu —Oaxaca y Veracruz— y, nel noroeste de dichu país, hasta'l norte de Baxa California. Según Peter Y. Lowther (1993), añera tamién nel sudeste del territoriu canadiense de Yukón. El so parasitismu foi detectáu inclusive en niales de gorriones de Ipswich ("Passerculus sandwichensis princeps") sobre la remota isla Sable, al sudeste de Nueva Escocia (Stobo y McLaren, 1975).
Acordies con Richard M. DeGraaf y otros (1991), pasa l'iviernu dende'l norte de California, Arizona central, los estaos a veres de los Grandes Llagos y Nueva Inglaterra, escontra'l sur hasta Méxicu meridional, la mariña del Golfu y l'estremu de la península de Florida. Otres fontes inclúin tamién na so área de distribución iverniza'l sudoeste de Columbia Británica, oeste de los estaos sobre l'océanu Pacíficu, sur de Utah, porciones meridionales de Ontario, Nuevu Brunswick y Nueva Escocia. Según Peterson y Chalif (1989), habita en tol territoriu mexicanu, sacante en Chiapas, Tabasco, Campeche, Quintana Ruco y Yucatán. Magar mora mientres l'añu enteru nel sur de los Estaos Xuníos, puede topáse-y en rexones septentrionales y montascoses namái mientres la temporada reproductiva.
Según información de la "Seattle Audubon Society" pa la década del 2000, ye posible atopalo mientres los meses ivernizos nos feedlots del este de Washington. Coles mesmes, nel oeste de dichu tao, grandes cantidaes de tordos cabecicafé son vistes mientres tol añu pela redolada de Kent (condáu de King).
Acordies con un estudiu de Root y Weckstein (1994) basáu n'información recoyida mientres bona parte del sieglu XX, el so área de distribución iverniza estendiérase escontra la rexón nordés (Maine y Nueva Escocia), amenorgándose n'otros llugares a lo llargo de les llendes septentrionales de la mesma (Pensilvania, Míchigan, Wisconsin, Iowa, Montana y Washington). Les razones qu'espliquen esti amenorgamientu son de xuru complexes, pero unu de los factores más relevantes pudo ser el control poblacional al traviés de la captura con trampes mientres la temporada reproductiva en Míchigan, per parte del Serviciu de Pesca y Vida Montesa de los Estaos Xuníos y el Departamentu de Recursos Naturales d'esi estáu con cuenta de caltener al chipe de Kirtland ("Dendroica kirtlandii"), amenazáu pol parasitismu. Para 1980, esaniciárense yá 40 mil exemplares de la especie parasítica.
Según datos publicaos en 1993, la tasa de supervivencia añal de los adultos ye d'un 48,5% pa los machos y 40,4% pa les femes. La fecundidá d'una fema promediu na so vida entera ye de 80 güevos, unos 40 per añu a lo llargo de dos años. Los estudios probaron que namái un 3% de los güevos de tordu cabecicafé va producir pitucos que lleguen a la adultez, lo cual compénsase cola gran cantidá de güevos depositaos, dando una descendencia promediu de 2,4 exemplares adultos por fema.
Acordies con l'ornitólogu Arthur Cleveland Bent (1958), la prevalente impresión de que los machos superen llargamente a les femes en númberu probablemente seya más aparente que real por cuenta de que los primeres son más llamativos y menos reservaos. L'ornitólogu Herbert Friedmann (1929) concluyó de les sos observaciones qu'habría unos trés machos per cada dos femes. Rothstein y otros (1986) y Yokel (1989) mentaron que los machos representaben un porcentaxe sensiblemente mayor al de les femes sobre la población total de la especie, lo cual probablemente significaría que numberosos machos presentes nes árees de busca de niales nun tengan pareya y en realidá tean procurando una compañera. 
Les estimaciones de la so población total en América del norte variaben ente los 20 y los 40 millones d'individuos para 1972. Nesi mesmu añu, calculóse que'l númberu de tordos cabecicafé en Dakota del Norte sería d'un millón d'exemplares. La población envalorada para 1957 en Illinois yera d'aprosimao 1,1 millones. Otres estimaciones remanen una cifra d'alredor de 56 millones d'individuos maduros para 2010, distribuyíos nuna área de 11.200.000 km². Por cuenta de la so bayura, considérase-y una especie so esmolición menor.
El norte de les Grandes Enllanaes ye la área con mayor bayura de tordos cabecicafé n'Estaos Xuníos y Canadá. Acordies con Robinson y otros (1993), ente los 48 estaos allegantes los tordos cabecicafé son más abondosos en Dakota del Norte, Dakota del Sur, Nebraska, Kansas y Iowa; bien abondosos en Oklahoma y Misuri; moderadamente abondosos en Washington, Oregón, Idaho, Montana, Arizona, Texas, Luisiana, Arkansas, Misisipi, Tennessee, Kentucky, Maryland, Ohio, Indiana, Illinois, Míchigan, Wisconsin y Minnesota; y más escasos en California, Nevada, Utah, Wyoming, Coloráu, Nuevu Méxicu, Alabama, Florida, Xeorxa, Carolina del Norte, Carolina del Sur, Virginia, Virginia Occidental, Pensilvania, Delaware, Nueva Jersey, Nueva York, Connecticut, Rhode Islland, Massachusetts, Vermont, Nuevu Hampshire y Maine.
Acordies con Laymon (1987), les mayores concentraciones de tordos cabecicafé en California pel hibiernu danse nel Valle de Sacramentu, el Valle Imperial, l'oeste del condáu de Riverside y el sudoeste del de San Bernardino. Quiciabes por cuenta de la proximidá ente les árees d'alimentación y les de busca de niales, tienden a ser más abondosos en hábitats heterogéneos estazaos nos que se combinen superficies cubiertes de verde con campos arbustivos en desusu y/o montes.
Delles investigaciones sostienen que les poblaciones de tordos cabecicafé crecieron a lo llargo del sieglu XX na mayor parte d'Estaos Xuníos. Nel nordés, sicasí, sufrieron un amenorgamientu estadísticamente significativa. La información de "Breeding Bird Survey" (BBS) d'ente 1965 y 1979 indicaba que'l númberu de tordos cabecicafé amontárase nel sudeste estaunidense, incluyendo Carolina del Norte, Carolina del Sur y el sur de Xeorxa. Margaret Clark Brittingham y l'ecoloxista aviar y biólogu de vida montesa Stanley A. Temple (1983) concluyeron que la cantidá d'exemplares tuviera creciendo costantemente ente 1900 y 1980 nos once estaos meridionales al sur del paralelu 37° norte dende Texas hasta'l océanu Atlánticu, a onde la mayoría d'exemplares del este migra pa pasar los meses ivernizos. Esti aumentu na so bayura probablemente débase a una mayor disponibilidad d'alimentu y de hábitats nos que pasar l'iviernu. Los granos residuales que queden espardíos sobre los campos d'arroz ("Oryza sativa") nos estaos sureños constitúin una importante fonte d'alimentu pa delles especies de ictéridos, incluyendo'l tordu cabecicafé, nesa dómina del añu, lo cual podría repercutir nuna mayor tasa de supervivencia al iviernu. Una medría nel so ésitu reproductivu deriváu de la esposición a nueves y vulnerables especies hospedadoras posiblemente tamién tea rellacionáu con esti enclín.
Conforme a un estudiu publicáu en 1993, les poblaciones d'esta especie taben amenorgándose en Arizona, aumentando llixeramente en Idaho y amontándose marcadamente en Montana. En Oregón, crecieron nos montes de sabines ("Juniperus") ente 1899 y 1983, pero menguaron considerablemente nel estáu polo xeneral. Na Sierra Nevada, aumentaron ente 1966 y 1985. Los datos de "Breeding Bird Survey" pal Mediu Oeste suxuren un decrecimiento pal periodu 1966 - 1981 y una medría ente 1982 y 1991. Según Peter Y. Lowther, aumentos demográficos significativos (información de BBS 1966 - 1987) dar en Xeorxa, Carolina del Norte, Iowa, Dakota del Norte, Utah y Coloráu, ente que se rexistraron amenorgamientos significativos en Minnesota, Míchigan, Wisconsin, Nueva York, Rhode Islland, Ohio, Ontario (Canadá), Virginia Occidental, Tennessee, Nuevu Brunswick (Canadá), Oklahoma y Texas. Magar la so población menguó considerablemente en Washington ente 1966 y 2002, entá son comunes y atópense llargamente distribuyíos nel estáu.
Una interpretación alternativa de la información de BBS per parte de James R. Herkert señalaría un enclín xeneralmente negativu pa los Estaos Xuníos, pero una marcada crecedera en Illinois mientres el periodu 1966 - 1991. Según la "National Geographic" (2006), el so númberu tuviera en descensu apocayá. Butcher y Niven (2007) argumenten que la especie sufrió un amenorgamientu pequeñu o estadísticamente insignificante na so población n'América del norte nel so conxuntu mientres les últimes cuatro décades.
Les observaciones de tordos cabecicafé nel interior de la Columbia Británica caltuviéronse relativamente estables dende la década de 1930 hasta la de 1950, ente que los avistamientos sobre la mariña —onde proporcionalmente hai más observadores— fueron escasos ente los años 1930 y 1940, pero empezaron a amontase en los ‘50 a midida que les aves empezaben a colonizar estes árees. Importantes aumentos nel númberu de avistamientos y na cantidá d'exemplares por avistamiento producir na década de 1960. En los ‘80, esti enclín positivu caltener nel interior, pero revertir na mariña.
Un analís de la información de les "Breeding Bird Surveys" na Columbia Británica pal periodu 1968 – 1993 amuesa que'l númberu de tordos cabecicafé sobre la mariña menguara un 4% añal en promediu; nun analís de los datos del interior de la provincia pal mesmu periodu, nun se detectaron cambeos netos na cantidá d'individuos. A lo llargo de Canadá, los datos de les BBS indiquen un amenorgamientu poblacional; dende 1960 a 1996, el so númberu cayó en promediu un 2% cada añu. Na totalidá de la so área de distribución, la información suxure qu'el so cantidá amenorgó un 0,8% añal promediu nel mesmu periodu (Sauer y otros, 1997).
Alcuéntrase-y en hábitats abiertos y semiabiertos, incluyendo árees d'eses carauterístiques nes cercaníes de terrenes agrícoles, marxes de montes, bosque de coníferes y caducifolios pocu mestos, carbes, vexetación riberana, praderíes y praos, cultivos de frutales y árees residenciales. Xeneralmente, evita los montes tupios y ensin escamplaes, pero espolleta naquéllos más estazaos. En Kansas, un censu lleváu a cabu ente 1974 y 1988 reveló qu'había 6 tordos cabecicafé por km² nes praderíes de camperes altes, pero tan solo 1 por km² nos güelgaes axacentes.
Los tordos cabecicafé son capaces d'esplotar los ambientes modificaos pol home particularmente bien por cuenta de la gran variedá d'alimentos que peracaben y la so adaptabilidá a nuevos hábitats. P'alimentase, precisen árees con vexetación baxa. Prefieren les zones nes qu'haya ganáu onde pueden consiguir tanto insectos como granos, pero tamién aprovechen bagazos qu'atopen en cámpings, árees de picnic, etcétera. Por cuenta de que nun curien de los sos pitucos, les árees d'alimentación pueden tar alloñaes de les de reproducción, lo que-y dexa a les femes d'esta especie esplotar distintos hábitats sobre grandes distancies. Sicasí, les zones nes aliméntense y depositen los sos güevos tamién pueden superponerse, particularmente nel este de la so área de distribución.
Los sitios nos que posase constitúin un elementu importante dientro de los hábitats de los tordos cabecicafé, cuidao que los machos canten y esíbense dende ellí y les femes utilizar pa buscar güéspedes pa los sos güevos. Estos sitios inclúin árboles, parrotales y otres estructures qu'entepasen l'altor promediu de la vexetación circundante. En Alberta, Biermann y otros (1987) repararon individuos posaos n'árboles d'hasta 4 metros d'altor; non asina n'árees ensin árboles apoderaes pol parrotal "Artemisia tridentata".
En Wisconsin, de 1375 avistamientos ente 1995 y 2000 nos que se rexistró'l tipu d'hábitat nel que foi reparáu, el 25% dar en zones de pandu con parrotales de madera duro (particularmente sebes) o parrotales mistos, 23% n'árees urbanes, 19,5% en zones de pandu con montes de madera duro (n'especial carbayos) o montes mistos, y 14% n'árees abiertes de pandu. En Míchigan, un terciu de les observaciones ente 1983 y 1988 producir en hábitats residenciales, a la banda de caminos y rutes y en sebes. Nun estudiu lleváu a cabu en Illinois, Robinson y otros (1999) afayaron qu'había menos femes de tordu cabecicafé nos pacionales (alredor de 1,25) por cada 100 güéspedes d'especies receptives para colos sos güevos que nos montes (3,75), sabanes (12,5) y carbes (5).
La bayura de tordos cabecicafé puede trate influyida poles carauterístiques de la vexetación, tal como lo comprobaron numberosos estudios realizaos en distintos estaos del norte de les Grandes Enllanaes. En Nebraska, el númberu d'exemplares taba positivamente rellacionáu al altor de la vexetación (King y Savidge, 1995). En Minnesota, Montana, Dakota del Norte y Dakota del Sur, la densidá de la so población yera menor n'árees cubiertes con verde y llegumes (Johnson y Schwartz, 1993 "a"). En praderíes de campera mista quemaes nel noroeste de Dakota del Norte, yeren más abondosos en presencia de plantes herbales, vexetación viva y asociaciones del parrotal "Symphoricarpos occidentalis" y especies de verde tales como "Elytrigia repens" y "Bromus inermis" (Madden, 1996).
Nos campos de pasturas de Dakota del Norte surcentral y noroccidental esistía una mayor cantidá d'exemplares nes formaciones vexetales apoderaes por un amiestu de campera azul de Kentucky ("Poa pratensis") y especies natives de verde. La so bayura taba negativamente acomuñada a la densidá de los parrotales y a un llechu de la planta licófita "Selaginella trupa", y yera baxa nes árees apoderaes namái por especies natives de verde. Coles mesmes, el principal elementu determinante de la so bayura yera una escasa obstrucción visual, amestada al altor y la densidá de la vexetación (Schneider, 1998).
En Coloráu, Montana, Nebraska, Dakota del Norte, Dakota del Sur y Wyoming, altes densidaes de tordos cabecicafé alcuéntrase en zones moderadamente utilizaes como pasturas nes qu'hubiera campera azul de Kentucky y la planta herbal "Artemisia ludoviciana" (Kantrud y Kologiski, 1982). Nel centru de Dakota del Norte, había una mayor cantidá d'ellos n'árees cubiertes nun 30 – 80% de "Symphoricarpos occidentalis" y "Elaeagnus commutata" que n'árees cubiertes por parrotales en menos d'un 10% (Arnold y Higgins, 1986). En Iowa el so númberu a les bandes de rutes y caminos yera inversamente proporcional al altor de la vexetación y a la densidá vertical de la mesma (Camp y Best, 1993). En hábitats riberanos, la densidá de la so población taba negativamente rellacionada a la densidá de los árboles y positivamente venceyada a los árboles pequeños y a la estratificación vertical de la vexetación de menos de 3 metros (Stauffer y Best, 1980). Young y Hutto (1999) atopar con qu'en Montana y Idaho yeren más comunes n'aérees abiertes, como pacionales y terrenes agrícoles, y n'árees riberanes que nos montes.
La distancia a los terrenes agrícoles, como praos, tien una fuerte inflúi sobre la presencia de los tordos cabecicafé (Goguen y Mathews, 1999). En Nuevu Méxicu, la so bayura y tases de parasitismu en niales de víreo plomizu ("Vireo plumbeus") amenorgar cola distancia de los praos viviegamente utilizaos como pasturas pa los animales, dende un 81% de 58 niales nesos praos a 33% de 24 niales allugaos a ente 8 y 12 km d'ellos (Goguen y Mathews, 2000). Nuna área agrícola de Misuri, la densidá de tordos cabecicafé alimentándose yera mayor en feedlots, siguíu por verde curtiu (2 a 20 cm) usáu como pasturas, verde llargu (5 a 30 cm) emplegáu pal mesmu fin y hábitats non utilizaos como pasturas, siendo estos últimos verde cortáu, campos de segáu con campera d'ente 2 y 10 cm y campos de segáu ensin cortar con campera de más de 30 cm (Morris, 1996; Morris y Thompson, 1998). Les tases de parasitismu yeren más altes nun prau que fuera pocu utilizáu como pastura (58% de 93 niales) que nuna área montesa que nun fuera emplegada pa tal fin (22% de 139 niales) en Manitoba (Knapton, 1978). El númberu de tordos cabecicafé nel prau amenorgóse dempués de que dexara de ser emplegáu como pastura.
La topografía yera un importante elementu na determinación de la so bayura nel oeste de Montana —entá ye más que la cantidá d'aves hospedadoras y el tipu de vexetación—, cuidao que se-yos topaba más frecuentemente sobre un relieve llanu que n'unu serrapatosu, en parte por cuenta de que los cañones taben más alloñaos de los terrenes agrícoles y la densidá de güéspedes ye menor ellí que n'árees llanes (Tewksbury y otros, 1999). Young y Hutto (1999) informaron que los tordos cabecicafé en Montana y Idaho yeren menos gustantes a atopase en pacionales de gran altitú; nun fueron topaos percima de los 2.318 m sobre'l nivel del mar. N'otros llugares, sicasí, fueron columbraos n'altitúes entá mayores, como en Coloráu —a 2.895 m (Hanka, 1985)— y en California, onde'l 41% de los 114 sitios nos que fueron vistos por Rothstein y otros (1980) atopábense percima de los 2.400 m sobre'l nivel del mar.
Dientro de la Columbia Británica, el tordu cabecicafé ye columbráu xeneralmente n'altitúes baxes tantu sobre la mariña como nel interior. Sobre la mariña, la mayor parte de los rexistros son de les tierres baxes de la depresión de Xeorxa, anque fueron reparaos acompañando al uapití de Roosevelt ("Cervus canadensis roosevelti") a altitúes de 1.370 m (Green Mountain, cerca de Nanaimo). A fines del branu, los mozos alimentar nes crestes alpines. Nel interior de la provincia, el tordu cabecicafé foi atopáu a altitúes d'ente 460 y 2440 m (al sur del llagu Tatlayoko) y los xuveniles independientes son frecuentemente vistos en praderíes alpines. Créese que la conquista d'estes altitúes elevaes na Columbia Británica ye relativamente recién, al igual que la espansión llatitudinal documentada por Rothstein y otros (1980) na Sierra Nevada y la rexistrada por Hanka (1985) en Coloráu. En dambos casos, el fenómenu atribuyir a l'alteración del hábitat causada pol intensivu consumu de la vexetación del terrén per parte del ganáu.
Na Columbia Británica, el tordu cabecicafé foi documentado parasitando niales a altitúes d'ente casi'l nivel del mar y los 335 m na mariña y ente los 280 y los 1600 m nel interior (Fonnesbeck, 1998). En toles ecoprovincias ye más abondosa n'altitúes baxes.
El tordu cabecicafé escasamente salta sobre'l suelu, prefiriendo caminar o correr. Bate les sos nales costantemente cuando vuela; acordies con la descripción de Arthur Cleveland Bent, el so vuelu paeciera ser más bien inestable, similar al del tordu sarxentu ("Agelaius phoeniceus"). Los machos suelen posase argutos sobre les copes de los árboles de la que reproducen xiblíos y rexúntense sobre'l verde pa pavonearse y esibise ante les femes, ente que éstes de cutiu abeyen per pelos marxes de los montes en busca de nials. Trátase d'aves ruidoses capaces de vocalizar distintos soníos. Mientres canten, los machos frecuentemente enchen les plumes del so envés y pechu, llevanten los sos nales, espleguen les plumes de la so cola ya inclínense escontra alantre; dacuando faen esto en grupu. Cuando nun tán esibiéndose o alimentándose nel campu, posar en cañes altes y prominentes. Ye posible atopalos en xardinos llariegos, más entá si espardióse granes p'aves sobre'l suelu. Ye una especie altamente gregaria en toles estaciones.
Por cuenta de que los tordos cabecicafé nun curien de los sos pitucos, los sos dos principales actividaes mientres la temporada reproductiva —l'alimentación y la busca de niales— pueden llevase a cabu en sitios distintos. Consecuentemente, pueden ocupar hábitats que satisfaigan namái una d'eses necesidaes y volar regularmente hasta 7 km ente les árees d'alimentación y les de busca de niales (Rothstein y otros, 1984). Nel sur de Illinois y el centru de Misuri, los tordos cabecicafé que buscaba niales nos montes treslladar ente 0,1 y 4,0 km p'alimentase en pasturas con ganáu, feedlots de gochos, caballos y vaques, costaos de caminos col verde curtiu, xardinos, campos apocayá llabraos y semaos, cámpings, costaos de caminos con grava, comederos d'aves y caminos de ripio. Según Stephen I. Rothstein y otros (1980), los tordos cabecicafé dacuando nun se mueven de les sos árees de reproducción, si les mesmes ufiérten-yos la oportunidá d'alimentase y dormir ellí mesmu.
Nel este de la Sierra Nevada, el tordu cabecicafé reproduzse y aliméntase en sitios casi totalmente distintos. Los cinco femes y cuatro de los ocho machos forníos con radiotransmisores estudiaos por Stephen I. Rothstein, Jared Verner y Ernest Stevens a principios de la década de 1980 pasaben les primeres hores de la mañana en montes abondosos en güéspedes y depués treslladábense ente 2,1 y 6,7 km hasta los llugares d'alimentación como corrolades de caballos y zones residenciales con comederos p'aves. Los cuatro machos que nun volar eses grandes distancies p'alimentase, que teníen namái un añu d'edá y posiblemente taben socialmente subordinaos, tamién amosaben una gran movilidá pero nun ocupaben les mesmes árees reproductives cada mañana. Les árees matutines de reproducción de les aves que se movíen, consideraes individualmente, teníen una estensión promediu de 68 hectárees y la suma se les sos árees de reproducción y les árees nes que s'alimentaben pela tarde ocupaben un promediu de 442 hectárees. Estes cifres atopar ente les más altes documentadas ente los paseriformes ya igualen les de delles aves de presa. El patrones de traslación de los tordos cabecicafé impliquen un cambéu radical ente un comportamientu bastante antisocial mientres la mañana y otru desaxeradamente sociable pela tarde. A diferencia de ictéridos non parasíticos que s'alloñar dende un sitiu reproductivu central (el so nial) p'alimentase, estes aves faen lo contrario, estremándose de los sitios centrales d'alimentación pa reproducise n'otros llugares.
El tordu cabecicafé ye un migrador de curtia distancia dientro de América del norte. Puede haber diferencies ente les distancies percorríes polos adultos y los xuveniles. Nel nordés, la mayoría de los individuos muévese unos 800 a 850 km ente les árees de reproducción y les rexones nes que pasen l'iviernu. Según la "National Geographic", mayormente vuelen escontra'l norte ente mediaos de marzu y mediaos d'abril y escontra el sur ente fines de xunetu y ochobre. Acordies con Batts (1958), Bent (1965), Knapton (1979) y Johnsgard (1980), apuerten al norte de los Estaos Xuníos dende entamos d'abril a empiezos de mayu y parten ente agostu y payares. Lleguen a Connecticut en marzu y, anque dalgunos pocos pasen ellí l'iviernu, la gran mayoría migra a fines de setiembre. Na Columbia Británica, el mayor númberu de tordos cabecicafé pel hibiernu alcuéntrase na ecoprovincia de la depresión de Xeorxa (este de la isla de Vancouver y estremu sudoeste de la Columbia Británica continental), y pel branu, nes ecoprovincias interior meridional (centru del sur de la provincia) y montes meridionales del interior (sudeste).
Viaxen mientres el día, con frecuencia como parte de grandes bandaes compuestes por diversu especies: tordos sarxentu ("Agelaius phoeniceus"), zanates norteños ("Quiscalus quiscula"), estorninos pintos ("Sturnus vulgaris") y, más raramente, tordos canadienses ("Euphagus carolinus"), tordos güeyu mariellu ("Euphagus cyanocephalus") y malvises pechirrojos ("Turdus migratorius"). Típicamente, los machos lleguen primero que les femes a les zones nes que se reproducen. Según una información publicada en 1958, la migración primaveral en Maryland y el Distritu de Columbia asocede ente'l 5 de febreru y el 25 d'abril, con un picu d'actividá ente'l 10 de marzu y el 10 d'abril. En seronda, sobre les fasteres occidentales de la Sierra Nevada, los xuveniles empiecen a formar bandaes a midida que adquieren independencia. Según datos publicaos aquel mesmu añu, los primeres xuveniles independientes apaecieron el 14 de xunetu. Na mesma área, tolos adultos partieron ente'l 17 de xunetu y el 21 de xunetu. En Maryland y el Distritu de Columbia, la migración de seronda estiéndese dende'l 15 d'agostu hasta'l 10 d'avientu, col so apoxéu ente'l 25 de setiembre y el 1 de payares.
Según Arthur Cleveland Bent (1958), los tordos cabecicafé orientales nun viaxen enforma na so migración de primavera, dexando los estaos sureños mientres marzu p'algamar les partes septentrionales de la so área de reproducción nes primeres dos selmanes d'abril y dacuando enantes del final de marzu. Herbert Friedmann (1929) escribió que comúnmente migraben en compañía de tordos sarxentu ("Agelaius phoeniceus"), tordos canadienses ("Euphagus carolinus") y zanates norteños ("Quiscalus quiscula"), ente que se rellacionaben con menor frecuencia con praderos orientales ("Sturnella magna") y malvises pechirrojos ("Turdus migratorius") nel este y tordos güeyu mariellu ("Euphagus cyanocephalus") y tordos cabeciamarillos ("Xanthocephalus xanthocephalus") nel oeste. Los xuveniles lleguen a les árees de reproducción dempués que los adultos. Bent afirmó que la migración serondiega empieza en septiembre, pero tien llugar principalmente n'ochobre, con dellos individuos quedando entá na so área de distribución braniza bien entráu payares.
Anque los machos con pareya y les femes esvalixar nos sos territorios reproductivos, suelen atopase nes cercaníes bandaes d'individuos ensin pareya o promiscuos colos cualos les aves reproductives rellacionar hasta ciertu puntu. Herbert Friedmann (1929) nunca los documentó engarrando, pero la Sra. Nice (1937) ver reñer en cinco oportunidaes “n'ocasión de discrepancies ente los machos mientres eventos de cortexu comunal.”
Asina remata la puesta de güevos, los tordos cabecicafé empiecen a arrexuntase en grandes bandaes p'alimentase nos campos y praos. Los mozos sumir a estos grupos cuando s'independicen de los sos padres adoptivos. Elon H. Eaton (1914) envaloró que la bandada promediu na seronda sería d'ente 50 y 200 aves.
En dellos llugares —particularmente nel oeste— los xuveniles pueden non interactuar en nengún momentu colos adultos mientres el so primer añu de vida, ente que n'otros sitios xunir a bandaes d'otros tordos cabecicafé mientres aquéllos entá s'atopen nos díes finales de la temporada reproductiva y permanecen al so llau mientres un añu enteru. N'árees apocayá colonizaes, esiste una mayor fluidez social ente los individuos d'esta especie, esto ye, más exemplares sumir o se dixebren de les bandaes, ente que en poblaciones más antigües apréciase una mayor estabilidá social. Rexistráronse bandaes puramente de xuveniles, namái de femes y mistes.
Fora de la dómina de reproducción, duermen en compañía de delles especies de ictéridos en grupos de más de 100 mil aves. Los tordos sarxentu ("Agelaius phoeniceus"), zanates norteños ("Quiscalus quiscula"), tordos cabecicafé y estorninos pintos ("Sturnus vulgaris") pasen la nueche en grandes concentraciones a finales del branu y na seronda. En Kentucky, estes asociaciones mistes pueden superar los 5 millones d'individuos, de los cualos un 2 a un 5% son xeneralmente tordos cabecicafé. En Oklahoma, les bandaes de descansu tienen la so puxanza en payares, con 250 a 900 mil aves.
N'ocasiones, los tordos cabecicafé pasen la nueche acompañaos de golondrines. Milton B. Trautman (1940) documentó que dellos tordos cabecicafé que pasaben l'iviernu en Ohio dacuando acomuñábense con gorriones comunes ("Passer domesticus"). Mientres l'iviernu, ye posible velos al pie de tordos tricolores ("Agelaius tricolor") nel delta de Sacramento-San Joaquín y la zona central de la mariña de California. Edward Howe Forbush (1927), per otra parte, manifestó que “en Nueva Inglaterra los tordos cabeciafé xeneralmente duermen ente ellos; con frecuencia escueyen coníferes de tueru gruesu o otres arbolees nes que pasen la nueche en grandes númberos. Otru llugar de descansu predilectu ye ente la campera y los xuncos n'amplios praos.”
John Y. Galley unviólu a Arthur Cleveland Bent les sos anotaciones con respectu'l so estudiu sobre una gran bandada iverniza de descansu de tordos cabecicafé y estorninos en Midland (Texas). Nel momentu de mayor bayura, envaloró que'l sitiu nel qu'estes aves folgaben arrexuntaría “ente 10.500 y 11.000 individuos, de los cualos 2.000 o 2.500 yeren tordos cabecicafé.” Dormíen en llameres chines ("Ulmus parvifolia") alredor del palaciu de xusticia de la ciudá. “Los estorninos rexuntar nes cañes más altes, los tordos cabecicafé debaxo d'ellos.”
Les vocalizaciones son el componente básicu del sistema de comunicación de los tordos cabecicafé. Al igual que n'otros paseriformes, cumplen un rol importante mientres la dómina de reproducción. Son utilizaes ente los machos no que podría denominase "duelos vocales" que sirven pa establecer xerarquíes de dominancia dientro d'un grupu. Coles mesmes, cantar persistentemente ye-yos necesariu pa consiguir una compañera cola qu'apariase. Magar tamién canten nos meses d'iviernu, los machos faen mayor usu d'estes vocalizaciones, fundamentales p'atraer a les femes, como parte del cortexu y mientres la temporada reproductiva. Aretas A. Saunders describió:
El botánicu y ornitólogu Eugene Pintard Bicknell (1884) afirmó:
La so dieta ta compuesta de granes, frutos, bayes, insectos y otros invertebraos. Prefieren les granes de yerbes a los granos de cultivu. Mientres el branu, les granes representen alredor de la metá de la so dieta, ente que la otra metá consiste n'insectos y otros invertebraos. Les granes y los granos residuales componen más del 90% de la so alimentación ivernizo.
Aliméntense sobre'l suelu, en grupos mistos de ictéridos y estorníns. Mientres caminen sobre la tierra alimentándose, llevanten la cola percima del so envés. Frecuentemente siguen a caballos, vaques y bisontes p'atrapar los insectos qu'éstos llevanten al caminar; d'ellí, los nomes de "vaqueru cabecicafé" y "vaqueru de cabeza castaña". Busquen alimentu ente les cabeces y les pates del ganáu, ensin axorizase. N'ocasiones tamién se posen sobre'l llombu d'estos mamíferos y estrayen les cachiparros ya insectos qu'atopen sobre ellos. Dellos autores d'antaño afirmaron que buscaben viermes intestinales ente los escrementos de dichos animales; sicasí, según Arthur Cleveland Bent, esto nun foi sofitáu polos analises estomacales. Les femes precisen grandes cantidaes de calciu pa depositar los sos numberosos güevos, que consiguen inxiriendo les conches de cascoxos y dacuando los pulgos de los güevos de l'ave hospedadora que'l so nial parasiten, particularmente mientres la temporada reproductiva.
Beal (1900) escribió sobre los conteníos estomacales de 544 tordos cabecicafé, llograos de 20 distintos estaos mientres tolos meses del añu y esaminaos pola "Biological Survey":
Atopáronse granos de maíz en 56 estómagos, de trigu en 20, d'avenes en 102 (…), ente que se toparon granes d'ambrosías en 176 estómagos, de "Echinochloa" en 265 y de "Panicum" en 133. Los granos constituyíen un 16,5% —alredor d'un sestu— de la so dieta añal y probablemente la metá d'estos sían granos residuales. Beal afirmó:
B. H. Warren (1890) aseveró que los tordos cabecicafé peracaben mores, cereces monteses, "Vitis aestivalis" y otres bayes. Y. R. Kalmbach (1914) incluyir ente les aves que comen "Hypera postica", un escarabayu curculiónido qu'afecta los cultivos de alfalfa; según él, dende'l 1 de mayu hasta mediaos de xunetu, el curculionoideo constitúi más de la metá de la so ingesta. El zoólogu Arthur Holmes Howell (1907) afirmó que s'alimentaba del "Anthonomus grandis", otru curculiónido nocivu pa l'agricultura, qu'estropia los cultivos de algodón. Hervey Brackbill escribiólu lo siguiente a Arthur Cleveland Bent: “Una tarde atopé con una fema de tordu cabecicafé comiendo granes de diente de lleón direutamente de la estructura que les sostenía. Tuvo De haber atopáu dificultosu alimentase d'esi tarmu rectu, por que lo dempués de que guardara unos pocos taragaños sos, suxetar sobre'l suelu con una de les sos pates y terminó de comer d'esa manera.”
La traza más característica d'esta ave con al respective de la so reproducción ye'l fechu de que practica'l parasitismu de puesta. La fema deposita les sos güevos nos nials d'otres aves —típicamente, paseriformes pequeños—, en particular naquéllos en forma de taza. Los machos algamen la maduror sexual al añu, pero escasamente apáriense hasta los dos años. Les femes reprodúcense yá al añu d'edá. Al igual que n'otros paseriformes, les vocalizaciones cumplen un rol importante mientres la dómina de reproducción. Magar tamién canten nos meses d'iviernu, los machos faen mayor usu d'estes vocalizaciones, fundamentales p'atraer a les femes, como parte del cortexu y mientres la temporada reproductiva.
La temporada reproductiva empecipia n'abril, remata en mayu, empieza a tornar en xunu y sigue de manera esporádica en xunetu. Según Ortega (1998), xeneralmente estiéndese dende empiezos de mayu a fines de xunetu, un periodu que se superpone cola dómina de reproducción de numberoses aves norteamericanes de los pacionales (Stewart, 1975). En Dakota del Norte, acordies con Stewart (1975), enllargar hasta mediaos d'agostu, pero tien la so puxanza ente entamos de mayu y mediaos de xunetu. En Connecticut, ye posible ver adultos cortexando en marzu y entamos d'abril y les femes empiecen a depositar los sos güevos a mediaos de mayu. Según información de 1958, los tordos cabecicafé ponen los sos güevos en Maryland y el Distritu de Columbia dende fines d'abril a fines de xunetu (siendo les feches estremes el 24 d'abril y el 28 de xunetu), particularmente dende empiezos de mayu hasta empiezos de xunetu. Según un estudiu publicáu en 1993, en Misuri atopáronse güevos d'esta especie en niales ayenos dende mediaos d'abril hasta mediaos de xunetu.
Numberosos estudios constataron una ciertu enclín a tornar una y otra vez a les mesmes zones de reproducción tantu per parte de los machos como de les femes. En Manitoba (Canadá), el 64% de 337 machos marcaos y el 46% de 173 femes marcaes esibíen un comportamientu de fidelidá escontra los sitios nos que se reproducíen (Woolfenden y otros, 2001). Shake y Mattsson (1975) atopar con qu'el 40% de 119 machos y el 9% de 81 femes marcaos en Míchigan centroseptentrional tornaron a un radiu de 4,8 km dende'l puntu nel que fueren identificaos l'añu anterior. Nun estudiu lleváu a cabu en Illinois, Raim (2000) afayó qu'el 47% de 79 sitios de reproducción utilizaos por femes con marques de colores en xunu d'un añu volvía ser usáu poles mesmes aves al añu siguiente.
Nel nordés de Arkansas, afayáronse egagrópiles de búho campestre ("Asio flammeus") que conteníen restos de tordos cabecicafé. Los predadores de los pitucos inclúin la culiebra corredora constrictor ("Coluber constictor"), la víbora ratonera ("Elaphe obsoleta") y el glayu azul ("Cyanocitta cristata"). Estes aves dacuando ataquen conjuntamente a los búhos cornudos ("Bubo virginianus"), un potencial predador tantu pa los adultos como pa los mozos. Los ectoparásitos, los helmintos y les bacteries infeicioses son otros factores de mortalidá.
Acordies con Arthur Cleveland Bent (1958), mientres fuelguen son preses del visón americanu ("Neovison vison"), les papalbes ("Mustela spp.") y los búhos, y mientres el día son atacaos por ferres ("Falco spp.") y otros falconiformes. Harold S. Peters (1936) llista un pioyu, dos mosques, una cachiparru y otros dos especies d'ácaros como ectoparásitos del tordu cabecicafé oriental. 
Los químicos utilizaos pa controlar los insectos pueden matar a los tordos cabecicafé. En Nuevu Méxicu, el toxafeno aplicáu a una superficie de 71.600 hectárees de pradería de campera curtia causó un amenorgamientu nel númberu d'estes aves (McEwen y otros, 1972). El diazinón alboráu sobre'l verde y sobre una cancha de baseball en Connecticut mató a docenes de tordos cabecicafé (Anderson y Glowa, 1985).
Acordies con Arthur Cleveland Bent, los sos vezos alimenticios son decididamente más beneficiosos que perjudicales, provocando bien pocu dañu a los cultivos y esaniciando munchos insectos nocivos. Aliméntense, por casu, de "Anthonomus grandis" y "Hypera postica", dos especies de curculiónidos qu'afecten el algodón y la alfalfa respectivamente. La principal causa de la so impopularidá xaz nel dañu que produz al traviés del so comportamientu parasítico, que de xuru interfier cola crianza d'una gran cantidá de pequeñes aves insectívores. Beal (1900) escribió al respeutu: 
De 215 especies neotropicales migratories, Rodenhouse y otros (1992) listan al tordu cabecicafé ente les menos de diez que causen un dañu significativu a los cultivos sobre amplies árees xeográfiques.
El problema del parasitismu del tordu cabecicafé, especialmente nos hábitats riberanos, foi documentado. Por cuenta de que puede tener un impactu significativu sobre l'ésitu reproductivu d'otres aves, munches aprendieron a reconocer esti peligru y actúen agresivamente escontra'l tordu cabecicafé cuando ésti avérase a los sos territorios. La fragmentación de los montes en América del norte espandió'l so hábitat y amenorgó —y en munchos llugares, esanició— los hábitats de vexetación trupa nos qu'esta especie nun enfusaba. De resultes, un ciertu númberu d'aves del monte sufre una amenaza progresiva de parasitismu de puesta. A diferencia de les moradores de les Grandes Enllanaes, estes nueves víctimes non evolucionaron conjuntamente col tordu cabecicafé y, por esta razón, nun cunten coles defenses naturales necesaries pa faer frente al so parasitismu y vuélvense desaxeradamente vulnerables en presencia d'estos parásitos de puesta. responsabilizóse-y pol amenorgamientu nes poblaciones de dellos paseriformes. Per otru llau, Martin (1992) sostuvo que na mayoría de los llugares los efectos de la depredación nos niales sobre la dinámica poblacional de los güéspedes del tordu cabecicafé superen llargamente les repercusiones del parasitismu de puesta. 
Anque delles especies pueden volver añerar y, poro, el so ésitu reproductivu nun se ve tan afectáu pol parasitismu de puesta, otres aves que les sos temporaes de reproducción son más embrivíes nun son capaces de faelo y cuerren mayor riesgu pola mor del tordu cabecicafé. Sicasí, parte d'esti impactu ambiental ye controversial y un estudiu sobre la magnitú de los daños del tordu cabecicafé nes poblaciones d'aves norteamericanes argumentó que los conservacionistes y el públicu polo xeneral tienden a magnificar les implicaciones d'esta peculiar estratexa reproductiva como causa importante del decrecimiento de les poblaciones d'aves.
Polo xeneral, les poblaciones de güéspedes tienen de producir 2,0 – 2,5 moces al añu por pareya pa caltener una tasa de crecedera poblacional positiva, asumiendo que la supervivencia añal seya d'un 40 – 60% pa los adultos y 20 – 35% pa los mozos. Los niveles de parasitismu de puesta que pueden ser toleraos calteniendo una crecedera poblacional positivu varien ente les distintes aves hospedadoras. Les especies con altos niveles de depredación nos sos niales, una baxa proporción d'abandonu de los niales parasitados, periodos d'incubación enllargaos y temporaes reproductives curties en relación al periodu d'incubación namái pueden soportar una frecuencia parasítica menor. Contrariamente, les especies con escasa depredación nos sos niales, un altu porcentaxe d'abandonu de los niales frayaos —por casu: el verdín de les praderíes ("Dendroica discolor"); Nolan, 1978—, periodos d'incubación amenorgaos y dómines de cría más llargues podríen ser más resistentes a l'amenaza del parasitismu.
El parasitismu de puesta del tordu cabecicafé representa efectivamente una amenaza pa diversos paseriformes neotropicales Migración de les aves migratorios con árees de distribución acutaes. Robinson y otros (1989) inclúin ente les aves amenaciaes pol parasitismu al chipe de Kirtland ("Dendroica kirtlandii"; Walkinshaw, 1983), una subespecie de víreo de Bell ("Vireo bellii pusillus"; Franzreb, 1989), otra de mosquerito saucero ("Empidonax traillii extimus"; Unitt, 1987; Brown, 1988), al víreo gorra negra ("Vireo atricapilla"; Grzybowski y otros, 1986) y al chipe mexelles doraes ("Dendroica chrysoparia"). Cabo destacar que pal mosquerito saucero, según pa la mayoría de les especies en peligru afectaes pol parasitismu del tordu cabecicafé, esiste una interacción complexa ente los efectos directos resultantes de la perda del so hábitat y los efectos indirectos derivaos del parasitismu de puesta. 
Les pequeñes poblaciones d'estes aves son frecuentemente parasitadas, lo que condució a la implementación de programes de captura de tordos cabecicafé n'árees específiques de reproducción onde otres especies tán amenaciaes. Los güéspedes con árees de distribución más amplies son menos vulnerables por cuenta de que les poblaciones severamente parasitadas pueden ser reestablecidas con inmigrantes procedentes d'otres rexones onde'l parasitismu seya menor.
Nuna investigación llevada a cabu nel "Sierra National Forest" (California) ente 1980 y 1981 (Verner y Ritter, 1983), la bayura relativa de vírevos gorjeadores ("Vireo gilvus") taba negativamente rellacionada cola de tordos cabecicafé, lo cual sofita les resultancies d'estudios anteriores qu'habíen atopáu altes tases de parasitismu de puesta nos niales d'esta especie na Sierra Nevada. Sicasí, por cuenta de que los tordos cabecicafé son raros o s'atopen ausentes en munchos de los principales tipos de hábitats y n'árees alloñaes de fontes d'alimentu venceyaes a les actividaes humanes, Verner y Ritter punxeron en dulda la posibilidá de que dalguna otra especie na Sierra Nevada viérase amenazada pol parasitismu. Aun así, el autores destacaron la necesidá d'un monitoreo periódicu por cuenta de la creciente presencia humana nos montes.
Gaines (1974), nun estudiu de la avifauna riberana del Valle de Sacramentu (California), suxurió que los tordos cabecicafé constituyeren un factor relevante nos significativos amenorgamientos poblacionales de delles especies de paseriformes nesi llugar mientres los cuarenta años anteriores. El víreo de Bell ("Vireo bellii") sumió aparentemente de California central y el parasitismu del tordu cabecicafé ye consideráu una de les principales causes d'esto (Games, 1974; Goldwasser y otros, 1980).
Mayfield (1960) identificó una tasa de parasitismu del 55% nos niales del chipe de Kirtland ("Dendroica kirtlandii"). En 1971, el mesmu autor agoró la estinción de la especie pa 1980 si'l tordu cabecicafé nun yera controláu. Gracies a un programa estensivu empecipiáu en 1972, la población d'esta ave caltúvose estable mientres unos venti años anque ensin recuperase, hasta que se rexistraron llixeros aumentos poblacionales en 1991 y 1992. Conforme a dos estudios de 1993, ye probable que dichu programa fuera la clave pa la estabilización de les poblaciones del chipe de Kirtland.
En 1972, el Serviciu de Pesca y Vida Montesa de los Estaos Xuníos, en cooperación col Serviciu Forestal, el Departamentu de Recursos Naturales de Míchigan y la "Michigan Audubon Society", empezó a controlar el númberu de tordos cabecicafé con trampes allugaes nes árees de nidificación del chipe de Kirtland en primavera y a empiezos del branu. Les trampes, que conteníen miyu, agua y dellos tordos cabecicafé vivos, yeren revisaes a diariu y los tordos cabecicafé prindaos yeren esaniciaos. L'ésitu reproductivu del chipe ameyoró dramáticamente dende l'entamu del programa y la tasa de parasitismu amenorgar d'un 69% en 1966 - 1971 a menos del 5%. La cantidá de pitucos de chipe por nial que llograben independizase aumentó de menos d'unu a casi trés.
El víreo de Bell ("Vireo bellii") constrúi niales en forma de taza abierta, que son bien susceptibles al parasitismu del tordu cabecicafé (Goldwasser y otros, 1980). La reacción del víreo puede ser tantu l'abandonu del nial como l'aceptación de los güevos estraños (Barlow, 1962). Naturalmente, los niales non parasitados son más esitosos. Laymon (1987) calculó les curves de crecedera poblacional acordies con cuatro tases parasíticas distintos utilizando información d'ocho estudios ente 1929 y 1980: 13%, la tasa más baxa conocida; 30%, el promediu de los trés tases más baxes; 48%, el promediu de los ocho estudios, y 69%, el promediu de los dos tases más altes. Con una tasa de parasitismu d'un 13%, una población de vírevos de Bell de 10 femes algamaría les 100 femes en 6 años. Una población con una tasa de parasitismu del 30% precisaría 37 años pa llegar a les 100 femes, ente que tases del 48% y 69% llevaríen a la estinción en 18 y 8 años respectivamente. Asina, les tases cimeres al 48% conduciríen a la estinción nun amenorgáu ralu de tiempu, ente que les mayores al 30% repercutiríen nuna población inestable que podría escastase por causa d'acontecimientos eventuales.
La subespecie "pusillus" de víreo de Bell, otrora abondosu nel Valle Central de California y otros sistemes fluviales de baxa altitú en esi estáu norteamericanu y nel mexicanu de Baxa California, sumió de la mayor parte de la so área de distribución reproductiva debíu al llindáu ésitu de la so reproducción pola mor del parasitismu del tordu cabecicafé y a la perda del so hábitat. Amás d'en la so distribución, el "Vireo bellii pusillus" tamién sufrió un terrible amenorgamientu nel so númberu d'exemplares dende la década de 1920 por cuenta de la alteración de la vexetación riberana y al parasitismu de puesta. Los programes de control d'estos parásitos de puesta n'árees riberanes resultaron beneficiosos pa la so reproducción.
Na Columbia Británica, les especies que pueden tar amenaciaes pol parasitismu del tordu cabecicafé inclúin el mosquerito saucero ("Empidonax traillii") y el víreo gorjeador ("Vireo gilvus"). El víreo, otrora común nel sur del valle de Okanagan, prácticamente sumió del valle; el so amenorgamientu paez habese por cuenta de una combinación de la fragmentación del so hábitat y el parasitismu, factores que tán amenaciando la supervivencia d'otros paseriformes na rexón (Smith y otros, 1998).
Pa dellos otros paseriformes, sicasí, particularmente les víctimes más frecuentes del parasitismu del tordu cabecicafé, que son especies comunes y llargamente distribuyíes, esiste poca evidencia de dalgún efectu nocivu nes sos poblaciones. Por exemplu, nuna población de gorriones melódicos ("Melospiza melodia") en Mandate Islland —una isla diminuta nel estrechu de Xeorxa, al sudeste de la isla de Vancouver—, les femes que los sos niales fueron parasitados siquier una vegada mientres la temporada reproductiva llograron criar tantos pitucos hasta qu'éstos llograren la independencia como les femes que nun sufrieren parasitismu dalgunu nos sos niales (Smith, 1981). La colonización de Mandate Islland per parte d'una o dos femes de tordu cabecicafé tuvo un impactu pequeñu nel númberu de gorriones melódicos por cuenta de la incompleta superposición de les temporaes de puesta de güevos de dambes especies, les multiplicidá de les niaraes del gorrión, la so habilidá pa criar a los sos propios pitucos al pie de los del tordu cabecicafé y el so ésitu reproductivu basáu na densidá de la so población (Smith y Arcese, 1994).
A pesar de tar legalmente protexíu pol "Migratory Bird Treaty Act", los métodos de control direutu inclúin el envelenamientu, los disparos con armes de fueu y la captura con trampes. Sicasí, les implicancias étiques de la erradicación de grandes númberos de tordos cabecicafé, una especie nativa, tienen de ser consideraes. Ente los métodos de control indireutu atópense la preservación d'amplies superficies de monte, la reforestación y l'eliminación de les sos zones d'alimentación.
Conocer n'ónde s'atopen les árees d'alimentación local ye esencial pa diseñar y predicir la efectividá de los esfuerzos por controlar el so númberu (Rothstein y otros, 1987). La telemetría aprove la meyor información sobre l'usu d'árees d'alimentación y de reproducción (Rothstein y otros, 1980 y 1984; F. Thompson, información ensin publicar), pero ye cara —alredor de 140 dólares por tresmisor— y trabayosa. F. Thompson envaloró que rastrexar a 35 o 40 femes con trasmisores con un equipu de trés persones mientres un periodu de dos meses costaría ente 25.000 y 35.000 dólares añales por sitiu estudiáu. Si la telemetría resulta demasiáu costosa, los tordos cabecicafé pueden ser censaos visitando potenciales sitios d'alimentación, especialmente al mediudía y a la tarde. Si les sos árees d'alimentación son amenorgaes, ye más probable que la captura con trampes seya efectiva (Rothstein y otros, 1987). Esisten ciertos nicios de que les femes podríen folgar en xunto inclusive mientres la temporada reproductiva en dellos llugares (F. Thompson, información ensin publicar), lo que se traduciría en mayores oportunidaes pal control local.
Una vegada que s'identificó la presencia de tordos cabecicafé nuna área, tienen de llevase a cabo estudio pa determinar la tasa parasítica nes especies más vulnerables. El porcentaxe de parasitismu puede ser envaloráu a partir d'una amuesa de niales (Pease y Grzybowski) o la frecuencia relativa cola que los güéspedes son vistos alimentando a los sos propios pitucos en comparanza a los pitucos de tordu cabecicafé. Si'l nivel de parasitismu ye alto —mayor al 25% de los niales—, ye probable que la especie nun refugue los güevos intrusos (Rothstein, 1975) y podría tar amenazada poles perturbaciones d'esta ave. 
Según Laymon (1987), los disparos posiblemente sían más efectivos que les trampes en hábitats riberanos angostos. Mientres la temporada reproductiva, tantu los machos como les femes pueden ser atraíos a la área d'algame d'una arma utilizando grabaciones d'una fema (Rothstein, comunicación personal). El dispara-yos a les femes de manera selectiva dexando a los machos desbalancearía la so población. L'atracción de los tordos cabecicafé per mediu de llamaos grabaos saca provechu d'un comportamientu natural venceyáu a la so reproducción, razón pola cual ye improbable qu'esistan exemplares inmunes a esti métodu, un problema que sí puede surdir coles trampes.
La otra técnica de control direutu frecuentemente utilizada consiste na so captura con trampes pel hibiernu en feedlots y tambos, o bien mientres la temporada reproductiva nes proximidaes de los niales de les especies amenaciaes. Les xaules de grandes dimensiones con tordos cabecicafé vivos nel so interior faciendo les vegaes de señuelos demostraron ser efectives p'atrapar estes aves (Crase y otros, 1972). Los tordos cabecicafé son particularmente vulnerables a esti sistema por cuenta del so enclín a concentrase en bandaes numberoses mientres l'iviernu. Laymon (1987) suxure que la captura con trampes fora de la dómina de reproducción tien de considerase más seriamente nes árees con poblaciones comprobadamente sedentaries por cuenta de que en munchos casos desconoz si los tordos cabecicafé que pasen l'iviernu en ciertu llugar son los mesmos que se reproducen ellí; encamienta amás el marcáu de les aves pa estudiar los sos movimientos.
En Arkansas, la 4-aminopiridina foi utilizada pa matar a les aves qu'estropiaben los cultivos, entemeciendo una parte d'esi químicu en nueve partes d'alimentu, lo que resultó na muerte de 5.400 tordos cabecicafé y estorninos pintos ("Sturnus vulgaris"; Dolbeer, 1988). Sicasí, la efectividá de la 4-aminopiridina foi al curtiu plazu, por cuenta de que'l númberu d'aves recuperóse dientro de los 8 díes.
L'empléu de trampes foi puestu en práctica exitosamente pa protexer delles especies neotropicales migratories con poblaciones pequeñes y árees de distribución locales. Los tordos cabecicafé fueron viviegamente prindaos por axencies de recursos naturales nun esfuerzu por amenorgar el so impactu sobre les poblaciones de víreo gorra negra ("Vireo atricapilla") en Texas y chipe de Kirtland ("Dendroica kirtlandii") en Míchigan. Sicasí, ye pocu probable que la captura con trampes seya efectiva sobre árees amplies tales como montes nacionales.
Les dimensiones de les xaules suelen variar ente los 2 x 2,5 x 1,5 m y los 5 x 5 x 2 m. Les d'esti postreru tamañu son utilizaes más de cutiu pa desfacer de grandes cantidaes de ictéridos n'árees con una importante concentración mientres los meses d'iviernu. Pueden tar constituyíes por distintos paneles que se ensamblen y desarmen fácilmente si esiste la necesidá de treslladar les trampes. Los tordos cabecicafé son atraíos por señuelos —otros exemplares de la so especie vivos nel interior de les xaules— y comida ya ingresen al traviés d'una entrada en forma d'embudu o rendija. Les entraes en forma de rendija fueron, hasta ciertu puntu, más esitoses que los embudos no que se refier a evitar l'escape de les aves prindaes (D. Steed, comunicación personal). Les xaules más grandes resulten más eficientes que les de menor tamañu (Hesteberg y otros, 1985). Ye necesariu tener en cuenta l'anchu de l'abertures de la tela de gallineru utilizada na fabricación de les trampes: una pequeña variación nel so tamañu podría dexa-y a les femes, particularmente les de la subespecie más pequeña ("M. a. obscurus"), escapar.
L'alimentu tien de ser allugáu direutamente debaxo de la entrada de la xaula pero non en montones grandes que puedan resultar estraños al tordu cabecicafé. Les trampes tienen de cuntar con oxetos sobre los que puedan posase y agua, preferentemente en puntos dende los cualos l'abertura d'entrada a la xaula nun seya direutamente visible. El suelu tien de tar llibre de verde y yerbes en tou momentu. Delles trampes col suelu raído en pacionales y terrenes agrícoles de cutiu atraen y prinden tordos cabecicafé n'ausencia de señuelos o inclusive nun habiendo un cebu adientro. Una variedá de granos y otres granes —incluyendo trigu, miyu, maíz molíu y xirasol— pueden funcionar como cebu. 
Los señuelos tienen de ser una combinación de machos y femes. La inclusión de siquier dos femes señuelo ente los machos aumenta sustancialmente la captura d'otres femes. Les proporciones desbalanceadas en favor de les femes ente les aves señuelo fueron les más eficientes p'atrapar exemplares d'esi sexu. La captura de femes optimizada per mediu de les femes señuelo compensa en demasía los escapes ocasionales de femes atrapaes que puedan parasitar niales d'especies sensibles. Al cortar les nales de les femes señuelo, pueden embrivise los escapes. Sicasí, les aves coles nales cortaes nun tienen de paecer feríes, cuidao que esto podría afectar la captura d'otros exemplares.
Otra considerancia a tener en cuenta ye'l ralu de tiempu que les aves señuelo permanecen na xaula. Les que son calteníes mientres más de dos selmanes pueden alteriar la so comportamientu de tal manera qu'afectaríen negativamente la captura d'otros tordos cabecicafé. Esto asocede cuando los exemplares na trampa amuésense ansiosos por xunise a otros que s'averen. Por esta razón, los señuelos tienen de ser marcaos, removíos dacuando y reemplazaos con aves apocayá atrapaes.
El campu d'acción de les trampes individuales nes árees de reproducción nun supera con frecuencia los 0,8 km a la redonda (Grzybowski, información ensin publicar). En Fort Hood (Texas), mientres 1991, asitiáronse 52 trampes pa protexer una población de víreo gorra negra ("Vireo atricapilla") distribuyida en 152 territorios espardíos (Hayden y Tazik, información ensin publicar). Nes montes Wichita (Oklahoma), nueve trampes fueron usaes pa protexer aprosimao 75 territorios del víreo (Grzybowski, información ensin publicar). Sacantes que la población amenazada seya pequeña —y, poro, yá en serios problemes—, l'usu de trampes tendría de ser estendíu y en consecuencia costosu.
L'allugamientu de les xaules puede xugar un rol d'importancia na captura de tordos cabecicafé. Les trampes tienen de ser asitiaes n'espacios parcialmente abiertos, cerca de potenciales puntos d'observación altos, pero non direutamente debaxo d'ellos. Collins y otros (1989) indicaron que les trampes allugaes en hábitats riberanos mestos yeren menos efectives que les dexaes n'árees abiertes axacentes a dichos hábitats. Como riegla xeneral, les xaules tienen d'asitiase de manera tal qu'un tordu cabecicafé folgando no fondero de la mesma nun pueda acolumbrar una caña o otru oxetu nel que posase al traviés de l'abertura d'entrada de la trampa.
Los movimientos diarios del tordu cabecicafé podríen constituyir una de les considerancies más relevantes. Una bona estratexa d'allugamientu de les trampes consiste n'allugales ente los sitios d'alimentación y les árees que riquen proteición del parasitismu. Munchos tordos cabecicafé en terrenes apoderaos per llombes opten por travesar les per mediu de llechos secos de regueros, baxos y paso de monte al treslladase de les árees matutines de reproducción a les vespertines d'alimentación. Les xaules allugaes na entrada d'estes árees o nos pasos pueden ser más efectives en dellos llugares. Nes montes Wichita, por casu, les trampes dexaes metanes les árees de cría del víreo gorra negra amenorgaron el parasitismu d'un 70% a un 30%, doblando o triplicando'l so ésitu reproductivu. Sicasí, cuando les trampes yeren puestes nel perímetru de les árees de nidificación del víreo, el parasitismu amenorgar a menos del 20% y la fecundidá aumentaba ente seis y ocho veces (Grzybowski, 1990 "a").
Otra estratexa consiste n'asitiar les xaules nes proximidaes de les árees d'alimentación, especialmente onde se concentren los reses. La tasa de captura de femes al día por trampa al empiezu del so implementación yera arrolladoramente cimeru cerca del ganáu o de bisontes americanos ("Bison bison") que llueñe d'esos animales (Grzybowski, 1990 "a"). Sicasí, si'l ganáu alcuéntrase esvalixáu, la efectividá d'esti métodu vese comprometida (Rothstein y otros, 1987; Tazik y Cornelius, información ensin publicar).
Una variable pa esti últimu enfoque inclúi la rotación del ganáu. Na "Kerr Wildlife Management Area" (Texas), los reses yeren allugaes en pasturas darréu axacentes a les árees de cría del víreo gorra negra a empiezos de la temporada de nidificación. La tasa de captura de femes de tordu cabecicafé aumentó dramáticamente nes trampes más cercanes al ganáu, el nivel de parasitismu foi'l más baxu rexistráu y l'ésitu reproductivu, el más altu documentado (Grzybowski, 1990 "b").
De cutiu, la tasa de captura ye alzada de primeres d'estos programes de control poblacional y baxa sustancialmente tres un periodu de captura inicial d'ente dos y cuatro selmanes. La mayor parte de los tordos cabecicafé son removíos nesi ralu inicial, anque les xaules dispuestes nes proximidaes de los sitios d'alimentación siguen atrapando tordos cabecicafé mientres la mayor parte de la temporada.
Los disparos fueron implementaos al pie de les trampes en Fort Hood (Hayden y Tazik, información ensin publicar), pero los efectos específicos de los mesmos nun taben aisllaos de los de la captura con xaules. Alredor de 247 femes fueron aniquilaes d'esta manera, dalgunes de les cualos probablemente seríen atrapaes de nun recibir un disparu. Sicasí, esta técnica puede ser utilizada pa desfacer d'un númberu significativu de tordos cabecicafé y pobablemente resulte útil y más efectiva en delles árees con grupos pequeños o espardíos d'exemplares d'especies amenaciaes. Sicasí, los tordos cabecicafé son sensibles a l'actividá cerca de les trampes, incluyendo una enllargada presencia humana. Por esa razón, l'empléu d'armes como métodu de control poblacional nun tendría de ser efectuáu nos sitios nos que s'allugaron trampes.
Por cuenta de que los tordos cabecicafé fuelguen en grandes grupos fora de la temporada de reproducción, son potencialmente vulnerables a los esfuerzos a gran escala por controlar el so númberu (Johnson y otros, 1980). Aparentemente, los programes previos de erradicación surtieron poco efectu sobre la población nacional de tordos cabecicafé, posiblemente por causa de que les aves que se concentren nos mesmos puntos de descansu comunal proceden en realidá de munches rexones distintes. Arriendes d'ello, la efectividá del control poblacional nesos sitios de descansu ye difusa, nun protexendo nenguna población amenazada en particular. Sicasí, el control poblacional nos puntos de descansu comunal pel hibiernu puede ser la manera más práctica d'amenorgar el so númberu en hábitats estazaos nos que la captura con trampes a nivel local seya demasiáu costosa.
Ente les soluciones alternatives, destáquense distintes técniques destinaes a una xestión del hábitat qu'enzanque l'accesu a los niales de los güéspedes, acute la disponibilidad d'alimentu, mengüe la cantidá de hábitats fayadizos y consecuentemente amenorgue les poblaciones de tordos cabecicafé y les repercusiones de la so peculiar estratexa reproductiva sobre les especies vulnerables. L'amestadura de güevos artificiales o infértiles tamién demostró ser efectiva pa disuadir el parasitismu.
Robinson y otros (1995) suxuren, como estratexa rexonal a fin protexer les poblaciones de paseriformes migratorios nel Mediu Oeste, caltener y restaurar los vastos segmentos de montes que constituyan más probablemente fontes d'individuos qu'ayuden a estabilizar los sos númberos n'árees seriamente afectaes pol parasitismu; coles mesmes, aconseyen embrivir los sos hábitats d'alimentación dientro de grandes estensiones ininterrumpíes. Laymon (1987) encamentó evitar el llendo cerca de les árees riberanes, la eliminación de los feedlots, establos y tambos de les zones crítiques y la reforestación. 
Les poblaciones de tordos cabecicafé y les de munchu depredadores de niales son mayores n'árees estazaes onde se combinen hábitats d'alimentación (agrícoles y suburbanos) y de reproducción (montes y pacionales). N'árees estazaes pelos terrenes agrícoles, los niveles de depredación nos niales y parasitismu de puesta son más tan elevaos que l'ésitu reproductivu de munches poblaciones locales de paseriformes del monte resulta insuficiente pa compensar la mortalidá n'individuos adultos. A midida que los hábitats vense crecientemente estazaos, esta disfunción reproductiva puede causar decrecimientos rexonales nes poblaciones d'especies migratories. Robinson y otros (1993) suxurieron qu'una xestión del hábitat qu'amenorgue tantu les poblaciones de tordos cabecicafé como les d'el depredadores de niales podría constituyir la meyor solución al llargu plazu pa caltener les poblaciones de les especies migratories neotropicales; la xestión del hábitat resulta efectiva a una escala enforma mayor que la captura con trampes.
En teoría, les aves qu'añeren nos angostos corredores riberanos son más susceptibles al parasitismu de puesta qu'aquélles que nidifican en hábitats más amplios. Esto debe a que la vexetación de los mesmos sueli ser llineal, dexando poca superficie inaccesible pa los tordos cabecicafé, contrariu a lo qu'asocede con espesures en forma de círculu o cuadráu. Por esta razón, ye posible que la tasa de parasitismu pueda amenorgase al aumentar l'anchor de dichos corredores al traviés de la reforestación.
Laymon (1987) suxure que la reforestación ye'l métodu más promisorio al llargu plazu pa controlar el parasitismu de puesta del tordu cabecicafé. Constitúi una solución permanente al problema y nun riquir mano d'obra o financiamiento continuos. Coles mesmes, los programes de tales carauterístiques beneficien a toles especies d'aves nes comunidaes riberanes, non yá a la que pretenda protexese de manera particular del parasitismu de puesta.
Por cuenta de que los tordos cabecicafé atópense frecuentemente en terrenes agrícoles, asentamientos humanos y marxes de hábitats, la meyor estratexa de xestión ye caltener amplies árees ininterrumpíes d'un mesmu hábitat. Desafortunadamente, les variaciones nel "edge effect" (“efectu de cantu”) ente distintos llugares y l'enclín del tordu cabecicafé a treslladase llargues distancies na so busca de niales enzanquen la xera de determinar la superficie mínima d'hábitat continuu necesaria pa llindar l'impactu del so parasitismu. Como riegla xeneral, sicasí, los segmentos grandes son preferibles a los amenorgaos, les franxes riberanes anches son meyores que les estreches y les formes compactes son menos aparentes pal parasitismu que les complexes con muncho marxe en comparanza a la área cubierta.
Tamién tienen de tenese en cuenta les carauterístiques de la contorna de la área xestionada. Los qu'ufierten escases oportunidaes d'alimentación bien podríen nun tener problemes col parasitismu inclusive a lo llargo de marxes o pequeños claros. Sicasí, si contienen abondosos hábitats alimenticios, les poblaciones de tordos cabecicafé pueden encher los hábitats reproductivos ensin importar la so proximidá a los marxes.
Les estimaciones de la superficie mínima de monte continuu que se riquir pa caltener les poblaciones de les especies migratories neotropicales varien según la rexón. Robbins y otros (1989) encamentaron la preservación de siquier 3 mil hectárees allegantes con cuenta de protexer les poblaciones locales de paseriformes del monte nos estaos del Atlánticu mediu. La información sobre árees moderadamente estazaes nel Mediu Oeste suxure qu'una superficie cubierta d'ente 20 mil y 50 mil hectárees podría ser necesaria una y bones la bayura de tordos cabecicafé nesa rexón ye bien alta y les tases de parasitismu siguen siendo alzaes inclusive a dos kilómetros de los sitios d'alimentación. El "Biological Advisory Team" (1990) del Plan de Caltenimientu d'Hábitat de Balcones Canyonlands (Texas) determinó la necesidá d'establecer tramos d'ente 2 mil y 5 mil hectárees pa embrivir los efectos del parasitismu y la depredación nos niales del chipe mexelles doraes ("Dendroica chrysoparia").
Robinson y otros (1993) encamentaron que la compra de tierres enfocar nel afitamientu de la propiedá de los segmentos d'hábitat más grandes dientro d'una rexón y na restauración de montes pa esaniciar les árees alimenticies de los tordos cabecicafé. Tamién sofiten la compra de tierres y la restauración d'el corredores riberanos p'asegurar la esistencia de hábitats lo suficientemente anchos pa caltener les poblaciones del víreo de Bell ("Vireo bellii") y el mosquerito saucero ("Empidonax traillii"). L'afitamientu de la propiedá de grandes segmentos ye particularmente gustante a ser efectiva en hábitats moderadamente estazaos, onde les superficies cubiertes de mayor tamañu representaríen fontes potenciales d'inmigrantes que recolonizarían los fragmentos más pequeños.
Tienen De evitase los proyectos de planificación suburbana y agrícola qu'impliquen l'aislamientu de pequeñes porciones de monte y favorezan una medría nel númberu de tordos cabecicafé. El planiamientu tien de realizase de manera tal que caltenga los espacios montiegos con formes compactes en llugar d'aquéllos llargos y angostos.
Dientro de los segmentos más amplios d'un hábitat, tien d'evitase cualquier práctica qu'aumente les oportunidaes alimentarias del tordu cabecicafé como cortar el verde a les bandes de los caminos y en cámpings, asitiar comederos p'aves, construyir corrolades y utilizar el terrén como pasturas pa los animales. Si esto nun ye vidable o prácticu, los potenciales sitios d'alimentación tendríen de tar tan concentraos como fuera posible y sería aconseyable la implementación de programes de captura con trampes. Inclusive si les tases de parasitismu del tordu cabecicafé son baxes nestos segmentos grandes, l'amenorgamientu del ésitu reproductivu cerca de les árees d'alimentación podría amenorgar sustancialmente la disponibilidad d'exemplares de les especies migratories neotropicales que recolonicen otros más pequeños.
En llugares severamente estazaos onde la compra de tierres y la restauración del hábitat nun son vidables y/o práctiques, la captura en puntos estratéxicos podría ser la única manera de caltener les poblaciones restantes d'especies sensibles. Dicha captura, sicasí, probablemente resulte costosa por cuenta de la disponibilidad de tantos sitios d'alimentación. Nestos hábitats, cuando ye implementada nes árees de reproducción, la captura con trampes podría ser más efectiva que nes d'alimentación.
N'árees montiegues aprovechaes na industria maderero, los métodos de balta tienen de variar dependiendo de les caractrísticas del hábitat. N'estenses superficies arbolaes, como la pandu de Ozark en Misuri, Thompson y otros (1992) afayaron que los tordos cabecicafé preferíen marxes valtaos, pero en términos xenerales nun yeren más abondosos en presencia o ausencia d'ellos. Nestos llugares, la técnica de balta utilizada probablemente tenga un impactu menor nos niveles de parasitismu de puesta por cuenta de que, de toes formes, les sos poblaciones tán llindaes pola disponibilidad de los hábitats d'alimentación. De manera similar, en montes severamente estazaos con abondosos hábitats d'alimentación, los tordos cabecicafé podríen encher l'hábitat reproductivu ensin importar el métodu de balta implementáu. 
Sicasí, probablemente ésti nun sía'l casu en montes moderadamente estazaos, onde l'apertura d'escamplaes na canopea ufierta al tordu cabecicafé nueves oportunidaes d'averase a los niales hospedadores. Baltar de superficies d'ente 0,1 y 1 hectárees tien el potencial d'amontar la frecuencia parasítica por cuenta de qu'aumenta el marxe del hábitat. La información arrexuntada nun monte estazáu nel sur de Illinois (Robinson, información ensin publicar) amosaba tases más altes de parasitismu en delles especies, anque non en toes, en porciones nes que s'habíen alloriáu baltando pequeños grupos d'árboles mientres los últimos cinco años.
Acordies con Robinson y otros (1993), tienen de caltenese y restaurase amplies superficies allegantes de praderíes de campera alta. La compra de tierres tendría qu'enfocase n'embrivir la fragmentación y los hábitats alimentarios del tordu cabecicafé. Al igual que colos montes, ye importante evitar los proyectos de planificación suburbana y agrícola qu'impliquen l'aislamientu de pequeñes porciones de pradería. De nun ser esto posible, el planiamientu tien de procurar la preservación de formes compactes. Sacantes que constituyan un puntu críticu d'hábitat reproductivu pa les especies vulnerables, ye aconseyable que los árboles secos de pies y el corredores dientro de les praderíes o axacentes a elles sían esaniciaos.
Un usu menor o nulu de les praderíes alpines pa l'alimentación del ganáu ameyora l'ésitu reproductivu de les especies riberanes sensibles, tales como'l mosquerito saucero ("Empidonax traillii"). L'ausencia del ganáu dexaría una mayor crecedera nel verde, que algamaría un altor cimeru a la fayadiza pa los vezos alimenticios del tordu cabecicafé. De la mesma, esto daría llugar a hábitats riberanos más trupos nos que los niales seríen más difíciles d'atopar. La reubicación de los feedlots, establos y tambos llueñe de los montes riberanos amenorgaría los hábitats d'alimentación del parásitu cercanos a les árees de nidificación de les especies amenaciaes.
Robinson y otros (1993) suxuren que los feedlots sían diseñaos de manera tal que'l volume de granu residual mengüe. La rotación del ganáu amenorga la superficie cubierta por verde curtiu, lo cual de la mesma podría tener un efectu importante nel tamañu de les poblaciones locales de tordos cabecicafé. Por cuenta de que una mayor disponibilidad de granu residual pel hibiernu podría tar aumentando la tasa de supervivencia del parásitu (Brittingham y Temple, 1983), métodos de collecha más eficientes podríen amenorgar la cantidá d'exemplares. Sicasí, una disponibilidad menor d'esta fonte d'alimentu, tamién podría repercutir sobre les poblaciones de gansos y otres Carne de caza preses de caza, lo cual podría aniciar un conflictu.
Otra técnica destinada a amenorgar el parasitismu del tordu cabecicafé implica asitiar güevos artificiales o infértiles dientro de los niales (Ortega y otros, 1994). L'amestadura d'estos güevos en niales de tordu sarxentu ("Agelaius phoeniceus") disuadió el parasitismu nesos niales. Per otru llau, la remoción de güevos depositaos de manera natural pue ser inefectiva por cuenta de qu'otres femes creeríen que los niales nun fueron parasitados y pondríen los sos güevos nellos.
Molothrus bonariensis
El tordu renegrido (Molothrus bonariensis) ye un ave paseriforme de la familia de los ictéridos qu'habita en América, estendiéndose por casi toa América del Sur, sacante nes selves tupies y nos montes, y en Trinidá y Tobago. Apocayá colonizó Chile y munches islles caribeñes, algamando Estaos Xuníos onde se-y suel alcuéntrase en Florida meridional. Les poblaciones qu'habiten zones más meridionales y septentrionales son parcialmente migratories. 
Los machos miden alredor de 20 cm de llargu y pesen 45 g, son de color negru con un rellumu tornasolado. Les femes miden 19 cm y pesen 31 g, el so plumaxe ye marrón escuru, más pálidu na zona inferior, con un picu llargo y apuntiao y pates llargues y delgaes. Hai una variedá de plumaxe negru y la subespecie septentrional "M. b. cabanisii" de Panamá y el norte de Colombia ye más pálida que la especie "bonariensis". Los pitucos son como les femes, pero más veteados na parte inferior.
Esta abondosa y gregaria especie aliméntase principalmente d'insectos y granes, incluyíu'l arroz y el forraxe sobre'l suelu o posaos sobre'l ganáu.
Al igual qu'otres especies de garrapateros, los tordos nun constrúin nials, depositen los sos güevos nos d'otres munches especies. Los güevos son de dos tipos, ablancazaos y ensin llurdios o azul pálido o verdes con puntos o llurdios escuros.
N'ocasiones destrúin los güevos de los sos anfitriones de nial dempués de poner los suyos. D'esta forma los pichones de tordu nacen y son criaos poles aves que fixeron el nial, creyendo que son les sos críes. Ye posible reparar, con frecuencia, cómo los pichones de tordu son más grandes que les aves que la críen. El periodu d'incubación de 11 a 12 díes, ye más curtiu qu'el de la mayoría de les especies anfitrionas y si coesisten colos pitucos de la especie a la qu'usurparon el nial, van ser estos postreros los que pasen fame cuando l'alimentu arraleza.
Molothrus oryzivorus
El tordu xigante (Arxentina, Paraguái, Méxicu) (Molothrus oryzivorus), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Molothrus" qu'integra la familia Icteridae. Reproducir dende'l sur de Méxicu hasta'l norte d'Arxentina.
Ye tamién denomináu chamón xigante (Colombia), vaqueru (Hondures), vaqueru xigante (Méxicu), vaqueru grande (Costa Rica, Nicaragua), vaqueru pirata, tordu pirata (Venezuela) o iraúna grande (Brasil),
El machu mide ente 33  y 37  cm y pesa alredor de 200 g, y la fema ente 28  y 32  cm y alredor de 140 g. Ye grande y negru, de nales llargues, coles primaries más llargues endelgazaes nel vexilo esternu. La cola ye más bien llarga, col final casi atayo. El picu ye gruesu col culmen esplanáu y convexu; el color del iris varia del blancu, naranxa, verde al marrón. 
El machu adultu presenta la cabeza y el cuerpu de color negru con un llustre pupúreo, inclusive un collarín grande de plumes eréctiles nel pescuezu, embaxo de la nuca, que cuando arizaes dan la impresión de la cabeza ser pequeña. Les nales y la cola son negres con un llustre azuláu. 
La fema ye más pequeña y negra con un leve tinte azuláu; cuenta con un collarín rudimentariu nel pescuezu. El picu y les pates son negres. 
Los exemplares xuveniles son más opacos y el negru ye más tisnáu, y esiben flecos negros con un llustre purpúreo. El picu ye mariellu marfil. L'iris ye mariellu o café, y presenten el collarín rudimentariu nel pescuezu (machos) o escarecen d'él (femes).
Distribúise per Arxentina; Belize; Bolivia; Brasil; Colombia; Costa Rica; Ecuador; Guayana Francesa; Guatemala; Guyana; Hondures; Méxicu; Nicaragua; Panamá; Paraguái; Perú; Surinam; Trinidá y Tobago y Venezuela.
Ta acomuñáu con montes abiertos y el cola crecedera d'árboles de gran tamañu, pero ye tamién l'únicu tordu que s'atopa nel monte fondu.
Ye un ave sele y silencioso, sobremanera pa un icterídeo, pero'l machu tien un xiblíu de glayó desagradable y el so soníu ye "shweeaa-PTCPI-PTCPI". La llamada ye fuerte y el so soníu ye "chek-chik". Tamién ye bien arteru p'asonsañar. Solitariu o en grupos pequeños, caminen activos pel suelu d'árees de pastaje, faciendes, campos, árees húmedes y cantos de montes. Vuela de forma ondulante, característica, con delles batíes rápides de les nales y una baxada cuando les nales son cerraes.
Esta ave gregaria aliméntase principalmente de insectos, y delles granes y frutos, como'l arroz y los forraxes nel suelu o n'árboles. Escasamente pósase nel ganáu, a diferencia de dalgunos de los sos parientes, pero en Brasil facer y tamién enriba d'otros mamíferos monteses como capibares, yá que esanicien les mosques del royedor y retiren cachiparros. Suel visitar comederos en faciendes.
Cuando s'atopa en cortexu, el machu posa sobre'l suelu frente a la fema, espurrir escontra riba, dobla'l pescuezu de manera qu'apierta el picu escontra baxo, contra la parte delantera del pescuezu, eriza el collarín de plumes del pescuezu como una capa iridiscente, y depués mueve'l cuerpu escontra riba y embaxo.
Al igual qu'otros tordos, ye un parásitu de puesta, deposita los sos güevos nos niales de "Psarocolius" y "Cacicus". Los güevos son de dos tipos, yá seya ablancazáu y ensin llurdiu, o azul claro o verde con llurdios escuros. Los güevos del güéspede y los pitucos nun se destrúin, pero nun hai duldes considerables alrodiu de la teoría de que los tordos xigantes mozos beneficiar de polluellos anfitriones per aciu la so eliminación y al comer mosques parasitarias.
Los sos anfitriones icterídeos reproducir en colonies, y defenden los sos niales con fuerza, polo qu'inclusive una especie grande, coraxosa y agresiva como ésta tien que cubrir un estensu territoriu p'atopar abondes oportunidaes pa la puesta de los sos güevos. Dellos güevos de tordu xigante pueden establecese nel nial d'un anfitrión.
La especie "M. oryzivorus" describióse per primer vegada pol naturalista alemán Johann Friedrich Gmelin en 1788 sol nome científicu "Oriolus oryzivorus"; localidad tipo «Cayenne, Guayana Francesa»
Enantes yera asitiáu nel xéneru "Psomocolax" o "Scaphidura", pero tal tratamientu nun foi soportáu polos estudios xenéticu-moleculares. Analís del ADN mitocondrial indiquen una relación más próxima con "Molothrus rufoaxillaris" y "Molothrus aeneus". Les variaciones xeográfiques son débiles; más estudios seríen deseables. La subespecie "impacifus" ye comúnmente enmendada como “"impacificus"” pero, n'ausencia de cualquier evidencia interna na descripción orixinal (onde la mesma forma d'escrita orixinal apaez tres veces), nun hai xustificativa pa tal cambéu acordies col Códigu Internacional de Nomenclatura Zoolóxica.
Reconócense 2  subespecies cola so respectiva distribución xeográfica:
Molothrus rufoaxillaris
El vaqueru gritón (Molothrus rufoaxillaris), tamién denomináu tordu chillón y tordu de picu curtiu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae que vive en Suramérica.
Alcuéntrase nos yerbazales y pacionales d'Arxentina, Bolivia, Brasil, Paraguái, Uruguái y apocayá en Chile.
Monachella muelleriana
La petroica agüeria (Monachella muelleriana) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Petroicidae, y única representante del xéneru Monachella. Ye reinal de Nueva Guinea y Nueva Bretaña.
Monarcha castaneiventris
El monarca ventricastaño (Monarcha castaneiventris) ye una especie d'ave na familia Monarchidae. Ye reinal de les islles Salomón.
Nel 2009, un estudiu indicó qu'un cambéu xenéticu en dellos miembros d'esta especie escontra que la so coloración y cantares fueren distintos de los d'otros miembros de la especie. Por ello, los miembros d'un grupu non reconocian a los miembros del otru grupu, polo que los dos grupos aisllar ente si tocantes a la so reproducción. Créese que col intre del tiempu, ello puede conducir a la creación d'una nueva especie, y que ello ye un exemplu de evolución biolóxica.
Monarcha cinerascens
El monarca isleño (Monarcha cinerascens) ye una especie d'ave na familia Monarchidae.
Alcuéntrase en Indonesia, Papúa Nueva Guinea, y les islles Salomón.
Monarcha erythrostictus
El monarca de Bougainville (Monarcha erythrostictus) ye una especie d'ave na familia Monarchidae.
Alcuéntrase en Papúa Nueva Guinea y les islles Salomón.
Monarcha richardsii
El monarca de Richards (Monarcha richardsii) ye una especie d'ave na familia Monarchidae.
Ye reinal de les islles Salomón.
Monarcha rubiensis
Monarcha rubiensis (ablondu monarca) ye una especie d'ave de la familia Monarchidae. Alcuéntrase en Indonesia y Papúa Nueva Guinea. El so hábitat natural son los montes tropicales o subtropical húmedos de tierres baxes. Nun s'atopa amenaciáu.
Monticola rufiventris
El roqueru ventrirrufo o roqueru de banduyu castañu (Monticola rufiventris) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Muscicapidae. Habita en viesques templaes de les rexones septentrionales del subcontinente indiu y partes del sudeste d'Asia.
Monticola saxatilis
El roxu (Monticola saxatilis) ye un túrdido que vive nos montes. El machu ye bien vistosu, sobremanera pel branu:cabeza y costazos de color gris azuláu, banduyu y cola coloraos. Tanto les femes como los exemplares nuevos son muncho más apagaos.
El cantar ye aflautáu, pero tamién emite reclamos más secos: "tak, chak-chak". Habita en zones predreses con carbes cerca.
Na península ibérica alcuéntrase pel branu, na franxa Norte, Teruel, Sierra Nevada, Madrid, al este de Galicia y en parte de Valencia.
Monticola solitarius
El Ñerbatu de pedréu (Monticola solitarius) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Turdidae que se caracteriza pol plumaxe azuláu de los machos adultos.
Ye un ave d'unos 22 cm de llargor, daqué más grande que'l roqueru colloráu: "Monticola saxatilis". El plumaxe ye pardu con llixos claros na fema, y el machu presenta un llamativu tonu azuláu, más escuru nes nales. El picu ye escuru.
Distribuyir pol sur d'Europa y el noroeste d'África, y dende Asia Central hasta'l norte de China y de Malasia. Habita en roquedos, cantiles y ribayos d'orixe fluvial, pudiendo ocupar dacuando construcciones humanes. Los sos desplazamientos llindar a cambeos altitudinales pel hibiernu.
Tien un cantar aflautado, que reproduz tantu paráu como en vuelu, más comúnmente na dómina de celu. La so puesta ye de 3 a 5 güevos. Aliméntase d'una gran variedá d'insectos, amás de bagues y otros vexetales.
Esta especie puede trate favorecida por dellos factores, como les quemes, les canteres y mines, qu'amenorguen la vexetación y aumenten la superficie de roca disponible pa construyir los sos niales. Sicasí, vese perxudicada por actividaes como la presión urbanística sobre les zones montascoses, la esguilada cerca de los sos niales, o la creación de banzaos, qu'anubren gargüelos y cañones predresos.
Montifringilla nivalis
El gorrión alpín o gorrión nival (Montifringilla nivalis) ye una especie de páxaru perteneciente a la familia Passeridae. Avezáu a los biotopos montascosos percima de los 1.500 m, puede reparáse-y dende los macizos de la Península Ibérica por tol sur d'Europa y Asia central hasta la China occidental.
Motacilla aguimp
La lvandera africana (Motacilla aguimp), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Motacillidae.
Alcuéntrase en África dende Exiptu a Sudáfrica. El so hábitat natural son les tierres baxes de camperes húmedos o anubiertos, los ríos y les marismes intermitentes de agua duce.
Motacilla alba
La llavandera (Motacilla alba), conocida tamién como bruxa, llendadora, llenderina, paxarín del ganáu, mariquina, páxara pinta, páxara vaquera, vaquerina, pisandera, etc, ye una pequeña especie d'ave paseriforme de la familia Motacillidae. Alcuéntrase en casi tolos hábitats, pero principalmente xuntu al home, al qu'anuncia la llegada del tiempu fríu.
La llavandera blanca ye un ave pequeño y elegante, de 16 a 19 cm de long., cola so característica cola siempres móvil.
La subespecie "Motacilla alba" ye básicamente abuxada enriba y blancucia debaxo, cara blanca, copete y cogote negros.
La subespecie residente en Gran Bretaña "Motacilla alba yarrellii" camuda'l gris con negru (o bien negru buxu de femes), pero ye idéntica na so conducta. 
La diferenciación de "Motacilla" en dos subespecies n'Europa oriental llevóse a cabu debíu al parcial aislamientu de la forma británica, anque agora a "M. a. yarrellii" ve criar n'árees d'Europa central.
Hai un númberu d'otres subespecies, pero cuestionables na so validez. Difieren nel color de les nales, l'envés, y la cabeza, con dalgunes como "M. a. personata" con tola cabeza negra y una mázcara blanca na cara, y "M. a. subpersonata" abondo similar a envés abuxáu y gargüelu blancu del "Motacilla" africanu.
Dacuando propónse dacuando crear nueves especies, por casu la "Motacilla (alba) lugens" o "Motacilla" de la Kamchatka xaponesa, esencialmente similar a les "Motacilla" britániques, pero tien unes marques negres cerca de los güeyos y ciertes plumes blanques. Amás, los datos de secuencies d'ADN nel ADN mitocondrial, el citocromo b y la ubiquinona oxidoreductasa dehidrogenasa NADH (Voelker, 2002) suxuren qu'estes aves son polifilétiques o parafilétiques. Mientres la "M. alba" apaez como la forma de superespecie cola "Motacilla" xaponesa y la "Motacilla madaraspatensis" (y posiblemente cola "Motacilla" del Mekong, la posición filoxenética d'elles ye un misteriu, la sistemática interna de la "M. alba" sigue ensin resolvese al presente.
Esta especie vive en munches partes d'Europa, d'Asia, norte d'África. Dalgunes moren permanentemente nesos llugares, y otres migren a África. 
Ye un ave insectívora de campu abierto. Prefier árees estenes pa guarar, onde puede ver y siguir a les sos preses. En zones urbanes afacer a buscar alimentu nel pavimentu como son árees de estacionamiento.
Añera en resquiebros de parés predreses y similares natural o n'estructures humanes. 
En delles provincies alemanes la llavandera ("Motacilla alba gatha") ye considerada como la patrona de los cerveceros y los sos veceros. Tal mitu nació va sieglos na provincia de "Hessen" na que la tradición riquía que les tabiernes produxeren la so propia cerveza nel llugar de vienta.
L'arume emitíu pol procesu d'ellaboración atraía a delles especies d'aves. Pero la llavandera sabía aprovechase meyor de les borrafes producíes polos cerveceros. Daquella, la xente humilde atribuyía-y distintes habilidaes, ente otres que supiera saltar - a diferencia del ser humanu - colos dos piernes simultáneamente en cualquier momentu que fora necesariu. Amás, creíase que si unu daba de comer a una llavandera, ésta enseñaría-y el camín de vuelta a casa en casu de tar bien embriagado (les primeres pruebes escrites de dichos mitos provienen de la comunidá de "-" - Hessen). 
Motacilla capensis
La llavandera d'El Cabu (Motacilla capensis), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Motacillidae.
Alcuéntrase en África dende l'este de Zaire y Angola a Kenia y Sudáfrica.
Motacilla cinerea
La llavandera real o panadera del ríu (Motacilla cinerea) ye un ave del orde Passeriformes, y de la familia Motacillidae, ente la cual ye la especie más espodada, y cola característica cola más llarga.
Ye un ave d'unos 19 cm de llargor, de coloración gris verdosa nel envés, y mariella en obispillo y partes inferiores. La cola ta siempres en movimientu, y al volar amuesa una barra blanca na nala. Los machos estremar de les femes na presencia nellos d'un llurdiu negru nel gargüelu mientres el periodu de reproducción.
Ocupa'l norte d'África y gran parte d'Europa, y estiéndese por Asia hasta Xapón, tando representada por delles subespecies. La población española peninsular nidifica nes zones montascoses, ente qu'allega d'ivernada a les enllanaes cerealistas y campos, procedente del centru y norte d'Europa, y pasa na península unos seis meses, llegando d'agostu a payares, y retornando a les sos árees de procedencia ente febreru y abril. 
De normal solitaria, pósase cerca de l'agua moviendo de cutio la cola. Nel suelu muévese dando rápidos saltos, echando la cabeza palantre. Los vuelos son tamién rápidos, de cutiu con fuertes quiebros, pa los que s'ayudar de la llarga cola. 
Constrúi los sos niales en roques cercanes a ríos y regueros, yá que ta bien amestada a l'agua, onde llogra la mayoría de los dípteros de los que s'alimenta. En iviernu, col aumentu de la población polos individuos Migración de les aves migradores, puede añerar inclusive en ciudaes. Realiza dos puestes añales, de 4 a 6 güevos, guaraos sobremanera pola fema. El machu ocupar de l'alimentación de los pollos.
Tocantes a el so patrones sociales, les pareyes amuésense territoriales na dómina reproductora. Pel hibiernu formen grupos pequeños, pudiendo llegar a constituyir dormideros en delles localidaes.
Motacilla citreola
La llavandera cetrina (Motacilla citreola) , ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Motacillidae que vive n'Asia.
Ye una especie migratoria que se reproduz nes rexones templaes d'Asia (Rusia , Siberia y Mongolia) y pasa l'iviernu na India y el sudeste d'Asia .
Motacilla clara
La llavandera clara o (Motacilla clara), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Motacillidae.
Tien una amplia distribución nel África subsaḥariana, dende Etiopía a Sudáfrica. El so hábiotat natural nos ríos de rápida corriente o nos montes secos subtropical o tropicales y nes viesques húmedes de monte.
Motacilla overa
La llavandera boyera (Motacilla overa), ye una especie d'ave paseriforme de la familia de les bisbitas y llavanderes (Motacillidae).
Esta especie habita na mayor parte de les zones templaes de Europa y Asia y estendióse hasta Alaska en Norteamérica. Ye una especie sedentaria nes zones más templaes, pero les poblaciones qu'habiten nel norte y l'este de la so área de distribución emigren a África y el sur d'Asia. La población qu'habita en redol al estrechu de Bering viaxa escontra'l sur siguiendo la mariña del océanu Pacíficu.
Los individuos concentrar en territorios específicos mientres la estación migratoria. Por casu, en Palaos, en Micronesia, axúntense bandaes d'esta especie, pero al norte nes isles Marianes, namá s'atopen individuos ocasionales, de cutiu esviaos de la so ruta.
Al llegar al maduror algamen ente 15-16 cm, con una cola llarga y característica del so xéneru. Ye la llavandera europea cola cola más curtia. El machu adultu de normal tien un plumaxe de color oliváceo que se vuelve mariellu nel banduyu y la parte inferior del cuerpu. Esisten delles variedaes cromátiques nes qu'el color mariellu se difumina en blancu. La cabeza de los machos presenta diseños colories variaos en función de la subespecie.
La llamada ye un chiído característicu y agudu "yit".
Ye una ave insectívora, que prefier les escamplaes cerca de l'agua, como los praos húmedos. Añera en parrotales, depositando una puesta de 4-8 güevos motudos.
La filogenia d'esta especie ye desaxeradamente confusa. Nun momentu o otru hanse descritu docenes de subespecies, y anguaño considérense válides ente 15-20 subespecies dependiendo del autor. Amás, atópase estrechamente emparentada morfológicamente cola Llavandera cetrina; dambes son consideraes especies parafiléticas. Les poblaciones del estrechu de Bering n'ocasiones son consideraes una especie estremada, la Llavandera mariella oriental ("M. Tschutschensis").
Amás de estes subespecies, la llavandera boyera y la llavandera mariella dieron llugar a una zona habitada por híbridos nel norte de Francia. Los páxaros d'esta zona varien n'apariencia, pero un tipu, que se paez a la llavandera boyera (sacante que los tonos azulaos de la cabeza son más pálidos y el color blancu de la cabeza más estensu) ye llamáu de forma coloquial como Llavandera de la canal del Llurdiu.
Motacilla flaviventris
La lavadera malgax (Motacilla flaviventris) , ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Motacillidae.
Ye endémica de Madagascar. El so hábitat natural son los ríos y tierres baxes de camperes húmedos o inundables estacionalmente, subtropicales o tropicales.
Motacilla grandis
La llavandera xaponesa, "Motacilla grandis", ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Motacillidae.
Alcuéntrase en Xapón y Corea. Dellos vagamundos foi atopaos en Taiwan, esti de China y estremu oriente de Rusia. En Xapón, polo xeneral, son comunes de Kyushu y escontra el norte, pero pocu frecuentes nel norte y el centru de Hokkaido. Reproduzse cerca de la redolada humana nun hábitat montascosu. Prefier l'agua de la vera de los ríos de grava, estanques y llagos.
Motacilla madaraspatensis
La llavandera india o ("Motacilla maderaspatensis") , ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Motacillidae. El so nome deriva de la ciudá India de Madrás.
El so hábitat alcuéntrase na península India, nel norte de Pakistán y el baxu Himalaya pola rimada a Bangladex y Arunachal Pradesh.
Oriolus percivali
La filomena montana (Oriolus percivali), ye una especie d'ave na familia Oriolidae.
Alcuéntrase en Burundi, República Democrática d'El Congu, Kenia, Ruanda, Tanzania y Uganda.
Los sos hábitats naturales son los montes boreales, los montes secos subtropicales o tropicales, y les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales.
Phrygilus fruticeti
El yal, del mapudungún "yali" ("Phrygilus fruticeti") ye una especie d'ave de la familia Thraupidae . Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Chile y Perú. Migra a les Islles Malvines y Brasil. El so hábitat natural son les carbes seques subtropicales o tropicales y la carba subtropical o tropical de gran altitú.
El yal alcuéntrase bien estendíu en tol territoriu, dende Arica a Tierra del Fueu. Na zona norte por cuenta de la escasez d'agua, tien de quedase nos pocos llugares con vexetación esistentes como son los oasis y quebraes de la pre-cordal hasta cerca de los 4.000 metros d'altitú. Escontra la zona centro y sur suel preferir pa vivir y añerar les fasteres y quebraes tupies de carbes y parrotales de la pre-cordal, por sobre los 1.000 metros. Sicasí, mientres l'iviernu tiende a baxar a los valles y enllanaes ya inclusive llega a la zona costera.
Muscicapa comitata
Muscicapa comitata ye una especie d'ave de la familia Muscicapidae.
Puede ser atopada nos siguientes países: Angola, Camerún, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Guinea Ecuatorial, Gabón, Ghana, Guinea, Liberia, Nixeria, Sierra Lleona, Sudán, Togu y Uganda.
Los los sos hábitats naturales son: montes subtropicales o tropicales húmedos de baxa altitú.
Muscicapa griseisticta
El papamoscas estriáu (Muscicapa griseisticta), tamién conocíu como papamoscas de llinies grises, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Muscicapidae nativa del este d'Asia.
Ye un ave delgada y de nales llargues, con un llargor de 13 a 15 cm. Ye principalmente abuxada marrón na parte cimera y blanca per debaxo. Tien el pechu y los lladrales fuertemente rayaos de gris, una barra blanca estrecha nes nales y un llurdiu claru ente'l picu y los güeyos. El picu y les pates son de color negru. Los güeyos son grandes con un aníu ocular blancu. Los machos adultos y les femes son similares pero les aves xuveniles difieren al tener llurdios blancos y escuros esguilaes nel envés.
Reproduzse nos vastos montes de coníferes nel nordés de China, Corea del Norte y el sudeste de Siberia, incluyendo Sakhalin y Kamchatka. En primavera y seronda migra al traviés del este y el sur de China, Corea del Sur, Xapón y Taiwán. Pel hibiernu migra a Borneo, les Filipines, Paláu, l'este de Indonesia y Nueva Guinea. Ye vagamundu en Singapur, Vietnam, Alaska y Australia.
Muscicapa latirostris
El papamoscas pardu (Muscicapa latirostris), tamién conocíu como papamoscas castañu o reyezuelo llistáu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Muscicapidae. Ye una especie insectívora que se reproduz en Xapón, l'este de Siberia y los Himalayas. Ye migratoria y pasa los iviernos nel sur d'Asia tropical, dende'l sur de la India y Sri Lanka al este de Indonesia.
Mide unos 13 cm de llargu, incluyendo la cola de tres picos. Tien una forma similar al papamoscas gris, pero la cola ye relativamente más llarga. El picu ye escuru y relativamente grande, cola base más amplia.
Los adultos tienen l'envés de color marrón buxu, que se vuelve más gris a midida que el plumaxe avieya, les partes inferiores ablancazaes colos lladrales tiñíos de marrón. Les aves nueves tienen l'envés, la cabeza y el pechu de color marrón escamosu.
Muscicapa sibirica
El papamoscas siberianu (Muscicapa sibirica), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Muscicapidae. Tien una amplia distribución en Asia, onde migra escontra'l sur pal iviernu.
La subespecie "M. s. sibirica" reproduzse nel sureste de Siberia, hasta'l llagu Baikal nel oeste, según en Mongolia, el nordés de China, Corea del Norte y Xapón (Hokkaidō y el norte de Honshū). "M. s. rothschildi" reproduzse nel oeste de China y Myanmar. "M. s. gulmergi" producir ente Afganistán y Caxmir con "M. s. cacabata" dende l'este del Himalaya al sureste del Tíbet y Myanmar.
El rangu d'ivernada inclúi'l nordés de la India, Bangladex, el sur de China, Taiwán y el sudeste d'Asia, Sumatra, Xava, Borneo y Filipines (Palawan y Culión). Delles aves vagamundes fueron rexistraes n'Alaska y les Bermudes.
Habita en montes de coníferes, montes templaos de frondosas y dacuando vese nos plantíos, parques y xardinos. Polo xeneral puede atopase nes rexones montascoses, llegando a 4000 metros sobre'l nivel del mar en delles zones.
Muscicapa striata
El papamoscas gris (Muscicapa striata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Muscicapidae. Ye de pequeñu tamañu, con un llargor de 13,5 a 15 cm.
El papamoscas busca zones arbolaes onde los árboles preséntense pocu mestos y con espacios ente les sos cañes. Tamién en zones urbanes, campu abierto, güertos, cultivos, xardinos, etc. L'hábitat difier d'una a otra rexón d'Europa.
El papamoscas gris aliméntase d'insectos volantes, principalmente dípterus y himenópteros pero tamién lepidópteros, coleópteros...,etc. Tien una técnica de caza bien particular, atrapando a los insectos al vuelu dende una caña qu'apodere'l so territoriu a la que volverá tres consiguir la presa, esto ye, realizando vuelos curtios. Los insectos son cazaos nes cercaníes inmediates a los árboles, lo qu'esplica la necesidá de tener cañes esteriores llibres de fueyes sobre'l so territoriu. Frecuentemente caza dende un alambre del tendíu eléctricu, una cuerda, una alambrada, un poste o un valláu. 
Más raramente, puede inxerir bayes de sabugu o otros parrotales.
La nidificación ye efectuada dende finales de mayu a finales de xunetu, dacuando hasta n'agostu pa les últimes niaraes. El nial, ta fechu de tarmos y raicillas seques y ye construyíu nos cuévanos de los árboles o más raramente en dalgún cuévanu mural, tando asitiáu a un altor bien variable. L'abertura del cuévanu tien de ser bastante ancha, lo qu'esplica que de cutiu les niaraes sían destruyíes por córvidos o royedores. Frecuentemente efectúen dos niaraes. El territoriu puede ser bien llindáu: de 0,2 a 1 hai.
Migratoriu transahariano. L'alimentación del papamoscas gris, convertir nun ave necesariamente migratoriu. Dexen Europa a partir d'agostu hasta mediaos d'ochobre pa establecese mientres l'iviernu n'África tropical, tantu en sabanes como en montes tropicales. La vuelta primaveral efectuar a principios de mayu. Los secaños de les últimes décades en Sahel y la desertización creciente provoca una mortalidá bien alzada nestes aves mientres les migraciones.
Les poblaciones de papamoscas gris tán en decadencia casi en tola so área de distribución. Les causes d'esta decadencia nun son del tou conocíes, cabiendo suponer qu'ente elles s'atopen los secaños estremos de Sahel (seques n'África), los branos fríu y húmedu nes sos árees de reproducción, la desapaición nel paisaxe d'elementos tales como les sebes o vergeles, según l'empléu de plaguicidas nes güertes, son unes causes bien probables. El caltenimientu de los vieyos vergeles ye pos una de les midíes de caltenimientu favorables pa la especie. Tamién faen esmornia nes poblaciones d'esta especie la caza illegal realizada por pajareros.
Muscigralla brevicauda
La dormilona colicorta (Muscigralla brevicauda), tamién llamada cazamoscas de cola curtia, papamosca de cola curtia, o tiranuelo colicorto, ye la única especie qu'integra'l xéneru monotípicu: Muscigralla, de la familia Tyrannidae. Esta ave distribuyir na mariña pacífica del centro-oeste de América del Sur.
Ye un ave pequeña; de namái 12 cm de llongura total. Les sos pates son llargues y d'un color pardu claru a color «carne». El picu ye negru. Dellos exemplares amuesen un llurdiu na corona amarellentada pocu notable. Presenta una ceya clara que naz na base del picu. La so coloración ye modesta. Na parte dorsal el so plumaxe ye gris-parduzu. Na rabadilla ye amarellentáu. Nes nales el color escurecer hasta'l coritu; nelles destaquen dos bandes blanques, cuantimás al volar, amás de filetes claros nes remeres. La parte dorsal de la pequeña cola ye acoloratada na base, y el restu ye pardu-coritu, amosando namá'l machu la punta de les rectrices de color ablancazáu. Ventralmente esta ave ye de color ablancazáu, que tiñir d'amarellentáu nel abdome, y de gris cenicientu nel pechu.
Esta especie distribúise dende Guayas, Manabí, y Loxa nel sudoeste de Ecuador, por tola mariña peruana, hasta l'estremu norte de Chile, pela redolada de la ciudá de Arica y árees estremeres col Perú, na Rexón de Arica y Parinacota. Amás, un exemplar vagante foi prindáu na isla Gorgona al sudoeste de Colombia.
Prinda insectos nel suelu. Ye bien espantina, y ante la menor amuesa de peligru con un vuelu baxo y curtio busca abelugu ente los matos.
El so hábitat natural son les árees costeres grebes, pacionales y carbes seques, ente maleces de campos cultivaos, y cantos de caminos.
Esti xéneru y especie monotípica describióse orixinalmente y en xunto pol naturalista y esplorador francés Alcide d'Orbigny y pol ornitólogu y coleicionista d'aves tamién francés Frédéric de Lafresnaye nel añu 1837, sol mesmu nome científicu. La so localidá tipu ye: «Tacna, Perú». 
Basándose nos sos escudos tarsales, los primeros autores asitiar nes families Cotingidae o Formicariidae. Les afinidaes dientro de Tyrannidae entá nun s'esclariaron. Dellos autores a esti taxón asitiar próximu o inclusive dientro mesmu del xéneru "Muscisaxicola", anque peculiaridaes anatómiques como'l parche na corona, les pates llargues con escamación aberrante, les tibies desnudes, y les carauterístiques de les sos nales y cola, sofiten consideralo en forma separada, dientro del so xéneru propiu.
Muscipipra vetula
La viudita coluda, ("Muscipipra vetula"), ye una especie d'ave passeriforme de la familia Tyrannidae. Ye monotípica nel xéneru "Muscipipra".
Ye nativa d'Arxentina, Brasil y Paraguái. El so hábitat natural son les viesques húmedes, montiegos y zones degradaes. Nun tien subespecies reconocíes. 
Muscisaxicola albifrons
La dormiona xigante (Muscisaxicola albifrons) ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae, qu'habita l'oeste de América del Sur. 
Esta especie distribúise nel oeste de Bolivia, Perú, y l'estremu norte de Chile. Vive n'árees semiáridas, abiertes de camperes curties, cascayoses; tamién en fasteres abiertes predreses o en ribayos.
Xeneralmente busca alimentu solitario o en pareya, dacuando en pequeños grupos. Aliméntase d'insectos.
Muscisaxicola albilora
La dormilona cejiblanca (Muscisaxicola albilora) ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae, qu'habita l'oeste de América del Sur. 
Esta especie distribúise nel centru-oeste y sudoeste de la Arxentina —amás del pandu de Somuncurá nel este de Ríu Negru—, y centru y sur de Chile (d'Aconcagua hasta Magallanes). Pel hibiernu migra al norte, hasta l'oeste de Bolivia, Perú, y Ecuador. Vive n'árees semiáridas, abiertes de camperes curties, cascayoses; tamién en fasteres abiertes predreses o en ribayos.
Ye monotípica. La so localidá tipu ye: «Santiago, Chile».
Nel pasáu foi considereda conspecífica con "Muscisaxicola juninensis".
Muscisaxicola alpinus
La dormilona gris (Muscisaxicola alpinus) ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae, qu'habita'l noroeste de América del Sur. 
Esta especie distribuyir en Colombia, y Ecuador. Vive n'árees semiáridas, abiertes de camperes curties, cascayoses; tamién en fasteres abiertes predreses o en ribayos.
La localidá tipu d'esta especie ye: «Quito, Ecuador».
Foi considereda conspecífica con "Muscisaxicola griseus", pero estudio d'ADN molecular xustifiquen la separación específica de dambos taxones, siendo 2 especies plenes.
Esta subespecie subdividir en 3 subespecies:
Muscisaxicola cinereus
La dormilona cenicienta ("Muscisaxicola cinereus") ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae, que s'atopa en Arxentina, Bolivia, Chile y el Perú.
Vive nos Andes ente los 2.500 y 3.500 m de altitú, n'árees predreses cerca de cuerpos d'agua.
Mide 17 cm de llargor . Tien les partes cimeres color gris cenicientu claru; les bridas blanques y llinia superciliar bien fina del mesmu color; llombu y cola negres; les partes inferiores son blanques con tintes abuxaos a los llaos; nales grises más escures que l'envés y parduscas, coles puntes de les primaries corites; supracaudales negres, subcaudales blanques; pates negres.
Constrúi un nial en resquiebros y la fema pon hasta 3 güevos blancos con pintes acolorataes.
Muscisaxicola flavinucha
La dormiona flaire (Arxentina, Chile, Perú) (Muscisaxicola flavinucha), tamién denominada dormilona de nuca mariella (Arxentina, Bolivia), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Muscisaxicola" qu'integra la familia Tyrannidae, qu'habita l'oeste de América del Sur.
Mide 20 cm. Cabeza gris, vultable llurdiu mariellu ente la corona y la nuca (ausente nel neñones). Envés gris, oscureciendose escontra'l llombu, supracaudales negres. Partes inferiores ablancazaes, más abuxáu escontra'l banduyu y daqué ablondu escontra los lladrales inferiores. Primaries corites con pequeños llurdios blancos nes puntes; cobertoras grises bordiaes de blancu. Cola corita con barbes de les rectrizes llaterales clares. Picu y pates negros.
Esta especie distribuyir n'altitúes entendíes ente los 2000 y 4000 msnm na Arxentina, Bolivia, Chile y Perú. Vive n'árees semiáridas abiertes, de camperes curties, cascayoses; tamién en fasteres abiertes predreses o en ribayos, cerca d'aguaes.
Empieza a añerar ente ochobre y payares pudiendo allargar la dómina de postura hasta xineru (seique una segunda postura). De costumes bien cauteloses, fai la so nial ente fuexos o resquiebros. Xeneralmente pon 3 güevos, escepcionalmente 2 o 4; los mesmos son blancos con pintines coloraes y tienen un tamañu promediu de 24 x 18 mm.
La especie "M. flavinucha" describióse per primer vegada pol ornitólogu francés Frédéric de Lafresnaye en 1855 sol nome científicu "Muscisaxicola flavinucha"; localidad tipo «Chile».
Muscisaxicola fluviatilis
La Dormilona nana (Muscisaxicola fluviatilis) ye una especie d'ave na familia "Tyrannidae". Alcuéntrase na Amazonia de Brasil, Perú y Bolivia, tamién n'árees pequeñes de Colombia y Ecuador. 
El so hábitat natural son les carbes húmedes tropicales o subtropicales, ríos, islles fluviales y bancos arenosos con vexetación de la Amazonia, per debaxo de los 800 m de altitú.
La Dormilona nana alcuéntrase na Cuenca del Sudoeste de l'Amazonia n'elevaciones más altes nes cabeceres de les cuenques. L'área más grande de la distribución ta nel este onde s'estiende escontra'l centru y el noroeste de Bolivia, y al este del río Madeira, en tol sur de la Cuenca Amazónica de Bolivia, esta rexón ye la mayor parte de les cabeceres afluentes del Madeira.
Dende'l centru de Bolivia, el rangu estiéndese de norte al traviés de la Amazonía del Perú, (namá crucia les zones fronterices del suroeste del estáu brasileñu d'Amazones), y estiéndese agües embaxo nel ríu Marañón y el Amazones por un corredor de vida montesa riberana averándose a la confluencia del ríu Yuruá.
La distribución local dixunta alcuéntrase nel Ecuador, la especie tien una distribución acutada pa la rexón de la frontera sur de Colombia a lo llargo d'orellar norte del ríu Marañón, a unos 150 km. En Colombia ta presente tamién al sur del trapeciu amazónicu.
Mide 13 a 13,5 cm de llargor. El plumaxe de les partes superiorehttp://ye.wikipedia.org/w/index.php?title=Muscisaxicola_fluviatilis&action=submits ye de color marrón arenosu, presenta la área supraloreal llixeramente blancucia; los cantos de les plumes de les nales son de color canela anteado; la cola ye negra, coles timoneres con matices esternos blancucios; el banduyu ye blancu.
Ye monógama. La pareya defende'l so territoriu cantando, viviegamente como alvertencia. Machu y fema constrúin un nial en forma de copa sobre dalgún árbol nuna sablera arenosa.
Muscisaxicola frontalis
La dormilona de frente negra o dormilona frentinegra (Muscisaxicola frontalis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae, que s'atopa en Arxentina, Bolivia, Chile y el Perú.
Vive nos Andes, nes estepes, pacionales, güelgues y fasteres cascayoses con vexetación esvalixada, ente los 2.900 y 4.450 m de altitú. Mientres el branu permanez edesde Santiago hasta Antofagasta y dende Mendoza hasta Ríu Negru, y mientres l'iviernu migra hasta Jujuy, el Altiplanu bolivianu; Arequipa, Moquegua y Puno.
Mide una media de 18 cm de llargor. Presenta la frente, los güeyos y el centru del pileu negros, qu'oldeen col gris claru de los llaos del pileu. Tien la área loral, gargüelu, pechu y banduyu blancos. El so envés ye gris ceniza y les nales y cola negres con franxes blanques.
Muscisaxicola griseus
La dormilona de Taczanowski (Muscisaxicola griseus) ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae, qu'habita l'oeste de América del Sur. 
Esta especie distribúise nel centru de Bolivia, y el Perú. 
Vive n'árees semiáridas, abiertes de camperes curties, cascayoses; tamién en fasteres abiertes predreses o en ribayos. Abondo común y llargamente distribuyida a 3200 - 4800 m en pacionales abiertos n'Andes. Mediana y apagada (entá pa los estándares d'el dormiyones), relativamente marrón buxu escuru percima, ensin parche na corona. Superciliar blanca y angosta sigue pasáu'l güeyu. La Dormilona Cinérea, bien similar y emigrante austral, ye llixeramente más pequeña y más gris (menos marrón) percima, con superciliar más curtia. La Dormilón de Punir ye más clara y marrón cola parte anterior de la corona ablonda.
La localidá tipu d'esta especie monotípica ye: «Maraynioc, Perú».
Foi considereda conspecífica con "Muscisaxicola alpinus", pero estudio d'ADN molecular xustifiquen la separación específica de dambos taxones, siendo 2 especies plenes.
Muscisaxicola juninensis
La dormilona puneña (Muscisaxicola juninensis) ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae, qu'habita l'oeste de América del Sur. 
Esta especie distribúise nel centru y sur del Perú (de Junín hasta Puno y Tacna), sudoeste de Bolivia (dende La Paz hasta Potosí), norte de Chile (hasta Tarapacá), y el noroeste de la Arxentina, nes provincies de: Jujuy, Salta, Catamarca, y Tucumán.
Ye monotípica. La so localidá tipu ye: «Junín, Perú».
Nel pasáu foi considereda conspecífica con "Muscisaxicola albilora".
Muscisaxicola maclovianus
La dormilona carinegra (Muscisaxicola maclovianus) ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae, qu'habita nel sur de América del Sur, nidificando na Patagonia y les Islles Malvines, y migrando al norte nel iviernu. 
Esta especie distribuyir nes Islles Malvines y la Patagonia Arxentina y chilena. Pel hibiernu migra hasta Bolivia, Perú, y Uruguái. 
Vive n'árees abiertes d'estepes andines, cascayoses, en sectores de praderíes húmedes con camperes curties próximos a regueros, y mariñes marines, según tamién en llugares abiertos ente los montes de la provincia fitoxeográfica Subantártica. Pel hibiernu frecuenta campos llabraos, en compañía d'otres aves tamién migrantes de la Patagonia.
La localidá tpo orixinal ye: «Islles Malvines».
Muscisaxicola maculirostris
La dormilona chica o piquipinta ("Muscisaxicola maculirostris") ye una especie d'ave de la familia "Tyrannidae", que s'atopa en Arxentina, Bolivia, Chile, Colombia, Ecuador y Perú, hasta los 3.700 m d'altitú.
Mide ente 14 y 15 cm de llargor. L'envés gris marrón, cabeza y grupa llixeramente más escures; l'espaciu alredor de los güeyos blancu; el picu mariellu na parte inferior y coritu na cimera. Nales con dos franxes ante o canela nes plumes de vuelu. El pechu y banduyu son de color ante, blancuciu, buxu o con matices canela, según la subespecie. Cola negra con plumes perifériques blanques.
Vive en zones semiáridas en fasteres abiertes cascayoses o en ribayos.
Xeneralmente busca alimentu solitario o en pareya, dacuando en pequeños grupos. Aliméntase d'insectos. Los machos faen una exhibición p'atraer a les femes, aleteando rápido pa volar escontra riba, frenando coles nales y la cola abiertes y depués cayendo en picada. Añera en parrotales baxos en fasteres de les llombes o en buecos o depresiones ente les piedres.
Muscisaxicola rufivertex
La dormilona nuquirroja (Muscisaxicola rufivertex), tamién denominada dormilona de nuca acoloratada (Chile), dormilona gris (Arxentina) o dormilona de nuca acoloratada del norte, ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Muscisaxicola" qu'integra la familia Tyrannidae, qu'habita l'oeste de América del Sur. 
Mide 17 a 18 cm. Cabeza con corona y nuca café acoloratáu; cara apizarrada clara con llinia superciliar blanca dende'l lorum hasta detrás de los güeyos. Pescuezu traseru y envés apizarrado claru. Llombu y supracaudales coritos. Gargüelu, pescuezu delanteru, pechu, abdome y subcaudales blancu-buxos. Nales gris escures y cobertoras medianes gris escures con borde café acoloratáu. Cola corita con ribete blancu na barba esterna de les rectrizes llaterales. Picu y pates negros. La subespecie "M. r. pallidiceps" ye similar pero col tonu del envés más gris y más claru, y col llurdiu de la corona d'un ablondu más claru.
Esta especie distribuyir na Arxentina, Bolivia, Chile y el Perú. 
Vive n'árees semiáridas, abiertes de camperes curties, cascayoses; tamién en fasteres abiertes predreses o en ribayos, na zona cordillerana pel branu. Pel hibiernu, migra escontra zones más baxes llegando hasta la mariña del Pacíficu.
Cuerre y vuela de forma bien activa y con gran rapidez, moviendo y ximelgando la cola y nales nerviosamente, lo que ye una característica xeneral de les dormiones ("Muscisaxicola").
Xeneralmente busca alimentu solitario o en pareya, dacuando en pequeños grupos. Aliméntase de insectos y frutos monteses. Mientres l'iviernu, en que suel baxar a les zones costeres tamién s'alimenta de crustáceos.
Añera nos resquiebros de murios de piedra, ente roques o en pircas. Los sos nials y güevos son indistinguibles de les niaraes de dormiona flaire ("Muscisaxicola flavinucha") o de les de dormilona cejiblanca ("Muscisaxicola albilora"): son blancos con pintines coloraes y tienen un tamañu promediu de 24 x 18 mm.
La especie M. rufivertex describióse per primer vegada polos ornitólogos franceses Alcide d'Orbigny y Frédéric de Lafresnaye en 1837 sol nome científicu "Muscisaxicola rufivertex"; localidad tipo «Acovez, Antofagasta, Chile».
La subespecie "M. r. occipitalis" posiblemente seya una especie separada, que puede asoceder xuntu con "M. r. pallidiceps" na temporada non reproductiva y nun se conocen intermediarios ente elles; ríquese más investigación.
Reconócense 3 subespecies cola so correspondiente distribución xeográfica:
Myadestes occidentalis
El clarín xilgueru o solitariu dorsipardo (Myadestes occidentalis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Turdidae. Ye nativu de Belize, El Salvador, Guatemala, Méxicu, y posiblemente d'Hondures y Nicaragua. El so hábitat inclúi monte tropical y subtropical y humedales.
Myadestes ralloides
El solitariu andín ("Myadestes ralloides") ye una especie d'ave de la familia Turdidae, que s'atopa en
Bolivia, Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela.
Mide en promediu 18 cm de llargor. El so picu ye curtiu de color coritu percima y mariellu per debaxo. Los sos partes cimeros son de color castañu que se torna ablondu na rabadilla. La so cabeza y les sos partes inferiores son de color gris plomizu. Presenta una banda blanca en base de les primaries, visible en vuelu. La so cola ye de color pardu escuru coles rectrices esternes y los ápices blancos y coles más esternes con marxe internu blancu.
Vive nel monte nublu de los Andes.
Myadestes townsendi
El solitariu norteño (Myadestes townsendi) tamién conocíu como clarín norteño, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Turdidae nativa d'América. El nome d'esta ave conmemora l'ornitólogu estaunidense John Kirk Townsend.
Habita dende'l sur d'Alaska, Columbia Británica y el sur de Alberta hasta'l norte de Zacatecas, en Méxicu, prefiriendo les viesques montiegues. Mientres l'iviernu, puede movese en busca d'alimentu a elevaciones más baxes, incluyendo les Grandes Planicies y el norte interior de México.
Algama un llargor d'aprosimao 20 y 24 cm y un valumbu de 37 cm, pesa aprosimao 34 gramos. Tien picu curtiu, gruesu y coritu, aníu ocular blancu y plumaxe gris con una franxa alar y los cantos de les plumes de vuelu de color ante. La cola ye llarga, afilada cuando se cierra y bordiada de blancu. Los xuveniles son motudes de color gris y blancu.
A pesar de que tien delles semeyances col sinsonte ("Mimus polyglottos") particularmente na cola, difier nes partes inferiores escures, forma, tamañu y comportamientu.
Aliméntase principalmente de frutos y insectos. Pel hibiernu la so dieta componse casi totalmente de conos carnosos del parrotal de enebro, formando territorios, que defenden fuertemente, alredor de parches granibles d'este.
Myadestes unicolor
El clarín unicolor o solitariu unicolor (Myadestes unicolor) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Turdidae. Ye nativu de Belize, El Salvador, Guatemala, Hondures, Méxicu y Nicaragua. El so hábitat natural inclúi monte húmedu tropical y subtropical.
Myiagra alecto
El monarca relluciente (Myiagra alecto) ye una especie d'ave na familia Monarchidae.
Myiagra azureocapilla
El monarca crestiazul (Myiagra azureocapilla) ye una especie d'ave de la familia Monarchidae. Ye reinal del archipiélagu de les Fiyi onde se-y atopa nes islles de Viti Levu, Vanua Levu y Taveuni.
Ye un páxaru pequeñu, mide unos 14 cm de llargu. Presenta un claru dimorfismu sexual. El machu tien un pileu azul claro. El mantu ye d'un color azul pizarrosu y el so banduyu ye ablancazáu. La fema sicasí, ye marrón penriba, con auriculares grisacos y un pileu con matizes azulaos. 
Al contrariu que nes otres especies del xéneru "Myiagra" el picu ye d'un naranxa brillosu en cuenta de negru.
Myiagra caledonica
El monarca melanesiu (Myiagra caledonica) ye una especie d'ave na familia Monarchidae. Esisten cinco subespecies; la nomada habita en Nueva Caledonia, "viridinitens" nes islles de la Llealtá, "melanura" nel sur de Vanuatu, "marianae" na zona central y norte de Vanuatu, y "occidentalis" en Rennell.
La especie mide unos 13 cm de llargu y pesa unos 11 gr. El plumaxe presenta dimorfismu sexual.
La especie se encentra en Nueva Caledonia, Vanuatu y la isla Rennell nes islles Salomón. La especie alcuéntrase emparentada con numberoses especies qu'habiten dende Australia hasta Samoa.
Myiagra cyanoleuca
El monarca satinado (Myiagra cyanoleuca) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Monarchidae. Alcuéntrase en Australia, esti de Indonesia y Papúa Nueva Guinea. El so hábitat natural son los montes templaos y los montes húmedos tropicales y subtropicales de poca altitú.
Myiagra erythrops
El monarca de Palau (Myiagra erythrops), ye una especie d'ave na familia Monarchidae. Ye reinal de Paláu na Micronesia.
Myiagra ferrocyanea
El monarca aceráu (Myiagra ferrocyanea) ye una especie d'ave paseriforme na familia Monarchidae.
Alcuéntrase nel archipiélagu de les islles Salomón (Papúa Nueva Guinea y les islles Salomón).
En gran midida ye un ave insectívora, anque dacuando aliméntase de frutos, crustáceos y moluscos pequeños. Permanez nes zones baxes y entemedies con vexetación trupa, anque tamién dacuando baxa a la sablera en busca de preses. Ye una especie bien activa, con una frecuencia elevada de llamaos, tamién acostuma afaese la cola y les nales nun xestu pa distrayer a les preses. Captura artrópodos entamando, al vuelu y picotiando d'ente les fueyes, palmes y camperes.
Myiagra galeata
El monarca moluqueño (Myiagra galeata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Monarchidae endémica de les Molucas, Indonesia.
Alcuéntrase na mayoría de les islles principales de les Molucas, salvo les Sula. El so hábitat natural son les selves tropicales húmedes de zones baxes.
Myiagra hebetior
El monarca apagáu (Myiagra hebetior) ye una especie d'ave na familia Monarchidae.
Ye reinal de Papúa Nueva Guinea.
Myiagra inquieta
El monarca inquietu (Myiagra esmuel) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Monarchidae.
Alcuéntrase-y en Australia y Papúa Nueva Guinea. Mide cerca de 20 cm. La parte cimera de la cabeza ye azul escuru brillante; el llombu, negra; y les partes inferiores, blanques. Paezse enforma al abanico llavandera, pero la falta de pescuezu negru y ceyes blanques estremar d'este. Aliméntase d'insectos.
Constrúi un nial en forma de taza con corteces trozadas y campera, xuníu y cubiertu con telarañes. Pal revestimiento usa cachos de corteza, campera, pelo o plumes. Xeneralmente ye decoráu con liquen, tires de corteza y güevos d'araña. Añera nes bifurcaciones d'árboles frondosos, xeneralmente cerca de l'agua, anque pue tar a 20 o 30 metros del suelu.
Myiagra nana
El monarca chicu ("Myiagra añada") ye una especie d'ave paseriforme de la familia Monarchidae. Alcuéntrase en Australia y Nueva Guinea.
Describióse orixinalmente como "Seisura añada" por John Gould en 1870, y foi consideráu por enforma tiempu como una subespecie de la "Myiagra inquieta".
Suelse atopar al norte de Australia anque tamién habita al sur de Nueva Guinea.
N'Australia habita nos montes d'ocalitos tropicales, montes de melaleuques y zones cercanes a l'agua como llagos, estanques y llamargues. En Nueva Guinea vive en montes de cyperaceaes bordiando ríos y na sabana.
Ye un ave solitaria que se suel ver sola o en pareyes. La so forma d'alimentase ye interesada yá que barre'l suelu cola so cola cuando busca comida.
Los sos vezos reproductivos en Nueva Guinea nun fueron descritos. Nel norte de Australia el apareamiento tien llugar dende payares a xineru. Realiza niales en carbes, cerca de llagos y llamargues, que tienen forma de tazón y tán fechos de tires de corteza y tarmos.
Myiagra oceanica
El monarca oceánicu (Myiagra oceanica) ye una especie d'ave na familia Monarchidae. Ye reinal de Micronesia.
Myiagra pluto
El monarca de Ponapé (Myiagra pluto) ye una especie d'ave na familia Monarchidae.
Ye reinal de les islles Senyavin, na Micronesia.
Myiagra rubecula
El monarca plomizu o miagra plomiza (Myiagra rubecula) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Monarchidae.
Mide alredor de 15 cm (6 pulgaes) de llargor. El machu ye d'un color gris chombu col banduyu ablancazáu, ente que la fema tien les partes cimeres grises y un gargüelu y el pechu brillosu maciu. Alcuéntrase nel este y norte de Australia, Indonesia y Papúa Nueva Guinea. El so hábitat natural son los montes tropicales o subtropicales de manglares en partir norte de la so área de distribución, y los montes d'ocalitos nel sur y l'interior.
La especie mide 14-5 a 16 cm (6 a 6½ pulgaes) de llargu y pesa alredor de 10 a 15 g. Ye d'un color chombu abuxáu brillante con un tonu marrón nes nales, un picu negru azuláu, pates negres y el iris de color marrón escuru. El machu tien bridas grises escuros, y un pechu y banduyu blancos, ente que la fema tien un gargüelu y pechu anaranxada-marrón con un banduyu blancu. Los mozos paecer a la fema adulta, pero col cantu de les nales más pálidu.
El monarca plomizu describióse per primer vegada pol ornitólogu inglés John Latham en 1802, a partir d'una ilustración de Thomas Watling. El so nome específicu, "rubecula", provién del nome llatinu pal raitán. Una denominación pela redolada de Sydney ye "Frogbird", deriváu del so cantar gutural. N'inglés, otres variantes del so nome común inclúin el papamoscas azul o plomizu. John Gould, al describilo, nomar papamoscas formosu ("Myiagra concinna") en 1848, que dende entós s'hai subsumido nesta especie.
La especie ye miembru d'un grupu d'aves denominaes «monarcas». Esti grupu considérase yá seya como una subfamilia en Monarchinae, al pie de los abanicus, como parte de la familia de los dicrúridos, o como una familia Monarchidae de plenu derechu. Nun tán estrechamente rellacionaos con cualesquier de los sos homónimos, los papamoscas de la familia Muscicapidae; una investigación molecular a principios de la década de 1980 y principios de 1990 reveló que los monarques pertenecen a un gran grupu d'aves, principalmente australasios, conocíu como'l parvorder Corvida, qu'entiende munchos paseriformes tropicales y australianos. Más apocayá, l'agrupación perfeccionóse, tantu que los monarques clasificáronse nun «gruponuclear corvina» colos cuervos y utres, paniegues, aves del paraísu, abanicos, drongos y corcorácidos.
Cinco subespecies son reconocíes anguaño:
La especie atopar dende l'estrechu de King nel noroeste d'Australia, trevesáu Top End hasta'l Cabu York, y depués pola mariña esti hasta'l centru-sur de Victoria. Ye raru en Tasmania y altamente migratoriu dientro d'esta distribución. Los sos hábitats preferíos son los montes esclerófilos, marxes de montes tropicales, manglares y carbes costeres.
El monarca plomizu ye insectívoru. Un páxaru activo y axiloso, que salta ente les cañes y prindes insectos en plenu vuelu.
La temporada de apareamiento ye de setiembre a febreru. El nial ye un concu fondu fechu de tires de corteza y yerba seca, entretejido con telarañes y decoraos con liquenes, xeneralmente asitiáu nuna pequeña caña daqué desamoráu del tueru d'un árbol, a unos 5.10 m percima del suelu. La fema pon dos o tres güevos blancos con tonos azulaos, buxos o lavanda y enllordiáu de gris marrón escuru, midida de 17 mm x 14 mm. Tienen una inusual forma ovalada enchida. La especie se parasitada pol cuquiellu varioloso ("Cacomantis variolosus"). Dambos sexos guaran los güevos y pitucos, anque la fema compromete un pocu más nos deberes y tamién guara pela nueche. L'ésitu de la anidación ye baxu, yá que solo'l 23 % de los niales llogren emplumecer un pitucu.
Myiagra ruficollis
El monarca piquiancho (Myiagra ruficollis) ye una especie d'ave na familia Monarchidae.
Alcuéntrase en Australia, Indonesia, y Papúa Nueva Guinea. Los sos hábitats naturales son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales, los manglares subtropicales o tropicales, y les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales.
En Northern Australia l'ave habita en montes húmedos y parrotales qu'arrodien a espeyos d'agua duce estacionales o permanentes tales como billabongs y banzaos estacionales. Mide ente 14 a 17 cm de llargu. Alimentar na fronda del monte prindando insectos y pequeños invertebraos. Ye raru reparar a esta especie cazando insectos al vuelu en zones abiertes fuera del monte.
La subespecie "M. r. fulviventris" dacuando ye considerada una especie plena, la "Myiagra fulviventris" (Sclater, PL, 1883).
Myiagra vanikorensis
El monarca de Vanikoro (Myiagra vanikorensis) ye una especie d'ave na familia Monarchidae. Esisten cinco subespecies reconocíes.
El monarca de Vanikoro ye una pequeña ave paserina, mide unos 13 cm de llargu y pesa alredor de 13 g. Tien un llargu picu negru llixeramente curváu y les sos pates tamién son negres. El plumaxe presenta variaciones según el sexu; el plumaxe de la cabeza, gargüelu, llombu, cola y nales del machu ye azul escuru-negru, ente que'l so banduyu ye d'un acoloratáu claru y les sos grupes son blanques. La fema tien un diseñu similar anque en tonos más apagaos (naranxa en cuenta de coloráu, gris escuru en cuenta de azul escuro) y l'anaranxáu del so banduyu xube pol so gargüelu hasta'l picu. Esisten delles variaciones del plumaxe nes subespecies; la fema de la raza "dorsalis" del Grupu Lau del norte tien gargüelu blancu,ente que-y machu de "kandavensis" tien la so zona inferior d'un naranxa intensu. Los exemplares xuveniles asemeyar a les femes pero tienen una peques blanques nes nales.
Ye un ave insectívora, atrapando diversos insectos nel aire o de la parte inferior de les fueyes. Amás d'insectos consume llagarteses y frutos pequeños. Los individuos, pareyes o entá pequeñes bandaes alimentar na fronda de los árboles.
En Fiyi el monarca de Vanikoro reproducir de setiembre a febreru. El so nial ye una taza pequeña de fibres vexetales, camperes y raigaños, nel so esterior decoráu con liquen y fueyes y recubiertu internamente con pelo animal. Constrúi'l nial na parte alta d'un árbol sobre una caña horizontal. Dambos sexos collaboren na construcción del nial, na incubación y nel cuidu de los pichones. La puesta consiste d'unu a dos güevos rosado-ablancazaos con pintines. El depredadores tales como'l gavilán de Fiyi y la raza local del ferre pelegrín, son escorríos de forma agresiva pol grupu.
La so distribución ye llixeramente irregular, alcuéntrase nes islles Santa Cruz (o Vanikoro, d'ellí'l so nome) nel sector sur de les islles Salomón y les islles de Fiyi. El monarca de Vanikoro vive nuna amplia variedá de hábitats. Los sos hábitats naturales son los montes y cantos de montes dende'l nivel del mar hasta altores de 1100 m, anque tamién s'afixeron a vivir en hábitats alteriaos pol home, incluyíos xardinos y zones cultivaes, siempres qu'esistan dellos árboles nelles.
Según la UICN el monarca de Vanikoro nun ye una especie amenazada. Ye un ave común en tou Fiyi, y tolera bien los cambeos que l'home realiza a la redolada.
Myiarchus antillarum
El copetón puertorriqueñu (Myiarchus antillarum) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae. Distribúise per Puertu Ricu y les Islles Virxes.
Myiarchus apicalis
Myiarchus apicalis ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae. Ye reinal de Colombia. El so hábitat natural son los montes secos subtropicales o tropicales, los montes húmedos de tierres baxes subtropicales o tropicales y montes antiguos bien degradaos. Nun s'atopa amenaciáu. 
Myiarchus barbirostris
Myiarchus barbirostris ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae. Ye reinal de Xamaica. El so hábitat natural son los montes húmedos de tierres baxes tropicales o subtropicales, montes húmedos de monte subtropicales o tropicales, y el en montes bien degradaos.
Myiarchus cephalotes
Myiarchus cephalotes ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae. Alcuéntrase en Bolivia, Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela. El so hábitat natural son los montiegos húmedos subtropicales o tropicales y montes antiguos bien degradaos. Nun s'atopa amenaciáu.
Myiarchus cinerascens
El copetón cenizo (Myiarchus cinerascens), tamién conocíu como papamoscas cenizo , ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae. Ye nativu de América del Norte y América Central. Reconozse dos subespecies, incluyendo la subespecie nominal.
La so área de distribución inclúi Canadá, Estaos Xuníos, Méxicu, Guatemala, El Salvador, Hondures, Nicaragua, Costa Rica, y asocede incidentalmente en Saint Pierre y Miquelon. El so hábitat natural compónse de carbes, güelgues y monte subtropical y tropical.
Myiarchus crinitus
El copetón viaxeru ("Myiarchus crinitus"), tamién conocíu como somorguyu cazamoscas, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae.
Ye un gran ave insectivoro y el miembru más estendíu del xéneru "Myiarchus" y alcuéntrase na mayor parte nel este y oeste en Norteamérica. Habita principalmente nes copes de los árboles y escasamente alcuéntrase-y nel suelu.
L'ave adultu suel midir ente 17-21 cm de llongura con un valumbu d'alredor de 34 cm. De normal pesa ente 27-40 g.
Nun amuesa dimorfismu sexual. Los adultos son de color marrón nel envés con partes inferiores marielles; tienen una cola llarga con una coloración ferruñosa y una cresta trupa. El so gargüelu y el pechu son de color gris.
La so área de distribución xeográfica inclúi Les Bahames, Belice, Canadá, Colombia, Costa Rica, Cuba, República Dominicana, Ecuador, El Salvador, Guatemala, Haití, Hondures, Méxicu, Nicaragua, Panamá, Perú, Puertu Ricu, Islles Turques y Caicos, Estaos Xuníos, Venezuela.
El so hábitat reproductivu ye en montes de fueyes caduques o montes mistos en tol llau oriental de Norteamérica. Estes aves migren escontra Méxicu, Centroamérica y Suramérica, tamién a Florida y Cuba.
Añeren nun cuévanu nun árbol. Xeneralmente, una piel de culiebra incluyir nel revestimiento del nial; delles vegaes ye reemplazáu por un envoltoriu plásticu.
Engatar a una caña elevada y salen volando p'atrapar insectos voladores, delles vegaes esnalen pa buscar alimentos de la vexetación. Aliméntase de frutes y bagues. El soníu d'estes aves ye un xiblíu "wiip".
Myiarchus ferox
El copetón feroz (Myiarchus ferox), tamién denomináu burlisto picu negru (Arxentina, Paraguái, atrapamoscas garrochero (Colombia), atrapamoscas garrochero chicu (Venezuela) o maría caballera (“cavaleira”, en portugués) (Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Myiarchus" qu'integra la familia Tyrannidae. Alcuéntrase en toa América del Sur sacante Chile.
Mide 18  a 19  cm. Pico tou negru. Marrón olivaceu nes partes cimeres, más escuru na cabeza; cola más corita, uniforme. Gargüelu y pechu abuxaos, abdome mariellu claru. Nes nales estremen dos faxes clares y filetes claros nos cantos de les plumes de vuelu. Esta especie ye visualmente bien paecida a "Myiarchus swainsoni" y "Myiarchus tyrannulus", con quien ye localmente sintópica, y munches vegaes solo pueden estremase pola vocalización.
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana Francesa, Guyana, Paraguái, Perú, Surinam, Uruguái y Venezuela. El so hábitat natural son los montes húmedos de tierres baxes subtropicales o tropicales y los montes antiguos bien degradaos. Nun s'atopa amenaciáu.
Solu o en pareya, xeneralmente permanez a baxu altor. Emite un llamáu frecuente, un “brrrui” nidiu. Acostuma siguir bandaes mistes.
Aliméntase principalmente d'insectos alaos que prinda en vuelos curtios, volviendo al so percha, pero tamién caza insectos sobre les fueyes o cañes d'árboles y consume pequeños frutos.
Como otres aves del xéneru añera en buecos d'árboles. A pesar de cantar tol añu, facer con mayor constancia mientres el periodu reproductivu ente los meses de payares y xunetu, cuando presenta otros llamaos. Xeneralmente pon dos güevos que son amarellentaos. 
La especie "M. ferox" describióse per primer vegada pol naturalista alemán Johann Friedrich Gmelin en 1789 sol nome científicu "Muscicapa ferox"; localidad tipo «Cayenne»
Enantes incluyó "Myiarchus venezuelensis" y "Myiarchus panamensis" como subespecies. L'analís de les carauterístiques morfolóxiques del ADN mitocondrial indica una afinidá cercana con aquelles especies y tamién con "Myiarchus phaeocephalus", pero les relaciones más precises dientro d'esi grupu permanecen inciertes. N'estudiu de la filoxenia del xéneru, el ADNmt d'un únicu individuu de "M. venezuelensis" esamináu foi añeráu cola presente especie, suxuriendo hibridación ente los dos nel pasáu, o separación incompleta del ADNmt nesti grupu d'especies o identificación errónea de la única amuesa. Estudios ecolóxicos y xenéticos más cuidadosos d'estes especies en zones de simpatría y parapatría tendríen de compensar. Les variaciones xeográfiques nestes especies son complexes y non por completu entendíes. La variación de plumaxe ente los trés subespecies ye bien llixera, y anguaño reconócense vastes zones de cruzamientu. Les populaciones en zones híbrides ente la subespecie nominal y "brunnescens" yeren entendíes por dellos autores anteriores como siendo "australis" migrantes. L'analís molecular filogeográfico de 14 exemplares d'esta zona de cruzamientos y de la zona amazónica principal de la subespecie nominal, reveló que nun hai estructura filoxeográfica; notablemente, los exemplares d'estos dos rexones y de una tercera, Guyana central (Iwokrama), cada unu cayó nun clado distintu; sicasí, y cuidao que nun fueron incluyíos exemplares de les zones principales tantu de "brunnescens" como de "australis", estes resultancies pueden reflexar el ADNmt de la subespecie nominal solamente. Son necesarios más estudios pa clarificar la hestoria evolutiva y filoxeográfica d'esta especie.
Reconócense 3  subespecies cola so correspondiente distribución xeográfica:
Myiarchus magnirostris
Myiarchus magnirostris (papamoscas de Galápagos) ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae. Ye reinal de la Islles Galápago, onde ta presente en toles islles principales. La especie foi puestu una vegada nel so propiu xéneru, "Eribates", en base a una supuesta "tarsos bien llargos".
El papamoscas de Galápagos ye 15-16 cm (5,9 a 6,3 pulgaes) de llargor, y ye el miembru más pequeñu del so xéneru.
El so hábitat natural son los montes tropicales secos y carbes tropicales grebos de cactus. Nun s'atopa amenaciáu.
Myiarchus nugator
Myiarchus nugator ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae. Enantes foi consideráu como una subespecie de "Myiarchus tyrannulus". Alcuéntrase en Granada, San Vicente y les Granadines. El so hábitat natural son los montes húmedos de tierres baxes subtropicales o tropicales los y los montes antiguos bien degradaos.
Myiarchus nuttingi
El copetón de Nutting (Myiarchus nuttingi), tamién conocíu como papamoscas de Nutting, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae. Ye nativu de América del Norte y América Central. Tien trés subespecies.
La so área de distribución inclúi'l sur de los Estaos Xuníos, Méxicu, Guatemala, El Salvador, Hondures, Nicaragua y Costa Rica. El so hábitat natural compónse de carbes y monte subtropical y tropical.
Myiarchus oberi
Myiarchus oberi ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae. Alcuéntrase en Barbuda, Dominica, Guadalupe, Martinica, Saint Kitts y Nevis, y Santo Lucía. El so hábitat natural son los montes subtropicales o tropicales húmedos de tierres baxes. Nun s'atopa amenaciáu.
Myiarchus panamensis
Myiarchus panamensis ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae. Alcuéntrase en Colombia, Costa Rica, Panamá y Venezuela. El so hábitat natural son los montes secos subtropicales o tropicales, los montes húmedos de tierres baxes subtropicales o tropicales, montes de manglares subtropicales o tropicales, carbes seques y montes antiguos bien degradaos subtropicales o tropicales. Nun s'atopa amenaciáu. 
Myiarchus phaeocephalus
Myiarchus phaeocephalus ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae. Alcuéntrase en Ecuador y Perú. El so hábitat natural son los montes secos subtropicales o tropicales y los montes húmedos de tierres baxes subtropicales o tropicales. Nun s'atopa amenaciáu.
Myiarchus sagrae
El copetón de De La Sagra (Myiarchus sagrae), tamién conocíu como atrapamoscas de La Sagra o bobito grande, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae orixinaria del Caribe.
Reproduzse en Cuba, Islles Caimán, Islles Turques y Caicos y Les Bahames. De normal ye residente mientres tol añu, sicasí foi columbráu dacuando nel sur de Florida.
El so hábitat natural son les viesques húmedes, manglares, viesques montiegues y zones degradaes.
Myiarchus stolidus
Myiarchus stolidus (Papamoscas impasible) ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae. Atopar nes Islles Caimán, la República Dominicana, Haití y Xamaica. El so hábitat natural son los montes secos subtropicales o tropicales, los montes húmedos subtropicales o tropicales de tierres baxes, montes de manglares tropicales o subtropicales y montes antiguos bien degradaos.
Myiarchus swainsoni
Myiarchus swainsoni ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae. Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana Francesa, Guyana, Paraguái, Perú, Suriname, Trinidá y Tobago, Uruguái y Venezuela. El so hábitat natural son los montes secos subtropicales o tropicales, los montes subtropicales o tropicales húmedos de tierres baxes, montes antiguos y bien degradaos. Nun s'atopa amenaciáu.
Myiarchus tuberculifer
El copetón capirotado, burlisto corona negra, papamoscas murniu o bobillo (Myiarchus tuberculifer) ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae, que s'atopa dende l'estremu suroeste de Estaos Xuníos hasta'l noroeste de Perú, norte d'Arxentina y el sureste de Brasil.
Vive nel dosel y los cantos de los montes, montes de galería, plantíos, rastroxos altos, y manglares, per debaxo de los 1850 m de altitú y preferentemente a menos de 1200 msnm. Ye residente na mayoría de la so distribución, pero nos estremos norte y sur, migra mientres l'iviernu.
El copetón capirotado mide de 16 a 18 cm de llargor y pesa en promediu 19,4 g. Presenta corona corita con una cresta curtia; envés y mejilla color marrón oliváceo; les nales y la cola son pardes, les coberteras, les remeres y timoneres tienen el cantu ablondu; el gargüelu y el pechu grises y banduyu mariellu brillante. El picu y les pates son negres.
Aliméntase d'insectos y arañes y amás peracaben bayes y granes ariladas. Atrapen les preses na xamasca, nel suelu o al vuelu.
Constrúi'l nial nun cuévanu del tueru d'un árbol, la fema pon tres güevos de color beige o blancuciu con puntos y enllordies color castañu. Los pichones abandonen el nial 13 díes dempués de la eclosión.
Myiarchus tyrannulus
El copetón tiranillo, copetón crestipardo, atrapamoscas crestipardo o burlisto cola castaña ("Myiarchus tyrannulus") ye una especie d'ave de la familia "Tyrannidae", que s'atopa dende'l sur de Estaos Xuníos hasta Arxentina.
Vive na parte Entemedia del dosel del monte y na parte cimera del sotobosque, plantíos d'árboles, árees abiertes con árboles esvalixaos y manglares, per debaxo de 900 m de altitú.
Mide 19 a 20,3 cm de llargor y pesa ente 30 y 34 g. Presenta resta curtia y despelucada; les partes cimeres son de color pardu buxu, les nales fuscas y les coberteras alares y secundaries col cantu blancuciu, les primaries col cantu gruesu y la base de color ablondu. Les timoneres centrales son fuscas y les otres presenten el vexilo esternu fusco y l'internu ablondu. El gargüelu y el pechu son de color gris maciu y l'abdome ye mariellu maciu.
Aliméntase d'insectos qu'atrapa al vuelu o atopa ente la xamasca y adicionalmente come bayes y granes ariladas.
Constrúi'l so nial en forma de taza pocu fonda, nun tueru buecu de cerca o tocón abiertu penriba o en cualesquier otru cuévanu similar, cola entrada a un altor de 1 a 6 m del suelu y la cámara del nial hasta 1 m embaxo de la entrada. Ye fechu de pelos, restos de cueru de culiebra, plumes y material vexetal. La fema pon de 2 a 4 güevos de color crema, con abondoses llinies y enllordies color castañu, púrpura y lila.
Myiarchus validus
Myiarchus validus ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae. Atopar nes Islles Caimán y Xamaica. El so hábitat natural son los montes húmedos subtropicales o tropicales de tierres baxes, montiegos y montes húmedu subtropical o tropicales antiguos bien degradaos. Nun s'atopa amenaciáu. 
Myiarchus yucatanensis
Myiarchus yucatanensis (el Mosqueru de Yucatán) ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae. Alcuéntrase en Belize, Guatemala y Méxicu. El so hábitat natural son los montes secos forestales degradaos y bien antiguos subtropicales o tropicales.
Myiobius atricaudus
La moscareta colinegra (Myiobius atricaudus), tamién denominada atrapamoscas colinegro (Colombia, Venezuela), mosquerito colinegro (Costa Rica) o assanhadinho-de-cauda-preta (en portugués Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Myiobius" qu'integra la familia Tyrannidae. Habita en América del Sur y Central.
Mide 12,5 a 13 cm. Aseméyase enforma con "Myiobius barbatus" con quien ye sintópico n'enforma llugares. Ye verde oliva penriba, el machu con un llurdiu mariellu oculta na corona; rabadilla mariella bien visible y cola negra (la más escura del so xéneru); gargüelu blancu y mariellu más uniforme pembaxo con pocu o nengún pardu. Goches llargues alredor del picu.
Alcuéntrase en Brasil, Colombia, Costa Rica, Ecuador, Panamá, Perú y Venezuela.
Habita en tou tipu de florestas tropicales y subtropicales, seques y húmedes, prefiriendo la cercanía d'agua. Na Amazonia prefier matos inundables siendo subsituído por "M. barbatus" en matos de tierra firme. Hasta los 1400 msnm.
Presenta vezos bien asemeyaos a "M. barbatus", pero la relación ecolóxica ente los dos especies nun ta perbién entendida. Vive dientro del matu, a baxu altor, xeneralmente en pareya, onde se xunta a bandaes mistes del sotobosque. Esibe la so cola negra, abrir n'abanicu con frecuencia.
Aliméntase d'insectos que prinda mientres se mueve pola xamasca, solmenáu, abriendo la cola y baxando les nales darréu.
Constrúi un nial suspendíu en cañes ente 2 y 6 m del suelu, que consiste nuna bolsa en formatu de campana o daqué piriforme, con entrada inferior llateral.
La especie "M. atricaudus" describióse per primer vegada pol ornitólogu estaunidense George Newbold Lawrence en 1863 sol mesmu nome científicu; localidad tipo «istmu de Panamá».
La subespecie "portovelae" delles vegaes ye arrexuntada cola nominal por cuenta de similaridades nel plumaxe y a les llendes xeográfiques ente los dos tar ruinamente definíos.
Otres clasificaciones, como'l IOC y Zoonomen, asitien esti xéneru na familia Tityridae. Yá'l CBRO (Comité Brasileñu de Rexistru Ornitolóxicos) asitiar nuna nueva familia Onychorhynchidae .
Reconócense 7 subespecies estremaes en dos grupos, cola so correspondiente distribución xeográfica:
Grupu politípico "atricaudus":
Y el grupu monotípicu:
Myiobius barbatus
La moscareta barbada (Myiobius barbatus), tamién denominada atrapamoscas bigotudu, mosqueru de rabadilla mariella y mosquerito lomiazufrado, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae que vive en Suramérica. La subespecie "Myiobius barbatus mastacalis" ye dixebrada por dalgunos como especie estreme, "Myiobius mastacalis".
En promediu mide 12,5 cm de llargor. Les partes cimeres son de color oliva, el machu con un parche mariellu pocu visible na corona. El gargüelu y el pechu y los costazos son oliva abuxáu y, pueden presentar matices ante ocráceo nos exemplares xuveniles; el banduyu ye mariellu claru. El obispillo presenta un color mariellu azufráu bien vultable y la cola ye negra y arrondada.
Alcuéntrase en Brasil, Colombia, Ecuador, la Guayana francesa, Guyana, Perú, Surinam y Venezuela. 
Los sos hábitats naturales son les selves húmedes tropicales y subtropicales de rexones baxes, per debaxo de los 900 m de altitú.
Aliméntase d'insectos, que busca con gran molición, frecuentemente integrando bandes mistes con otres especies.
Constrúi un nial en forma de campana zarrada, con entrada llateral na parte de baxo, colgáu de cañes o de salientes de roques, ente 2 y 14 m d'altor, xeneralmente sobre l'agua. La fema pon 2 güevos blancos con llurdios marrón.
Myiobius sulphureipygius
La moscareta culiamarilla (Myiobius sulphureipygius),conocida tamién como atrapamoscas de rabadilla mariella, mosqueru rabadilla mariella, mosquerito lomiamarillo o mosquiteru rabiamarillo, ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los tirandos (Tyrannidae) reinal d'América. 
Ye orixinaria de Belice, Colombia, Costa Rica, Ecuador, Guatemala, Hondures, Méxicu, Nicaragua y Panamá. El so hábitat natural son les viesques húmedes de tierres baxes.
Myioborus albifacies
La candelita cariblanca (Myioborus albifacies) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae endémica de Venezuela.
La candelita cariblanca mide alredor de 13 cm de llargu. El plumaxe de les sos partes cimeros ye de color gris verdosu, salvo la so cola que ye corita coles plumes esteriores blanques, y el pileu que ye negru, en contraste cola so cara blanca (lorum y coberteras auriculares). Los sos partes inferiores son marielles con ciertu tonu anaranxáu, sacante la parte inferior de la cola y zona perianal que son blanques. El so picu curtio y apuntiao y les sos pates son coritos.
Alcuéntrase namái nes selves húmedes de la rexón de los Tepuis del suroeste de Venezuela.
Myioborus brunniceps
La candelita coronicastaña o arañero corona acoloratada (Myioborus brunniceps), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae que vive en montes y selves del centru de América del Sur.
Mide una media de 12 centímetros de llargu. Les partes cimeres del so cuerpu son de color gris col llombu oliváceo, la corona ye castañu acoloratada, ente que les sos partes inferiores son marielles. La so cola ye negra colos llaterales y la base inferior blancos. Presenta una llista loral y un semianillo ocular blancos.
Hasta la segunda metá del sieglu XX habita namái nes selves de monte dende'l centru de Bolivia hasta'l noroeste de la Arxentina. Darréu empezó una fase d'espansión de la so geonemia, escontra'l sur y sudeste, y sobre ambientes más xéricos y fríos, siendo en pocos años una especie abondosa hasta nes sierres de Córdoba. Na Arxentina distribuyir nes provincies de: Catamarca, Córdoba, Jujuy, La Rioxa, Salta, San Juan, San Luis, Santiago del Esteru, y Tucumán.
Esta especie monotípica describióse científicamente col nome de "Setophaga brunniceps" por Frédéric de Lafresnaye y Alcide d'Orbigny en 1837, con exemplares procedentes de les Yungas de Bolivia. En 1849 l'ornitólogu alemán Jean Cabanis describe un nuevu taxón, la candelita coronicastaña, incluyéndolo como una subespecie dientro de "Myioborus brunniceps", anque güei ye tratada como una especie plena: "Myioborus castaneocapillus" pos, anque'l so aspeutu ye bien similar, tienen cantares distintos y árees de distribución alloñaes. Un estudiu filogenético sofitó esta determinación, suxuriendo que les estreches semeyances del plumaxe ente dambos taxones puede ser por cuenta de la retención de traces ancestrales, en llugar de debese a una destacada semeyanza xenética.
Myioborus castaneocapillus
La candelita de tepui o candelita gorjeadora (Myioborus castaneocapillus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae que vive nel norte de Suramérica.
La candelita de tepui mide una media de 13 centímetros de llargu. Los machos tienen nales de 6,2 a 7 cm, y les femes de 5,9 a 6,5 cm. Les partes cimeres del so cuerpu son de color pardu olivaceu col pileu castañal acoloratada, ente que les sos partes inferiores son marielles. La so cola ye negra colos llaterales y la base inferior blancos. Presenten una llista loral y aníos oculares blancos.
Atopar nes selves húmedes de monte y zones abiertes de carba de los tepuis del sur de Venezuela, l'oeste de Guyana y l'estremu norte de Brasil, ente los 1200 y 2200 m d'altitú.
Foi descrita científicamente pol ornitólogu alemán Jean Cabanis en 1849 como una subespecie de la candelita coronicastaña ("Myioborus brunniceps"), d'aspeutu bien similar, y anque ensin dulda tán emparentaes, por cuenta de que tienen cantares distintos y árees de distribución alloñaes dixebrar n'especies distintes. Amás de con "Myioborus brunniceps" ta cercanamente emparentada cola candelita de Paria ("Myioborus Paria"), la candelita cariblanca ("Myioborus albifacies") y la candelita de Cardona ("Myioborus cardonai").
Reconócense tres subespecies de candelita de tepui:
Myioborus flavivertex
La candelita coronigualda o abanicu colombianu (Myioborus flavivertex) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae endémica de Colombia. 
La candelita coronigualda mide alredor de 13,5 cm de llargu. La so cabeza ye principalmente negra, anque la parte cimera de la so pileu y el so gargüelu son de color mariellu intensu, como'l plumaxe de les sos partes inferiores. Presenta un llurdiu amarellentáu nel lorum, y dacuando otra pequeña en forma de medialluna sobre'l güeyu. La so nuca y llombu son de color verde oliváceo, coles nales abuxaes y la cola corita coles plumes esteriores blanques. El so apuntiáu picu y les sos pates son negros.
Alcuéntrase namái nos montes de la Sierra Nevada de Santa Foína, nel norte de Colombia, principalmente ente los 2000 y 3000 metros d'altitú. 
Myioborus melanocephalus
La candelita d'antioyos o abanicu sureñu ("Myioborus melanocephalus"), ye una especie d'ave de la familia Parulidae, que s'atopa dende'l sur de Colombia hasta Bolivia.
Mide en promediu 13,5 cm de Llargor. ye de color gris enriba y mariellu brillante embaxo. Hai una considerable variación ente les subespecies dientro nel patrón de la cara, pero siempres presenta lores y "gafes" marielles. La subespecie del norte (Ecuador y Colombia) tienen la corona de color castañu acoloratáu ablondu, ente que nes del sur (Perú y Bolivia) ye negra.
Vive nel monte húmedu montiegu y nos cantos del monte de los Andes, ente los 2.000 y 4.000 m de altitú.
Myioborus miniatus
La candelita plomiza (Myioborus miniatus), tamién denominada candelita gargantipizarra, gorginegra, pechinegra o selvática, chipe de monte, abanicu pechinegro y pavito gorjigris, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae que vive nos montes d'América, dende Méxicu hasta Bolivia.
La candelita plomiza mide una media de 13,5 cm de llargu. Los sos partes cimeros son de color gris escuru col pileu castañal acoloratada. La so cola tien forma d'abanicu y ye corita colos llaterales y la base inferior blancos. El color de les sos partes inferiores varia regionalmente, na mayor parte de la so área de distribución son de color mariellu intensu anque nes rexones del norte son coloraes. Los machos presenten el gargüelu negru, estendiéndose'l negru a los llaterales del pechu, la cara y la frente nes variedaes norteñas.
La so área de distribución estiéndese fragmentadamente peles zones montascoses de Méxicu, Centroamérica, la metá septentrional de los Andes, dende Venezuela hasta Bolivia, y los sos estribaciones como la cordal de la mariña venezolana.
El so hábitat natural son los montes húmedos de monte. Alcuéntrase principalmente ente los 1000 y 3000 m d'altitú, anque baxen hasta los 250 m pel hibiernu.
La especie describióse científicamente pol ornitólogu británicu William John Swainson en 1827. Reconócense doce subespecies:
Myioborus ornatus
La candelita afatada (Myioborus ornatus), tamién denominada abanicu cariblanco y candelita copetiamarilla, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae que vive nel noroeste de Suramérica.
La candelita afatada mide ente 13 y 13,5 cm de llargu. El plumaxe de les sos partes cimeros ye de color gris olivaceu bien escuru y el de les inferiores mariellu intenso. La parte frontera de la so pileu y frente tamién son de color mariellu, llegando a tener ciertu tonu anaranxáu; en contraste, la parte trasera ye negra, con un finu parche blancu a manera d'oreya blanca. Les poblaciones occidentales ("M. o. chrysops") tienen el restu de la parte frontera de la cara mariella y solo la medialluna blanca nel estremu posterior de les coberteras auriculares, ente que les poblaciones orientales ("M. o. ornatus") tienen amás la parte frontera de les coberteras auriculares y el lorum blancos. La cola ye negra con rectrices llaterales blanques. Los sos güeyos y el so picu apuntiáu son negros.
Atopar nes selves de monte y zones de carba distribuyíes a lo llargo de los Andes de Colombia y l'estremu occidental de Venezuela, principalmente ente los 2.400 y 3.400 m de altitú.
Aliméntase d'insectos. Con frecuencia abre y cierra la cola, p'axorizar insectos y atrapalos en persecuciones aérees. Tamién busca alimentu en pequeñes bandaes, cerca del suelu.
La fema constrúi'l nial en forma de taza abierta y reviste l'interior con fibres fines. Pon d'a 3 a 5 güevos blancos con mancha color castañu acoloratáu y guarar sola.
Myioborus pictus
La candelita aliblanca (Myioborus pictus), tamién denominada chipe rei o aliblanco y pavito pintáu o aliblanco, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae que vive en Centroamérica y el sur de Norteamérica.
La candelita aliblanca ye la especie de mayor tamañu del so xéneru, mide una media de 15 cm de llargu y pesa ente 5,9 – 9,6 g. Dambos sexos tienen el plumaxe de los mesmos colores, anque los machos son llixeramente más grandes que les femes. Los adultos son principalmente negros cola parte inferior del pechu y el banduyu de color coloráu intensu. Tienen les plumes llaterales de la cola y un gran llurdiu nes nales de color blancu, al igual qu'una pequeña media lluna so los güeyos. El so picu y pates son coritos.
Los xuveniles de candelita aliblanca escarecen de la coloración colorada del banduyu y el negru brillosu de los adultos. Son de color parduzu nes partes cimeres, el banduyu más claru y les partes blanques de los adultos son de color crema.
Les candelitas aliblancas suelen atopase ente los 1500 y 2500 m d'altitú. Añeren nos montes de pinos y carbayos y ribayos de América Central, Méxicu y el sur de Estaos Xuníos, llegando escontra'l norte hasta Arizona, Nuevu México y California, y per el sur hasta Nicaragua.
La especie describióse científicamente pol naturalista inglés William John Swainson en 1829, como "Setophaga pictus" — allugada nel mesmu xéneru que la candelita norteña — onde permaneció mientres casi un sieglu y mediu, anque un naturalista propunxo asitiala nel xéneru "Muscicapa" mientres esi periodu. A mediaos de los años 1960, encamentóse'l so treslláu al so actual xéneru, "Myioborus", por cuenta de les semeyances colos miembros perteneciente a esti xéneru atopaes polos investigadores. 
Reconócense dos subespecies de candelita aliblanca, que difieren solo llixeramente nel so aspeutu:
Aliméntase principalmente d'insectos y otros invertebraos. Pel hibiernu xeneralmente busquen alimentu solu o en pequeños grupos mistos, al pie de la reinita bicolor ("Dendroica townsendi") y la reinita cabecigualda ("Dendroica occidentalis").
Añeren nel suelu, asitiando los sos niales escondíos ente les roques, cañes y fierva en terrenes inclinaos y serrapatosos. Constrúin los sos grandes niales en forma de concu pocu fondu con tires de corteza, fierva, fibres vexetales y fueyes. Les femes ponen de trés a cuatro güevos de color crema con pequeños llixos pardos y acolorataes. La incubación dura 14 díes. Los pollos de candelita aliblanca tienen l'interior de la boca d'un color naranxa amarellentáu vivu. Los pollos abandonen el nial ente los nueve a trece díes tres la eclosión.
Myioborus torquatus
El candelita collareja o candelita encollarada (Myioborus torquatus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae qu'habita en América Central.
La candelita collareja mide alredor de 12,5 cm de llargu y pesa una media de 11 g. La parte cimera de la so pileu ye castañu acoloratáu y ta enmarcáu pol negru del restu del pileu y la frente. El so llombu ye de color gris escuru y el restu de les sos partes cimeros son corites, coles plumes esteriores de la cola blanques. La so cara y partes inferiores son de color mariellu intensu, salvo una banda corita que lu crucia pela parte cimera del pescuezu a manera de collar.
Dambos sexos tienen un aspeutu similar, y los xuveniles tienen un plumaxe menos llamativu, col llombu parduzu, y la so cabeza ye totalmente corita, ensin el mariellu y castañal acoloratada de los adultos, y les sos partes inferiores son d'un mariellu más apagáu y escarecen del llurdiu acoloratáu del pileu.
La candelita collareja ye endémica de los montes de Costa Rica y l'oeste de Panamá. Atopar nes selves de monte ente los 1500 m y el llende cimera del monte, amás de los ribayos y pacionales axacentes.
Aliméntase d'insectos, y con frecuencia estiende la so cola oldeada cola mientres escuerre a les sos preses. Suel formar parte de bandaes mistes d'alimentación y con frecuencia sigue al ganáu p'atrapar a los insectos qu'axoricen los mamíferos.
La so dómina de cría ye ente marzu y mayu. Constrúi un nial cubiertu nel suelu o un terremplén empináu, escondíu ente la vexetación o so un tueru cayíu. Constrúi'l so nial con una entrada redonda y utiliza yerbes, corteces d'árbol, fibres vexetales y fueyes. La fema pon 2 o tres güevos blancos o de color crema con pequeños llixos partas. La incubación de los güevos dura unos dos selmanes.
Myiodynastes
Myiodynastes ye un xéneru de la familia Tyrannidae. Estes aves son denominaes comúnmente benteveos, atrapamoscas, o bienteveos, y viven en gran parte d'América templada.
Les 5 especies que lo integren distribúise dende'l sudoeste de Estaos Xuníos hasta'l centru de la Arxentina y Uruguái. 
Habita en numberosos tipos de selves y montes, tropicales, subtropicales, o templaos, tantu d'enllanada como de monte.
Esti xéneru describióse orixinalmente por Charles Lucien Bonaparte nel añu 1857. 
Esti xéneru subdividir en 5 especies:
Myiodynastes chrysocephalus
El benteveo de barbijo, atrapamoscas corona dorada, atrapamoscas llagarteru, benteveo de corona dorada, o bienteveo coronodorado, (Myiodynastes chrysocephalus), ye una especie qu'integra'l xéneru "Myiodynastes", de la familia Tyrannidae. Esta ave distribuyir nel centru-oeste de América del Sur. 
Estiéndese dende Panamá, por Colombia, Venezuela, Ecuador, Perú, oeste de Bolivia, hasta'l noroeste de la Arxentina, nes provincies de Jujuy y Salta. 
Esta especie describióse orixinalmente por Johann Jakob von Tschudi nel añu 1844, sol nome científicu de: "Scaphorhynchus chrysocephalus". La so localidá tipu ye: «Chanchamayo, Junín, Perú». 
Esta especie subdivídese en 3 subespecies:
Myiodynastes luteiventris
El papamoscas rayáu cejiblanco o bienteveo ventriazufrado (Myiodynastes luteiventris) ye un papamoscas tiranu grande. 
La área de crecedera d'esta ave va dende'l sureste de Arizona de los Estaos Xuníos, (la rexón del Archipiélagu Madrense de Arizona, suroeste de Nuevu México, y el norte de Sonora, Méxicu), a Costa Rica. Son migrantes de curtia distancia, pasando l'iviernu nes estribaciones Andines orientales de Colombia, Ecuador, Perú, Bolivia y Brasil, y son Migración de les aves migrantes efímeros de partir sur de América Central.
Les carauterístiques más distintives d'esti papamoscas son les rayes fuertes del so plumaxe, y el so banduyu mariellu maciu. L'ave tamién amuesa una cola color marrón ferruñosu, y una banda negra nos güeyos. La so llamada suena como ruios fechos polos "xuguetes-chillones" de los neños o mascotes.
Los papamoscas rayaos xeneralmente reprodúcense en zones montiegues de cañones de monte, n'altores ente 1000 a 2000 metros. Ellos faen un nial de copa nel cuévanu d'un árbol o un furacu vieyu fechu por un picatueru. La fema pon 2 a 4 güevos.
Esperen nun sector estratéxicu polo xeneral les de mayor altor o na parte cimera del árbol y vuelen p'atrapar insectos en vuelu. Tamién tomen bayes y granes.
Myiodynastes maculatus
El bienteveo rayáu (Myiodynastes maculatus), tamién denomináu benteveo chicu, rayáu o llistáu, cazamoscas llistáu, chilero rayáu, mosqueru llistáu, papamoscas rayáu, pitogüé rayáu y sirirí rayáu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae que vive en América, dende Méxicu hasta Bolivia y Arxentina.
El bienteveo rayáu mide unos 22 cm de llargu y pesa 43 g. Tien un fuerte picu negru. La so cabeza ye parda con una llista pileal mariella oculta, llistes superciliares y bigoteras blanques y una banda escura que-y crucia los güeyos. Les partes cimeres del so cuerpu son pardes con vetes de color pardu escuru nel llombu. Tien el obispillo y los cantos llaterales de la cola castañu acolorataos. Los sos partes inferiores son blancu amarellentaes chiscaes con múltiples llistes negres. Dambos sexos tienen apariencia similar, pero los individuos inmaduros tienen de color pardu les partes negres de los adultos. La subespecie "M. m. solitarius" tien les llistes inferiores pardes en llugar de negres. Ye fácil alcontrar al bienteveo rayáu pola so alta llamada que suena "sqiii-zip".
Esta especie cría dende l'este de Méxicu, por América Central y América del Sur hasta Bolivia y Arxentina, amás de Trinidá y Tobago. La subespecie sureña "M. m. solitarius" migra a Venezuela y les Guayanas de marzu a setiembre, mientres el iviernu austral.
El bienteveo rayáu alcuéntrase nos marxes de los montes y los plantíos de cacáu.
El bienteveo rayáu nutrir d'un gran espectru alimenticiu, principalmente aliméntase d'insectos, pero consume llagarteses y bayes. Posar en talayes altes dende onde salta p'atrapar insectos en plenu vuelu o d'ente la vexetación. Les aves del sur que migren pel hibiernu inclúin una gran cantidá de frutos na so dieta, por casu los del algodoncillo ("Alchornea glandulosa") que n'ocasiones consume en grandes cantidaes, y suelen arrincales mientres vuelen. Dacuando sigue a bandaes mistes mientres s'alimenten p'atrapar dende enriba les preses que se-yos escapen a les otres aves.
El so nial tien forma de concu abiertu fechu con ramines y yerba qu'asitien en buecos de los árboles o dacuando nuna bromelia. La fema constrúi'l nial y guara los güevos. La puesta típica consta de dos o tres güevos de color blancu crema con llixos pardu acolorataes. Los pollos eclosionas a los 16–17 díes d'incubación. Dambos miembros de la pareya alimenten a los pollos, que tarden en desenvolvese 18–21 díes.
Myiopagis caniceps
El fiofío gris (Myiopagis caniceps) tamién denomináu bobito gris (Venezuela), elenia gris (Colombia), fiofío cenicientu (Arxentina, Paraguái), pioyín plataneru o guaracava abuxada (Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Myiopagis", qu'integra la familia Tyrannidae. Esta ave distribúise dende Panamá hasta'l centru de América del Sur. 
Mide de 10  a 12  cm. El machu ye gris penriba con una estría blanca na corona; nala corita con dos faxes y filetes blancos. Gargüelu y pechu gris claro, abdome blancu buxu. La fema ye color olivaceu penriba, cabeza abuxada con estría amarellentada na corona; nales corites con dos faxes y filetes amarellentaos. Pembaxo ye amarellentada, abdome de color más vivu. El xuvenil preséntase enllordiáu de castañal nes nales y partes cimeros.
Estiéndese dende Panamá hasta'l noroeste y nordés de la Arxentina; incluyendo Colombia, Venezuela, Guyana, Guayana Francesa, Brasil, Ecuador, Perú, Bolivia y Paraguái. 
Habita nel estratu alto y medio de cantos de selves, primaries, en selves secundaries y en galería, y en montes húmedos, tantu en montes y sierres como n'enllanaes. Evita montes secos.
En pareya, cola cola un pocu arguta, percuerre la xamasca de los estratos más altos, mesmos nos bodes de matu; frecuentemente siguiendo bandaes mistes.
Esta especie describióse orixinalmente pol naturalista inglés William John Swainson nel añu 1835, sol nome científicu de: "Tyrannula caniceps". La so localidá tipu ye: «Santu Amaro, Reconcavo de Badea, Brasil».
Consideración anatómiques indiquen que taría estrechamente rellacionáu a "Myiopagis olallai", pero tamién se suxurió que posiblemente nun tendría de pertenecer a esti xéneru por razones de dimorfismu sexual nel plumaxe. La especie "Serpophaga araguayae", descritu en base a un namái exemplar, colectado nel sudoeste de Tocantins (la isla del Bananal), en Brasil, demostró ser atribuyible a la subespecie nominal de la presente especie.
Myiopagis cotta
El fiofio jamacaino (Myiopagis cotta) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Tyrannidae.
Ye reinal de Xamaica. El so hábitat natural son les viesques húmedes subtropicales o tropicales, los húmedos montes y los viesques vieyes degradaes.
Myiopagis flavivertex
El fiofío coroniamarillo (Myiopagis flavivertex) ye una especie d'ave na familia "Tyrannidae". Alcuéntrase nel este de la Cuenca del Orinoco en Venezuela, les Guayanas, y nel corredor del ríu Amazones, tamién Colombia, Brasil, Guyana, Surinam, Guayana Francesa, Ecuador y Perú.
El fiofío coroniamarillo alcuéntrase na cuenca del Amazones a lo llargo del cursu del ríu principal de la Amazonía, tamién na salida del axacente ríu Tocantins, dempués d'una interrupción na distribución a lo llargo del ríu Amazones, que ye a lo llargo de los drenaxes de l'Amazones del este de Perú y Ecuador a lo llargo de los corredores fluviales. Tamién varia al nordés nes Guyanas, evitando'l escudu guayanés, na salida del ríu Amazones hasta l'Atlánticu. Otres poblaciones disyuntas de la especie ye escontra'l noroeste sobre la porción oriental de la cuenca del ríu Orinoco, pasando per Venezuela na rexón fronteriza del estremu nordés de Colombia.
El so hábitat natural son los banzaos subtropicales o tropicales.
Myiopagis gaimardii
El fiofío selvático, "Myiopagis gaimardii", ye una pequeña especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Tyrannidae.
Alcuéntrase dende Panamá al traviés de Colombia, Venezuela y les Guayanas hasta Bolivia y Brasil. Tamién apaez en Trinidá y Tobago. Esta especie alcuéntrase nos montes y nes veres de los manglares banzáusos. 
El nial ye una copa pocu fonda construyíu con raigaños, corteces y yerbes nun árbol. La puesta típica ye de dos güevos de color crema marcaos con acoloratáu y lavanda.
L'adultu algama los 12,7 cm de llargu y pesa 12,2 g. La cabeza tien una corona corita con una franxa central, en parte oculta, de color blancu o mariellu pálido. Les partes cimeres son de color verde oliva, y les nales de plumes marrones tienen cantos mariellos y dos barras de nales marielles. El gargüelu ye blancucia y el pechu ye avisiegu de color mariellu verdosu al mariellu nel banduyu. Ye de color negru percima y de color rosa per delantre. Los sexos son similares.
"M. g. trinitatis" , la subespecie reinal a Trinidá, ye más grande y tien les partes cimeres más desvaídas que les subespecies del continente.
Son vistos solos o en pareyes, engaramaos dedicaos a la captura d'insectos y arañes nos niveles cimeros de la xamasca. Amás, con frecuencia comen bayes . 
Myiopagis viridicata
El fiofio verdosu (Myiopagis viridicata) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Tyrannidae.
Alcuéntrase en América dende los Estaos Xuníos hasta Arxentina. El so hábitat natural son les viesques seques subtropicales o tropicales, les viesques húmedes de les tierres baxes y los montes antiguos degradaos.
Myiophobus fasciatus
El mosqueru estriáu (Myiophobus fasciatus), tamién denomináu mosqueta estriada, mosqueta remexada o de corona mariella, atrapamoscas pechirrayado y mosquerito pequirrayado, ye un ave paseriforme de la familia "Tyrannidae" que se distribúi por Centroamérica y toa América del Sur, dende Costa Rica hasta Bolivia, Uruguái y Arxentina. Tamién puede atopase na islla Trinidá. 
Son aves de pequeñu tamañu. La mosqueta adulta mide unos 12,7 cm de llargor y pesa 10,5 g. La cabeza y les partes cimeres son de color marrón escuru acoloratáu, y la corona tien una cresta pocu aparente de color mariellu, que queda erecta cuando los adultos tán escitaos. Tien dos barras alares de color ante pálidu y les partes inferiores son de color ablancazáu con solombres de color mariellu maciu nel banduyu y con pincelaes escures nel pechu y les bandes. El picu ye de color negru na parte cimera y marrón na inferior. Dambos sexos tienen una apariencia similar, pero los xuveniles escarecen de corona.
Esta especie puede atopase en montes abiertos y secundarios. Fabrica un nial fondu con tarmos y corteza, texíos con fibres vexetales fines, que suspende del cantu dende una caña llateral na parte baxa de los árboles. La puesta típica suel constar de dos güevos de color crema con una corona de color ablondu. La fema guarar mientres 17 díes, y los pitucos tarden n'emplumar otros 15-17. Esta especie sufre'l parasitismu de puesta del tordu renegrido ("Molothrus bonariensis").
Son aves solitaries y tornes, n'ocasiones difíciles de reparar cuidao que se mueven rápido nel suelu en busca de pequeños insectos y bayes. El so cantar consiste nun xiblu que suena como "chip-chiwi".
Myiophobus roraimae
El mosqueru del Roraima (Myiophobus roraimae), tamién conocíu como atrapamoscas de Roraima, mosqueta del Roraima o mosqueta roraimeña, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae nativa de Suramérica.
Habita en viesques montiegues de Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guyana, Perú y Venezuela.
Myiornis atricapillus
Myiornis atricapillus, ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae.
Esta especie d'ave distribuyir por Costa Rica, hasta'l noroeste de Ecuador.
Ye una de les aves Passeriformes más pequeñes, mide 6,5 cm y pesa solo 5,2 g. La fema guara dos güevos de color marrón mientres 16 díes, aliméntase de pequeños insectos. Viven en niales colgantes con forma de bolsa, miden unos 15 cm y l'entrada ye llateral y redonda. 
Myiornis auricularis
La mosqueta nana (Myiornis auricularis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae que vive en América del Sur.
Atopar nes selves del sur de Brasil, Paraguái y l'estremu nororiental d'Arxentina.
Myiornis ecaudatus
La mosqueta colicorta (Myiornis ecaudatus), tamién denominada tiranu nanu colicorto (Ecuador), tiranuelo colimocho, (Colombia), picu chatu pigméu descolado (Venezuela) o caçula (en portugués, Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Myiornis" qu'integra la familia Tyrannidae. Ye nativu de Suramérica. Non solo trátase del tirandu más pequeñu, sinón qu'amás ye'l paseriforme más pequeñu del mundu.
La mosqueta colicorta ye realmente un páxaru bien pequeñu, de tamañu comparable col de los pequeños colibríes. Mide una media de 6,5 cm y pesa unos 4,2 g. Sicasí'l so picu negro y apuntiao ye desproporcionadamente llargu, anque tamién pequeñu, pa un páxaru d'esi tamañu. La so cabeza ye gris y presenta bigoteras corites y un pequeñu llurdiu blancu ente los güeyos y el picu. El llombu ye de color verde olivaceu intensu y los sos les nales son corites. La so cola ye percurtia y tamién escura. Los sos partes inferiores son ablancazáu amarellentaes con avisiegos verdosos en pechu y lladrales, y los cantos interiores de les plumes de vuelu son mariellos. Dambos sexos tienen apariencia similar.
La mosqueta colicorta estender pola mayor parte de la cuenca del Amazones y el norte y centru de América del Sur. Ta presente en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana francesa, Guyana, Perú, Surinam, Trinidá y Tobago y Venezuela. .
Ye un ave sedentaria de les selves húmedes trupes, anque dacuando alcuéntrase n'arbolees abiertes y alredor de los árboles altos de les escamplaes. Ye abondo común na mayor parte de la so área de distribución pero nun ye bono de ver por cuenta del so tamañu y el so cantar paecíu al de les xaronques.
La mosqueta colicorta suel atrapar insectos ente les fueyes de los árboles. Dacuando puede atrapar insectos al vuelu en acesmándolos permaneciendo bien quietu. Los movimientos en vuelu d'esti diminutu páxaru asemeyar en cierta midida a los de los insectos anque más brengosos. Los sos repentinos cambeos de dirección en vuelu faen difícil siguilo cola vista. 
Constrúin el so nial en forma de bola con una entrada nel llateral entretejiendo mofos y fibres vexetales. Asitiar a altores ente 1 y 8 metros, y nunca cerca del dosel de la selva. La fema suel poner dos güevos blancos con llixos parduzos.
El so cantar consiste en repitíos “crik” o “sriip?” que pueden confundise colos cantares de los grillos o les xaronques.
La especie "M. ecaudatus" describióse per primer vegada polos naturalistes franceses Alcides D’Orbigny y Frédéric de Lafresnaye en 1837 sol nome científicu "Todirostrum ecaudatum"; localidad tipo «Yuracarés, Bolivia».
Enantes asitiada nun xéneru separáu "Perissotriccus", xuntu con "Myiornis atricapillus". Dambes formen una superespecie y fueron primeramente trataes como conespecífiques.
Myiotheretes
Myiotheretes ye un xéneru de la familia Tyrannidae. Les especies que lo integren son conocíes colos nomes comunes de birros, alinaranjas, o atrapamoscas, Estes aves distribuyir nel norte y centro-oeste de América del Sur. Son tirandos grandes, con un llargu total d'ente 19 y 24 cm. 
Estiéndese dende Venezuela, pasando por Colombia, Ecuador, Perú, y Bolivia, hasta'l noroeste de la Arxentina. 
Habiten en quebraes predreses, montiegues o arbustives, de montes y sierres.
Esti xéneru describióse orixinalmente por Ludwig Reichenbach nel añu 1850. La so especie más antigua, "Myiotheretes fumigatus", tien como localidad tipo: «“Bogotá,” Colombia».
Considerancies anatómiques y morfolóxiques indiquen que los parientes más cercanos d'esti xéneru pueden ser "Muscipipra" y "Gubernetes", según con "Polioxolmis" al que frecuentemente se lo intentó fundir con esti xéneru.
Esti xéneru subdividir en 4 especies:
Myiotheretes fumigatus
El birro afumáu, atrapamoscas terrestre, atrapamoscas tisnáu, o alinaranja afumada, (Myiotheretes fumigatus), ye una especie qu'integra'l xéneru "Myiotheretes", de la familia Tyrannidae. Esta ave distribuyir nel norte y centro-oeste de América del Sur. 
Estiéndese dende Venezuela, pasando por Colombia y Ecuador, hasta Cuzco nel Perú. 
Habita en quebraes predreses, montiegues o arbustives, de montes y sierres.
Esta especie describióse orixinalmente por Auguste Boissonneau nel añu 1840, sol nome científicu de: "Tyrannula fumigata". La so localidá tipu ye: «“Bogotá,” Colombia».
Considerancies anatómiques y morfolóxiques indiquen que los parientes más cercanos d'esti xéneru pueden ser "Muscipipra" y "Gubernetes", según con "Polioxolmis" al que frecuentemente se lo intentó fundir a esti xéneru.
Myiotheretes fuscorufus
El birro ventrirrufo, o atrapamoscas de banduyu ablondu, (Myiotheretes fuscorufus), ye una especie qu'integra'l xéneru "Myiotheretes", de la familia Tyrannidae. Esta ave distribuyir nel centru-oeste de América del Sur.
Estiéndese dende Cuzco y Puno nel Perú hasta La Paz y Cochabamba en Bolivia. Habita en quebraes predreses, montiegues o arbustives, de montes y sierres.
Esta especie monotípica describióse orixinalmente por P. L. Sclater y Salvin nel añu 1876, sol nome científicu de: "Ochthodiaeta fuscorufus". La so localidá tipu ye: «Tilotilo, Yungas, La Paz, Bolivia».
Considerancies anatómiques y morfolóxiques indiquen que los parientes más cercanos d'esti xéneru pueden ser "Muscipipra" y "Gubernetes", según con "Polioxolmis" y "Cnemarchus" a los que frecuentemente se lo intentó fundir. Esta especie enantes foi asitiada, al pie de "Myiotheretes pernix" y "Myiotheretes fumigatus", nun xéneru separáu: "Ochthodiaeta".
Myiotheretes striaticollis
El birro grande, atrapamoscas chifla perru, atrapamoscas chiflaperro, o birro canela, (Myiotheretes striaticollis), ye una especie qu'integra'l xéneru "Myiotheretes", de la familia Tyrannidae. Esta ave distribuyir nel centru-oeste de América del Sur. 
Esta especie describióse orixinalmente por Philip Sclater nel añu 1853, sol nome científicu de: "Taenioptera striaticollis". La so localidá tipu ye: «Ecuador».
Myiothlypis bivittata
La reinita bandiada o arañero coronáu grande (Myiothlypis bivittata), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae que vive en montes y selves del norte y oeste de América del Sur.
Mide una media de 13 centímetros de llargu. Les partes cimeres del so cuerpu son de color gris col llombu oliváceo, la corona ye plomiza, despintando una faxa dorada-anaranxada. Amuesa una ceya, párpagos, según les sos partes inferiores de color mariellu.
Habita en selves d'altor en dos sectores de América del Sur: Guyana, sur de Venezuela y norte del Brasil per un sitiu; y nes selves de monte de la fastera oriental de los Andes, dende'l centru y sur del Perú pasando por Bolivia, hasta'l noroeste de la Arxentina. Na Arxentina distribuyir nes provincies de: Jujuy y Salta.
Esta especie describióse científicamente col nome de "Muscicapa bivittata" por Frédéric de Lafresnaye y Alcide d'Orbigny en 1837, con exemplares procedentes de les Yungas de Chiquitos, en Bolivia. 
Esti taxón alcuéntrase estrechamente rellacionáu con "Myiothlypis chrysogaster", pudiendo dambos formar una superespecie. Los sos rangos xeográficos se superponen namái nuna pequeña área del sur del Perú, anque ellí tán separaos altitudinalmente. La subespecie "Myiothlypis bivittata roraimae", xeográficamente alloñada de les otres dos, ye tratada como una especie separada por dellos autores. 
La especie ta compuesta por 3 subespecies:
Myiothlypis chlorophrys
La reinita del Topetó (Myiothlypis chlorophrys) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae que vive nel noroeste de Suramérica.
Enantes considerábase a la reinita del Topetó una subespecie de "M. chrysogaster", con una población dixunta, pero anguaño considérense especies separaes a pesar de les semeyances del so plumaxe.
La reinita del Topetó mide alredor de 13 cm de llargu. El plumaxe de les sos partes cimeros y lladrales ye verde oliváceo, con llistes superciliares de color verde amarellentáu y una llista pileal central mariella que destaca na so pileu escuru. El plumaxe de les sos partes inferiores ye mariellu con ciertu tinte verdosu nel banduyu. Principalmente estrémase poles sos llistes superciliares de la reinita ventridorada, que les tien d'un mariellu más intenso, sobremanera na parte posterior.
Distribuyir pol suroeste de Colombia y l'oeste de Ecuador. Alcuéntrase na confluencia ente'l Topetó y les fasteres occidentales de los Andes, onde ocupa los montes y zones de carba ente los ente los 300 y 1400 metros d'altitú.
Myiothlypis chrysogaster
La reinita ventridorada o chipe de banduyu doráu (Myiothlypis chrysogaster) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae endémica de los Andes.
Enantes considerábase a la reinita del Topetó ("Myiothlypis chlorophrys") una subespecie de "M. chrysogaster" con una población dixunta, pero anguaño considérense especies separaes a pesar de les semeyances del so plumaxe.
La reinita ventridorada mide alredor de 13 cm de llargu. El plumaxe de les sos partes cimeros y lladrales ye de color verde oliváceo, con llistes superciliares y una llista pileal central marielles, como'l plumaxe de les sos partes inferiores. Estrémase principalmente de la reinita del Topetó poles sos llistes superciliares, que son más llargues y son marielles en tola so estensión, a diferencia del so pariente norteña que tien el so parte posterior verdosa.
Alcuéntrase nos montes y zones de carba de les faldes de los Andes de Perú y l'oeste de Bolivia, ente los 700 y 1200 metros d'altitú.
Myiothlypis coronata
La reinita coronirroja, chiví de corona anaranxada o arañero coronáu (Myiothlypis coronata) ye una especie d'ave de la familia Parulidae, que s'atopa en Bolivia, Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela.
El so hábitat natural ye'l monte de monte tropical de los Andes, ente los 1.500 y 3.000 m de altitú. Afaise tamién a los montes relativamente degradaos.
Mide en promediu 14 cm de llargor. Estremar pola so corona de color anaranxáu acoloratáu que cubre dende la frente hasta la nuca y ta arrodiáu d'un cantu negru, delgáu y nítido. Presenta una banda ocular corita sobre'l fondu gris claro de la cara, col gargüelu más claru. L'envés ye de color oliva. El pechu xeneralmente ye de color mariellu maciu.
Myiothlypis flaveola
El chiví amarellentáu (Myiothlypis flaveola), tamién denomináu arañero mariellu, arañero de picu curtiu, arañero de picu pálidu y reinita amarellentada, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae que vive en Suramérica.
El so hábitat natural son les selves tropicales y subtropicales de rexones baxes de Bolivia, Brasil, Colombia, Paraguái, Venezuela y l'estremu norte d'Arxentina.
Myiothlypis fraseri
La reinita de Fraser (Myiothlypis fraseri), tamién denominada reinita gris y dorada y chiví gris doráu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae qu'habita en Ecuador y Perú.
La reinita de Fraser mide alredor de 14 cm de llargu. El plumaxe de les sos partes cimeros ye gris azuláu, con llistes supralorales blanques, ente que el de les sos partes inferiores ye de color mariellu intensu. La subespecie norteña ("M. f. ochraceicrista") tien la frente y el pileu negros, pero la subespecie nominal presenta amás una franxa mariella nel centru del pileu.
Alcuéntrase nos montes tropicales del oeste de Ecuador y l'estremu noroccidental de Perú. El so hábitat natural ye'l sotobosque de les selves, los montes caducifolios y les zones de carba hasta los 1700 metros d'altitú.
== Taxonomía reconocen les siguientes subespecies según un orde filogenético de la llista del Congresu Ornitolóxicu Internacional:
Constrúi niales cubiertos con yerba y otres fibres vexetales que tienen una entrada llateral, qu'asitia ente la vexetación de los ribayos y otres zones en pindia. La fema pon ente 2 y 4 güevos ablancazaos con llixos acolorataos concentraes nel estremu más anchu. Dambos miembros de la pareya alimenten a los pitucos.
Myiothlypis fulvicauda
La reinita lomihabana, reinita guardaribera o arañero riberanu (Myiothlypis fulvicauda) ye una especie d'ave de la familia Parulidae, que s'atopa en Brasil, Colombia, Costa Rica, Ecuador, Hondures, Nicaragua, Panamá y el Perú.
Vive cerca de l'agua, a lo llargo de quebraes avisiegues o nos bancos de los ríos más anchos, a menos de 1.500 m d'altitú.
Mide 13 cm de llargor y pesa 14,5 g. Presenten el pileu color verde oliva tisnáu escuru, con ceja ante opacu, franxa ocular fusca y la cara oliva escuru con llistáu anteado finu; el llombu y los costazos son oliva escuru; les nales y la parte distal de la cola corites; les coberteras supra y infracaudales y la metá basal de la cola son ante amarellentao. Les partes inferiores son blancucies opaques o con llurdios indistintos nel pechu y la banda ente abuxaes y oliva anteado; los lladrales son ente oliva opacu y marrón anteado. La cola ye más bien ancha, la rabadilla y la base de la cola son pálides y oldeen cola punta escura. El picu ye negru y les pates son relativamente llargues, ente fuscas y cuernu amarellentáu.
Aliméntase de diversos invertebraos qu'atrapen nes riberes o los caminos. Tamién cacen en vuelu a los insectos.
Cada pareya ye estable y acostuma defender un territorios llineal a lo llargo de too l'añu. El so nial ye tien forma de domo o fornu avolumáu, construyíu con materiales vegetale y forráu con fibres fines espeñicaes y fragmentos de cadarmes de fueyes; tien una entrada amplia empobinada escontra fuera. Allugar sobre un ribayu empináu, con frecuencia cerca d'una quebrada o trocha. La fema pon 2 güevos blancos y polencos, con llurdios y color castañu o ablondu. La incubación dura 16 a 17 díes y los pichones permanecen nel nial 13 a 14 díes.
Rexistráronse seis subespecies.
Myiothlypis leucoblephara
El arañero xiblón (Myiothlypis leucoblephara), tamién denomináu reinita xiblona, y arañero oliváceo (en Uruguái), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae que vive en Suramérica.
El arañero xiblón describióse per primer vegada en 1817 por Louis Jean Pierre Vieillot, sol nome científicu de "Sylvia leucoblephara", nel undécimu tomu de la obra "Nouveau Dictionnaire d'Histoire Naturelle Appliquée Aux Arts", d'un espécime llográu en Paraguái.
Los sos hábitats naturales son les selves subtropicales y les zones de carba húmeda d'Arxentina, Brasil, Paraguái y Uruguái.
Myiothlypis leucophrys
El chiví de rayes blanques o reinita cejiblanca (Myiothlypis leucophrys) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae endémica de Brasil.
Atopar nes selves húmedes de rexones baxes de la metá sur del interior de Brasil.
Myiothlypis luteoviridis
La reinita citrina ("Myiothlypis luteoviridis"), tambien conocida como arañero cetrín o chiví cetrín, ye una especie d'ave de la familia Parulidae, nativa de Bolivia, Colombia, Ecuador, el Perú y Venezuela. El términu "citrina" de refier a la so coloración mariella.
En promediu mide 14,5 cm de llargor y pesa 16,5 g. El so plumaxe ye de color oliva amorenáu percima y mariellu per debaxo, con ceyes marielles y la cara marcada per una banda corita que traviesa cada güeyu. Les sos pates son color pardusco maciu y tien el picu negru.
Vive nes viesques montiegues tropicales humédos, nel sotobosque y en monte nanu cerca de los cantos, percima de los 1.700 msnm, preferentemente ente los 2.300 y 3.400 m d'altitú. Precuentemente atopa escorriéndose-y insectos en bandes de páxaros de distintes especies.
El so nial tien forma de taza. La fema pon de 3 a 4 güevos blancos con puntos castaños, que son guaraos por ella.
Myiothlypis nigrocristata
El chiví guicherito, arañero cabecinegro o reinita crestinegra (Myiothlypis nigrocristata) ye una especies d'ave de la familia "Parulidae", que s'atopa en Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela.
Vive nos Andes, nos cantos del monte de monte o en zones con abondoses parrotales, hasta los 2.000 m d'altitú, frecuentemente cerva de bambúes del xéneru "Chusquea".
Mide ente 13,5 y 14 cm de llargor y pesa en promediu 14 g. L'envés ye color oliva brillosu y amarellentáu, cola corona negra, bordiada per debaxo de franxes superciliares marielles curties, siguida de banda ocular negra. El pechu y el banduyu son de color mariellu brillante nel centru y oliva a los llaos.
Myiothlypis rivularis
La reinita riberana (Myiothlypis rivularis), tamién denominada chiví riberanu, arañero riberanu neotropical o a cencielles arañero del ríu (lo que puede llevar a tracamundiu col "Locustella fluviatilis"), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae que vive en Suramérica.
Mide ente 13,5 a 14 cm de llargor y pesa ente 11,5 y 16,5 g. El valumbu de les nales algama nos machos 6,1 a 6,9 cm y les femes 5,9 a 6,5 ​​cm.
El so frente ye negra; la corona ye corita a los llaos y gris cayuela enriba. Presenta una estrecha franxa superciliar blanca abuxada que se va esmoreciendo parda amarellentada. Sobre'l güeyu presenta una banda corita. Alredor de los oyíos presenta color marrón aceitunáu y nes mexelles preséntense matices grises, beige claru y negros. El pescuezu ye gris cayuela. L'envés y polo xeneral la parte cimera ye de color oliva escuru abrigos verde plumaxe de cola, la grupa y la parte cimera d'oliva son brilloses. El gargüelu ye de color beige a blancu, el color amarellentáu del pechu de color marrón claro con escuru llaos d'oliva nel pechu borrosa. El centru del banduyu ye blancuciu y los lladrales son de color marrón claru amarellentáu a verde oliva. Les nales son de color marrón escuru colos cantos de les plumes oliváceo; la cola ye de de color verde oliva escuru colos cantos de les plumes más claros. El picu ye coritu y les pates son de color carne.
La reinita riberana estiéndese de forma discontinua por América del Sur. Haber nel norte d'Arxentina, Bolivia, Brasil, la Guayana francesa, Guyana, el sureste de Paraguái, Surinam y l'este de Venezuela. 
Vive nel monte húmedu, cantos del monte y árees d'humedales, a lo llargo de ríos y regueros de les tierres baxes, hasta los 1.400 m de altitú. Prefier les agües de corriente lenta y güelgues. Permanez nes cañes baxes y nel suelu.
Aliméntase d'insectos y otros invertebraos, que busca xeneralmente en pareya, nel suelu y ente la madera seco, principalmente a les veres de les agües. Dacuando atrapa les sos preses nel suelu mientres el vuelu.
Los trés poblaciones separaes dieron orixe a tres subespecies:
Myiothlypis signata
El arañero ceya mariella o chiví de pates pálides (Myothlypis signata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae, que s'atopa en Arxentina, Bolivia, Colombia y Perú.
Vive nel nivel inferior del monte montiegu y cantos de monte con parrotales, de l'aguada oriental de los Andes, ente los 2.000 y 2.800 m de altitú.
Mide 13,5 a 14 cm de llargor. El plumaxe de les partes cimeres ye verde oliva y el de les partes inferiores mariellu brilloso. Presenta ceyes marielles y corona oliva. Pates color rosáu amarellentáu. Picu negru.
Myiotriccus ornatus
El mosquerito afatáu (Ecuador) (Myiotriccus ornatus), tamién denomináu atrapamoscas ornado (Colombia) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae nativa de los Andes al noroeste de América del Sur. Ye la única especie del xéneru monotípicu Myiotriccus.
Distribuyir polos Andes de Colombia, Ecuador y Perú. 
Habita en montes húmedos montiegos tropicales y subtropicales, ente los 600 y los 2000 msnm. 
Myiozetetes cayanensis
El bienteveo alicastaño (Myiozetetes cayanensis), tamién denomináu atrapamoscas de pechu mariellu, mosqueru lloramicador, pitogüe medianu de nales ablondes y suelda crestinegra, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae que vive principalmente en Suramérica.
Estender por Suramérica en: Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, la Guayana francesa, Guyana, Perú, Surinam y Venezuela; amás de por Panamá oriental. 
La especie describióse científicamente por Carlos Linneo en 1766.
Myiozetetes granadensis
El bienteveo cabecigrís (Myiozetetes granadensis), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Myiozetetes" qu'integra la familia Tyrannidae. Ye nativu de América Central y del Sur.
Denominar tamién benteveo de copete gris, suelda cabecigrís (Colombia), mosqueru cabecigrís (Costa Rica), mosqueru gorrigrís (Ecuador), chilero cabecigrís (Hondures), güis cabecigrís (Nicaragua), pispirillo copete gris (Venezuela) o bem-te-vi-de-cabeça-cinza (em portugués, Brasil). 
Mide 17 cm. Iris pardu buxu. Cabeza gris con un llurdiu anaranxáu-acoloratada na corona, semi-oculta y solamente una curtia llista superciliar blanca. Penriba ye oliváceo, les nales con cantos pálidos estrechos. El gargüelu ye blanca y pembaxo ye mariellu brillante. La fema tien el llurdiu de la corona amenorgada o inesistente.
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Colombia, Costa Rica, Ecuador, Hondures, Nicaragua, Panamá, Perú y Venezuela.
Habita en montes húmedos tropicales y sutropicales de baxa altitú y montiegos, xeneralmente cerca de cursos d'agua, tamién en tierres llabraes o de llendo y montes altamente degradaos. Principalmente hasta los 1200 msnm. 
Portar de manera bien asemeyada al bienteveo sociable ("Myozetetes similis") pero ye más rellacionáu a la floresta y de cutiu anda na canopia.
Axuntaos en grupos familiares de 3 o 4 individuos, prinden insectos en vuelos ruidosos pola canopia.
La mayoría de los llamaos som más agudos que "M. similis", dalgunos anden a la tema en potencia col bienteveo común ("Pitangus sulphuratus") ya inclúin un “kip!” de cutiu repitíu en serie, y un “kip, kiip, k-biir” o “kip, kiir, kiw-kiw”.
La especie "M. granadensis" describióse per primer vegada pol ornitólogu estaunidense George Newbold Lawrence en 1862 sol mesmu nome científicu; localidad tipo «Panamá».
Les evidencies morfolóxiques y comportamentales suxuren que'l presente xéneru ta más llueu emparentáu con "Legatus"; el comportamientu de nial rellacionar con "Pitangus". Datos moleculares soporten fuertemente un clado que consiste de la presente especie y "Myiozetetes luteiventris" como grupu-hermano d'otru formáu por "Myiozetetes cayanensis" y "Myiozetetes similis". La subespecie "occidentalis" posiblemente taría meyor si xunida a la nominal; ríquense más estudios.
Myiozetetes luteiventris
El bienteveo pechioscuro (Myiozetetes luteiventris), tamién denomináu benteveo crestado, sirirí pechirrayado, tiranu pechioscuro, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae que vive en Suramérica.
Los sos hábitats naturales son les selves húmedes tropicales de rexones baxes y los banzaos.
Myiozetetes similis
El benteveo medianu, lluis gregariu, mosqueru o chepío, ("Myiozetetes similis") ye un ave paseriforme qu'habita'l continente americanu, perteneciente a la familia de benteveos Tyrannidae.
N'ocasiones estremar en dos especies separaes: el tragamoscas de Giraud ("Myiozetetes texensis") dende Costa Rica hasta Méxicu, y el benteveo medianu puramente dichu, "M. similis", dende'l sur de Costa Rica hasta'l norte d'Arxentina. 
El benteveo medianu tien una apariencia similar a la del pitanguá o al benteveo común, pero de menor tamañu. L'adultu mide ente dieciséis y dieciocho centímetros de llargu y pesa ente venticuatro y ventisiete gramos. La cabeza ye de color gris escuru, con una llinia blanca bien marcada sobre los güeyos y un tonu anaranxáu sobre la cabeza. El llombu ye de color marrón olivo, y les nales y la cola son marrones con débiles franxes castañu acolorataes. El banduyu ye mariellu y el pescuezu, blancu. Los pichones tienen la franxa de la cabeza d'un tonu más pálidu, corona menos acoloratada y franxes de color avellana nes plumes de les nales y la cola.
Como indica'l so nome específicu "similis" (en Llatín, "el similar"), esta especie paezse enforma físicamente a los sos parientes vivos más cercanos, como'l suelda crestinegra, el atrapamoscas barba-blanca, el mosqueru cabecianillado y el benteveo pico finu. N'efectu, si nun se tien en cuenta que les distintes especies viven en distintes partes del mundu y si tómase como base namái la so apariencia, son imposibles d'estremar ente sigo.
Los benteveos medianos viven en plantíos, en praderíes con dellos árboles y en montes de baxa densidá dende'l noroeste de Méxicu hasta'l nordés de Perú, el sur de Brasil y el noroeste d'Arxentina. Cuidao que ye un ave común y que la so zona de distribución ye bien amplia, el IUCN nun la considera en peligru d'estinción.
Gústa-yos posase sobre los árboles, dellos metros enriba del suelu. Aliméntase de insectos, que cacen al vuelu, o d'otres pequeñes preses similares, que llogren escargatando na tierra o ente les roques. Tamién comen frutos coloraos (que suelen buscar en llugares modificaos polos seres humanos, como montes secundarios, parques urbanos o xardinos) y pequeños invertebraos acuáticos, y dacuando pexes de poco tamañu.
La fema ye la que constrúi'l nial. Suel fabricalo sobre un parrotal, árbol o edificiu; ye una estructura grande y con techu fecha de paya y cañes, construyida cerca de niales d'aviespes, abeyes, formigues o d'otros benteveos pa poder protexese. El nial suel allugase cerca d'una fonte d'agua o direutamente sobre ella. Polo xeneral, deposita ente dos y cuatro güevos, de color crema o blancu, ente febreru y xunu. 
Myophonus borneensis
El Arrenga de Borneo (Myophonus borneensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Muscicapidae.
Ye reinal de les selves de Borneo.
Myophonus caeruleus
La arrenga común (Myophonus caeruleus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Muscicapidae atopada a lo llargo del cordal del Himalaya, el subcontinente indiu y nel sudeste d'Asia. Ye conocida pol so cantar, un xiblíu similar a la voz humana, a l'amanecida y al anochecer. Les poblaciones amuesen variaciones nel tamañu y plumaxe na so amplia área de distribución, y delles d'elles son consideraes como subespecies. Al igual que los otros otros miembros del so xéneru, alimentar nel suelu, de cutiu a lo llargo de regueros y llugares húmedos, de cascoxos, cámbaros, frutos ya insectos.
Mide ente 31 y 35 cm de llargor y el pesu puede bazcuyar dende 136 hasta 231 g. El plumaxe ye azul violeta escuru con llurdios brillosu nes puntes de les plumes del cuerpu, ausentes na área loreal, l'abdome y debaxo de la cola. Les coberteras alares son d'un tonu azul llixeramente distintu y les coberteras medianes tienen llurdios blancos nes puntes. El picu ye de color mariellu. Les bandes interiores de les plumes de vuelu y de la cola son de color negru. Dambos sexos son similares n'apariencia.
Ente les midíes estándar, la cuerda de la nala puede midir 15,5-20 cm de llargu, el tarsu de 4,05 a 5,05 cm y el picu de 2,9 a 4,6 cm. El tamañu varia en tola distribución, les más grandes atopaes nel norte y les más pequeñes escontra'l sur, lo que correspuende cola riegla de Bergmann. Nel norte de China, machos y femes pesen en promediu 188 g y 171 g, ente que na India promedian de 167,5 g y 158,5 g.
El estatus de subespecie de delles de poblaciones foi cuestionáu. Na actualidá reconocen les siguientes:
Myophonus glaucinus
El Arrenga de Java (Myophonus glaucinus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Muscicapidae.
Ye reinal de les selves montiegues de Xava y Bali (Indonesia).
Myophonus insularis
El Arrenga de Formosa (Myophonus insularis) ye una especie d'ave passeriforme de la familia Muscicapidae.
Ye reinal de les selves montiegues de la islla de Taiwán.
Myophonus melanurus
El arrenga brillosu (Myophonus melanurus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Muscicapidae.
Ye reinal de les selves montiegues de Sumatra (Indonesia).
Myrmeciza disjuncta
El formigueru del Yapacana (Myrmeciza disjuncta) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Suramérica. 
Atopar nes selves tropicales del sur de Venezuela, l'este de Colombia y zones estremeres de Brasil.
Myrmeciza exsul
El formigueru dorsicastaño (Myrmeciza exsul), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae. Habita en montes húmedos de Centroamérica y América del Sur, dende l'este de Nicaragua hasta l'oeste de Ecuador.
Se reconocen cinco subespecies:
Myrmeciza ferruginea
El Formigueru Ferrial (Myrmeciza ferruginea) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae. La so área de cría estender por Brasil, Guayana francesa, Guyana, Surinam y Venezuela. El so hábitat natural son los montes húmedos tropicales o subtropicales de les tierres baxes.
En promediu mide 15 cm de llargor. La traza más notable d'esta ave ye la área azul brillante alredor de los güeyos. Les sos pates y el quexal inferior son tamién de color azul. La parte cimera ye de color castañu y tien dos bandes del mesmu color bordiaes en beige nes nales. Les mexelles y el pechu son de color más escuru delimitado por una linea blanca que, partiendo dende detrás del güeyu, va escontra tras. La fema tien un llurdiu blancu nel gargüelu, de la qu'escarez el machu.
Atópense xeneralmente en pareyes nel suelu del monte.
El Formigueru Ferrial apaeció en 2003 nun sellu de correos de Surinam (na semeya).
Myrmeciza fortis
El formigueru tisnáu, formigueru coritu o formigueru cariazul ("Myrmeciza fortis") ye una especie d'ave de la familia Thamnophilidae, que s'atopa en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador y el Perú.
Vive al occidente de la Amazonia, nel sotobosque trupu de tierres baxes y del piedemonte, en montes de tierra firme, per debaxo de los 1.200 m de altitú.
Mide 18, 5 cm de llargor. Presenta piel periorbital color azul blancuciu ya iris coloráu. El plumaxe del machu ye gris coritu como sarriu, col pileu negru y una delgada llinia blanca na curva de les nales. La fema tien corona color castañu ablondu; les partes cimeres abuxaes con tonos marrón enriba; nales y cola con tonos castañu ablondu; y la cabeza y les partes inferiores grises.
Aliméntase d'artrópodos. Frecuentemente sigue a les formigues guerreres p'atrapar les preses que fuxen.
Myrmeciza goeldii
El formigueru de Goeldi ("Myrmeciza goeldii") ye una especie d'ave de la familia Thamnophilidae. 
La so hábitat natural son los montes húmedos a baxa altitú tropicales y subtropicales. Pue atopase en Bolivia, Brasil y Perú. Anque la so población nun foi cuantificada considérase abondo común.
Myrmeciza hemimelaena
Formigueru colicastaño sureñu ("Myrmeciza hemimelaena"), ye una especie d'ave Passeriformes, de la familia Thamnophilidae.
Esta especie y les subespecies, distribuyir pola Amazonia, dende Brasil, hasta'l Perú y Bolivia, principalmente nel sotobosque que nun superen los 1.350 msnm.
Myrmeciza hyperythra
Formigueru Plomizu (Myrmeciza hyperythra), ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Thamnophilidae.
Esta especie d'ave distribuyir por Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador y Perú.
Myrmeciza laemosticta
El sordu de mantu Formigueru ye una especie d'aves de la familia de los formigueros (Thamnophilidae). El so nome científicu ye anguaño Myrmeciza laemosticta, pero nun paecen tar estrechamente rellacionaos col banduyu blancu Formigueru (M. longipes) El tipu d'especie del altu parafiléticu " wastebin genus" Myrmeciza - ye'l que puede ser asignáu como un xéneru distintu nun futuru próximu.
El sordu de mantu Formigueru ye de 13-14 cm de llargu y pesa alredor de 24 g. Polo xeneral, estes aves vense grises corites fundamentalmente na metá delantera y marrón acoloratao escuru na parte trasera, con una nala enllordiada de negru con llunares blancos xustu onde los dos colories principales atópense. Pero nel sotobosque escuru, les aves pueden apaecer de color negru, con namá'l blancu de pies a cabu destacar.
El plumaxe del machu ye de color gris coritu na cabeza, el pescuezu, mantu cimeru y na parte inferior hasta la parte cimera del abdome, y marrón acoloratao na mayoría de les partes cimeres y partes inferiores restantes; les plumes remeru y timoneru son un pocu más escures, con cantos de color marrón acoloratáu escuru . El gargüelu ye de color negru, estendiéndose nel pechu con irregulares llurdios negros. La punta de les sos proteiciónes primaries son de color canela y les sos protecciones secundariu y terciariu son de color negru con puntes blanques na dorsal; les sos nales posteriores son toes grises. Al igual qu'en munchos formigueros, hai un llurdiu blancu ente los costazos, tienen dellos llurdios negros alredor d'él. L'iris ye de color coloráu, el picu negru y les pates son gris chombu. 
La fema ye similar pero ye xeneralmente un pocu más clara, el so gargüelu de color negru tien munches llurdios blancos y nun s'estiende al pechu. Les sos protecciones secundaries y la corona delles vegaes tiñir de canela. 
El cantar del machu consiste nunes series rápides curties pero individualmente notes distintes, de 8 por 1,8 segundos, el fiorst trés ye llixeramente dificultosu o planu, ente que más tarde el 5 ta embaxo abasnando les palabres, hai una cierta variación xeográfica nel cantar, indicación de que los dos subespecies de fechu podríen ser válides: los cantares de la población del sur, aparentemente ensin problemes de transiciones ente los dos partes, ente que nes aves del norte, paez que les primeres notes son marcaes con dificultá, con cambeos sópitos de les notes daes embaxo. El cantar femenino asemeyar al del machu de primeres, siendo namá'l de voz aspra; sicasí la segunda parte compónse de 2-4 notes curties que sucesivamente se vuelve más fondu y más calláu. Al apariar les pareyes, el machu de cutiu canta de primeres, siguíu darréu pola fema. 
El sordu de mantu Formigueru tamién da un soníu bien curtiu (0,1 a 0,2 segundos) abasnando les palabres, según chip abrupta o llamaes chip-chip.
Hai dos subespecies anguaño reconocíes, difiriendo pocu nel plumaxe. Anque la variación n'apariencia podría ser clinal tocantes a los distintos cantares que s'argumenten en contra de les especies que son monotípicas: 
-"Myrmeciza" laemosticta laemosticta Salvin, 1865 - Vertiente Caribe de Costa Rica a Panamá (en dambes aguaes).
-"Myrmeciza" laemosticta palliata Todd, 1917 - Colombia y Venezuela N NW, al sur del Departamentu de Córdoba, al este de los estaos Mérida y Zulia. Inclúi Bolivia y Venezuela.
Plumaxe más pálidu.
Ente les Thamnophilidae, el "Myrmeciza" una asociación pertenecinete al clado principal - ye concebible de tratalo como una subfamilia, pero hasta agora ensin nome - que tamién contién el típicu xéneru del Myrmotherula y los sos parientes. Tradicionalmente, el "Myrmeciza" formigueros fueron trataos como'l xéneru del mesmu nome d'una tribu Myrmecizini, pero mientres n'efectu, paez ser un clado que toma la mayor parte de la presumida tribu - incluyendo xéneros como Myrmoborus y el fueu-eyes (Pyriglena) -, la indeterminada relación d'estes especies Myrmeciza longipes nun faen esto claru si "Myrmecizini" ye en realidá un taxón válidu ya inclusive si esto ye asina, si referir al grupu tradicionalmente llamáu asina, por dalguna otra especie de "Myrmeciza" y ye conocíu que nun pertenez a esi llugar. 
Como se mentó enantes, el sordu de mantu Formigueru probablemente nun pertenez a una Myrmeciza fayadiza, yá que ye bastante pocu probable que seya un pariente cercanu del banduyu blancu Formigueru (M. longipes). Ye parte d'un grupu d'especies que tienen la cabeza gris uniforme, polo xeneral escuru o coritu, inclusive, en machos y femes, namá'l gargüelu ye negra - dacuando enllordiada de blanca -, pálida o (bien raramente) de color marrón en dellos taxones. Ensin dulda, el so pariente vivu más cercanu ye'l Formigueru Esmeraldes ("M" nigricauda), una especie hermana qu'asocede al suroeste de la sordu-mantu gama de Formigueru. El talón de cola Formigueru ("M" berlepschi) ye una especie hypermelanic la cual pola estrecha relación de los dos anteriores sigue rescamplando, el Formigueru Dorsicataño ("M" exsul) y de cabeza gris Formigueru ("M" griseiceps) son daqué más distantes y namái apomórficos; entá, tamién tienen una cabeza casi dafechu gris en dambos sexos, a diferencia de tolos demás "Myrmeciza" 
El so hábitat natural son los montes tropicales húmedos de tierres baxes, xeneralmente ente 300-750 msnm, pero dacuando casi al nivel del mar y, dacuando hasta 1.500 msnm. Presentar nel sotobosque y el suelu del monte, y en particular frecuenten fondes quebraes húmedes nes llombes, nes fasteres próximes a los regueros, y n'otres árees que tienen una gran densidá de vexetación herbal del sotobosque. 
La dieta de los sordu-mantu Formigueru componer d'insectos y otros artrópodos, les partíes rexistraes preses son les arañes (Araneae), cucaraches (Blattaria), escarabayos (Coleoptera), grillos (Gryllidae), cochinillas (Oniscidea) y bárabos d'insectos indeterminaos. Aliméntense como un individuu, como un par o en pequeños grupos familiares, pasando cerca de la tierra - polo xeneral non más de 10 cm percima del suelu del monte -, de xemes en cuando salten hasta una caña baxa pa echar una güeyada alredor y de momentu baxar de nuevu. Les sos preses usualmente adquiérense espigando, picotiando d'ente la foyarasca o, dempués d'un saltu escontra riba o un aletéu curtio, de la vexetación. Escasamente xúrgase al traviés de la foyarasca en busca de preses, sinón que va reparar la so redolada tirante, lluchando pola cola con fuerza y adulces llevantando de nuevu, y depués atacar direutamente a daqué qu'atraxo'l so interés. Les preses pequeñes son taramiaes nel actu; animales más grandes son cutíos con fuerza nes cañes pa faeles más fáciles de tragar. Les especies dacuando siguen les formigues d'exércitu, pero nun ye una formiga obligada-siguidora al igual que dellos otros formigueros verdaderos o formigueros de tierra (Formicariidae), ente que pueden xunise n'ocasiones a l'alimentación de delles especies o fataos mistos, polo xeneral prefieren buscar pola so propia cuenta o cola so familia. 
Poco se conoz sobre'l so comportamientu reproductivu. L'únicu nial descubiertu foi atopáu en Colombia en Marzu, foi una taza simple asitiada baxu nuna planta de pimienta (Piper sp.) Que crecen nun ribayu empináu. Los dos güevos blancos con llurdios canela nel estremu romu. Casi nada se sabe alrodiu de los vezos reproductivos de los sos parientes o bien; garres de dos güevos paecen ser la norma sicasí les pruebes disponibles escontra una enllargada dómina de reproducción empieza dende bien ceo nel añu y acabando quiciabes en Xunu nel norte d'América del Sur, y quiciabes empezando en primavera y acabando en septiembre más o menos escontra'l norte.
Myrmeciza longipes
El formigueru ventriblanco (Myrmeciza longipes), tamién conocíu como formigueru de Swainson o formigueru pechiblanco, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae. Reproduzse na zona tropical del Nuevu Mundu, dende Panamá hasta'l norte de Brasil y na isla de Trinidá. Ye la especie tipu del xéneru "Myrmeciza".
Mide unos 15 cm de llargu y pesa 26 g. Tien les partes cimeres marrón acoloratao y les partes inferiores ablancazaes que s'esmorecen a canela-ante nos lladrales y la parte inferior del banduyu. Tien una llarga llista superciliar de color gris. Les pates de color rosa son llargues y fuertes, lo que reflexa l'estilu de vida terrestre d'esta ave. El machu tien la cara, el gargüelu y la parte cimera del pechu negru. La fema tien una corona más escura, parches grises nes mexelles y pequeños llurdios escuros nes nales, y escarez de les marques negres de los machos.
Esti formigueru, como los otros na so familia, ye un ave de monte con una preferencia por sotobosques en hábitats caducifolios secos o húmedos. Ye criador residente, la fema pon dos o tres güevos nun nial construyíu nun árbol, dambos sexos participen na incubación.
Ye insectívoru, aliméntase de formigues y otros artrópodos n'o cerca del suelu, dacuando sigue columnes de formigues guerreres. Puede ser alcontráu pol so cantar descendente "jeer-jeer-jeer-jeer-jeer-jeer-jeer-jeer-jeer-jeer-jeer-jeer", que termina con unes poques notes "chew".
Se reconocen cuatro subespecies:
Myrmeciza loricata
El formigueru mazcaráu ("Myrmeciza loricata") ye una especies d'ave de la familia Thamnophilidae, endémica de Brasil.
Vive nos montes de monte y árees arbolaes ente los 700 y 1.300 m de altitú.
Mide 15,5 cm de llargor. La corona ye de color castañu ente dos agambes llargues blancucies; el plumaxe de les partes cimeres ye castañu con un llurdiu blancu nel intre de la nuca y les coberteras de les nales corites; les partes inferiores son blancucies, sacante'l pechu que nel machu presenta una banda negra con escales blanques y na fema ye mariellu. Les pates son rosadas.
Myrmeciza melanoceps
El formigueru hombroblanco o formigueru caponiblanco (Myrmeciza melanoceps) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Suramérica.
Alcuéntrase en Colombia, Ecuador, Perú y l'oeste de Brasil. El so hábitat natural son les selves tropicales y los montes de ribera.
Myrmeciza pelzelni
El formigueru ventrigrís o formigueru carimoteado (Myrmeciza pelzelni), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae reinal de América del Sur.
Ye orixinariu del noroeste de Brasil l'este de Colombia y el sur de Venezuela. El so hábitat natural son les viesques húmedes de tierres baxes. 
Myrmeciza squamosa
El formigueru escamosu ("Myrmeciza squamosa") ye una especie d'ave de la familia Thamnophilidae, endémica de Brasil.
Vive nel monte húmedu alto de la Viesca atlántica del sudeste de Brasil, dende'l nivel del mar hasta los 1.000 m de altitú, ente Ríu de Janeiro y Rio Grande do Sul. Permanez cerca de suelu ente la foyarasca o en covarones y llugares aveseos.
Mide 14 a 15,5 cm. El plumaxe de les partes cimeres, la nuca y el pileu son de color castañu; presenta un llurdiu dorsal blanca semioculta y una llinia superciliar blancucia; la cara, el pescuezu, el mentón y el gargüelu son negros; 
les coberteras de les nales son negres con barres y puntos blancos; nel machu'l pechu ye negru esguiláu con puntos blancos; la hebra tien gargüelu y pechu blancu esguiláu con puntos negros; el banduyu ye blancuciu y les pates rosadas blancucies.
Aliméntase d'insectos. Busca alimentu ente la foyarasca, xeneralmente en pareya; dacuando xúnese en bandes mistes con otres especies y sigue a les formigues guerreres.
Myrmoborus leucophrys
El formigueru cejiblanco o bejuquero (Myrmoborus leucophrys) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Suramérica.
Los sos hábitats naturales son les selves húmedes tropicales y subtropicales tantu de rexones baxes como de zones montiegues.
Mide cerca de 13,5 cm de llargor. El machu ye gris cayuela, col gargüelu y cara negres y una banda blanca na cabeza, sobre los güeyos. La fema presenta les partes cimeres color castañu, mexelles negres; el gargüelu blancu; pechu y abdome blancucios y la banda de la cabeza mariella.
Myrmoborus myotherinus
El formigueru carinegro o formigueru ratoneru (Myrmoborus myotherinus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae. Ye reinal d'una amplia área al traviés de la cuenca del Amazones. Aliméntase de insectos y arañes y n'ocasiones sigue formigues guerreres p'atrapar a los insectos alteriaos pola so marcha.
Hai ocho subespecies anguaño reconocíes, anque dalgunes d'éstes pueden representar especies separaes y otres namái variación clinal.
Mide ente 12-13 cm de llargu y pesa alredor de 16-22 g. El machu de la subespecie nominal ye de color gris azuláu na parte cimera, coles nales y la cola llixeramente más escures, la cara, el gargüelu y les puntes de les nales negres. La fema ye más apagada, na so mayoría de marrón-oliva cola punta de les nales negres y les partes inferiores de color d'ante claro. Les distintes subespecies varien no escuro de los machos y el colores y patrón de les femes.
Distribuyir nuna amplia área d'alredor de 4 800 000 km² en tola cuenca amazónica de Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela. Vive en montes húmedos de tierres baxes y estribaciones de fueya perenne, xeneralmente per debaxo de 1000 m. Prefier zones de trupa vexetación.
Aliméntase d'insectos y arañes, viaxa en pareyes o en pequeños grupos familiares, polo xeneral dientro de bandaes d'especies mistes. Seigue regularmente ensames de formigues guerreres col fin d'atrapar insectos alteriaos por ensamar, pero nun ye un Ave siguidora de formigues siguidor obligáu de formigues. N'ensamar ta subordináu a los formigueros obligaos, pero cuando tán ausentes ye dominante sobre otres especies.
Los niales son en forma de fornu suspendíos ente cañes delgaes. Los nial atopaos teníen cuatro capes, una capa interna de fibres fines de palma, una capa de fueyes seques, una capa estructural compuesta de tarmos de vides flexibles y una capa esterior de fueyes seques que faía al nial difícil de ver. Unu de los niales contenía un solu güevu, l'otros dos. Los güevos yeren blancos con una llixera capa de llurdios de color púrpura. Dambos padres participen na incubación y alimentación de los pitucos. Cuando'l nial ye amenazáu por depredadores los padres dan una exhibición col fin d'esviar l'atención llueñe del nial.
Myrmorchilus strigilatus
El formigueru estriáu (Myrmorchilus strigilatus), tamién conocíu como batará formigueru o batará estriáu, ye una especie d'ave de la familia Thamnophilidae. Ye monotípica dientro del xéneru "Myrmorchilus".
Alcuéntrase nos viesques seques tropicales o subtropicales d'Arxentina, Bolivia, Brasil y Paraguái.
Myrmornis torquata
El formigueru alifranjeado o alirrayado (Myrmornis torquata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Centro y Suramérica. Ye la única especie del xéneru Myrmornis.
El formigueru alifranjeado mide unos 16,5 cm de llargu y pesa una media de 46 gramos. Les partes cimeres del so cuerpu son pardes y el so banduyu ye gris. Tien un llurdiu negru que s'estiende de les mexelles hasta'l pechu. Les sos nales tamién son escures y presenten trés rayes amarellentaes. La so cola ye curtia y el so picu ye rectu, llargu y buxu.
Alcuéntrase en Brasil, Colombia, Ecuador, la Guayana francesa, Guyana, Nicaragua, Panamá, Perú, Surinam y Venezuela.
Myrmothera campanisona
El tororoí campaneru (Myrmothera campanisona) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Grallariidae, que s'atopa en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana francesa, Guyana, Perú, Surinam y Venezuela.
Vive nel nivel inferior del monte húmedu de la Amazonia, tantu en tierra firme, como na árees inundables, per debaxo de los 1.200 m de altitú, preferentemente ente los 200 y 700 msnm.
Mide 15 cm de llargor. El plumaxe de les partes cimeres ye pardu escuru; presenta una zona implume blancucia o cremosa alredor del güeyu; el gargüelu ye blancucia; el pechu finamente estriáu escuru y blancuciu y el banduyu más blancu, los lladrales más abuxaos.
El so cantar consiste nuna serie de 3 a 7 xiblíos buecos, que xuben en volume al entamu y depués nivélense: "cou-COU-cou-cou…", terminando abruptamente.
Aliméntase de insectu, principalmente coleópteros, formigues y saltapraos y d'otros artrópodos, como milpiés.
Constrúi un nial ye forma de taza superficial, con pequeñes cañes, raicillas o hifes, asitiaes nuna plataforma de cañes o fueyes seques, asitiáu a menos 15 cm del suelu sobre felechos, palmes o grupos grandes d'herbales del sotobosque. La fema pon dos güevos color azul turquesa con mancha color marrón. 
Myrmothera simplex
El tororoí flauteru (Myrmothera simplex) ye una especie d'ave na familia Grallariidae.
Alcuéntrase en Brasil, Guyana, y Venezuela.
Myrmotherula assimilis
El hormiguerito plomizu, hormiguerito riberanu o formigueru pesáu (Myrmotherula assimilis) ye una especie d'ave de la familia Thamnophilidae. El so hábitat natural son les viesques húmedes y tierres baxes de Bolivia, Brasil, Colombia y Perú.
Myrmotherula axillaris
El hormiguerito flanquialbo (Myrmotherula axillaris) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Centru y Suramérica.
El hormiguerito flanquialbo mide una media de 10,7 cm de llargu, y pesa 8,1 g. Los machos tienen les partes cimeres de color gris escuru y les inferiores negres, tienen la parte cimera de les nales negres y con llistes y llixos blancos. Los sos lladrales y parte inferior de les nales son blancos. Sicasí les femes y el neñones tienen les partes cimeres marrones y les sos partes inferiores son de color crema amarellentáu, cola parte cimera de les nales pardu acolorataes llixeramente llistaes. Los sos lladrales y parte inferior de les nales son blancos como los de los machos.
Los machos de la variedá occidental "M. a. melaena" tienen tantu les partes inferiores como les cimeres negres, y les femes tamién son más escures que les de la subespecie nominal "M. a. axillaris".
El hormiguerito flanquialbo aliméntase de pequeños insectos y otros artrópodos qu'atrapa ente les cañes cañes del nivel baxu de los árboles. Emite xiblíu en forma de "quip" siguíos d'un vibrante "trrrrrr". La subespecie "M. a. melaena" tien una llamada distinta con dos notes, "naa-who" y un garllo descendente "pi pi pi-pi-pi-pi-pi-po-po".
Ye un páxaru sedentariu que vive nel trópicu de Centru y Suramérica, dende'l El Salvador y Hondures hasta Bolivia y el sur de Brasil, amás de Trinidá. El hormiguerito flanquialbo atopar por tola cuenca del Amazones amás de les de los ríos axacentes de la mariña suroriental de Brasil como la cuenca del Tocantins-Araguaia. Tamién s'atopa nel escudu guayanés y les rexones costeres d'Ecuador, Colombia y Venezuela; amás les rexones orientales de Venezuela na cuenca del Orinoco.
Vive na parte media y alta del sotobosque de monte húmedos, per debaxo de los 900 m de altitú.
La especie describióse científicamente pol ornitólogu francés Louis Jean Pierre Vieillot en 1817. Reconócense cinco subespecies:
Enantes considerábase otra subespecie "M. a. luctuosa" pero daes les diferencies de plumaxe y vocalizaciones foi dixebrada nuna especie estreme como "Myrmotherula luctuosa".
El hormiguerito de lladrales blancos ye común nes selves primaries y secundaries. Xeneralmente alcuéntrase en grupos pequeños. 
Constrúin niales en forma de copa con fibres vexetales y fueyes muertes qu'asitien nes cañes baxes de los árboles o los parrotales. Les femes suelen poner dos güevos blancos con llixos violetes, que guaren dambos miembros de la pareya mientres 16 díes.
Myrmotherula behni
El hormiguerito de Behn (Myrmotherula behni), tamién denomináu hormiguerito cerrero, alillano o de nala llimpia, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Suramérica.
Mide en promediu 9 cm de llargor. Nel plumaxe presenta dimorfismu sexual. El machu ye gris, con un baberu negru nel gargüelu y el pechu; les plumes coberteras nun tán marcaes. La fema tien envés castañu oliváceo, el gargüelu ye blanca y el pechu y banduyu son de color ante olivaceu a buxu.
Alcuéntrase en Brasil, Colombia, Ecuador, la Guayana francesa, Guyana y Venezuela.
El so hábitat natural son los montes nublos tropicales, ente los 800 y 1.800 m de altitú, nel tepuy y tamién n'árees amenorgaes de la cuenca oriental de los Andes nel Meta y Zamora Chinchipe.
Myrmotherula brachyura
El hormiguerito nanu o pigméu (Myrmotherula brachyura) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae, los hormigueritos, que vive en Suramérica.
Habita en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana francesa, Guayana, Perú, Surinam, y Venezuela.
Los sos hábitats naturales son montes subtropicales o tropicales en rexones baxes, los banzaos subtropicales o tropicales. Tamién puede vivir en zones bien degradaes d'antiguos montes.
Esta especie tien una área de distribución desaxeradamente grande, y polo tanto nun s'avera a los estragales de vulnerable según el criteriu de tamañu de la área de distribución (estensión de presencia  30% d'amenorgamientu de más de diez años o tres generaciones). El tamañu de la población nun foi cuantificado, pero nun se cree que s'avere a los estragales pa vulnerable según el criteriu de tamañu de la población (10% en diez años o tres generaciones, o con una especificada estructura de la población). Por estes razones la especie evalúase como de especie so esmolición menor.
Myrmotherula cherriei
Myrmotherula cherriei ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae, nativa d'América del Sur.
El so hábitat natural son les viesques húmedes subtropicales y tropicales de tierres baxes y carbes seques en Brasil, Colombia, Perú y Venezuela. Ta clasificáu como Esmolición menor pola IUCN.
Myrmotherula ignota
El hormiguerito de Griscom (Myrmotherula ignota) ye una especie de pequeña ave neotropical na familia Thamnophilidae. 
Tien dos subespecies alopátricas, dambos dacuando considerar especies monotípicas separaes: El Hormiguerito de Griscom ("M. (i.) ignota") alcuéntrase nel Topetó del noroeste de Ecuador, oeste de Colombia y este de Panamá, y el Hormiguerito picu curtiu ("M. (ignota) fosca") alcuéntrase na rexón amazónica del nordés de Perú, l'este d'Ecuador, sudeste de Colombia y el noroeste de Brasil. El primeru foi consideráu dacuando como conespecíficu de la especie Hormiguerito pigméu, pero en base a voces encamentóse'l tratamientu de "ignota" y "fosca" como una subespecie d'una sola especie. Dambos atópense nel sub-cielu de los montes húmedos de tierres baxes.
Myrmotherula iheringi
El hormiguerito de Ihering (Myrmotherula iheringi) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Suramérica. El so nome conmemora al zoólogu y paleontólogu alemán Hermann von Ihering (1850-1930).
Mide 9 cm de llargor. El plumaxe del machu ye gris con un baberu negru nel mentón, el gargüelu y la parte cimera del pechu; les coberteras de les nales son negres con puntos y dos barras blanques; la cola ye curtia y negra. La fema presenta plumaxe gris claro nes partes cimeres y color ante con matices abuxaos nes partes inferiores, coles nales y la cola similares a les del machu.
El so hábitat natural ye la tierra firme de los montes húmedos tropicales del suroccidente de la Amazonia, per debaxo de los 650 m de altitú. Prefier les concentraciones de bambú. Pue atopase en Bolivia, Brasil, y Perú. Anque la so población nun foi cuantificada, considérase pocu común.
Myrmotherula longipennis
El hormiguerito alilargo (Myrmotherula longipennis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Suramérica.
Myrmotherula menetriesii
El hormiguerito gris (Myrmotherula menetriesii), tamién denomináu hormiguerito murino o de gargüelu gris, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Suramérica. 
Myrmotherula multostriata
El hormiguerito amazónicu (Myrmotherula multostriata), tamién conocíu como hormiguerito estriáu o hormiguerito rayáu de l'amazones, ye una especie d'ave passeriforme de la familia Thamnophilidae.
Distribúyese al traviés de Bolivia, Brasil y Perú. El so hábitat son les viesques húmedes y banzaos. Nun tien subespecies reconocíes. 
Myrmotherula schisticolor
El hormiguerito pizarrosu o formigueru apizarrado (Myrmotherula schisticolor) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae. 
Ye nativu de América Central y Suramérica, incluyendo Belize, Colombia, Costa Rica, Ecuador, Guatemala, Hondures, Méxicu, Nicaragua, Panamá, Perú y Venezuela. El so hábitat consiste de monte húmedu tropical y subtropical. Nun tien subespecies reconocíes.
Myrmotherula surinamensis
El hormiguerito de Surinam o hormiguerito rayáu (Myrmotherula surinamensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Centru y Suramérica.
Myrmotherula unicolor
Myrmotherula unicolor, ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los formigueros (Thamnophilidae) reinal de Brasil. 
Ye reinal del sureste de Brasil, dende'l norte de Rio de Janeiro hasta'l norte de Rio Grande do Sul. El so hábitat natural son les viesques húmedes de tierres baxes y carbes grebos. Ta amenazada por perda d'hábitat.
Mystacornis crossleyi
La tordina malgax (Mystacornis crossleyi) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Vangidae endémica de Madagascar. 
Ye la única especie del xéneru Mystacornis. Enantes clasificábase na familia Timaliidae pero treslladóse a la familia Vangidae cuando los analises xenéticos amosaron que taba rellacionada colos vangas.
La tordina malgax mide alredor de 16 cm de llargu. Tien un picu bien llargu, 2 cm, cola punta ganchuda, de color coritu colos cantos azulaos. Presenta dimorfismu sexual especialmente nel patrón llistáu de la so cabeza. El machu tien el pileu gris, llargues llistes superciliares negres con un pequeñu llurdiu blancu sobre'l güeyu, una llista postocular gris escura, y una llarga bigotera blanca, en contraste colos tonos escuros del restu de la so cabeza, incluyida'l so cazu negru y gargüelu coritu que ve difumina escontra'l so pechu ye gris, que de la mesma s'esclaria nel so banduyu abuxáu claru. El restu del so plumaxe ye de tonos acanelaos, más intensos nes nales. Les sos pates son rosadas. Les femes tienen un patrón de tonos más claros y menos oldeaos. El so pileu ye ocre, con llista superciliar gris, el lorum gris daqué más escuru y llista postocular negra y bigoteras blanques difuses. El so gargüelu y cazu son blanques y el so pechu y banduyu son ablancazaos. Los xuveniles son como les femes pero cola cabeza y partes inferiores de tonos parduzos.
Alcuéntrase namái nos montes del este de Madagascar, hasta los 1800 msnm. El so hábitat natural ye'l suelu y el nivel inferior del monte.
La tordina malgax ye un páxaru esencialmente terrestre, que raramente vuela y prefier andar y correr. Aliméntase d'insectos y arañes. Suel buscar alimentu andando pol monte sola o en pareyes, sondiando col so picu ente la foyarasca y la tierra del suelu o restolando ente los mofos de los tueros. 
La so dómina de cría ye ente agostu y payares. Los machos constrúin con palitos un nial en forma de concu, qu'asitien sobre les cañes d'árboles y parrotales a un altor de metro y mediu sobre'l suelu. Suelen poner ente dos y tres güevos que guaren dambos sexos.
Myzomela adolphinae
Myzomela adolphinae, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Meliphagidae, del xéneru Myzomela.
Ye una especie d'ave reinal que s'alcuentra en Nueva Guinea.
Myzomela cardinalis
El mieleru cardenal (Myzomela cardinalis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Meliphagidae que vive en Oceanía.
La especie estender poles islles Salomón, Vanuatu, Samoa y Samoa Americana.
Myzomela chloroptera
El mieleru colloráu de Célebes (Myzomela chloroptera) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Meliphagidae endémica de Indonesia.
El mieleru colloráu de Célebes mide alredor de 11 cm de llargu. Tien un picu negru llargu y curváu escontra baxo. Presenta un marcáu dimorfismu sexual. Los machos tienen la cabeza, pescuezu, pechu, llombu y obispillo de color coloráu intensu. Les sos nales y cola son negres, con rellumos verdes nes nales, y el so banduyu ye blancu. Sicasí, les femes tienen les partes cimeres pardes y les inferiores abuxaes, col gargüelu anaranxáu.
Atopar nes selves tropicales distribuyíu pola mayor parte de la isla de Célebes y delles islles menores circundantes, amás de dos islles Molucas cercanes (Taliabu y Bacan).
Myzomela cruentata
El mieleru colloráu (Myzomela cruentata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Meliphagidae endémica de les selves de Nueva Guinea y les islles Bismarck.
El mieleru colloráu mide ente 11 y 13 cm de llargor. Tien un picu llargu y llixeramente curváu escontra baxo. Los machos adultos tienen el plumaxe de tol so cuerpu coloráu, sacante les nales y la parte inferior y la punta de la cola que son de colores castaños. Les femes son daqué menores y de tonos pardu oliváceos, más claros y buxos nes partes inferiores. Los xuveniles tienen el plumaxe como les femes, anque los machos tienen daqué de colloráu difusu pol cuerpu.
Myzomela dammermani
El mieleru de Sumba (Myzomela dammermani) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Meliphagidae endémica de les islles menores de la Sonda. Dellos taxónomos considerar una subespecie de "M. erythrocephala".
Alcuéntrase namái nes selves de les islles Sumba y Roti, nel sur de Indonesia, na Wallacea.
Myzomela eichhorni
El mieleru de Eichhorn (Myzomela eichhorni) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Meliphagidae endémica de les islles Salomón.
Alcuéntrase nel grupu de islles Nueva Xeorxa, nel oeste del archipiélagu de les islles Salomón.
Myzomela eques
El mieleru barbirrojo (Myzomela eques) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Meliphagidae que vive en Nueva Guinea ya islles menores cercanes.
Pue atopase nes selves de Nueva Guinea ya islles menores circundantes, distribuyida tantu por Indonesia como Papúa Nueva Guinea.
Myzomela erythrocephala
El mieleru cabecirrojo (Myzomela erythrocephala) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Meliphagidae que vive en Oceanía.
Ye una especie que s'alcuentra nel sur de Nueva Guinea les islles Aru y el norte de Australia.
Myzomela erythromelas
El mieleru ventrinegro (Myzomela erythromelas) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Meliphagidae reinal de Nueva Bretaña.
Esta especie alcuéntrase namái na isla de Nueva Bretaña, nel archipiélagu de Bismarck.
Myzomela jugularis
El mieleru pechinaranja (Myzomela jugularis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Meliphagidae reinal de Fiyi.
Myzomela fosca
El mieleru visiegu o meloncillo escuru (Myzomela fosca) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Meliphagidae.
Ye residente común en Nueva Guinea, les Molucas, les islles del estrechu de Torres, y el norte de Australia, onde hai dos poblaciones separaes, una en Top End, y l'otra na península del Cabu York.
== Subespecies reconocen ocho subespecies:
Myzomela rubratra
El mieleru de Micronesia (Myzomela rubratra) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Meliphagidae que vive en dellos archipiélagos de Micronesia.
El mieleru de Micronesia estender poles islles Marianes del Norte, incluyendo isla Rota, Tinian, Saipan, Yap, Chuuk y Pohnpei, amás de Kosrae de Micronesia y nes de Paláu. Nel pasáu atopábase tamién en Guam.
Myzomela sanguinolenta
El mieleru escarlata (Myzomela sanguinolenta) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Meliphagidae endémica de Australia.
Ye un páxaru de llargu picu d'unos 11 cm de llargor. Los machos presenten un plumaxe de color negru y colloráu, mientres les femes son de color pardu claru.
Alcuéntrase namái nel este de Australia.
Myzornis pyrrhoura
El timalí meleru (Myzornis pyrrhoura) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae, enantes clasificada dientro de la familia Timaliidae. Ye la única especie del xéneru Myzornis.
Alcuéntrase nes viesques de monte del Himalaya y los sos estribaciones orientales, distribuyíu por Bután, el nordeste de la India, Nepal Myanmar, y China suroccidental.
Nasica longirostris
El ferrerín piquilargo (Ecuador) (Nasica lonxirostris), tamién denomináu trepatronco de picu llargu, ferrerín picudu (Colombia), esguilador pescuecilargo (Venezuela) o arapaçu-de-bicu-comprido (en portugués, Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la subfamilia "Dendrocolaptinae". Ye la única especie del xéneru monotípicu Nasica. Ye nativa de América del Sur.
Distribúise per cuenca amazónica y del Ríu Orinoco dende l'este de Colombia y sur de Venezuela escontra'l sur hasta'l centru de Ecuador, centro norte y esti del Perú, Amazonia en Brasil (al este hasta'l centru de Roraima, Amapá y Maranhão, al sur hasta Mato Grosso y sur de Tocantins) y norte de Bolivia; aparentemente ausente del Escudu de les Guayanas con esceición del centru y este de la Guayana francesa.
La especie "N. lonxirostris" describióse per primer vegada pol naturalista francés Louis Jean Pierre Vieillot en 1818 sol nome científicu "Dendrocopus lonxirostris"; localidad tipo «Boca do Igarapé Piaba, cerca de Óbidos, Pará, Brasil».
Puede ser el ancestral de tolos Dendrocolaptidae con esceición de "Drymornis". Exemplares de localidaes al sur del Ríu Amazones que tienen parte cimeru más pálida y partes inferiores más leonadas delles vegaes son dixebraes como la subespecie "australis", pero la difererencia paez ser atribuyida a variaciones individuales. Como contraste, aves de la marxe sur tienen picos significativamente más llargu qu'aquelles de la marxe norte, suxuriendo que la reconocencia de dos subespecies puede tar garantizáu; ríquense más estudios. Ye monotípica.
Nectarinia johnstoni
La Suimanga de Johnston (Nectarinia johnstoni), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Nectariniidae. Alcuéntrase en República Democrática d'El Congu, Kenia, Malaui, Ruanda, Tanzania, Uganda, y Zambia.
Nectarinia kilimensis
Nectarinia kilimensis ye una especie d'ave paseriforme de la familia Nectariniidae. Alcuéntrase n'Angola, Burundi, República Democrática d'El Congu, Etiopía, Kenia, Malaui, Mozambique, Ruanda, Tanzania, Uganda, Zambia, y Zimbabue.
Son aves paseriformes bien pequeñes que s'alimenten abondosamente de néctar, anque tamién atrapen inseutos, especialmente cuando alimenten les sos críes. El vuelu coles sos ales curties ye rápidu y direutu.
Tien les siguientes subespecies:
Nectarinia reichenowi
La Suimanga de Preuss (Nectarinia reichenowi), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Nectariniidae. Alcuéntrase en República Democrática d'El Congu, Kenia, Tanzania, y Uganda. Dacuando, ye asitiáu nel xéneru monotípicu "Drepanorhynchus".
Nectarinia tacazze
La Suimanga de Tacazzé (Nectarinia tacazze), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Nectariniidae. Alcuéntrase en Eritrea, Etiopía, Kenia, Sudán, Tanzania, y Uganda.
Nemosia pileata
El cachaquito xigante, trinadora pechiblanca, fruteru cabeza negra o fruteru de coronita ("Nemosia pileata") ye una especie d'ave de la familia "Thraupidae", que s'atopa en Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Guayana francesa, Guyana, Paraguái, Perú y Venezuela.
Vive n'árees con árboles esvalixaos, como sabanes, zarráus y caatingues en [{monte]}s abiertos principalmente n'islles o a la vera de los ríos.
En promediu mide 13 cm de llargor y pesa 14 g. Presenta dimorfismu sexual. El machu tien corona y cabeza negres, qu'oldeen col mariellu vivo del güeyu y el blancu de la frente, el gargüelu y el pescuezu. El picu ye negru con base gris. L'envés y la cola son de color gris azuláu y el pechu y el banduyu blancucios. Les plumes llargues de les nales son gris escuru. La fema nun presenta'l color negru en frma de capiellu sobre la cabeza, el so iris ye d'un mariellu más pálido, el plumaxe del so envés ye más claru; les sos partes inferiores presenten leves matices marrón claru y el so picu ye rosáu a amarellentáu.
Aliméntase de frutes, fueyes, botones de flores, néctar y amás de insectu y otros invertebraos.
Neochelidon tibialis
La golondrina patiblanca ("Neochelidon tibialis") ye una especies d'ave de la familia Hirundinidae, monotípica del xéneru Neochelidon, que s'atopa en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana francesa, Panamá, Perú, Surinam y Venezuela.
Vive nel cantu del monte húmedu y en veres predreses o ribayos, en tierres baxes, per debaxo de los 1.200 m de altitú.
Mide 12 cm de llargor y pesa ente 9,1 y 10,5 g. El so plumaxe ye gris opacu, gris parduzu a negru parduzu, col pechu y el banduyu más claros, buxos a blacuzcos y penachos blancos nes zanques . L'oyíu, los llaos del pescuezu, l'iris, el picu y les pates son de color castañu escuru. 
Aliméntase d'insectos, qu'atrapa en vuelos rasantes.
Neochmia temporalis
El diamante cejirrojo o picu de cera de ceyes coloraes (Neochmia temporalis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Estrildidae qu'habita na mariña esti de Australia. Tamién foi introducíu na Polinesia Francesa con fines de reproducción. Pue atopase comúnmente en montes templaos y hábitats de sabanes seques, manglares y hábitats secos na rexón tropical.
La especie estremar por una raya de color coloráu brillante percima del güeyu y tener el obispillo coloráu. El restu del cuerpu ye de color gris, con oliva nes coberteras alares y el pescuezu. Les aves nueves nun tienen marques de color coloráu na frente, nin coloración oliva nel pescuezu y coberteras. Los adultos miden de 11 a 12 cm de llargor.
El diamante cejirrojo ye una de los cuatro especies del xéneru "Neochmia".
Tien tres subespecies: la especie nominal "N. temporalis temporalis", distribuyir na mayor parte de la mariña oriental, y nel interior de Nueva Gales del Sur y Victoria; "N. temporalis minor", que s'estrema por tener el pechu blancu, nel norte de Queensland y el sureste d'Australia, y "N. temporalis loftyi", na esquina suroeste de Australia Meridional, anque esta postrera dacuando nun ta llistada como subespecie, una y bones les diferencies ente ésta y la especie tipu son relativamente menores.
La especie ye común nel sureste de la so gama de distribución, dende Brisbane a Melbourne. La subspecie "N. t. minor" ye común ente Cooktown y Townsville. La especie esta clasificada como "esmolición menor" na llista colorada de la IUCN. Nun hai procesos perxudiciales importantes pa "N. t. temporalis", anque'l control d'animales CRC suxure que'l pinzón canela introducíu ("Lonchura punctulata"), qu'anguaño amenacia a dalgunos capuchinos nativos pola mayor competitividá, pue ser una amenaza menor a esta subespecie nel norte de Queensland.
Nes zones rexonales la especie precisa una fayadiza densidá de parrotales que-y apurra cobertoria y llugares de forrajeo. Reparóse que la especie menguó o inclusive sumíu en zones que fueron estenaes o llendaes, especialmente en combinación cola seca.
Neocossyphus fraseri
El malvís de Fraser, Neocossyphus fraseri o Stizorhina fraseri, ye una especie d'ave de la familia del tordu. Alcuéntrase en Angola, Camerún, República Centroafricana, República Democrática d'El Congu, El Congu, Guinea Ecuatorial, Gabón, Guinea, Nixeria, Sudán, Tanzania, Uganda y Zambia. El so hábitat natural son los montes subtropical o tropicales húmedu de tierres baxes.
El malvís de Finsh ("Neocossyphus finschi") considérase de cutiu coespecífico col malvís de Fraser (BirdLife International 2004). Sicasí son trataos equí como especies separaes como na Guía de les Aves del Mundu (del Fuexu et al. 2005). Amás, estos tordos papamoscas dacuando asítiense nun xéneru separáu, "Stizorhina" (BirdLife International 2004), pero equí asítiense en "Neocossyphus", siguiendo otra vegada del Fuexu et al. (2005).
Neodrepanis coruscans
La filepita suimanga común (Neodrepanis coruscans) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Philepittidae endémica de Madagascar.
La filepita suimanga común mide alredor de 10 centímetros de llargor, tien el picu llargu y bien curváu escontra baxo y la cola curtia. Presenta un marcáu dimorfismu sexual. El machu en dómina de cría tien el plumaxe de les partes cimeres de color azul escuru iridiscente y les inferiores de color mariellu apagáu. Presenta una carúncula qu'ocupa casi tou la so cara, azul clara nos sos dos tercios superiores y azul escura nel terciu l'inferior. Les femes sicasí tienen el plumaxe de les partes cimeres de tonos verde oliváceos, les inferiores ablancazáu verdoses y los lladrales amarellentaos, y escarez de la carúncula facial azul. Fora de la dómina de cría los machos adquieren un plumaxe similar al de les femes. El picu de dambos sexos ye negru, anque'l de los machos tien la base mariella. Les sos pates son de color gris.
Atopar nes selves húmedes tropicales del este de Madagascar
Neolalage banksiana
El monarca de les Banks (Neolalage banksiana) ye una especie d'ave na familia Monarchidae. Ye monotipu nel xéneru Neolalage.
Ye reinal de les islles Banks en Vanuatu, onde la so hábitat natural son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales.
Neomixis striatigula
El jiji grande (Neomixis striatigula) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cisticolidae. Ye endémica de Madagascar.
Neomixis tenella
El jiji común (Neomixis tenella) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cisticolidae. Ye endémica de Madagascar.
Neopelma chrysocephalum
El saltarín coronigualdo, corona d'oru o saltarín mosquiteru ("Neopelma chrysocephalum") ye una especie d'ave de la familia "Pipridae", que s'atopa en Brasil, Colombia, Guayana francesa, Guyana, Perú, Surinam y Venezuela.
Vive en varillales o caatingues, carbes y montes sobre suelos arenosos, per debaxo de los 700 m de altitú.
Mide 13 cm de llargor. Presenta una cresta color mariellu oru con cantu escuru y el restu de la cabeza gris; envés verde oliva; gargüelu y pechu abuxáu claru y vientre crema. L'iris ye mariellu claru.
Neopelma chrysolophum
El saltarín de Serrar do Mar (Neopelma chrysolophum) ye una especie d'ave de la familia Pipridae, endémica del sudeste de Brasil.
Vive nel monte húmedu de la Serra do Mar, ente los 900 y 1.750 m de altitú, principalmente n'árees onde abonda'l bambú y los felechos.
Mide 13 cm de llargor. Presenta na corona un vultable parche color mariellu naranxa. El plumaxe del restu de les partes cimeres ye verde oliva; el gargüelu ye blancucia, el pechu abuxáu y el banduyu mariellu bien claro.
Estrémase de "Neopelma aurifrons" pol mayor tamañu del llurdiu mariellu de la corona y especialmente pol so cantar distintu más llargu, rápido, vivu y nítido "chip, chip dri, zi, zi, zew".
Neopelma pallescens
El saltarín ventriblanco (Neopelma pallescens) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pipridae que vive en Suramérica.
El saltarín ventriblanco mide alredor de 13 cm de llargu. El plumaxe de les sos partes cimeros ye de color verde oliváceo, ente que les inferiores son ablancazaes con ciertu veteado oliva en gargüelu y pechu. Nel pileu presenta una llista llonxitudinal mariella de plumes eréctiles. El so picu ye curtiu y cola punta corita, y l'iris de los sos güeyos ye amarellentáu.
Atopar n'en les selves tropicales de Brasil y l'estremu oriental de Bolivia.
Neopelma sulphureiventer
El saltarín ventrisulfúreo o baillarín de banduyu sulfurosu ("Neopelma sulphureiventer") ye una especie d'ave de la familia Pipridae que s'atopa nel occidente de Brasil y les árees vecines de Bolivia y el Perú.
Vive nes árees inundables, monte de galería y árees con bayura de bambú del monte húmedu del occidente de la Amazonia, per debaxo de los 1.000 m de altitú.
Mide 13 cm de llargor. Presenta corona, iris y banduyu de color mariellu sulfurado. La cabeza ye gris, el plumaxe del llombu verde oliva y el de les nales y la cola coritu.
Neopipo cinnamomea
El mosquerito canelu (Neopipo cinnamomea), tamién denomináu atrapamoscas saltarín canelu y baillarín acaneláu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae que vive en Suramérica. Ye la única especie del xéneru Neopipo.
Alcuéntrase en Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana francesa, Guyana, Perú, Surinam y Venezuela.
El so hábitat natural son les selves húmedes tropicales de rexones baxes.
Mide ente 8,9 y 9,5 cm de llargor. La corona y les mexelles son grises; el gargüelu blancu; l'envés, les bandes y la cola son de color castañu; según les nales, sacante les primaries que son corites; el pechu y el banduyu son de color mariellu ocráceo. El picu ye curtiu estrechu y pardu claru brillante y les pates son de color pardu claru.
Participa de bandes mistes con otres especies d'aves, xeneralmente nel estratu inferior del monte de tierra firme. Aliméntase d'insectos.
Enantes esta especie clasificábase dientro de la familia "Pipridae", pero'l analís cladístico 14 carauterístiques de la so morfoloxía y de l'arquitectura del nial, demostró que fai parte d'un grupu colos xéneros "Myiophobus", "Terenotriccus", "Myiobius", "Pyrrhomyias" y "Hirundinea", de la familia "Tyrannidae".
dAffonseca, Anselmo (2010) Semeya; "WikiAves".
Neosuthora davidiana
El picoloro de David (Neosuthora davidiana) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae que vive nel sureste d'Asia. El so nome conmemora al sacerdote y naturalista francés Armand David. Anguaño considérase la única especie del xéneru Neosuthora, anque enantes clasificábase nel xéneru "Paradoxornis".
El picoloro de David mide alredor de 10 cm de llargu. El plumaxe de les sos partes cimeros y lladrales ye pardu buxu, y ablancazáu el de les inferiores. La so cabeza ye de color castañu acoloratáu, sacante del gargüelu que ye negra. El so picu ablancazáu amarellentáu ye curtiu, robustu de forma similar a la de los loros. La so cola ye más curtia que la del restu de picoloros. Tien los güeyos de color pardu escuru.
Alcuéntrase nos montes del sur de China y el norte de Indochina, distribuyíu por Laos, l'este de Myanmar y el norte de Tailandia y Vietnam.
Neoxolmis rufiventris
El cazamoscas chocolate (Neoxolmis rufiventris) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae. Ye la única especie del xéneru Neoxolmis. Tamién ye conocíu como chocolate, monjita chocolate, viudita chocolate. El so hábitat natural son les praderíes templaes. Alcuéntrase en Arxentina, Brasil, Chile y Uruguái.
Nephelornis oneilli
El pardusco (en Perú) o tangara pardusca (Nephelornis oneilli) tamién denomináu chipe pardusco ye una especie d'ave paseriforme, la única del xéneru monotípicu Nephelornis qu'integra la familia Thraupidae. Ye endemismu nes aves reinal de los Andes del centru del Perú.
Distribuyir pola fastera oriental de los Andes del Perú nos departamentos de San Martín, La Llibertá, Amazones (Kuélap), y Huánuco (al este del ríu Huallaga cerca de Panao, y al oeste del cordal Carpish).
Ye bien local, pero común onde asocede, nes copes de montes baxos perennifolios, principalmente ente los 3000 y los 3800 m de altitude. 
Nesocharis ansorgei
El Pinzón Lomiverde de Collar Blanco (Nesocharis ansorgei) ye una especie de los pinzones estrildidos atopaos en África. Envaloróse qu'el so hábitat algama los 94,000 km². 
Pue atopase en Burundi, República Democrática d'El Congu, Ruanda, Tanzania y Uganda. El so estáu de caltenimientu según la Llista Colorada ye de baxu riesgu (LC).
Pinzón Lomiverde de Collar Blanco en BirdLife
Nesocharis capistrata
El pinzón lomiverde de cabeza gris (Nesocharis capistrata), ye una especie d'ave na familia Estrildidae, nativa d'África. envalórase habita una zona con una superficie de 800,000 km².
Alcuéntrase en Benín, Burkina Faso, Camerún, República Centroafricana, Chad, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Gambia, Ghana, Guinea, Guinea-Bisáu, Malí, Nixeria, Sierra Lleona, Sudán del Sur, Togu y Uganda. .
L'orixe y filoxenia fueron determinaos por Antonio Arnaiz-Villena et al. Ye probable que Estrildinae aniciárase na India y dende ellí esvalixárase escontra África y l'Océanu Pacíficu.
Nesocharis shelleyi
El Pinzón Lomiverde de Shelley (Nesocharis shelleyi) ye una especie de los pinzones estrildidos atopaos en África. Envaloróse qu'el so hábitat algama los 55.000 km². 
Pue atopase en Camerún, Guinea Ecuatorial y Nixeria. El so estáu de caltenimientu según la Llista Colorada ye de baxu riesgu (LC). 
Pinzón Lomiverde de Shelley en BirdLife (n'inglés)
Nesomimus parvulus
El sinsonte de Galápagos (Nesomimus parvulus) ye una de los cuatro especies del xéneru Nesomimus reinales de les islles Galápago. Esta especie ta presente en casi toles islles del archipiélagu.
Newtonia amphichroa
La newtonia escura (Newtonia amphichroa) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Vangidae endémica de Madagascar.
Mide alredor de 12 cm de llargor. Tien el plumaxe de les partes cimeres de color pardu buxu y les inferiores ablancazaes anteadas. El so picu ye negru y apuntiáu, y l'iris de los sos güeyos ye mariellu. 
Estrémase de la newtonia común por que'l plumaxe de les partes cimeres ye de tonos más pardos que buxos, los sos güeyos son más escuros, y el so picu y pates son llixeramente más llargos.
Newtonia archboldi
La newtonia de Archbold (Newtonia archboldi) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Vangidae endémica de Madagascar. El so nome conmemora al esplorador y naturalista estaunidense Richard Archbold.
Mide alredor de 12 cm de llargor. Tien el plumaxe de les partes cimeres de color pardu buxu, cola frente castaña, y les partes inferiores de color blancu col pechu enllordiáu de tonos caneles. El so picu ye negru y apuntiáu y los sos güeyos son ablancazáu amarellentaos.
Newtonia brunneicauda
La newtonia común (Newtonia brunneicauda) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Vangidae endémica de Madagascar.
Mide alredor de 12 cm de llargor. Tien el plumaxe de les partes cimeres de color pardu buxu y el de les inferiores ablancazáu anteado. El so picu negru ye finu y cola punta llixeramente curvada escontra baxo, y los sos güeyos son ablancazáu amarellentaos.
Alcuéntrase tantu nes selves húmedes como nos montes secos de Madagascar
Nigrita bicolor
El Pinzón Negru de Pechu Castañu "Nigrita bicolor" ye una especie común de pinzones estrildidos atopaos n'África. Envaloróse qu'el so hábitat algama los 3.000.000 km². 
Habita los montes nes tierres baxes tropicales y subtropicales d'Angola, Benín, Camerún, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Guinea Ecuatorial, Gabón, Gambia, Ghana, Guinea, Guinea-Bisáu, Liberia, Malí, Nixeria, Santu Tomé y Príncipe, Senegal, Sierra Lleona, Togu y Uganda. El so estatus de caltenimientu evaluóse como de baxa procupación (LC).
Nigrita canicapilla
El pinzón negru de cabeza gris (Nigrita canicapillus) ye una especie común de los pinzones estrildidos atopaos en África. Envaloróse qu'el so hábitat algama los 3.700.000 km² d'estensión. 
Puede atopáse-y n'Angola, Benín, Camerún, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Guinea Ecuatorial, Gabón, Gambia, Ghana, Kenia, Nixeria, Sudán, Tanzania, Togu, Uganda y Zambia. El so estáu de caltenimientu según la Llista Colorada ye de baxu riesgu (LC).
Pinzón Negru de Cabeza Gris en BirdLife
Nigrita fusconota
El Pinzón Negru de Pecho Blanco, "Nigrita fusconotus" ye una especie común de pinzones estrildidos atopaos n'África. Envaloróse qu'el so hábitat algama los 2.700.000 km². 
Acostuma a vivir en montes, comúnmente los d'Angola, Benín, Camerún, República Centroafricana, Congo, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Guinea Ecuatorial, Gabón, Ghana, Guinea, Kenia, Liberia, Malí, Nixeria, Ruanda, Sierra Lleona, Tanzania y Uganda. El so estatus de caltenimientu evaluóse como de baxa esmolición (LC).
Nigrita luteifrons
El Pinzón Negru de Pechu Castañu (Nigrita luteifronsan) ye una especie común de pinzones estrildidos atopaos n'África. Envaloróse qu'el so hábitat algama los 2.500.000 km². 
Pue atopase n'Angola, Camerún, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Guinea Ecuatorial, Gabón, Ghana, Liberia, Nixeria, Sierra Lleona, Togu y Uganda. El so estatus de caltenimientu evaluóse como de baxa procupación (LC).
Nilaus afer
El brubrú (Nilaus afer) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Malaconotidae llargamente distribuyida pol África subsaḥariana. Ye l'únicu representante del xéneru "Nilaus".
Notiochelidon cyanoleuca
La golondrina barranquera (Pygochelidon cyanoleuca), ye una especie d'ave paseriforme de la familia de les golondrines (Hirundinidae), qu'añera dende'l sur de Nicaragua hasta América del Sur, sacante nos desiertos y la cuenca del Amazones. La especie del sur ye migratoria, envernando tan al norte como Trinidá, onde ye un visitante regular. La especie nominal del norte puede criase nesa isla.
Dacuando clasificada nel xéneru "Pygochelidon", foi primeru descrita formalmente como "Hirundo cyanoleuca" pol ornitólogu francés Louis Vieillot en 1817, basándose nun espécime que'l creyó que yera de Paraguái. El nome científicu significa lo mesmo que'l nome común n'inglés.
La golondrina azul y blanco adultu tien un promediu de 11-12 cm de llargu y pesa cerca de 10g. Tien l'envés azul escuru y el banduyu blancu; so les nales y la superficie inferior de la so curtia cola encruciái ye de color negru. La golondrina nueva ye café percima, per debaxo de color beige, y tien una cola menos encruciada. La llamada o cantar ye un runfíu "dzzzhreeee".
Hai tres subespecies. La denominada "P. c. cyanoleuca" que s'atopa dende Nicaragua y el sur de Trinidá hasta'l noroeste d'Arxentina, Paraguái y Uruguái. La especie migratoria del Sur "P.c. patagónica" ye más grande (13,5 cm), tien un color más pálidu so les nales y blancu na parte interior de la cubierta de les nales. "P.c. peruviana" llindar solamente a la mariña de Perú hasta 2500 m d'altitú. Ye más pequeña que la especie patagónica, ye menos blanca so la cola; so les nales y llaterales son más escures.
Esta ye una golondrina d'árees abiertes, como aldegues y pueblos, granxes y escamplaes de montes. En América Central ye un ave de tierres altes, pero n'otres partes la so área de distribución puede tomar les tierres baxes hasta una altitú de 4000 m.
Esta especie atopar con frecuencia en pequeñes bandaes, cuando nun ta añerando. La golondrina azul y blancu subsiste principalmente con una dieta d'insectos, qu'atrapa nel aire, vióse-yos rexuntase onde hai termites. El vuelu suel ser solmenáu, y esta golondrina con frecuencia posar en cables o cañes.
El nial de paya de la golondrina azul y blancu ye construyíu por dambos adultos nuna amplia gama d'orixe natural o cuévanos fechos pol home, dientro de les cualos inclúyense furacos d'árboles y resquiebros de les roques y pontes. 
Esta común y popular especie beneficióse grandemente de la deforestación y los asentamientos humanos, que amontaron el so fayadizu habitat y tamién l'aumentu d'alimentu que lu ayudar a esta ave grandemente. Arriendes d'ello, la IUCN nun la considera como especie amenazada.
Notiochelidon pileata
La golondrina cabecinegra o golondrina gorra negra (Notiochelidon pileata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los hirundínidos (Hirundinidae). Ye nativu de América Central incluyendo El Salvador, Hondures, Guatemala y Méxicu. El so hábitat consiste de monte húmedu tropical y subtropical, árees cultivaes y árees urbanes. Nun tien subespecies reconocíes.
Nucifraga caryocatactes
El cascanueces común (Nucifraga caryocatactes) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Corvidae llargamente distribuyíu polos montes fríos y montes del Vieyu Mundu.
Nucifraga columbiana
El cascanueces americanu (Nucifraga columbiana) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los córvidos (Corvidae) representante americanu del xéneru "Nucifraga", qu'inclúi a dos especies de córvidos de los montes fríu y templar del Hemisferiu Norte. Esta especie atopar dende Canadá hasta'l norte de Méxicu.
La fonte más importante d'alimentación d'esta especie son los piñones, esto ye, les granes de los pinos, principalmente de los dos especies de clima fríu (gran altitú) de pinos blancos ("Pinus" subxéneru "Strobus") con grandes granes Pinu de corteza blanca "(P. albicaulis)" y Pinu huyoco "(P. flexilis)", pero tamién usa otres especies de gran altitú como'l pinu de Balfour "(P. balfouriana)", el pinu llonxevu "(P. longaeva)" y el pinu blancu occidental "(P. monticola)". Mientres les sos migraciones a altitúes menores, tamién usa llargamente les granes de pinos piñoneros. La población aisllada de Cuetu Potosí acomúñase estrechamente con un endemismu local, "Pinus culminicola". Tolos cascanueces americanos tienen un sacu sollingual capaz de guardar alredor de 90 granes; el sacu amonta grandemente la capacidá del páxaru de tresportar y almacenar granes.
Ochetorhynchus andaecola
La bandurrita de les piedres (Ochetorhynchus andaecola) ye una especie d'ave na familia Furnariidae.
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, y Chile. El so hábitat natural son les zones de carba subtropicales o tropicales de gran altitú y praderíes subtropicales o tropicales de gran altitú.
Ochetorhynchus melanurus
La Chiricoca (Ochetorhynchus melanurus) ("Gargüelu blancu, chiricoca, tapaculo del cordal)" ye una especie d'ave de la familia Furnariidae. Tradicionalmente fuera asitiada nel genus monotípicu Chilia, pero recién evidencies haber treslladáu al xenero "Ochetorhynchus".
Ye endemico en Chile. El so hábitat son zones de Carba subtropicales o tropical seques amás de zones de carba de gran altitú subtropical o tropicales.
Ochetorhynchus phoenicurus
La bandurrita patagónica (Ochetorhynchus phoenicurus) ye una especie d'ave na familia Furnariidae . Taba catalogada tradicionalmente nel xéneru Eremobius, pero evidencia recién camudar al xéneru "Ochetorhynchus".
Alcuéntrase en Arxentina y Chile. El so hábitat natural son árees de carba subtropicales o tropicales seques y praderíes temperadas.
Ochetorhynchus ruficaudus
La bandurrita de picu rectu (Ochetorhynchus ruficaudus) ye una especie d'ave na familia Furnariidae.
Alcuéntrase-y en Arxentina, Bolivia, Chile, y Perú.
El so hábitat natural ye la zona de carba subtropical o tropical de gran altitú.
Ochthoeca cinnamomeiventris
The pitajo torrenteru o pitajo dorsipizarro (Ochthoeca cinnamomeiventris) ye una especie d'ave de la familia "Tyrannidae", que s'atopa en Colombia, Ecuador, Perú, Bolivia y Venezuela.
Mide en promediu 12,2 cm de llargor. La mayoría del plumaxe, corona, gargüelu, envés, nales y cola, negru cayuela; presenta una ceya blanca nítida. El pechu y banduyu son de color castañu acoloratáu.
Vive nel monte húmedu o zones arbolaes cerca de corrientes d'agua, nos montes, ente los 1.600 y 3.000 m de altitú. Na cuenca del Pacíficu baxa hasta los 900 msnm.
Permanez en pareya o solitariu. Nun forma bandaes.
Ochthoeca diadema
El Pitajo de banduyu mariellu (Ochthoeca diadema) ye una especie d'ave nel orde Passeriformes y la familia Tyrannidae. Mide 12,2 cm (4,7 pulgaes) de llargor. Tien un gruesu, curtiu y delgáu picu. Polo xeneral ye color oliva con un mariellu ocre per delantre y una llarga ceya mariella. Tien nales de color escuru y una cola con dos barras acolorataes. Alcuéntrase principalmente en Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela. Aliméntase de dos en dos separaos y caza cerca de la tierra na xamasca.
El Pitajo de banduyu mariellu ye un ave del orde Passeriformes que contién más de la metá de les especies d'aves nel mundu. Dientro d'esti orde, el Pitajo de banduyu mariellu ye de la familia Tyrannidae tamién conocíu como'l papamoscas tiranu. Estes aves viven nes Américas. Hai 400 especies d'esta familia. Na so mayoría son de colores claros como'l marrón, gris y mariellu. Tienden a ser puramente insectívoros, pero dalgunes comen bayes y pequeños invertebraos. La mayoría de les especies comparten la técnica d'alimentación sallying.
El Pitajo de banduyu mariellu ye un ave relativamente pequeña, alredor de 12,2 centímetros (4,8 pulgaes) de llargor. Ye verde oliva escuru con una corona de color más escuru. Tien un frente de color mariellu ocre que sigue como una ceya angosta. Tien nales y cola marrón coritu y de color abuxáu. Tamién cunta con un banduyu de color mariellu brillante y los abrigos na cola. Cuenta con dos barras acolorataes nes nales y nos cantos de les nales.
El so hábitat natural son los montes subtropicales, montiegos tropicales húmedos y montes borrinosos. Comúnmente atópense ente 1.900 y 2.300 metros (6.200 pies y 7.500), pero puede atopase nel rangu de 1.700 a 3.100 metros (5,600 a 10,200 pies). Considérase-yos pocu común a abondo común nestos rangos. A ellos gústa-yos tar en fasteres con maleza nos montes de Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela. A pesar de que son comunes, escasamente son vistos porque s'escuenden nel sotobosque trupu de monte.
Ochthoeca frontalis
El Pitajo Coronáu (Ochthoeca frontalis) ye una especie d'ave na familia "Tyrannidae". 
Alcuéntrase en Bolivia, Colombia, Ecuador y Perú. El so hábitat natural son los montes húmedos tropicales o subtropicales de monte.
Clements estrema esta especie na subespecie "frontalis", "albidiadema" y "orientalis" como Pitajo Coronáu, y les spodionota y boliviana en Pitajo Peruanu, Ochthoeca spodionota.
Ochthoeca fumicolor
Ochthoeca fumicolor ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae.
Los sos habitats naturales son: rexones subtropicales o tropicales húmedes d'alta altitú, campos d'altitú subtropicales o tropicales y montes secundarios altamente degradaes.
Ochthoeca leucophrys
El Pitajo Gris (Ochthoeca leucophrys) ye una especie d'ave na familia "Tyrannidae". 
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Chile, Ecuador y Perú.
El so hábitat natural ye en carbes subtropicales o tropicales de gran altitú.
Ochthoeca oenanthoides
Ochthoeca oenanthoides ye una especie d'ave na familia "Tyrannidae". 
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Chile y Perú. El so hábitat natural son los montiegos húmedos tropicales o subtropicales y carbes de gran altitú subtropical o tropical.
Ochthoeca pulchella
Pitajo Cejidorado (Ochthoeca pulchella) ye una especie d'ave na familia "Tyrannidae". Alcuéntrase en Bolivia y Perú.
Ochthoeca rufipectoralis
Ochthoeca rufipectoralis ye una especie d'ave na familia "Tyrannidae". 
Ochthoeca spodionota
Pitajo peruanu (Ochthoeca spodionota) ye una especie d'ave na familia "Tyrannidae". 
Alcuéntrase en Bolivia y Perú. El so hábitat natural alcuéntrase nos viesques húmedes subtropicales o tropicales.
Esta especie ye de cutiu considerada como la subespecie "spodionota" y "boliviana" del Pitajo Coronáu, "Ochthoeca frontalis".
Ochthornis littoralis
El mosquerito guardarríos (Ochthornis littoralis), tamién denomináu guardarríos areniscu, pitajo riberanu y atrapamoscas riberanu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae que vive en Suramérica. Ye la única especie del xéneru Ochthornis.
El mosquerito guardarríos mide 13 a 14 cm de llargor. Tien el picu negru. El so plumaxe ye color arena col pileu, nales y cola marrón escuru. Presenta una llista superciliar blanca.
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, la Guayana francesa, Guyana, Surinam, Perú y Venezuela.
El so hábitat natural son les riberes de los ríos y regueros de la Amazonia, a menos de 500 m de altitú.
Aliméntase d'insectos y diverses preses de vezos acuáticos o semiacuáticos que prinda xusto cuando salen de l'agua o tamién na sablera.
Constrúi un nial en forma de copa a unos 3 m d'altor sobre la ribera. La fema poene 4 o 4 güevos.
Ocyalus latirostris
La filomena colifajeada, cacique colibandeado o conoto de cola franjeada ("Ocyalus latirostris") ye una especies d'ave de la familia Icteridae, monotípica del xéneru Ocyalus, que s'atopa en Brasil, Colombia, Ecuador y Perú.
Vive n'islles fluviales y árees de monte húmedu estacionalmente inundables del occidente de la Amazonia, a menos de 300 m de altitú.
El machu mide 35 cm de llargor y la fema 25 cm. La mayoría del plumaxe ye coritu. La nuca ye de color castañu, l'iris ye azul, la cola ye en gran parte de color mariellu con una punta ancha negra y estrechos cantos negros, de manera que cuando la cola ta cerrada, paecen casi totalmente negra. El picu ye claru y grande, con un escudu fronteru.
Odontorchilus branickii
El cucarachero dorsigrís ("Odontorchilus branickii") ye una especie d'ave paseriforme, una de los dos pertenecientes al xéneru "Odontorchilus" qu'integra la familia Troglodytidae. Alcuéntrase en Bolivia, Colombia, Ecuador y Perú. El so habitat natural ye'l monte húmedu.
Oedistoma iliolophus
El picudu pechigrís (Oedistoma iliolophus) ye una especie d'ave na familia Melanocharitidae.
Los sos hábitats naturales son los montes secos subtropicales o tropicales, los montes baxos húmedos subtropicales or tropicales, y les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales.
Oedistoma pygmaeum
El picudu pigméu (Oedistoma pygmaeum) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Melanocharitidae reinal de Nueva Guinea y les islles aledañas.
Alcuéntrase allugada nel xéneru "Oedistoma" anque enantes clasificábase en "Toxorhamphus".
Alcuéntrase en Nueva Guinea y menores islles vecines, tantu de Indonesia como de Papúa Nueva Guinea. El so hábitat natural son les selves tropicales.
Oenanthe deserti
La collalba desértica (Oenanthe deserti) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Muscicapidae qu'habita en Asia y el norte d'África. 
Mide ente 14,5 y 15 cm de llargu. El plumaxe del machu pel branu tien les partes cimeres de tonos ocres y les inferiores blanques col pechu anteado. Presenta la cara y el gargüelu de color negru, que s'enllarga polos costazos, y tien una llista superciliar blanca. Dambos sexos carauterízase por tener la cola totalmente negra hasta l'altor de les coberteras cimeres. Les femes son más abuxaes, les sos partes inferiores son más amarellentaes y el so gargüelu nun ye negra. El machu pel hibiernu tamién se vuelve daqué más abuxáu y el so gargüelu negru chiscar de blancu.
Ye un ave migratoria que cría principalmente nel interior d'Asia y el norte d'África, anque tamién s'atopa en delles zones de oriente mediu y el Caucaso oriental. Mover al sur pa pasar l'iviernu en rexones desérticas y semidesérticas del Sáhara, el Sahel, la península arábiga y el sureste d'Asia, hasta la India noroccidental. N'Europa ye un divagante raru.
Foi descrita científicamente pol zoólogu holandés Temminck en 1829. Enantes clasificábase'l so xéneru clasificábase dientro de la familia Turdidae.
Reconócense tres subespecies:
Oenanthe hispanica
La collalba rubia (Oenanthe hispanica) ye un pequeñu paseriforme migración d'aves migratoriu de la familia Turdidae, anque anguaño considérase más apropiáu incluyilo dientro de la familia Muscicapidae.
Esti páxaru de 13.5 a 15.5 cm de llargor ye insectívoru y estrémense dos subespecies, la occidental ("O. h. hispanica") y l'oriental ("O. h. melanoleuca").
Apaez como divagante ocasional nel Noroeste d'Europa.
El profesor Francisco Suárez Cardona fixo una tesis de la "Hestoria natural de la Collalba Rubia mientres la dómina de la reproduccion"
Oenanthe isabellina
La collalba isabel (Oenanthe isabellina) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Muscicapidae, anque enantes el so xéneru clasificóse na familia Turdidae. Habita en Asia, el sureste d'Europa y el norte d'África.
La collalba isabel mide ente 15 y 16,5 cm de llargu. El plumaxe de les sos partes cimeros ye principalmente de color ocre, daqué más escuru nes nales, llegando a coritu, el obispillo y la base de la so cola son blancos y la metá terminal de la cola ye negra. Los sos partes inferiores son principalmente ablancazaes. Los machos presenten brida negra y el pechu amarellentáu.
Ye un ave migratoria que cría en Asia y el sureste d'Europa (dende Mongolia y China central hasta Bulgaria y Turquía), y viaxa al sur d'Asia (la India a la península arábiga) y el nordés d'África y el Sahel pa pasar l'iviernu. N'Europa occidental ye un divagante raru.
Oenanthe leucopyga
La collalba yebélica o collalba negra de Brehm (Oenanthe leucopyga) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Muscicapidae que vive'l norte d'África y Arabia. 
La collalba yebélica mide ente 17–18 cm de llargu. Anque na mayoría d'especies de les collalbas los machos y les femes tienen plumaxes distintos, los adultos de dambos sexos d'esta especie tienen el mesmu plumaxe, negru na so totalidá, con esceición del pileu y la zona entendida ente los llaterales y baxos de la cola y la zona perianal. Los xuveniles escarecen del pileu blancu. 
Estrémase de la collalba negra ("Oenanthe leucura"), cola que coincide na parte occidental de la so área de distribución, porque la collalba negra nunca tien el pileu blancu. Amás la collalba yebélica tien una T invertida negra na parte cimera de la so cola, ente que la collalba negra tien solo tien una llista negra nel centru de la so cola.
Estender poles zones desérticas predreses del Sáhara y Arabia, llegando hasta Xordania y Israel. N'Europa apaez namái como divagante raru. 
Ye un ave principalmente sedentaria que s'alimenta principalmente d'insectos. Añera nos resquiebros de les roques o murios, onde pon ente 3 y 5 güevos.
Emite un cantar alto y más variáu qu'el de la mayoría de los sos parientes, ya inclúi imitaciones del cantar d'otres aves.
Oenanthe leucura
La collalba negra (Oenanthe leucura) ye un ave passeriforme de la familia Muscicapidae. Estremar por el color negru brillante del machu (pardu escuru na fema), con un obispillo blancu y por ser la collalba de mayor tamañu, siquier na Península Ibérica, algamando los 18 cm.
El so voz de cantar territorial ye d'estrofa curtia, asemeyaes a xiblíos y entemecida con soníos chirriantes. Mientres el cortexu pueden asonsañar el cantar de pegues y abeyerucos.
El so hábitat ye montascosu: cortaos, zones serrapatoses y predreses desprovistes de vexetación; tamién en rambles.
Aliméntase de pequeños insectos, como formigues, amás d'animales de mayor tamañu como escolopendres ya inclusive llagarteses; tamién de bayes y frutos en seronda y iviernu. Les captures realicen sobre'l suelu; dacuando, tres un vuelu curtiu.
Suel realizar dos puestes añales d'ente 3 y 6 güevos (media de 4) ente marzu y xunetu, anque delles pareyes lleguen a criar hasta tres niaraes consecutives.
Ye importante nesta especie'l so comportamientu reproductor, pos una vegada formada la pareya'l machu acarreta piedres, en cantidaes apreciables y ensin función útil, al nial y la so contorna. La fema realiza una evaluación del so esfuerzu reproductivu y pon munchos más güevos con aquellos machos que más piedres tresporten
Oenanthe oenanthe
La peñiquina (Oenanthe oenanthe), ye un ave paseriforme qu'antes foi clasificada como miembru de la familia Turdidae de los malvíses, pero agora ye más xeneralmente considerada dientro de la familia Muscicapidae de los papamoscas del Vieyu Mundu. 
La Collalba Gris ye una especie insectívora migración de les aves migratoria que cría en campos abiertos cascayosos en Europa y Asia, según nel norte de América del Norte nel estremu este, en Groenlandia y l'este de Canadá, y per l'oeste, en Alaska y oeste de Canadá. Toes enviernen en África. La Collalba Gris ye'l miembru más llargamente distribuyíu del xéneru "Oenanthe" en Europa y Asia.
La collalba gris tien 14,5-16 cm de llargu, ye mayor qu'el Raitán Européu. Dambos sexos tienen la rabadilla y la cola blanques, con un patrón en forma de T invertida nel final de la cola. El machu pel branu tien de color gris les partes dorsales el gargüelu anteada y les nales y la mascara na cara negres. Na seronda paezse a la fema sacante poles sos nales negres. La fema ye de color castañu claru nel envés y anteado pembaxo con nales castañu más escuru. El machu tien un cantar chasqueadamente xiblante, y el llamáu ye un típicu ruiu "chack".
Añera en buecos ente les roques o en llurigues de coneyos.
Les siguientes son les subespecies de Collalba Gris:
La collalba Gris tien una área de distribución estensa, envalorada en 2,3 millones de kilómetros cuadraos, y una población mundial grande envalorada en 2,9 millones d'individuos. La especie nun ta amenazada y ta catalogada como de preocupación menor.
Oenanthe pileata
La collalba capirotada o collalba encapotada (Oenanthe pileata)
Vive en hábitats arenosos y cascayosos secos y pacionales con dellos parrotales y montículos de termites en África, dende Kenia y Angola hasta El Cabu nel sur. Ye en gran midida non Migración de les aves migratoriu, pero realiza movimientos estacionales.
Mide ente 17 a 18 cm de llargu y pesa 32 g. Les sos pates y picu son de color negru. Esta especie ye llamativa ya inconfundible n'apariencia. Los adultos tienen un capiellu, les mexelles y una banda nel pechu de color negru y una raya ocular y el gargüelu blanques. El restu de les partes inferiores son blanques con ante nos lladrales y la parte inferior del banduyu. Al igual qu'otres collalbas, tien un patrón distintivu na cola, con unes plumes negres na base y el centru formando una T invertida y el obispillo blancu.
Aliméntase de insectos, especialmente formigues.
Oenanthe xanthoprymna
La collalba persa o collalba de cola colorada (Oenanthe xanthoprymna) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Muscicapidae.
Reproduzse en Oriente Mediu, nel sureste de Turquía, el norte de Iraq, l'oeste de Irán, partes de l'antigua XRSS y el sureste d'Asia. Mover escontra'l sur pel hibiernu, al sur d'Irán, la península Arábiga, Exiptu, Sudán, Eritrea y el nordés de Somalia, y de xemes en cuando a noroeste de la India.
Oncostoma cinereigulare
El mosquerito piquicurvo norteño (Oncostoma cinereigulare), tamién conocíu como mosqueru pico curvu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae, mesmu de América Central. Nun tien subespecies reconocíes.
Ye nativu de Colombia, Panamá, Costa Rica, Nicaragua, Hondures, El Salvador, Guatemala y Méxicu. El so hábitat natural compónse de monte subtropical y tropical, y carbes.
Onychognathus tristramii
El estornín de Tristram (Onychognathus tristramii) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sturnidae que puebla les paraxes predreses de Israel, Xordania y parte de Arabia Saudita. La especie recibe'l so nome pol Reverendu Henry Baker Tristram.
Onychorhynchus coronatus
El mosqueru real (Méxicu, Costa Rica) (Onychorhynchus coronatus), tamién denomináu atrapamoscas real, atrapamoscas real amazónicu (Colombia, Venezuela), cazamoscas real (Hondures) o cazamoscas real norteño (Nicaragua), ye una especie d'ave paseriforme de la familia "Tyrannidae" que vive en América. 
El mosqueru real mide ente 15–17 cm de llargu. Los sos partes cimeros son principalmente pardu abuxaes colos llixos de color crema sobre les coberteras de les nales. El so gargüelu ye ablancazada y el restu de les sos partes inferiores del so cuerpu, al igual qu'el so obispillo y cola son de color ocre amarellentáu. El machu tien un característicu penachu na cabeza en forma d'abanicu, que al esplegase amuesa plumes coloraes con cantos cimeros negros con irisaciones azules y dellos llixos negros. Nes femes el colloráu sustituyir por un color mariellu anaranxáu.
Dellos autores o clasificaciones asitiar na familia (antes género) "Onychorhynchidae" ().
"Onychorhynchus coronatus" (Sibley and Monroe 1990, 1993) foi estremáu n'O. coronatus, "Onychorhynchus occidentalis" (), "Onychorhynchus mexicanus" () y "Onychorhynchus swainsoni" () siguiendo Stotz et al. (1996) contra SACC (2005), pindiu de les resultancies d'investigación taxonómica d'esti grupu pol SACC - South American Classification Committee.
Reconócense les siguientes subespecies válides cola so correspondiente distribución xeográfica:
Acordies con la división propuesta pa la especie, estiéndese dende l'este de Venezuela hasta'l noroeste de Brasil. 
Onychorhynchus mexicanus
El mosqueru real centroamericanu (Onychorhynchus mexicanus), tamién denomináu atrapamoscas real centroamericanu (Venezuela), cazamoscas real (Hondures) o mosqueru real (Méxicu), ye una especie d'ave paseriforme de la familia "Tyrannidae" que vive en América Central y el norte de Suramérica.
El mosqueru real centroamericanu mide ente 16.5–18 cm de llargu. Los sos partes cimeros son principalmente pardes con llixos de color crema sobre les coberteras de les nales. El so obispillo y cola son de color ocre ojizo. El so picu ye relativamente llargu y anchu. 
Tien un penachu eréctil en forma d'abanicu, con plumes coloraes nos machos y naranxa amarellentaes nes femes. Raramente espleguen del tou les plumes del so penachu.
Xeneralmente los mosqueros reales centroamericanos son aves pocu llamatives y silencioses, pero que de xemes en cuando emiten llamaes clares y repetitives que suenen como "prii-o" o "kia".
Dellos autores considerar una subespecie de la "Onychorhynchus coronatus": "Onychorhynchus coronatus mexicanus", al pie de "O. occidentalis" y "O. swainsoni".
"Onychorhynchus coronatus" (Sibley and Monroe 1990, 1993) foi estremáu n'O. coronatus, O. mexicanus, "Onychorhynchus occidentalis" () y "Onychorhynchus swainsoni" () siguiendo Stotz et al. (1996) contra SACC (2005), pindiu de les resultancies d'investigación taxonómica d'esti grupu pol SACC - South American Classification Committee.
Reconócense 2 subespecies válides cola so correspondiente distribución xeográfica:
Estiéndese dende'l sur de Méxicu, per América central, hasta'l nordés de Colombia y Venezuela occidental.
Los sos hábitats naturales son les selves húmedes tropicales y de rexones baxes.
Oporornis agilis
El chipe cabecigrís ojianillado (Oporornis agilis) ye una especie d'ave del orde Passeriformes y de la familia Parulidae que se reproduz en Norteamérica y invierna en Suramérica.
Cuando algama la adultez mide 13 o 14 cm. Hai dimorfismu sexual. Los machos tienen la cabeza, gargüelu, y pechu característicamente de color gris, y alredor del güeyu hai un conspicuo aníu blancu. El restu de les partes dorsales (nuca, llombu, nales y cola) son pardes olivacees, y el restu de les parte ventrales (banduyu y plumes cobertoras inferiores de la cola) son marielles.
Les femes, al igual que los machos, caltienen les partes dorsales de color pardu oliváceo, les ventrales de color mariellu (anque más pálidu que nel casu de los machos), pero estrémense fundamentalmente por que la cabeza, gargüelu y pechu son de color pardu opacu, siendo'l gargüelu llixeramente más clara, y porque el aníu ocular ye parduzu.
Los individuos xuveniles son paecíos a les femes.
Ye similar a "O. philadelphia" y a "O. tolmiei", y nel campu puede confundise sobremanera cola primera, pos dambes especies coinciden xeográficamente en gran midida.
Reproduzse nel norte de Norteamérica, fundamentalmente en Canadá (de Alberta a Québec), pero tamién nuna pequeña parte del norte de los Estaos Xuníos axacente a los Grandes Llagos (estaos de Minnesota, Wisconsin y Michigan). Na seronda migra al sur pa envernar en Suramérica, dende la mariña caribeña de Colombia y Venezuela hasta la rexón amazónica de Brasil y norte de Bolivia.
Vive nel interior de montes y en carbes. Suel alimentase nel suelu, buscando alimentu ente la foyarasca de manera silenciosa.
Oporornis formosus
El chipe cachetinegro (Oporornis formosus), tamién conocíu como reinita de Kentucky, ye una especie d'ave migratoria del Nuevu Mundu, clasificada dientro de la familia Parulidae.
Les aves adultes miden 12 o 13 cm de llargor. Hai un llixeru dimorfismu sexual. El machu carauterízase por una mázcara negra qu'inclúi lores, zona subocular y auricular, estendiéndose parcialmente hasta los llaos del pescuezu; pela llinia superciliar mariella y la corona negra. El llombu, nales y cola son de color pardu oliváceo, y les partes ventrales (gargüelu, pescuezu, pechu y banduyu) de color mariellu.
La fema ye similar al machu, pero estrémase por que la mázcara y la corona son de color pardu olivaceu escuru. Los individuos inmaduros son similares a los adultos.
Ye una especie que se reproduz nel este de los Estaos Xuníos al sur de los grandes llagos, cola esceición notable de la península de la Florida, onde habita montes perennifolios y mistos de clima templáu y húmedu. Pel hibiernu migra al sur de Méxicu, les Antilles, América Central y norte de Suramérica (Colombia y Venezuela), onde se distribúi en montes tropicales húmedos de baxa elevación.
Oporornis philadelphia
El chipe cabecigrís filadélfico (Oporornis philadelphia) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los parúlidos qu'añera en América del Norte y invierna en América Central y norte de Suramérica.
Esta ave, d'ente 12 y 13 sm de llargor na so edá adulta, presenta llixeru dimorfismu sexual nel plumaxe. El machu tien la cabeza y el pechu de color gris, con llurdios negros nel gargüelu el pechu y los lores. El restu de les partes ventrales ye mariellu y les partes dorsales son pardes olivacees.
La fema ye paecida al machu. Sicasí, la cabeza, anque gris, resulta más pálida que nel machu, y nun presenta llurdios negros. El gargüelu ye entá más llavuquiada, aportando a inclusive blancucia o a tener ciertos matices amarellentaos.
Resulta paecida a otres especies del so xéneru que presenten cabeza gris: "O. agilis" y "O. tolmiei".
Habita nel interior de montes húmedos, frecuentemente con abondosos parrotales. Busca'l so alimentu nel suelu, xeneralmente de manera silenciosa.
La so área de distribución toma, en dómina reproductiva, el norte de América del Norte, sobrelapándose en gran midida cola del chipe cabecigrís ojianillado ("O. agilis"). Distribuyir en Canadá dende'l norte de Alberta hasta Terranova, y nel nordés de los Estaos Xuníos (Grandes Llagos y Nueva Inglaterra).
La so área d'ivernada entiende dende'l sur de Nicaragua hasta'l norte de Ecuador y noroeste de Venezuela.
Oporornis tolmiei
El chipe cabecigrís de Tolmie (Oporornis tolmiei) ye una especie d'ave migratoria de la familia de los parúlidos qu'añera nel este de Norteamérica y invierna en Méxicu y América Central.
Mide de 12 a 13 cm na so edá adulta. El machu ye de cabeza y pechu grises, con un aníu ocular blancu atayáu por alantre y por detrás. Los lores son negros. Hai maches negres nel gargüelu y el pechu. Les partes dorsales, dende la nuca hasta la cola, son de color pardu oliváceo. El restu de les partes ventrales (parte inferior del pechu, banduyu y cobertoras inferiores de la cola) son marielles, con daqué d'oliva nes bandes.
Los individuos inmaduros son paecíos a la fema adulta, pero cola cabeza más llavuquiada y el gargüelu blancuciu. Los xuveniles presenten dos barras pálides en cada nala, característica ausente nos adultos.
Resulta paecida a les especies orientales "O. agilis" y "O. philadelphia", pero alcuéntrase dixebrada xeográficamente de dambes.
Distribúise dende'l sureste d'Alaska al traviés del oeste de Canadá y el noroeste de Estaos Xuníos. Hai sicasí pequeñes poblaciones más al sur, atopándose esvalixaes nel sur de California, Arizona y Nuevu México. La población qu'añera más al sur alcuéntrase en Méxicu, nos estaos de Coahuila y Nuevu Llión.
Ye un ave migratoria que la so área d'ivernada estiéndese dende'l noroeste de México (Sonora, sur de la península de Baxa California) hasta Chiapas. Nesti país ye abondo común, sobremanera nos estaos del oeste. Ta ausente nel Golfu y la península de Yucatán. En América Central distribúise dende Guatemala hasta Costa Rica, tando ausente en Belice. En Costa Rica la so distribución puede sobrelaparse cola de "O. philadelphia".
Ye una especie qu'habita montes húmedos de coníferes y montes mistos de clima templáu húmedu, pero contrariu a les otres especies del so xéneru, tamién habita n'aŕeas semiáridas, tales como carbes y chaparrales. Aliméntase principalmente nel suelu.
Constrúi'l so nial nun parrotal. El nial tien forma de taza y la fema pon ente 3 y 5 güevos blancos con llurdios pardos.
Oreocharis arfaki
El picabayas de les Arfak (Oreocharis arfaki) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Paramythiidae endémica de Nueva Guinea. Ye la única especie del xéneru Oreocharis.
Ye un páxaru pequeño y gordoso, que mide ente 12 y 14 cm, col pescuezu y la cola relativamente curtios. Presenta un gran dimorfismu sexual nel color del so plumaxe. Dambos sexos tienen les partes cimeres de color verde y la cola azul abuxada. Los machos tienen les partes inferiores de color mariellu intensu, ente que les femes tener de color ablancazáu azuláu. Los machos tienen la cabeza, gargüelu y parte cimeru del pechu negros, sacante les coberteras auriculares que tamién son marielles, ente que les femes tienen la cabeza verde y los auriculares azulaes. Dambos sexos presenten plumes de vuelu negres con llurdios mariellos nel casu de los machos y ablancazaes nel casu de les femes. El so picu ye coritu y apuntiáu y les sos pates son abuxaes.
Alcuéntrase nes viesques de monte del cordal Central de la isla de Nueva Guinea, tantu na parte perteneciente a Indonesia como na de Papúa Nueva Guinea.
Oreoica gutturalis
El xiblador campanillero (Oreoica gutturalis) ye una especie d'ave de tamañu medianu. Pertenez a la familia "Oreoicidae" y ye reinal d'Australia. El so nome en llingua aborixe, panpanpanella, fai referencia al so cantar que s'asemeya al d'una llueca de vacunu.
Los adultos miden ente 19 cm a 23 cm de llargor. Los machos adultos tienen cabeza color gris con pechu negru prominente, frente y gargüelu blanques, siendo'l restu del so cuerpu de color gris o pardu. Les femes y los xuveniles tienen colores menos prominentes que los machos, nun tener el pechu negru y tienen una cresta más pequeña delladiada. Tanto los machos como les femes tienen ojo color coloráu-anaranxáu.
Oreopsar bolivianus
El mierlu bolivianu (Oreopsar bolivianus) ye una especie d'ave de la familia Icteridae y única representante del xéneru Oreopsar. Ye reinal de Bolivia. 
Esta especie tien una amplia distribución, con una estensión global envalorada de 78.000 km². El tamañu poblacional global nun foi cuantificado, pero nun se cree que la especie algame menos de 10.000 individuos maduros o que les tases de declinación sían importantes, anque la especie ye descrita como “rara”, siquier en dellos sectores de la so distribución (Stotz et al. 1996). Estes son les razones poles cualos la especie ye considerada de Menor Esmolición (LC poles sos sigles n'inglés) (BirdLife International 2008). 
Esta especie ye monotípica o monoespecífica, lo cual implica que ye la única especie dientro'l xéneru "Oreopsar", confiriendo a esta especie una singularidá taxonómica importante a considerar al momentu de tomar de decisiones pal so caltenimientu. Anque delles fontes clasificar dientro del xéneru "Agelaioides", xuntu con "Molothrus badius". 
En Bolivia ocupa los hábitats de carba desértico montiegu y tierres de campera y agricultura, nos valles secos interandinos. Amás, ye reinal zooxeográfica de los Andes Centrales (CAN en Hennessey et al. 2003) y ta presente nuna de les Árees de Endemísmo d'Aves (EBA-056 poles sos sigles n'inglés) denominada como los Andes altos de Bolivia y Arxentina, que la so prioridá de caltenimientu ye crítica (Hennessey et al 2003). Alcuéntrase nos departamentos de Cochabamba, Chuquisaca y Potosí nun rangu altitudinal dende los 2.400 a los 3.400 msnm (Hennessey et al 2003). 
Oreoscoptes montanus
El cuitlacoche de les artumises (Oreoscoptes montanus) ye un ave paseriforme de tamañu medianu de la familia Mimidae, que tamién inclúi a los sinsontes, tembladores, y páxaros gatu. Ye l'únicu miembru del xéneru Oreoscoptes. Paez menos emparentáu colos cuitlacoches del Caribe, que colos sinsontes (Hunt "et al." 2001, Barber "et al." 2004).
Les partes inferiores de "O. montanus" son de tonu gris-marrón pálido, ente que'l so envés ye blancu con franxes escures. Tienen un picu delgáu rectu relativamente curtiu, güeyos mariellos y una cola llarga, anque non tantu como la cola d'otres especies de cuitlacoches.
Esta ave reproduzse nel oeste d'América del Norte, dende'l sur de Canadá hasta'l norte de Arizona y Nuevu México. El so hábitat de reproducción son zones con carbes d'artemisia y escasamente otres zones arbustives. La fema pon de 4 a 5 güevos nun nial en forma de taza construyíu con ramines y allugáu ente pacionales baxos. Dambos miembros de la pareya guaren y alimenten a los pichones.
Pel hibiernu, estes aves migren escontra'l sur d'Estaos Xuníos y Méxicu, incluyendo'l sur y norte de la península de Baxa California.
Pel branu aliméntense d'insectos; tamién comen bayes, especialmente pel hibiernu. Polo xeneral busquen insectos nel suelu en zones con parrotales.
La población d'estes aves menguó en delles zones onde se quitaron la artemisia pero entá son comunes naquelles zones en qu'el so hábitat preferíu caltúvose. L'amenorgamientu de hábitats de artemisia nel oeste de América del Norte ye motivu d'esmolición pa la esistencia d'esta y otres especies dependientes de la artemisia.
Oreoscopus gutturalis
La acantiza de felechal (Oreoscopus gutturalis), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Acanthizidae. Ye l'únicu miembru del xéneru monotípicu Oreoscopus. Ye reinal de Australia. El so hábitat natural son les viesques húmedes de tierres baxes y montes subtropicales o tropicales.
Oreostruthus fuliginosus
El diamante Montano ("Oreostruthus fuliginosus") ye una especie d'estríldido comúnmente atopáu en Nueva Guinea Occidental, Indonesia y Papúa Nueva Guinea. El so hábitat envaloróse en 20.000 a 50.000 km². 
Ye la única especie del xéneru Oreostruthus.
Dientro del so hábitat puede atopase con más frecuencia zones subtropicales y de monte secos tropicales. Evaluóse'l so estáu de caltenimientu dientro de la Llista Colorada de la UICN como d'esmolición menor.
Oreothlypis celata
La reinita coroninaranja o chipe celato (Oreothlypis celata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los parúlidos. Ye un ave migratoria que se reproduz nel oeste d'América del Norte y pasa l'iviernu nel sur d'Estaos Xuníos, en México y en Guatemala.
Mide na edá adulta ente 11.5 y 12.5 cm de llargor. A diferencia d'otres especies del so xéneru, el dimorfismu sexual ye casi inesistente, yá que machos y femes son similares. Ye una especie bastante indefinida. Les partes dorsales y la cabeza son color oliva abuxáu o mariellu oliváceo, con una llinia supraocular mariella. La cabeza puede ser, en costraste, más gris que'l restu del cuerpu. El gargüelu y les partes ventrales son mariellu verdoses, finamente rayaes. Una característica diagnóstica ye la corona naranxa, que sicasí ye pocu evidente a güeyu. A diferencia d'otres especies de Vermivora, los adultos nun presenten barres na nala.
Los individuos inmaduros son pardu oliváceos, más claros nes partes inferiores, y presenten dos barras acolorataes pálides en cada nala.
Habita árees abiertes con bayura de parrotales, en zones de crecedera secundaria y en montes n'Alaska, Canadá y l'oeste de los Estaos Xuníos. Hai tamién una población residente na Sierra de San Pedro Mártir (Baxa California, México). El nial tien forma de taza y ye construyíu nel suelu, ocultu ente la vexetación, o nun parrotal. La fema pon ente 2 y 4 güevos blancos con llurdios pardu acolorataes.
Na seronda migra al sur d'Estaos Xuníos, a gran parte de México y a Guatemala. Namái hai rexistros ocasionales na península de Yucatán, y tan al sur como Costa Rica.
Busca alimentu ente los parrotales, alimentándose d'insectos, bárabos, bayes y néctar.
Oreothlypis gutturalis
El chipe de gargüelu en llapaes (Oreothlypis gutturalis), tamién llamáu comúnmente gargüelu de fueu, reinita flamíxera, reinita gargüelu de fueu, o bijirita de gargüelu flameante, ye una especie del xéneru de aves "Oreothlypis" de la familia de los parúlidos del orde de los paseriformes. 
L'adultu tien un llargor de 12 cm de llargu y pesa 10 g. Dorsalmente el so plumaxe ye de color gris cayuela, que pasa a negru nel llombu, lores, y alredor de los güeyos. Tien el gargüelu y el pechu de color bermeyón, lo qu'oldea col banduyu ablancazáu. Los sexos son casi idénticos, pero la mázcara negra ye más estensa nel machu. El xuvenil presenta dorsalmente tonos más pardos, y ventralmente más apagaos.
Esta especie ye un residente nidificante en montes del oeste de Panamá y de Costa Rica.
Esta especie habita nel dosel del monte, cantos de montes, y escamplaes arbolaes, xeneralmente n'altitúes entendíes ente los 2100 msnm hasta la llende forestal superior. Na aguada del mar Caribe, na dómina de les agües puede llegar a baxar hasta los 1400 msnm. 
La so dieta compónse de viermes, insectos, y arañes, les que prinda d'ente la xamasca col so picu apuntiáu.
Esta especie ye territorial na dómina reproductiva, pero terminada esta, va xunir a bandaes d'otres aves insectívores. El so nial tien forma de taza fonda, siempres semicubierto por epífitas o mofos, construyida nun árbol baxu. Ente marzu y mayu ovipone nél dos güevos blancos.
Esta especie describióse orixinalmente pol ornitólogu alemán Jean Cabanis nel añu 1861.
Foi tamién incluyida por dellos autores nos xéneros "Parula" y "Vermivora".
Oreothlypis luciae
La reinita de Lucy o chipe rabadillicastaño (Oreothlypis luciae) ye una especie d'ave paseriforme clasificada na familia Parulidae. Habita nos desiertos de Estaos Xuníos y Méxicu y ye una especie migratoria. Bien similar a otres especies de "Vermivora", caracterizar pol so rabadilla castaña acoloratada y por añerar en cuévanos d'árboles.
Los adultos miden 10 cm de longitud promedio. Ta estrechamente rellacionáu con "V. crissalis" y "V. virginiae". Femes y machos son similares. Son aves de cabeza, nuca, llombu, nales y cola grises. Les partes ventrales (gargüelu, pechu, banduyu y plumes cobertoras inferiores de la cola son de color gris claru o blancucies. Na cabeza hai un pequeñu parche acoloratáu castañal na corona y un aníu blancu alredor de cada güeyu. La so característica distintiva ye'l color castañu acoloratáu de la rabadilla y de les cobertoras cimeres de la cola.
Vive en desiertos, preferentemente en vexetación riberana, siempres con bayura de parrotales o mezquite. Aliméntase principalmente d'insectos y puede formar pequeños grupos alimenticios.
Constrúin un nial en cuévanos d'árboles, a partir de fines fibres vexetales. Ye la única parúlida con esti costume, amás de "Protonotaria citrea". La fema pon ente 3 y 6 güevos blancos con llurdios marrones. El nial puede ser parasitado pol tordu cabecicafé ("Molothrus ater").
Estiéndese, na dómina reproductiva, pol suroeste de los Estaos Xuníos y l'estremu noroeste de Méxicu (norte de Baxa California y de Sonora). Invierna na mariña pacífica mexicana, dende Sinaloa hasta Guerrero.
Oreothlypis pelegrina
La reinita de Tennessee, reinita verdilla o chipe pelegrín (Oreothlypis pelegrina) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los parúlidos. Añera en Canadá y Estaos Xuníos y pasa l'iviernu en América Central y el norte de América del Sur.
Los adultos miden en promediu ente 11 y 12 cm de llargor. Hai llixeru dimorfismu sexual, estacional y d'edá. Los machos adultos en dómina reproductiva son senciellos: la cabeza ye gris con una llinia supraocular blanca; les partes ventrales son blancucies; les partes dorsales son olivacees; pero les nales son más escures y con una llinia clara. La fema en dómina reproductiva ye similar al machu, pero de coloración más llavuquiada: la cabeza ye menos gris y les partes ventrales son amarellentaes.
Los adultos na seronda ya iviernu, según los individuos xuveniles, tienen les partes dorsales de color verde olivo y les ventrales amarellentaes, coles plumes cobertoras inferiores de la cola color blancu. Na cara destaca la llinia supraocular mariella y na nala una traza de barra.
Pel branu vive en montes de coníferes y mistos, cuantimás onde hai píceas. Prefier el sotobosque y escamplaes de montes con parrotales. Aliméntase principalmente d'insectos y bárabos, pero pel hibiernu tamién consume bayes y néctar. Pel hibiernu migra en folaes y puebla diversos hábitats, dende'l nivel del mar hasta más de 2000 m snm, principalmente en zones húmedes o semihúmedas y enfusando n'árees urbanes.
La so distribución en dómina reproductiva ye la Norteamérica septentrional, principalmente Canadá, pero tamién la porción nororiental d'Estaos Xuníos. Migra na seronda escontra'l sur de México, toa América Central y el norte d'América del Sur (Colombia y Venezuela), aportando a bien común. Foi rexistráu de casualidá nel norte de México, les Antilles mayores, el norte d'Ecuador, y escepcionalmente n'Europa occidental.
Constrúin un nial en forma de taza nel suelu, ocultu ente la vexetación. La fema pon ente 4 y 7 güevos blancos con llixos marrones, y guarar por 11 o 12 díes.
Oreothlypis ruficapilla
La reinita de Nashville o chipe de cabeza gris (Oreothlypis ruficapilla) ye una especie d'ave del orde Passeriformes y de la familia Parulidae. Ye un ave migratoria qu'añera en Canadá y Estaos Xuníos y pasa l'iviernu en Méxicu y Centroamérica.
Esta especie ye de partes dorsales pardu-olivacees y les partes ventrales marielles. Estremar d'otres especies asemeyaes pol gargüelu mariella y un aru blancu bien evidente alredor de los güeyos. Los machos tienen la cabeza gris y un llurdiu acoloratáu na corona que sicasí nun ye siempres visible. Les femes y los individuos inmaduros tienen la cabeza abuxada con matices oliváceos. 
Reproduzse nel norte y oeste de América del Norte (Canadá y estaos Xuníos). Na seronda migra al suroeste de los Estaos Xuníos, a Méxicu y a Guatemala. En México ye abondosu pel hibiernu na mayor parte del país, sacante les penínsules de Baxa California y Yucatán. Habita en montes, ecotonos, campos abiertos, plantíos y carbes. 
Forma grupos alimenticios con otres especies. Busca alimentu ente los árboles o los parrotales, moviendo la cola cuando salta. Aliméntase principalmente d'insectos.
Oreothlypis virginiae
La reinita de Virginia o chipe de Virginia (Oreothlypis virginiae) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae. Ye de vezos migratorios. En dómina reproductiva puebla l'oeste de los Estaos Xuníos y pel hibiernu distribúyese en Méxicu.
Los adultos miden en promediu 10 cm de llargor. Ye un ave predominantemente gris, coles partes ventrales más clares y les nales y la cola más escures. Tien un aníu ocular blancu. Puede tener una corona acoloratada pálida na cabeza. La rabadilla y el pechu presenten plumes amarellentaes. La presencia de mariellu nel pechu ye característica diagnóstica d'esta especie, cercanamente rellacionada a "V. crissalis" y "V. luciae".
Vive en zones semiáridas de pacionales y carbes. Mientres la migración, amás de carbes, tamién vive en montes de pinos o encinos. Aliméntase básicamente d'insectos, xeneralmente en solitariu.
Reproducir nuna amplia zona del oeste de los Estaos Xuníos, al este y sur de les Montes Predresos, dende Wyoming hasta Texas y Nuevu México. Pel hibiernu migra al traviés del norte de México pa establecese n'árees serranes del occidente y sur del país, de Nayarit a Oaxaca, incluyendo la Depresión de la Balses. Hai rexistros casuales en Guatemala y Belice.
Origma
La Acantiza mineru o (Origma solitaria), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Acanthizidae. Ye l'únicu miembru del xéneru monotípicu Origma. Ye reinal de Nueva Gales del Sur en Australia.
El Acantiza mineru tien 14 cm de llargor. Polo xeneral ve saltándose-y sobre les roques de forma errática mientres ximielga la cola. El so hábitat preferíu son los montes de piedra arenisca o piedra caliar. La so distribución ye'l centru y este de Nueva Gales del Sur.
Oriolus larvatus
La filomena amazcarada (Oriolus larvatus) ye una especie d'ave de la familia Oriolidae.
Ye un ave paserina nativa d'África. Tien un aspeutu bien llamativu con un cuerpu de color mariellu brillante, qu'oldea cola so cabeza negra y picu color carne.
Reproduzse nel África sub-sahariana dende Suden del Sur y Etiopía nel norte hasta Suráfrica nel sur. Habita en montes secos tropicales, especialmente bosquecillos de acacia y árboles de fueyes anches, y zones de parrotales trupos, onde ye más común escuchala que vela entá a pesar del so plumaxe brillosu.
La so voz ye un parllotéu qu'asemeya un gorgoteo, acompañáu por imitaciones y xiblíos. Alimentar na fronda, consumiendo pequeños frutos ya insectos grandes. Los mozos aliméntase de ciempiés y guxanos.
Oriolus albiloris
La filomena de mexelles blanques (Oriolus albiloris) ye una especie d'ave na familia Oriolidae. Mide unos 22 cm de llargu y el so picu ye acoloratáu escuru. El so pechu ye verde oliva-amarellentáu y les sos mexelles son blanques.
Ye una especie reinal de les Filipines. El so hábitat natural son les viesques montiegues húmedes de Luzón.
Oriolus auratus
La Filomena africana (Oriolus auratus) ye una especie d'ave de la familia Oriolidae d'aves paserinas. Mora y reproduzse en África al sur del Sahara.
El machu destacar pol so plumaxe típicu de filomena negru y mariellu, magar el plumaxe ye predominantemente mariellu, con zones negres nes plumes de vuelu y nes plumes del centru de la cola. La so nales tienen abondosa doráu, que ye la característica qu'estrema a la especie, "Oriolus oriolus", que pasa l'iviernu n'África.
Oriolus bouroensis
La filomena de Buru (Oriolus bouroensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Oriolidae endémica de les Molucas, pertenecientes a Indonesia. Enantes considerábase a la filomena de les Tanimbar ("Oriolus decipiens") subespecie de la filomena de Buru pero fueron dixebraes en 2007.
Alcuéntrase namái na isla Buru, de les Molucas meridionales, nel este de Indonesia. 
Los sos hábitats naturales son les selves húmedes y los manglares tropicales..
Oriolus brachyrhynchus
La filomena cabecinegra (Oriolus brachyrynchus), ye una especie d'ave na familia Oriolidae, que ye nativa d'África.
Alcuéntrase n'Angola, Benín, Camerún, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Guinea Ecuatorial, Gabón, Ghana, Guinea, Guinea-Bisáu, Kenia, Liberia, Nixeria, Sierra Lleona, Sudán, Tanzania, Togu y Uganda. Los sos hábitats naturales son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales y la sabana húmeda.
Oriolus chinensis
La filomena china (Oriolus chinensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Oriolidae que vive en Asia. Esisten delles poblaciones distintes a lo llargo de la so amplia área de distribución y nel pasáu incluyir a la filomena picofina ("Oriolus tenuirostris") ente les sos subespecies. Estrémase de la filomena europea que solo tien una estrecha llista loral negra pela so ancha banda negra que va dende la base del picu al traviés de los güeyos y xúnese na nuca. Los machos y les femes tienen un aspeutu similar, anque la parte cimera de les nales de les femes ye más verdoses. El so picu ye rosáu y más robustu qu'el de la filomena europea.
La filomena china ye un ave de tamañu mediu col plumaxe nel so mayor parte mariellu, col picu rosa y un anchu antifáz negru que llega hasta la nuca, tamién tien negres les plumes primaries y secundaries y la mayor parte de la cola. Los machos adultos tienen les plumes centrales de la cola coles puntes marielles y les llaterales con mayor parte mariella. Les femes tienen la parte cimera de les nales verdosa. Los xuveniles tienen les partes inferiores motudes. Los pitucos son d'un verdosu apagáu con vetes pardes. La so cabeza y nuca son más amarellentaes y les coberteras de la parte inferior de la cola son marielles. Esisten variaciones na estensión d'el color negru y l'intensidá del mariellu nel plumaxe de les distintes subespecies. 
La subespecie "diffusus" cría en China y muévese hasta la India mientres l'iviernu, principalmente en partir nordés de la rexón peninsular. Les poblaciones de les islles Andamán y Nicobar ye sedentaria. La subespecies de Andamán, "O. c. andamanensis" tien la totalidá de les nales negres, ente que "O. c. macrourus" de Nicobar tien una banda bien ancha na nuca de forma que queda bien pocu mariellu na parte cimera de la cabeza. Les sos nales son prácticamente negres con un llurdiu mariellu nes coberteras primaries. Los cantares de les subespecies de Andaman y Nicobar son distintes siendo'l de la postrera más modulado. La hestoria evolutiva d'esti grupu de filomenes ye complexu y podría haber dalguna especie críptica más. Nes poblaciones del sureste d'Asia esiste l'enclín al amenorgamientu del mariellu de la frente y al descensu de la intensidá d'el color mariellu del plumaxe a midida que avánzase de norte a sur. Les femes de les poblaciones del sur tienen el llombu y la cola más verdoses y nun tienen llixos mariellos nes puntes de les secundaries como les poblaciones del norte.
La so llamada corriente ye un "miaa" nasal y el so cantar ("diffusus") ye un "iwii wii wii-liow".
La filomena china alcuéntrase nos montes, plantíos y xardinos del este y sur d'Asia. Aliméntase de frutos ya insectos nes copes de los árboles. La subespecie "diffusus" cría nel este de Siberia, Ussuriland, el nordés de China, Corea y el norte de Vietnam y pasa l'iviernu en Tailandia, Myanmar y partes de la India. T. C. Jerdon describió un ave na rexón Malabar qu'identificó como "Oriolus indicus" y agora considérase que ye "Oriolus chinensis diffusus". "Oriolus chinensis invisus" alcuéntrase nel sur de Annam. La subespecie nominal ye mesma de les Filipines. Describiéronse delles subespecies insulares como "suluensis" (Joló), "melanisticus" (Talaud), "formosus" (Sangihe), "frontalis" (islles Sula), "sangirensis" (islles Sangihe), "saani" (Molucas), "mundus" (Simalur), "sipora" (Sipura), "richmondi" (Siberut y Pagi), "insularis" (Kangean), "broderipii" (Lombok, Sumba, Sumbawa, Flores y les islles Alor), "lampochryseus" (Masalembo y islles Keramian), "oscillans" (islles Tukangbesi), "boneratensis" (islles Bonerate, Djampea y Kalao), "maculatus" (Pulau Ujong, Sumatra, Billiton, Bangka, Nias, Xava, Bali y Borneo), "yamamurae" (Filipines centrales y meridionales, dacuando considerada idéntica a la nominal), "celebensis" (norte de Célebes) y "macassariensis" (sur de Célebes). Les subespecies tán rellacionaes cercanamente y el grupu forma un clado cola filomena europea y la filomena india.
Les poblaciones que críen nel este d'Asia pasen l'iviernu en rexones tropicales del sureste asiáticu. La subespecie "diffusus" amás migra dacuando a munches partes del sur de la India y ye vista más regularmente nos Ghats Occidentales. En Singapur créese que críen solo dende los años 1920 y anguaño son comunes inclusive nos xardinos de la ciudá. Ente que nos años 1880 considerábense rares.
Rexistróse que les filomenes chines aliméntase d'una gran variedá de frutos como los del "Trema orientalis" y "Ficus", ente otros, y tamién d'insectos. Suxurióse que contribuyeron a la dispersión de les especies de "Ficus" na isla de Krakatoa onde s'establecieron ente les primeres especies colonizadores. N'India reparóse que peracaben néctar de les flores grandes como les "Salmalia" y "Erythrina". Dacuando pueden depredar nos niales atrapando pitucos pequeños. 
La so dómina de cría ye d'abril a xunu (xineru–marzu nes Nicobar) y el so nial tien forma de concu fondu qu'asitien na base de les cañes de los árboles. La puesta consta de dos o tres güevos, de color salmón chiscaos con llixos acolorataos y llurdios más escuros. Con frecuencia constrúin el so nial nes proximidaes del nial d'un drongo real. Les femes pueden construyir dos o tres nidos y finalmente escueyen unu d'ellos pa poner los güevos. Los machos dacuando pósense al pie de los niales refugaos. La incubación ye realizada solo pola fema. Los güevos eclosionen tres 14 o 16 díes, y los pitucos tarden dos selmanes más en desenvolvese. Les femes caltiénense cercanes al nial, contribúin a la so llimpieza llevándose los sacos fecales de los pitucos, estornen a'l depredadores y alimenten a los pollos. Los machos desempeñen un papel más activu na alimentación y guarda. El gorrión molineru y el bulbul negru dacuando pueden aprovechar los sos niales abandonaos. Ente'l depredadores que pueden atacar el so niales atopen los cuervos, les pegues y los rapazos. En munches partes del sudeste asiáticu son prindaes y vendíes como mascotes.
Oriolus chlorocephalus
La filomena cabeciverde (Oriolus chlorocephalus) ye una especie d'ave na familia Oriolidae.
Alcuéntrase en Kenia, Malaui, Mozambique, y Tanzania.
Los sos hábitats naturales son los montes secos subtropicales o tropicales y les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales.
Oriolus flavocinctus
La Filomena mariella australiana o Filomena verdosa, ("Oriolus flavocinctus") ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Oriolidae. Alcuéntrase na vexetación tropical de Nueva Guinea y norte de Australia, incluyida la Península del Cabu York, el Top End y Kimberley.
Alcuéntrase nos estratos mediu y superior de los montes trupos, tomando fruta polo xeneral. De normal solo o en pareyes, dacuando fórmense pequeños grupos na temporada non reproductiva. De cutiu son difíciles d'alcontrar, yá que el so plumaxe color mariellu-verdosu confundir cola xamasca y namái les sos llamaes musicales fondos pueden ser escuchaes. Sicasí, son comunes nel hábitat fayadizu: selves tropicales, manglares, carbes a lo llargo de cursos d'agua, banzaos y xardinos exuberantes.
La cría realizar mientres la temporada d'agües (d'ochobre a marzu). Un nial llimpiu, fondu constrúi a partir de tires de corteza y enredaderes, alliniaes con raicillas, y colgáu ente les cañes frondosas, polo xeneral de 5 a 15 metros escontra riba. Polo xeneral ponen 2 güevos.
Oriolus forsteni
La filomena de Seram (Oriolus forsteni) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Oriolidae endémica de les Molucas, en Indonesia. 
Alcuéntrase na isla de Seram, Ambon, Haruku, Saparua y otres islles menores aledañas de les Molucas meridionales. El so hábitat natural son les selves tropicales húmedes.
Oriolus kundoo
La filomena india (Oriolus kundoo) ye una especie d'ave de la familia Oriolidae. Alcuéntrase nel subcontinente indiu y el centru d'Asia. D'antiguo considerábase qu'esta especie yera una subespecie de la filomena europea, pero foi identificada como una especie de plenu derechu por causa de les sos diferencies tocantes a morfoloxía, plumaxe, llamaes y al fechu de que dambes non s'entecrucen. Los machos adultos estremar de la filomena europea por que la raya negra nel so güeyu enllargar más allá del mesmu. La filomena india migra parcialmente. Reproduzse en Pakistán, Uzbequistán, Turkmenistán, Kazakhstán, Kirguistán, Tajikistán, Afganistán y Nepal, como gran parte de la India. La población de la India ye en gran parte residente ente que les otres poblaciones migren.
Ye bien similar a la filomena europea pero la so cola ye más mariella y ye más pálidu'l colloráu del iris y el picu. Nel machu la raya negra del güeyu estiéndese más allá del güeyu, amás tien un gran carpal patch na nala y estremos mariellos grandes nes plumes secundariu y terciariu. Les streaks na zona inferior de les femes ye más definida que nes femes de la filomena europea. La especie europea ye más grande, les sos nales miden 149-162 mm n'adultos comparáu con 136-144 mm en "O. kundoo". Tamién la fórmula de la nala ye distinta siendo la primaria 2 más llarga que 5 en "O. oriolus" ente que la primaria 5 ye más llarga que la 2 en "O. kundoo". Charles Vaurie concluyó qu'una población denominada "baltistanicus" yera indistinguible de "kundoo" ente que "turkestanica" paez basar nun espécime típicu de "Oriolus oriolus".
La filomena reproducir dende Baluchistán y Afganistán polos Himalayes hasta Nepal. Delles poblaciones reproducir na rexón peninsular pero son locales n'estremu. Les poblaciones del norte pasen l'iviernu nel sur de la India, dellos exemplares lleguen hasta Sri Lanka. Nun esisten certificaciones rigoroses de los rexistros sobre avistamientos en Maldives y les islles Andaman.
Les filomenes aliméntase de frutos, néctar ya insectos. Pueden esvalixar les granes de numberoses plantes de bagues incluyida la "Lantana camara" invasora. Esiste un rexistru d'una filomena atacando un "Draco dussumieri". El so vuelu ye curtiu pero poderosu y determinóse que lleguen a algamar velocidaes d'unos 40 km/h. Dacuando báñense zambulléndose en pequeños estanques d'agua. Un exemplar anillado en Gujarat foi recuperáu en Tajikistán más de nueve años dempués.
La temporada de reproducción va d'abril a agostu, el nial ye una pequeña taza allugada nuna bifurcación d'una caña cerca del estremu de la caña. De cutiu los niales son construyíos en proximidaes del nial d'un drongo real. La puesta consiste polo xeneral de dos a tres güevos blancos con manchitas acolorataes, pardes y negres. Dambos padres ocupar del cuidu del nial y los pichones, defendiendo'l nial d'aves intruses tales como chicras y cuervos.
Un parásitu de sangrar tipu protozóu, "Haemoproteus orioli", propiu d'esta especie suxurióse que tamién parasita a otres especies de filomenes anque posiblemente con llinaxes distintos.
Oriolus melanotis
La Filomena olivácea ("Oriolus melanotis") ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Oriolidae. Ye orixinaria de Indonesia y Timor Oriental. El so hábitat natural son les viesques seques subtropicales o tropicales o los manglares.
Oriolus monacha
La filomena monxu (Oriolus monacha) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Oriolidae. Distribúise per Eritrea y Etiopía. El so hábitat natural son montes secos subtropical o tropicales.
Oriolus oriolus
La cirombella (Oriolus oriolus) ye una especie d'ave paseriforme d'unos 25 cm, de la familia Oriolidae. Ye mesma de les rexones templaes del hemisferiu norte. Envierna nos trópicos, pa dempués emigrar a Europa y Oriente Mediu pa pasar el branu. El so nome científicu provién del llatín "aurum", «doráu», «ave d'oru».
Ye un ave intelixente y esmucidizo, de vuelos rápidos y curtios ente les cañes anque algama vuelos bien altos nes sos migraciones. El so plumaxe doráu fai bien fácil confundila con rellumos solares. Constrúi los sos niales con gran velocidá, nidifica en montes con preferencia polos cursos d'agua. Son monógamos, territoriales y migratorios. Ponen davezu dos o tres güevos, pero pueden llegar a seis.
Machu. Característicu con cuerpu mariellu doráu, con nala y cola negres.
Fema. Asemeyada al machu. Percima verde oliva, per debaxo, blancucia, sele rayada de colloráu escuru nel pechu; nales y cola coloraes escures col mariellu menos estendíu y menos vivu.
Mozos. Les filomenes nueves son asemeyaes a la fema, pero con picu gris ya iris pardu.
Aliméntase principalmente de gates, camparines, arañes, moluscos; frutos.
Muda postnupcial parcial, camudando plumes corporales, pequeñes cobertoras y más raramente terciaries y dalguna secundaria ente xunu y agostu. La muda postjuvenil ye tamién parcial incluyendo plumes del cuerpu, pequeñes coberteras y, dellos exemplares, les terciaries. Dambes clases d'edá tienen una muda prenupcial completa nes sos árees d'ivernada africanes, pudiendo dexar ensin camudar la secundaria. 
Ye orixe del nome propiu masculín "Oriol" en Cataluña y "Oriole" nel sur de Francia.
Da nome a la ciudá de Orihuela que'l so emblema ye un oriol coronáu con corona real, con nales a mediu esplegar. Trátase d'una delicada obra de plata sobredorada, llabrada y cincelada realizada pol orfebre oriolano Miguel Ruvira nel añu 1732, pa sustituyir l'anterior oriol de madera tallao y dorada que, de la mesma, sustituyía una anterior que foi raptada pol cardenal Luis de Belluga (Virrei de Valencia) cuando la ciudá capituló en favor de Felipe V y del que se desconoz el so paradoriu. Namái s'esibe públicamente'l día de la conmemoración del 17 de xunetu (Día del Páxaru).
Oriolus phaeochromus
La filomena de Halmahera (Oriolus phaeochromus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Oriolidae endémica del norte de les Molucas, en Indonesia. 
Alcuéntrase namái na isla de Halmahera, nes Molucas septentrionales. El so hábitat natural son les selves tropicales húmedes de zones baxes.
Oriolus sagittatus
La Filomena de llombu olivo, Filomena estriada, ("Oriolus sagittatus") ye una especie bien común d'ave paseriforme perteneciente a la familia Oriolidae. Ye un ave de medianu tamañu orixinaria del norte y este de Australia y Nueva Guinea. 
Ye'l más ampliu de los orioles de Australasia, ye ruidosu y llamativu. Nun ye brillosu de color, ye de color oliva sofitáu con pequeñes vetes escures, col pechu con llixeres rayes negres. Les femes tienen el filu de les nales de color canela y dambos sexos tienen picos y güeyos acolorataos.
Como'l Oriole Verde especializar en hábitats húmedos y vexetación trupa na zona tropical del norte, el "Oriolus sagittatus" ye más versátil y prefier ambientes montiegos más abiertos, y tolera climes más secos (pero non del desiertu). Común a bien común nel norte, "Oriolus sagittatus" ver con menos frecuencia nel sur, pero sicasí llega hasta'l sureste de Australia del Sur . La so distribución va dende'l norte de Australia Occidental al traviés de les mariñes esti y sur a Victoria y l'esquina de South Australia . La mayoría de les aves reproducir mientres la estación húmeda tropical, pero dalgunos migren al sur pa reproducise mientres el branu austral.
Oriolus steerii
La filomena filipina (Oriolus steerii) ye una especie d'ave na familia Oriolidae. Ye reinal de les Filipines.
Magar la especie ye abondo común na zona onde habita, la raza Cebu ("O. s. assimilis") nun foi columbrada dende 1906 y créese alcuéntrase extinta.
La filomena filipina ye un ave de plumaxe amarellentáu-pardu con plumes delgaes na parte cimera del so cuerpu, el so picu y güeyos son coloraos. Al igual que numberoses especies de filomenes esta especie aliméntase principalmente de flores de la pradería y alimentos similares.
Ye reinal de les Filipines. El so hábitat natural son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales de Masbate, Samar, Leyte, Negros, Bohol, Mindanao, Basilan y l'archipiélagu de Sulu.
Oriolus szalayi
La filomena papú (Oriolus szalayi) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Oriolidae endémica de Nueva Guinea y les islles Raxa Ampat.
Alcuéntrase en Nueva Guinea, l'archipiélagu Raxa Ampat y otres islles menores aledañas. El so hábitat natural son les selves tropicales y los manglares tropicales.
Oriolus tenuirostris
La filomena picofina (Oriolus tenuirostris) ye una especie d'ave na familia Oriolidae.
Alcuéntrase en Bután, China, India, Laos, Myanmar, Nepal, Tailandia, y Vietnam. Amás esiste un rexistru sobre un avistamiento nel Parque Nacional Bundala en Sri Lanka en 2002.
Oriolus traillii
La filomena granate (Oriolus traillii) ye una especie d'ave na familia Oriolidae.
El so plumaxe ye de color granate y negru, siendo la so cabeza, gargüelu y nales negres con un picu azuláu. Los cuerpos de la femes son apenes más escuros y el plumaxe de los xuveniles ye daqué más claro. La coloración varia en dalguna midida según la zona onde habita, ente que aquellos que viven nel subcontinente indiu tienen colores más apagaos los que viven nel sudeste asiáticu tienen colores más brillosos con enclín a tonos mas acolorataos
Puebla'l subcontinente indiu y el sudeste d'Asia. Alcuéntrase en Bangladex, Bután, Camboya, India, Laos, Myanmar, Nepal, Taiwán, Tailandia, Tíbet, y Vietnam.. 
Oriturus superciliosus
El gorrión cachetioscuro serranu (Oriturus superciliosus) ye una especie d'ave de la familia Emberizidae. Ye reinal de Méxicu y pertenez al xéneru monotípicu Oriturus
Ye un emberízido relativamente grande, pos na edá adulta mide en promediu 17 cm de llargor. Nun hai dimorfismu sexual. Los individuos adultos son de llombu, cola y nales pardes con rayes escures. El pechu ye gris y la parte baxa del abdome amarellentada. Los calteres de la cabeza son diagnósticos: picu negru relativamente grande, gargüelu blancu y un parche negru en mexelles y lores; una amplia raya supraocular (supercilio) blanca que s'estiende dende la frente hasta les bandes de la nuca, y enriba d'ésta una corona acoloratada. Los inmaduros son similares, pero con rayes nel pechu color blancuciu.
Ye una especie esclusiva de tierres altes, que se distribúi a lo llargo de la Altiplanicie Mexicana, el Exa Neovolcánico y les tierres altes de Oaxaca. Habita pacionales y montes de coníferes con vexetación arbustiva.
Ornithion inerme
El mosquerito motudu (Ornithion inerme), tamién denomináu atrapamoscas de ceyes blanques y tiranolete o tiranuelo alipunteado, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae que vive en Suramérica.
Los sos hábitats naturales son tantu les selves húmedes tropicales como los montes secos de rexones baxes, hasta los 1200 m d'altitú.
Ornithion semiflavum
El mosquerito ventriamarillo o mosqueru agamba blanca (Ornithion semiflavum) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae. 
Ye nativu de América Central, incluyendo Belize, Costa Rica, Ecuador, Guatemala, Hondures, Méxicu, Nicaragua, Panamá. El so hábitat consiste de monte húmedu tropical y subtropical, y carbes. Nun tien subespecies reconocíes.
Ornorectes cristatus
El pitohuí crestado (Ornorectes cristatus) ye una especie d'ave antiguamente asignáu a la familia Pachycephalidae. Na actualidá allúgase-y na familia "Oricidae".
Alcuéntrase n'Indonesia y Papúa Nueva Guinea.
Orthogonys chloricterus
El tangara verdioliva (Orthogonys chloricterus), tamién denomináu fruteru verde oliva o catirumbava (Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Thraupidae, la única del xéneru monotípicu Orthogonys. Ye endémicu de les viesques montiegues del sureste de Brasil.
Mide 18 cm. Picu bastante llargu y espodáu; piernes arrosaes. Penriba ye verde oliva uniforme; pembaxo ye mariellu colos llaos y lladrales tiñíos d'oliva. 
Distribuyir pola matu Atlánticu del sureste de Brasil dende Espírito Santu hasta Santa Catarina, ente los 600 y los 1800 msnm, anque nos meses d'iviernu consten rexistros en baxaes litoraleñas hasta los 200 m d'altitú.
Se movimenta polos estratos altu y mediu del monte, en grupos grandes, demostrando fuerte gregarismo al acomuñar a otros tráupidos o a bandos del coloríu carpinteru arcoiris ("Melanerpes flavifrons").
La so dieta ye escencialmente frugívora, frecuentando frutales y plantíos. Puede actuar como especie nuclear en bandaes mistes, moviéndose en frentes amplies, barriendo la vexetación de bromelias y tremaos de fueyes seques buscando insectos y frutos.
Posiblemente nidifican ente bromelias nos meses de branu.
El so llamáu ye un sonoru cucuxo, xeneralmente anunciando la llegada d'una bandada mista; el más frecuente ye un “whiik!” y tamién un “cht-tziii”. Realicen allaríes colectives.
La especie "O. chloricterus" describióse per primer vegada pol naturalista francés Louis Jean Pierre Vieillot en 1819 sol nome científicu "Tachyphonus chloricterus"; localidad tipo «cerca de Ríu de Janeiro, Brasil».
A pesar d'esti xéneru tar asitiáu tradicionalmente na familia Thraupidae, Barker "et a el". (2013) atoparon evidencies d'un grupu monofiléticu integráu pol presente , "Mitrospingus" y "Lamprospiza" y propunxeron la creación d'una nueva familia Mitrospingidae, arrexuntando a los trés. El South American Classification Committee (SACC) aguarda propuesta.
El Comité Brasileñu de Rexistros Ornitolóxicos (CBRO) na Llista das Aves do Brasil 11° Edición, 2014, yá adoptó la nueva familia Mitrospingidae Barker, Burns, Klicka, Lanyon & Lovette, 2013
arrexuntando a los trés xéneros enriba mentaos.
Orthonyx spaldingii
La colaespina de Spalding (Orthonyx spaldingii) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Orthonychidae endémica del nordés de Australia.
Ye un páxaru de vezos terrestres d'aspeutu inconfundible. Tanto machos como femes son principalmente de color pardu escuru col banduyu blancu, y caracterícense porque'l raquis de les plumes de la so llarga cola sobresal del final del estandarte, lo que da'l nome común al grupu. Los machos tamién tienen el gargüelu y el pechu blancos, pero les femes tener de color castañu anaranxáu. Dambos presenten un aníu periocular blancu.
La colaespina de Spalding alcuéntrase confinada nos montes tropicales de les zones costeres del nordés de Queensland.
Suel añerar sobre o cerca del suelu, de cutiu ente felechos o en tueros cayíos y toconos. El so avolumáu nial con cubierta cimera ta construyíu con palitos.
Orthonyx temminckii
La colaespina de Temminck (Orthonyx temminckii) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Orthonychidae endémica del este de Australia. Enantes xeneralmente considerábase conespecíficu del colaespina papú, anque son abondo distintos.
El so hábitat natural son los montes tremecíos de rexones costeres del sureste de Queensland y l'este de Nueva Gales del Sur.
Oryzoborus angolensis
El pebidal sabaneru, arroceru buchicastaño, cacagüero, tawa tawa o curió ("Oryzoborus angolensis") ye una especie d'ave de la familia Thraupidae (enantes incluyida en Emberizidae), que s'atopa en Suramérica, dende Colombia hasta Paraguái y Brasil y en Trinidá.
Mide ente 10 y 13 cm de llargor y pesa hasta 16 g. El machu presenta la cabeza, el gargüelu, l'envés, la parte cimera del pechu les nales y la cola de color negru fondu; el banduyu y la parte inferior del pechu son de color castañu acoloratáu o vinu tinto; el forru de les nales y les bases de les primaries internes son blanques. La fema ye marrón escuru percima, coles nales y la cola corites con cantos castaños; presenta partes inferiores de color canela nel banduyu a castañal nel gargüelu, el forru de les nales blancu. El picu ye negru y les pates son gris escuru.
El periodu de reproducción empieza a finales del mes de Marzu. Fai un nial de parés fines, en forma de taza. La fema pon 2 güevos blancos verdosos con munches llurdios marrón que eclosionen a los 13 díes. Pasaos 30 díes de la nacencia, los pitucos pueden abandonar el nial. Lleguen al maduror sexual al añu d'edá.
Enantes esta especie foi clasificada dientro de la familia Emberizidae. Dellos espertos considerar conspecífica cola especie agora estremada "Oryzoborus funereus" (pebidal picogrueso), de Centroamérica, que s'estrema porque'l machu tien les partes inferiores negres, como les cimeres. Per otra parte, dellos espertos argumenten que nun hai base pa caltener el xéneru y que les toles especies arrexuntaes hasta agora nél, tienen de ser reclasificadas toes dientro del xéneru "Sporophila".
Oryzoborus crassirostris
El pebidal rastrojero (Oryzoborus crassirostris), tamién denomináu pebidal piquigrande, picu de plata negro, pebidal picón y arroceru renegrido, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae que vive en Suramérica.
El pebidal rastrojero mide una media de 13,5 cm de llargu. Esta especie caracterizar pol so picu robustu y anchu na so base anque relativamente curtiu y de color gris. Los machos tienen el plumaxe totalmente negru, sacante un pequeñu llurdiu blancu nes nales, ente que les femes son de color pardu buxu. La so cola ye relativamente llarga.
Alcuéntrase solo al norte de la cuenca del Amazones. Los sos hábitats naturales son los yerbazales húmedos, los banzaos y los marxes de los meandros abandonaos. 
Ta presente en Brasil, Colombia, Ecuador, la Guayana francesa, Guyana, Perú, Surinam, Trinidá y Tobago y Venezuela.
Oryzoborus funereus
El pebidal de picu gruesu (Oryzoborus funereus) tamién denomináu semillerito piquigrueso y arroceru piquigrueso, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Emberizidae qu'habita la América tropical.
Mide en promediu unos 11,5 cm de llargu. Ye d'apariencia bien similar al pebidal variable ("Sporophila aurita"), pero estremar d'ésti esencialmente pel picu más grande, fuerte y cónicu. El machu ye casi dafechu negru, sacante un pequeñu llurdiu blancu na nala y la base de les plumes primaries internes, blanca tamién y namái visible nel vuelu. La fema ye parda acoloratada, más clara na rexón ventral, similar a la fema del semillerito unicolor ("Amaurospiza concolor") pero más grande.
Ye común n'árees de carbes y pacionales de clima templáu húmedu, onde s'alimenta principalmente de granos, pero tamién de frutos ya insectos. Habita dende l'aguada del Golfu nel sur de Méxicu, en América Central, occidente de Colombia y en Ecuador. Ye reemplazáu nel occidente (Valle del Cauca y los Andes) pol so pariente cercanu, "O. angolensis", col que aportó a consideráu coespecífico.
La temporada reproductiva entiende d'abril a setiembre. Constrúi los sos niales —concos ellaboraos de fines raicillas, camperes y pelo— en parrotales o cañes d'árboles, dende 0.8 hasta 2.5 m d'altor. La fema pon dos güevos blancos con llurdios pardos y liles. 
Oxyruncus cristatus
El picoagudo de copete (Oxyruncus cristatus) ye una especie d'ave paseriforme, la única perteneciente a la familia Oxyruncidae. El so rangu cubre dende les árees montascoses de Suramérica hasta'l sur de Centroamérica (Panamá y Costa Rica).
Habita la xamasca de montes húmedos, onde s'alimenta de fruta y dalgunos invertebraos. Tien una cresta eréctil sobre la cabeza, de color naranxa. La so zona inferior ye amarellentada con puntos negros, y un picu agudu.
Son comunes nos montes trupos y altos, pero dacuando aventúrense hasta'l cantu del monte. Viaxen en bandaes mistes, formaes por aves de les families Furnariidae (furnáridos), Thraupidae (tángaras), Picidae (picatueros) y Cotingidae. 
El so nial con forma de mota ye construyíu pola fema na base d'una caña. Los pitucos son alimentaos por regurgitación.
Les evidencies suxuríen qu'esta especie, tradicionalmente asitiada en Cotingidae, pertenecería a la familia Tityridae; sicasí, trabayos recién nun atoparon nengún soporte consistente pa estes relaciones, poro, el South American Classification Committee (SACC) de la American Ornithologists' Union (AOU), per aciu l'aprobación de la Propuesta N° 134, resucitó la familia Oxyruncidae p'asitiar puramente esta especie única. Clements Checklist 6.9 y la mesma llista del SACC siguen esti encamientu, mientres el Congresu Ornitolóxicu Internacional (IOC Versión 5.1, 2015) inda la asitia en Tityridae. 
Pachycare flavogriseum
El xiblador nanu (Pachycare flavogriseum) ye una especie d'ave paserina reinal de Nueva Guinea. Ye la única especie (monotipo) del xéneru Pachycare.
La asignacion d'esta especie y xenero de la familia de les paserinas ye inciertu. Por causa del so plumaxe mariellu brillante y voz suxurióse que pertenez al grupu de los xibladores, na familia Pachycephalidae. Otros suxurieron allugalo xuntu colos Australasian robins na familia Petroicidae, pero l'arquitectura del so nial ye distintu de la de dicha familia; de fechu los sos niales asemeyar a los niales de los thornbills na familia Acanthizidae, familia cola cual dacuando rellacionar. Esta relación sofitar nun estudiu molecular realizáu nel añu 2000. Esisten cuatro subespecies.
La especie ye reinal de la isla de Nueva Guinea, onde habita nes provincia de Papúa y Papúa Nueva Guinea. El so hábitat preferíu son les viesques montiegues ente 400 y 1800 m; ye más común en montes zarraos ente 1800 y 1600 m.
El xiblador nanu ye de tamañu pequeñu, mide unos 13 cm de llargu y pesa unos 14–19 g. El so plumaxe ye vistosu; la subespecie nomada tien envés, cola, nales, cabeza y parte posterior del pescuezu de color abuxáu ente que ye de color mariellu brillante la so cara, pescuezu, pechu y banduyu. Dende la corona hasta'l costazu la so cara tien una raya negra, y les plumes de vuelu de les sos nales tienen estremos blancu y negru. El güeyu y el picu son negros y les pates son rosadas. Esiste un leve dimorfismu sexual, la fema asemeyar al machu sacante por un llurdiu escura que tien na so cara. Les aves inmadures de dambos sexos asemeyar a la fema. Les otres trés especies asemeyar a la subespecie nomada con pequeñes diferencies. Les partes inferiores de la subespecie "P. f. subaurantium" son mas escures y con una llixera coloración naranxa. Les partes inferiores y cara de "P. f. randi" son muncho más naranxa, ente que les partes inferiores de "P. f. subpallidiumm" son enforma mas pálides y los sos llaterales son mariellu fuerte. La identificación de xibladores nanos en colecciones de muséu complícase yá que el colores del so plumaxe utilizaes pa identificar les subespecies escolorar depués de la muerte.
La dieta d'esta especie componse principalmente d'insectos y arañes.
Pachycephala albiventris
El xiblador dorsiverde (Pachycephala albiventris) ye una especie d'ave na familia Pachycephalidae.
Pachycephala arctitorquis
El xiblador de la Wallacea (Pachycephala arctitorquis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pachycephalidae reinal de Indonesia.
Ocupa les islles del estremu oriental de les islles menores de la Sonda, dende Romang hasta les islles Tanimbar. Los sos hábitats naturales son los montes húmedos de zones baxes y los manglares tropicales.
Pachycephala aurea
El xiblador áureo (Pachycephala aurea) ye una especie d'ave na familia Pachycephalidae.
Pachycephala caledonica
El xiblador de Nueva Caledonia (Pachycephala caledonica) ye una especie d'ave na familia Pachycephalidae. Ye reinal de Nueva Caledonia.
Pachycephala cinerea
El xiblador de manglar (Pachycephala cinerea) ye una especie d'ave na familia Pachycephalidae.
Alcuéntrase en Bangladex, Brunéi, Camboya, India, Indonesia, Laos, Malasia, Myanmar, y les Filipines, Singapur, Tailandia, y Vietnam.
Pachycephala flavifrons
El xiblador de Samoa (Pachycephala flavifrons), ye una especie d'ave na familia Pachycephalidae.
Ye una especie reinal de Samoa, onde habita nel monte, plantíos y xardinos. Asemeyar al xiblador doráu, pero'l machu tien zones inferiores más negres, mariellu o blanca na frente, un gargüelu negru maciu finamente motuda con pintes marielles o blanques, y nun tener la banda negra nel pechu. La fema ye una versión menos vistosa del machu con un gargüelu gris maciu.
Pachycephala griseonota
El xiblador cenizo (Pachycephala griseonota) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pachycephalidae reinal de les Molucas, pertenecientes a Indonesia.
Ocupa la mayoría de les islles principales de les Molucas, llegando hasta les islles Kai. El so hábitat natural son los montes húmedos tropicales de zones baxes.
Pachycephala homeyeri
El xiblador culiblanco (Pachycephala homeyeri) ye una especie d'ave na familia Pachycephalidae.
Alcuéntrase en Malasia y les islles Filipines.
Pachycephala hyperythra
El xiblador aferruñáu ("Pachycephala hyperythra") ye una especie d'ave na familia Pachycephalidae.
Pachycephala hypoxantha
El xiblador de Borneo (Pachycephala hypoxantha) ye una especie d'ave na familia Pachycephalidae. Ye reinal de la isla de Borneo.
Pachycephala implicata
El xiblador de les Salomón (Pachycephala implicata) ye una especie d'ave na familia Pachycephalidae.
Alcuéntrase nes islles de Papúa Nueva Guinea y les islles Salomón. El so hábitat natural son les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales.
Pachycephala inornata
El xiblador de Gilbert (Pachycephala inornata) ye una especie d'ave na familia Pachycephalidae. Ye reinal de Australia.
Pachycephala lanioides
El xiblador pechiblanco (Pachycephala lanioides) ye una especie d'ave na familia Pachycephalidae.
Ye reinal de Australia.
El so hábitat natural son los montes de manglares subtropicales o tropicales.
Pachycephala leucogastra
El xiblador ventriblanco (Pachycephala leucogastra) ye una especie d'ave na familia Pachycephalidae.
La especie tien una estraña distribución discontinua, presentar en dos pequeñes zones nel norte de Nueva Guinea, una zona amenorgada nel sureste de Nueva Guinea y na isla Rossel nel archipiélagu de les Luisiadas (frente a la mariña esti de Nueva). La especie utiliza dellos hábitats distintos, incluyíos montes húmedos de eucaliptus, manglares, sabana, y hábitats modificaos tales como plantíos d'árboles de cauchu.
Pachycephala lorentzi
El xiblador de Lorentz (Pachycephala lorentzi) ye una especie d'ave na familia Pachycephalidae.
El so hábitat natural son los montes húmedos montiegos subtropicales o tropicales.
Pachycephala melanura
El xiblador colinegro (Pachycephala melanura) ye una especie d'ave na familia Pachycephalidae.
Alcuéntrase en manglares y zones axacentes a montes húmedos.
Pachycephala meyeri
El xiblador de Vogelkop (Pachycephala meyeri) ye una especie d'ave na familia Pachycephalidae.
Ye reinal de Papúa Occidental, Indonesia.
Pachycephala modesta
El xiblador modestu (Pachycephala modesta) ye una especie d'ave na familia Pachycephalidae.
Ye reinal de Papúa Nueva Guinea. El so hábitat natural son les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales.
Pachycephala nudigula
El xiblador de Flores (Pachycephala nudigula) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pachycephalidae reinal de Indonesia.
Alcuéntrase namái nes islles de Sumbawa y Flores. Los sos hábitats naturales son los montes tropicales isleños.
Pachycephala olivacea
El xiblador oliváceo (Pachycephala olivacea) ye una especie d'ave de la familia Pachycephalidae nativa del sureste de Australia. Puede ser confundíu cola fema del xiblador doráu.
Los adultos miden unos 18–20 cm de llargu, y el so plumaxe ye color verde oliva amarronáu col gargüelu con pintes blanques. El machu tien cabeza gris, pechu gris maciu y banduyu y estremidaes acolorataes. La fema nun tener el tonu acoloratáu, y les sos partes inferiores son marrones. Les pates, picu y güeyos de dambos sexos son negru-amarronáu. y posiblemente sía'l más musical de tolos xibladores.
El xiblador olivaceu alcuéntrase na cadena McPherson nel sureste de Queensland, en Nueva Gales del Sur y Victoria y el sur esti de South Australia, Flinders y les islles Kings y Tasmania. El so hábitat son principalmente los montes húmedos, y los montes de fayes antártiques ("Nothofagus moorei") na zona norte de Nueva Gales del Sur. Nun ye una especie común, esta considerada una especie so esmolición menor na llista de IUCN, anque vulnerable en Nueva Gales del Sur por causa de la fragmentación del so hábitat y los gatos selvaxes y foinos. Ye predominantemente insectívora.
Pachycephala orpheus
El xiblador de Timor (Pachycephala orpheus) ye una especie d'ave paseriforme na familia Pachycephalidae.
Alcuéntrase en Indonesia y Timor Oriental (islles de Timor, Atauro, Wetar y Liran). Los sos hábitats naturales son los montes baxos húmedos y los manglares subtropicales o tropicales.
Pachycephala pectoralis
El chiflador doráu ("Pachycephala pectoralis") ye una especie d'ave de la familia Pachycephalidae llargamente distribuyida por casi toa Australasia.
Pachycephala phaionota
El xiblador moluqueño (Pachycephala phaionota) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pachycephalidae reinal de Indonesia
Atopar nes islles del archipiélagu Raxa Ampat y delles Molucas, como Ceram y munches islles menores del archipiélagu, tantu de las Molucas meridionales como septentrionales. Los sos hábitats naturales son los montes tropicales y los manglares.
Pachycephala philippinensis
El xiblador filipín (Pachycephala philippinensis) ye una especie d'ave na familia Pachycephalidae.
Pachycephala rufiventris
El xiblador ablondu (Pachycephala rufiventris) ye una especie d'ave de la familia Pachycephalidae.
Alcuéntrase en Nueva Caledonia, Papúa Nueva Guinea, y por toa Australia (cola esceición de Tasmania). Ye un ave que'l so color predominante ye l'acoloratáu-ablondu y el gris, compensa'l so color pocu vistosu con grandes habilidaes cantores. Al igual qu'otros miembros de la familia Pachycephalidae, tien un conxuntu variáu de llamaes musicales.
Los xibladores ablondu tienen una cabeza prominente y son macizos. Los sos picos son curtios y les sos coles llargues (casi tan llargues como'l restu de l'ave) siendo bien angostes y aguyaes, con estremos abiertos en cuña.
La especie presenta dimorfismu sexual. Ente que les femes son d'un tonu pardu pocu vistosu o gris con zona ventral a pintes, los machos son predominantemente d'un color gris escuru con gargüelu blancu y na mayoría de los casos una mascara negra que cubre la mayor parte de la so cabeza y parte del so pescuezu.
Miden ente 16 a 18 cm de llargu, y el so pesu ye d'unos 25 gramos.
El xiblador ablondu habita en zones montiegues y de parrotales, anque tamién en xardinos y esplotaciones agrícoles. Mover al sur en primavera y al norte na seronda. En Nueva Caledonia la especie nun migra, y mora en zones de monte abiertu y sabana.
Magar los xibladores ablondos aliméntense principalmente d'insectos, ellos tamién inxeren granes, frutos y dacuando fueyes y camperes.
Backyards * www.birdphotos.com.au
Pachycephala schlegelii
El xiblador de Schlegel (Pachycephala schlegelii) ye una especie d'ave na familia Pachycephalidae.
Pachycephala simplex
El xiblador simple (Pachycephala simplex) ye una especie d'ave na familia Pachycephalidae.
Los sos hábitats naturales son los montes baxos húmedos y los montes de manglares subtropicales o tropicales.
Pachycephala soror
El xiblador de Sclater (Pachycephala soror) ye una especie d'ave na familia Pachycephalidae.
Alcuéntrase en Indonesia y Papúa Nueva Guinea. Los sos hábitats naturales son los montes baxos húmedos y les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales.
El nome fai referencia al zoólogu británicu Philip Lutley Sclater.
Pachycephala sulfuriventer
El xiblador ventrisulfúreo (Pachycephala sulfuriventer) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pachycephalidae reinal de Célebes, en Indonesia. 
Los sos hábitats naturales son los montes tropicales húmedos de les isla de Célebes.
Pachycephalopsis hattamensis
Pachycephalopsis hattamensis, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Petroicidae, del xéneru Pachycephalopsis.
Pachycephalopsis poliosoma
Pachycephalopsis poliosoma, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Petroicidae, del xéneru Pachycephalopsis.
Pachyramphus aglaiae
El anambé degolláu (Pachyramphus aglaiae), tamién conocíu vulgarmente como cabezón cuellirosado, cabezón degolláu, cabezón gorgirrosado, cabezón plomizu, mosqueru cabezon piquigrueso o mosqueru-cabezón degolláu, ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Tityridae. Esti xéneru foi emplazáu tradicionalmente na familia Cotingidae o Tyrannidae, pero series evidencies suxuren qu'el so meyor llugar ye Tityridae, onde agora la emplaza la SACC.
Alcuéntrase dende'l sudeste de Arizona y estremu sur de Texas de los Estaos Xuníos hasta l'oeste de Panamá. La cría ye local y esporádica nos EE.XX., y vuélvese más regular en Méxicu. Les aves son de normal residentes permanentes, pero que nenguna de les aves que s'atopen nos EE.XX. retirar nel iviernu.
Les carauterístiques más distintives d'esta ave ye'l dosal del pescuezu de color rosa nos machos adultos. Los machos son na so mayoría de color gris, con un llau cimeru y un contraste más escuru inferior de color gris maciu. Los machos tamién amuesen una corona de color negru. Les femes son na so mayoría de color café, con una cara dorsal marrón ferruñoso, y una parte inferior más pálida. La corona ye de color gris escuru, non tan impresionantes como nos machos. La so llamada siempres ye un murniu "seeeeuuuwww".
Xeneralmente atópense nes zones riberanes de los montes de pinu-encino y montes siempreverdes. Faen un gran nial globular, polo xeneral colgáu d'una caña d'un árbol. El furu d'entrada alcuéntrase na parte inferior. La fema pon de trés a cuatro güevos.
Aliméntase principalmente d'insectos , que va recoyer de la vexetación, pero tamién caza dalgunos en vuelu. Tamién s'alimenta de bayes y granes .
Pachyramphus albogriseus
El anambé blanquinegru o cabezón blanquinegru (Pachyramphus albogriseus), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Tityridae. Esti xéneru foi emplazáu tradicionalmente na familia Cotingidae o Tyrannidae, pero series evidencies suxuren qu'el so meyor llugar ye Tityridae, onde agora la emplaza la SACC. 
Alcuéntrase en Colombia, Costa Rica, Ecuador, Guatemala, Nicaragua, Panamá, Perú, y Venezuela. El so hábitat natural son los montes secos y viesques de monte húmedes subtropicales.
Pachyramphus castaneus
El anambé castañu o cabezona castañal (Pachyramphus castaneus) ye una especie zoólogica d'ave tipu de Tityridae.
Ye tradicionalmente allugada nes families Cotingidae o Tyrannidae, pero esisten evidencies fuertes que suxuren que ye meyor allugala dientro de la familia Tityridae.
Inglés: Chestnut-crowned Becard
L'hábitat natutal son los llanos de les selves subtropicales o tropicales.
Esta especie alcuéntrase na Selva Amazónica de Brasil, Colombia, Perú, Ecuador, y Bolivia amás de delles rexones de Venezuela; y d'últimes en rexones sudestes de Suramérica incluyendo Brasil, Paraguái, y al nordés d'Arxentina.
El Anambé castañu vive en dos grandes árees de Suramérica, la Selva Amazónica, sobremanera nel sur y nel centru-oeste, y nel zarráu, una rexón de Brasil.
Pachyramphus cinnamomeus
Anambé canelu (Pachyramphus cinnamomeus) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Tityridae. Esti xéneru foi emplazáu tradicionalmente na familia Cotingidae o Tyrannidae, pero series evidencies suxuren qu'el so meyor llugar ye Tityridae, onde agora la emplaza la SACC.
Alcuéntrase dende Méxicu al noroeste de Ecuador y noroeste de Venezuela. Apocayá foi atopáu tan alloñáu como na Cordal Oriental de Colombia.
Pachyramphus homochrous
El anambé unicolor o cabezón unicolor (Pachyramphus homochrous), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Tityridae. Esti xéneru foi emplazáu tradicionalmente na familia Cotingidae o Tyrannidae, pero series evidencies suxuren qu'el so meyor llugar ye Tityridae, onde agora la emplaza la SACC.
Alcuéntrase en Colombia, Ecuador, Panamá, Perú, y Venezuela. El so hábitat natural son los montes secos, los montes húmedos de les tierres baxu y degradar.
Pachyramphus major
El anambé mexicanu o cabezón mexicanu (Pachyramphus major), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Tityridae. Esti xéneru foi emplazáu tradicionalmente na familia Cotingidae o Tyrannidae, pero series evidencies suxuren qu'el so meyor llugar ye Tityridae, onde agora la emplaza la SACC. 
Alcuéntrase en Belice, El Salvador, Guatemala, Hondures, Méxicu, y Nicaragua. El so hábitat natural son los montes húmedos o secos de tierres baxes y les viesques de monte húmedes.
Pachyramphus marginatus
El anambé capirotado (Pachyramphus marginatus), tamién conocíu como cabezón capirotado, cabezón gorrinegro o canelero, ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Tityridae. Esti xéneru foi emplazáu tradicionalmente na familia Cotingidae o Tyrannidae, pero series evidencies suxuren qu'el so meyor llugar ye Tityridae, onde agora la emplaza la SACC. 
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana Francesa, Guyana, Perú, Surinam, y Venezuela. El so hábitat natural son los montes húmedos de tierres baxes.
Pachyramphus minor
El anambé gorgirrosa o cabezón golirrosado (Pachyramphus minor), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Tityridae. Esti xéneru foi emplazáu tradicionalmente na familia Cotingidae o Tyrannidae, pero series evidencies suxuren qu'el so meyor llugar ye Tityridae, onde agora la emplaza la SACC. 
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana Francesa, Guyana, Perú, Surinam, y Venezuela. El so hábitat natural son los montes húmedos de les tierres baxes.
Pachyramphus niger
El anambé jamaicano (Pachyramphus niger), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Tityridae. Esti xéneru foi emplazáu tradicionalmente na familia Cotingidae o Tyrannidae, pero series evidencies suxuren qu'el so meyor llugar ye Tityridae, onde agora la emplaza la SACC. 
Ye reinal de Xamaica. El so hábitat natural son los montes húmedos de tierres baxes y les viesques de monte subtropicales.
Pachyramphus polychopterus
El anambé aliblanco (Pachyramphus polychopterus), tamién conocíu como anambé común, anambé negru, cabezón aliblanco o mosqueru cabezón nala blanca, ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Tityridae. Esti xéneru foi emplazáu tradicionalmente na familia Cotingidae o Tyrannidae, pero series evidencies suxuren qu'el so meyor llugar ye Tityridae, onde agora la emplaza la SACC. 
Alcuéntrase dende Méxicu hasta Arxentina. Habita nuna gran variedá de hábitats, polo xeneral dende les tierres baxes hasta 500 metros.
Pachyramphus rufus
El anambé cinéreo o cabezón cinéreo (Pachyramphus rufus), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Tityridae. Esti xéneru foi emplazáu tradicionalmente na familia Cotingidae o Tyrannidae, pero series evidencies suxuren qu'el so meyor llugar ye Tityridae, onde agora la emplaza la SACC. 
Alcuéntrase en Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana Francesa, Guyana, Panamá, Perú, Surinam, y Venezuela. El so hábitat natural son los montes húmedos de tierres baxes, carbes seques y los montes degradaos.
Pachyramphus surinamus
El anambé de Surinam o cabezón brillante (Pachyramphus surinamus), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Tityridae. Esti xéneru foi emplazáu tradicionalmente na familia Cotingidae o Tyrannidae, pero series evidencies suxuren qu'el so meyor llugar ye Tityridae, onde agora la emplaza la SACC. 
Alcuéntrase en Brasil, Guayana Francesa, y Surinam. El so hábitat natural son les viesques húmedes de tierres baxes.
Pachyramphus validus
El anambé grande (Pachyramphus validus), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Tityridae. Esti xéneru foi emplazáu tradicionalmente na familia Cotingidae o Tyrannidae, pero series evidencies suxuren qu'el so meyor llugar ye Tityridae, onde agora la emplaza la SACC. 
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Brasil, Ecuador, Paraguái, y Perú. El so hábitat natural son los montes húmedos de les tierres baxes, los montes húmedos de monte y los montes degradaos.
Pachyramphus versicolor
El anambé barrado o cabezón barrado (Pachyramphus versicolor), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Tityridae. Esti xéneru foi emplazáu tradicionalmente na familia Cotingidae o Tyrannidae, pero series evidencies suxuren qu'el so meyor llugar ye Tityridae, onde agora la emplaza la SACC. 
Alcuéntrase dende Costa Rica al noroeste de Ecuador y norte de Bolivia. 
El páxaru adultu algama los 12 cm de llargu y pesa 14 gramos, tien un aníu ocular visible. El machu adultu tien l'envés negru con muncho blancu nes nales. Los llaos de la cabeza y el gargüelu son de color verde amarellentáu con solombra blanca sobre'l restu de les partes inferiores. Les partes inferiores son finamente barradas con negru. La fema adulta tien una corona gris y de color verde oliva la nuca y l'envés acoloratáu.
Alcuéntrase nes viesques de monte na parte media y a niveles del dosel , llegando a los cantos inferiores y nos montes axacentes más abiertos. Alcuéntrase principalmente n'altitúes ente los 1500-2500 m, dacuando cimeros a primeros d'añu. Viviegamente recueyen grandes insectos y arañes de la xamasca mientres el vuelu. Tamién regularmente tomen pequeñes bayes . Pueden atopase individualmente, en pareyes o grupos familiares, o con frecuencia como parte d'una bandada na que s'alimenten xuntos.
El nial, ye construyíu pola fema nun llugar altu d'una caña d'árbol de 15-23 m d'altor, ye una estructura de 30 cm de diámetru, esférica, de material vexetal con una entrada baxa. La puesta típica ye de dos güevos blancos con llurdios de color marrón, lo qu'asocede ente abril y xunu y que guara la fema sola mientres 18-20 díes. El machu ayuda a alimentar a los mozos.
Pachyramphus viridis
El anambé verdosu o añambé verde (Pachyramphus viridis), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Tityridae. Esti xéneru foi emplazáu tradicionalmente na familia Cotingidae o Tyrannidae, pero series evidencies suxuren qu'el so meyor llugar ye Tityridae, onde agora la emplaza la SACC. Inclúi a "Pachyramphus xanthogenys" como una subespecie.
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Brasil, Guyana, Paraguái, Uruguái, y Venezuela. El so hábitat natural son los montes húmedos de tierres baxes y montes húmedos de monte.
Panurus biarmicus
El bigotudu (Panurus biarmicus) ye una pequeña ave paseriforme singular, que pertenez a una familia propia, Panuridae. Enantes fuera allugáu nes families Paridae, Aegithalidae y Paradoxornithidae por delles semeyances con elles.
Ye una especie de climes templaos d'Europa y Asia. Ye residente y la mayor parte de los individuos nun migren nun siendo qu'asocedan movimientos eruptivos o de foles de fríu. Ye vulnerable a los iviernos xelizos, que pueden matar munchos individuos.
Esta especie ye especialista de güelgues, reproduciéndose colonialmente en grandes carrizales al pie de llagos o en banzaos. Come áfidos de los xuncos pel branu, y granes del xuncu "Phragmites" pel hibiernu, ello ye que'l so sistema dixestivu camuda pa enfrentase coles bien distintes dietes estacionales.
Esta pequeña ave ye castañu anaranxada con cola llarga y vuelu ondulante. El machu tien cabeza gris y bigotes negros. Les bandaes de cutiu delaten la so presencia nun cañizal pola so característica voz “ping”.
Paradigalla brevicauda
El ave del paraísu colicorta (Paradigalla brevicauda) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Paradisaeidae. Vive en hábitats de selva y montes y ye endémica de la isla de Nueva Guinea. El so cuerpu ye dafechu negru, menos el picu y les plumes que lo bordien.
Paradisaea moteya
El ave del paraísu mayor o ave del paraísu esmeralda grande (Paradisaea moteya) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Paradisaea que vive na isla de Nueva Guinea.
Esta especie ye'l miembru más grande del xéneru "Paradisaea", y mide hasta 43 cm. de llargor. El cuerpu ye marrón llixeru, pero tien una coroniella mariella, un gargüelu verde esmeralda, y un pechu marrón coritu. Amás, el machu tien llargues plumes marielles nes bandes del cuerpu y dos alambres llargos de la cola. 
Habita los montes nel suroeste de Nueva Guinea y los de la isla Aru en Indonesia. La so dieta consiste principalmente de frutes, granes, ya insectos. 
Carlos Linneo nomó a esta especie "Paradisaea moteya" (moteya= “ensin pates” en griegu) porque les especímenes que les indíxenas preparaben nunca teníen pates. Yera un mitu qu'estes aves yeren visitantes de paraísu y siempres volaben pel aire ensin aterrizar, asina que nun precisaben pates. 
Nos sieglos XIX y XX, estes aves yeren cazaes y mataes enforma poles sos plumes belles, que valíen enforma dineru n'Europa y América como adornos pa sombreros y otres prendes de muyeres. En 1909, una población pequeña foi introducida na isla Tobagu Pequenu por William Ingram como intentu pa rescatar la especie de la estinción. Anque esta población sobrevivió hasta 1958, agora ye probablemente extinta. 
Paradisaea minor
El Ave del Paraísu Pequena ("Paradisaea minor") ye una especie d'ave que mide pocu más de 32 cm. La so distribución ye'l norte de Nueva Guinea ya islles cercanes como Misool y Yapen. Los machos son polígamos, cosa común ente les aves del paraísu.
Paradisaea raggiana
El ave del paraísu raggiana (Paradisaea raggiana) tamién conocida como ave del paraísu de Raggi ye unu de los miembros más grandes de la familia de les aves del paraísu, Paradisaeidae. Ta llargamente distribuyida pel sur y el nordés de Nueva Guinea. A pidimientu de Luigi Maria D'Albertis nomar n'honor del marqués Francis Raggi. L'ave del paraísu ragiana ye'l de Papúa Nueva Guinea, y apaez na bandera del país.
Presenta un marcáu dimorfismu sexual ente que los machos son d'un llargor mediu de 71 cm y un pesu 340 g, les femes namái miden 30 cm y pesen alredor de 200 g. El color pardu prácticamente uniforme de les femes oldea col llamativu y iridiscente plumaxe de los machos cola parte cimera de la cabeza y pescuezu mariellos, gargüelu verde y pechu negru y con plumes pardes nes nales afataes con llargos penachos que dependiendo de la subespecie pueden variar de color ente l'anaranxáu ablancazáu al acolorataos. La subespecie nominal, "P. r. raggiana" tien plumes d'un colloráu más intensu, ente que la subespecie "P. r. augustavictoriae" del nordés y conocida tamién como ave del paraísu de la emperatriz d'Alemaña tien plumes naranxa arrosáu. Los sos picos, al igual que les sos pates, son grises y robustos. 
El sistema de cría de l'ave del paraísu "raggiana" ye la poligamia. Los machos axuntar en leks onde espleguen les sos exhibiciones ante les femes que los visiten. Ellí hai perchas en llugares prominente que los machos apostaríense colos rivales. Les femes suelen poner dos güevos rosaceos. 
La so dieta consiste principalmente de frutes y artrópodos. Esta especie ye un importante dispersador de granes de los árboles frutales de Nueva Guinea, y el principal pa dellos árboles como'l de la caoba y la nuez moscada. 
Anque llargamente estendíu y relativamente común nel monte tropical de Nueva Guinea esta ave del paraísu alcuéntrase incluyida na llista Llista Colorada de la UICN d'especies amenaciaes, col estatus de precupación menor. Y ta catalogada nel apéndiz II del CITES.
Paradoxornis guttaticollis
El picoloro pechipinto (Paradoxornis guttaticollis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae que vive en Asia.
El picoloro pechipinto mide unos 18 cm de llargu. El so frente, pileu y nuca son de color canela, el restu de les sos partes cimeros son de tonos pardos y les inferiores ablancazaes. Presenta un llurdiu negru na parte posterior de les mexelles, y tamién son negros el so lorum y cazu. El restu de la so cara ye blancu con un llixeru llistáu negru. Como indica'l so nome presenta presenta un finu motudu negru nel gargüelu y parte cimeru del pechu. El so picu similar al de los loros ye de color mariellu anaranxáu, y les sos pates son abuxaes.
Alcuéntrase nes viesques de monte, zones de carba y yerbazales altos del sureste d'Asia, dende l'estremu oriental del subcontinente indiu pel norte del sudeste asiáticu hasta China. Distribuyíu pel este de la India, Bangladex, l'oeste y sur de China, Myanmar y el norte de Laos, Tailandia y Vietnam.
Paramythia montium
El picabayas crestado (Paramythia montium) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Paramythiidae endémica de Nueva Guinea. Ye la única especie del xéneru Paramythia y xuntu al picabayas de les Arfak compon la familia Paramythiidae.
Alcuéntrase nes viesques de monte de tola cordal Central que traviesa d'este a oeste la isla de Nueva Guinea.
Pardalotus punctatus
El pardalote motudu (Pardalotus punctatus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pardalotidae endémica del sur y este de Australia, incluyida Tasmania.
El pardalote motudu colos sos ente 8 y 10 cm de llargor ye una de les aves más pequeñes d'Australia. Como indica tantu'l so nome común como'l científicu tien el plumaxe de les sos partes cimeros motudes en blancu y negru, ente que nes inferiores predominen los tonos ablancazaos. La so zona perianal ye de color mariellu intensu, y tamién son amarellentaos los sos lladrales. Los llaterales de la so cabeza'l pescuezu y llombu tán densamente motudos en blancu y negru lo que-y da un aspeutu gris de llueñe, ente que les sos nales, pileu y curtia cola son principalmente negres con llixos blancos nel estremu de les sos plumes. El so obispillo ye coloráu y presenta una ancha llista supercilar blanca. Los machos tienen amás el gargüelu y la parte cimera del pechu mariellos, el motudu del so mantu y cabeza ta más oldeáu y presenta una llista acoloratada alredor del llurdiu mariellu de la zona perianal. El so picu ye curtiu y negru y les sos pates abuxaes.
Anque ye un ave inda abondosa'l so númberu paez tar en cayente, especialmente alredor de les árees urbanes, pero non lo suficiente como pa consideralo una especie amenazada.
Describióse científicamente polos naturalistes ingleses George Shaw y Frederick Polydore Nodder en 1792. Reconócense les siguientes subespecies:
Pardalotus rubricatus
El Pardalotus rubricatus ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pardalotidae endémica d'Australia.
Ye dalgo mayor que'l Pardalotus quadragintus, con un llargor ente los 10 y 12 cm, y de color menos llamativu, con tonos más claros y combinando'l diseñu del pileu de Pardalotus punctatus, enmarcáu poles llistes superciliares acolorataes que lu carautericen, y les ales llistaes del Pardalotus striatus.
Ocupa los dos tercios septentrionales d'Australia. Ye abondosu na parte noroeste de la so área de distribución pero raru nel este. Quier más los montes secos, les sabanes d'acacies, y les arbolees asitiaes a lo llargo de los regueros.
El "pardalotus rubricatus" constrúi'l so nial baxo tierra, al final d'un túnel escaváu en suelu.
Pardalotus striatus
El pardalote estriáu (Pardalotus striatus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pardalotidae endémica de Australia. Ye un páxaru pequeñu de cola curtia, más bono d'oyer que de ver, yá que habita nes copes de los árboles, onde ye bien ruidosu mientres busca insectos y otros pequeños invertebraos p'alimentase.
Reconócense seis subespecies, cuatro de les cualos fueron descrites orixinalmente como especies separaes:
Toles variedaes de la especie tienen el pileu negru, que puede tar estriáu en blancu o non. El so llombu ye olivácea y les sos partes inferiores ablancazaes, y tienen una llista blanca nes nales negres. Tamién nes nales presenten un llixu de color coloráu intensu, salvu na subespecie "striatus" en que ye mariella. Toes tienen una llista superciliar blanca qu'empieza con un llurdiu mariellu xuntu al picu. Otra manera el plumaxe del pardalote estriáu varia considerablemente a lo llargo de la so área de distribución, como la estensión de la coloración mariella de los sos lladrales y gargüelu. El pileu ye negru con veteado blancu nes subespecies "substriatus", "striatus" y "ornatus". 
Ente les especies similares atópense'l pardalote motudu y el pardalote cejirrojo.
El pardalote estriáu alcuéntrase na mayor parte d'Australia, incluyida Tasmania y otres islles menores cercanes, salvu nes rexones más desérticas del interior, y ocupa una gran variedá de hábitats dende les viesques de monte hasta les zones de carba greba.
Los pardalotes estriaos aliméntense principalmente d'insectos y los sos bárabos. Xeneralmente busquen les sos preses ente la xamasca de les copes de los ocalitos, anque pueden faelo más cerca del suelu cuando hai carbes más baxes.
La so dómina de cría ye de xunu a febreru. Suelen poner cinco güevos blancos de forma oval nun nial construyíu con ramines, fibres de corteza y yerbes, asitiáu nel interior del buecu d'un árbol o un túnel escavado nuna turria, o tamién nos resquiebros de les construcciones humanes. Dambos sexos guaren los güevos y curien de los pitucos.
Parkerthraustes humeralis
El piquigrueso de costazos mariellos, picogordo verdiamarillo o picogrueso caponiamarillo (Parkerthraustes humeralis) ye una especie d'ave paseriforme d'allugamientu aldericáu ente les families de los cardinálidos y les tángaras. Ye la única especie del xéneru "Parkerthraustes".
Habita en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador y Perú.
Parkesia noveboracensis
El chipe charquero (Parkesia noveboracensis), tamién conocíu como reinita charquera norteña o reinita acuática norteña, ye unu de los parúlidos más grandes del Nuevu Mundu. 
Reproduzse na parte septentrional de América del Norte: Alaska, el Canadá y el norte de los Estaos Xuníos. 
Esta ave ye migratoria, y envierna na Florida, nes Antilles, en América Central, en Venezuela, en Colombia y en Ecuador. Ye raru vela n'otros países de América del Sur y en Europa Occidental.
"Parkesia noveboracensis" ye un parúlido de gran tamañu, con un llargor d'ente 12 a 14 cm, extensión alar de 21 a 24 cm y un pesu promediu ente 13 y 25 g. Na cabeza, la corona ye de color marrón con una ceya blanca. El so picu ye apuntiáu y escuru. El gargüelu ta llixeramente rayada de marrón a negru y con un rayáu más pronunciáu nel pechu y bandes. El so envés ye uniformemente marrón. Dambos sexos son morfológicamente similares. Les aves nueves tienen gamuza en llugar d'una base blanca.
Ente'l observadores d'aves, la única especie que provoca tracamundiu col Parkesia noveboracensis ye l'estrechamente rellacionáu Parkesia motacilla, que tien la parte inferior de la cola y les bandes de gamuza, y pates color rosa brillante. La Parkesia motacilla tamién tien un gargüelu más blancu con menos rayes.
Nes zones de invernación en Puertu Ricu, el noveboracensis sacupa les árees d'alimentación diurnu y vuela hasta 2 kilómetros escontra un abelugu. Los abelugos o dormideros atópense de cutiu nos hábitats del manglar coloráu.
El noveboracensis pasa l'iviernu en 4 hábitats principales en Puertu Ricu: manglar blancu, manglar coloráu, manglar negru y carbes. Los machos, que son más grandes y emigren a principios de primavera, prefieren pasar l'iviernu en manglares blancos, y son capaces de caltener o aumentar de pesu mientres l'iviernu. Les femes pasen l'iviernu n'otros hábitats más secos y con menos comida. Los noveboracensis que pasen l'iviernu en manglares coloraos y negros pueden caltener el so pesu corporal mientres l'iviernu pero pierden pesu nes carbes.
Los hábitats de cría del noveboracensis son los montes húmedos cercanos a l'agua. Añeren nun tueru o ente los raigaños de los árboles, ponen ente trés y seis güevos, que son de color blancu o crema, con puntos marrón y gris. Estos güevos son depositaos en niales construyíos con fueyes, tires de corteza y raicillas.
El noveboracensis alimentar na tierra, comiendo insectos, moluscos y crustáceos que s'atopen ente la foyarasca.
Parmoptila rubrifrons
El Pinzón Formigueru de Jameson (Parmoptila rubrifrons) ye una especie de los pinzones estrildidos atopaos en África. Envaloróse qu'el so hábitat algama los 32.000 km² d'estensión. 
El Pinzón Formigueru de Jameson habita'l monte húmedu de les tierres baxes tropicales y subtropicales de Sierra Lleona, Malí, Liberia, Guinea, Ghana, Costa de Marfil y República Democrática d'El Congu. El so estáu de caltenimientu según la Llista Colorada ye de baxu riesgu (LC).
Delles autoridaes han estremo esta especie en Pinzón Formigueru de Jameson "Parmoptila rubrifrons" atopáu en Sierra Leone, Liberia, Costa de Marfil y Ghana, y el Pinzón Formigueru Caseru "Parmoptila jamesoni "atopáu na República Democrática d'El Congu y Uganda. 
Parmoptila woodhousei
El pinzón formigueru común (Parmoptila woodhousei) ye una especie común de los pinzones estrildidos atopaos nes tierres húmedes de África central. Envaloróse qu'el so hábitat algama los 190.000 km² d'estensión. 
Habita'l monte húmedu de les tierres baxes tropicales y subtropicales de Angola, Camerún, República Centroafricana, Congo, República Democrática d'El Congu, Guinea Ecuatorial, Gabón, Nixeria, Tanzania y Uganda.
El nome científicu de l'ave conmemora al esplorador estaunidense Samuel Washington Woodhouse.
Paroaria baeri
El cardenal de frente colorada o cardenal de Goiás ("Paroaria baeri") ye una especie d'ave de la familia "Thraupidae", endémica del centru de Brasil, alcuéntrase nel altu Araguaia y l'altu Xingú y ríu Cristalín, en Goiás y Mato Grosso.
Vive nel dosel del monte de galería, volando en bandes, a medianu altor, cerca de los ríos.
Mide 16,5 cm de llargor. La corona ye coloráu carmesí y el restu de la cabeza ye de color negru brillante azuláu. El gargüelu ye colorada, anque frecuentemente ye enllordiada y tien la base negra. les partes cimeres son negres y les inferiores blanques.
El xéneru "Paroaria", enantes foi clasificáu dientro de la familia "Emberizidae" y seya que non, nun fai parte de la familia "Cardinalidae", de los otros cardenales.
Paroaria capitata
Paroaria capitata, llamáu comúnmente cardenilla o cardenal ensin copete, ye una especie d'ave paseriforme de la la familia Emberizidae, anque por curtiu tiempu incluyóse na familia Thraupidae. 
Midiendo cerca de 16,5 cm de llargor, la so cabeza ye dafechu colorada con gargüelu coloráu y un gran llurdiu negru. Ye'l más pequeñu de los cardenales.
Habita en Bolivia, Brasil (Mato Grosso), Paraguái, Uruguái y el norte d'Arxentina; amás foi introducíu na isla de Hawaii. Trátase d'una especie que prefier los montes y carbes cerca de banzaos, regueros, vegues de ríos y campos.
Nun ye un ave que pueda vese en grandes bandaes, sinón más bien solo o en pareya. Xeneralmente xúnese pa construyir el so nial, en pequeños grupos que nun pasen de 6 ó 7 cardenales, con quien en zones arbustives húmedes, realicen los niales con yerba seco y corteces en tires, revistiendo l'interior con tou tipu de materiales nidios y finos. Ellí la fema deposita hasta 3 güevos, que son blancos y verdosos con pintes liles y pardes.
La so dieta ye principalmente semillivora, anque en dómina reproductiva suel alimentase tamién de pequeños insectos.
Paroaria coronata
El cardenilla crestada (Paroaria coronata), tamién conocíu como cardenal común (en Arxentina), cardenal copete coloráu (en Uruguái), o a cencielles cardenal, ye una especie d'ave de la familia Emberizidae. Ye reinal del norte d'Arxentina, Bolivia, sur de Brasil, Paraguái y Uruguái. Foi introducida en Hawaii y en Puertu Ricu.
Los sos hábitats son montes subtropical o tropical secu, y montes bien degradaos. Ta amenazada por perda d'hábitat y caza y comercialización illegales. Ye una de les aves con mayor demanda como mascota n'Arxentina, esistiendo rexistros d'esta situación dende va dos sieglos (Azara 1802, Gibson 1880). La especie espórtase illegalmente: en 1978 ingresaron illegalmente a EE. UU. 1375 especímenes.
Paroaria dominicana
Paroaria dominicana ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Thraupidae. 
Ye reinal de Brasil, distribuyéndose polos llugares secos o semi-húmedos abiertos o semi-abiertos del norte de Brasil (especialmente na Catinga).
Paroaria gularis
El cardenal bandera alemana, cardenal pantanero o cardenal gorrirrojo ("Paroaria gularis"), ye una especie d'ave de la familia Emberizidae, clasificada enantes como Thraupidae, que s'atopa en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guyana, Perú, Surinam, Trinidá y Tobago y Venezuela.
En promediu mide 16,5 cm de llargor y pesa 22 g. La subespecie nominal tien la cabeza color carmesí; corita la rexón ocular y loreal; les partes cimeres son de color negru y brillante, con un collar blancu ue estender hasta los llaos del pescuezu, la parte inferior del pechu y el banduyu. El gargüelu ye de color negru, que s'estiende hasta un puntu na parte cimera del pechu. El quexal cimeru ye de color negru, ente que l'inferior ye de color de color carne. Les pates son de color gris escuru (casi negru) y l'iris ye de color naranxa. 
El patrón de los mozos paecer a los adultos, pero la parte cimera ye de color marrón escuru, la cabeza ye de color ocre a beige. El picu des dafechu negru y l'iris pálidu, ensin rellumu de color mariellu cremosu.
El so cantar ye variable, frecuentemente repite series de notes "suweet-chu" y llamaos con un claru "chep".
"P. g. cervicalis" presenta menos negres les rexones ocular y loreal. "P. g. nigrogenis" de Trinidá, norte de Venezuela y nororiente Colombia difier notablemente, por que'l gargüelu inferior y la parte cimera del pechu son coloraes y non negres y por presentar color negru alredor de los oyíu. Amás, el so quexal inferior ye xeneralmente ablancazada o dacuando ye de color piel. Alguns espertos suxuren qu'esti cardenal amazcaráu ye una especie distinta, "Paroaria nigrogenis".
Vive n'árees inundables del monte, los banzaos, manglares, o zones semiabiertes cerca de l'agua. Ye común velo en llugares húmedos, llixeramente arbolaos, en pueblos o ciudaes, como Esquitáivos o Puertu Maldonado. Alcuéntrase xeneralmente en pareyes o grupos familiares visibles.
Producir nes tierres baxes de Trinidá, les Guyanas, Venezuela, Colombia oriental, l'este d'Ecuador, Perú oriental, septentrional, oriente de Bolivia y la cuenca del Amazones en Brasil. En Brasil atopar al sur del ríu Amazones, cola esceición de del nordés de Roraima y cerca al ríu Branco y el baxu ríu Negru.
Aliméntase d'insectos, frutes y de granos como l'arroz.
Rexistróse que se reproduz dende xunu a setiembre nel norte de Suramérica, pero en Sacha Lodge nel ríu Napo (Ecuador), un adultu foi vistu alimentar a una nuevu tordu brillosu (que ye parásitu de cría del cardenal tapa colorada), a finales de marzu. Esto suxure que la reproducción tamién puede asoceder asina en febreru o marzu. Nun hai nenguna indicación d'una diferencia nes dómines de reproducción ente subespecies.
Constrúi, nun árbol o cuaquier otru llugar seguru, un nial en forma de copa abierta, pocu fonda, externamente de 10,9 cm d'anchu y 7 cm d'altor, y internamente de 7 cm d'anchu por 4 de fondura. Pal material de nial, qu'utiliza les raicillas, cañes delgaes y felechos [. La fema pon 2 o 3 güevos de 21 a 22 por 16 mm, de color olivo ablancazáu, opacu, con llurdios gruesos marrón escuru, más grandes nel estremu romu. El so nial ye parasitado pol tordu brillosu ("Molothrus bonariensis").
El xéneru "Paroaria" clasificar en "Thraupidae", a diferencia de los demás cardenales, que formen parte de la familia "Cardinalidae". Enantes creíase que "Paroaria" rellacionar cola familia "Emberizidae", de los gorriones americanos .
Parotia carolae
La parotia de la reina Carola ("Parotia carolae") ye un ave de tamañu medianu (unos 26 cm o un pocu más) que vive nes selves de los montes del centru de la isla de Nueva Guinea. El machu presenta unes plumes en forma de cintes coles qu'atrai a les femes mientres el cortexu.
Parotia helenae
El ave del paraísu d'Elena (Parotia helenae) ye una especie d'ave na familia Paradisaeidae. El so nome conmemora a la Princesa Elena Augusta Victoria, la tercer fía de la reina Victoria del Reinu Xuníu.
El machu ye polígamu y realiza un baille de cortexu espectacular nel suelu del monte. La puesta componer d'unu o dacuando dos güevos; un güevu analizáu media 38.4 x 27.8 mm (Mackay 1990). Aliméntase principalmente de frutos, granes y artrópodos.
Ye una especie común na llindada zona onde habita, y foi considerada una especie so esmolición menor pola UICN.
Ye un ave mediana, mide unos 27 cm de llargu. Pola so apariencia asemeyar al Parotia lawesii, del cual dacuando foi consideráu una subespecie. Les principales diferencies son la cresta frontera del machu y les plumes dorsales de color que tien la fema. El machu tien un escudu nel pechu doráu iridiscente, plumes negres llargues, tres alambres eréctiles na cabeza detrás de los sos güeyos que los sos iris son azules y plumes nasales color marrón doráu. La fema ye más pequeña que'l machu, con plumaxe color marrón y motudu negru nos sos partes inferiores.
L'ave del paraísu d'Elena ye reinal de Papúa Nueva Guinea. Habita nes viesques montiegues en partir sureste de la isla.
Parotia lawesii
El ave del paraísu de Lawes (Parotia lawesii) ye una especie d'ave de la familia de les aves del paraísu (Paradisaeidae). Mide daqué más de 27 cm y ye reinal de los montes de la isla de Nueva Guinea. 
Parotia sefilata
El ave-del paraísu de Pennant (Parotia sefilata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de les aves del paraísu (Paradisaeidae). Ye reinal de Indonesia, de la rexón de Nueva Guinea Occidental.
Mide aprosimao unos 33 cm y l'única diferencia ente machos y femes son los seis plumes que sobresalen de la cabeza al machu. El so cuerpu tien una forma ovalada, casi redonda. Lo raro d'esta especie y qu'estrema al restu de les aves del paraísu ye que'l machu ayuda a la fema col nial y alimentar nél.
Parula americana
El chipe azul olivo norteño o parula norteña (Parula americana) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae qu'añera n'América del Norte y pasa l'iviernu en México, América Central y les Antilles.
Parula pitiayumi
El chipe azul olivo tropical o parula pitiayumí (Parula pitiayumi) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae. Ye una especie sedentaria que se distribúi dende l'estremu sureste de Texas, en Estaos Xuníos, hasta'l norte d'Arxentina y Uruguái.
Parula superciliosa
El chipe pechimanchado (Parula superciliosa) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae. Ye una especie residente nel sur de Méxicu y en América Central.
Parus ater
El branín real o abeyerín(Parus ater), ye un ave de la familia de los páridos. Ye abondo común y distribúyese por Europa, Asia y el norte d'África. Ye residente y la mayor parte de les poblaciones nun migren. 
La cabeza ye negra, con mexelles y nuca blanques. Percima ye de color gris azuláu, con una estrecha banda alar blanca. El banduyu y el pechu son de color blancu grisaceo. Los sexos son bastante paecíos ente sigo.
Les subespecies amuesen, ente sigo, delles diferencies de color nel plumaxe.
El picu ye negru, les pates color plomizu, y l'iris marrón escuru.
Tien descrites munches subespecies:
Parus major
El carboneru común (Parus major) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los páridos (Paridae). Ye una especie llargamente distribuyida, siendo bien común en Europa y Asia, en montes de too tipu. Ye sedentariu, y la mayoría de los sos individuos nun son migradores.
Ye un párido bono de reconocer. Mide unos 14 cm, y presenta una banda negra (más ancha nos machos) a lo llargo del so pechu mariellu. El pescuezu y la cabeza son negros, con mexelles blanques. Les partes cimeres son verde oliva. Como munchos otros páridos, dispon d'una gran variedá de cantares. La más reconocible d'elles ye un chi-chi-pán, bien clara y oyible a llarga distancia.
La so alimentación consta, básicamente, d'insectos y granes. Los insectos prindar bien so la corteza de los árboles, bien nel suelu, escargatando col picu so la foyarasca. Ye un ave bastante agresiva, y hai casos citaos de carboneros prindando pollos de herrerillo o agateador.
Añera sobremanera en furacos d'árboles, buecos en murios y turries, resquiebros de roques, etc, según caja nido preparaes pol home, ya inclusive tiestos abandonaos y restos humanos pol estilu. El nial ta rellenu de gran cantidá de mofu, pelo, llana y dalguna pluma. Les puestes estender ente abril y xunu, y consten d'ente seis y ocho güevos. Éstos son blancos, con llixos acolorataos por tola so superficie.
Parus monticolus
El carboneru dorsiverde (Parus monticolus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Paridae. Ye propiu d'Asia, atopándose en Bangladex, Bután, China, India, Laos, Myanmar, Nepal, Pakistán, Taiwán y Vietnam.
Parus varius
El carboneru variáu o herrerillo variáu (Parus varius) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Paridae nativu de Corea, Xapón, l'este de China y Rusia.
Mide ente 12 y 14 cm de llargor y pesa 16-18 g. El llargor alar ye 6,0 a 7,8 cm. Na raza nominal, "P. v varius", la corona, el picu, el gargüelu, la parte cimera del pechu y la nuca son de color negru. La frente, la cara y les mexelles son de color blancu. L'envés, les nales y cola son de color gris azuláu. El mantu, la parte baxa del pechu, el banduyu y les coberteras infracaudales son de color castañu. Dende la corona hasta la nuca cuerre una fina llinia central blanca. Otres subespecies tienen un tonu más escuru na parte posterior y nes mexelles, "P. v owstoni" tien mexelles de color castañu y el mantu de "P. v olivaceus" tien un tonu oliva. Les pates son de color gris escuru.
Parus xanthogenys
El carboneru carigualdo indiu o carboneru mariellu (Parus xanthogenys), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Paridae nativa del subcontinente indiu.
El carboneru carigualdo chinu ("Parus spilonotus") ye probablemente'l so pariente más cercanu, tamién puede tar rellacionáu col carboneru de Formosa ("Parus holsti"). Estos trés herrerillos casi seguro que formen un llinaxe distintu, como lo indica la so morfoloxía y l'analís estructural del xen mitocondrial citocromo "b" (Gill "et al.", 2005).
Reproduzse nos Himalayas y en tierres altes de la parte central de la India. Aliméntase principalmente de insectos y n'ocasiones de frutes.
Utiliza los furacos de picatueros o barbudos p'añerar, tamién escava'l so propiu nial o utiliza sitios artificiales.
Passer ammodendri
El gorrión del saxaul (Passer ammodendri) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Passeridae. Habita en delles zones esvalixaes d'Asia central. Mide unos 14 a 16 cm de llargu, y tien un pesu d'unos 25 a 27 g.
Ye mesma d'Asia, atopándose en China, Irán, Kazakhstán, Kirguistán, Mongolia, Tajikistán, Turkmenistán y Uzbequistán.
Evidencies xenétiques y fósiles suxuren un orixe más tempraneru pa la especie "Passer", seique nel Miocenu y Pleistocenu, tal como suxure Luis Allende et al nos sos 2001 analises filogenéticos del ADN mitocondrial. Esti analís tamién suxure que'l gorrión del saxaul puede ser un renuevu tempranu o especie basal nel so xéneru, un pariente de ciertos gorriones africanos como'l gorrión de cabeza gris. Si'l gorrión del saxaul esta rellacionáu con estes especies, o bien el gorrión del saxaul apaeció enantes nos desiertos d'África y Arabia, o bien cada unu de los grupos de los gorriones "Passer" son d'orixe africanu.
Passer eminibey
El gorrión castañu (Passer eminibey) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Passeridae. Con unos 11 cm de llargu, ye'l miembru más pequeñu de la familia de los gorriones. Los machos reproductores tienen el plumaxe castañal escura y les fema y les aves xuveniles son más apagaos n'apariencia. Al igual que los sos parientes más cercanos nel xéneru "Passer", el gorrión árabe ("Passer euchlorus") y el gorrión doráu de Sudán ("Passer luteus") ye gregariu, y alcuéntrase en zones grebes. Estiéndese al traviés del este d'África, dende Darfur a Tanzania; alcuéntrase en sabanes seques, banzaos de papiros y cerca d'asentamientos humanos. Aliméntase principalmente de granes, y vuela en bandaes, de cutiu con otres especies d'aves, p'atopar comida. Añera nos árboles, constrúi'l so propiu nial en forma de cúpula, y tamién usurpa los niales más ellaboraos de los texedores.
Passer gongonensis
El gorrión pico de loru ("Passer gongonensis") ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los gorriones (Passeridae). Ye atopáu nes zones grebes del este d'África. Con 18 cm de llargu y 42 gramos de pesu, ye'l gorrión más llargu de los Passeridae.
Passer griseus
El gorrión de cabeza gris ("Passer griseus") ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los gorriones (Passeridae) qu'habita'l continente africanu. Ye l'equivalente africanu del gorrión común. 
Según estudios filogenéticos realizaos por Arnaiz-Villena et al., esta especie ta n'efectu rellacionada con otros gorriones de cabeza gris y estes especies xuntes tán más estrechamente rellacionaes dientro del xéneru "Passer" col gorrión común .
Passer hispaniolensis
El gorrión morunu (Passer hispaniolensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los gorriones (Passeridae). Ye autóctona de la península Ibérica, tamién se-y puede atopase nel Magreb, Córcega, Sicilia, Cerdeña y Grecia. El so aspeutu ye similar al gorrión común.
Passer iagoensis
El gorrión de Cabu Verde o gorrión grande (Passer iagoensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Passeridae. Ye reinal del archipiélagu de Cabu Verde, nel océanu Atlánticu oriental, cerca de África occidental.
Ye un gorrión pequeñu, con unos 12,5 a 13 centímetros de llargu y un llargor alar de 5,5 a 6,9 centímetros. El so plumaxe ye similar al del gorrión común ("Passer domesticus"), y de manera similar presenta dimorfismu sexual. El machu tien el pileu y una raya ocular de color negru o negru o buxu, la nuca gris y un pequeñu llurdiu blancu na parte inferior de la frente. Los llaos de la cabeza, especialmente percima del güeyu, son d'un ricu color canela. Los escapularios son de color blancu y marrón, ente que'l restu de les partes cimeres son de color marrón enllordiáu de negru y beige. Les mexelles y les partes inferiores son de color gris maciu y el gargüelu y el cazu tán marcaos con un pequeñu baberu negru. La fema ye de color marrón buxu, coles nales y el pechu de negru rayáu y les partes inferiores de color gris maciu. Ye bien similar a la fema del gorrión común pero tien una llista superciliar pálida más evidente. Los xuveniles asemeyar a les femes adultes, pero los machos nuevos son más castaños dende una edá temprana, col rastru d'un baberu negru nel cazu. En 1898, l'ornitólogu Boyd Alexander reportó que los adultos empiecen la muda a principios de febreru, y delles aves siguíen en muda a finales de mayu.
Foi recoyíu per primer vegada por Charles Darwin mientres la primer parada del segundu viaxe del HMS "Beagle" na isla de Santiago (St. Iago). Describióse pa él en 1837 pol zoólogu John Gould, nel "Proceedings of the Zoological Society of London", y dio-y el nome de "Pyrgita iagoensis". Nel momentu que Gould escribió "The Zoology of the Voyage of H.M.S. Beagle" con Darwin y otros trés zoólogos en 1841, asitiar nel xéneru "Passer", onde permanez.
Dientro del so xéneru, el gorrión de Cabu Verde foi consideráu unu de los gorriones acolorataos» africanos, un grupu que tamién inclúi especies tales como'l gorrión grande ("Passer motitensis"). Estes aves fueron trataes xeneralmente como especies distinta hasta que Reginald Ernest Moreau, escribió en 1962 "Check-list of the Birds of the World", arrexuntáu'l de gorrión de Cabu Verde y los gorriones acolorataos continentales como una sola especie "Passer motitensis". Esta taxonomía foi siguida con frecuencia hasta que J. Denis Summers-Smith, una autoridá mundial en gorriones, argumentó na década de 1980 que munches diferencies na morfoloxía y comportamientu del gorrión de Cabu Verde y la separación colos otros gorriones acolorataos por unos 5000 kilómetros, son motivos suficientes pal estatus d'especie. Los estudios de ADN mitocondrial y nuclear dende entós suxurieron que puede ser un pariente cercanu del gorrión común ("Passer domesticus") y el gorrión morunu ("Passer hispaniolensis") y non de los gorriones acolorataos.
L'ornitólogu francés Émile Oustalet describió un espécime de Branco como una especie separada "Passer brancoensis" en 1883, que foi reconocida como la subespecie "Passer iagoensis brancoensis" por W. R. P. Bourne, quien afirmó reparar diferencies ente gorriones de distintes islles. Según Bourne, les aves de "Passer iagoensis iagoensis" nes islles más montiegues del sur son más escuros y más grandes, y amás pórtense similar al gorrión común y moruno, compitiendo con ellos polos meyores hábitats alteriaos pol home. Darréu escribió que les variaciones que vio incluyía dos tendencies clina-yos, vuélvense más escures escontra'l sur, y de tamañu más pequeñu más alloñáu de la mariña continental. Charles Vaurie, esaminando les diferencies nel plumaxe y les midíes de especímenes nos museos más importantes, nun atopó nenguna variación significativa, y tampoco Vaurie nin Summers-Smith reconocieron nenguna subespecies.
Ye reinal del archipiélagu de Cabu Verde. Ye común na mayoría d'islles, escluyendo Fogo (de la que ta ausente) y Santa Luzia, Branco y Sal (nes que ye escasu). Vive comúnmente nuna variedá de hábitats, incluyendo enllanaes de lava, cantiles costeros, quebraes, y les llendes de tierres de cultivu, a altitúes d'hasta 1200 m. Tamién se presenta n'árees poblaes y xardinos, onde puede asolapase un pocu col gorrión común, pero polo xeneral non col gorrión morunu. El gorrión morunu presentar en tierres cultivaes más rica con árboles más grandes y poblaos, lo qu'acuta al gorrión de Iago a les tierres cultivada más grebes con árboles más pequeños. Nos asentamientos onde habiten tantu nel gorrión común como'l gorrión de Iago, los primeres tienden a ocupar les zones más trupes, ente que los segundos tópense principalmente alredor d'árboles y espacios abiertos. Nes zones agrícoles el gorrión de Iago puede faer un ciertu dañu a los cultivos, sobremanera pol consumu de yemes y biltos. La especie ye bien común dientro del so rangu llindáu, anque la so población esacta nun se conoz. Anque'l tamañu de la so área de distribución significa que pue tar en riesgu a los cambeos imprevistos na so redolada, ta evaluáu como «esmolición menor» na Llista Colorada de la UICN.
En mayu de 2013 cuatro gorriones de Cabu Verde vagamundos fueron vistos en Hansweert, nos Países Baxos, dempués de volar nun barcu al so pasu pola isla de Rasu.
Ye gregariu cuando s'alimenten y reprodúcense. Fora de la temporada de reproducción, tán siempres en bandaes, que puede ser de considerable tamañu. Axuntar con otres aves, inclusive papudes, como la papuda capirotada ("Sylvia atricapilla") y carricero de Cabu Verde ("Acrocephalus brevipennis"). Nun ye bien cobarde escontra los seres humanos, lo que-yos dexa averar se, inclusive mientres ta nel so nial. Les aves na aisllada y deshabitada isla de Rasu inclusive se posen nos visitantes humanos con poco mieu. Por cuenta de la escasez d'agua pa beber nel so hábitat, tien una fuerte atracción a les fontes d'agua, y puede rexuntase grandes bandaes cuando los humanos apróven-yos agua pa beber. De cutiu ye vistu dase baños de polvu en pequeños grupos, un comportamientu necesariu pa caltenese llimpiu cola escasez d'agua.
Los adultos aliméntense principalmente de granes y el granos, pero amás de insectos y de biltos de plantes. Pueden faer dañu a los cultivos pol consumu de fueyes tienres, y como los gorriones comunes, d'alimenten de les arrayadures de comida disponibles en cases cercanes. Los pichones, a diferencia de los adultos, aliméntense casi puramente d'insectos, especialmente de guxanos, mosques y ortópteros. Forrajea principalmente nel suelu, moviéndose nerviosamente mientres s'enferrona a la tierra como un mure.
La temporada de cría xeneralmente empieza n'agostu y setiembre col entamu de la estación húmeda, pero'l clima mientres un añu en particular puede camudar el tiempu de reproducción. En Visu, W. R. P. Bourne reparó que les femes quedar en bandaes mientres los machos empezaben a tomar posiciones nes fasteres predreses d'onde podíen cantar. La dómina de reproducción ye de normal lo suficientemente llarga por que los pitucos de delles pareyes emplumen primero qu'otros inclusive empiecen a construyir el so nial; el mayor númberu de pareyes de reproducen cuando empecipien les agües, d'ochobre a payares. El machu empieza a construyir el nial, pero una vegada que la pareya ta formada dambes aves participen na construcción y permanecen xuntes. La copulación produzse dempués la construcción del nial, y la fema apodera na pareya por un tiempu. El machu convida a la fema a copular dando una exhibición del cortexu, y dempués d'ignoralo y picotialo de primeres, la fema solicita la cópula agachándose ella mesma. Cuando apaecieron cuatro vagamundos nos Países Baxos en mayu de 2013, un machu foi vistu montando a un segundu varón, al paecer dempués de que'l segundu agachóse sumisamente pa resolver una engarradiella ente ellos. Este ye l'únicu casu rexistráu de conducta Homosexualidá n'animales homosexual en gorriones.
Los niales suelen construyise a pocos metros de distancia, en colonies d'un máximu de cerca de 10 pareyes, anque dacuando delles pareyes añeren soles. El nial pue construyise nuna variedá de hábitats, y polo xeneral ye construyíu en forma de copa, nun furacu o resquiebru nun cantil o una paré. Pueden utilizar estructures construyíes por humanos, tales como los bistechos de les cases y faroles. El nial ye una estructura abierta fecha de yerba, forráu con plumes y pelos, enpacados densamente pa compacticidad. Dellos ornitólogos informaron esti páxaru constrúi niales en forma de cúpula n'árboles acacia, pero estos rexistros pueden reflexar tracamundiu col gorrión morunu. La niarada promediu contién trés a cinco güevos. Dambos sexos guaren los güevos y lleven comida a les sos críes, pero les femes son más actives. Los güevos son guaraos mientres periodos curtios, d'alredor de 10 minutos, y los machos guaren mientres periodos más curtios y con menos frecuencia. Anque'l machu acompaña a la fema cuando ella busca comida y llevar a les sos críes, él con menos frecuencia lleva daqué por sigo mesmu; una vegada que los mozos abandonen el nial y dexen el nial el machu ye más activu alimentándolos.
Passer luteus
El gorrión doráu de Sudán (Passer luteus) ye un ave pequeña de la familia Passeridae, que s'atopa al sur del desiertu del Sáhara en África. Ye un ave de xaula popular, y na avicultura conózse-y como'l gorrión del cantar doráu. El gorrión doráu de Arabia y esta ave son consideraos d'una sola especie, el gorrión doráu. 
El gorrión doráu de Sudán ye un gorrión pequeñu, de 12-13 cm de llargor, con un valumbu de 5,7 a 7 cm. Los machos estremar na cabeza y nes partes inferiores pol so color mariellu brillante, les sos nales y llombu de color castañu, amás tienen dos barras blanques nes sos nales. Na dómina de cría'l plumaxe del machu ye más brillosu inda y el color del picu camuda a negru brillosu. Les femes son de color beige cola cara de color mariellu, les sos nales marrones, el llombu llixeramente enllordiáu de castañal, y decoloración mariellu maciu o blancuciu nes partes inferiores. Los mozos son similares a les femes adultes, pero más grises. Cuando cumplen alredor de 10 selmanes los machos nuevos pueden empezar a llograr el color mariellu alredor de la zona del costazu. El so soníu peculiar ye un garllo o tchirrup, similar al d'otros gorriones. Les variaciones inclúin una llamada y un rápidu ritmu che-che-che.
La Filoxenia foi llograda por Antonio Arnaiz-Villena y los sos colegues. EL parentescu xenéticu utilizando ADN mitocondrial demuestra qu'esta colorida especie esta bien cercana a los gorriones palearticos de baberu negru 
Atopar al Sur del Sahara dende Senegal al este de Sudán y Etiopía. El so hábitat sabana seca, semi-erma, carbes grebes y cultivos de ceberes.
El gorrión doráu de Sudán ye un ave bien sociable y nómada y forma bandaes mistes con otres aves que comen granes, como'l Quelea quela colloráu y otros gorriones. Nos niales nocherniegos, de cutiu en ciudaes como Jartum, cientos de persones pueden numberar miles d'aves. Aliméntase de granes y comen dellos insectos, sobremanera les aves más nueves.
Reproduzse en grandes colonies y constrúin una bien grande, el so nial ye desordenáu con cúpula de cañes nun árbol. La cámara del nial de plumes alliniaes tien un embrague típicu de trés a cuatro escuros con mancha güevu blancos. La cámara del nial de plumes alliniaes tien un embrague típicu de trés a cuatro escuros con mancha güevu blancos.
Passer melanurus
El gorrión Mossie (Passer melanurus) ye un ave passeriforme de la familia passeridae que vive nel sur del continente africanu (nes sabanes, cultivos de arroz y ciudaes).
Passer moabiticus
El gorrión del mar Muertu (Passer moabiticus), ye una especie d'ave paseriforme qu'habita alredor del ríu Jordan, el mar Muertu, Iraq, Irán y l'este d'Afganistán. A pesar de qu'estos son los llugares más comunes onde se-yos columbren, tamién pueden analayar per países cercanos como Xipre y Turquía.
Esti páxaru ye de pequeña talla, de 12–13 cm de llargor, que abeyen per llugares con agua, como fontes y charcos. Siempres constrúin el nial nun árbol, onde ponen de 4-7 güevos nél.
Passer montanus
El gurrión de collar blancu (Passer montanus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Passeridae. Distribuyir pola mayor parte de la Eurasia templada y tamién nel norte d'África. Nun ta amenazada y cuanto con grandes poblaciones, por casu la europea envalórase ente 52 y 96 millones d'exemplares. Habita en zones forestales abiertes, davezu nes proximidaes de zones humanizaes como cases o campos de cultivu.
Ye un páxaru pequeñu, mide ente 12,5 y 14 cm. Estremar d'otres especies del xéneru "Passer" nel so pileu pardorrojizo, los sos carriellos blancos con un llurdiu negru na mexella y el so baberu negru y pequeñu. El so banduyu y pechu son de color gris pardusco; y el so envés ye marrón con llistes pequeñes negres. Presenta una banda alar blanca bastante notable. Esta especie nun presenta dimorfismu sexual acentuáu. Los mozos son similares, anque col plumaxe más apagáu.
Ye un ave gregaria, formen grandes bandos (dacuando interespecíficos, con otros gurriones y frinxílidos) fuera de la dómina de cría. Ye una especie eminentemente sedentaria.
Ye una especie principalmente granívora, anque na dómina de cría tamién s'alimenta d'invertebraos. 
Añera en buecos d'árboles y construcciones. 
Tien descrites nueve subespecies:
La filoxenia y taxonimia molecular d'esta especie fueron puestes en contestu con otres especies de "Passer" por Arnaiz-Villena et al 
Passer pyrrhonotus
El gorrión del Sind (Passer pyrrhonotus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Passeridae. Nun se reconocen subespecies. Ye propiu d'Asia, atopándose en Pakistán y India. Habita namái nes selves d'estos países, acomuñar siempres a sitios onde esquite agua. Puede ser confundíu col gorrión común ("Passer domesticus").
Passer rutilans
El gorrión resplandiosu ("Passer rutilans"), tamién llamáu gorrión acoloratáu, gorrión canela o gorrión canela de los árboles, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Passeridae.
El so aspeutu ye'l d'un forníu paxarín comedor de granes con un gruesu picu, tien un cuerpu de cerca de 14 cm. El so plumaxe ye mayoritariamente ablondu percima y gris pembaxo. Passer Rutilans presenta Dimorfismu sexual, col plumaxe de dambos sexos recubiertu por unos patrones similares a los de los Passer domesticus del so mesmu sexu. El so vocalización son trinos dulces y musicales, que cuando tán xuntos formen un cantar.
Estudio del ADN mitocondrial amuesen que'l gorrión resplandiosu ye un renuevu tempranu o especie basal ente los gorriones de baberu negru del Paleo-árticu. 
La filoxenia y taxonimia molecular d'esta especie foi puestu en contestu con otres especies de "Passer" por Arnaiz-Villena et a el
Passer simplex
El gorrión del desiertu o gorrión saharianu (Passer simplex) ye un miembru del xéneru "Passer" mesmu del Sáhara y de rexones desérticas de Asia Central.
Passer swainsonii
El gorrión de Swainson (Passer swainsonii) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Passeridae que puede atopase a lo llargo del nordés africanu, especialmente nel macizu etíope. El nome común conmemora al naturalista y ilustrador inglés William John Swainson.
La especie llega a tener un llargor corporal de 16 cm. Nun hai dimorfismu sexual visible.
Frecuentemente considérase una subespecie del gorrión de cabeza gris ("P. griseus"), pero tiende a ser más escuru, especialmente na cabeza y los costazos. Hai una franxa blanca nel costazu, pero esta nun ye siempres visible. De la mesma, el color castañu maciu de la cola y les zanques non siempres ye visible.
Atopar nes tierres altes de Etiopía y Somalia, y en delles zones de Sudán, Sudán del Sur, Eritrea, Djibouti y Kenia. Amás del estremu occidental, ye común en tola so distribución. Delles poblaciones presenten migraciones estacionales.
El gorrión de Swainson habita zones montascoses, banzaos, árees forestales abiertes, sabanes y praderíes con parrotales. Sicasí, apaez mayoritariamente n'asentamientos humanos y la so redolada. N'Eritrea, vive principalmente nel pandu abiertu a una altitú de 1200 metros sobre'l nivel del mar, y n'Etiopía apaez n'árees a 1200-4500 metros sobre'l nivel del mar.
Nos pueblos d'Etiopía ye la especie de gorrión más común, al igual qu'el pardal ("P. domesticus") na mayor parte de Eurasia.
Aliméntase principalmente de granes del verde y ceberes, y d'insectos.
El nial ye una pelota suelta fabricada con yerba y plumes. Un nial pue construyise nes cañes, o na copa de los árboles de palmeres, o en buecos d'árboles. Tamién utiliza cuévanos n'edificios, y los niales usaos de la golondrina etiopíope ("Hirundo aethiopica") y l'avión zapador ("Riparia riparia"). Nuna ocasión, ver quitando los pitucos del avión zapador p'apoderase de los sos niales. Una puesta puede tener trés a seis güevos. Son de color blancu con llurdios marrones y grises. La temporada de reproducción n'Eritrea dura de xineru a marzu y mayu a payares, y la de cría d'Etiopía puede asoceder a partir d'abril a avientu.
Fora de la temporada de reproducción viven en bandaes, que n'ocasiones consisten en dellos cientos d'individuos. Grupos d'esti tamañu pueden causar dellos daños cuando entren nes rexones agrícoles y xardinos.
Passerculus sandwichensis
El gorrión sabaneru común (Passerculus sandwichensis) ye una especie d'ave de la familia Emberizidae que constitúi'l xéneru monotípicu Passerculus. Hai delles poblaciones residentes y otres migratories, y la so distribución estiéndese dende Alaska hasta Guatemala y el Caribe.
Passerella iliaca
El gorrión arrascador (Passerella iliaca) ye un ave emberízida migratoria de América del Norte. Componer de cuatro subespecies non siempres identificables nel campu, que dellos científicos alcen a rangu d'especies.
Ye un miembru relativamente grande dientro de la so familia, algamando un llargor d'hasta 18 cm los adultos. D'alcuerdu a la subespecie, pue ser café escuro, gris o acoloratáu. Les partes ventrales tán bien rayaes, y el pechu, claro, estremar por tener rayes en forma de V invertida, que s'arrexunten formando un llurdiu grande nel centru del pechu.
Forrajean tascando nel suelu, lo que los fai vulnerables a gatos y otru depredadores, anque la Unión Internacional pal Caltenimientu de la Naturaleza considerar una especie abondosa. Aliméntase de granes ya insectos principalmente, anque tamién de dellos frutos pequeños y les poblaciones costeñas tamién pueden alimentase de pequeños crustáceos.
En dómina reproductiva habita principalmente'l sotobosque de bosque de coníferes; tamién en vexetación montana y en marismes. Distribuyir na mayor parte d'Alaska (sacante l'estremu norte), na parte central de Canadá de mariña a mariña y nel oeste de los Estaos Xuníos. Nel iviernu migra al suroeste d'Estaos Xuníos, y algama l'estremu norte de la Península de Baxa California, cuando habita chaparrales, montes y xardinos urbanos.
El cantar del machu ye musical, compuestu de dos notes clares y una tercera esnidiosa. Añeren nun llugar protexíu, yá seya nel suelu, nun parrotal o sobre les cañes d'un árbol.
Estrémense cuatro subespecies, que pueden atopase xuntes na so área de invernación:
Passerina amoena
El colorín aliblanco (Passerina amoena) ye un ave canora de la familia de los cardinálidos qu'habita en Norteamérica.
El machu ye fácilmente reconocible pela so cabeza y espalda color azul brillosa (más claru qu'el so pariente cercanu, el colorín azul, "Passerina cyanea"), les barres conspicuas de les nales, el so pechu color marillo óxidu y el banduyu blancu. El patrón de coloración puede paecer similar al del azulexu gorjicanelo ("Sialia sialis") y del azulexu gorjiazul ("Sialia mexicana"), pero'l tamañu menor (13-14 cm), les barres de les nales y el picu curtio y cónico, similar al d'un gorrión, son carauterístiques distintives. La fema ye parda, más abuxada enriba y pálida nes partes ventrales; estremar de la fema del colorín azul pola presencia de dos barras delgaes y ablancazaes; asemeyada a un gorrión pero ensin barres nel llombu.
Añera principalmente al oeste del meridianu 100, dende'l sur de Canadá hasta'l norte de Texas, centru de Nuevu México y Arizona, y sur de California, nos Estaos Xuníos, y estremu noroccidental de la península de Baxa California, en Méxicu. Pel hibiernu migra al sureste de Arizona y a México, llegando hasta los estaos del centru y sur d'esti país (Guerrero, Veracruz, Puebla). Ye bien abondosu nel oeste de México mientres l'iviernu. El so hábitat son árees de parrotales y n'ocasiones pastizal abondosos en granes, xeneralmente bien provistos de mugor. Tamién puede habitar en poblaos.
Estes aves aliméntense principalmente d'insectos y granes. Pueden alimentase de manera vistosa nel suelu o nos parrotales, pero los machos en dómina de celu son huidizos y atópense nes copes de los árboles.
Fabriquen un nial pocu compautu a partir de fueyes de campera. Ponen trés o cuatro güevos de color azul maciu. Nes zones oriental y suriega se hibrida col colorín azul.
Passerina caerulea
El picogrueso azul (Passerina caerulea, enantes Guiraca caerulea) ye un ave canora de la familia de los cardinálidos de Norteamérica que invierna en América Central y les Antilles.
D'aprosimao 15 cm, son aves de picu gruesu triangular. Los machos son de color azul escuru, coles nales negres con dos barras color pardu acoloratáu; el picu color gris maciu. Les femes son pardu brillante, más escures nes partes dorsales y les nales tamién con dos franxes acolorataes. Los machos inmaduros son pardos con llurdios azules.
Añera nel centru y sur de los Estaos Xuníos y en casi tou Méxicu, sacante la península de Yucatán. Invierna dende'l sur de la península de Baxa California y el norte de México escontra tol sur de país y al traviés de Centroamérica hasta Panamá; tamién en Cuba, La Española, Puertu Ricu ya islles axacentes.
La especie alcuéntrase en zones de vexetación relativamente abierta, montes de galería, carbes, pequeños montes y tierres cultivaes. Constrúi los sos niales n'árboles de baxu altor o en parrotales, de normal a una elevación de 1 a 3 m, frecuentemente nos marxes d'una zona abierta.
Passerina cyanea
El azulexu o colorín azul (Passerina cyanea) ye una especie d'ave del este, centru y suroeste de Norteamérica, qu'envierna nes Grande Antilles, Les Bahames, y Centroamérica hasta Panamá y dacuando hasta'l norte de Suramérica. Pertenez a la familia Cardinalidae del orde Passeriformes.
En llatín "Passerina" deriváu de "passer" “páxaru o gorrión” y "cyanea" “azulosa”. En Cuba conozse como azulexu. En Costa Rica conozse como "viudita".
Prefier los montes pocu mestos, aprovecha tamién los plantíos d'árboles exóticos y zones con parrotales. Averar a les zones urbanes. con ello péscase-yos rápido
Mide cerca de 13 cm de llargu. El picu ye curtiu, de forma cónica. El machu col so plumaxe de reproducción en primavera y branu ye azul índigo. Cuando envierna nos países del sur, ye castañu con delles plumes azules esvalixaes, más abondoses na rabadilla. La fema y el mozu son de color castañu nel envés, pembaxo ye más claru col pechu con un rayáu llixeru y les nales llixeramente barreadas de castañal. Arrexuntar en bandaes pequeñes. Comen granes, pequeños frutos ya insectos, de cutiu nel suelu.
Añeren de mayu a setiembre en Estaos Xuníos y Canadá. Faen el so nial a relativamente baxu altor, en parrotales trupos o árboles baxos asitiaos nos cantos de tierres cultivaes, carreteres, y otros ambientes modificaos pol home, y tamién n'escamplaes de montes caducifolios y en banzaos. Construyir con fueyes, paja tallo y cachos de corteza. Ponen de 1 a 4 güevos blancos.
"Passerina cyanea" ye unu de los páxaros qu'en Cuba cácense más comúnmente pa enxaular. Atrapar con xaules trampa con un mecanismu de trampolín, sobre'l que se ponen frutes de granes coloraes o más conocíu en Cuba como "Cundiamor" ente otros, que se funde al posase l'ave. Amás la xaula inclúi una sección onde se zarra un ave una que cante- como señuelo p'atraer a los sos conxéneres a la trampa.
Tamién en Méxicu atrapar pa enxaular, pero como son bien aríscos (bien nerviosos), tiénse-yos que cubrir la xaula de primeres con un pañu finu por que se acostume meyor a la vida en cautiverio, pero tienen un cantar bien formoso, anque nun lo amuesen dende'l principiu, pos tien que pasar un tiempu por que se acostume a la vida en xaula.
Passerina leclancherii
El colorín ventridorado (Passerina leclancherii) ye un ave cardinálida reinal del occidente y sur de Méxicu.
Los adultos miden 12. Los machos tienen el plumaxe de les partes dorsales predominantemente azul, con corona verde y un llurdiu tamién verde nel llombu. Les partes ventrales y la mázcara son mariellu brillante, col pechu color naranxa. Les femes son pardu olivaceu nel envés y mariellu llimón nes partes ventrales; un aníu ocular ye tamién mariellu.
El so hábitat natural son montes y vexetación arbustiva de zones subtropicales semisecas. Distribuyir na aguada del Pacíficu de la Sierra Madre del Sur, dende Jalisco hasta Oaxaca, tamién nel sur del Istmu de Tehuantepec y l'aguada pacífica del estáu de Chiapas.
Passerina versicolor
El colorín escuru (Passerina versicolor) ye una pequeña ave canora de la familia Cardinalidae que se distribúi en Méxicu, el sur de los Estaos Xuníos y en Guatemala.
Son aves pequeñes (12-14 cm). El machu ye escuru, d'apariencia negra, anque en realidá'l colores predominantes son la guinda y el violeta escuros. Una parte de la nuca ye coloráu brillante. La fema ye más pequeña, parduza opaca, similar a les femes del colorín azul ("Passerina cyanea") y el colorín aliblanco ("Passerina amoena"), pero ensin barres nes nales.
El so hábitat son montes espinosos, cañones, y vexetación riparia. Alimentar nel pisu, onde busquen insectos y granes.
Los sos niales son en forma de concu, texíos a partir de campera, tarmos y fibres vexetales y constrúyense sobre árboles de baxu altor, en parrotales o n'enredaderes, onde la fema pon de 3 a 5 güevos color azul maciu. Los güevos son guaraos de 11 a 13 díes y los xuveniles tán llistos pa dexar el nial y valise por sigo solos cerca de dos selmanes dempués de la eclosión.
Alcuéntrase principalmente en México, pero tamién nos estaos fronterizos del suroeste de los Estaos Xuníos. Reproduzse nel norte de la so área de distribución, escontra'l sur, pola aguada del Océanu Pacíficu, hasta Chiapas, y pol oriente hasta l'estáu de Veracruz. Ye migratoriu y invierna en casi tou México (sacante los estaos del norte) y en Guatemala.
Pastor roseus
El estornín rosado, (Pastor roseus) ye un ave paseriforme de la familia de los estorníns, Sturnidae.
L'estornín rosáu habita la área entendida ente l'este d'Europa hasta la zona templada del sur d'Asia. Ye un ave migratoria que pasa los iviernos en India y n'Asia tropical. Pel hibiernu, n'India, suel superar en númberu a los estorninos locales y a les mines. 
L'adultu d'esta especie estrémase bien fácilmente, col so cuerpu rosáu, les sos pates y picu de color naranxa maciu y cola so cabeza, nales y cola negra. Los machos na temporada reproductiva tienen les plumes de la cabeza más estendíes, formando una cresta; ésta ye más curtia pel hibiernu y les árees negres desenvuelven plumes de tonos más pálidos, que sumen cuando l'ave repluma al averase la temporada de reproducción. 
Les femes tienen una cresta curtia y son más pálides en xunto, especialmente ensin el contraste sópitu ente'l rosa y el negru. Los pichones pueden estremase del estornín pintu pol so plumaxe más claru y el so picu curtiu y mariellu. Presenten una versión más nidia del plumaxe adultu, ensin la cresta. Adquieren el plumaxe d'adultos al llegar al añu d'edá nes femes y a los dos años, aprosimao, nos machos. Los postreros nel so segundu añu tienen un plumaxe similar a les femes adultes pero con crestes más llargues y con cantos de plumes notablemente pálidos. 
L'estornín rosáu ye un ave qu'habita na estepa y nes tierres destinaes a l'agricultura. Na dómina en qu'abonden los saltapraos y otros insectos, puede migrar llueñe del so hábitat, hasta llugares tales como Francia y el Reinu Xuníu. 
Ye una especie que forma colonies, y como los demás estorninos, ye gregariu y forma grandes bandaes pel hibiernu. Tamién comparte la dieta omnívora de los demás estorninos, con una marcada preferencia polos insectos. 
El cantar ye un amiestu típico de los estorninos, con chirríos y traqueteos, acompañaos por un gran movimientu de nales. 
Peltops blainvillii
El peltopo llaneru (Peltops blainvillii) ye una especie d'ave en lafamilia Artamidae.
Peltops montanus
El peltopo montiegu (Peltops montanus) ye una especie d'ave na familia Cracticidae.
Peneothello bimaculata
Peneothello bimaculata, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Petroicidae, del xéneru Peneothello.
Peneothello cryptoleuca
Peneothello cryptoleuca, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Petroicidae, del xéneru Peneothello.
Peneothello sigillatus
Peneothello sigillatus, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Petroicidae, del xéneru Peneothello.
Ye una especie d'ave reinal de Australia.
Percnostola rufifrons
El formigueru cabecinegro (Percnostola rufifrons) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Suramérica.
Alcuéntrase en Brasil, Colombia, la Guayana francesa, Guyana, Perú, Surinam y Venezuela.
El so hábitat natural ye la selva húmeda tropical y subtropical de rexones baxes.
Dellos espertos consideren anguaño que la subespecie "minor", que s'atopa nes rexones amazóniques de Brasil y les zones axacentes de Venezuela, Colombia y Perú, ye una especie estreme que denominen formigueru amazónicu. Sicasí otros caltener dientro de la especie "P. rufifrons" porque consideren que los sos cantares y plumaxe son prácticamente idénticos.
Pericrocotus brevirostris
El minivet piquicorto (Pericrocotus brevirostris) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae que vive nel este d'Asia.
El minivet piquicorto ye un páxaru de llarga cola y picu apuntiáu, que mide ente 17,5 y 19,5 cm de llargor total. Presenta un marcáu dimorfismu sexual. Los machos tienen la cabeza y les partes cimeres de color negru con rellumos azulaos, sacante'l obispillo y una amplia franxa nes nales que son de color coloráu intensu, como les partes inferiores. Sicasí, les femes son de color mariellu intensu nes zones que los machos tienen coloraes, amás d'en la frente, mexelles y gargüelu; y tienen el llombu y el pileu abuxaos.
Estender polos montes subtropicales y de monte dende'l Himalaya oriental hasta'l sur de China y les rexones más septentrionales del sudeste asiáticu, distribuyíu por Bangladex, Myanmar, Bután, China, el nordés de India, Laos, Nepal, Tailandia y Vietnam.
Pericrocotus cantonensis
El minivet de Swinhoe (Pericrocotus cantonensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae que vive nel Estremu Oriente.
Alcuéntrase nel sureste de China, Indochina y el norte de la península malaya. Los sos hábitats naturales son tantu los montes de rexones templaes como les selves tropicales húmedes.
Pericrocotus cinnamomeus
El minivet chicu (Pericrocotus cinnamomeus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae que s'atopa nel sur d'Asia, dende la India hasta Indonesia. 
Mide ente 14,5 y 16 cm de llargor. El machu tien les parte cimeres cayuela coritu; la cabeza y el picu son negros; el pechu y los lladrales son de color anaranxáu, que se vuelve canela bien claro a mariellu nel banduyu; presenta llurdios anaranxaos nes nales y la cola. La fema presenta partes cimeros y la cabeza grises, cola garaganta blancucia y les partes inferiores canela claro a amarellentáu o crema; presenta peqmatices anaranxaos nos lladrales y nales y un llurdiu d'esi color sobre la base de la cola.
El machu de la subespecie "P. c. pallidus" del noroccidente de la India tien partes superires grises, gargüelu anaranxáu y partes inferiores blancucies; el machu de la subespecie"P. c. malabaricus" del sur de la India ye negru enriba y con más intensa y estensa coloración anaranxada nes partes inferiores, ente que la so fema tien les partes inferiores mariellu brilloso.
Vive en montes y carbes. Aliméntase d'insectos. Constrúi un nial en forma de copa; la fema pon dos a cuatro güevos motudos y guarar ella mesma. 
Pericrocotus divaricatus
El minivet cenicientu (Pericrocotus divaricatus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae que vive en Asia. Anque la mayoría de los minivets tienen daqué de mariellu, naranxa y colloráu nel so plumaxe esta especie solo presenta tonos grises, blancos y negros. Los machos presenten un distintivu patrón en blancu y negru na cabeza, ente que les femes pueden ser confundíes coles del minivet de Swinhoe. Busquen alimentu nel dosel del monte, de cutiu al pie de otros minivets y en bandaes mistes d'alimentación.
Mide ente 18.5–20 cm de llargu. El plumaxe del machu ye principalmente gris nes partes cimeres y ablancazáu nes inferiores. Presenta una llista loral negra y un llurdiu tamién negru nel pileu, que s'enllarga hasta la mexella por detrás de los güeyos, qu'oldeen cola so amplia frente blanca. Tien una llista blanca que crucia les sos plumes de vuelu y les plumes esteriores de la cola tamién son blanques. El so picu y pates son negros. El pileu de la fema ye gris, anque tien la llista loral negra y presenta una fina llista superciliar blanca sobre ella. La so llamada ye un trino agudu y metálicu. Considérase cercanamente emparentáu con "Pericrocotus roseus" y "Pericrocotus cantonensis" pero estremar d'ellos nel so patrón de muda. Ye unu de los pocos paseriformes que camuda los sos plumes primaries dos veces al añu, y el minivet que realiza la migración más llarga distancia.
Habita nel este y sur d'Asia. Cría nel sureste de Siberia, el nordés de China, Corea y Xapón. Les aves qu'habiten nes islles Ryūkyū del sur de Xapón considérense comúnmente como una especie estreme, el minivet de Ryukyu ("P. tegimae"). El minivet cenicientu ye un migrador de llarga distancia, que pasa l'iviernu nel sudeste asiáticu y el subcontinente indiu, llegando hasta Sumatra, Borneo y les Filipines. Alcuéntrase nos montes, amás d'en árees más abiertes con arbolees tremaes.
Busca insectos nes copes de los árboles, dacuando al pie de otres especies formando parte de bandaes mistes d'alimentación. Mientres la migración dacuando puede trate en grandes bandaes.
Pon de cuatro a siete güevos, que guara mientres 17 o 18 díes. 
El estatus de la especie ye cómodu y la UICN considerar especie so esmolición menor. Reparóse que la población de la isla Amami amontóse ente 1985-2001.
Na rexón sur d'Asia, considérase una especie rara. Nun se rexistró la so presencia nel subcontinente indiu hasta 1965, anque fuera rexistráu nes islles Andamán en 1897. Pero amóntase la regularidá de les sos avistamientos.
Pericrocotus erythropygius
El minivet ventriblanco (Pericrocotus erythropygius) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae. La so población ye estable, y habita una zona que tien una área de más de 20 000 km.
Alcuéntrase na India, principalmente en monte caducifoliu secu.
Pericrocotus ethologus
El minivet colilargo (Pericrocotus ethologus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae, que s'atopa n'Afganistán, Bangladex, Bután, China, India, Laos, Myanmar, Nepal, Pakistán, Tailandia y Vietnam.
Mide ente 17,5 y 20,5 cm de llargor. Presenta dimorfismu sexual. La cabeza, les partes cimeres y les remeres de les nales del machu son negres brilloses, y les de la fema gris cayuela escuru a oliváceo. El pechu, viente, obispillo, les coberteras de les nales y les coberteras cimeres de la cola del machu son coloraes, ente que el obispillo y les franxes de les nales de la fema son marielles. El plumaxe de les partes inferiores de la fema, el so frente y gargüelu varien del mariellu intenso al ablancazáu según les subespecies.
Vive en montes tropicales o subtropicales de pinos o otros árboles perennes, ente los 900 y 3.100 m de altitú.
Pericrocotus flammeus
Pericrocotus lansbergei
El minivet de Flores (Pericrocotus lansbergei) ye una especie d'ave paseriforme na familia Campephagidae reinal del sur de Indonesia. 
Atopar nes islles de Sumbawa, Komodo, Rinca, Flores, Adonara ya islles menores aledañas. El so hábitat natural son los montes tropicales húmedos de zones baxes de les islles menores de la Sonda.
Pericrocotus miniatus
El minivet de la Sonda (Pericrocotus miniatus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae endémica del oeste de Indonesia.
Atopar nes selves tropicales húmedes de los montes de Sumatra y Xava.
Pericrocotus roseus
El minivet rosado (Pericrocotus roseus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae que vive nel sur d'Asia.
Son páxaros espodaos y de llarga cola, con un llargor total d'ente 18 y 19,5 cm. El plumaxe de les sos partes cimeros ye principalmente gris, cola cara y gargüelu ablancazaos y una fina llista corita travesando los güeyos. Nel restu del plumaxe presenten un marcáu dimorfismu sexual. Los machos tienen el obispillo, los llaterales de la cola y una amplia franxa nes nales de color coloráu, ente que les femes tener mariellos. Les partes inferiores de los machos son de tonos rosados o acolorataos ente que les de les femes son de color mariellu claru.
Los machos de la subespecie "P. r. standfordi" tienen los tonos rosados y acolorataos de tol cuerpu más claros, anque presenten amás rosáu na parte frontera del pileu.
Alcuéntrase nel subcontinente indiu y el sudeste asiáticu. El minivet rosáu cría nes fasteres del Himalaya, los sos estribaciones orientales y el sur de China. Anque la mayoría de les poblaciones de la contorna del Himalaya y los sos estribaciones son sedentaries, otres poblaciones muévense pel hibiernu escontra'l sur, dende l'interior de la India hasta la península malaya y Indochina.
Habita principalmente nos montes caducifolios hasta los 1525 m d'altitú.
Pericrocotus solaris
El Minivet gorgigrís (Pericrocotus solaris) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae qu'habita en sureste d'Asia.
Alcuéntrase nel sureste asiáticu, el nordeste del subcontinente indiu y el sur de China, distribuyíu por Bangladex, Myanmar, Bután, Camboya, China, India, oeste de Indonesia, Laos, Malasia, Nepal, Taiwan, Tailandia, y Vietnam. El so hábitat natural son los montes húmedos tropicales y subtropicales.
Pericrocotus tegimae
El minivet de Riukiu (Pericrocotus tegimae) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Campephagidae endémica del sur de Xapón. Enantes considerábase una subespecie del minivet cenicientu ("Pericrocotus divaricatus").
El minivet de Riukiu ye un ave espodada, que mide alredor de 20 cm de llargu, con cola llarga y picu curtiu. Los sos partes cimeros son de color gris escuru, salvo la frente y una llista nes nales que son blanques. Presenta llistes lorales negres. Los sos partes inferiores y llaterales del pescuezu son blancos menos el pechu que ye gris. El so picu y güeyos son negros.
Alcuéntrase namái nes islles Ryūkyū y el sur del archipiélagu xaponés (la totalidá de la isla de Kyūshū y l'estremu suroccidental de Honshū).
Periporphyrus erythromelas
El picogordo rojinegro (Periporphyrus erythromelas) ye una especie d'ave de la familia "Cardinalidae", que s'atopa en Brasil, Guayana francesa, Guyana, Surinam y Venezuela.
Vive nel monte húmedu de tierres baxes, preferentemente montascoses, per debaxo de los 1.000 msnm.
Mide 16 a 17 cm de llargor. La cabeza, el gargüelu y el picu son negros. El plumaxe del machu ye coloráu carmín nel envés y faise pasu ente pasu colloráu rosa nes partes inferiores. La fema presenta plumaxe mariellu, verdosu olivaceo nel envés y anaranxáu nel banduyu.
Aliméntase preferentemente de bayes y frutes; adicionalmente consume insectos.
Perisoreus canadensis
El glayu gris ye un córvidu común de los montes fríos norteamericanos. Ye un miembru de la llinia familiar jay (Corvidae) que puede ser atopada nos montes boreales d'América del Norte al norte de la llinia de vexetación arbórea y en montes subalpinos de los Montes Predresos al sur de Nuevu México y Arizona. Ye unu de los trés miembros de la Perisoreus xéneru, siendo los otros el glayu siberianu, infaustus P., que s'atopa dende Noruega hasta l'este de Rusia y el Jay Sichuan, internigrans P., llindada a los montes del este del Tíbet y el noroeste de Sichuan. Los trés especies almacenar alimentos y viven mientres tol añu nos territorios permanente nos montes de coníferes.
Perisoreus infaustus
El glayu aciagu ye un miembru de la familia Corvidae llargamente distribuyíu polos montes fríos del Vieyu Mundu.
Perissocephalus tricolor
El páxaru capuchín (Perissocephalus tricolor) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae, subfamilia Cotingidae. Ye monotípicu del xéneru Perissocephalus. Mide cerca de 35 cm. Les sos plumes son pardes; salvo'l picu y la cola, que son de color negru; y les partes inferiores de les nales, que son de color blancu. Habita nes zones baxes de los montes tropicales o subtropicales de Brasil, Colombia, Guayana Francesa, Guyana, Surinam y Venezuela. Emite un fuerte berru, asemeyáu al mugido d'una vaca. 
Petrochelidon ariel
La golondrina ariel (Petrochelidon ariel) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Hirundinidae qu'habita en Australasia. Ye un ave migratoria que vive en Australia y migra al norte pa pasar l'iviernu llegando hasta Nueva Guinea. Tamién viaxa escontra Nueva Zelanda, onde se reproduz. La especie enantes clasificábase nel xéneru "Hirundo" como "Hirundo ariel", y nun presenta subespecies. Ye un páxaru de tierres abiertes cercanes a l'agua y de normal asitia'l so nial en cantiles, resquiebros o pontes.
La golondrina ariel ye robusta y tien una cola bastante cuadrada. Tien en promediu de llargor de 12 cm y pesa 11 gramos. L'adultu tien los llombu negru con irisaciones azules, les nales y cola pardes, la parte cimera de la cabeza (pileu, frente y nuca) de color castañu acoloratáu, y el obispillo y les partes inferiores ablancazaos. Dambos sexos son similares, pero los sos xuveniles son de tonos parduzos menos llamativos, con un plumaxe más claru na frente y cantos claros en llombu y nales. 
Puede estremase a esta especie d'otres golondrines australianes pola so obispillo claru. La especie más similar, "Petrochelidon nigricans", tien una cola llixeramente encruciada y una cabeza azul escura. El so llamáu ye un "chrrrr" y el so cantar ye un garllo agudu. La so vocalización ye más aguda que la de "P. nigricans".
Les golondrines ariel reproducir d'agostu a xineru en colonies d'unos pocos niales, anque la mayor agrupación puede ser d'hasta 700 niales. Estos constrúyense en furos naturales d'árboles muertos, riberes, parés de cantiles y resquiebros ente les roques, pero amás afaise a sitios artificiales como pontes, alcantarielles y tubos, amás d'edificios.
El nial tien una estructura con forma de botella o retorta y ta fechu de casi mil bolites de folla, amás de tar recubiertu con campera seca y plumes. Tien 15 cm. de diámetru y el so túnel d'entrada ye de 5 a 30 cm. de llargu. Los niales d'una mesma colonia tán allugaos cerca. Dambos sexos dedicar a construyilo y amás, comparten la xera de guarar y criar a los pichones. Suelen poner cuatro o cinco güevos blancos con mancha color marrón acoloratáu y pueden tener más d'una niarada.
La golondrina ariel alimentar nel aire d'insectos voladores, de normal en bandaes grandes. Tien un vuelu rasante y aliméntase más altu qu'otres especies. Amás, cacen insectos casi al nivel de l'agua, según aliméntense de polillas muertes o mancaes. Ye un ave bien gregaria y suel xuntase en grandes bandaes con "P. nigricans".
Petrochelidon fluvicola
La golondrina hindú ("Petrochelidon fluvicola") ye una especie de golondrina qu'habita'l sur d'Asia. Trátase d'una especie monotípica, estremada en subespecies. Tamién ye natural de Omán, Pakistán, la India, Nepal y Bangladex, anque suel apaecer como vagamunda en Sri Lanka y Arabia.
Petrochelidon fuliginosa
La golondrina selvática (Petrochelidon fuliginosa) ye una especie d'ave dientro de la familia Hirundinidae. Alcuéntrase en Camerún, El Congu, Guinea Ecuatorial, Gabón y Nixeria.
Petrochelidon fulva
La golondrina de pueblera (Petrochelidon fulva) ye una especie d'ave de la familia Hirundinidae mesma del sur de Norteamérica y el Caribe. Pertenez al mesmu xéneru de la más familiar y estendida golondrina risquera de Norteamérica. La golondrina de cueva alcuéntrase en Méxicu el sur de Estaos Xuníos y nes Antilles Mayores. Les poblaciones del interior de México, el Yucatán y les Antilles meridionales son sedentaries pero'l restu son migratories.
Les golondrines puebleras miden de 12 a 14 cm, en llargor y pesu 19 g en promediu. Tienen una parte cimera de color azul-gris y al mandu del gargüelu son de color chocolate-mandarina.
Hai 2 subespecies nel sur d'Estaos Xuníos; una llamada "fulva" en Florida y l'otra llamada "pelodoma" nos estaos del sureste d'Estaos Xuníos y nordés de México. La subespecie cubana "cavicola" ye bien similar a la "fulva".
Petrochelidon nigricans
La golondrina de los árboles (Petrochelidon nigricans) ye un integrante de la familia Hirundinidae, dientro de les aves paseriformes. Reproduzse en Australia, mayoritariamente na llatitú 20º y en Timor. Migra mientres l'iviernu en dichu país, Nueva Guinea, l'este de Indonesia y de la Llinia de Wallace, amás de les Islles Salomón. Ye un ave vagamunda de Nueva Zelanda, onde se reprodució y de Nueva Caledonia. Esta especie allúgase dacuando nel xéneru "Hirundo" como "Hirundo nigricans". Ye un ave de tierres abiertes, preferiblemente con árboles altos con buecos pa construyir el so nial. Tamién ye abondo común n'árees urbanes y suburbanes.
La golondrina de los árboles mide en promediu 13 cm. y tien una cola encruciada. L'adultu tien una cola de color azul brillante, nales marrones, una frente castaña y una parte baxa blanca. Dambos sexos son similares, pero los mozos son más apagaos y marrones, con una frente más pálida en comparanza a les plumes del llombu y les nales. La so llamada ye un garllo agudu. Estremar d'otres golondrines australianes pola forma de la so cola y el so parte inferior clara. La especie más similar, el avión duende, tien una cabeza color castañu. Tien tres subespecies:
La golondrina de los árboles reproduzse, variando según la rexón, de xunetu a xineru, o bien en pareyes o en pequeñes colonies, dependiendo del espaciu que tea disponible pa construyir el nial. Estos fabríquense en fuexos naturales n'árboles secos o resquiebros ente les roques, según en pontes y edificios. Esto ye más común nel oeste del país y en ciudaes como Adelaide y Perth. "P. nigricans" tamién utiliza los niales de "Hirundo neoxena" y puede llegar a movelos pa esto.
El nial, de normal fechu nun cantil, ta construyíu con campera y fueyes, pero tamién suel tar reforzáu con folla o fibres vexetales; esto tien el fin d'amenorgar l'anchu de la entrada escontra él. Suelen poner ente 3 y 5 güevos, xeneralmente 4 y son de tonu amarronáu con llurdios blancos. Tamién suelen haber dos niaraes.
Les golondrines de los árboles tienen un vuelu rápidu y aliméntense a mayor altor que "H. neoxena", casi a seis metros del suelu. Frecuentemente ver sobre árboles d'ocalitu cazando insectos voladores, pero tamién s'alimenten de los sos bárabos na agua. La especie puede ser más bien gregaria cuando nun se reproduz y tamién forma bandaes colos aviones duendes.
Petrochelidon preussi
La golondrina de Preuss (Petrochelidon preussi), tamién conocida como «golondrina de Preuss del cantil», ye una especie de la familia Hirundinidae.
Soler alcuéntrase en Benín, Burkina Faso, Camerún, República Centroafricana, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Guinea Ecuatorial, Ghana, Guinea, Guinea-Bisáu, Malí, Níxer, Nixeria, Sierra Lleona y Togu.
Petrochelidon pyrrhonota
La golondrina risquera (Petrochelidon pyrrhonota), tamién denominada golondrina alfarera, golondrina de farallón, golondrina de rabadilla canela y golondrina gorginegra, ye una especie d'ave de la familia Hirundinidae que se distribúi por casi toa América.
Mide unos 13 cm, y pesa 20 g. Puede estremase pol so llombu llistada, el so gargüelu escuru y el so rabadilla anteada.
Algamen el maduror sexual al añu de vida, ponen 4 güevos per niarada, que guaren en 14 díes. Viven hasta los 11 años.
Tien un estensu territoriu de 12.000.000 km², que cubre casi 50 países. 
Petrochelidon rufocollaris
La golondrina cuellirrufa (Petrochelidon rufocollaris) ye una especie d'ave de la familia Hirundinidae. Alcuéntrase en Ecuador y Perú. Los sos hábitats naturales son les tierres onde crez la campera y los montes.
Petrochelidon spilodera
La golondrina de Sudáfrica (Petrochelidon spilodera), conocida tamién como «golondrina sudafricana del cantil» ye una especie d'ave dientro de la familia Hirundinidae. Pue atopase en Botsuana, El Congu, Gabón, Lesothu, Malaui, Namibia, Sudáfrica, Zambia y Zimbabue. Suelen construyir los sos niales n'estructures artificiales con folla.
Petroica australis
La petroica neozelandesa (Petroica australis) ye una especie de pequeña ave paseriforme de la familia Petroicidae, reinal de Nueva Zelanda. En inglés llámase-y ""New Zealand Robin"" y en maorín ""toutouwai"".
Tien descrites tres subespecies:
Dellos estudios modernos consideren a la subespecie "longipes" como una especie distinta anque esto inda nun foi asumíu polos principales organismos de proteición ya investigación de la naturaleza, anque si pol departamentu de caltenimientu de Nueva Zelanda.
Ye un páxaru pequeñu d'unos 18 cm de llargu y unos 35 gramos de pesu. De plumaxe gris-gris escuru percima y más pálidu per debaxo. Tien llargues pates y una postura arguta.
Les subespecies tienen caúna un distintu patrón de plumaxe:
El machu tien un canto claru y fuerte, de normal descendente. Varia regionalmente. El so reclamu ye un nidiu ""chirp"". Ente agostu y avientu camuden el so cantar a unu más completu por causa de ser la dómina de reproducción.
Ye reinal de Nueva Zelanda. La so distribución actual ye un puzle de pequeñes pieces: dalgunes onde ye frecuente, otres onde ye escasu y otres onde sumió. Cuando los colonos europeos asitiáronse ellí yera una especie que se distribuyía por prácticamente tol territoriu. Sumieron de bona parte de la Isla Norte, quedando acutaes les sos poblaciones a la zona occidental y norte de la isla, a la Isla Kapiti y a la Isla Little Barrier, anque nos últimos tiempos repoblóse dellos puntos al sur y nel centru de la isla.
Na Isla Sur distribuyir por casi tola zona norte y oeste.
Na Isla Stewart ye abondo común.
Alcuéntrase-yos sobremanera en montes nativos maduros de fayes y de podocarpos; y tamién en carbes de kanuka y manuka.
Les subespecies de la Isla Sur y l'Isla Norte nun tán amenaciaes, pero la subespecie "rakiura" de la Isla Stewart considerar a nivel nacional como vulnerable, polos impactu que pueden causar a les sos poblaciones los predadores introducíos. Tola especie ta protexida, como la mayor parte de les aves natives neozelandeses. 
Les sos poblaciones menguaron dende l'asentamientu de los colonos europeos, y siguen menguando, debíu sobremanera a la deforestación llevada a cabu nes tierres baxes y l'introducción de predadores. 
Son aves extraordinariamente confiaes. Son territoriales, cuantimás na dómina de cría. Cuando s'amuesen agresivos, xeneralmente con otros páxaros, erizan les plumes de la so cabeza; y cuando s'atopen con otres especies (tamién humanos) de cutiu amuesen el puntu blancu del so frente.
La so dieta básase sobremanera en invertebraos: arañes, lombriz, escarabayos, ya inclusive cicades. Pel branu y seronda añede a la so alimentación frutes. 
La mayor parte d'el so alimentación consígenlo nel suelu, yá que bien raramente cacen al vuelu. Suelen percharse nuna caña, roca o tocón baxu y dende ende lláncense a pola so presa. 
"Petroica australis" llega al maduror sexual al añu d'edá. El celu empieza en xunetu cuando'l machu empieza a traer comida a les femes. La fema constrúi'l nial nunos cinco díes. El nial ta fechu de ramines, yerbes, mofu, corteces, y xuníu con telarañes; anque en munches ocasiones usen un nial vieyu de dalgún otru páxaru. Suelen construyilo na forqueta d'un árbol, non bien llueñe del tueru.
La dómina de reproducción dura de xunetu a xineru, tiempu nel que saquen alantre hasta cuatro niaraes, y si dalguna d'elles falla, pueden llegar a poner hasta seis veces. Les puestes son de 2 a 4 güevos. Estos son de color crema, con puntos marrones. La incubación dura ente 17 y 19 díes. La fema ye la única encargada d'esto, nesti tiempu, el machu ocupar d'alimentala. Lo pollos tarden ente 19 y 21 díes n'independizase, anque siguen siendo alimentaos polos padres (sobremanera pol machu) ente 25 y 50 díes dempués de la so emancipación.
Petroica bivittata
La petroica montañesa (Petroica bivittata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Petroicidae qu'habita nos montes, pacionales y praderíes de los montes de Papúa Nueva Guinea y Nueva Guinea Occidental (Indonesia). 
Petroica goodenovii
La petroica frentirroja (Petroica goodenovii) ye un ave passeriforme pequeña, nativa de Australia. Habita en zones de monte abiertu o cubiertes de carbes, nes rexones más seques del continente. Al igual que munchos otros raitanes con plumaxe coloríu de la familia Petroicidae, presenten dimorfismu sexual. Miden ente 10,5 y 12,5 cm de llargu, y tienen un picu delgáu y negru, y güeyos y pates de tonu amarronáu escuru. El machu tien una distintiva frente colorada y pechu coloráu, cabeza y cola negres y les puntes blanques. La parte inferior del so cuerpu, al igual que los sos costazos, son de color blancu. La fema, sicasí, presenta una coloración abuxao y amarronao. Esta especie tien una gran variedá de cantares, y los machos xeneralmente canten pa marcar el so territoriu y atraer a les femes. Pueden trate en pareyes o en grupos pequeños, pero'l so comportamientu en sociedá foi bien pocu estudiáu. 
Nun ta especificada bien claramente la posición de la petroica frentirroja y los sos parientes australianos na familia de los Passeriformes; los Petroicidae nun se rellacionen estrechamente col raitán européu nin col malvís pechirrojo, pero paecen ser un retueyu primitivu del grupu Passerida de páxaros cantores. Esta especie aliméntase principalmente del suelu y caza insectos y arañes. Anque s'estendió llargamente, nun ye un ave común y reculó en delles árees por cuenta de la actividá humana.
La petroica frentirroja describióse por Nicholas Aylward Vigors y Thomas Horsfield en 1827, dempués d'atrapala nel Golfu Spencer, al sur d'Australia. Nomar "Muscicapa goodenovii", y lo categorizaron dientro de la familia Muscicapidae de papamoscas. El nome específicu "goodenovii" deriva del Reverendu Samuel Goodenough, Obispu de Carlisle y primer tesoreru de la Sociedá Linneana de Londres.
Esta ave, más tarde, pasó a ser categorizada dientro del xéneru "Petroica"; el nome xenéricu deriva del griegu "petro-" "roca" y "oikos" "llar", una y bones la petroica frentirroja suel posase sobre les roques. Dientro del so xéneru, ye una de los cinco especies de raitanes de pechu coloráu o rosa conocíes coloquialmente como "raitanes coloraos", a diferencia de los "raitanes mariellos" del xéneru "Eopsaltria". Nun ta emparentáu de manera direuta col malvís pechirrojo nin col européu; sicasí, el so nome deriva del raitán européu. Por un tiempu, tolos raitanes australianos fueron clasificaos tamién dientro de la familia de xibladores Pachycephalidae. Los estudios de Sibley y Ahlquist sobre la hibridación del ADN allugaron a los raitanes nun parvorden Corvida xuntu con munches aves passeriformes tropicales y australianes, tales como los pardalótidos, Maluridae y melífagos, amás de los cuervos. Sicasí, les posteriores investigaciones nel campu, y el consensu actual, alluga a los raitanes como un retueyu bien primitivu de los Passerida, o páxaros cantores "avanzaos", dientro del llinaxe d'aves cantores.
Nun se conocen subespecies, y l'única variación xeográfica rexistrada del plumaxe ye un enclín nes femes de les rexones grebes, que tienen un plumaxe más pálidu. 
Petroica macrocephala
La petroica carbonera (Petroica macrocephala) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Petroicidae, reinal de Nueva Zelanda. Ye una especie forestal, con predilección polos montes maduros, sobremanera de fayes.
Tien descrites cinco subespecies: 
Ye un páxaru pequeñu, d'unos 13 cm de llargu y 11 g de pesu. Les subespecies difieren llixeramente en tamañu y color; y presenta un dimorfismu sexual non bien acusáu. Presenta un característicu llurdiu blancu na frente. Los machos son blancos y negros, anque la subespecie "P. m. dannefaerdi", de les islles Snares, ye dafechu negra y nun tien el parche blancu de la frente; les subespecies de les islles Sur, Chatham y Auckland son paecíes, y tienen el pechu con leves matices amarellentaos y anaranxaos. Les femes tienen un plumaxe pardusco con pequeñes variaciones según la subespecie, sacante la de les islles Snares que ye negra por completu. 
Son insectívoros. Permanecen nel so territoriu tol añu y polo xeneral siguen cola mesma pareya añu tres d'añu. Crian de setiembre a xunu, y cada pareya saca alantre hasta tres niaraes. Ponen ente trés y seis güevos, de normal cuatro. La incubación dura ente quince y diecisiete díes, los pollos empiecen a volar tres 18 díes en nial, y a los 35 díes d'edá yá son independientes.
Petroica rodinogaster
La petroica encarnada (Petroica rodinogaster) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Petroicidae que se distribúi polos montes templaos y subtropicales de Tasmania y del sureste de Australia. 
Petronia petronia
El gorrión chillón (Petronia petronia) paecer a una fema de gorrión común por cuenta del so apagáu y pálidu plumaxe. Tien un llurdiu mariellu nel gargüelu que n'ocasiones pasa desapercibida. Enriba de cada güeyu tien una llista de color crema y otra escura xusto enriba. El picu ye grande y afechu a la so dieta granívora. Glaya abondo.
Ye una especie migratoria, la so área de distribución estender por Europa, Asia y África. Habita en zones seques de tola península ibérica menos na franxa del Cantábricu y zones próximes al estrechu de Xibraltar. Nun apaez nel Este de Canaries nin Baleares.
La filoxenia foi llograda por Antonio Arnaiz-Villena et al.; paez ser una especie parental al xéneru Passeridae. 
Petronia xanthocollis
El gorrión cuelligualdo, gorrión gorgigualdo o gorrión chillón castañal (Petronia xanthocollis) ye una especie de gorrión d'Asia del sur.
Topar en selves y espacios abiertos. Reproduzse en niales n'árboles, dacuando sobre otros d'otres spp. loros y picatueros.
Peucaea botterii
El gorrión de Botteri o sabaneru pechianteado (Aimophila botterii) ye un ave americana perteneciente a la familia de los emberízidos (gorriones del Nuevu Mundu). Habita zones grebes y semiáridas dende'l sur de los Estaos Xuníos hasta'l norte de Costa Rica.
Mide ente 14 cm de llargor en promediu. El so plumaxe ye principalmente gris maciu, llistáu nes partes dorsales con pardu y coritu, similar a la fema del gorrión común ("Passer domesticus"). Tien una raya ocular castaña y un delgáu bigote negru. Les sos carauterístiques distintives nun son bien evidentes a güeyu: pechu abuxáu ensin rayes y pequeños llurdios mariellos nos costazos.
El so cantar ye una serie de soníos agudos y campaneantes, n'ocasiones termináu nun cascabeleo secu.
Habita en pacionales desérticos mestos y carbes, xeneralmente a altitúes baxes. Esconder ente les macollas y busquen el so alimentu furtivamente nel suelu. Aliméntase d'insectos y granes. El so hábitat ta amenazáu pol llendo escesivu y les quemes agrícoles.
N'Estaos Xuníos distribúyese localmente en Arizona y na rivera sur del Ríu Grande. Distribúyese llargamente en Méxicu, dende Sonora hasta Chiapas y la Península de Yucatán, siempres en tierres baxes. En Centroamérica vuélvese más raru y alcontráu, y nun foi rexistráu en El Salvador. El so llende sur son la redoma del volcán Miravalles, en Guanacaste, Costa Rica.
El nome científicu de l'ave honra al ornitólogu italianu Matteo Botteri (1808-1877), quien realizó estudios en México.
Peucaea carpalis
El gorrión bigotudu sonorense (Aimophila carpalis) ye una pequeña ave de la familia Emberizidae residente nel suroeste de los Estaos Xuníos (Arizona) y el noroeste de Méxicu (Sonora y Sinaloa).
Ente 12 y 14 cm de llargor, atopar ente les aves más pequeñes del so xéneru. El so plumaxe ye principalmente gris maciu, con llurdios pardos nes partes dorsales, similar a la fema del gorrión común ("Passer domesticus"). La corona ye acoloratada, partida nel mediu por una raya gris. Cuenta tamién con una raya ocular acoloratada y un par de bigotes negros na área del gargüelu (similar a "A. sumichrasti"). El restu del gargüelu ye ablancazáu. Tamién ye característica la coloración acoloratada de los costazos, que sicasí nun ye bien evidente nel campu.
Habita en pacionales desérticos y carbes espinoses, zacatales, y zones de mezquite y cactus; tamién en zones riparias. Prefier les camperes altes y mestos. Aliméntase principalmente d'insectos, y tamién de campera y granes de yerbes.
Reproducir de xunetu a agostu. Ellabora un nial a baxa elevación sobre los parrotales, mezquites o cactus. La puesta consiste de cuatro güevos en promediu, y puede haber dos camaes per añu.
Peucaea cassinii
El gorrión de Cassin (Aimophila cassinii) ye una especie d'ave de la familia Emberizidae que puebla zones grebes de Estaos Xuníos y Méxicu. Ye de vezos migratorios.
Como los demás miembros del so xéneru y otros rellacionaos, ye de plumaxe opacu, d'un patrón llistáu nel envés con café escuro y coritu. El gargüelu y el banduyu son ablancazaos, y nel pechu lleva una franxa ante bastante tenue. Amás de la so coloración parda más tenue, ye bien paecíu al gorrión de Botteri ("A. botterii"). Tamién s'estrema por cantar nel vuelu.
La so distribución en dómina reproductiva entiende les Grandes Enllanaes, dende l'estáu de Nebraska (Estaos Xuníos), y dellos estaos del norte y nordés de México. Pel hibiernu distribúyese dende'l norte de México hasta la parte sur del Altiplanu Central.
Peucaea humeralis
El gorrión bigotudu pechinegro (Aimophila humeralis) ye un ave de la familia Emberizidae. Ye reinal de Méxicu.
El so llargor algama los 15 cm na edá adulta. Femes y machos son similares. La cabeza ye gris escura, con una pequeña raya ocular blanca; presenta gargüelu y "bigote" blancos, dixebraos por una raya negra. Na parte cimera del pechu hai una banda negra gruesa. El restu del pechu ye blancu y la parte ventral ye ocre. Tamién ye distintivu d'esta especie'l llombu acoloratáu, qu'oldea col restu de les partes dorsales de color pardu, buxu.
Ye una especie de monte que se distribúi nel occidente y sur de México, dende Jalisco hasta Guerrero. Prefier zones abondoses en vexetación arbustiva. aliméntase d'insectos, granes y pequeños frutos. Ponen de 2 a 5 güevos en niales techados ellaboraos con paya.
Peucaea mystacalis
El gorrión oaxaqueño grebu o chingolo embridado (Peucaea mystacalis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Emberizidae mesma del sur de Méxicu.
Los adultos algamen los 15 cm de llargu. El patrón de color de la cabeza ye la so característica diferencial. La mayor parte de la cabeza ye gris escura, col gargüelu negru y una franxa blanca a cada llau d'ésta, formando una bigotera. Na frente hai un llurdiu negru y na zona loral un llurdiu blancu. Tien tamién un aníu ocular rotu color blancu. El restu del cuerpu ye gris pardusco nes partes dorsales, col llombu rayáu con negru, y gris claru nes partes ventrales. Femes y machos son similares, pero los individuos inmaduros tienen rayes nes partes ventrales.
Habita en zones abondoses en parrotales o cactácees. La so área de distribución ye l'oriente del Exa Neovolcánico dende la parte oriental del Estáu de Méxicu hasta Veracruz, Tamién nos valles del sur de Puebla y na Sierra Mixteca.
Peucaea ruficauda
El chingolo de cabeza llistada (Aimophila ruficauda), tamién denomináu pinzón de cabeza rayada, zacatonero cabecirrayado, zacatonero charralero, gorrión cachetinegro tropical y sabaneru cabecilistado, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Emberizidae qu'habita l'aguada del océanu Pacíficu dende'l norte de Méxicu hasta Costa Rica.
Ye una especie mediana, de cola relativamente llarga. Mide ente 15,5 y 18 cm de llargu y pesa unos 35 g. L'adultu tien la cabeza negra con una raya blanca sobre cada güeyu y otra raya blanca na metá de la corona. La nuca ye gris. El restu de les partes dorsales son café pálido, rayáu con negru nel llombu, y anteado y ensin rayes na rabadilla y la cola. Los costazos son acolorataos y les plumes de les nales tienen borde color ante. El gargüelu y la mayor parte de les partes ventrales son blanques, tendiendo a color ante nos lladrales y col pechu gris. Los inmaduros tienen el patrón de la cabeza más opacu ya indefiníu, con rayes ante sobre un fondu pardu opacu, y tienen el pechu rayáu.
Hai cuatro subespecies, que, polo xeneral, volver de mayor tamañu de norte a sur. La forma más norteña, "A. r. acuminata", ye más pequeña que la subespecie costarricense, "A. r. ruficauda".
Habita en zones grebes y llanes. En México llega a los 1 800 m snm, pero en Costa Rica nun pasa de los 800 m. El so hábitat son sabanes con vexetación arbustiva trupa, árees de crecedera secundaria y ecotonos de montes. Evita l'interior de los montes. El so llende norte ye l'estáu de Durango, en México. Dende ende distribúyese a les llongura de l'aguada pacífica de México y América Central, llegando hasta la parte septentrional de Puntarenas, Costa Rica.
Alimentar nel suelu, principalmente de granes de les yerbes, anque tamién come pequeños insectos y arañes. Forma colonies d'unos 7 individuos. Xunten los cuerpos na nueche, formando un grupu compactu. Vuela a baxu altor y con aleteos, cola cola escontra baxo.
El nial, construyíu pola fema, ye una taza fonda de material vexetal, campera fina y pelo. Construyir a menos de 1,2 m d'altor del suelu sobre un parrotal espinosu aislláu. La fema pon de 1 a 4 güevos azul maciu ensin llurdios, mesmos que guara por 12-14 díes. Tol grupu encargar d'alimentar a los pitucos.
Peucedramus taeniatus
El ocotero, chip oliváceo o peucedramo (Peucedramus taeniatus) ye una especie d'ave paseriforme qu'habita nel sur de Norteamérica y Centroamérica. Ye l'únicu miembru del xéneru Peucedramus y de la familia Peucedramidae.
Esta especie reproducir dende Arizona, en Estaos Xuníos, hasta Nicaragua, incluyendo Méxicu y la mayor parte de América Central quitando Costa Rica y Panamá. Ye la única familia d'aves reinal de Norte América (incluyendo América Central). Ye una especie non migración d'aves migratoria de montes de coníferes.
Nel pasáu incluyóse na familia Parulidae, pero l'estudiu con secuencia d'ADN suxure qu'ésta se dixebró ceo de los otros passeriformes, enantes de la diferenciación de tol grupu Parulidae/Emberizidae /Icteridae. Polo tanto asignóse-y agora una familia propia.
El chip olivaceu ye un páxaru de nales llargues. Tien un cuerpu gris y nes nales con daqué de verde olivo nes nales y dos barras blanques. La cabeza y el pechu del machu son anaranxaos y tien un parche negru sobre'l güeyu. Na fema y el neñón, lo anaranxao ye reemplazáu por mariellu, y la mázcara negra ye más difusa. El cantar consiste de xiblíos claros. Aliméntase d'insectos.
Phacellodomus erythrophthalmus
El espinero ojirrojo "(Phacellodomus erythrophthalmus)," ye una especie d'ave Passeriformes, de la familia Furnariidae, perteneciente al xéneru Phacellodomus.
Ye una especie que s'alcuentra na Viesca atlántica del este de Brasil.
Phacellodomus ferrugineigula
El tiotío güeyu coloráu (Phacellodomus ferrugineigula), ye una especie d'ave Passeriformes, de la familia Furnariidae, perteneciente al xéneru Phacellodomus.
Esta especie alcontrar nel norte del Uruguái y el sur del Brasil.
Phacellodomus maculipectus
Phacellodomus maculipectus, ye una especie d'ave Passeriformes, de la familia Furnariidae, perteneciente al xéneru Phacellodomus.
Ye una especie d'ave que s'alcuentra en Arxentina, y Bolivia.
El so hábitat natural son los montes secos o carbes subtropicales o tropicales.
Phacellodomus ruber
El espinero grande (Arxentina, Paraguái) (Phacellodomus ruber), tamién denomináu tiotío grande (Uruguái) o graveteiro (Brasil), ye una especie d'ave paseriforme, perteneciente al xéneru "Phacellodomus" qu'integra la familia Furnariidae. Habita nel centru sur de América del Sur.
Mide 20,5  cm. Ye marrón nes partes cimeres, cola corona, les nales y la cola más acolorataes; lorum claro, ensin ceya o que puede ser bien tenue, güeyu mariellu vivu. Pembaxo ye blancu puercu, col pechu dacuando escamado.
Esta ave distribuyir pol centru norte y este de Bolivia (La Paz, Beni, esti de Santa Cruz), interior sur del Brasil (sur de Mato Grosso y Mato Grosso do Sul al este hasta l'oeste de Badea, al sur hasta'l noroeste de São Paulo y noroeste de Paraná, tamién oeste de Rio Grande do Sul), Paraguái y norte d'Arxentina (Salta y Formosa al sur hasta Tucumán, Santa Fe, Ente Ríos y Provincia de Corrientes Corrientes). Tamién en Uruguái.
Esta especie ta calificada como “esmolición menor” pol IUCN.
Xeneralmente anda en pareya, percuerre la vexetación trupa y ye malo de ver; canta con frecuencia en llugares más abiertos.
Aliméntase d'insectos que prinda nel suelu, nos parrotales o nes fueyes de les palmeres buriti. 
Constrúi'l so enorme nial, que ye asemeyáu al del espinero común ("Phacellodomus rufifrons"), na extemidad de cañes d'árboles aisllaos, a partir de ramines seques y con entrada llateral superior. Dacuando constrúi unu o más niales sobre l'anterior, acabando per romper la caña que la sostenía, por cuenta de la acumuladura escesiva de material de construcción.
El cantar, dáu en dúo pola pareya, ye una serie de notes qu'empiecen fuertes y aceleraes, terminando más nidies y descendientes: “kr-chi-chi-chi-chi-che-che-che-cho-cho-cho-cha-cha-cha-chachacha”; puede faer una versión más curtia.
La especie "P. ruber" describióse per primer vegada pol ornitólogu francés Louis Jean Pierre Vieillot en 1817 sol nome científicu "Furnarius ruber"; localidad tipo «Paraguái». 
Phacellodomus rufifrons
El espinero común (Phacellodomus rufifrons), tamién denomináu espinero frente acoloratada (Arxentina, Bolivia, Paraguái), castillero llaneru (Colombia), güaití frente ablonda (Venezuela) o joão-de-pau (juan de palu, en portugués, Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Phacellodomus", qu'integra la familia Furnariidae. Habita en América del Sur.
Mide 16,5 cm. Ye pardu uniforme penriba cola frente ablonda y una llista superciliar pardu más claru. Blancuciu pembaxo colos lladrales pardu claru. Aves del nordés de Brasil esiben dalgún ablondu nel costazu, nes plumes de vuelu y na base de la cola. Los exemplares del norte del continente nun tienen ablondu na frente.
Alcuéntrase en Bolivia, Arxentina, Brasil, Venezuela, Ecuador, Colombia, Perú y Paraguái. Más detalles en "Subespecies".
Habita nuna variedá d'ambientes semiabiertos y con pacionales altos, escasamente arbolizados, de cutiu n'árees cultivaes y faciendes, principalmente embaxo de los 1300 msnm. 
Vive en pareya o en pequeños grupos, xeneralmente arborícola, dacuando baxa al suelu. Ye columbráu con más frecuencia próximu al so inconfundible nial. El vuelu pa entrar o salir del nial ye bien rápido pudiendo pasar desaspercibido la llegada de los sos habitantes.
Constrúi nial enormes con ramines (razón del so nome común). Les ramines son relativamente grandes pal tamañu de l'ave. La pareya actúa xunta na construcción, que va ser utilizada tol añu polos dos y pola niarada (inclusive dempués de volar) como abrigu. Al terminar el primer nial, la pareya sigue asitiando material y construyendo otros, en secuencia. Con esto, la caña en que se sofita empieza a doblar y a quedar cubierta de material, destacar nel paisaxe. En casos estremos el nial llega a tener 2 m de llargu. La cámara incubatoria ye forrada por una gruesa camada de plumes, mofu, etc., de formatu esféricu. El nial alcuéntrase xeneralmente n'árboles aisllaos, nes estremidaes de cañes flexibles, qu'acaben per doblar se col escesu de pesu. Dacuando la construcción cunta cola participacipon de tol grupu, non solo de la pareya. Pon 3 güevos.
El nial puede ser utilizáu por otres aves que precisen d'otres especies pa nidificar (por casu "Icterus croconotus" na rexón del Pantanal) y les cámares invadíes por otres aves, pequeños mamíferos, reptiles y aviespes.
Vocaliza enforma y a cualquier hora del día, dacuando dientro del nial; el cantar típico ye una serie fuerte y abrupta de notes “cheh” o “chit” qu'empiecen lentes, dempués aceleren y van atenuando. De cutiu la pareya canta en secuencia, o la fema contribúi con un cucuxo. Dá l'alarma con píos agudos, sobre la presencia d'estraños. Nesi momentu, los miembros del grupu (varia d'una pareya a 10 individuos) pasen a repitir el llamáu, enllenando la vexetación de berros, y pocu apaeciendo.
La especie "P. rufifrons" describióse per primer vegada pol naturalista alemán Maximilian zu Wied-Neuwied en 1821 sol nome científicu "Anabates rufifrons"; localidad tipo «Riberão de Ressaca, frontera Badea-Mines Gerais, Brasil».
Considerada por dellos autores como formando una superespecie con "Phacellodomus sibilatrix", pero sobrepónense considerablemente nes sos distribuciones, y difieren en tamañu del cuerpu y estructura del nial. La subespecie "peruvianus" posiblemente seya una especie separada. La subespecie propuesta "fargoi" considérase non diagnosticable y polo tanto sinónimu de "sincipitalis".
El grupu "inornatus/castelloi" foi consideráu una especie separada de "P. rufifrons" por Ridgely y Greenfield (2001) y Hilty (2003) con base en diferencies morfolóxiques y de vocalización; sicasí, la Propuesta N° 41 al South American Classification Committee foi refugada por cuenta de insuficiencia de datos publicaos. El Congresu Ornitolóxicu Internacional (IOC) (Versión 5.1, 2015) considerar especie plena, mientres Clements Checklist 6.9 caltener como la subespecie "P. rufifrons inornatus/castilloi".
Phacellodomus sibilatrix
El espinero chicu (Arxentina, Paraguái, Uruguái) (Phacellodomus sibilatrix), tamién denomináu tíotío chicu (Uruguái) o tio-tio-pequeño (en portugués, Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Phacellodomus" qu'integra la familia Furnariidae. Ye nativu del centro sur de América del Sur.
Mide 14 cm. Recuerda a "Phacellodomus rufifrons" pero ye marcadamente menor y con menos ablondu na corona. Ye pardacento polo xeneral, con costazos ablondos y dalgún ablondu nes plumes esternes de la cola. Paecer con un canastero ("Asthenes") grande y abuitáu pero con un distintivu picu robustu, de gruesa base azul abuxada.
Alcuéntrase nel estremu sur de Bolivia (suroeste de Santa Cruz), oeste de Paraguái, norte d'Arxentina (escontra'l sur hasta l'este de La Rioxa, norte de San Luis, centru de Córdoba y norte de Bonos Aires) y suroeste de Uruguái. En 2012 foi rexistrada per primer vegada en Brasil, nel estremu suroeste de Ríu Grande do Sul, en Barra do Quaraí.
El so hábitat son los montes naturales con trupos parrotales de la rexón del chaco, hasta los 2000 msnm nel norte arxentín. 
La especie nun s'atopa amenazada.
Forrajea en pares o en pequeños grupos y de cutiu abondo confiantes. A pesar de ser principalmente arborícola, regularmente baxa al suelu p'alimentase. Nun ye migratoriu.
La so dieta compónse d'insectos y otros artrópodos.
Como otros del so xéneru, constrúi un nial esféricu, cubiertu, fechu de ramines y palitos. Como esta especie ye pequeña, de cutiu el nial cuelga cerca de la punta d'una caña baxo y fino. De cutiu ye de perfil triangular, un vértiz onde cuelga de la caña, y l'entrada formando otru vértiz del triángulu; de cutiu faen una entrada falsa escontra'l topu del nial. Foi rexistráu nidificando n'árees compuestes de espinillos "Acacia caven" y "Parkinsonia aculeata", ñandubay "Prosopis affinis" y algarrobo "Prosopis nigra".
La especie "P. sibilatrix" describióse per primer vegada pol naturalista británicu Philip Lutley Sclater en 1879 sol mesmu nome científicu; ensin localidad tipo «presumiblemente, Córdoba, Arxentina».
Considerada por dellos autores como formando una superespecie con "Phacellodomus rufifrons", pero dambes sobrepónense considerablemente nes sos distribuciones y difieren nel tamañu del cuerpu y estructura del nial. Ye monotípica. Arriendes del so recién descubrimientu en Brasil, incluyóse na Llista d'Aves de Brasil, 2014, pol Comité Brasileñu de Rexistros Ornitolóxicos (CBRO).
Phacellodomus striaticeps
Phacellodomus striaticeps, ye una especie d'ave Passeriformes, de la familia Furnariidae, perteneciente al xéneru Phacellodomus.
Ye una especie d'ave que s'alcuentra en Arxentina, Bolivia y Perú.
El so hábitat natural son les carbes de les zones tropicales o subtropicales, de gran altitú. 
Nun ye una especie en peligru d'estinción. 
Phacellodomus striaticollis
Phacellodomus striaticollis, ye una especie d'ave Passeriformes, de la familia Furnariidae, perteneciente al xéneru Phacellodomus.
ye una especie que s'alcuentra en Arxentina, Brasil, Bolivia y Uruguái.
El so hábitat natural son los montes y carbes tropicales y subtropicales húmedos de tierres baxes.
Nun ye una especie con amenaza d'estinción.
Phaenostictus mcleannani
El formigueru ocelado (Phaenostictus mcleannani), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae. Distribuyir en América Central y el noroeste de Suramérica. Ye monotípica dientro del xéneru Phaenostictus.
Distribúise dende Hondures, al traviés de Nicaragua, Costa Rica y Panamá, hasta l'oeste de Colombia y el noroeste de Ecuador. Habita nel sotobosque de viesques húmedes y montes secundarios.
Aliméntase principalmente de insectos y artrópodos y dacuando pequeños llagartos. La mayoría de les sos preses llograr siguiendo los senderos de formigues guerreres. Una d'estes especies de formigues ye "Eciton burchellii". El formigueru ocelado ye consideráu un Ave siguidora de formigues siguidor obligáu de formigues guerreres, escasamente forrajea llueñe d'ensamar. Ente les especies de formigueros y siguidores de formigues (como tángaras y trepadores) polo xeneral ye la especie dominante.
La bioloxía social d'esta especie ye inusual pa la familia de los formigueros. La pareya reproductora formar el núcleu d'un grupu o cla qu'inclúi a los sos descendientes machos y les sos compañeres. Estes cles trabayen xuntos pa defender los sos territorios contra los rivales.
Phaeomyias murina
El pioyín pardu (Phaeomyias murina), tamién denomináu tiranuelo murino, mosquerito cafecito y atrapamoscas color mure, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae que vive en Centru y Suramérica. 
El pioyín pardu mide una media de 12 cm de llargu. Les tonalidaes del so plumaxe son bien discretes. Los sos partes cimeros son de color pardu buxu o oliváceo, les sos nales son más escures y presenten dos llinies de color crema. El so gargüelu y el so llistes superciliares son ablancazaes. El so pechu ye de color abuxáu verdosu y el so banduyu ye de tonos amarellentaos escamplaes. El so picu ye escuru, rectu y apuntiáu.
Distribúise per un ampliu espectru de hábitats arbustivos y montiegos de la Suramérica tropical y subtropical, amás de Panamá y Costa Rica n'América Central, principalmente per debaxo de los 1000 m d'altitú, tando namái ausente na zona más meridional del subcontinente, la cordal andín y na pluviselva trupa. A pesar de ser xeneralmente común por cuenta del so pequeñu tamañu y los sos tonos apagaos de cutiu ye malo de reparar, o siquier d'identificar yá que puede confundise con otros tirandos.
La especie describióse científicamente pol zóologo alemán Johann Baptist von Spix en 1825. Mientres enforma tiempu foi la única especie del xéneru "Phaeomyias" hasta que les sos poblaciones fueron estremaes en dos especies distintes, la mayoría permanecieron como "P. murina" pero les d'Ecuador occidental y el noroeste de Perú arrexuntar nuna nueva especie, "Phaeomyias tumbezana", porque anque visualmente dambes son bien similares los sos cantares son bien distintos.
Reconócense 5 subespecies de pioyín pardu:
Phainopepla nitens
El capulinero negru (Phainopepla nitens), tamién conocíu como papamoscas sedosu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Ptilogonatidae, ye la única especie del xéneru Phainopepla. Aliméntase de bagues, pequeños insectos y frutes.
Ye un ave llamativa, de 16–20 cm de llargor, con una notable cresta y una llarga cola. Ye delgáu y tien una postura arguta cuando se posa. El picu ye curtiu y delgáu. El machu ye de color negru brillante y tien un parche blancu nes nales que ye visible cuando vuela. La fema ye de color gris y tien un parche de gris más claru nes nales. Dambos sexos tienen güeyos coloraos, pero estos son más evidentes na fema que nel machu.
Distribúyese tan al norte como'l centru California nel valle de San Joaquín y el sur de Utah, hasta'l sur y centru de Méxicu, nel interior de la rexón del altiplanu Mexicanu y el exa Neovolcánico. Puede ser atopáu en zones calientes, incluyendo oasis desérticos, y vese fácilmente nos desiertos de Arizona, el sur de Nevada, el sur de California y la península de Baxa California.
Phedina borbonica
La golondrina de les Mascareñas (Phedina borbonica)
Ye una pequeña golondrina coles partes inferiores pardes que se vuelven blanques nel gargüelu y la parte inferior del abdome. Les partes dorsales son gris escuru-marrón y la cola llixeramente encruciada. Les partes inferiores tán fuertemente enllordiaes de negru. Añera en pequeñes colonies en cualquier llugar con sitios afechiscamente protexíos pa construyir un nial, como cornises, edificios, túneles, cueves o ente roques. El nial ye una copa pocu fonda de cañes y otros materiales vexetales, y la puesta normal ye de dos o tres güevos blancos con llurdios marrones. Los tiempos de incubación y emplume son desconocíos. Tien un vuelu pesáu con aleteos lentos entemecíos con deslizamientos, y pósase con frecuencia en cables. Aliméntase d'insectos en vuelu, cazando de cutiu a baxu altor sobre'l suelu o vexetación. N'África oriental, los hábitats abiertos tales como les árees deforestadas son utilizaes con frecuencia pa cazar. Un ciertu númberu de parásitos internos y esternos fueron detectaos nesta especie.
Los ciclones tropicales pueden afectar negativamente a les poblaciones de les islles más pequeñes, pero ye un ave común a escala local con una población aparentemente estable y ta clasificada como especie de «esmolición menor» pola Unión Internacional pal Caltenimientu de la Naturaleza (IUCN). La so proteición llegal varia de «nenguna» nel departamentu de ultramar francés de Xunta a «especies de la fauna montesa pa la que se previeron penes más severes» en Mauriciu.
Foi descrita per primer vegada en 1789 como "Hirundo borbonica" pol zoólogu alemán Johann Friedrich Gmelin na 13.ª edición del "Systema Naturae" de Linnaeus. Ye probable que la especie fuera descrita primeramente pol naturalista francés Philibert Commerson quien morrió en Mauriciu en 1773. La so enorme colección de especímenes y notes foi unviada de regresu al Muséu de París en 1774, pero destruyida por sulfatamientu d'azufre alredor 1810. El biólogu francés Charles Lucien Bonaparte mover al xéneru recién creáu "Phedina" en 1855. El nome del xéneru derivar del griegu "phaios" (φαιός) «marrón» y l'italianu "rondine" «golondrina», y el nome de la especie referir a la Île de Bourbon (antiguu nome francés pa Réunion). Esisten dos subespecies, la nominal "P. borbonica borbonica" en Mauriciu y Réunion y "P. b. madagascariensis" en Madagascar.
Les golondrines de "Phedina" son asitiaes dientro de la subfamilia Hirundininae, qu'entiende toles golondrines y andarones sacante los bien distintivos aviones de ríu. Estudios de secuencies d'ADN suxuren qu'esisten trés grandes grupos dientro de Hirundininae, llargamente correlacionandos col tipu de nial construyíu. Estos grupos son los «andarones básicos», incluyendo les especies escavadores como l'avión zapador ("Riparia riparia"); los «adoptadores de niales», que son aves como la golondrina bicolor ("Tachycineta bicolor") qu'utiliza cuévanos naturales; y el constructores de niales de folla», como la golondrina común ("Hirundo rustica"), que constrúin un nial de folla. Les especies de "Phedina" añeren en llurigues y polo tanto pertenecen a los «andarones básicos».
Créese que'l xéneru "Phedina" ye una caña precoz del llinaxe principal de golondrines, anque'l plumaxe rayáu de los sos dos especies suxure una relación distante coles especies africanes de " Hirundo ". L'otru miembru del xéneru ye la golondrina del Congo ("P. brazzae"), anque nel pasáu suxurióse qu'ésta última tendría de ser treslladada al so propiu xéneru, "Phedinopsis", por cuenta de les diferencies significatives nes vocalizaciones y tipu de nial. La relación más cercana de los dos golondrines "Phedina" ye l'avión cinchado, "Riparia cincta", que nun paez tar estrechamente rellacionáu colos otros miembros del so xéneru actual y aseméyase a la golondrina del Congo nos sos vezos de anidación y llamaes. La práctica actual encamentada pola Asociación de Comités de Rexistros y Rareces d'Europa (AERC) ye mover l'avión cinchado al so propiu xéneru como "Neophedina cincta", en llugar de fundilo en "Phedina", cuidao que el so mayor tamañu, diferencies nel picu y la forma de les fueses nasales y la anidación non colonial estremar de les actuales especies en "Phedina".
L'ornitólogu alemán Gustav Hartlaub dixebró la población de golondrines de Madagascar de les de les Mascareñas como especie completa, "P. madagascariensis", pero les autoridaes recién considerar namái como una subespecie, "P. b. madagascariensis".
Phelpsia inornata
El atrapamoscas barba-blanca (Phelpsia inornatus) ye un ave paseriforme americana de la familia de los tirandos qu'habita en Colombia y Venezuela. Ye la única especie del so xéneru. El so hábitat natural inclúi montes húmedos tropicales y subtropicales según montes primeramente degradaes. Mide 27-31 cm de llargor.
En Venezuela ye una especie bien conocida na rexón de los llanos onde se-y conoz como atrapamoscas barba-blanca. La so posible presencia en Colombia foi alvertida dende los años 1980, rexistros indiquen que la especie tien una amplia distribución nel departamentu de Arauca, y dacuando puede atopase nos departamentos redoma de Casanare y Vichada.
Reparar en pareyes o como individuos solitarios nos montes en galería, montes de los cantos de sabanes con árboles espardíos, y vexetación arbórea aliáu de los caños y esteros. 
Pheucticus aureoventris
El picogrueso dorsinegro (Pheucticus aureoventris)conocíu tamién como picogordo pechinegro, piquigrueso de pechu negru o rei del monte ye una especie d'ave ave paseriforme de la familia de los frinxílidos (Fringillidae) que se topa en Suramérica. Prindar con vistes a emplegalos como mascotes.
Esta especie alcuéntrase llargamente distribuyida n'Arxentina, dende'l norte de La Pampa y sur de San Luis hasta Salta y Jujuy pel norte, y hasta Formosa y Santa Fe pel este. Mover polos estratos medio y baxo de montes chaqueños y montes de transición en yungas, xeneralmente en pareya o grupos familiares integraos por adultos y xuveniles.
Pheucticus chrysogaster
El picogrueso ventriamarillo (Pheucticus chrysogaster), tamién denomináu picogordo mariellu, o piquigrueso de banduyu mariellu y guiragchuro, ye una especie qu'integra'l xéneru "Pheucticus", de la familia Cardinalidae. Esta ave habita en montes y selves de monte nel norte y noroeste de América del Sur.
Estiéndese dende Venezuela y Trinidá y Tobago, pasando por Colombia y Ecuador, hasta'l Perú. Aliméntase de granes, frutos, y biltos. Pol so potente cantar y curiosu coloríu son frecuentemente prindaos pa ser comercializaos nel mercáu d'aves de xaula.
Esta especie describióse orixinalmente pol ciruxanu, botánicu, y naturalista francés René Primevère Lesson nel añu 1832, sol nome científicu de: "Pitylus chrysogaster". La so localidá tipu foi equivocadamente referida a: «Chile», cuando en realidá yera: «Quito, Ecuador». 
Foi consideráu conespecíficu de "Pheucticus tibialis" y "Pheucticus chrysopeplus".
Pheucticus chrysopeplus
El picogrueso mariellu (Pheucticus chrysopeplus) ye una de les aves más grandes dientro de la familia de los cardinálidos, y habita en Méxicu y Guatemala.
Ye comparativamente grande en relación a la mayoría de los cardinálidos y d'otres especies del so xéneru, pos los individuos adultos superen los 20 cm. Los güeyos son escuros, les pates grises y el picu triangular y grande, de color negru (más claru nos quexal inferior).
El machu ye mariellu doráu, coles nales y la cola negres. Les nales presenten dellos llurdios blancos. 
Les femes son marielles ventralmente, coles partes dorsales leonadas y opaques, con rayes negres en corona, nuca y llombu, paraleles a la exa del cuerpu; les mexelles son pardes y sobre el güeyu hai una raya ocular mariella. Les plumes de la cola y el llombu baxu son castañes. El patrón de coloración de les femes facer similares a les femes de la tangara dorsirrayada "Piranga bidentata", pero estremar por ser bastante mayores.
Los machos inmaduros son similares a les femes.
Como ye común nel so xéneru, les femes ponen de 2 a 5 güevos de color azul maciu o verdosu, con llurdios pardos y grises. Los niales, en forma de concu, construyir a altores medios n'árboles o parrotales.
Habiten en montes, ecotonos y zones montascoses; tamién n'árees alteriaes de montes. Ye pocu común n montes trupos. Distribúise dende'l norte de México, na aguada del Pacíficu dende'l sur de Sonora y Chihuahua hasta'l sur de Chiapas y Guatemala. Foi reportáu de casualidá nel suroeste de los Estaos Xuníos. Ye principalmente una especie residente, pero les poblaciones de Sonora son migratories. Foi consideráu coespecífico con "Pheucticus tibialis" (especie de Costa Rica y Panamá) y "Pheucticus chrysogaster" (especie de Suramérica).
Pheucticus ludovicianus
El picogrueso pechirrosa o candelo tricolor (Pheucticus ludovicianus) ye un ave de la familia de los cardinálidos qu'añera en Norteamérica y migra pel hibiernu a Méxicu, América Central, les Antilles y Suramérica. El nome d'esti paxarín deber al llurdiu triangular de color coloráu intensu nel so pechu, qu'oldea col negru de la cabeza y el blancu del banduyu.
Les aves adultes son grandes en comparanza con otrso cardinálidos, pos lleguen a superar los 20 cm de llargor del picu a lo cabero. Pesen aprosimao 40 g y tienen un picu grande, triangular y gruesu, de color amarellentáu maciu.
El machu ye predominantemente negru nes partes dorsales y blancu nes ventrales. La rabadilla ye blanca con dellos llurdios negros y les nales son negres con rayes blanques. Nel pechu hai un evidente llurdiu rosa (casi colorada) brillosa, que s'endelgaza hasta formar una delgada llinia nel banduyu.
La fema ye parda opaca, similar a la fema d'un gorrión ("Passer domesticus"), con una raya supraocular blanca; tanto l'envés como'l pechu son rayaos. El gargüelu y el banduyu son ablancazaos, la cola ye parda olivácea escura, lo mesmo que les nales, pero estes postreres tienen barres blanques nes nales. Los machos inmaduros son similares a les femes.
Añera nel sur de Canadá y l'este de los Estaos Xuníos, onde habiten en montes caducifolios abiertos. Pel hibiernu les poblaciones más norteña son migratories y distribúyense dende'l centru de México hasta Perú, y tamién nes Antilles, en tierres baxes de montes tropicales o subtropicales.
Por acción del home, nos Estaos Xuníos el picogrueso pechirrosha aumentáu la so área de distribución escontra l'oeste, y de resultes amontáronse los índices de hibridación cola especie cercana "Pheucticus melanocephalus".
Aliméntase d'insectos que prinda nos árboles o parrotales o direutamente nel vuelu; tamién de granes y pequeños frutos. Pel hibiernu suel frecuentar xardinos y parques. Ellabora los sos niales a partir de pequeñes cañes sobre árboles o parrotales.
Pheucticus melanocephalus
El picogrueso pechicafé (Pheucticus melanocephalus) ye un ave perteneciente a la familia de los cardinálidos.
Ye un ave migratoria, qu'añera dende'l suroeste de Canadá hasta'l sur de Méxicu, y invierna namái nesti últimu país. 
El llargor averáu n'individuos adultos ye de 18 a 19 cm dende'l picu hasta la cola, lo que los fai aves grandes. La cabeza de los machos ye negra, lo mesmo que les nales y la cola, pero estos dos últimes tienen llurdios blancos. El pechu ye color naranxa y el banduyu mariellu. 
La fema tien la cabeza parda, y el pescuezu y el llombu presenten rayes negres, similares a les del gorrión domésticu ("Passer domesticus"), a diferencia que les femes de la especie equí tratada son enforma mayores. Tien tamién rayes blanques n'a cabeza, sobre'l güeyu y nes mexelles. El pechu ye xeneralmente café claro con rayes nes bandes. La cola ye parda abuxada, lo mesmo que les nales, pero éstes presenten rayes blanques evidentes. Estrémase de la fema del picogrueso pechirrosa ("Pheucticus ludovicianus") porque ésta tien el pechu más blancu y más rayáu. nel centru de México llamada tamién Tigrillo
Se hibrida col picogrueso pechirrosa nel llende este de la so distribución.
El picogrueso pechicafé prefier los montes caducifoliu y mistu, onde hai árboles d'altor eleváu y parrotales trupos; tamién habita montes de galeríes, en ríos y llagos, y n'árees suburbanes. Al paecer evita los montes de coníferes.
Les femes ellaboren los sos niales ente la xamasca de los árboles o en parrotales trupos. El nial, en forma de concu, fabricar de fines fueyes de campera, raicillas, corteza y aguyes de coníferes. La fema pon de 2 a 5 güevos color verde maciu, azul o gris, con llurdios acolorataos y pardes. Los güevos son guaraos pol machu y la fema mientres 12 o 14 díes. Los pitucos abandonen el nial tres 11 o 12 díes dempués de la eclosión, pero caltener ensin poder volar mientres otros dos selmanes. Los individuos xuveniles son alimentaos por dambos padres. Xeneralmente hai una sola puesta per añu, pero tamién se rexistraron dos.
Ye un cantar paecíu al d'un malvís pechirrojo ("Turdus migratorius"), pero más duce, rápido y fluyíu. La nota de llamáu ye un "ik".
El picogrueso pechicafé aliméntase de granes, insectos, arácnidos y frutuques. Nel branu, el so alimentu consiste principalmente n'arañes, moluscos ya insectos. Ye una de les poques aves que pueden alimentase de la venenosa mariposa monarca, a la que depredan nel iviernu.
La so distribución estiéndese dende la mariña del océanu Pacíficu hasta'l centru de les Grandes Enllanaes de Estaos Xuníos, y dende l'estremu suroeste de Canadá (Columbia Británica y Alberta) hasta los montes del sur de Méxicu (Oaxaca). Les poblaciones de Canadá y Estaos Xuníos son altamente migratories, moviéndose a México mientres l'entamu de la seronda pa tornar una vegada entrada la primavera. Les poblaciones qu'añeren en México permanecen ellí tol añu.
Pheucticus tibialis
El picogrueso muslinegro (Pheucticus tibialis), tamién denomináu picogrueso vientriamarillo, y piquigrueso de piernes negres, ye una especie qu'integra'l xéneru "Pheucticus", de la familia Cardinalidae. Esta ave habita en montes y selves de monte de América Central.
== Distribución y hábitat estiende'l les selves de les fasteres montascoses dende'l norte de Costa Rica —partiendo dende'l volcán Miravalles, en Guanacaste— escontra'l sur, hasta l'oeste de Panamá, en Boques del Toru, Chiriquí y Veraguas. Ye inciertu'l so estáu de caltenimientu en Nicaragua, onde taría extinto. Atopar n'altitúes entendíes ente los 1000 y los 2600 msnm. Aliméntase de granes, frutos, y biltos. Pol so potente cantar y curiosu coloríu son frecuentemente prindaos pa ser comercializaos nel mercáu d'aves de xaula.
Esta especie monotípica describióse orixinalmente pol home de negocios estauxunidense y ornitólogu aficionáu George Newbold Lawrence nel añu 1867, sol mesmu nome científicu. La so localidá tipu ye: «Cervantes, Costa Rica». 
Foi consideráu conespecíficu de "Pheucticus chrysogaster" y "Pheucticus chrysopeplus".
Pheugopedius coraya
El cucarachero coraya (Perú) (Pheugopedius coraya), tamién denomináu cucarachero de les agües (Venezuela), cerrica coraya (Ecuador), cucarachero amazónicu (Colombia), mura de les agües o garrinchão-coraia (en portugués, Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Pheugopedius" qu'integra la familia Troglodytidae. Ye nativu del norte de América del Sur.
Mide en promediu 14,5 cm de llargor. Na mayor parte de la so zona, la corona ye pardu escura, que se vuelve pardu ablondu nel envés; los llaos de la cabeza son principalmente negros (con estriáu blancu en delles subespecies) estendiéndose sobre la área malar, con llista superciliar y posoculares blanques; gargüelu blancu, pechu color crema, lladrales marrón anteado brillosu; ales color castañu escuru y cola con bandes horizontales pardu amarellentaes y negres. L'iris ye negru. El picu ye llixeramente curváu y escuru. Les pates son gris coritu.
Distribúise per Colombia, Brasil, Ecuador, Guayana francesa, Guyana, Perú, Surinam y Venezuela. .
Vive nel sotobosque y el nivel inferior del monte húmedu y del monte de galería, cantos del monte y carbes de vexetación secundaria próximos a l'agua. Hasta los 2400 msnm nos tepuis y hasta los 1500 m o más nes fasteres de los Andes.
Ye insectívoru, sigue bandaes mistes nos estratos mediu y alto (hasta 10 m) del monte, revolviendo la xamasca y los atropaos de fueyes seques, bien como los tueros y cañes, na busca por insectos.
Constrúi un nial globular con entrada llateral baxa sobre'l suelu,fechu de fueyes seques, a un altor ente 30 cm y 5 m del suelu, en cantos de monte, similar al de "Pheugopedius genibarbis", con quien ye simpátrico al sur del ríu Amazones. Guara de dos a tres güevos blancos con pintes rosadas y marrones.
El so cantar variáu y siempres espirituoso ye similar al de munchos otros conxéneres, a pesar de menos ricu; la frase de cutiu empieza con una nota llarga pa dempués repitir una nota más curtia delles vegaes. Frecuentemente da un “jiiyr-jiiyr” o un “choh-choh-choh”.
La especie "P. coraya" describióse per primer vegada pol ornitólogu alemán Johann Friedrich Gmelin en 1789 sol nome científicu "Turdus coraya"; localidad tipo «Cayenne, Guayana francesa». 
Enantes, esta especie taba asitiada nel ampliu xéneru "Thryothorus", pero dato xenéticos de Mann "et al." (2006) indicaron que'l mesmu yera polifilético y que'l verdaderu "Thryothorus" nun s'atopa en Suramérica, asina encamentando resucitar los xéneros sinónimos "Pheugopedius" y "Thryophilus" y la reconocencia d'un nuevu: "Cantorchilus". Darréu, Mann "et a el". (2009) atoparon comportamientos vocales distintos estremando "Pheugopedius", "Thryophilus", y "Cantorchilus". Les propuestes N° 408 a 411 al South American Classification Committee (SACC) fueron aprobaes y la separación nos 4 xéneros implementada.
Diferencies vocales y de plumaxe ente les poblaciones de tierres baxes y les d'altitú en Venezuela, suxuren que puede haber más d'una especie envuelta nel presente.
Según la clasificación del Congresu Ornitolóxicu Internacional (IOC) (Versión 5.1, 2015) y Clements Checklist 6.9, reconócense 10 subespecies, cola so correspondiente distribución xeográfica:
Pheugopedius genibarbis
El cucarachero bigotudu brasileñu (Pheugopedius genibarbis), tamién denomináu cucarachero bigotudu (Perú), cerrica bigotuda (Ecuador), mura bigotuda o garrinchão-pai-avô (en portugués, Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Pheugopedius" qu'integra la familia Troglodytidae. Ye nativu de América del Sur.
Mode ente 15,5 y 17 cm. La corona ye pardu abuxada, la nuca gris y les demás partes cimeros pardu ablondu; la face ye estriada de negru y blancu y esibe un bigote negru finu y bien definíu. Pembaxo ye abuxáu maciu, más pardu amarellentáu nos lladrales. La cola ye pardu ablondu barrada de negru. Visualmente ye bastante paecíu col cucarachero bigotudu montiegu ("Pheugopedius mystacallis") con quien ye dafechu alopátrico, y que ye atopáu a mayores altitúes.
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil y Perú. .
Habita nel mestu sotobosque de cantos de montes húmedos tropicales y subtropicales hasta los 1500 msnm.
Vive en pareya y nun se xunta a bandaes mistes. Despintar na vexetación trupa y ye más oyíu que vistu.
Constrúin un nial globular, con entrada llateral, a 30 cm del suelu, ente gramínees y felechos, similar al del cucarachero coraya ("Pheugopedius coraya") con quien ye simpátrico al sur del ríu Amazones. Reparóse que nel estáu de Mines Gerais, Brasil, esta ave instala'l so nial ente les fueyes urticantes de plantes de la familia Urticaceae.
El so cantar ye una serie de notes musicales, rápides y brengoses, dalgunes con un “cho-cho-cho” distintu a la fin. Tamién emiten un “diir” quexosu, que puede entrepolase a notes aflautadas y agafaes.
La especie "P. genibarbis" describióse per primer vegada pol ornitólogu británicu William Swainson en 1838 sol nome científicu "Thryothorus genibarbis"; localidad tipo «Badea, Brasil». 
Enantes, esta especie taba asitiada nel ampliu xéneru "Thryothorus", pero dato xenéticos de Barker (2003) y de Mann "et al." (2006) indicaron que'l mesmu yera polifilético y que'l verdaderu "Thryothorus" nun s'atopa en Suramérica, asina encamentando resucitar los xéneros sinónimos Pheugopedius y "Thryophilus" y la reconocencia d'un nuevu: "Cantorchilus". Darréu, Mann "et a el". (2009) atoparon comportamientos vocales distintos estremando "Pheugopedius", "Thryophilus", y "Cantorchilus". Les propuestes N° 408 a 411 al South American Classification Committee (SACC) fueron aprobaes y la separación nos 4 xéneros implementada.
Ye pariente cercana a "Pheugopedius mystacalis" y ye tratada como conespecífica por dellos autores, pero tienen cantares bastante distintos y tamién difieren nos requisitos del hábitat.
Pheugopedius maculipectus
La mura de pechu motudu (Pheugopedius maculipectus), tamién conocida como chivirín motudu o cucarachero pintu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Troglodytidae.
Ye nativu de Belice, Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Hondures, Nicaragua y Méxicu. El so hábitat consiste de monte tropical y subtropical.
Pheugopedius rutilus
El cucarachero pechirrufo, soterrey carimoteado o mura de pechu canela ("Pheugopedius rutilus") ye una especie d'ave de la familia "Troglodytidae", anterirmente incluyida nel xéneru "Thryothorus".
Alcuéntrase en Costa Rica, Panamá, Colombia, Venezuela y Trinidá y Tobago. Vive en carbes y enrevesosos de bejucos, árees de bambú trupu; nes marxes de los montes y llendes de plantíos y en xardinos nes zones húmedes, ente los 300 y 1.200 m de altitú. En Suramérica llega solamente hasta'l norte de los Andes y montes vecinos.
En promediu mide 14 cm de llargor y pesa 16 g. El plumaxe de les partes cimeres de color castañu buxu, con barres negres na cola. El gargüelu y los los llaos de la cara son negros con llixos blancos. Tienen una tenue llinia superciliar blanca. El pechu ye castañu acoloratáu ablondu, el banduyu ye de color marrón blancuciu y los lladrales color castañu. "Pheugopedius rutilus tobagensis" de Tobagu ye más grande y tien partes inferiores más escures.
Canta seis a diez notes "el to-si-Hiiar-el to-si", "el to-si-Hiiar-el to-si". El so llamáu ye un agudu "chip", emitíu cuando busca alimentu.
Aliméntase d'insectos and centípedos. 
Constrúi un nial en forma d'esfera grande, fecha de fueyes y yerba, con una entrada llateral, ocultu na vexetación enrevesosa. La fema pon de dos a cuatro güevos de color marrón con llurdios blancos.
Philemon buceroides
El Filemón de Timor ("Philemon buceroides") ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Meliphagidae.
Alcuéntrase en Indonesia y norte de Australia. Los sos hábitats naturales son les viesques seques, les viesques húmedes de tierres baxes y manglares subtropicales o tropicales.
La subspecies "P. b. yorki" de la Península del Cabu York y la mariña nordeste de Queensland ye considerada por dellos autores como una especie, según "P. b. novaeguineae".
Philemon corniculatus
El filemón gritón (Philemon corniculatus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Meliphagidae. Esta especie ye nativa del este de Australia y de Nueva Guinea.
Philentoma pyrhopterum
El filentoma alicastaño (Philentoma pyrhoptera) ye una especie d'ave. D'antiguo allugáu na familia Muscicapidae, na actualidá foi asignáu de manera preliminar na familia Tephrodornithidae a la espera de resultancies d'un estudiu detalláu.
Alcuéntrase en Brunéi, Indonesia, Malasia, Myanmar, Tailandia, y Vietnam.
Philepitta castanea
La filepita aterciopelada (Philepitta castanea) ye una especie d'ave paseriforme de la familia "Philepittidae" endémica de Madagascar.
El so hábitat natural son les fasteres montiegues húmedes del este de Madagascar.
Estender a lo llargo d'una rexón bien amplia y la so población paez estable, polo que la filepita aterciopelada evalúase como especie so esmolición menor na llista colorada d'especies amenaciaes de la UICN.
Philetairus socius
El texedor republicanu (Philetairus socius) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Ploceidae. Ye monotípica dientro del xéneru Philetairus y nun se reconocen subespecies. Alcuéntrase en Botsuana, Namibia y Sudáfrica.
El texedor republicanu ye insectívoru. Como una adaptación a la vida nel secu Desiertu de Kalahari, escasu en depósitos d'agua, llogra tola agua de la so dieta d'insectos.
El texedores republicanos constrúin niales coloniales permanentes en árboles o otros oxetos altos. Estos niales son abondo grandes como p'allugar a decenes de families d'aves, conteniendo delles xeneraciones coles mesmes. Los niales son altamente estructurados y apróven-y a les aves una temperatura más ventaxoso en relación a la del esterior del nial. Les cámares centrales retienen el calor y son usaes pa pasar la nueche. Les cámares más esternes son usaes como sitiu avisiegu mientres el día. Los niales son usaos de forma comensalista por otres varies especies, principalmente pol halconcito africanu ("Polihierax semitorquatus").
=== Reproducción En partir sur de la so área de distribución, la reproducción ye inducida poles agües. So condiciones típiques, el texedores críen hasta cuatro niaraes por ciclu reproductivu. Conozse qu'el texedores republicanos asisten nel cuidu d'hermanos más nuevos de nueves niaraes, lo mesmo que de pichones ensin rellacionar. Rexistróse una pareya reproductora que foi capaz de producir nueve niaraes nuna sola estación en respuesta a la depredación repitida de les sos críes. 
Philydor atricapillus
El ticotico cabecinegro (Philydor atricapillus), tamién denomináu ticotico cabeza negra, o ticotico de cabeza negra, ye una especie d'ave del xéneru "Philydor" y de la familia Furnariidae, que vive en Suramérica. 
Esta especie distribuyir en Misiones nel nordés de la Arxentina, l'este del Paraguái, y Brasil, dende'l sur de Badea hasta'l sur de Mato Grosso del Sur y el nordés de Ríu Grande del Sur). Los sos hábitats naturales son pluviselvas subtropicales y tropicales.
Esta especie monotípica describióse orixinalmente nel añu 1821 pol príncipe, esplorador, etnólogu, entomólogu y naturalista alemán Alexander Philipp Maximilian von Wied-Neuwied, sol nome científicu de: "Anabates atricapillus" Wied, 1821. 
La localidá típica ye: «ríu Catolé, Badea, Brasil».
Philydor erythrocercum
El ticotico lomirrufo, hojarasquero anteado o limpiafronda lomirrufa (Philydor erythrocercum) ye una especie d'ave paseriforme de la familia "Furnariidae" que vive en América del Sur.
El ticotico lomirrufo mide de 15 a 17 cm de llargor. La so cabeza y nales son de color pardu buxu. Tien aníu ocular blancuciu y dos llinies postoculares delgaes blanques y negres. El so gargüelu blancuciu y partes inferiores son de color crema con lladrales grises. El llombu ye castañu acoloratáu y la cola y la grupa ablondes ferrial.
Canta repetidamente 4 o 5 notes agudes "shrii" y llapada con un abrupto y estridente "whiiik". 
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana francesa, Guyana, Perú y Surinam.
Vive nos niveles mediu y superior del monte húmedu de la Amazonia, en tierres baxes y elevaciones hasta de 1.300 m de altitú y en Perú y Bolivia hasta los 1.600 msnm.
Philydor erythropterum
El ticotico alicastaño (Philydor erythropterum), tamién denomináu hojarasquero alirrojo, limpiafronda alicastaña, o ticotico de nales castañes, ye una especie d'ave del xéneru "Philydor" y de la familia Furnariidae, que vive en Suramérica.
Esta especie distribuyir en Brasil, Venezuela, Colombia, Ecuador, Perú, y Bolivia. Los sos hábitats naturales son pluviselvas tropicales.
Esta especie describióse orixinalmente por P. L. Sclater nel añu 1856, sol nome científicu de: "Anabates erythropterus". La localidá típica ye: «Bogotá, Colombia».
Philydor fuscipenne
El ticotico aligrís", hojarasquero alinegro o limpiafronda alipizarra"' ("Philydor fuscipenne") ye una especie d'ave de la familia "Furnariidae", que s'atopa en Colombia, Ecuador y Panamá.
Vive nel nivel inferior y medio del monte húmedu en tierres baxes y montes hasta los 1.200 m de altitú.
Mide 16,5 a 17 cm de llargor. Plumaxe castañu nel envés, buxu na corona y les mexelles, llinia ocular delgada corita; plumaxe acoloratáu ablondu brillante na grupa y na cola; garganta color crema a blancucia; nales gris cayuela; pechu y banduyu color ante leonado.
Philydor pyrrhodes
El ticotico lomicanelo (Philydor pyrrhodes), tamién denomináu ticotico acaneláu, hojarasquero coloriáu y limpiafronda lomicanela, ye una especie d'ave de la familia "Furnariidae" que vive en América del Sur. 
Mide 16,5 a 17 cm de llargor. Plumaxe del envés color castañu acoloratáu ablondu; nales gris cayuela; cara, grupa y cola de color canela brillosa. Estremar d'otres especies del xéneru "Philydor" pol tonu canela anaranxáu ferrial de les partes inferiores.
Vive nos estratos inferior y medio del monte húmedu, tantu en tierra firme, cerca de les quebraes o caños, como tamién nes zones inundables. Prefier árees onde abonden les palmes. Puede afaese a diversos altores per debaxo de los 1.200 msnm.
Aliméntase d'insectos, que busca ente les carbes y les fueyes seques.
Philydor rufum
El ticotico ocráceo grande (Philydor rufum), tamién denomináu trepamusgo acoloratáu, hojarasquero ocráceo, ticotico grande, tico-tico acoloratáu, carpinteru gatiador o limpiafronda frentiblanco, ye una especie d'ave de la familia "Furnariidae", que s'atopa en Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Costa Rica, Ecuador, Panamá, Paraguái, Perú y Venezuela
Vive nel dosel y cantos de monte de monte baxu, ente los 600 y 1.700 m de altitú. 
Mide 18 a 19 cm de llargor. El plumaxe del envés ye castañu oliváceo, cola corona y llinia ocular corites; la frente, la ceya, el aníu ocular, el gargüelu y el pechu color canela; banduyu, nales y cola color castañu ablondu, con delles plumes na cola más escures.
Aliméntase d'insectos y los sos bárabos y arañes y los sos güevos.
El so nial ye una lluriga escavada nun ribayu o nun buecu de dalgún árbol. Machu y fema constrúin un túnel d'aprosimao 105 cm de llargu y 5 a 10 cm de diámetru, que cubre con fibres vexetales y en que la so fondura la fema pon los güevos. Fueron atopaos dos pitucos nel nial.
Phlegopsis erythroptera
The formigueru alirrojo, formigueru pavu, formigueru ojipelado o carirrosa alirrojiza ("Phlegopsis erythroptera") ye una especie d'ave de la familia "Thamnophilidae", que s'atopa en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela.
Vive na tierra firme del monte húmedu de la Amazonia, per debaxo de los 750 m de altitú.
Mide 18,5 cm de llargor. El machu presenta una amplia área ocular de piel desnudo de color coloráu brillante; tien la mayoría'l plumaxe negru, con franxes blanques delgaes nel envés, la grupa y les coberteras alares. El plumaxe de la fema ye castañu ablondu, coles nales y la cola corites y bandes color ante nes nales; la so área ocular colorada ye pequeña.
Aliméntase d'insectos. Sigue a les formigues guerreres p'atrapar les preses que fuxen d'elles.
Phlegopsis nigromaculata
Elformigueru maculado, formigueru caripelado, formigueru de llurdios negros o carirrosa negripunteada ("Phlegopsis nigromaculata") ye una especie d'ave de la familia "Thamnophilidae", que s'atopa en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador y Perú.
Vive nes zones inundables y tamién na tierra firme del monte húmedu de la Amazonia, per debaxo de los 600 m de altitú.
Mide de 17 a 18,5 cm de llargor y pesando 43 g. Presenta una amplia área ocular de piel desnudo colorada brillosa; la cabeza, el pescuezu y les partes inferiores son negros, colos lladrales y el crísum de color marrón; les partes cimeres tienen fond marrón olivaceu con llurdios grandes en forma de gota que'l so centru ye negru y que los sos cantos anchos son de color ante.
Aliméntase principalmente d'insectos. Casi siempres ta siguiendo a les formigues guerreres p'atrapar les preses que fuxen d'elles.
Phleocryptes melanops
El trabayador o xuncleru ("Phleocryptes melanops") ye una especie d'ave de la familia Furnariidae, monotípica del xéneru Phleocryptes, que s'atopa en Arxentina, Bolivia, Brasil, Chile, Paraguái, Perú y Uruguái.
Vive en güelgaes y banzaos con abondosos xuncos, totoras o papiros, dende'l nivel del mar hasta los 4.300 m de altitú.
Mide ente 13 y 14 cm de llargor. Presenta cabeza color pardu escuru con una gran llinia superciliar blanca o crema; l'envés ye coritu con llurdios grises; el gargüelu, el pechu y el banduyu son blancucios con lladrales abuxaos; les nales corites con banda color castañu ablondu; les coberteras son daqué ablondes y la cola corita. El picu ye finu y apuntiáu de color castañu escuru y les pates color marrón.
Caza insectos a flor d'agua o ente la vexetación de les zones pantanoses.
Constrúi con paya, folla y plumes un nial de forma esférica, con entrada llateral circular pequeña, protexía de l'agua por un pequeñu meseta, ente les fueyes húmedes de "Cyperus". La fema pon dos o tres güevos azules de 20 por 16 mm.
Phoenicircus carnifex
El cotinga coloráu guayanés ("Phoenicircus carnifex") ye una especie d'ave de la familia "Cotingidae", que s'atopa en Brasil, Guayana Francesa, Surinam, Guyana y Venezuela.
Vive nos estratos mediu ya inferior del monte húmedu.
Mide cerca de 21 cm de llargor. El machu presenta la corona de color coloráu brillante; los llaos de la cabeza, el pescuezu y el llombu de color marrón coritu; el gargüelu y pechu de color marrón acoloratáu; les partes más baxes de colloráu escarlata. La fema tien la corona y la cola colorada escura, l'envés , les nales, el pescuezu y la parte cimera del pechu color oliva a castañal y el banduyu y la parte inferior del pechu coloraos.
Phoenicircus nigricollis
El cotingo colorada cuellinegro (Phoenicircus nigricollis) ye una especie d'ave na familia 'Cotingidae', que s'atopa na cuenca occidental del Amazones, en Brasil, Colombia, Ecuador y Perú, tamién nel estáu d'Amazones, na rexón de la frontera sur de Venezuela.
Mide 22 cm de llargor. La corona, pechu, banduyu, crísum y cola son de color coloráu escarlata; el gargüelu, mexelles, pescuezu, nuca, envés, grupa y punta de la cola son negres. La fema, en llugar de negru presenta color castañu escuru y les partes coloraes son más opacu, el crísum nun ye escarlata, y la cola ye dafechu acoloratada ensin punta negra.
Vive nos estratos medio y baxo del monte húmedu de tierres baxes, ente los 200 y 400 m de altitú.
La gama del noroeste de la cuenca amazónica tien el ríu Amazones como'l so llende sur, nel este llindar a la confluencia del ríu Negru cola Amazones y na so mariña occidental y más allá, agües enriba y cruciar a la zona fronteriza bien al sur de Venezuela, pero sigue escontra l'oeste a tola Amazonía sur de Colombia y Ecuador oriental. A partir d'esti rangu continuu que s'estiende escontra'l sur nel mesmu oeste de la cuenca sudoeste del Amazones nel norte de Perú, y de nuevu llindar a la marxe norte del tramu inferior del ríu Ucayali, y orellar norte del ríu Marañón (l'oeste del ríu Amazones) .
El segundu rangu nel centru-sur ye tamién de tamañu similar y ta llindada al oeste pela vera oriental del río Madeira, al norte pel ríu Amazones, y estiende el rangu d'esti llau del ríu Tapajós, na metá inferior agües embaxo.
Ye de destacar qu'otros cotinga, dos son del xéneru "Phoenicircus", el cotinga coloráu guayanés tien un rangu nes Guayanas y la cuenca del Amazones oriental, sinón que namái se crucia colos rangos de Pescuezu Negru nel cuartu inferior de la cuenca del ríu Tapajós, y la so contorna.
Aliméntase casi puramente de frutos, como los del xéneru "Trichilia". Adicionalmente consume arácnidos y insectos.
Na dómina de apareamiento, 6 a 10 machos realicen nel bosuqe, ante les femes, exhibiciones tipo lek, qu'inclúin vocalizaciones, movimientos de la cabeza y les plumes, vuelos y ruios producíos coles nales, a un altor del suelu de 8 a 15 m. Constrúi'l so nial en forma de plataforma. La fema pon 2 o 3 güevos blancos, crema o d'un color claru con pintes escures.
Phoenicurus frontalis
El colirrojo frentiazul o colirrojo de pates azules (Phoenicurus frontalis) ye una especie d'ave paseriforme na familia Muscicapidae. La so área de distribución inclúi les rexones del norte del subcontinente indiu y partes del Sudeste Asiáticu.
Habita en viesques templaes de Bután, India, Laos, Myanmar, Nepal, Tailandia, Tíbet y Vietnam.
Phoenicurus ochruros
El colirrojo carbonizu (Phoenicurus ochruros) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Muscicapidae. Ye común en xardines de pueblos y ciudaes; suel atopase, en medios más naturalizaos, en fasteres predreses con piedres y peñascos. Trátase d'una ave de 14 cm de llargor y 24 cm de valumbu, de color negru con una cola de tonu acoloratáu-anaranxáu nos machos, en primavera; en femes y neñones, el color ye gris, más pálidu. Tien un comportamientu característicu d'oscilación de la cola cuando percha sobre teyaos y muro.
El so voz ye un reclamu duru, chirriante, inconfundible.
El so nial ye herbal, en buecos d'edificios, cornises o cantiles. Pon de cuatro a seis güevos en dos niaraes, de mayu a xunetu.
Aliméntase d'insectos, bayes y granes que recueye del suelu, llanzándose sobre elles dende la percha.
Distribuyir na mayor parte d'Europa, onde cría, salvu en Islandia.
Phoenicurus phoenicurus
El colirrojo real (Phoenicurus phoenicurus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Muscicapidae.
Cría en Europa ente abril y agostu, habitando en montes claros, xardinos, parques y llugares semiabiertos qu'ufierten árboles con buecos aparentes p'añerar. Envierna en África.
Phrygilus alaudinus
El yal plateru (Phrygilus alaudinus), tamién denomináu fringilo plateru o a cencielles plateru, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae que vive en Suramérica.
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Chile, Ecuador y Perú. El so hábitat natural son nes zones de carba de los altiplanos y les fasteres de los montes hasta los 2000 msnm.
Phrygilus atriceps
El comesebo cabeza negra, cometocino del norte, yal cabecinegro o fringilo de cabeza negra ("Phrygilus atriceps") ye una especie d'ave de la familia Thraupidae, que s'atopa en Arxentina, Bolivia, Chile y el Perú.
Vive nos montes de los Andes, ente los 3.000 y 4.500 m de altitú, en pacionales y en carbes de zones predreses. 
Mide 16,5 cm de llargor. El machu tien cabeza negra; el plumaxe del envés ye de color anaranxáu a castañal; les partes inferiores son de color mariellu; la cara inferior de la cola ye blanca. La fema tien la cabeza y pescuezu color gris cayuela con plumes rayaes de negru; mexelles y gargüelu corites; l'envés marrón olivaceu a verde oliva pardusco escontra'l llombu; pechu mariellu con tonu canela; abdome y subcaudales color crema blancuciu.
Constrúi un nial con tarmos de campera seca, nel suelu ente la campera alta, en parrotales ente les roques o cerca d'una vivienda. Ls güevos son de color verde azuláu claru con pintes marrón a púrpura.
Phrygilus carbonarius
El yal carboneru o fringilo carboneru ("Phrygilus carbonarius") ye una especie d'ave de la familia Thraupidae, endémica d'Arxentina.
Vive per debaxo de 800 m de altitú, nes estepa arbustives semiabiertes, ente Mendoza y Ríu Negru.
Mide 14,5 cm de llargor. El picu ye mariellu brillante; les pates amarellentaes. El machu tien la frente, la corona, les mexelles y les partes inferiores negres; los lladrales y les partes cimeres son grises, cola nuca y el llombu coritos. La fema tien les partes cimeres color gris pardusco y les partes inferiores blancucies con franxes escures cruciando'l pechu. Dambos sexos presenten vultable barreteado nes nales.
Phrygilus dorsalis
El comesebo puneño (Arxentina) o cometocino d'envés castañu (Chile) (Phrygilus dorsalis), tamién denomináu yal dorsirrojo o fringilo gris, ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Phrygilus" qu'integra la familia Thraupidae. Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, y Chile. 
Mide 15 cm. Cabeza y pescuezu gris ceniza; gargüelu y pescuezu delanteru blancu. Envés y escapulares café castaño. Llombu y supracaudales gris apizarrado. Pechu gris claru. Abdome, subcaudales y lladrales blanquesinos. Nales y cola café corites; secundaries interiores con barbes esternes blanquesinas.
Distribuyir al norte de Chile (Andes de Tarapacá y Antofagasta), suroeste de Bolivia (al sur dende Oruro) y noroeste d'Arxentina (Jujuy, Salta, Tucumán, Catamarca y La Rioxa).
Ye rara y local nos pacionales puneños y fasteres predreses, cercanos a güelgues ente los 3300 y los 4500 m d'altitú.
Esta ave regordeta ye xeneralmente mansa, forrajeando nel suelu y encaramándose en roques o parés predreses, prefiriendo la vecindá de güelgues. Ver en pareyes mientres el branu y en pequeños grupos mientres l'iviernu. Dacuando en compañía d'otros pebidales montiegos, localmente hasta con "Phrygilus erythronotus".
La so dieta consiste d'artrópodos y granes.
La nidificación asocede de febreru a mayu, na seronda austral. Realicen exhibiciones aérees. Constrúi un nial sueltu, semiésférico, fechu de llana, pelos y plumes, nun resquiebru o pila de roca n'afloramientos predresos. La niarada ye d'hasta 3 güevos.
La especie "P. dorsalis" describióse per primer vegada pol ornitólogu alemán Jean Louis Cabanis en 1886 sol mesmu nome científicu; localidad tipo «Cuetu Bayu, Tucumán, Arxentina»
Ye monotípica. Puede formar una superespecie con "Phrygilus erythronotus", y foi suxuríu como siendo conespecíficu; hai relatos de hibridación ente los dos especies, pero ensin evidencies d'exemplares o analís más detalláu.
Tradicionalmente asitiáu na familia Emberizidae, esti xéneru foi tresferíu para Thraupidae con base en diversos estudios xenéticos, citando Burns "et a el". 2002, 2003; Klicka "et a el". 2007 y Campagna "et a el". 2011. La Propuesta N° 512 al South American Classification Committee (SACC) de payares de 2011, aprobó la tresferencia de diversos xéneros (ente los cualos Phrygilus) de Emberizidae pa Thraupidae.
Esti xéneru paez ser altamente polifilético; acordies con los estudios xenéticos y les carauterístiques esternes, según el trabayu de Campagna "et a el". 2011, pueden estremase cuatro grupos bien estremaos. Unu d'estos grupos ye formáu por "P. dorsalis" y "P. erythronotus" que podría formar un clado con otru grupu formáu por "Phrygilus gayi", "P. punensis", "P. patagonicus" y "P. atriceps" y tamién por "Sicalis olivascens".
La propuesta N° 507 al South American Classification Committee (SACC) alcuéntrase en discutiniu pindiu dende ochobre de 2011, y básicamente propón que los dos especies ("dorsalis" y "erythronotus") seríen integraes al xéneru "Idiopsar", que dexaría de ser monotípicu.
Phrygilus erythronotus
El yal gorjiblanco (Phrygilus erythronotus), tamién denomináu fringilo de gargüelu blancu y cometocino de Arica, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae que vive en Suramérica.
Alcuéntrase nos praos de monte de Bolivia, Perú y el norte de Chile.
Phrygilus gayi
El cometocino de Gai o comesebo andín (Phrygilus gayi) ye una especie d'ave passeriforme de la familia Thraupidae distribuyida en Chile y Arxentina.
La so llongura llega a los 16 cm. Presenta dimorfismu sexual; el machu tien la cabeza, pescuezu y parte cimeru del pechu gris azuláu, como un capuchón sobre'l cuerpu mariellu oliváceo. En tantu, el so abdome inferior y subcaudales son blancos. La fema tien el capuchón de la cabeza más claru que'l machu y con pequeñes rayes negres. Dambos sexos tienen la cola corita con ribetes abuxaos.
Vése-y nos montes d'ocalitu y de pinu, nun ye bien abondosu, pero tolos años lleguen a nidificar siquier una colonia. Tamién se-y ve nel esteru y estrémase polos sos colores y el so cantar melodioso. Pel branu, habita la zona cordillerana prefiriendo los valles altos bien regaos. Pel hibiernu baxa escontra la pre-cordal, valle central ya inclusive la zona de la mariña. Suel alimentase nel suelu pero tamién ente les cañes de los árboles onde busca pequeñes granes ya insectos.
La dómina de reproducción del cometocino de Gai ye dende ochobre hasta xineru, ende añera ente carbes o nel suelu, con un nial ampliu, de campera y fibres de raigaños, onde asitia ente 2 y 5 güevos verde azulaos con pintes cafés. Emite un berru d'alarma, que ye curtiu y asemeya a dos piedres cutiéndose, y tamién presenta'l machu un cantar territorial. El so cantar ye melodiosu.
Phrygilus patagonicus
El comesebo patagónico, cometocino patagónico o fringilo patagónico ("Phrygilus patagonicus") ye una especie d'ave de la familia Thraupidae, que s'atopa en Arxentina y Chile.
Vive en fasteres y quebraes con vexetación trupa y roques, a menos de 1.800 m de altitú.
Mide 15 a16 cm de llargor. El machu tien la cabeza, el pescuezu y la parte cimera del pechu color gris azuláu escuru; cola zona loreal y alredor del picu coritos; el plumaxe del envés ye mariellu olivaceu con tonos castaños y el llombu amarellentáu; el pechu y el banduyu son de color mariellu verdosu.; les subcaudales son gris azuloso pálidu; les primaries corites; les coberteras y cola gris azuláu escuru. La fema tien la cabeza, cobertoras y cola abuxaes; l'envés ye verde olivaceo escuru.; les partes inferiores verde amarellentáu maciu y les subcaudales gris claru. 
Aliméntase de granes, flores, néctar, frutes y insectos, Dacuando busca alimentu ente la basura de zones habitaes.
Constrúi un nial en forma de taza, nel suelu ente la vexetación, cerca de los raigaños o del dedritus vexetal y preferentemente cerca de ribayos. la fema pon 2 a 4 güevos de color verde claro con llurdios y pintes color gris violáceo o pardu violáceo. Nel branu cuando añera permanez en Tierra de Fueu y l'estremu sur del continente y nel iviernu migra escontra'l norte , escontra'l centru d'Arxentina y Chile.
Phrygilus plebejus
El yal plebeyu ( Phrygilus plebejus) tamién llamáu fringilo oquencho o yal chicu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae nativa de América del Sur. 
El so hábitat incluyi montes secos subtropicales, carbes y pacionales d'Arxentina, Bolivia, Chile, Ecuador y Perú. 
Esta ave tien trés subespecies reconocíes: 
Phrygilus punensis
El yal peruanu, tamién llamáu fringilo peruanu o gorrión (Phrygilus punensis) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Phrygilus" qu'integra la familia de los tráupidos. Atopar n'árees d'altor del oeste de Bolivia y gran parte del Perú.
Mide de 15,5 a 16 cm; con pesos de 35,9 a 38,5 g. El machu tien l'iris castañu; picu córneo; pates color carne. Cabeza y pescuezu gris celeste escuru. Envés y ventral de base mariella, con tonos naranxa-opacu nel envés y allimonaos nel banduyu. Nales y cola como'l capuchón pero más claru. Abdome ablancazáu. 
Esta especie aliméntase de granes y artrópodos, mayormente nel suelu. Facer solu o en pareya; forma pequeñes bandaes en dómina non reproductiva, les que pueden entemecese con otres especies.
Habita en fasteres d'árees andines y puneñas, ente roques, camperes altes y parrotales, en quebraes y especialmente en montes de queñoa, siempres por sobre los 2500 msnm. Tamién puede vivir n'árees verdes de poblaos, según ambientes rurales, en derredor de zones agrícoles. Nel iviernu austral (la estación seca) suel baxar a altitúes más baxes. Nun ye una especie amenazada. Ye común a moderadamente común en tola so área de distribución.
Esta especie foi orixinalmente descrita nel añu 1887 pol ornitólogu estauxunidense Robert Ridgway.
«cuenca del llagu Titicaca en Perú y Bolivia».
Esti taxón taría estrechamente rellacionáu a "Phrygilus atriceps", y foi suxuríu que sería namái una subespecie de la postrera, magar la especie que externamente ye más similar ye "Phrygilus gayi", anque la distribución de "P. atriceps" interponer ente dambes. Formaría una superespecie colos otros yales "encapuchaos" ("P. atriceps", "P. gayi" y ""P. patagonicus"), grupu'l cual, según resultancies d'analises moleculares, taría rellacionáu al xéneru "Sicalis", en cuenta de les otres especies de "Phrygilus" non encapuchaos.
Esta especie ta subdividida en dos subespecies:
Phrygilus unicolor
El yal plomizu (Arxentina) (Phrygilus unicolor), tamién denomináu páxaru chombu (Chile), gorrión paramuno (Colombia), fringilo plomizu serranu (Perú), fringilo aplomáu, (Venezuela) diuca cordillerana (Chile) o sunichicta (en aimara), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Phrygilus" qu'integra la familia Thraupidae. Ye nativu de la rexón andina en América del Sur. 
Mide 15 cm de llargor. Esibe un notable dimorfismu sexual. El plumaxe del machu ye uniformemente gris plomizu, más claru pembaxo. Subcaudales ablancazaes, nales y cola corites. Picu y pates apizarradas. Les femes norteñas son pardes penriba y ablancazaes pembaxo, con grueses estríes moriques tantu nel envés como pembaxo; les nales con barres ablancazaes. Les femes más al sur son virtualmente idéntiques al machu, esto ye tou gris; envés y corona pueden ser estriaos de pardu escuru. Los inmaduros de dambos sexos son similares a la fema.
Distribuyir a lo llargo de la cordal de los Andes dende l'oeste de Venezuela hasta Tierra del Fueu, incluyendo Arxentina, Bolivia, Chile, Colombia, Ecuador y Perú..
Habita nos pandoriales y pacionales puneños andinos, siendo más numberosu escontra'l norte. Principalmente ente los 3000 y los 4600 m de altitú, pero más baxu n'Arxentina, especialmente nel iviernu, cuando delles vegaes baxa hasta casi'l nivel del mar.
Usualmente anden en pequeños grupos, abondo mansos, alimentándose nel suelu y dacuando volando hasta perchas en roques o carbes. Regularmente en compañía d'otros pebidales montiegos y yales.
Asocede ente payares y xineru, nel branu austral (siquier nel centru de Chile). Añera ente les piedres de dalguna paré predresa o pedregales de los faldeos de cuetos. Los nial son forraos de material blando, como clines de caballu o otros, onde deposita de 2 a 3 güevos azul verdoso maciu con munches pintes color café purpúreas, que miden de 20 x 15 mm.
Nun ye bien vocal (notablemente menos qu'el yal plebeyu ("Phrygilus plebejus"); el cantar, raramente oyíu, ye un simple y curtiu “zhrii”.
La especie "P. unicolor" describióse per primer vegada polos naturalistes franceses Alcide d'Orbigny y Frédéric de Lafresnaye en 1837 sol nome científicu "Emberiza unicolor"; localidad tipo «Cordal de Tacora, Tacna, Perú».
Esti xéneru paez ser altamente polifilético; acordies con los estudios xenéticos y les carauterístiques esternes, según el trabayu de Campagna "et a el". 2011, pueden estremase cuatro grupos bien estremaos. Unu d'estos grupos ye formáu por "P. unicolor" y "Phrygilus plebejus", que son parientes próximos del xéneru "Haplospiza" y con quien podríen formar un clado y distantes de los otros "Phrygilus". La propuesta N° 507 al SACC alcuéntrase en discutiniu pindiu dende ochobre de 2011, y básicamente propón que los dos especies ("unicolor" y "plebejus") seríen integraes nun xéneru resucitáu "Geospizopsis".
Les variaciones xeográfiques con complexes. Les subespecies estremar en tres grupos principales, estremándose primariamente polos tonos del plumaxe: grupu norteño ("nivarius" y "geospizopsis"), machos xeneralmente más pálidos, femes más escures, marcadamente estriaes y pardu amarellentada llavadura pembaxo; grupu central ("inca"), machos con plumaxe más escura, femes grises paecíes colos machos; y grupu sureñu ("tucumanus", nominal, "cyaneus" y "ultimus"), machos intermediarios en plumaxe, femes pardu apagáu y d'estriáu más escuru que les femes norteñas. La subespecie propuesta "grandis" (descrita dende'l Pandorial de Santo Isabel, n'Andes centrales de Colombia), supuestamente mayor que "geospizopsis", pero les sos midíes n'enforma sobrepónense; ye tratada como sínomimo d'esta postrera.
Según la clasificación del Congresu Ornitolóxicu Internacional (IOC) (Versión 5.1, 2015) y reconócense 7 subespecies, cola so correspondiente distribución xeográfica:
Phylidonyris pyrrhopterus
El mieleru alifuego o páxaru azucre lunado (Phylidonyris pyrrhopterus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Meliphagidae nativa del sudeste de Australia. Ye miembru del xéneru "Phylidonyris", ta estrechamente rellacionáu col mieleru de Nueva Holanda ("Phylidonyris novaehollandiae") y el mieleru cariblanco ("Phylidonyris niger"). Reconócense dos subespecies, con "P. p. halmaturinus" acutada a la isla Canguro y los montes Lofty en Australia Meridional.
Ye un ave bastante sosa, de plumaxe gris escuru y partes inferiores más pálides, destaca polos parches mariellos nes nales y una gran media lluna negra, arrodiada de blancu, en cada llau del pechu. La especie esibe un leve dimorfismu sexual, cola fema siendo más apagada nel color que'l machu. Los páxaros xuveniles son similares a la fema, anque los parches alares mariellos de les críes masculines estrémense fácilmente.
El machu tien un cantar complexo y variable, que s'escucha mientres tol añu. Canta dende una percha espuesta, y mientres la temporada de cría realiza cantares en vuelu. Habita en zones de trupa vexetación qu'inclúi montes esclerófilos y hábitats alpinos, según gorbizales, parques y xardinos, onde la so dieta compónse de néctar y invertebraos. Formen pareyes al llargu plazu, y de cutiu permanez comprometíu a un llugar de reproducción per dellos años. La fema constrúi'l nial y fai la mayor parte del cuidu de los dos o trés críes, que se converten n'independientes dientro de los 40 díes a partir de la puesta de los güevos.
Los padres utilicen una variedá d'estratexes de llucha contra'l depredadores, pero los pitucos pueden ser tomaos por culiebres, cucaburras, currawongs o gatos. Anque enfrenta a una serie d'amenaces, les sos cifres de población y distribución son abondes por que pueda ser catalogáu como de "esmolición menor" pal caltenimientu.
El mieleru alifuego describióse orixinalmente pol ornitólogu John Latham en 1801 como "Certhia pyrrhoptera", por cuenta de la so paecencia colos agateadores, "Certhia". Foi nomáu darréu "Certhia australasiana" por George Shaw en 1812, 
"Melithreptus melanoleucus" por Louis Jean Pierre Vieillot en 1817, y "Meliphaga inornata" por John Gould en 1838. El términu xenéricu procede del francés "phylidonyre", que deriva de les palabres llatines ' que significa «melífago» y "Cinnyris", un xéneru d'aves de la familia Nectariniidae, a la cual pensábase pertenecía. L'epítetu específicu derivar del griegu antiguu ', que significa «fueu» y "pteron", que significa «nala», en referencia a los parches mariellos nes nales. Delles guíes tienen el nome binomial escritu como "Phylidonyris pyrrhoptera", sicasí, una revisión en 2001 determinó que'l nome del xéneru ye masculín, polo tanto "pyrrhopterus" ye'l nome específicu correctu. Reconócense dos subespecies, la forma nominal "P. p. pyrrhopterus" nel sureste d'Australia y Tasmania, y "P. p. halmaturinus" que ta acutada a la isla Canguro y los montes Lofty.
Un estudiu molecular recién reveló que los sos parientes más cercanos son el mieleru de Nueva Holanda y el mieleru cariblanco, anguaño los trés formen parte del pequeñu xéneru "Phylidonyris". Analís de ADN demostraron que los melifágidos tán rellacionaos colos pardalótidos (Pardalotidae), Acanthizidae y Maluridae, na gran superfamilia Meliphagoidea.
El mieleru alifuego mide ente 14 y 17 cm de llargor, tien un valumbu de 16 a 23 centímetros y pesa alredor de 16 gramos. Esiste un leve dimorfismu sexual na especie, les femes son xeneralmente más pálides que los machos. El machu ye de color gris escuru con parches alares mariellos, una amplia media lluna negra delineada de blancu a los llaos del pechu y una raya blanca percima del güeyu. La parte cimera de la cola ye de color negru con cantos mariellos que formen patrones distintivos nos llaos. Tien puntes blanques nes subcaudales que son visibles xeneralmente solo en vuelu. Les partes inferiores son de color gris parduzu escoloráu a blancu. La fema ye más opaca, de color marrón oliva con llurdios mariellos destiñíes nes nales y coles mesmes marques en forma de media lluna, pero menos clares. Dambos sexos tienen les pates de color gris escuru, güeyos rubí fondu y un llargu picu negru curváu escontra baxo. L'abertura bucal tamién ye negra. Les aves nueves son similares a los adultos, anque non tan fuertemente marcaos, tienen el picu de color gris escuru, güeyos marrón opacu y l'abertura de la boca mariella. Los pitucos machos pueden estremase polos llurdios marielles más estenses nes nales a partir de los 7 díes d'edá. El patrones de muda na especie son pocu conocíos, paez que reemplaza los sos plumes de vuelu primaries ente ochobre y xineru.
Anque dambes subespecies tienen el mesmu aspeutu xeneral, la fema de "halmaturinus" tien el plumaxe más pálidu que la subespecie nominal, y tantu machos como femes tienen les nales y la cola más pequeños y el picu más llargu. La población "halmaturinus" na isla Canguro tien les nales significativamente más curties y el picu más llargu que la población de monte Lofty, anque estes variaciones nel tamañu d'una forma insular tán en contradicción coles riegles de Allen y Bergmann.
Phyllanthus atripennis
El charrán capuchín (Phyllanthus atripennis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Leiothrichidae.
Alcuéntrase en Benín, Camerún, República Centroafricana, Republica Democrática d'El Congo, Costa de Marfil, Gambia, Ghana, Guinea, Guinea-Bisáu, Liberia, Malí, Nixeria, Senegal, Sierra Lleona, Togu y Uganda. El so hábitat natural ye'l subtropical o tropical, concretamente viesques húmedes y selves.
Phyllastrephus cabanisi
Phyllastrephus cabanisi ye una especie d'ave de la familia Pycnonotidae.
Puede atopase nos siguientes países: Angola, Burundi, República Democrática d'El Congu, Kenia, Malaui, Mozambique, Ruanda, Sudán, Tanzania, Uganda y Zambia.
Los sos Hábitats naturales son: vexetaciónes seques tropicales o subtropicales, montes subtropicales o tropicales húmedos de baxa altitú, rexones subtropicales o tropicales húmedes d'alta altitú y carba húmedu tropical o subtropical.
Phyllastrephus fischeri
Phyllastrephus fischeri ye una especie d'ave de la familia Pycnonotidae.
Puede atopase nos siguientes países: Kenia, Mozambique, Somalia y Tanzania.
Los sos habitats naturales son: vexetacións seques tropicales o subtropicales , montes subtropicales o tropicales húmedos de baxa altitú y carba húmedu tropical o subtropical.
Phyllastrephus xavieri
Phyllastrephus xavieri ye una especie d'ave de la familia Pycnonotidae.
Puede ser atopada nos siguientes países: Camerún, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Guinea Ecuatorial, Gabón, Nixeria, Tanzania y Uganda.
Los sos hábitats naturales son: vexetaciónes seques tropicales o subtropicales y montes subtropicales o tropicales húmedos de baxa altitú.
Phyllomyias burmeisteri
El mosquerito de Burmeister (Phyllomyias burmeisteri), tamién denomináu mosqueta picu curvu (en Arxentina y Paraguái), tiranuelo cejiblanco (en Colombia), atrapamoscas de piernes aspres (en Venezuela), atrapamoscas patón o piolhinho-chiador (en portugués, en Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Phyllomyias" qu'integra la familia Tyrannidae. Habita en América del Sur.
Topar en Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Costa Rica, Ecuador, Panamá, Paraguái, Perú, Venezuela.
Los sos hábitats naturales son selves húmedes subtropical a tropical, en tierres baxes, y en montes nublos húmedos subtropical a tropical.
Phyllomyias cinereiceps
El mosquerito cenizo (Phyllomyias cinereiceps), tamién denomináu tiranuelo cenizo (en Colombia), tiranolete cabecinegro (en Ecuador), moscareta de cabeza ceniza (en Perú) o atrapamoscas cabecicenizo (en Venezuela) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Phyllomyias" qu'integra la familia Tyrannidae. Ye nativu de América del Sur.
Distribuyir a lo llargo de los Andes dende l'estremu suroeste de Venezuela (sur de Táchira), Colombia (los trés cordales), oeste y esi de Ecuador y esti del Perú (al sur hasta Cuzco).
El so hábitat natural son los húmedos montes subtropicales o tropicales.
Phyllomyias fasciatus
El mosquerito oliváceo o mosqueta olivácea (en Arxentina y Paraguái) (Phyllomyias fasciatus), tamién denomináu atrapamoscas de planalto o piolhinho (en portugués, en Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Phyllomyias" qu'integra la familia Tyrannidae. Ye nativa de América del Sur.
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Brasil, Paraguái y Uruguái.
Ye la especie más común del xéneru, frecuentando tou tipu de montes, árees abiertes con parrotales, parques y xardinos. 
Presenta la cabeza ceniza cola llista superciliar, los auriculares y a gargüelu blanques. Les sos nales son llevemente barradas y tien el plumaxe de color olivaceu nes partes cimeres y mariellu claro nes inferiores. La especie ye parcialmente migratoria ente 0 y 800 m, y raramente llega hasta la 1800 m.
Phyllomyias griseiceps
El mosquerito cabecigrís (Phyllomyias griseiceps), tamién denomináu tiranuelo cabecigrís o capigrís (en Colombia), tiranolete coronitiznado (en Ecuador), atrapamoscas cabecigrís (en Venezuela), moscareta de cabeza tisnada (en Perú) o piolhinho-de-cabeça-cinza (en portugués, en Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Phyllomyias", qu'integra la familia Tyrannidae. Habita en América Central y principalmente en América del Sur.
Distribúyese localmente dende l'este de Panamá, Colombia, Venezuela, Guyana, oeste y este de Ecuador, esti del Perú (al sur hasta Ayacucho), y norte de Brasil (marxe esquierda del baxu ríu Amazones).
Ye abondo común pero local en cantos y clareras de viesques húmedes principalmente embaxo de los 1200 m d'altitú. 
Phyllomyias nigrocapillus
El mosquerito capirotado (Phyllomyias nigrocapillus), tamién denomináu tiranuelo cabecinegro o capinegro (en Colombia), tiranolete gorrinegro (en Ecuador), moscareta de gorru negru (en Perú) o atrapamoscas gorra negra (en Venezuela), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Phyllomyias" qu'integra la familia Tyrannidae. Ye nativu de América del Sur.
Alcuéntrase en Colombia, Ecuador, Perú, y Venezuela. El so hábitat natural son les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales.
Phyllomyias plumbeiceps
El mosquerito coroniplomizo (Phyllomyias plumbeiceps ), tamién denomináu tiranuelo plomizu (en Colombia), tiranolete coroniplomizo (en Ecuador) o moscareta de corona plomiza (en Perú), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Phyllomyias", qu'integra la familia Tyrannidae. Habita nel noroeste de América del sur.
Distribúyese localmente a lo llargo de la cordal de los Andes, dende'l centru de Colombia (cordales oriental y occidental), escontra'l sur a lo llargo del faldeo oriental, en Ecuador hasta'l sur del Perú (hasta Cuzco).
Ye incomún y local nel estratu mediu y na canopia de montes montiegos ente 1200 y 2200 m d'altitú. 
Phyllomyias reiseri
El mosquerito de Reiser o mosqueta de Reiser (en Paraguái) (Phyllomyias reiseri), tamién denomináu piolhinho-do-grotão (en portugués, (en Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Phyllomyias", qu'integra la familia Tyrannidae. Habita en América del sur.
Distribuyir pol centru esti de Brasil (dende'l sur de Piauí hasta'l norte de Mines Gerais, sur de Goiás, Distritu Federal, esti de Mato Grosso do Sul) y centru esti de Paraguái (Concepción).
Ye raru y local en montes caducifolios y montes de galería mayormente ente los 500 y los 1000 m d'altitú. 
Phyllomyias sclateri
El mosquerito de Sclater (Phyllomyias sclateri), tamién denomináu mosqueta corona gris (en Arxentina y Paraguái), moscareta de Sclater (en Perú) o atrapamoscas de Sclater, ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Phyllomyias" qu'integra la familia Tyrannidae. Ye nativu de América del Sur.
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, y Perú. El so hábitat natural son los montes húmedos montiegos subtropicales o tropicales y antiguos montes degradaos.
Phyllomyias uropygialis
El mosquerito culirrufo (Phyllomyias uropygialis), tamién denomináu tiranuelo colirrufo o rabirrufo (en Colombia), atrapamoscas de rabadilla leonada (en Bolivia y Venezuela), moscareta de llombu leonado (en Perú) o atrapamoscas leonada ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Phyllomyias", qu'integra la familia Tyrannidae. Habita a lo llargo de la cordal de los Andes en América del sur.
Distribúyese bien localmente dende l'oeste de Venezuela (Mérida), Colombia (al sur hasta Cundinamarca na cordal oriental, en Cauca y Nariño na occidental), oeste y este de Ecuador, y faldeos orientales nel Perú (tamién 3 rexistros na fastera occidental), Bolivia (al sur hasta Tarija) y estremu noroeste d'Arxentina (norte de Salta).
Ye incomún y local nos cantos y clareras axacentes d'altos montes montiegos ente 1800 y 3100 m d'altitú; xeneralmente más numberosu escontra'l sur. 
Phyllomyias virescens
La mosqueta corona oliva (en Arxentina y Paraguái) (Phyllomyias virescens), tamién denominada mosquerito verdosu, atrapamoscas verdosu o piolhinho-verdosu (en portugués, en Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Phyllomyias", qu'integra la familia Tyrannidae. Habita nel sureste de América del sur.
Mide 12 cm. Tien el quexal inferior amarellentada hasta la base. Cola bastante llarga. Penriba ye verde oliva brillosa uniforme; llista superciliar y aníu ocular amarellentaos; nales escures con dos faxes mariellu maciu. Pembaxo ye mariellu claro abondo uniforme daqué puerco d'oliva nel pechu. Difier de los sos conxéneres pol pileo verdosu y pol porte mayor. 
Alcuéntrase nel sureste de Brasil (sur de Mato Grosso do Sul, escontra l'este hasta'l sur de Mines Gerais y Espírito Santu, al sur hasta'l centru de Rio Grande do Sul), sureste de Paraguái, y estremu nordés d'Arxentina.
El so hábitat natural son les viesques templaes, montes húmedos y viesques de monte tropicales y subtropicales. Anque la so población nun foi cuantificada, considérase pocu común y con una distribución irregular.
Prefier los cantos de monte nel estratu mediu y alto. Habita hasta los 1000 msnm.
Ye simpátrico con "Phyllomyias burmeisteri". Nun aparentar ser migratoriu.
La especie "P. virescens" describióse per primer vegada pol naturalista neerlandés Coenraad Jacob Temminck en 1824 sol nome científicu "Muscicapa virescens"; localidad tipo «Curytiba, Paraná, Brasil»
Ye monotípica. El xéneru, como constituyíu anguaño puede ser polifilético; pa definir les llendes del xéneru, ríquense analís filogenéticos oxetivos, utilizando carauterístiques moleculares y anatómiques. Evidencies anatómiques suxuren que "Phyllomyias fasciatus", "Phyllomyias griseocapilla" y "Phyllomyias griseiceps" pueden nun tar rellacionaos a otros del xéneru, dalgunos de los cualos o toos posiblemente taríen meyor asitiaos nun xéneru resucitáu "Tyranniscus". La especie actual taba enantes asitiada xuntu con "Phyllomyias sclateri" nun xéneru separáu, "Xanthomyias". Aparenta formar una superespecie con "Phyllomyias reiseri" y "Phyllomyias urichi"; toos consideraos conespecíficos por enforma tiempu, pero hai evidentes diferencies en morfoloxía (plumaxe, proporciones de les nales y de la cola), grau de dimorfismu sexual, hábitat y vocalización. Foi suxuríu que "P. sclateri" tamién pertenez a esi grupu.
"Phyllomyias virescens" (Sibley and Monroe 1990, 1993) foi estremáu en "P. virescens" y "P. urichi" siguiendo South American Classification Committee (SACC) (2005).
Phylloscartes chapmani
El orejerito de Chapman (Phylloscartes chapmani) tamién denomináu atrapamoscas de Chapman (en Venezuela), atrapamoscas esmucidizu o barbudinho-do-tepui (en portugués, Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Phylloscartes" qu'integra la familia Tyrannidae. Ye nativu de la rexón de los tepuís en América del Sur.
Los dos subespecies distribúyense respectivamente pola rexón de los tepuís del sur de Venezuela (sur de Bolívar y norte d'Amazones) y axacencies en Guyana y Brasil (Sierra de Parima, en Roraima); y polos cuetos Duida y de la Neblina nel sur de Venezuela (sur d'Amazones) y axacencies en Brasil (norte del Estáu d'Amazones).
Habita nel sotobosque nel interior de montes montiegos, principalmente ente los 1000 y los 2000 m d'altitú.
Esta especie, qu'esibe carauterístiques morfolóxiques y comportamentales estremaes, ye asitiada nel xéneru Pogonotriccus pol Congresu Ornitolóxicu Internacional (IOC, versión 5.1, 2015), según por diversu otros autores, mientres el South American Classification Committee (SACC) precisa de propuesta p'actualizar.
Phylloscartes flaviventris
El orejerito mariellu (Phylloscartes flaviventris) tamién denomináu atrapamoscas banduyu cerdoso (en Venezuela) o atrapamoscas de banduyu mariellu, ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Phylloscartes" qu'integra la familia Tyrannidae. Ye endemismu nes aves reinal del norte de Venezuela.
Distribuyir pol norte de Venezuela, en Yaracuy y los montes costeros dende l'oeste de Carabobo escontra l'este hasta Caracas, tamién nel interior de Miranda (Cuetu Negru).
Ye pocu común na canopia y cantos de montes de piedemonte y de baxa altitú, principalmente ente los 750 y los 1100 m d'altitú. 
Phylloscartes flavovirens
El orejerito verdiamarillo (Phylloscartes flavovirens) tamién denomináu atrapamoscas mariellu verdosu ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Phylloscartes" qu'integra la familia Tyrannidae. Ye endemismu nes aves reinal d'una pequeña zona en Panamá.
Distribuyir en Panamá, peles tierres baxes del Pacíficu dende la Zona de la Canal hasta l'este de Darién.
Habita en selves húmedes tropicales y subtropicales montiegues y de baxa altitú. 
Phylloscartes nigrifrons
El orejerito frentinegro (Phylloscartes nigrifrons) tamién denomináu atrapamoscas frentinegro (en Venezuela), atrapamoscas de frente negru o maria-de-testa-preta (en portugués, en Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Phylloscartes" qu'integra la familia Tyrannidae. Ye nativu de América del Sur.
Distribuyir pola rexón de los tepuís del sur y sureste de Venezuela (Amazones, sur de Bolívar) y axacente Guyana y estremu norte de Brasil (cuetu Urutani en Roraima).
Ye pocu común na canopia y los cantos de montes montiegos baxos ente los 900 y los 1800 m d'altitú. 
Phylloscartes ophthalmicus
El orejerito xaspiáu (Phylloscartes ophthalmicus) tamién denomináu atrapamoscas marmorado o marmóreo (en Colombia y Venezuela), orejerito caripunteado (en Ecuador), moscareta-cerdosa de cara xaspiada (en Perú) o atrapamoscas de cara marmórea ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Phylloscartes" qu'integra la familia Tyrannidae. Ye nativu de América del Sur
Les 3 subespecies distribúyense respectivamente pelos montes costeres ya interiores del norte de Venezuela (Yaracuy, y dende Carabobo escontra l'este hasta Caracas y Aragua); polos Andes centrales y occidentales de Colombia, noroeste y este de Ecuador y faldeos orientales del Perú (al sur hasta Ayacucho) y pol sureste del Perú (Cuzco, Madre de Dios) escontra'l sur hasta'l norte de Bolivia (La Paz, Cochabamba, oeste de Santa Cruz).
Ye abondo común nos estratos baxo y medio de montes montiegos y nos sos cantos, principalmente ente los 800 y los 2200 m d'altitú.
Esta especie, qu'esibe carauterístiques morfolóxiques y comportamentales estremaes, ye asitiada nel xéneru Pogonotriccus pol Congresu Ornitolóxicu Internacional (IOC, versión 5.1, 2015), según por diversu otros autores, mientres el South American Classification Committee (SACC) precisa de propuesta p'actualizar:
Phylloscartes orbitalis
El orejerito d'antioyos (en Ecuador) (Phylloscartes orbitalis) tamién denomináu atrapamoscas d'antioyos (en Colombia, moscareta-cerdosa d'antioyos (en Perú) o atrapamoscas espectacular, ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Phylloscartes" qu'integra la familia Tyrannidae. Ye nativu de América del Sur
Distribúyese localmente polos Andes orientales del estremu sur de Colombia escontra'l sur hasta l'este de Ecuador, y dende el Perú (al sur dende'l sur d'Amazones) escontra'l sur hasta Bolivia (La Paz, Cochabamba).
Ye pocu común nos estratos medio y baxo de montes montiegos de piedemonte y de baxa altitú, principalmente ente los 700 y los 1400 m d'altitú. 
Phylloscartes parkeri
El orejerito de Parker (Phylloscartes parkeri) tamién denomináu atrapamoscas de cara acanelada o moscareta de cara canela (en Perú) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Phylloscartes" qu'integra la familia Tyrannidae. Ye nativu de la rexón andina en América del Sur
Distribuyir polos Andes orientales dende'l centru del Perú (Huánuco y Pasco) escontra'l sur hasta l'estremu norte de Bolivia (sur del Beni).
Ye pocu común na canopia y los cantos de montes de fasteres montascoses baxes, principalmente ente los 650 y los 1500 m d'altitú. 
Phylloscartes poecilotis
El orejerito variegado (en Ecuador) (Phylloscartes poecilotis) tamién denomináu atrapamoscas variegado (en Colombia), moscareta-cerdosa variegada (en Perú), atrapamoscas andín (en Venezuela) o atrapamoscas pintarrajado, ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Phylloscartes" qu'integra la familia Tyrannidae. Ye nativu de la rexón andina en América del Sur.
Distribuyir pol noroeste de Venezuela (Sierra de Perijá, Mérida) y Andes de Colombia, esti de Ecuador y Perú (Cajamarca y San Martín escontra'l sur, localmente, hasta Puno).
Ye pocu común nos estratos medio y baxo de montes montiegos andinos, principalmente ente los 1500 y los 2300 m d'altitú. 
Phylloscartes superciliaris
El orejerito cejirrufo (Phylloscartes superciliaris) tamién denomináu tiranuelo de visera (en Colombia), mosquerito cejirrufo (en Costa Rica), moscareta de ceya ablonda (en Perú), atrapamoscas frentirrufo (en Venezuela) o atrapamoscas de ceyes ablondes ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Phylloscartes" qu'integra la familia Tyrannidae. Ye nativu de América Central y del Sur.
Les 3 subespecies distribúyense respectivamente nes viesques montiegues de Costa Rica y oeste de Panamá (Veraguas); nel este de Panamá (Darién) y rexón del Topetó axacente en Colombia y bien localmente nel noroeste de Venezuela (Sierra de Perijá) y nos faldeos orientales del sureste de Ecuador (Cordal de Cutucú, Cordal del Condor) y estremu norte del Perú.
Habita na canopia de montes montiegos baxos, principalmente ente los 1300 y los 2000 m d'altitú.
Phylloscartes ventralis
El orejerito oliváceo (Phylloscartes ventralis) ye una especie d'ave paseriforme, bien común, perteneciente a la familia Tyrannidae que vive en Suramérica.
Esti pequeñu páxaru alcuéntrase na viesca atlántica al sur de Brasil, esti de Paraguái, nordeste d'Arxentina y Uruguái, otra población se endcuentra al este de los Andes en Perú, Bolivia y noroeste d'Arxentina. 
Phylloscartes virescens
El orejerito verdosu (Phylloscartes virescens) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Phylloscartes" qu'integra la familia Tyrannidae. Ye nativu de América del Sur.
Pue atopase nos países de Surinam, Guayana Francesa, y Guyana, tamién nel nordeste de Brasil, nel nordeste de la cuenca del Amazones de los estaos de Pará y Amapá. El so hábitat natural ye subtropical o tropical nos montes baxos.
Phylloscopus bonelli
El mosquiteru papialbo (Phylloscopus bonelli) ye una especie d'ave de la familia Phylloscopidae qu'habita en Europa suroccidental y África. Recibió'l so nome específicu n'honor del ornitólogu italianu Franco Andrea Bonelli.
Mientres enforma tiempu consideróse que "Phylloscopus bonelli" incluyía dos subespecies que criaben caúna nuna metá de la rexón circunmediterránea, pero los estudios realizaos por George Sangster y el so equipu en 2002 y David Parkin en 2003, concluyeron que l'aves que vivíen nel este y l'oeste, a pesar de la so similar apariencia, pertenecíen a especies distintes. Polo que les poblaciones occidentales caltuvieron el nome científicu de "Phylloscopus bonelli" y les poblaciones orientales, enantes "P. b. orientalis", pasaron a considerase dende entós una especie estreme, el mosquiteru oriental ("Phylloscopus orientalis").
La área de cría del mosquiteru papialbo estiéndese dende'l norte de Marruecos y Arxelia pola península ibérica hasta'l norte de Francia y la Europa Central sudoccidental hasta los Alpes y Italia como llende oriental. El so llende norte ta ente'l norte de Francia y el sur de Bélxica, de Alemaña y de Austria. Son aves migratories que los sos cuarteles d'iviernu tán el África subsaḥariana. 
Los mosquiteros papialbos son páxaros pequeños, con un llargor corporal de 11 cm y un valumbu alar de 18-19 cm. El so pesu averáu va de 7 a 9 gramos. La parte cimera del so cuerpu ye de color pardu y les partes inferiores del picu a lo cabero son blanques. Una llista blanca crucia los sos güeyos escuros y tienen el obispillo verdosu. Los sos picos son pequeños y apuntiaos y les sos pates son de color marrón. Los machos y les femes presenten la mesma coloración. Los mosquiteros papialbos y mosquiteros orientales tienen aspeutu bien similar. Los papialbos presenten una coloración cimera d'un pardu más escuru y el so llargor ye daqué menor que la de los orientales, pero onde s'estremen totalmente ye nos sos cantares. La llamada de los papialbos ye un soníu doble como «"pu-it"» ente que la de los orientales suena como «"chup"».
Los mosquiteros papialbos como indica'l so nomes son principalmente insectívoros.
El so periodu de cría principal ye ente mayu y xunetu. Constrúin un nial en forma de fornu entretegiendo tarmos, fueyes y yerbes, que despinten nel suelu ente les yerbes. Ponen de 4-6 güevos blancos con llixos marrones. La fema guara los güevos mientres 13 a 14 díes. Los pollos permanecen nel nial de 11-13 díes. Los xuveniles algamen el maduror sexual al añu.
Phylloscopus borealis
El mosquiteru boreal (Phylloscopus borealis) ye un mosquiteru llargamente distribuyíu en montes d'abedurios o mistos cerca de l'agua nel so rangu de reproducción en Fenoscandia y el norte d'Asia. Esti mosquiteru establecióse en Norteamérica y la so reproducción dar en Alaska. Esta especie ye migratoria; la población entera envierna nel sudeste d'Asia. Ye por esto que realiza una de les migraciones más llargues pa un páxaru insectívoru del Vieyu Mundu.
Tradicionalmente incluyía poblaciones que s'apariaben en Kamchatka, les Islles Kuril y Xapón, pero la evidencia vocal y xenética suxuren sólidamente qu'estes tienen de considerase especies separaes: "P. examinandus" en Kamchatka, Hokkaido y les Islles Kuril y "P. xanthodryas" en Xapón (sacante en Hokkaido). El so nial alcontrar nel suelu, ente parrotales baxos. Como la mayoría de los mosquiteros del Vieyu Mundu, esti paseriforme ye insectívoru.
Ye un típicu mosquiteru na so apariencia, con un plumaxe verde buxu nes partes cimeres y nes baxes, un color blancu. El so nales simple estremar d'otres especies similares, sacante de "Phylloscopus trochiloides". Ye de mayor tamañu qu'esta especie o tien un picu más pesáu ya incisivu, con un pocu de negru sobre'l quexal inferior. El so cantar ye un garllo rápido. Esta especie ye vagamunda na seronda nel oeste d'Europa y alcuéntrase en cierta dómina del añu en Gran Bretaña.
Phylloscopus collybita
El mosquiteru común (Phylloscopus collybita) ye una especie d'ave insectívora del orde Passeriformes y de la familia Phylloscopidae. En inglés ye conocíu como "chiffchaff" por ser la onomatopeya del so característicu cantar, posible d'estremar en montes abiertos a lo llargo de les rexones templaes del norte d'Europa y Asia. Tien un llargor averáu de 10 cm, una valumbu de 15-21 cm, un pesu de 6-9 g. Acostuma una manera de vida solitariu y aliméntase prindando insectos y arañes de la xamasca, en vuelu.
Ye un ave migratoria qu'envierna nel sur y l'oeste d'Europa, el sur d'Asia y el norte d'África específicamente en viesques de monte y en carbes d'avesida. Tien un color verde olivaceu con una zona cefálica más amarellentada y cuenta con más de cincuenta subespecies, dalgunes de les cualos son consideraes especies en sí. 
La fema constrúi'l so nial cerca del suelu y asume la mayor parte de les responsabilidaes de guarar y alimentar a los pitucos. El so nial ye herbal, en cúpula, conteniendo de cinco a seis güevos puestos nuna o dos niaraes, de abril a xunetu. A pesar de qu'el machu nun tien muncha participación na crianza, defende'l so territoriu contra los sos rivales y ataca posibles depredadores.
Ta suxetu a la depredación per parte de los mamíferos, como los gatos, mustélidos y otres aves, sobremanera de les rapazos del xéneru "Accipiter". Amás puede adquirir parásitos esternos ya internos. La so amplia gama y población revela qu'el so estáu de caltenimientu ye seguro, sicasí una de les sos subespecies probablemente ta extinta.
El naturalista británicu Gilbert White foi una de les primeres persones en dixebrar los mosquiteros d'aspeutu similar y a "Phylloscopus trochilus" de "Phylloscopus sibilatrix" pol so cantar, como se detalló en 1789 en "The Natural History of Selborne", pero'l mosquiteru describióse formalmente como "Sylvia collybita" per primer vegada, pol ornitólogu francés Louis Vieillot en 1817 nel so "Nouvelle Dictionnaire d'Histoire Naturelle".
Descritu pol zoólogu alemán Heinrich Boie en 1826, el xéneru "Phylloscopus" contién alredor de 50 especies de pequeñes aves insectívores del monte del Vieyu Mundu, que pueden ser verdoses o cafés percima, y amarellentaes, blanques o beige per debaxo. Enantes el xéneru formaba parte de la familia Sylviidae del Vieyu Mundu, pero col tiempu foi dixebráu como una familia Phylloscopidae aparte. Los parientes más cercanos a los mosquiteros, más qu'otres antigües subespecies, son un grupu de "Phylloscopus" que de manera similar, escarecen de rayes na tonsura (parte posterior y superior de la cabeza), ancas marielles o barres de color visibles na nala. Éstos inclúin a "Phylloscopus trochilus", "Phylloscopus bonelli", "Phylloscopus orientalis", "Phylloscopus sibilatrix" y a "Phylloscopus neglectus".
El mosquiteru tien tres subespecies que son comúnmente aceptaes como tales, xuntu con delles otres de la Península Ibérica, les Islles Canaries y el Cáucasu, que col pasar del tiempu tán siendo trataes como especies en sí.
El nome binominal de la especie ye d'orixe griegu; "Phylloscopus" vien de "phyllon"/φυλλον, "fueya" y "skopeo"/σκοπεω, "mirar", una y bones el xéneru entiende especies que pasen enforma tiempu alimentándose nos árboles, ente que "collybita" ye una corrupción de la palabra "kollubistes", "cambiador de monedes", rellacionando'l cantar d'esta especie col tintiniar de les monedes. El nome inglés del mosquiteru; "Chiffchaff", ye onomatopéyicu, refiriéndose al cantar repetitivo de les subespecies europees. Esisten nomes similares n'otros idiomes europeos, como en alemán; "Zilpzalp", y en galés; "Siff-saff".
El mosquiteru ye un miembru de "Phylloscopus" pequeñu y gordosu. Mide ente 10 y 12 cm de llargu, el machu pesa ente 6 y 8 g y la fema ente 6 y 7 g. L'adultu "P. c. collybita" del oeste, con nales plegaes, amuesa'l so parte cimeru de colores castañu y verde pocu vivos, la parte inferior blancu apagáu pasando a ser amarellentada nes bandes y una llinia ablancazada sobre'l güeyu. Tien pates escures, picu delgáu y escuru y una curtia proyección primaria (estensión de les plumes de vuelu que sobresal de les nales plegaes). Conforme'l plumaxe va usándose, tórnase más castañu y opacu, amás, el mariellu de les bandes tiende a perdese. Sicasí, depués de la temporada de crianza hai una enllargada muda completa de les plumes, enantes de la migración. El mosquiteru nuevu recién emplumáu ye más castañu percima que'l mosquiteru adultu, cola parte inferior ente blanca y mariella, sacante les mudes alredor de 10 selmanes dempués d'adquirir el so primer plumaxe. Depués de camudar les sos plumes, dambos, el mosquiteru adultu y el mozu tienen la parte cimera más verde y brillosa y la llinia sobre'l güeyu más pálida. 
El so cantar ye una de les primeres señales que dan les aves de qu'empieza la primavera. Cuando un mosquiteru nun ta cantando pue ser difícil estremalo d'otros "Phylloscopus" cola parte cimera verdosa y la parte inferior ablancazada, particularmente "Phylloscopus trochilus". Sía que non, eses especies tienen una proyección primaria más llarga, una apariencia más brillosa y nidia y xeneralmente pates pálides. "P. bonelli" puede ser confundíu cola subespecie del mosquiteru del este, "P. c. tristis", pero tien una cara senciella y daqué de color verde nes nales. El mosquiteru en vuelu amás tien nales arrondaes y un movimientu característicu na cola, que consiste nun enclín y un movimientu escontra los llaos, que lo estrema d'otros "Phylloscopus" y epondera el nome de "oscilador de cola" que se-y da en India.
El mosquiteru reproducir a lo llargo d'Europa y l'este d'Asia, hasta l'este de Siberia y los 70ºN nel norte, con poblaciones aisllaes al noroeste d'África, el norte y l'oeste de Turquía y el noroeste de Irán. A pesar de ser un ave migratoria, ye una de les primeres paseriformes en tornar a la so área de reproducción en primavera, como tamién una de les postreres en dise en seronda. Cuando esta en dómina de reproducción, ye un ave que vive en montes abiertos con árboles altos y con xamasca baxu pa la crianza de los pitucos. Estos árboles de normal miden 5 metros d'alto a lo menos, cola so parte baxa abierta o cubierta con maleza, que ye un amiestu de camperes, felechos, ortigues o plantes similares. El so hábitat reproductivu ye bastante específicu, ya inclusive siendo especies cercanes nun comparten les mesmes preferencies. Por exemplu, "P. trochilus" prefier los árboles más nuevos, ente que "P. sibilatrix" prefier menos maleza. Pel hibiernu el mosquiteru tien zones d'hábitat más estenses, incluyendo otros tipos de maleza y nun ye tan dependiente de los árboles. De cutiu alcuéntrase cerca de l'agua, a diferencia de "P. trochilus" que tolera hábitats más secos. Hai una medría nel enclín d'envernar nel oeste d'Europa, más o menos al norte de les árees tradicionales, especialmente nel sur costeru de Inglaterra y nel templáu microclima urbanu de Londres. Estos mosquiteros de distintu invernación, inclúin dellos visitantes de les subespecies del este; "abietinus" y "tristis".
El mosquiteru machu ye abondo territorial mientres la temporada de reproducción, comúnmente con un centru territorial de 20 metros a la redonda, que ye fieramente defendíu d'otros machos. Otres aves pequeñes tamién pueden ser atacaes por ellos. El machu ye interesáu y atrevíu, atacando a cualquier depredador peligrosu como los armiños, si averar al nial, como tamién los glayos. El so cantar, efectuáu nun puntu prominente y favorable, paez ser usáu p'alvertir d'un territoriu establecíu y contactar a la fema, más que como una estratexa de cuidu paternal.
Más allá del centru del so territoriu, esiste una área d'alimentación más estenso, que ye variable en tamañu, pero de normal diez o más vegaes que la área de reproducción. Créese que la fema tien una zona d'alimentación más amplio que'l machu. Cuando la dómina reproductiva remata, estes especies abandonen el so territoriu, y pueden xunise a pequeñes bandaes qu'inclúin otros mosquiteros camino a la migración.
El mosquiteru machu vuelve al so territoriu de reproducción dos o tres selmanes primero que la fema, y darréu empieza a cantar pa establecer la so propiedá y atraer a la fema. Cuando alcuentra una d'elles, usa un vuelu paecíu al d'una caparina como parte del ritual de cortexu, pero una vegada que se forma una pareya, los otros machos tendrán de movese del territoriu. El machu arréyase pocu nel procesu de crianza, amás de defender el territoriu. El nial de la fema ta construyíu sobre o cerca del suelu, nun llugar ocultu ente les artos, felechos o otra trupa vexetación baxa. Esti nial en forma de cúpula invertida tien un llau pa la entrada y ta construyíu con restos de plantes, como fueyes y campera seca. El so interior ta fechu de material más fino, enantes d'amesta-y una capa de plumes. El nial típicu mide 12,5 cm d'altu y 11 cm de diámetru.
La niarada ye de dos a siete (de normal cinco o seis) güevos color crema, que tienen llurdios pequeños de color acoloratáu, púrpura o coritu. Estos güevos miden alredor de 1,5 cm de llargu y 1,2 cm de diámetru y son guaraos pola fema mientres 13-14 díes primero que se ruempa'l cascarón, amosándose les críes altriciales ciegues. La fema cría y alimenta a los pitucos por otros 14-15 díes, hasta qu'ellos abandonen el nial. El machu raramente participa na alimentación de les críes, sicasí dacuando asocede, especialmente cuando'l mal tiempu llinda les provisiones d'insectos o si la fema sume. Depués de que dexaron el nial, los mosquiteros nuevos permanecen nes cercaníes d'ésti por trés o cuatro selmanes, siendo alimentaos por y en compañía de la fema, eso sí, estes interacciones amenórguense depués de los primeres 14 díes (aprosimao). Los mosquiteros de la zona norte namái algamen a tener una niarada, debíu al curtiu branu, pero ye común una segunda nes árees centrales o del sur.
A pesar de que les pareyes permanecen xuntes mientres la temporada de reproducción y de que la poligamia nun ye común, si dalguna vegada'l machu y la fema vuelven al mesmu llugar al añu siguiente, nun esiste una aparente reconocencia o fidelidá. La reproducción con otres especies, que nun sían les consideraes antigües subespecies de "P. collybita", ye rara, pero conocen dellos exemplares d'hibridación con "P. trochilus". Estos híbridos tienen cantares entemecíos, pero esto nun ye prueba d'una reproducción específica.
Como la mayoría de los mosquiteros del Vieyu Mundu, esta pequeña especie ye insectívora, moviéndose inquietamente al traviés de la xamasca o esnalando de volao. Fueron rexistraos como insectos probaos polos mosquiteros, principalmente mosques, de más de 50 families, xuntu con otros invertebraos pequeños y medianos. Tamién consume los güevos y les bárabos de camparines y polilles, particularmente los de "Operophtera brumata". Envaloróse que'l mosquiteru rique alimentase d'un terciu del so pesu n'insectos diariamente, y casi come costantemente na seronda p'atropar grasa extra como combustible pal vuelu de migración.
Como na mayoría de les aves pequeñes, la mortalidá ye alta mientres el primer añu de vida, pero los adultos que cumplieron trés o cuatro años, de normal sobreviven y pueden faelo más de siete años. Nesta crianza cerca del suelu, güevos, pitucos y aves nueves son depredados por armiños, hurones, visones y papalbes y pegues. Los adultos son cazaos poles aves rapazos, paricularmente el gavilán. Les aves pequeñes tamién tán a mercé del tiempu, cuantimás cuando tán en migración, pero d'igual forma cuando tán nos campos de reproducción y invernación.
El mosquiteru dacuando ye un soporte pa la esplotación de los cucos, incluyendo al cuquiellu común ("Cuculus canorus") y al cuquiellu de Horsfield ("Cuculus horsfieldi"), pero ésti reconoz y refuga los güevos colos que nun hai mimetismu polo que ye rara una esplotación esitosa. Al igual qu'otres aves paseriformes, el mosquiteru tamién puede adquirir parásitos nemátodos intestinales y cachiparros esternes.
El principal efectu de los humanos nesta especie ye indireutu, al traviés de la deforestación de los montes, pola depredación de gatos, por choques con ventanes, edificios y automóviles. Namá'l primeru d'estos tien el potencial p'afectar seriamente les poblaciones de mosquiteros, pero dada l'enorme espardimientu xeográficu de "P. c. abietinus" y "P. c. tristis", y les polítiques de caltenimientu de les rexones de "P. c. collybita", el futuru d'ellos paez aseguráu.
La especie tien una área territorial enorme, con una estensión global envalorada de 10 millones de km y una población de 60 a 120 millones d'individuos namái n'Europa. Anque l'enclín de la población global nun foi cuantificada, nun se cree qu'ésta especie tea averándose al estragal del criteriu de decadencia de población de la Llista Colorada (que ye una declinación de más del 30% en diez años o en tres generaciones). Por estes razones, la especie ye evaluada como "esmolición menor".
Nenguna de les mayores subespecies ta amenazada, pero "exsul", como se dixo más arriba, ta probablemente extinto. A lo menos la área de "P. collybita" paeciera tase espandiendo, con una meyora escontra'l norte en Escocia, Noruega y Suecia y una amplia crecedera de la población en Dinamarca.
Phylloscopus fuscatus
El mosquiteru aveséu (Phylloscopus fuscatus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Phylloscopidae que vive nel este d'Asia.
Tien un tamañu y forma similar al mosquiteru común, con un llargor mediu ente los 12 y 12,5 cm. Los sos partes cimeros son de color pardu buxu ensin veteado y les inferiores son ablancazaes. Presenta una destacada llista superciliar ablancazada y una llista ocular daqué más escura que'l restu de la cara. El so picu ye finu y apuntiáu col quexal cimeru gris y l'inferior ablancazada. Los dos sexos tienen un aspeutu similar, pero'l neñones tienen les partes inferiores de tonos verdosos. 
Ye un ave migratoria de llarga distancia que cría en Siberia (dende l'oeste de les montes Altái hasta Kamchatka), Mongolia, Corea del Norte, l'interior de China y estremu oriental de Kazakhstán; y muévese al sur pa pasar l'iviernu nel sudeste asiáticu, el sur de China y l'este del subcontinente indiu. Suel apaecer como divagante en Europa y Norteamérica.
Son principalmente insectivoros, anque pueden complementar la so dieta con pequeñes cantidaes de materia vexetal como les bagues. Añera nes carbes baxes, y suel poner ente 5-6 güevos.
Phylloscopus humei
El mosquiteru de Hume (Phylloscopus humei) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Phylloscopidae.
La especie ye una de les más pequeñes «curracas del Vieyu Mundu». Como la mayoría de mosquiterus, tien l'envés verdosu y les partes inferiores de color blancuciu tenue. Cola so llarga llista superciliar, pileu rayáu y rémixes terciaries con cantos mariellos, ye bien similar al mosquiteru bilistado ("P. inornatus"). Sicasí, tien solo una franxa blanca prominente na nala, una traza curtia débil de la segunda franxa de la nala, y el colores son polo xeneral más tenues. Tamién tien el maxilar inferior y les pates escures.
El so canto ye zaragateru y agudu. La distinción más importante col mosquiteru bilistado ye'l llamáu, que ye más disilábico. Ente que les subespecies occidentales y orientales amuesen diferencies notables na secuencia de ADN mitocondrial y los llamaos, los sos cantares nun difieren; tán reproductivamente aisllaos namái por alopatría y nun suelen ser consideraos especies separaes.
Esta ave ye común de los montes montiegos n'altitúes d'hasta 3500 m sobre'l nivel del mar. Paez dende'l Hindú Kush y Karakórum al este y al norte col Tian Shan en China y nel macizu de Altái en Mongolia. La subespecie "mandellii" (tamién nomáu mosquiteru de Hume oriental) ye dafechu alopátrica —n'ocasiones dixebráu como especie, y nesi casu la subespecie nominal llámase-y mosquiteru occidental de Hume— apaez al este de la pandu tibetanu. Dambes poblaciones migren al traviés de los Himalayas mientres l'iviernu na India y les rexones axacentes. Tamién s'informó la presencia de la especie na rexón de Kutch.
Particularmente na migración de seronda, ye propensu al vagabundeo hasta Europa occidental, a pesar d'alloñar 3000 kilómetros de la so área de reproducción. Ye un vagamundu raru a finales de seronda ya iviernu en Gran Bretaña. Los adultos que nun apariaron pueden alloñar enforma del so senderu migratoriu pel branu, cuando la subespecie "mandellii" ye vereaneante abondo común nos montes húmedos montiegu subtropicales y templaos de Bután, en redol a los 2000-3500 msnm y apoderáu por abetos de Bután ("Abies trupa") o por tsugas del Himalaya ("Tsuga dumosa") y rododendros, anque la subespecie nun ye un reproductor regular nesi país.
Nun ye cobarde, anque'l so estilos de vida arbóreo y colores crípticos faen que seya malo de reparar. Ta en constante movimientu. Como la mayoría de les «curracas del Vieyu Mundu», esti pequeñu paseriforme ye insectívoru. El nial ta construyíu nel suelu.
Ye común na mayor parte de la so amplia distribución, polo que nun se considera amenaciáu pola UICN.
Apocayá foi dixebráu del mosquiteru bilistado ("Phylloscopus inornatus"), en base a diferencies en morfoloxía, bioacústica y calteres moleculares. La distribución del mosquiteru de Hume occidental se superpone cola del mosquiteru bilistado nos montes Sayanes occidentales, pero aparentemente les especies non se hibriden. Envaloróse provisionalmente que la diverxencia ente los dos especies foi fai aprosimao 2.5 millones d'años (Ma), y que ente "P. h. humei" y "P. h. mandellii" foi fai alredor de 1 millón d'años.
Phylloscopus ibericus
El mosquiteru ibéricu (Phylloscopus ibericus) ye una especie d'ave de la familia Phylloscopidae qu'habita na península Ibérica y África. Ye un páxaru de pequeñu tamañu, coles partes cimeres del so cuerpu de tonos verdosos y les inferiores y la cara amarellentaes. La so apariencia ye bien similar al mosquiteru común, pero de colores más vivos. La so alimentación ye principalmente insectívora.
Primeramente consideróse a les poblaciones de mosquiteru de la península ibérica como una subespecie del mosquiteru común, como "Phylloscopus collybita brehmii", cuando posteriores estudios revelaron qu'había diferencies abondes pa considerales especies distintes, con una tasa de diverxencia del 4,6% del ADN mitocondrial, nomóse como la especie "Phylloscopus brehmii", pero cuando un estudiu posterior determinó qu'el exemplar tipu que s'usara pa la descripción d'esti taxón resultó nun ser l'un mosquiteru ibéricu, sinón un xuvenil de mosquiteru común, invalidóse'l taxón y finalmente asignóse-y el nome binomial "Phylloscopus ibericus".
Los estudios taxonómicos paecen indicar que los mosquiteros ibéricos son el llinaxe más antiguu ente los mosquiteros, que se dixebró de los mosquiteros comunes fai 2 millones d'años, al quedase aisllaos los mosquiteros ibéricos na península mientres les glaciaciones del Pleistocenu, y que los mosquiteros comunes tornaron a la península ibérica mientres el periodu interglaciar.
Nel mosquiteru ibéricu estrémense dos subespecies:
Trátase d'un páxaru de pequeñu tamañu, que mide de diez a once centímetros y pesa de 7 a 8,25 gramos. Les partes cimeres del so cuerpu son de tonos verdosos, ente que la so cara y les partes inferiores son amarellentaes. Anque la so apariencia ye bien similar a la de los mosquiteros comunes ("P. collybita") tienen colores más vivos, el verde del obispillo y los costazos ye más intensu y la so cara y gargüelu son d'un mariellu más intenso. Presenta llista ocular y brida tamién olivacees. Les sos nales son más apuntaes que les del mosquiteru común y la so cola daqué más llarga. Les sos pates suelen ser de color marrón. Dambos sexos tienen un aspeutu similar y ye difícil estremalos a güeyu.
Esta especie difier notablemente de "P. collybita" nos sos cantares y llamaes.
La área de cría d'esta especie alcuéntrase na península Ibérica y el norte d'África. La población europea envalórase ente 360.000-530.000 pareyes reproductores, lo que supon el 90 per cientu de la población mundial. El país cola principal población reproductora ye España, onde añeren ente 340.000-400.000 pareyes reproductores.
Anque les poblaciones sureñes puedan esvalixase a distancies curties la mayoría de los mosquiteros ibéricos son aves migratories de llarga distancia, que traviesen el desiertu del Sáhara pa dirixise a los sos cuarteles ivernizos n'África occidental, distribuyéndose dende Senegal pel sur de Malí, Burkina Faso y el norte de Ghana.
El mosquiteru ibéricu prefier los hábitat montascosos y premontañosos, con montes abiertos, montes de ribera o sotobosques.
La dómina de cría empieza ente febreru y marzu y dura hasta setiembre. Ponen de 4 a 7 güevos que guaren mientres 13 - 15 díes.
Esiste una pequeña zona, d'unos 20 km d'anchu, nos pirineos occidentales onde les árees de cría d'esta especie y el mosquiteru común asolapen y produzse hibridación ente dambes, casi siempres ente machos de "P. ibericus" y femes de "P. c. collybita". Los híbridos aparentemente amuesen una aptitú bien amenorgada; les femes híbrides paecen ser maneres, d'acordies cola riegla de Haldane.
Phylloscopus inornatus
El mosquiteru bilistado (Phylloscopus inornatus) ye una especie d'ave paseriforme insectívora pequeña de la familia de los mosquiteros (Phylloscopidae), que cría en zones d'Asia templada y pasa los iviernos nel Sureste Asiáticu tropical.
El xéneru "Phylloscopus" pertenecía enantes la familia Sylviidae, que funcionaba como “taxón p'atropar bagazos” difíciles de clasificar (Alström et al. 2006). Anguaño nel xéneru "Phylloscopus" hai unes 55 especies, pero esta composición facer polifilético con relación a "Seicercus", polo que delles especies van se-y sacaes llueu.
Amás, considerábase qu'entendía trés subespecies, pero "humei" y "mandelli" constitúin agora una especie única ("Phylloscopus humei"), quedando "P. inornatus" como monotípicu.
Ye una de los sílvidos más pequeñes, 9'5-10 cm. Al igual que la mayoría de los mosquiteros ye verdosa penriba y de color güesu pembaxo. Sicasí, la prominente doble llista na nala, les remeres terciaries de cantu mariellu y les llongures supercilios facer inconfundible.
Tan solo puede llegase a confundir con "P. humei" que nes poques zones que comparten amuesa colores más apagaos, una segunda llista nel nala apenes visible, y pates y quexal inferior escures. Amás, les sos vocalizaciones estrémense claramente.
Esta ave abonda nos montes tantu de tierres baxes como montiegos, y pel hibiernu tamién s'atopa en tierres cultivaes. El so ámbitu de cría estiéndese dende los Urales escontra l'este hasta China, al norte del Himalaya y les sos cadenes montascoses asociaes. El so hábitat d'iviernu ye'l monte de fueya ancha de tierres baxes, polo que ye raru velo al norte d'India oriental, especialmente a altitúes cimeres a los 1.000 msnm.   
Nun ye cobarde, pero'l so estilu de vida arbóreo y en constante movimientu fai que seya difícil reparalo. Igual que la mayoría de los mosquiteros ye insectívoru. Constrúi'l so nial nun árbol.
El IUCN nun la inclúi ente les especies amenaciaes.
Phylloscopus orientalis
El mosquiteru oriental (Phylloscopus orientalis) ye una especie d'ave insectívora de la familia Phylloscopidae qu'habita nel sur de Europa Oriental, Turquía y África Oriental. 
Enantes consideróse una subespecie de mosquiteru papialbo ("Phylloscopus bonelli"), como "P. b. orientalis", pero los estudios realizaos por George Sangster y el so equipu en 2002 y David Parkin en 2003, concluyeron que les aves que vivíen nel este y l'oeste d'Europa, a pesar de la so similar apariencia, pertenecíen a especies distintes. Polo que les poblaciones occidentales caltuvieron el nome científicu de "Phylloscopus bonelli" y les poblaciones orientales pasaron a considerase dende entós una especie estreme, el mosquiteru oriental ("Phylloscopus orientalis").
La área de reproducción del mosquiteru oriental estiéndese dende los Balcanes hasta Turquía. Los Alpes Dináricos son la so llende occidental. Envalórase la población europea tien ente 28.000-108.000 pareyes reproductores. Les mayores poblaciones atópense Grecia, Bulgaria y Turquía. Dacuando reparar en Europa Central. Los mosquiteros orientales ocupen la área de cría dende primeros d'abril hasta setiembre, dempués migren al este d'África, dende Sudán a Etiopía.
Vive principalmente en fasteres montiegues, zones que n'otros llugares tán ocupaos polos sos parientes. La distribución n'altor estiéndese dende'l nivel del mar hasta 1800 metros.
Los mosquiteros orientales son páxaros pequeños, que miden ente 11 y 12 cm y tienen un valumbu alar de 18-19 cm. La parte cimera del so cuerpu ye de color pardu buxu, más claru qu'en "P. bonelli", y les partes inferiores del picu a lo cabero son blanques. Una llista blanca crucia los sos güeyos escuros y tienen el obispillo verdosu. Los sos picos son pequeños y apuntiaos y les sos pates son de color marrón. Los machos y les femes presenten la mesma coloración. Los mosquiteros orientales tienen un aspeutu similar a los mosquiteros papialbos pero son daqué mayores. Pero onde la diferencia ente dambes especies ye más patente ye nos sos cantares. La llamada de los orientales suena como «"chup"» ente que la de los papialbos paecer a un «"pu-it"».
Phylloscopus proregulus
El mosquiteru de Pallas (Phylloscopus proregulus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Phylloscopidae que vive en Asia.
Ye unu de los mosquiteros de menor tamañu; mide ente nueve y diez centímetros d'altu y pesa ente cuatro y nueve gramos, polo que ye más pequeñu qu'el mosquiteru bilistado y un pocu más grande qu'el reyezuelo senciellu. El so plumaxe ye de color verdosu na parte cimera y blancu na inferior, con llinies marielles sobre les nales, la cabeza y el banduyu. Anque polo xeneral nun lu tarrez a los humanos, la so costume d'añerar ente les copes frondosas de los árboles convertir nuna ave difícil de reparar. El so cantar consiste nuna serie de xiblíos y ye similar al del canariu montés, y el so llamáu suena como "chui".
Ye un ave migratoria que cría nel sur de Siberia (dende Óblast de Novosibirsk a Óblast de Magadán, pel este), el norte de Mongolia y el nordés de China. pasa los iviernos na zona subtropical de China y nel nordés de Indochina.
Habita les zones de taiga cubiertes de coníferes y en montes montascosos, y al igual que la mayoría de los mosquiteros, ye insectívoru. Constrúi'l so nial sobre un árbol, polo xeneral xuntu al tueru a un altor de mediu a diez metros sobre la superficie; deposita ente cuatro y seis güevos en cada ocasión, que son guaraos mientres dolce a trece díes, y los pichones tán llistos p'abandonar el nial a los dolce a catorce díes de nacer.
Pel hibiernu utiliza un mayor rangu de hábitats, incluyendo montes de fueya ancha y carbes, amás de les coníferes. Anque la gran mayoría d'individuos d'esta especie pasa l'iviernu al sur de China, sobre les mariñes del ríu Yangtsé (onde-y los puede ver d'ochobre a abril), una pequeña cantidá migra escontra Europa Occidental. Lleguen a Gran Bretaña ente ochobre y payares, dempués d'un vuelu de más de cinco mil kilómetros dende l'estremu occidental de la zona tradicional de distribución, casi la mesma distancia que tendríen que travesar pa llegar a les zones onde pasen l'iviernu los exemplares del sur de China. Nun se conoz el númberu esactu d'aves europees, pero na seronda columbráronse hasta trescientes en Gran Bretaña; dáu'l so calter discretu, esti númberu probablemente seya namái una parte del total. El mosquiteru de Pallas, que nel pasáu yera consideráu un ave accidental, na actualidá considérase un ave migratoria regular anque bien escasa, qu'aprovecha'l clima oceánicu ivernizu d'Europa pa pasar la estación.
El nome del mosquiteru de Pallas provién del zoólogu alemán Peter Simon Pallas, que lo afayó nel ríu Ingoda, Siberia, en 1811; el nome de la especie, "proregulus", tien el so orixe nel tamañu de l'ave, similar al del reyezuelo senciellu o "Regulus regulus". Nel pasáu, considerábase como un complexu de delles subespecies; amás de les especies nominales del norte d'Asia, aceptar de dos a cuatro subespecies adicionales, qu'habitaríen muncho más al sur, nos altos cumes del sistema montascosu del Himalaya, en Nepal y China. Anque'l so plumaxe ye bien paecíu, el cantar y el llamáu son distintos ente sigo. Los analises xenéticos tamién demostraron que se trata d'especies distintes, como-y los considera na actualidá:
D'estes aves, ye posible que "Phylloscopus chloronotus forresti" tamién seya una especie distinta, pero precísense más estudios pa confirmalo. Les zones de distribución del "Phylloscopus kansuensis" y del "Phylloscopus yunnanensis" se superponen pero tán dixebraes a nivel ecolóxicu, una y bones el primeru habita en montes altos y el segundu, en montes baxos.
Phylloscopus schwarzi
El mosquiteru de Schwarz (Phylloscopus schwarzi) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Phylloscopidae que vive en Asia. El so nome conmemora al astrónomu alemán Ludwig Schwarz (1822-1894).
Mide alredor de 14 cm de llargu. Los adultos tienen les partes cimeres de color pardu llisu y les inferiores ablancazaes. Presenta una prominente llista superciliar ablancazáu amarellentada. El so picu ye apuntiáu, anque más anchu qu'el del so similar pariente'l mosquiteru aveséu. Amás les sos pates son más clares que les del visiegu y los sos deos son más grandes, de resultes del so estilu de vida más terrestre. Los dos sexos tienen un aspeutu similar, como ye habitual ente los mosquiteros, pero los xuveniles tienen les partes inferiores más amarellentaes.
La so llamada consiste nun nidiu "chick".
El mosquiteru de Schwarz ye un páxaru migratoriu que cría nel sur de la Siberia central y oriental, el norte de Mongolia, Manchuria, Corea del Norte y l'estremu oriental de Kazakhstán y muévense a Indochina y el sureste de China pa pasar l'iviernu. Na so área reproductiva'l mosquiteru de Schwarz vive nos montes caducifolios abiertos con sotobosque y bordiaos per zones de carba, xeneralmente cerca de l'agua. Nos sos cuarteles ivernizos ocupa les llendes del monte, en zones de carba trupa cercanos a los árboles. N'Europa ye un divagante raru.
Aliméntase principalmente d'insectos.
Constrúi'l so nial ente les carbes baxes, onde pon alredor de cinco güevos. Los sos güevos son abuxaos densamente motudos en pardu verdosu y miden 
17x13 mm.
Phylloscopus sibilatrix
Phylloscopus sibilatrix (Bechstein, 1793) ye'l nome científicu usáu en zooloxía pa referise al comúnmente llamáu mosquiteru xiblador, siendo esti una especie d'ave del xéneru "Phylloscopus" dientro de la familia Phylloscopidae.
Páxaru insectívoru de canto prestosa y comportamientu huidizo. Trátase del mosquiteru de mayor tamañu presente na Península Ibérica. Habita en montes, y anque añera nel suelu, suel pasar la mayor parte del tiempu nos árboles, sintinéndose especialmente cómodu nes partes más altes de los mesmos.
El mosquiteru xiblador cría, y ta presente dende abril hasta setiembre, a lo llargo de tol norte d'Europa y casi toa Europa central, nel estremu oeste d'Asia y nel sur de los Urales. Más concretamente en Europa, reproducir en Noruega (de forma local nel sur del país), Suecia (sobremanera na mariña), sur de Finlandia, Rusia, Estonia, Letonia, Lituania, oeste de Gran Bretaña, local en España (Pirineos y Cordal Cantábricu), Francia (ausente nel sur), tamién se reproduz nel restu de países centroeuropeos, siendo local y escasu en Bélxica, Holanda, Dinamarca y Italia, y tando ausente en Portugal, Grecia y Islandia. 
Les poblaciones d'esta especie son migratories de manera innata, y toes elles pasen los iviernos nel África tropical.
Trátase d'una especie abondosa con una importante población mundial, de fechu BirdLife International envalora qu'en 2009 el númberu d'individuos o exemplares, bazcuya ente los 28 y 43 millones en Europa. 
Anque nun s'han cuantificado los enclinos de la población mundial, considérase que siquier nos próximos diez años, o dientro de tres generaciones, la especie nun va sufrir un amenorgamientu cimeru al 30% de la población mundial actual, polo qu'el estáu de caltenimientu de la especie considerar d'esmolición menor (LC).
Phylloscopus trochiloides
El mosquiteru verdosu (Phylloscopus trochiloides) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Phylloscopidae que vive en Eurasia.
Tien la forma típica de los mosquiteros, col plumaxe de les partes cimeres verde abuxáu y les inferiores ablancazaes. Presenta una llarga llista superciliar ablancazada, y una única o dos franxes tamién ablancazaes nes nales según les subespecies. La única llista de les nales que presenten les poblaciones meridional y occidental estréma-yos de la mayoría d'especies similares, sacante'l mosquiteru boreal ("P. borealis"). El mosquiteru verdosu ye llixeramente mayor qu'esta especie y tien el picu más finu, y nun tien la punta del quexal inferior escura.
Ye un ave migratoria que cría Europa central y nororiental y el Asia templada, amás de zones montascoses como'l Caucasu y Himalaya, y muévese al subcontinente indiu y el sudeste asiáticu pa pasar l'iviernu. En Europa occidental ye un divagante pocu frecuente.
Cría nos montes caducifoliu y mistu, los individuos non reproductivos de les partes más templaes de la so área de distribución treslladóse a los montes pel branu. Por exemplu reparar aves del sureste del Himalaya en Bután mientres los meses templaos, xeneralmente nos montes húmedos d'abetos de Bután ("Abies trupa") hasta los 3.800 msnm o más, pero nun críen ellí y vuelven a les rexones subtropicales axacentes pel hibiernu. Añera en carbes baxes. Aliméntase principalmente d'insectos.
Foi descrita científicamente por Sundevall en 1837. Como'l restu de mosquiteros tuvo clasificáu na familia Sylviidae, pero anguaño asítiase na familia Phylloscopidae.
Esisten delles subespecies que presenten variación clinal n'aníu. Les poblaciones diverxen dende'l sur en dirección esti y oeste alredor de la Pandu tibetanu, polo que les sos relaciones resultaron abondo confuses:
L'orixe de la especie probablemente alcuéntrase na rexón del Himalaya, onde s'atopa la subespecie "trochiloides". La forma "P. nitidus", considerada por munchos una especie estreme, surdió del aislamientu nos montes a partir d'ancestros "viridianus".
Phylloscopus trochilus
El mosquiteru musical, un ave que'l so nome científicu ye Phylloscopus trochilus, ye un Passeriforme de la familia Phylloscopidae bien común y propiu de les árees templaes d'Europa y Asia. Descritu por Linneo en 1758, incluyóse de primeres nel xéneru "Motacilla". Tien un valumbu promediu de 19 cm, un llargor de 11 cm y un pesu d'unos 10 g. El so estatus de caltenimientu ye seguru.
Trátase d'una ave qu'efectúa migraciones periódiques; ello ye que la mayor parte de la so población envierna en África subsaḥariana, tornando a los sos llugares d'orixe cada primavera, un pocu más tarde que'l mosquiteru común ("Phylloscopus collybita").
El so porte pequeñu y comportamientu viviegu ente les copes de los árboles son característicos. De color verde claru o amarellentáu, tien un cantar simple, bien peculiar y de bona identificación. Como ótros sílvidos, ye solitariu, magar mientres les migraciones si puede perchar en grupu n'árboles frondosos. Nidifica de abril a mayu, poniendo nuna única niarada de 6 a 7 güevos. Aliméntase de pequeños insectos ente la xamasca, de bárabos nel suelu ya inclusive de mosques, en plenu vuelu.
Phytotoma rara
La rara, cade o cantri (Phytotoma rara) ye una pequeña ave Passeriforme de América del Sur.
Mide unos 18-20 centímetros de llargor. El color ablondu de la zona delantera, y la banda blanca ancha de les nales nel machu destacar a güeyu y facer inconfundible, oldeando col plumaxe más apagáu de la fema, de tonos parduscos.
Tien dimorfismu sexual, onde'l machu tien el pechu y la frente acolorataes, nales negres con franxes blanques, ente que la fema tien tonos grises.
Na mañana baxa a les camperes a buscar el so alimentu. La so alimentación ye variada per aciu de fueyes, frutos, flores ya insectos. El so cantar ye similar a un trino aspru.
En Chile allugar ente la III Rexón de Atacama y la XII Rexón de Magallanes y de l'Antártica Chilena. 
En Arxentina habita la zona oeste del país. Alcuéntrase en valles, montes y carbes, tantu en Chile como n'Arxentina. Son de cutiu vistos nos xardinos, güertos y tierres de cultivu, y dacuando considérase una especie dañible pa l'agricultura. 
El nial facer a base de fibres de raices y cañes grueses al esterior y ramines fines nel interior. La postura qu'empieza n'Ochobre suel ser de 2 a 4 güevos de color verde azuláu claru con delles manchitas corites escontra'l polu obtusu.
Phytotoma rutila
El cortarramas o cortarramas arxentín (Phytotoma rutila), ye una especie d'ave del xéneru "Phytotoma", de la familia Cotingidae. Distribúise nel centru-sur de América del Sur.
Esta especie distribúyese, con 2 subespecies, dende Bolivia y Paraguái, hasta'l Uruguái, y el centru y norte de l'Arxentina, llegando pel sur hasta'l nordeste de la provincia de Chubut, en plena Patagonia Arxentina. Habita en formaciones arbóreas o arbustives semiáridas a grebes, especialmente de baxa altitú. 
Esta especie describióse orixinalmente por Louis Jean Pierre Vieillot nel añu 1818, sol mesmu nome científicu. La so localidá tipu ye: «Paraguái».
El xéneru "Phytotoma" foi consideráu como constituyendo una familia separada —Phytotomidae— d'afinidaes inciertes. Tamién-y lo asitió como una subfamilia dientro de Tyrannidae. Analises xenéticos, sicasí, indica una estrecha relación con miembros de Cotingidae. Forma una superespecie con "Phytotoma raimondii". 
Pica nuttalli
La pega de Nuttall o pega de picu mariellu (Pica nuttalli) ye una especie d'ave paseriforme
de la familia Corvidae, habita nel valle Central y les llombes y montes de chaparral axacentes nel estáu estaunidense de California. 
Amás de tener el picu y una raya de color mariellu alredor del güeyu, ye prácticamente idéntica a la pega de Hudson ("Pica hudsonia") que se distribúi en gran parte del restu de América del Norte. El nome científicu conmemora'l naturalista inglés Thomas Nuttall.
Pica pica
La pega común (Pica pica), tamién conocida como picaza, picaraza, marica y pega, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Corvidae qu'habita en Eurasia y el norte d'África. Ye una de les aves más comunes en Europa hasta una altitú non cimera a los 1500 metros.
La pega común ye una de les aves más intelixentes, y créese que más intelixente que la gran mayoría de los animales. La estensión del Cuerpu estriáu del so encéfalu tien el mesmu tamañu relativu qu'el de los chimpancés, orangutanes y humanos.
Caracterízase tamién pola so llarga cola gradiada y poles sos nales curties y arrondaes, cosa que fai la so figura asemeyada a la del rabilargo.
La puesta realízase en primavera y consta de cuatro a siete güevos, que son guariaos mientres aprosimao 20 díes. Los pitucos dependen de los padres y son alimentaos mientres un mes aprosimao hasta qu'empiecen a volar.
Dende siempres foi un ave amenazada por cazadores y llabradores que víen na pega un ave gafida pa los sos intereses cinexéticos pola so depredación sobre ciertes especies como la perdiz, al consumir los güevos d'éstes. Magar anguaño por cuenta de la concienciación menguóse dicha presión, lo que fixo que s'espanda llargamente. Otra de les razones qu'espliquen la so gran espansión ye qu'el so peor y más característicu enemigu, el azor, ye cada vegada más escasu. 
Sábese que tien males relaciones con otres aves como'l críalo, ave migratoria de la mesma familia qu'el cucu. Cuando la pega realizó la so puesta, el críalo aprovecha la menor oportunidá pa depositar los sos güevos nel nial de la pega. D'esta forma les pegues guaren y alimenten a los pitucos del críalo tamién, y estos munches vegaes pola so nacencia y desenvolvimientu más precoz acaben colos pitucos de la pega. Lo mesmo podemos dicir de les sos relaciones col llirón caretu que tamién puede atacar a la pega, aprovechando que na nueche preséntase por demás vulnerable, taramiando los sos güevos y pitucos. Estos ataques pueden dir empobinaos amás de pa procurase'l sustentu pa poder apoderase del nial que va utilizar pa la so propia reproducción.
Tampoco se salvó de la persecución humana, pos dellos cazadores tratar como alimaña, esponiéndola en postes y valles. Estos cazadores considerar gafida pa los sos intereses cinexéticos pola so depredación sobre les poblaciones d'especies cinexétiques, como la perdiz, al consumir los güevos d'estes. Anque tamién consume bastante cantidá d'insectos, sobremanera na primavera y el branu; lo que xunto col consumu d'abondosu carroña ye beneficiosu.
Pinarocorys nigricans
La calandria escura (Pinarocorys nigricans) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Alaudidae. Ta llargamente distribuyida en África Central y África Meridional, encotrándose en Angola, Botsuana, República Democrática d'El Congu, Mozambique, Namibia, Sudáfrica, Suazilandia, Tanzania, Zambia y Zimbabue.
Pinicola enucleator
El camachuelo picogrueso (Pinicola enucleator) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los frinxílidos ("Fringillidae"). Alcuéntrase-y nos montes de coníferes de la taiga nel hemisferiu norte: dende Escandinavia, hasta Canadá, pasando por Siberia y Alaska.
Mide ente 19 y 22 centímetros, tien un cuerpu gruesu d'aspeutu compactu. Tien un picu llixeramente paecíu al d'un piquituerto: gruesu, fuerte, y cola parte cimera llixeramente ganchuda.
Ye una especie que presenta dimorfismu sexual. El machu combina nel so plumaxe el colloráu y el gris, ente que la fema ye mariella y gris. En dambos sexos, les nales son negres con una doble banda blanca.
Ta cercanamente emparentáu coles especies del xéneru "Pyrrhula", de les que probablemente sía'l so ancestru más cercanu.
Habita tola banda llatitudinal de los montes de taiga. Alcuéntrase-y en montes de coníferes maduros nos qu'haya parrotales con bagues y abedurios.
Nun ye un ave polo xeneral migradora, anque n'ocasiones realiza desplazamientos masivos al sur na seronda-iviernu.
Aliméntase de granes, bayes, y biltos de los árboles.
Pinicola subhimachala
Pinicola subhimachala ye una especie d'ave de la familia Fringillidae y perteneciente al xéneru "Pinicola". Ye un frinxílidu de tamañu medianu-grande, d'unos 20 cm de llargor.
Distribuyir polos montes y carbes templaes de Bután, China, India, Myanmar, y Nepal, esto ye, sobremanera nos Himalayes.
Pipilo aberti
El arrascador desértico (Pipilo aberti) ye un ave América del Norte norteamericana nativa de la cuenca del Ríu Coloráu.
Mide aprosimao 24 cm de llargor. El plumaxe ye color café, con una distintiva tonalidá cercana al rosa. Otra característica diagnóstica ye la coloración negra de les plumes cercanes a la base del picu. El plumaxe ye llixeramente más escuru nes partes dorsales, y les plumes cobertoras inferiores de la cola presenten cierta tonalidá ante. Femes y machos son similares.
Ye común na vexetación riparia de partir sur de los ríos Coloráu y Gila, y árees axacentes del desiertu de Sonora, onde s'acomuñar a parrotales y mezquites. Puede tamién apaecer en zones de población humana. En Estaos Xuníos, distribúyese principalmente en Arizona, llegando a colonizar exitosamente los suburbios de la ciudá de Phoenix. En Méxicu alcuéntrase sobremanera nel delta del Coloráu.
Busca'l so alimentu —insectos, granes y dellos frutos escondíu ente los parrotales y buscando alimentu ente la foyarasca del suelu.
L'ave foi nomada n'honor del ornitólogu estaunidense James William Abert.
Pipilo albicollis
El arrascador oaxaqueño o toquí oaxaqueño (Pipilo albicollis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia endémica de les zones grebu y montascosu del sur de Méxicu.
Mide aprosimao 19 cm de llargor. El plumaxe ye color pardu opacu, y como característica diagnóstica tien el patrón de la zona del pescuezu y gargüelu: ésta última ye blanca, y a los llaos tien enllordies color ocre. Nun hai diferencia aparente ente la corona y el restu de la cabeza. Otra manera, ye paecíu al arrascador pardu ("P. fuscus"), y llegó a catalogase como parte d'esa especie.
Habita en tierres altes de clima secu pertenecientes a la Sierra Mixteca (estaos de Oaxaca y Puebla), llegando hasta los Valles Centrales de Oaxaca. Ye posible atopalo tamién nunes cuantes partes de Guerrero.
Pipilo chlorurus
El arrascador migratoriu (Pipilo chlorurus) ye un ave de la familia de los emberízidos qu'habita nos Estaos Xuníos y en Méxicu.
Ye un ave qu'algama los 17 cm de llargor n'edá adulta. Machos y femes son similares, de color gris nes partes ventrales y olivaceu con tintes mariellos nes dorsales. Ye distintivu d'esti arrascador la corona acoloratada brillosa y el patrón del gargüelu blancu estremada en trés partes. Tamién puede haber daqué de blancu na zona loreal. El picu ye negru.
Habita na mayor parte del interior del oeste d'Estaos Xuníos. Pel hibiernu migra escontra'l norte, occidente y centru de México, anque puede llegar tan llueñe como Oaxaca.
Busca'l so alimentu ente la foyarasca y escondíu ente los parrotales.
El so llamáu ye un "miaa", similar a una miaguida. El cantar del machu ye variable, nidiu de primeres y zumbante a la fin.
Pipilo crissalis
El arrascador californianu (Pipilo crissalis), tamién denomináu arrascador pardu, toquí californianu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia emberízida nativa de la rexón costera de Norteamérica que s'estiende dende Oregón (Estaos Xuníos) hasta Baxa California Sur (Méxicu). 
Bien similar al arrascador pardu, "P. fuscus", la so sistemática entá pue ser motivu d'alderique, aportando a catalogáu como una subespecie d'ésti últimu. Sicasí, les investigaciones de bioloxía molecular paecen indicar que se trata d'una especie distinta. Dambes especies tán amás dixebraes xeográficamente.
L'arrascador de California ye de color pardu opacu, coles plumes cobertoras inferiores de la cola de color mariellu óxidu y rayes color ante nel gargüelu. Mide ente 20 y 25 cm y tien la cola notablemente llarga. Hai un llixeru dimorfismu sexual, pos les femes son más opaques. Estrémase del arrascador pardu por tener el gargüelu color óxidu y el banduyu gris escuru. Les poblaciones norteñas son de plumaxe más escuru.
Vive en carba xerófito o nel chaparral. Suel afaese bien a los xardinos de les ciudaes, pero'l so vezu d'escondese fai que nun figure ente les aves urbanes meyor conocíes. Alimentar nel suelu o ente los parrotales; prefier granes y dalgunos insectos. Puede ver alimentándose en pareyes o en grupos de más d'una especie.
El so llamáu ye un "chink" metálicu, y el cantar consiste d'una serie de notes repetitives terminaes nun trino.
Los niales son construyíos en parrotales o árboles dende 0.5 hasta cerca de 4 m d'altor. El nial ye una taza avolumada ellaborada de ramines, tarmos, camperes y pelo. La puesta consiste de 2 a 4 güevos blancos azulosos con dellos puntos parduzos, que la fema guara sola mientres 11 díes. Tres la eclosión, los pitucos permanecen l'el nial por 8 díes. La temporada reproductiva dura de marzu a setiembre.
Pipilo erythrophthalmus
El arrascador zarcero (Pipilo erythrophthalmus) tamién denomináu arrascador pintu escuru, arrascador nororiental o ojirrojo, chingolo puntiáu y toquí pintu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los emberízidos que vive en América. La so taxonomía ye una tema aldericada en ornitoloxía, pos dalgunos consideren como una sola especie a una serie de poblaciones morfológicamente diverses ente sigo que se distribúin por América del Norte, Méxicu y Guatemala, ente qu'otres opiniones xulgar como 2, 3, o 4 especies distintes.
El presente artículu basar na llista d'aves de Sibley-Monroe, que toma en cuenta una sola especie. Pal casu de Estaos Xuníos, la Unión d'Ornitólogos d'esi país reconoz dos especies: P. erythrophtalmus y P. maculatus, criteriu que sigue la Unión Internacional pal Caltenimientu de la Naturaleza. En México esisten dos variedaes autóctones, que suelen ser consideraes a nivel de subespecie o especie: P. (y.) macronyx y P. (y.) socorrensis. 
Estes aves miden ente 18 y 21 cm de llargor, son de güeyos coloraos y presenten llixeru dimorfismu sexual. El machu tien la cabeza, la parte cimera del pechu y les partes dorsales negres o pardes escures, con dellos llurdios claros en llombu, nales y cola; los lladrales son color canela y el pechu ye blancu. La fema caltién el mesmu patrón, pero ye menos escura nes partes cimeres.
Peterson y Chalif estremen cuatro morfos, que podríen constituyir subespecies o especies:
1) L'arrascador del este (grupu "erythrophthalmus"). Les partes dorsales negres o pardes bien escures, con dellos llurdios blancos nes nales pero non nel llombu. Habita nel este de los Estaos Xuníos.
2) L'arrascador enllordiáu (grupu "maculatus"). Coles partes dorsales negres o pardes escures, con llurdios blancos en nales y llombu. Oeste de Norteamérica, México y Guatemala.
3) L'arrascador de llombu olivácea (grupu "macronyx"). Coles partes dorsales color pardu oliváceo, con llurdios claros en llombu y nales. Centru de México.
4) L'arrascador de Socorru (grupu "socorrensis"). Sensiblemente más pequeñu que los demás. De color gris nes partes dorsales, con llurdios más claros nel llombu. Isla Socorro (México).
La American Ornithologists' Union reconoz dos especies, la especie del este ("P. erythrophthalmus") y la del oeste ("P. maculatus"), y dientro d'ésta última inclúi los morfos de Socorru y del centru de México. Sicasí, la población de Socorru ye n'ocasiones considerada una especie distinta.
Los trés morfos de tierra firme son capaces d'entecruzase. El morfo "maculatus" se sobrelapa na so distribución colos otros dos. Adicionalmente, esti morfo hibridar en México col arrascador pintu collarejo ("P. ocai").
Busquen el so alimentu buscando alimentu nel suelu, ente la foyarasca seca, o ente los parrotales. Aliméntase d'artrópodos, granes y frutos. Habiten árees riques en vexetación arbustiva, como montes abiertos, ecotonos, chaparrales, carbes y tamién xardinos de ciudaes.
Pipilo fuscus
El arrascador pardu, arrascador arroyero, tarengo o tarenga ("Pipilo fuscus") ye un ave paseriforme de la familia Emberizidae, que se distribúi por Estaos Xuníos y Méxicu.
Ye un páxaru gordosu d'ente 19 y 22 cm de llargor dende'l picu hasta la cola. El plumaxe ye pardu buxu, siendo la cola y les nales de tonalidaes llixeramente más escures. Les plumes del gargüelu son llixeramente acolorataes. Bordiando'l gargüelu hai dellos llurdios escuros. Les partes ventrales son abuxaes, pero les plumes cobertoras inferiores de la cola son de color acoloratáu. Ye bien similar al arrascador desértico ("P. aberti", de tonalidaes más cercanes al rosa) y al arrascador californianu ("P. crissalis", col banduyu gris escuru y el color acoloratáu más fuerte), col que llegó a considerase una sola especie. Los trés especies tienen, sicasí, distribución alopátrica.
Habita en llugares secos y templaos, en desiertos, en carbes y en viesques de monte, onde esisten parrotales o foyarasca. Ye tamién común en parques y xardinos, inclusive en grandes ciudaes. Aliméntase de granes ya insectos y puede formar pequeños grupos alimenticios. Distribúise dende'l sur de los Estaos Xuníos (estaos de Arizona, Coloráu y Texas) escontra México, onde s'estiende dende Sonora y Coahuila escontra'l sur, hasta'l Exa Neovolcánico y la Sierra Mixteca de Puebla y Oaxaca.
La fema pon tres güevos blancu-azulaos con pequeños llurdios grises, pardes o negres.
Pipilo maculatus
El arrascador maculoso (Pipilo maculatus) ye una especie d'ave paseriforme que pertenez a la familia "Emberizidae". Ye nativa de Canadá, Estaos Xuníos, Méxicu y Guatemala. El so hábitat natural compónse de monte templáu, monte húmedu montiegu subtropical y tropical y carbes. Tien 21 subespecies reconocíes. 
==Subespecies estremen les siguientes subespecies:
Pipilo ocai
El arrascador pintu collarejo ("Pipilo ocai") ye un ave paseriforme de la familia Emberizidae, reinal del centru y sur de Méxicu.
Ye de los arrascadores más grandes de México, con un rangu d'ente 20 y 21,5 cm. El llombu y la cola son de color oliváceo; les plumes cobertoras inferiores de la cola y les de la corona acolorataes. Tien un antifaz negru que-y cubre los güeyos y les mexelles; sobre'l antifaz, una delgada raya blanca, que puede nun tar presente en dellos individuos. El gargüelu ye blanca, y parte col pechu al traviés d'un collar negru, lo que-y da'l nome vulgar a l'ave. Poles sos carauterístiques, ye abondo similar a "Atlapetes brunneinucha", pero ésti tien el collar negru bastante más delgáu.
Tien la capacidá d'hibridase col so pariente cercanu "Pipilo maculatus", dando como proxenie individuos de cara negra, corona acoloratada y bandes acolorataes, y nomaos na ornitoloxía como "Pipilo ocai" x "maculatus".
Distribuyir a lo llargo del Exa Neovolcánico, la Sierra Madre del Sur y el Escudu Mixteco, en zones altes de clima templáu, en bosque de coníferes.
Pipra aureola
El saltarín cabecinaranja (Pipra aureola) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pipridae que vive en Suramérica.
Atopar nes zones pantanoses de Brasil, la Guayana francesa, Guyana, Surinam y Venezuela.
Pipra fasciicauda
El saltarín naranxa (Pipra fasciicauda), tamién denomináu baillarín naranxa (en Arxentina y Paraguái), saltarín de cola bandiada (en Perú), saltarín anaranxáu o uirapuru-laranja (en portugués, en Brasil, ye una especie d'ave paseriforme na familia Pipridae. Ye nativa de América del Sur.
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Brasil, Paraguái y Perú. .
Los sos hábitats naturales son los montes baxu y húmedu, los banzaos y los montes altamente degradaos, tropicales o subtropicales, principalmente embaxo de los 600 m d'altitú.
La especie "P. fasciicauda" describióse per primer vegada pol ornitólogu austriacu Carl Edward Hellmayr en 1906 sol mesmu nome científicu; localidad tipo «Guarayos, Santa Cruz, Bolivia».
Ye pariente próxima con "Pipra aureola" y "Pipra filicauda", con quien forma una superespecie, caúna de los trés substituyendo a la otra xeográficamente.
Según la clasificación del Congresu Ornitolóxicu Internacional (IOC) (Versión 5.1, 2015) y Clements Checklist 6.9, reconócense 5 subespecies, cola so correspondiente distribución xeográfica:
Pipra filicauda
El saltarín cola d'alambre (Pipra filicauda) ye una especie d'ave na familia "Pipridae". 
Alcuéntrase ríu arriba na cuenca occidental del Amazones y los países vecinos al norte del Perú, al este de Ecuador y Colombia, y partir sur y oeste de Venezuela. En Venezuela produz agües enriba na cuenca del ríu Orinoco, pero non a la fin de los 1300 kilometros, y el so rangu en Venezuela sigue alredor de la cordal de los Andes a la mariña noroeste. Nel noroeste de Brasil, la distribución de les especies de Roraima y Amazones al oeste de Venezuela y Colombia, y al suroeste de Rondonia y Acre a Perú y Ecuador.
Los hábitats naturales del saltarín cola d'alambre son los montes húmedos subtropicales o tropicales de tierres baxes y banzaos subtropicales o tropicales.
Pipraeidea melanonota
La saíra de antifaz, viuvá de Antifaz, tangará de antifaz, cachaquito viuva, o viuvá (Pipraeidea melanonota), ye la única especie qu'integra'l xéneru monotípicu: Pipraeidea, de la familia Thraupidae. Esta ave distribuyir nel centru de América del Sur.
Mide 14 cm de llargor y pesa 20,5 g. El machu presenta pileu, cubiertes y rabadilla color azul celeste qu'oldeaes con un antifaz negru y el llombu y ales color azul escuru. La fema tien les partes cimeres de color gris azuláu.
Estender por casi tou Brasil, Venezuela, Colombia, Ecuador, Perú, Bolivia, l'este del Paraguái, Uruguái, y les provincies del noroeste y nordés de la Arxentina, llegando pel sur hasta la ribera austral del Ríu de la Plata. 
Habita nos cantos del monte, pacionales tupios con parrotales y monte de galería, tantu de monte como d'enllanada, ente los 400 y 2.500 m de altitú.
Constrúi'l nial con mofu, na caña d'un árbol, ente los 15 y 20 m d'altor dende'l suelu.
Esta especie describióse orixinalmente por Louis Jean Pierre Vieillot nel añu 1819, sol nome científicu de: "Tanagra melanonota". La localidá tipu dada ye: «Ríu de Janeiro, Brasil». El xéneru crear William John Swainson nel añu 1827. 
Estudios d'ADN atoparon una relación más estrecha con "Thraupis bonariensis".
Pipreola arcuata
La granicera requintilla o fruteru barrado (Pipreola arcuata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cotingidae.
Mide unos 23 cm de llargor. El picu y les pates son de color coloráu. Nel machu, na cabeza y el pechu apaecen plumes d'un negru brillosu.Tanto machos como femes presenten el pechu y l'abdome barreados en negru sobre mariellu pastel. Les partes cimeres son verdes con bandes negres y marielles nes supracoberteras caudales. Na cola apaez una banda ancha de color negru puntiada de blancu. La cabeza de la fema ye verde, como l'envés.
Trátase d'una ave frugívora qu'apaez en grandes altitúes (ente 2.200 y 3.300 m) nos montes montascosos tropicales y subtropicales de Bolivia, Colombia, Ecuador, Perú, y Venezuela.
Pipreola aureopectus
El fruteru pechidorado (Pipreola aureopectus) ye una especie d'ave na familia Cotingidae.
Alcuéntrase en Colombia, y Venezuela.
El so hábitat natural son les viesques montiegues subtropicales o tropicales.
Por causa de la zona na qu'habita y el tamañu de la so población nun ye considerada una especie vulnerable
Pipreola frontalis
El fruteru pechirrojo (Pipreola frontalis), tamién conocíu como fruteru pechiescarlata (n'Ecuador), fruteru de pechu escarlata (Perú) o granicera de pechu coloráu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cotingidae nativu de Bolivia, Ecuador y Perú.
La especie, al igual d'otros fruteros ("Pipreola"), ye un miembru regordetu y de cola gorda de la familia Cotingidae. Llega a midir 15.5–16.5 cm (6.0–6.5 in) de llargor; el so pesu varia dende 39.5 a 45.3 g (1.4 a 1.6 oz), con un promediu de 42.4 g (1.5 oz). La especie ye sexualmente dimorfe; el machu ye considerablemente más coloríu que la fema. Dambos sexos tienen les partes cimeres de color verde brillante, con puntes estreches amarellentaes hasta les plumes terciaries. El gargüelu del machu y la parte cimera del pechu son de color coloráu brillosu (menos coloríu en "P. f. squamipectus" qu'en "P. f. frontalis"), ente que les partes inferiores de la fema son de color mariellu con tonos o llurdios verdes. Los sos pies son de color rosa o naranxa.
Descritu pol ornitólogu británicu Philip Sclater en 1858, el fruteru pechirrojo ye una d'once especies del xéneru "Pipreola". El espécime tipu ye calteníu pola Academia de Ciencies Naturales de la Universidá Drexel, en Filadelfia. La especie ta cercanamente rellacionada col fruteru pigméu ("Pipreola chlorolepidota"), pero atopar n'elevaciones altes. Esisten dos subespecies, que dellos taxonomistas creen que representen dos especies distintes:
f. squamipectus" apaez n'Ecuador septentrional hasta'l noroeste del Perú. Descritu por Frank Chapman en 1925, ye más pequeñu y menos coloríu que la subespecie nominal.
El nome del xéneru dáu a los fruteros, "Pipreola", ye un diminutivu de "Pipra", que ye'l nome del xéneru otorgáu por Carlos Linneo a los saltarines de forma similar. El nome específicu "frontalis" ye una palabra llatina moderna que significa «caretu» o «ceyudu».
La especie ta acutada a la fastera oriental de los Andes hasta'l nordés de Ecuador, travesando l'este de Perú hasta Bolivia central. Alcuéntrase nes viesques montiegues n'elevaciones que van dende 900 a 2000 m (3000 a 6600 pie) sobre'l nivel del mar.
Como'l so nome indica, el fruteru pechirrojo come principalmente frutes, que recueye mientres s'asoma a alimentase o, con menor frecuencia, mientres se encarama.
Les vocalizaciones de la especie son xeneralmente curties, de tonu altu y pocu frecuentes. El cantar del machu de "P. f. squamipectus" ye agudu y ascendente, transcrito como un «"psii"» o «"tsweeet"», ente que'l cantar del "P. f. frontalis" machu ye estensu y más complexu —un finu y fuerte garllo que se convierte nun xiblíu descendente, transcrito como un «"ti'ti'ti'ti'ti'ti'tseeeeeeeeer"». La so llamada ye un agudu «"pseet"».
La Unión Internacional pal Caltenimientu de la Naturaleza (UICN) clasifica al fruteru pechirrojo como «especie so esmolición menor», en función de la so gran distribución y la so estatus como una especie bastante común dientro de la so distribución. Sicasí, el tamañu de la so población nunca foi cuantificado, y créese que ta menguando.
Pipreola entemedia
El fruteru colifajado(Pipreola Entemedia) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cotingidae.
Alcuéntrase en Bolivia y Perú.
El so hábitat natural son los montes húmedos tropicales montiegos.
Pipreola jucunda
El fruteru pechinaranja ("Pipreola jucunda") ye una especie d'ave de la familia "Cotingidae", que s'atopa en Colombia y Ecuador.
Vive nel monte húmedu de monte de los Andes, principalmente nel monte de borrina, ente los 900 y 1.400 m de altitú.
Mide 18 cm de llargor. El picu ye coloráu y les pates verde buxu. El machu presenta cabeza y gargüelu negres brillosos; envés y nales verde campera; pechu anaranxáu, bordiáu de negru, con color naranxa que s'estiende nuna llinia delgada hasta los oyíos ; banduyu mariellu y lladrales verdes. La fema tien color verde campera na cabeza y el gargüelu, amás del envés; los sos les partes inferiores presenten rayáu verde y mariellu. 
Pipreola lubomirskii
El fruteru pechinegro ("Pipreola lubomirskii") ye una especie d'ave paseriforme suramericana de la familia Cotingidae. Puebla les selves de monte de los Andes de Colombia, Ecuador y Perú, ente los 1.600 y 2.400 m de altitú.
Mide en promediu 17 cm de llargor. Picu coloráu a anaranxáu. El machu presenta la cabeza, gargüelu y parte cimeru del pechu, negres; envés verde; pechu y banduyu mariellos. La hebra tien la cabeza, l'envés, el gargüelu y la parte cimera del pechu, verdes y la parte inferior del banduyu con rayes marielles y verdes. Ye frugívoro.
Pipreola riefferii
El Fruteru Verdinegru (Pipreola riefferii) ye una especie d'ave na familia Cotingidae.
Alcuéntrase en Colombia, Ecuador, Perú, y Venezuela. El so hábitat natural son les viesques montiegues húmedos subtropicales o tropicales. Debíu al tamañu del so rangu y población la especie nun ye considerada vulnerable.
Pipreola whitelyi
Fruteru de banda colorada (Pipreola whitelyi) ye una especie d'ave de la familia "Cotingidae". 
Lindar a les viesques húmedes que crecen nes tierres altes de los tepuyes, a más de 1.300 msnm, nel sureste de Venezuela y Guyana occidental, anque hai rexistros, ensin confirmación, nel monte Roraima, na parte axacente del norte de Brasil.
Mide 16 cm de llargor. Presenta dimorfismu sexual. Como suxure'l so nome común, el machu tien un llamativu collar pectoral de color coloráu. Ye l'únicu de los fruteros nel cual les partes inferiores de los machos son principalmente grises.
Piprites chloris
El piprites verde (Piprites chloris), tamién llamáu baillarín verde y saltarín oliva, ye una especie d'ave paseriforme que vive en Suramérica. Anque tradicionalmente incluyíase-y na familia Pipridae, la so taxonomía alcuéntrase en discutiniu, asitiándolo unos en Cotingidae,y otros en Tyrannidae, hipótesis que foi acotada por estudios xenéticos en 2009. Enagora la SACC, clasifiquen el so xéneru como "incertae sedis" (de posición incierta).
Mide 12,5 a 13 cm de llargor. L'envés y la corona son de color verde oliva brillosa. La nuca ye gris. Les mexelles y la zona loreal pueden ser marielles o grises, la frente y el gargüelu marielles o verde oliva, el banduyu mariellu olivaceu a gris claru blancuciu. Les nales con llinies y punts blancos y negros, pueden presentar filetes amarellentaos en coberteras y remeres internes.
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana Francesa, Guyana, Paraguái, Perú, Surinam y Venezuela.
Vive nel nivel mediu del monte húmedu y les viesques de monte, per debaxo de los 1.300 m de altitú, na Amazonia, les Guayanas y nel sureste de Brasil, en montes de pinos y na viesca atlántica.
Piprites griseiceps
El saltarín cabecigrís o piprites cabecigrís ("Piprites griseiceps") ye una especie d'ave, tradicionalmente incluyida na familia "Pipridae", pero anguaño, con base n'estudios xenéticos, consideróse la so inclusión dientro de la familia "Tyrannidae". Alcuéntrase en Costa Rica, Guatemala, Hondures y Nicaragua.
Vive na parte alta del sotobosque y el nivel mediu del monte tropical, ente los 100 y los 750 m de altitú.
Mide 12 cm de llargor y pesa 16 g. La cabeza presenta color gris cayuela, con matices oliva na coroniella y la nuca; l'envés ye verde oliva. El gargüelu ye mariella nel centru y tórnase verde oliva nos llaos, el pechu, la banda y los lladrales. El banduyu ye mariellu y el vexilo internu de les plumes terciales ye de color crema. El picu ye gris, escuru na parte cimera y claro na inferior. Les pates son plomices.
Piranga bidentata
El quitrique de llombu rayáu (Piranga bidentata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cardinalidae (anque delles fontes asitien el so xéneru, "Piranga" en Thraupidae). Distribúise dende'l norte de Panamá hasta Arizona y Nuevu México.
Piranga erythrocephala
La tangara cabecirroja (Piranga erythrocephala) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cardinalidae (anque delles fontes asitien el so xéneru, "Piranga" en Thraupidae). Distribúyese namái en Méxicu.
Son aves d'unos 15 cm de llargor, de color pardu olivaceu con mariellu. El machu estremar pola cabeza y el gargüelu coloraes, y les partes ventrales marielles, ente que les partes dorsales y la cola son pardes olivacees. Les femes nun tienen coloráu; el color pardu estiéndese dende la frente hasta la cola y les mexelles grises; el color mariellu rescampla nel gargüelu, ente que en pechu y banduyu se difumina col pardu. Dambos sexos tienen negru'l picu, les pates y alredor de los güeyos. 
Distribuyir en viesques de monte dende'l noroeste de México hasta'l sur d'esi país, dende Sonora, al traviés de la Sierra Madre Occidental y la Sierra Madre del Sur, hasta Oaxaca.
Piranga overa
La tangara colorada piquioscura o fueguero (Piranga overa) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cardinalidae (enantes el xéneru "Piranga" yera incluyíu en Thraupidae). Alcuéntrase dende'l suroeste de los Estaos Xuníos hasta'l norte d'Arxentina y ye de vezos migratorios. Dellos ornitólogos considerar parte de la familia Cardinalidae.
Miden ente 17 y 19 cm de llargor. El machu ye de plumaxe colloráu anaranxáu y envés ablondu, lo que lo fai bien similar al machu de la tangara colorada migratoria "P. rubra", estremándose por tener el picu negru y un color más intensu. Tien un parche más escuru na rexón del oyíu.
La fema paezse enforma a la fema d'otres tangaras, col plumaxe mariellu con dorso oliva nes partes dorsales y verde nes partes ventrales. Sicasí, carauterízase por tener el picu negru.
El so llamáu ye un solu "chuck" secu, como'l del malvís ermitañu ("Catharus guttatus"). El so cantar ye más claru qu'el de la mayoría de les tangaras y más bien paezse al del picogrueso pechicafé ("Pheucticus melanocephalus"), miembru de la familia de los cardinálidos.
La so área de distribución va dende'l suroeste de Estaos Xuníos (Arizona, Nuevu México), y localmente nel sur de California y Coloráu) hasta'l norte d'Arxentina. Hai tres grupos de subespecies, que pueden ser especies separaes: "hepatica", cría dende'l norte de Nicaragua en montes de pinos y carbayos y la parcialmente migratoria; "lutea" , residente de Costa Rica hasta'l norte y l'oeste de Suramérica nos cantos de montes altos, y "overa", con residencia en montes abiertos n'otres partes d'América del Sur.
Capueres, montes y sabanes.
Busca'l so alimentu a lo cimero de los árboles, moviéndose lenta y metódicamente. Nel branu, les poblaciones norteñas aliméntense principalmente d'insectos y arácnidos, y dellos frutos.
En Méxicu, reparóse que s'alimenten de néctar, y dende Oaxaca escontra'l sur, de formigues arrieres.
Estrémense tres subespecies: 
Piranga leucoptera
La tangara aliblanca tropical (Piranga leucoptera) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cardinalidae (anque delles fontes asitien el so xéneru, "Piranga" en Thraupidae). Habita los montes tropicales de Méxicu, América Central y Suramérica.
Mide de 12 a 15 cm na edá adulta. El machu ye predominantemente colloráu, con un antifaz negru y les nales negres. La cola y les nales son negres, pero estes postreres presenten dos rayes blanques bien evidentes. Esti patrón de coloración facer bien similar a la tangara dorsirrayada ("P. bidentata"), a diferencia de qu'ésta ye mayor (15-19 cm). Les pates y el picu son negros.
La fema ye verde oliva, col pechu y el gargüelu amarellentáu y brillosu. Al igual que'l machu, tien picu, pates, cola y nales de color negru, y dos rayes blanques en cada nala.
Distribuyir en montes tropicales húmedos de baxa altitú, y en viesques de montes de borrina, hasta los 1800 m snm, dende'l nordés de México hasta la Amazonia. Nun s'atopa nes Antilles.
Piranga ludoviciana
La tangara aliblanca migratoria (Piranga ludoviciana) ees una especie d'ave paseriforme de la familia Cardinalidae (anque delles fontes asitien el so xéneru, "Piranga" en Thraupidae). Añera nel oeste de Norteamérica y invierna nel sur de Méxicu y América Central.
Cuando lleguen a la edá adulta, miden ente 15 y 19 cm de llargor. El machu ye de cabeza colorada, tornándose amarellentáu na parte posterior de la mesma. La nuca, el pechu, el banduyu y la rabadilla son mariellos. El llombu, la cola y les nales son negres, pero estes postreres presenten dos rayes blanques con mariellu. El picu ye amarellentáu bien claro y les pates negres.
La fema, al igual qu'otres especies cercanes (en particular "P. rubra" y "P. olivacea") tien les partes dorsales verde oliva y les ventrales marielles, amás de tener el picu claru y les pates negres, pero estrémase porque, al igual que'l machu, tien dos rayes marielles con blancu nes nales, qu'amás presenten daqué de negru. Adicionalmente hai un esbozu de raya supraocular amarellentada.
Ye'l tráupido qu'añera más al norte, dende'l sur d'Alaska hasta l'estremu noroeste de México, principalmente en montes de coníferes y montes mistos. Constrúin un nial pocu compactu sobre una caña horizontal d'un árbol, xeneralmente una conífera. La fema pon cuatro güevos verdes azulosos con llurdios marrones.
Pel hibiernu migren escontra'l sur, y nesta estación distribúise dende'l sur de la península de Baxa California y el centru-occidente de México hasta Costa Rica, en tierres baxes, algamando númberos poblacionales altos.
Aliméntase d'insectos y frutos. Suelen alimentase a lo cimero de los árboles, o bien prinden insectos nel vuelu.
Piranga olivacea
La tángara rojinegra migratoria (Piranga olivacea) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cardinalidae (anque delles fontes asitien el so xéneru, "Piranga" en Thraupidae). 
Los adultos miden ente 17 y 19 cm. Tienen el picu gris maciu y les pates escures. En dómina reproductiva, el machu ye color coloráu brillante, coles nales y la cola negres. La femes de plumaxe opacu oliváceo, coles nales parduces escures y la rexón ventral del cuerpu amarellentada. El machu tien plumaxe ivernizu, con un patrón de coloración similar al de la fema, pero con nales y cola más escures. Los machos inmaduros tamién son similares a les femes, pero a midida que crecen adquieren un patrón inermedio ente les femes y los machos adultos pel branu.
La so área de reproducción consiste en montes amplios y mestos, principalmente d'encinos, nel sureste de Canadá y este de los Estaos Xuníos. Na seronda migren escontra'l noroeste de Suramérica, principalmente al traviés de les Antilles, pero tamién por América Central. Pel branu lleguen a la so área d'envernía, zones de vexetación tropical, principalmente en Colombia, Perú, Venezuela y oeste de Brasil. Ye visitante raru en Méxicu, Guatemala y Belice.
Aliméntense a lo cimero de los árboles; delles vegaes atrapen insectos nel vuelu. La so dieta consiste principalmente d'insectos y frutos.
Constrúin un nial en forma de concu sobre les cañes horizontales de los árboles. Los sos niales pueden ser parasitados pol tordu cabecicafé ("Molothrus ater").
cires.org.ve/pdf/recol-v8n1a04.pdf
H.F. AGUILAR - ROSAITO MONTAÑERU "PIRANGA OLIVACEA" (GMELIN) 1789. (FRINGILLIDAE: EMBERIZINAE: HRAUPINI) NUEVU REXISTRU PA VENEZUELA. Rev.Ecol. Lat. Am. 81:41-43. www.cires.org.ve
Piranga roseogularis
La tangara yucateca (Piranga roseogularis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cardinalidae (anque delles fontes asitien el so xéneru, "Piranga" en Thraupidae). Habita na península de Yucatán (Méxicu) y árees axacentes de Guatemala y Belize. 
Los individuos adultos miden unos 15 cm de llargor. Los machos son grises cola corona colorada; el gargüelu ye rosa, lo mesmo que les plumes cobertoras inferiores de la cola, y les nales y la cola son acolorataes. La femes son olivacees, col gargüelu mariellu y el pechu gris. Habiten en selves caducifolies.
Piranga rubra
La tángara colorada migratoria (Piranga rubra) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cardinalidae (anque delles fontes asitien el so xéneru, "Piranga" en Thraupidae).
Los individuos adultos miden ente 17 y 19 cm. Los machos son dafechu coloraos, col picu amarellentáu bien pálidu, y nun camuden plumaxe pel hibiernu, como otres tangaras del xéneru. Les femes tienen picu gris maciu, son de plumaxe olivaceu na rexón dorsal y mariellu escuro nes partes ventrales; a diferencia de "P. olivacea", les nales son más clares. Los machos inmaduros son similares a les femes, pero al adquirir el plumaxe d'adultu presenta un plumaxe coloráu, olivaceu y mariellu.
Pel branu, habiten en montes de encino y montes de galería nel centru y sur de los Estaos Xuníos y norte de Méxicu. Na seronda migren escontra'l sur, y inviernan dende'l centru y sur de México, en América Central, y nel noroeste de América del Sur (hasta Perú y oeste de Brasil), onde habiten principalmente en selves tropicales. Aliméntase d'insectos, pequeños frutos, y frutes tropicales.
Piranga rubriceps
El quitrique de capiellu coloráu o piranga capuchirroja (Piranga rubriceps) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cardinalidae (enantes el xéneru "Piranga" yera incluyíu en Thraupidae). Ye nativa de Colombia, Ecuador y Perú. El so hábitat natural ye'l monte tropical de montiegu.
Pitangus lictor
El bienteveo chicu, benteveo picu finu, pechu mariellu orillero o bichofué chicu (Pitangus lictor) ye una especie d'ave de la familia "Tyrannidae". Alcuéntrase en Arxentina, Bermuda, Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana Francesa, Guyana, Panamá, Perú, Surinam, Trinidá y Tobago y Venezuela.
El so hábitat natural son les carbes húmedes tropicales siempres a lo llargo de les víes fluviales y banzaos.
Mide 19 cm (7,5 pulgaes) de llargor. El so llamáu ye un xiblíu indescribible.
Pitangus sulphuratus
El benteveo, bienteveo, bichofeo, bichofué gritón, bienteveo común, cristofué, pechu mariellu, ciertu güis, quitupí, pitogüé, comechile o chicha fría (Pitangus sulphuratus) ye un ave paseriforme americana de la familia de los tirandos. El machu y la fema son bien similares y comparten la xera de construyir el nial, que faen con bien diversos materiales y tien aspeutu desordenáu. El so berru agudo y enllargao da orixe al nome común onomatopéyicu que lleva y que varia según les distintes rexones onde habita.
Mide ente 21 y 26 cm de llargu. Tien cabeza grande, nales llargues y pates curties. El picu ye tan llargu como la cabeza y termina en forma de gabitu. El llombu y la cola son de color pardo verdosu. La cabeza ye negra con dos franxes blanques a manera de ceyes y gargüelu blancu, lo cual da-y l'aspeutu de tener antifaz y boína negros. El pechu y l'abdome son de color mariellu vivu y tien una corona oculta del mesmu color.
Habita dende'l sur de Texas y Méxicu hasta Uruguái, el centru d'Arxentina y Venezuela. Sacante nel altu monte, alcuéntrase en casi tolos ambientes, preferentemente cerca de l'agua. Con frecuencia, puede trate sobre los árboles de places en grandes ciudaes.
El so cantar ruidoso y chillón ye'l so principal característica. Nes distintes rexones d'América interpreta'l so berru clásicu con distintos significaos, y dellí la so variabilidá de nomes.
L'alimentación del benteveo basar en tou tipu d'invertebraos, como bárabos, merucos, ya insectos que caza volando, y complementar con delles frutes, como uves y figos, pequeños rucadores y reptiles, ya inclusive pexes, a los que pesca de manera bien similar a la del martín pescador, llevándolos hasta una caña y matándolos a golpes que da contra ella. Dacuando escalen los niales d'aves pequeñes.
El benteveo tien un periodu de reproducción qu'entiende la primavera al branu, siendo'l so maduror sexual a los 12 meses de vida. Pon de 2 a 5 güevos per postura, realizando 3 o 4 postures per temporada. La incubación dura 13 díes, y los pichones pueden dixebrase a los 35 díes de nacencia.
Ye escasamente atopáu en cautiverio, pero sí ye posible la so reproducción nesti estáu, utilizando xaules grandes de blima y evitando el contactu con otros páxaros, sobremanera en dómina de celu. L'alimentación fayadizo ta basada en frutes como les mores, los figos, la mazana, etc. (pero non naranxes nin mandarines), y complementada con insectos y viermes de too tipu. Precisa una xaula reproductora de 150 cm de llargu, 100 cm d'altu y 100 cm de fondura.
En dellos llugares tiense la creencia de que cuando'l benteveo glaya al mediudía, al pie de una casa, avisa la llegada de xente inesperao: parientes, amigos o persones estrañes. N'otros llugares atribúin el so berru cerca d'una casa a un anunciu de nacencia. N'árees rurales de la mariña arxentina suelse considerar el so berru sobre una vivienda como presaxu aciagu polo que-y lo estorna darréu. Si canta contentu cerca d'una casa, considerar como presaxu d'embaranzu. Una lleenda guaraní diz qu'el benteveo ye un nietu de mal corazón al cual el dios Tupá convirtió en páxaru por non algamar al so güelu morrebundu un vasu d'agua.
Pithys albifrons
El formigueru cuerniblanco (Pithys albifrons) ye una especie d'ave paseriforme insectívora de la familia Thamnophilidae que se distribúi pola cuenca amazónica y el norte de Suramérica. 
Tien descrites ente dos y trés subespecies según autores:
Ye un páxaru pequeñu, mide alredor de 14 cm. Tien un plumaxe d'un intensu marrón acoloratao nos sos partes inferiores, cola, obispillo y nuca; nales y envés negros; y cabeza negra con una mázcara de plumes prominentes d'un blancu brillosu, bien característica y que-y fai malo de confundir. Nun hai un dimorfismu sexual claro. Los xuveniles son de coloración más apagada, y les plumes blanques de la cabeza nun tán presentes o lu faen de manera amenorgada; tampoco tienen la nuca acoloratada, si non negra.
Distribúise per Brasil, Colombia, Venezuela, Ecuador y Perú; amás d'en les Guayanas: Guayana, Surinam, y la Guayana Francesa; polo xeneral pola cuenca del ríu Amazones. 
El so hábitat natural son los montes húmedos tropicales, sobremanera montes de terra firme (montes que nun s'anubren) en tierres baxes. Suel ser atopáu alimentándose de grupos de formigues lexonaries. Ye una especie cobarde y cauteloso.
Guyana emitió un sellu postal cola imaxe del formigueru cuerniblanco.
Pitohui dichrous
El pitohuí con capiellu ("Pitohui dichrous") ye un páxaru cantor de Nueva Guinea con plumaxe negru y anaranxáu. 
Esta especie y los sos familiares, el pitohuí variable y el pitohuí marrón, son los primeres páxarus descubiertos que son venenusos. Una neurotoxina, llamada homobatracotoxina, alcuéntrase nes plumes y na piel d'esta ave y ye lo que-yos causa dolor pa les persones que la toquen. 
El pitohuí con capiellu adquier el so venenu de la so dieta, que inclúi'l escarabayu "Choresine" de la familia Melyridae. Esti escarabayu ye probablemente'l mesmu que-yos da a les xaronques venenoses de Colombia los sos venenos poderosos.
L'ave venenosa llámase pitohui. Ye una preciosidá. La so cabeza ye negra brillosa, acebache. Y el restu del cuerpu ye d'un vivu color. Ye un páxaru cantor y mide pocu más de 20 centímetros. El primeru afayóse en 1989. Hai delles subespecies de distintos colores.Los más coloríos son los más venenosos. Les tribus local llamar tamién `páxaru basura' porque nun pueden comelo.
Pitohui kirhocephalus
El pitohuí variable (Pitohui kirhocephalus) ye una especie d'ave na familia Oriolidae.. 
Alcuéntrase en Indonesia y Papúa Nueva Guinea na isla de Nueva Guinea y delles islles axacentes. Dacuando esta especie ye asitiada na familia Oriolidae. El so hábitat natural son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales. Ye una de les poques especies venenoses d'aves que se conocen.
Dacuando identifíquense tres subespecies: Pitohuí variable del norte ("P. kirhocephalus"), Pitohuí variable del sur ("P. uropygialis") y Raxa Ampat pitohui ("P. cerviniventris").
Pitta brachyura
La pita india ye un miembru de la familia Pittidae qu'habita nel norte de la India y envierna nel sur del país y Sri Lanka.
Pitta iris
La pita arcoiris (Pitta iris) ye una especie d'ave na familia Pittidae. Tien una cabeza y pechu color negru relluciente, llombu verde, hombro color azul maciu y cola verde oliva. El so picu ye negru, pates rosadas, güeyos marrones y una raya marrón acoloratáu a cada llau de la so corona. Dambos sexos son similares, la fema solo ye un pocu menor y los sos colores menos rellucientes que los del machu.
Ye una especie reinal d'Australia. La pita arcoiris vive en montes del norte d'Australia. Al igual qu'otres pites, ye un ave recluyío y cauteloso. La so dieta componse principalmente d'insectos, artrópodos y pequeños animales. La fema pon de 3 a 4 güevos de color crema brillosu con pintes dientro d'un gran nial en forma de domo.
Pitta maxima
La pita de Halmahera (Pitta maxima) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pittidae endémica de les Molucas septentrionales, en Indonesia. El so hábitat natural son les selves tropicales húmedes de tierres baxes .
Pitta moluccensis
La pita aliazul ("Pitta moluccensis") ye un ave paseriforme de la familia Pittidae que vive nel Sudeste Asiáticu y Australia.
Pitta sordida
La pita encapuchada (Pitta sordida) ye un páxaru estendíu por tol Sudeste Asiáticu dende China hasta Nueva Guinea y de la India a Filipines.
Pitta versicolor
La pita zaragatera (Pitta versicolor), tamién conocida como pita gritona, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pittidae residente de Australia, Indonesia y Papúa Nueva Guinea.
La especie ye un páxaru multicolor. Tien una cabeza y base del pescuezu negres con un pileu color castañu. Les nales son verdes con un cantu fronteru turquesa y el llombu tamién ye verde. El gargüelu, el pechu y el banduyu son mariellu llimón. La cola ye de color negru y les coberteras menores de la cola son coloráu anaranxáu.
Dellos autores consideren que "Pitta versicolor" ye conespecíficu con "Pitta elegans" o con "Pitta iris", pero polo xeneral considérase que constitúi una superespecie con estos dos últimes y con "Pitta anerythra". Esisten dos subespecies con una llinia de demarcación en Cairns.
La pita zaragatera alcuéntrase en hábitats forestales a lo llargo de la mariña esti d'Australia. La so área de distribución estiéndese dende l'estremu norte de la península del Cabu York escontra'l sur hasta la frontera Nueva Gales del Sur/Victoria. Apaez principalmente na selva, pero tamién n'ocasiones alcuéntrase en montes secos y carbes. Fora d'Australia que pueden atopase nel sur de Nueva Guinea.
La especie ye un ave terrestre de monte nel que xurga na foyarasca buscando insectos, cochinillas, cascoxos y otros invertebraos de los que s'alimenta. Ximielga la so cabeza de riba abaxo y chasquea la so cola de llau a llau mientres s'alimenta. La so dieta inclúi un pocu de fruta y abre les conches de moluscos como "Hedleyella falconeri" sobre una piedra o otra superficie dura que davezu utiliza pa esti propósitu.
Añera nun llugar ocultu nel suelu, onde guara cuatro güevos a principios de branu. Ye un ave cobarde y la so vocalización de les aves llamáu distintivu escúchase frecuentemnte cuando se ve a l'ave. Repite'l llamáu dos vegaes y, polo xeneral, consiste nuna secuencia de trés notes ascendentes, n'ocasiones similar a un «"walk-to-work"».
La pita zaragatera tien una amplia distribución y créese que ye lo bastante común en hábitats apropiaos en Queensland. Ta catalogáu como de «esmolición menor» por BirdLife International na Llista Colorada d'Especies Amenaciaes. Ye posible que tea menguando llixeramente en númberu por causa de la destrucción del hábitat, pero probablemente non a un ritmu lo suficientemente alto como pa xustificar alzar el so estáu a «casi amenazada».
Platycichla flavipes
El malvís azuláu ("Platycichla flavipes") ye un páxaru cantor del nordés de Suramérica. Apocayá volvió clasificar nel xéneru "Turdus".
Esti túrdido mide ente ventidós y veintitrés centímetro de llargu y pesa ente cincuenta y cinco y setenta gramos. Dambos sexos tienen pates y güeyos mariellos. El machu tien picu mariellu y el so plumaxe ye usualmente negru, con llombu y partes baxes de coloración abuxada. Sicasí, el tonu esactu de gris varia según la zona, y el machu d'una de los cinco subespecies, "P. f. xanthoscelus" de Tobagu, ye dafechu negru y paezse al mierlu machu. Les femes tienen el picu opacu, partes baxes marrones escures y parte cimeru más pálida. Los pichones machos son de color castañu con nales y cola negra, ente que les femes paecer a les adultes, pero con plumaxe más opacu y chiscáu de color naranxa na cabeza y ocre escuru más cerca de les pates.
El cantar del machu son frases musicales, "srip, sriii, sri, sriii", nuevamente paecíos a los del mierlu, pero dacuando asonsañen el cantar d'otros páxaros. La llamada típica ye un "srip" con un peculiar "siiit" pa indicar alarma.
Esta ave tien un rangu bien ampliu. Una población habita'l norte de Colombia, Venezuela, norte de Brasil, Trinidá y Tobago y parte de la Sierra de Pacaraima al oeste de Guyana (incluyendo'l Monte Roraima). Otra población vive nel este de Brasil, esti de Paraguái y nordés d'Arxentina. La subpoblación arxentina ye parcialmente migratoria: ye residente nel norte, pero les qu'habiten más al sur pasen l'iviernu austral más al norte. Delles poblaciones del norte de Suramérica tamién formen parte de les grandes migraciones locales, pero los sos casos nun fueron dafechu estudiaos.
L'hábitat d'esti pequeñu túrdido ye'l monte tropical, el renoval y los plantíos bien crecíos. Ye una especie de zones altes, yá que suel añerar a más de dos mil metros sobre'l nivel del mar, anque s'atoparon individuos viviendo al nivel del mar. Alimentar n'árboles y parrotales, y bien raramente sobre la tierra, y la so dieta consiste mayormente en frutes y frutos coloraos. Nun forma bandaes bien grandes con otres especies yá que suel permanecer nes copes de los árboles.
El nial ta formáu por cañes pequeñes, tien forma de copa y construyir ente roques o sobre superficies sólides. La fema deposita ente dos y tres güevos de color acoloratáu, enllordiaos de verde o azul cada ocasión.
Ye bien común en gran parte del so rangu, y polo tanto'l IUCN nun la considera en peligru d'estinción. Sicasí, el malvís azuláu ye una especie cobarde, y la fema en particular ye bien malo de ver, yá que nun canta y el so plumaxe déxa-y camuflase cola so redolada.
Platyrinchus cancrominus
El picoplano rabón (Platyrinchus cancrominus), conocíu tamién como mosqueru pico chatu, picochato rabón, piquichato chingo, piquichato mexicanu o piquichato norteño, ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los tirandos (Tyrannidae) reinal de Centroamérica y Méxicu. 
Ye orixinaria de Belice, Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Hondures, Méxicu, Nicaragua y Panamá. El so hábitat natural son les viesques seques y viesques húmedes.
Platyrinchus coronatus
El picoplano coronáu (Platyrinchus coronatus) ye una especie de d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae. Ye una especie bastante común que se distribúi poles selves tropicales de Bolivia, Brasil, Colombia, Costa Rica, Ecuador, Guayana Francesa, Guyana, Hondures, Nicaragua, Panamá, Perú, Surinam y Venezuela.
Ye un páxaru bien pequeñu, d'unos 9 cm. Percima ye color oliva-marrón, y per debaxo d'un mariellu apagáu, enllordiáu d'oliva nel pechu y nos lladrales, y col gargüelu blancu. El patrón facial ye más complexu: la cara ye blancu con dos llistes negres que parten del güeyu, una postocular y l'otra malar. El pileu ye acoloratáu con una banda central mariella, que puede ser pocu visible. El picu, como nes otres especies del xéneru "Platyrinchus" ye bien anchu y planu, ye negru penriba y ablancazáu per debaxo. Ye bastante paecíu a "Platyrinchus mystaceus", anque esti tiende a distribuyise por hábitats más montiegos, y el so gargüelu blancu resulta bien llamativa.
Platyrinchus mystaceus
El picoplano bigotudu, piquichato gargantiblanco, picochato nanu o picu de pala crestiamarillo (Platyrinchus mystaceus) ye una especie d'ave paseriforme
de la familia Tyrannidae, que s'atopa en Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Costa Rica, Ecuador, Guayana francesa, Guyana, Panamá, Paraguái, Perú, Surinam, Trinidá y Tobago y Venezuela.
Vive ente los 700 y 2.150 m de altitú, nel interior del monte húmedu de monte, n'árboles de 10 a 30 m d'altor, como "Elaeagia" y "Hieronyma oblonga" cubiertes d'epífites o hemiepiífitas, (como Clusiaceae), o nel cantu del monte ente carbes trupes enrevesosos de bambú y bejucos.
Mide 9,5 a 10 cm de llargor y pesa 9,3 a 11 g. El plumaxe de les partes cimeres ye oliva parduzu , col pileu y los llaos de la cabeza más escuros; el machu presenta una cresta eréctil mariella brillosa, na parte de tras de la corona y la nuca, amenorgada o ausente nes femes. El aníu ocular y la franxa postocular hasta los auriculares son de color ante. El llurdiu loral, el cazu y el gargüelu son blanques; tien una franxa corita a cada llau del pescuezu; el pechu, la banda y los lladrales son de color leonado a marrón oliváceo, que se tornen mariellu maciu nel restu de la rexón inferior. El picu ye anchu, planu y ye negru, sacante na punta y los tomios del quexal, que son de color cuernu. Les pates son gris claru.
Aliméntase d'insectos y otros artrópodos pequeños qu'atrapa ente la xamasca. Dacuando busca alimentu en bandes mistes con otres especies.
Constrúi un nial en forma de taza cónica, a aprosimao 1 m d'altor del suelu, que forra utilizando diversos materiales, como fibres de hongos negros o cachos de piel d'animal. La fema pon dos güevos color crema con corona acoloratada.
Platyrinchus platyrhynchos
El picoplano crestiblanco, picochato cabecigris, iquichato coronimorado o picu de pala canelu ("Platyrinchus platyrhynchos") ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae, que s'atopa en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana francesa, Guyana, Perú, Surinam y Venezuela.
Vive nel sotobosque del monte húmedu y en montes con suelos arenosos, per debaxo de los 1.1000 m de altitú.
En promediu mide 10,5 cm de llargor. La cabeza ye gris con un pequeñu llurdiu blancu sobre la corona; l'envés ye castañu escuru; el gargüelu ye de color ablancazáu y les partes inferiores son de color ocre fondu.
Aliméntase principalmente d'insectos, qu'atrapa nel viesu de les fueyes, xeneralmente a un altor del suelu ente 3 y 5 m.
Platyrinchus saturatus
El picoplano cresticanela (Platyrinchus saturatus), tamién denomináu picu chatu de copete acaneláu y picu de pala ablondu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae que vive en Suramérica.
El picoplano cresticanela mide ente 9 y 10 cm de llargor. Los sos partes cimeros son de color ámbare. El machu presenta un llurdiu anaranxáu sobre la cabeza; les mexelles y el gargüelu blanques; nales negres con cantos de les plumes ablondos y les partes inferiores marielles colos llaos del pechu marrón buxu. El so picu ye negru col quexal claru. Les sos pates son rosadas abuxaes.
Aliméntase d'artrópodos, que caza ente la xamasca trupa ente 1 y 3 metros d'altor del suelu. Sigue a les formigues guerreres apara atrapar les preses que fuxen d'elles.
Platyspiza crassirostris
El Pinzón vexetarianu (Platyspiza crassirostris) ye una especie d'ave nel grupu de pinzones de Darwin de la familia "Thraupidae". 
Ye monotípica dientro del xéneru "Platyspiza", que ye, sicasí, munches vegaes subsumidas en "Camarhynchus".
Ye reinal de les Islles Galápagos. 
El so hábitat natural son los montes secos tropicales o subtropicales y montiegos húmedos subtropicales o tropicales.
Platysteira blissetti
El batis-carunculado de Blisset (Platysteira blissetti) ye una especie d'ave na familia Platysteiridae.
Alcuéntrase en Camerún, Costa de Marfil, Ghana, Guinea, Liberia, Nixeria, Sierra Lleona y Togu.
Platysteira castanea
El batis carunculado castañu (Platysteira castanea) ye una especie d'ave na familia Platysteiridae.
Alcuéntrase n'Angola, Camerún, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Guinea Ecuatorial, Gabón, Kenia, Nixeria, Sudán del Sur, Tanzania, Uganda, y Zambia. Los sos hábitats naturales son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales, los banzaos subtropicales o tropicales, y la sabana húmeda.
Platysteira concreta
El batis carunculado ventrigualdo (Platysteira concreta) ye una especie d'ave na familia Platysteiridae.
Alcuéntrase n'Angola, Burundi, Camerún, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Guinea Ecuatorial, Gabón, Ghana, Guinea, Kenia, Liberia, Nixeria, Ruanda, Sierra Lleona, Tanzania y Uganda.
Platysteira cyanea
El batis-carunculado gorgipardo (Platysteira cyanea), ye una especie d'ave na familia Platysteiridae. Ye un ave paserina insectívora pequeña.
L'adultu del batis-carunculado gorgipardo mide unos 14 cm de llargu. El machu adultu tien partes inferiores de color negru polencu, y partes inferiores blanques con una franxa negra definida nel pechu. Tien una ancha banda blanca na nala, y zones de carúncula acoloratada alredor del güeyu.
La parte cimera de les femes ye de color gris escuru, y tamién tienen la franxa blanca na nala y la carúncula nel güeyu. Tien un pequeñu llurdiu blancu sol picu y el gargüelu y el pechu son granate, separaos del banduyu blancu por una franxa negra nel pechu.
Estes aves polo xeneral alcuéntrase en pareyes o pequeños grupos. La so llamada ye bien característica y componse de seis notes "doo-dd-dum-di-do-do."
La especie añera nel oeste, centru y nordés d'África tropical. Esta ye una especie común que s'atopa nel monte secundariu y otres zones montiegues, incluyíos xardinos. Pon los sos güevos nun nial en forma de pequeña taza construyíu con liquen y teles d'araña na zona baxa d'un árbol o nun parrotal.
Platysteira jamesoni
El batis carunculado de Jameson (Platysteira jamesoni) ye una especie d'ave na familia Platysteiridae.
Alcuéntrase na República Democrática d'El Congu, Kenia, Sudán del Sur, Tanzania, y Uganda.
Platysteira peltata
El batis carunculado gorginegro (Platysteira peltata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Platysteiridae llargamente distribuyida por África, atopándose n'Angola, Burundi, República Democrática d'El Congu, Kenia, Malaui, Mozambique, Somalia, Sudáfrica, Tanzania, Uganda, Zambia y Zimbabue.
Platysteira tonsa
El batis carunculado tordu (Platysteira tonsa) ye una especie d'ave na familia Platysteiridae.
Alcuéntrase en Camerún, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Guinea Ecuatorial, Gabón, y Nixeria. Los sos hábitats naturales son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales y les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales.
Plectorhyncha lanceolata
El mieleru llanceoláu (Plectorhyncha lanceolata), tamién llamáu como páxaru azucre franjeado, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Meliphagidae.
La especie ye un mieleru de tamañu medianu, mide 22 a 25 cm (8.7 a 9.8 pulgaes) de llargor, un valumbu de 28 a 36 centímetros (11 a 14 pulgaes) y un pesu promediu de 40 gramos (1.4 oz).
Les partes cimeres son marrones abuxaes, xeneralmente con centros más brillosos de color marrón escuru hasta les plumes, dando l'apariencia de franjs. Estes franxes son más marcaes na cabeza y la nuca, y menos clares nel obispillo y casi ausentes nes coberteras cimeres de la cola. Les partes inferiores son blanques con rayes tenues nel banduyu. Les plumes na parte cimera del pechu y el gargüelu son llargues y apuntiaes, lo que da a la cabeza un aspeutu apuntiáu. La nala y la cola son moderadamente llongures con puntes arrondaes. El prico ye curtiu, con un aspeutu apuntiáu, con un tonos azul-gris escuros a un gris negru na punta y alredor de les fueses nasales. Les pates son de color azul-gris con garres negres. La piel desnudo alredor del güeyu ye marrón escura y el iris ye negru a marrón escuro.
Los machos y les hebras son similares n'apariencia. Los mozos son un pocu más marrones que los adultos, de color ante o con cantos marrones nes plumes de les nales y el llombu. Los mozos tienen un aspeutu más pálidu, menos "rayáu" que los adultos. Ellos mudan a un plumaxe d'adultu cuando cumplen un añu d'edá. Nun hai diferencia nel plumaxe estacional de les aves reproductores.
El canto ye descritu como un «"chirp, chirp, cherry, cherry"», y el so llamáu ye un agudu «"chewee"» y el so llamáu d'alerta ye un xiblíu estridente.
El mieleru llanceoláu describióse pol ornitólogu y ilustrador d'aves John Gould, na so "A Synopsis of the Birds of Australia and the Adjacent Islands" (publicáu en 1838). Ye un miembru de la familia Meliphagidae, los mieleros, y l'únicu miembru del xéneru monotípicu "Plectorhyncha". Estudiu moleculares indiquen que'l xéneru ta estrechamente venceyáu col xéneru monotípicu "Grantiella", anque tienen diferencies n'apariencia esterna. El mieleru pintáu ("Grantiella picta") y el mieleru llanceoláu son parte d'un subclado que coles mesmes inclúi al "Philemon" y "Xanthotis".
El nome del xéneru, "Plectorhyncha", deriva d'una combinación de les palabres griegues pa «una punta de llanza» y «el picu», y refierse al picu con punta fina. El nome de la especie, "lanceolata", vien del vocablu llatinu «en forma de llanza, llanceoláu» en referencia a les plumes llargu y apuntiáu nel gargüelu y el pechu. L'ave tamién ye conocíu como páxaru azucre franjeado.
Los mieleros tán rellacionaos con Pardalotidae (pardalótidos), Acanthizidae (acantizas, sedositos, gerigones, etc.), y Maluridae na gran superfamilia Meliphagoidea.
La especie puede atopase principalmente nel este d'Australia, sobremanera nel interior. Habita nos montes abiertos más secos, como mallees y mulgas, y tamién gorbizales y manglares na mariña. En 1923, un observador sosprender al atopar un pequeñu númberu de mieleros llanceolaos añerando en Forster, na mariña de Nueva Gales del Sur a mediaos de norte, diciendo que «ye un fechu notable pa esti páxaru dexe'l so hábitat fayadizu nel interior del país, pa llegar a la mariña». Sicasí, la distribución espandióse, y les cifres actuales apunten la so distribución tan al este d'Australia como'l centru y el sureste de Queensland, estendiéndose escontra l'interior hasta'l sudeste de Australia Meridional, y na mariña sur de los llagos Tuggerah (en Nueva Gales del Sur). Pequenes irrupciones acomuñaes a'l patrones climáticos y los cambeos d'hábitat rexistráronse en zones fora del so rangu habitual incluyendo los Grampianos y l'enllanaes d'Adelaida.
Apaez nuna amplia variedá de hábitats, incluyendo montes de ribera con ocalitu coloráu, boxe álamu y boxe negru con un sotobosque de "Muehlenbeckia florulenta" o "Atriplex"; arboláu mallee, especialmente cuando s'entemez con carbes de "Melaleuca uncinata" o "Eremophila"; montes de "Callitris" que crecen nos bancos de sable; y carbes semiáridos apoderaos por "Acacia" incluyendo "Acacia shirleyi". Na mariña, el mieleru lanceoladose atopa en montes pantanosos de "Melaleuca" and "Casuarina", y nes zones urbanizaes que contienen árboles y parrotales nativos y exóticos, tales como parques de caravanes, reserves, xardinos, granxes y güertos.
Anque ye un mieleru (como indica'l so nome común), la so fonte d'alimentu ye principalmente insectos, y la so dieta inclúi granes y frutes, según néctar. El so picu evolucionó a unu curtiu, rectu y apuntiáu, afechu pa buscar insectos nos resquiebros, que pa introducilo en tubos de flores. Tien una llingua en forma de pincel (mesma de los mieleros) y recueye el néctar de les flores superficiales d'árboles como'l ocalitu.
Ye arbóreo, y aliméntase na xamasca de les copes de los árboles. La mayoría d'el so alimentu llógralo de les fueyes, y poques vegaes de la corteza o les flores y la fruta. Los principales métodos d'alimentación son l'espigáu de fueyes y cañes seques, el sondéu so la corteza suelta y nos resquiebros —tamién en frutos maderizos de "Casuarina pauper"—, según libar flores de "Eucalyptus gracilis" y faer salir fuera los insectos. El mieleru llanceoláu dacuando cuélgase pámpana abaxo pa estrayer insectos.
La especie ye más frecuentemente reparáu en solitariu o en pareyes, y dacuando en pequeñes bandaes. Cuando nun ta criando informóse que s'alimenta en grupúsculos sueltos, bebiendo en grupos mistos con especies de "Manorina", y viaxando en grupos pequeños. Arreyar d'actividá social d'altu nivel, incluyendo encarmarse xuntos y afechase mutuamente, y cuando s'alimenten en grupos escorriendo les sos preses, llamando a los demás y regañando tamién. Cuando la especie nun participó nel apareamiento el so llamáu ye vocal, y canta p'alimentase y posase, anque solo dacuando llama mientres el vuelu. Informóse que participó nuna exhibición alzando les sos nales y vocalizando, y realizando duetos y faciendo cantares de llamaes-y-respuestes.
Anque'l mieleru llanceoláu defendi agresivamente el so nial de persones interesaes y animales que s'averen demasiáu, reparóse que canta y esibe les nales. Nun ye conocíu por ser territorial. Frecuentemente aliméntase cerca d'otros mieleros y nun se reparó agresión ente especies.
La especie se repoduce en tola so área de distribución, polo xeneral en pareyes simples. Dambos sexos construiyen el nial, y participen na incubación y alimentación de los pitucos. Sicasí reparóse una crianza cooperativa, con un tercer adultu arreyáu alimentando los pichones. Añera en solitariu, y les pareyes utilicen los mesmos árboles o colindantes p'añerar mientres dos o más estaciones.
La temporada de reproducción ye d'agostu a xineru, anque depende de les condiciones locales. El sitiu de nidificación ta xeneralmente na xamasca cayida d'un parrotal altu o sol árbol, como "Casuarina", "Melaleuca", "Acacia" y ocalitos mallee. Ocasionalemente, el sitiu ta cerca o non de fontes d'agua, y el nial constrúyese xeneralmente nel estremu d'una caña cayida, suspendíu de les cañes o la xamasca. El mieleru llanceoláu añera nes proximidaes d'una especie del xéneru "Cracticus". Constrúi un nial fondu con forma de copa o de bolsa, con parés grueses y el cantu de l'abertura llixeramente escontra dientro. El nial ta fechu de yerba fina seca, recubiertu con plantes del suelu, plumes o llana, y n'ocasiones revistíu pa escurecer dafechu'l marcu de yerba. Ta bordiáu con telarañes, pelo, llana o raicillas, y en delles vegaes con flores y papel de seda. La especie comúnmente reutiliza'l material de niales anteriores.
Los güevos son allargaos y ovalaos, y miden 2.4 centímetros (0.94 pulgaes) por 1.7 centímetros (0.67 pulgaes) —un pocu apuntiaos nun estremu—. Son d'un color blancu opacu, nidiu y ensin rellumu o llixeramente brillosu, y moderadamente enllordiaos de color marrón acoloratáu —sobremanera na parte inferior, anque profusamente escontra y sobre l'estremu más anchu—. La fema pon una media de tres güevos nun intervalu de 24 hores. Los güevos son guaraos por dambos padres que costantemente s'alternen en periodos de 20 minutos mientres 16 o 17 díes. El periodu d'emplumamientu tamién dura alredor de 16 díes.
Los niales son parasitados pol cuquiellu pálida ("Cacomantis pallidus").
Por cuenta de la so amplia distribución y población estable, el mieleru llanceoláu foi evaluáu pola UICN como de «esmolición menor».
Plectrophenax nivalis
El escribán nival (Plectrophenax nivalis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Emberizidae. Habita nel árticu y nuna área acutada del hemisferiu norte. Hai pequeñes poblaciones aisllaes nos picos de los montes na rexón nórdica, incluyendo los Cairngorms nel centru de Escocia y nes Montaña San Elías na frontera sur d'Alaska.
El so hábitat natural ye la tundra, los pandoriales ensin árboles y los montes pelaos. Ye un ave migratoria, yá que pasa l'iviernu más al sur en zones más templaes, principalmente nes mariñes marines o nos montes baxos, anque pueden invadir les tierres de cultivu. Pel hibiernu forma enormes bandaes.
Tien un tamañu medianu con nales enforma grandes pa un ave de la so especie, con quince a dieciocho centímetros de llongura con un valumbu de 32 a 38 centímetros, y un pesu de ventiséis a cincuenta gramos. En vuelu, puede identificar fácilmente poles enormes llurdios blanques que presenten les sos nales. El machu ye inconfundible cuando s'atopa en dómina de reproducción, yá que el so plumaxe ye dafechu blancu col llombu negru; la fema na dómina de reproducción ye negra abuxada onde'l machu ye dafechu negru. Col plumaxe d'iviernu, dambos xéneros presenten plumes motudes, corites y blanques na parte cimera, siendo los machos más blancos que les femes. Los pitucos son mariellos con negru, y dafechu negros mientres el branu nel casu de los machos. A diferencia de la mayor parte de los paseriformes tien les nales afeches pal so fríu hábitat. Nengún otru paseriforme puede pasar l'iviernu tan al norte, descontando al cuervu común.
El so cantar ye un xiblíu inconsistente característicu, que s'oi como "per,r,r,rit" y el trino típicu de los "Plectrophenax", similar a "hudidi fiit fiit fiiw hudidi".
Constrúi'l so avolumáu nial nos resquiebros de les roques. Los güevos son verde azulaos, enllordiaos de marrón, y ruémpense depués de dolce a trece díes. Los pitucos pueden volar depués de dolce a catorce díes de la so nacencia.
Esisten cuatro subespeciey, que difieren llevemente nel patrón del plumaxe de los machos en dómina de reproducción:
Mientres la postrera yera del xelu, l'escribán nival esvalixar a lo llargo d'Europa continental.
Ploceus baglafecht
El texedor Baglafecht (Ploceus baglafecht) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Ploceidae. Ta llargamente distribuyíu en África al sur del Sáhara, atopándose dende l'este de Nixeria y Camerún hasta Etiopía y el sur de Eritrea, y al traviés de África central hasta'l sur de Tanzania.
Ploceus capensis
El texedor d'El Cabu (Ploceus capensis)
de la familia Ploceidae nativa de Sudáfrica. Ye una especie común en pacionales, hábitats agrícoles y fynbos, de cutiu cerca de los ríos. Reproduzse en colonies ruidoses nos árboles (de cutiu sauces o ocalitos, escasamente en palmeres) y cañaverales.
Mide unos 17 cm de llargu. Tien l'envés rayáu d'oliva marrón. El picu ye cónicu y apuntiáu. Los machos reproductores tienen la cabeza y les partes inferiores marielles, la cara de color naranxa y los iris blancos. Les femes adultes tienen la cabeza y el pechu avisiegu de mariellu-oliva, a mariellu pálido na parte baxa del abdome. Los sos güeyos son de color marrón. Les aves nueves son similares a les femes.
Ploceus castaneiceps
El texedor taveta (Ploceus castaneiceps) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Ploceidae. Puebla les sabanes de Kenia y Tanzania. Nun se reconocen subespecies.
Ploceus cucullatus
El texedor común (Ploceus cucullatus), tamién denomináu texedor cogullado y chichiguago, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Ploceidae mesma del África subsaḥariana. 
El texedor común ye un páxaru gordosu que mide ente 15–17 cm de llargu, con un picu cónicu robustu y los güeyos de color coloráu escuru. Nel norte de la so área de distribución los machos reproductivos tienen la cabeza negra arrodiada por cantos castaños (xeneralmente más visibles en nuca y pechu). A midida que avánzase escontra'l sur na so área de distribución la estensión del negru de la cabeza y l'anchor del cantu castañu mengüen, de forma que nos machos reproductivos del sur solo tienen negru la cara y el gargüelu, siendo'l so pileu y nuca mariellos. En toles subespecies el plumaxe de les sos partes inferiores ye mariellu intensu y el de les cimeros negru llistáu en mariellu y el so picu ye negru.
El machu fora de la dómina reproductiva tien la cabeza mariella col pileu oliváceo, el llombu gris y les partes inferiores ablancazaes. Les nales caltienen les plumes negres colos cantos mariellos.
Les femes adultes tienen les partes cimeres verdoses con vetes escures, les nales negres con llistes marielles y partes inferiores de color mariellu claru. Los xuveniles paecer a les femes pero tienen el llombu más parduzu.
Estender por tol África subsaḥariana, quitando les zones más grebes del sur y el Cuernu d'África. Ye una especie abondosa que s'atopa en gran variedá de hábitats abiertos y semiabiertos, incluyíos los cultivos y poblaciones humanes, onde con frecuencia forma ruidoses colonies. Tamién foi introducíu en La Española, Mauriciu y Xunta.
Describióse científicamente pol zoólogu alemán Philipp Ludwig Statius Müller en 1766. Reconócense diez subespecies:
El texedores comunes aliméntense principalmente de granes, y complementen la so dieta con insectos, especialmente na so dómina de cría. La so preferencia pol granu fai que se-yos considere plagues pa l'agricultura.
Esti texedor constrúi grandes niales colgantes de yerba entretejida que tienen la entrada na parte inferior, asitiaos nos estremos de les cañes de los árboles. Añeren en colonies, de forma que munchos niales cuelguen del mesmu árbol. Suelen poner 2 o 3 güevos.
Ploceus grandis
El texedor xigante (Ploceus grandis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Ploceidae.
Ploceus intermedius
El texedor entemediu (Ploceus intermedius) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Ploceidae qu'habita n'África oriental y austral.
Estiéndese dende'l cuernu d'África pel este del continente y la franxa norte d'África austral, distribuyíu por Angola, Botsuana, Djibouti, Etiopía, Kenia, Malaui, Mozambique, Namibia, El Congu, República Democrática d'El Congu, Ruanda, Somalia, Sudáfrica, Sudán del Sur, Suazilandia, Tanzania, Uganda, Zambia y Zimbabue.
Describióse científicamente pol naturalista alemán Eduard Rüppell en 1845. Reconócense dos subespecies:
d'ésta "P. i. beattyi" d'Angola y "P. i. luebberti" de Namibia;
Añera en grandes colonies, de cutiu xuntu al texedor común y dacuando col bufalero piquirrojo. Como otru texedores constrúi niales colgantes enxareyando fierva. Esta especie ye parasitada con frecuencia pol cucu didric.
Ploceus jacksoni
El texedor de Jackson (Ploceus jacksoni) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Ploceidae. Ye propiu d'África, atopándose dende'l sureste de Sudán hasta Uganda, Burundi, Kenia y el norte de Tanzania. En Asia foi introducíu en Emiratos Árabes Xuníos. Nun se reconocen subespecies.
Ploceus katangae
El texedor de Katanga (Ploceus katangae) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Ploceidae endémica del sur de África Central. Nel pasáu considerábase que yera una subespecie del texedor mazcaráu.
Alcuéntrase namái nel sur de la República Democrática d'El Congu y el norte de Zambia. El so hábitat natural son los carrizales y los llechos de papiros de les zones pantanoses.
Ploceus manyar
El texedor estriáu (Ploceus manyar) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Ploceidae. Ta llargamente distribuyíu n'Asia, atopándose en Bangladex, Camboya, China, India, Indonesia, Myanmar, Nepal, Pakistán, Sri Lanka, Tailandia y Vietnam, según en Exiptu.
Ploceus melanocephalus
El texedor cabecinegro (Ploceus melanocephalus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Ploceidae que vive principalmente en África Occidental y Central. 
El texedor cabecinegro mide alredor de 11 cm de llargu. Presenta un gran dimorfismu sexual. El plumaxe reproductivu del machu ye nel so mayor parte mariellu intenso, con vetes olivacees nel llombu, como la so cola, y tien llistes corites nes nales. La so cabeza ye de color negru, sacante la so nuca que ye mariella, que s'estiende pol so gargüelu hasta la parte cimera del so pechu, onde amuesa un estensu llurdiu castañu. El so picu cónicu tamién ye negru. Sicasí les femes tien les partes inferiores pardu amarellentaes con vetes escures y les inferiores ablancazaes. Presenten una llista superciliar clara y el so picu ye abuxáu.
Atópense principalmente en África Occidental y Central, anque tamién vive alredor de la rexón de los grandes llagos y nel norte de Etiopía y Eritrea. Habita puramente nes proximidaes de l'agua, a lo llargo de los ríos y al pie de los llagos y banzaos.
La especie describióse científicamente por Linneo na so obra "Systema Naturae" de 1758.
Reconócense cinco subespecies:
"P. m. victoriae" propuesta por Ash en 1986 agora piénsase que yera un híbridu ente "P. melanocephalus" y "P. castanops".
Ploceus melanogaster
El texedor piquinegro (Ploceus melanogaster) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Ploceidae. Ta llargamente distribuyíu n'África, atopándose en Burundi, Camerún, República Democrática d'El Congu, Guinea Ecuatorial, Kenia, Nixeria, Ruanda, Sudán, Tanzania y Uganda.
Ploceus ocularis
El texedor d'antioyos o texedor motudu (Ploceus ocularis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Ploceidae nativa d'África.
Alcuéntrase llargamente distribuyíu nos montes, los cantos de los montes y xardinos de África Oriental, Central y del Sur, pero ta ausente de les rexones más grebes (como'l Karoo) y la trupa selva primaria. Esta especie frecuentemente reproduzse en pareyes solitaries, dambos sexos son de color mariellu brillante, tienen la parte posterior d'oliva amarellentáu, «antioyos» negros y güeyos claros. El machu tien el gargüelu negru.
Ploceus princeps
El texedor de Príncipe (Ploceus princeps) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Ploceidae.
Ploceus reichardi
El Texedor de Reichard (Ploceus reichardi) ye una especie d'ave na familia Ploceidae. Alcuéntrase en zones pantanoses nel sur-oeste de Tanzania y nor-este de Zambia.
Dacuando'l Ploceus ruweti de la República Democrática d'El Congu ye tratáu como una subespecie d'esta ave.
Ploceus rubiginosus
El texedor castañu (Ploceus rubiginosus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Ploceidae. Ta llargamente distribuyíu n'África, atopándose n'Angola, Botsuana, Eritrea, Etiopía, Kenia, Namibia, Somalia, Sudán, Tanzania y Uganda.
Ploceus sanctithomae
El texedor de São Tomé (Ploceus sanctithomae) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Ploceidae.
Ploceus spekei
El texedor de Speke (Ploceus spekei) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Ploceidae, endémica de África oriental. El nome d'esta especie conmemora al militar y esplorador inglés John Speke.
A diferencia del d'otru texedores, el so plumaxe nun camuda a lo llargo del añu. El machu adultu ye principalmente de color mariellu con un llurdiu negru qu'ocupa la so cara y gargüelu, y bordiada por una fina llista acoloratada na parte del pescuezu. Les plumes del so llombu y nales son negres con cantos mariellos, y el so picu tamién ye negru. La fema tien les partes cimeres de color oliva abuxáu con llixos pardu corites; les sos partes inferiores son amarellentaes clares, más ablancazaes nel banduyu y más abuxaes nos lladrales. Les plumes de les sos nales son negres con cantos mariellos y ablancazáu amarellentaos. Los xuveniles son similares pero de tonos más apagaos. L'iris de los sos güeyos ye claru y ye abondo grande pa la so familia.
El texedor de Speke suel añerar en colonies, anque dacuando facer en solitariu. Suel construyir el so nial colgando de les cañes de les acacies. El so nial ye esféricu y tien una entrada en forma de tubu nos llaterales o per debaxo. Suelen sobresalir munchos tarmos de yerbes de forma desordenada, y dacuando despinten la so forma. Añera tantu tres una estación d'agües curtia como metanes una llarga. La so puesta típica consta de cuatro güevos, que son de color azul intensu llisu, con ciertu motudu en dambos estremos, y con unes midíes de 24 a 26 mm de llargu y 15 a 17 mm d'anchu.
El texedor de Speke alcuéntrase nel Cuernu d'África y les sos proximidaes, distribuyíu pel norte y l'este de Somalia, los montes del interior de Etiopía y Kenia, y el norte de Tanzania. Habita na sabana, les zones de carba y nos campos de cultivu y zones urbanes. En parte de la so área de distribución ye abondosa, especialmente na populosa zona de Nairobi y contorna, onde visita con frecuencia los comederos de páxaros proporcionaos polos humanos.
Ploceus subaureus
El texedor doráu africanu (Ploceus subaureus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Ploceidae. Ta llargamente distribuyíu nel África, atopándose en Kenia, Malaui, Mozambique, Somalia, Sudáfrica, Suazilandia y Tanzania.
Subespecies reconocen les siguientes subespecies:
Ploceus taeniopterus
El texedor del Nilu (Ploceus taeniopterus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Ploceidae qu'habita en África oriental.
Alcuéntrase na cuenca alta del Nilu distribuyíu por Sudán, Sudán del Sur, el nordés de la República Democrática d'El Congu, este de Kenia y Etiopía.
Ploceus tricolor
El texedor tricolor (Ploceus tricolor) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Ploceidae. Ta llargamente distribuyíu n'África al sur del Sáḥara, atopándose dende Sierra Lleona al sureste de Guinea, Camerún, Gabón y el norte d'Angola, y dende el norte de República Democrática d'El Congu al oeste d'Uganda, Kenia y el suroeste de Sudán.
Ploceus velatus
El texedor mazcaráu (Ploceus velatus) ye un ave de la familia Ploceidae (texedores). Habita en tol sur d'África.
Esta especie alcuéntrase bien espublizada y alcuéntrase en hábitats bien diversos, tales como zona de parrotales, sabana, pacionales, montes abiertos, güelgues y zones semidesérticas. Tamién la atopa en xardinos y parques urbanos.
El texedor mazcaráu mide 11-14.5 cm de llargu y tien un fuerte picu cónicu curtiu y pates rosa-amarronaes. El machu adultu col so plumaxe de reproducción tien la cara, gargüelu y picu negros, güeyos coloraos, cabeza y zones inferiores de mariellu brilloso, y un envés amarellentáu-verdosu.
La fema tien un picu rosado-amarronáu, güeyos marrones o colloráu-marrón y un color amarellentáu-verdosu, daqué más escuru nel so envés posterior. El so gargüelu ye amarellentada, tornando a blancu nel so banduyu. Los machos que nun tán en reproducción asemeyar a les femes pero caltienen el güeyu coloráu. Los exemplares nuevos d'esta especie asemeyar a la fema.
El llamáu ye estridente, similar al d'otru texedores. Tamién produz una llamada d'alarma "chuk" distintiva. 
El texedor mazcaráu nidifica en colonies, principalmente dende setiembre a xineru. Los machos tienen delles femes, y constrúin diversos niales, polo xeneral unos 25 cada temporada. De manera similar a lo que faen otru texedores, los niales son texíos utilizando xuncos, fibres de palmera o camperes. La fema anubre'l nial escoyíu con camperes blandes y plumes. Constrúi'l nial nun árbol, de cutiu sobre un cursu o güeyu d'agua, anque dacuando nos suburbios. Esti texedor tamién constrúi niales ente los xuncos.
El texedor mazcaráu pon güevos de dellos colores y ello ayúdalu a safar el parasitismu per parte de los cucos una y bones el cuquiellu nun tien forma de saber que tipu de güevos hai dientro del nial del texedor hasta qu'enfusó al nial pa intentar de depositar el so propiu güevu. Los güevos que nun tener la coloración fayadiza son esaniciaos polos dueños del nial.
Polo xeneral reparar al texedor mazcaráu solu o en grupos pequeños. Anque tamién puede formar bandaes más grandes, solo o con otres especies que s'alimenten de granes. Aliméntase d'insectos, granes y néctar, y suel averase a comederos artificiales.
Ploceus vitellinus
El texedor vitelín (Ploceus vitellinus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Ploceidae qu'habita en África.
La so área de distribución estender por África oriental y una amplia franxa colindante al Sahel pel sur, distribuyíu por Benin, Burkina Faso, Camerún, Chad, República Centroafricana, el nordés de la República Democrática d'El Congu, Guinea Ecuatorial, Etiopía, Gambia, Ghana, Kenia, Malí, Mauritania, Níxer, Nixeria, Santu Tomé y Príncipe, Senegal, Somalia, Sudán, Sudán del Sur Tanzania, Togu y Uganda.
Reconocen les siguientes:
Ploceus xanthops
El texedor azafranáu (Ploceus xanthops) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Ploceidae. Ta llargamente distribuyíu en África al sur del Sáhara. Nun se reconocen subespecies.
Podoces hendersoni
El glayu terrestre mongol (Podoces hendersoni) ye una especie d'ave na familia Corvidae.
Alcuéntrase en Mongolia, China, Kazakstan, y Rusia.
L'ave ye de color pardu claru con azul iridiscente nes sos plumes primaries. Tien un llargu picu curváu y una raya negra nel so frente.
Podoces panderi
El glayu terrestre del Turkestán (Podoces panderi) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Corvidae. Estender per Asia Central, atopándose en Kazakhstán, Turkmenistán y Uzbequistán. Nun se reconocen subespecies.
Podoces pleskei
El glayu terrestre iranín (Podoces pleskei) ye una especie d'ave na familia Corvidae. El so cuerpu mide unos 25 cm de llargu, y pesa unos 85 gramos. El so cuerpu ye color arena, les sos nales son blanques con dalguna franxa negra. Tien pates fuertes y llargues. Tienen un picu fuerte y aguyao que-yos dexa escavar el terrén cuando cacen sacaveres y otros animales pequeños.
Ye una especie reinal de Irán. Habita en zones grebes y ermos semiáridos.
Poecile atricapillus
El carboneru cabecinegro o carboneru de capiellu negru (Poecile atricapillus), ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los páridos (Paridae), reinal de América del Norte. 
Pue atopase de mariña a mariña, dende la metá septentrional de Estaos Xuníos nel sur, hasta la bahía James, l'estremu sur de los Territorios del Noroeste y el Yukón y la metá sur d'Alaska nel norte.
El so hábitat preferíu ye'l monte de fueya caduca o mistos caducifolios. Tamién s'atopa en montes abiertos, parques y árees suburbanes. 
La segregación del so hábitat ye'l principal factor que lo dixebra tantu del "Poecile hudsonicus" nel norte y el "Poecile rufescens" al noroeste (estos dos especies prefieren puramente los montes de coníferes). L'altitú tamién la dixebra del "Poecile gambeli" nos montes occidentales y el "Poecile carolinensis" en Great Smokey Mountains.
Poecile carolinensis
El carboneru de Carolina (Poecile carolinensis), ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los páridos (Paridae), reinal de América del Norte. 
El so hábitat de cría son los montes mistos caducifolios nel este de los Estaos Xuníos, dende Nueva Jersey hasta'l sur de Kansas, el centru de Florida y sur de Texas. Esiste un vacíu na gama nes Montes Apalaches, onde ye reemplazáu pol so pariente "Poecile atricapillus", onde los rangos se superponen lo cual puede faer difícil la identificación.
Poecile cinctus
El carboneru lapón (Poecile cinctus), ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los páridos (Paridae), bien estendida nel norte d'Europa, Asia y América del Norte. 
Ye residente xeneralizáu en tol subárticu, dende Escandinavia y el norte d'Asia hasta América del Norte, principalmente en Alaska y el noroeste de Canadá. 
El so hábitat son los montes de coníferes, principalmente pinos. Tamién vive en montes mistos, montes caducifolios cerca de los ríos y montes d'abedurios.
== Subespecies reconocen dos subespecies d'esta ave: 
Poecile davidi
El carboneru de David (Poecile davidi), ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los páridos (Paridae), reinal d'Asia. 
Ye reinal del centro-oeste de China, puede atopase al sur de la provincia de Gansu, l'oeste de Hubei y el sur de Shaanxi y Sichuan.
Poecile gambeli
El carboneru montañés (Poecile gambeli), tamién denomináu carboneru ceya blanca o paru cejiblanco, ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los páridos (Paridae), reinal de América del Norte. 
Ye común nes rexones montascoses del oeste de Estaos Xuníos, la so gama estiéndese dende'l sur de Yukon a California y les Montes Predresos. El so hábitat son los montes boreales y templaos.
Reconocen cuatro subespecies d'esta ave: 
Poecile hudsonicus
El carboneru boreal (Poecile hudsonicus), ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los páridos (Paridae), reinal de América del Norte. 
El so hábitat de cría son los de montes de coníferes de Canadá, Alaska y los cantos septentrionales de los Estaos Xuníos continentales. Permanecen dientro de la so área de reproducción mientres tol añu, pero dacuando migren al sur pel hibiernu. 
La pareya permanez xunida mientres tol añu y pueden apariase pa tola vida.
Estos páxaros busquen alimentu nes cañes de coníferes, comiendo principalmente insectos y granes, que pueden ser guardaos pal so usu posterior. De cutiu aliméntense en bandaes pequeñes, incluyendo otres aves pequeñes, sobremanera pel hibiernu.
== Subespecies reconocen cinco subespecies d'esta ave: 
Poecile lugubris
El carboneru lúgubre (Poecile lugubris), ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los páridos (Paridae), reinal del sur d'Europa y l'este d'Asia. 
Distribúise nel sureste d'Europa, Asia Menor, Italia y Francia. El so hábitat son les viesques templaes y carbes del tipu mediterraneu. 
Poecile montanus
El carboneru montiegu o carboneru sibilín (Poecile montanus), ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los páridos (Paridae), bien estendida en Europa y Asia.
La especie reproducir en pequeños montes mistos, montes d'omeru y carbes pantanosos, xeneralmente prefieren les árees húmedes con árboles podres. La distribución de la especie estiéndese dende Europa Occidental al traviés de Europa Central hasta l'este de Siberia y Xapón.
Poecile palustris
El benarriz (Poecile palustris) ye un ave paseriforme que pertenez a la familia de los páridos. Ye una especie sedentaria, y la mayoría de los sos individuos nun son migradores.
Mide de 11 a 12 cm, con capirote y mentón negros y mexella blanca o gris claru. L'envés ye de color pardu. El picu ye negru, y les pates gris-azulaes.
En montes caducifolios o mistos con coníferes. Prefier los llugares húmedu y avesíu, cerca de ríos y regueros.
En Europa y nel este d'Asia.
Poecile rufescens
El carboneru dorsicastaño o carboneru de llombu castañu (Poecile rufescens), ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los páridos (Paridae), reinal de América del Norte. 
S'hábitat son les coníferes de baxa elevación y montes mistos nel noroeste del Pacíficu de los Estaos Xuníos y l'oeste de Canadá, dende'l sur d'Alaska hasta'l suroeste de California. Ye residente permanente dientro de la so gama, con dellos movimientos estacionales en busca d'alimentu. Polo xeneral mover a zones más baxes de la mesma zona a principios del iviernu y torna a elevaciones más altes pel branu.
Nel área de la Badea de San Francisco esta ave afíxose fácilmente a escenarios suburbanos, lo que provocó una espansión del rangu.
Reconocen trés subespecies d'esta ave: 
Poecile sclateri
El carboneru mexicanu o paru mexicano (Poecile sclateri), ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los páridos (Paridae), reinal de América del Norte. 
La especie distribuyir pol suroeste de Estaos Xuníos y Méxicu. Ye residente permanente nes tierres altes montiegues nel oeste, centru y nordés de México, el rangu estender al norte nel estremu sudeste de Arizona y el suroeste de Nuevu México. El so hábitat son les viesques húmedes y carbes
Reconocen dos subespecies d'esta ave: 
Poecile superciliosus
El carboneru cejiblanco o carboneru de ceyes blanques (Poecile superciliosus), ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los páridos (Paridae), reinal d'Asia. 
Ye reinal de los montes de los montes del suroeste de China. Reproduzse en montes de parrotales alpinos de "Berberis", "Rhamnus", "rododendru" y "Salix", n'altitúes de 3000 a 4000 m baxando pel hibiernu a niveles llixeramente inferiores a montes de coníferes, principalmente "Picea". 
Poecilodryas albonotata
Poecilodryas albonotata, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Petroicidae, del xéneru "Poecilodryas".
Ye una especie d'ave que s'atopa nes montes Arfak de Nueva Guinea.
Poecilodryas brachyura
Poecilodryas brachyura, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Petroicidae, del xéneru "Poecilodryas".
Poecilodryas cerviniventris
Poecilodryas cerviniventris, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Petroicidae, del xéneru Poecilodryas.
Ye una especie d'ave qu'habita en Australia.
Poecilodryas hypoleuca
Poecilodryas hypoleuca, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Petroicidae, del xéneru Poecilodryas.
Poecilodryas superciliosa
Poecilodryas superciliosa, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Petroicidae, del xéneru Poecilodryas.
Ye una especie d'ave que s'atopa nel nordés de Queensland, Australia.
Poecilotriccus capitalis
El titirijí pío (Poecilotriccus capitalis) ye una especie d'ave na familia "Tyrannidae". Foi asitiáu enantes nel xéneru "Todirostrum". 
Alcuéntrase en carbes, sobremanera de bambú, nel sur de Colombia, esti de Ecuador y Perú, y al sur-oeste de Brasil.
Poecilotriccus fumifrons
El titirijí frentigrís o titirijí de frente afumada (Poecilotriccus fumifrons) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae que vive en Suramérica.
El titirijí frentigrís ye un páxaru pequeñu y de cola curtia, que mide de picu a cola una media de 9,5 cm. Los sos partes cimeros son de color verde oliváceo, de nales corites con cantos de les plumes ocres. El so pileu y cara son grises y les partes inferiores del so cuerpu son de color blancu buxu.
Alcuéntrase en Brasil, la Guayana francesa y Surinam.
Poecilotriccus plumbeiceps
El titirijí cabecicanela (Poecilotriccus plumbeiceps), tamién denomináu mosqueta de cabeza canela, mosqueta de cara canela y titirijí de cara ocre, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae que vive en Suramérica.
Atopar nes selves d'Arxentina, Bolivia, Brasil, Paraguái, Perú y Uruguái.
Poecilotriccus ruficeps
El titirijí capirrufo (Poecilotriccus ruficeps), tamién denomináu tiranuelo coronáu y picu chatu de corona ablonda, ye una especie d'ave de la familia "Tyrannidae", que s'atopa nos montes húmedos del montes de los Andes de Venezuela, Colombia, Ecuador y el norte del Perú, ente los 2.000 y 3.300 m de altitú.
Mide ente 9,5 y 11 cm de llargu. Tien el pileu y les mexelles coloraes o ablondes, y la nuca negra; el gargüelu y la parte cimera del envés son blanques o negres con pintes blanques, el pechu mariellu, l'envés oliváceo. Tien les nales con franxes negres, marielles y olivacees. Tien el picu negru y les pates blancucies.
"Poecilotriccus luluae" de l'aguada oriental del andar del norte del Perú, describióse como una especie distinta, pero dalgunos espertos considerar como otra subespecie. Pa otros, "P. luluae" y "P. ruficeps" conformen una superespecie.
Poecilotriccus russatus
El titirijí bermeyu ("Poecilotriccus russatus") ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae.
Vive en viesques húmedes montiegos de los tepuyes del sureste de Venezuela, del sudoeste de Guyana y el norte de Roraima (Brasil).
Poecilotriccus sylvia
El titirijí gris (Poecilotriccus sylvia), tamién conocíu como espatulilla cabecigris, espatulilla gris, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae. Ye nativu de América Central y Suramérica. Reconozse cinco subespecies, incluyendo la subespecie nominal.
La so área de distribución inclúi Méxicu, Guatemala, Belize, Hondures, Nicaragua, Costa Rica, Panamá, Colombia, Venezuela, Guyana, Guyana Francesa y Brasil. El so hábitat compónse de carbes, pacionales y monte subtropical y tropical.
Poephila acuticauda
El Pinzón de Cola Aguda, "Poephila acuticauda" ye una especie común de pinzones estrildidos atopaos al norte de Australia. Tamién ye conocíu como Diamante Baberu. Envaloróse qu'habita una estensión de territoriu que va ente 1.000.000 y 10.000.000 km², dende Australia Occidental hasta Queensland. 
De pequeñu tamañu, ente 15 y 17 cm aprosimao, el so plumaxe na parte cimera varia ente un gris con nidios tonos marrones y un gris un pocu más escuru escontra la cola. La parte inferior ye más clara, termináu en blancu, solo atayada por unos lladrales negros que xuben dende les pates. La so traza distintiva ye que debaxo del picu tienen un baberu.
Ponen de 4 a 7 güevos que los padres guaren por 14 díes. Puede estremase la diferencia de sexu por diferencies bien sutiles ente dambos como que nel machu'l baberu ye más anchu, el so cantar más enllargáu y el picu más escuru.
Estrémense dos subespecies; el "P. a. acuticauda" que tien el picu color mariellu, y el "P. a. hecki" que tien el picu coloráu.
Pue atopase na sabana d'Australia. Se estatus de caltenimientu evaluóse como de baxa esmolición (LC).
Poephila personata
El pinzón amazcaráu (Poephila personata) ye una pequeña ave paseriforme de la familia Estrildidae. Ye un residente común de la sabana ensuga del norte de Australia, dende Kimberley, cruciando'l Top End, el golfu de Carpentaria hasta la parte más meridional de la península del Cabu York. A pesar de la gran estensión del so territoriu siempres s'atopa cerca de l'agua.
El pinzón amazcaráu mide 12,5-13,5 cm de llargu. L'únicu dimorfismu sexual presente na especie correspuende a que'l machu ye más grande que la fema, a pesar d'esto dambos son bien paecíos. Ye color canela-café na parte cimera y más pálidu na inferior, cola rabadilla de color blancu, una marca negra nos lladrales y una mázcara negra na cara. Tien un picu de color mariellu bien vistosu y una cola negra terminada en punta. La subespecie "P. p. leucotis", que puede atopase na parte esti del territoriu tien les mexelles blancucies.
Viven en pareyes con en pequeñes bandaes mientres el día, la mayor parte del tiempu nel suelu buscando granes de camperes cayíes. Na tarde y ceo pela mañana, un gran númberu d'aves suelen volar hasta espeyos d'agua pa beber o bañase mientres se mueven y canten profusamente. 
Les pareyes constrúin un nial con forma de domo usando como material camperes que recueyen na cercanía, plumes. Construyir al rematar la estación lluviosa o de primeres de la seca. La posición del nial varia: puede tar sobre los 20 metros o a cencielles escondíu ente les camperes más llargues. Ponen de 5 a 6 güevos blancos que son guaraos.
Polioptila albiloris
La perlina de ceyes blanques (Polioptila albiloris) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Polioptilidae. Ye nativu de Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Hondures, Méxicu y Nicaragua. El so hábitat consiste de monte tropical y subtropical y carbes montiegus. Nun tien subespecies reconocíes.
En promediu mide 11 cm de llargor y pesa 7 g. El machu tien el pileu, la área loreal y los güeyos negros polencos; mientres la dómina de cría, tórnense blanques la área loreal y una llinia delgada percima del güeyu; el restu de la rexón cimera ye gris azuláu, les remeres son negres, el cantu de les terciales blancu, les timoneres centrales negres y les esternes blanques; les partes inferiores son blanques, con un tinte gris azuláu maciu al traviés del pechu. La fema tien el pileu y l'área loreal de color gris llixeramente más escuru qu'el del llombu. El picu ye negru, sacante la base del quexal que ye gris azuláu. Les pates son plomices.
Aliméntase insectos y arañes
Constrúi un nial en forma de taza a un altor del suelu de 1 a 3 m. La fema pon 2 ó 3 güevos blancos con puntos acolorataos.
Polioptila caerulea
La perlina grisilla (Polioptila caerulea) tamién denominada perlina común, perlina azulgris o abuxada, monxina gris azuláu y rabuita, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Polioptilidae que vive en Norteamérica, América Central y dalgunes Antilles.
La perlina grisilla ye un páxaru pequeñu que mide ente 10–11 cm de llargu, tien unos 16 cm d'envergadura alar; y pesa ente 5 y 7 g. Los machos adultos tienen les partes cimeres de color gris azuláu y les inferiores blanques. Presenten llistes superciliares negres que se xunen na frente. La so cola ye llarga y negra colos cantos llaterales blancos. Les femes son menos azulaes y nun tienen la llista superciliar negra. Dambos sexos presenten aníos oculares blancos.
Los sos hábitats reproductivos son los monte caducifolios y zones de carba del sur de Ontario, l'este y suroeste d'Estaos Xuníos, y Méxicu. 
Les perlines grisitas migren al sur d'Estaos Xuníos, Méxicu y el norte de América Central (Belice, Guatemala y Hondures) y les islles del Caribe: Cuba, Les Bahames, islles Turques y Caicos y islles Caimán.
Busquen alimentu nos árboles y carbes. Comen principalmente insectos, los sos güevos y arañes. Pueden recoyer los insectos ente les fueyes o atrapalos al vuelu. De cutiu caltienen la cola alzada mientres busquen alimentu o cuando defenden el so territoriu.
Constrúin niales en forma de concu d'estructura similar a los de los colibríes qu'asitien nes cañes horizontales de los árboles. Dambos miembros de la pareya participen n'a construcción del nial y l'alimentación de los pollos. Pueden criar dos niaraes cada temporada.
Polioptila californica
La perlina californiana o perlina plomiza (Polioptila californica) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Polioptilidae nativa de América del Norte.
El machu ye de color gris escuru polo xeneral, que s'estrema namái pola so corona y la so picu negru. Tien la cola llarga, delgada y de color negru, coles puntes y los cantos na parte inferior blanques. Sicasí, el machu pierde'l colores del plumaxe nel iviernu y llogra un plumaxe similar al de la fema. La fema ye similar al machu, pero la corona ye de gris azuláu.
Distribúise dende'l sur de California al traviés de Baxa California y Baxa California Sur. En partir norte de la so área de distribución (sur de California) esta especie foi clasificada como "Amenaciada" pola Serviciu de Pesca y Vida Montesa de los Estaos Xuníos en 1993 debíu al creciente desenvolvimientu nel so hábitat, carbes costeres.
Polioptila dumicola
La tacuarita azul (Polioptila dumicola) ye una pequeña y activa ave insectívora, topada nel norte d'Arxentina, y en Uruguái, Paraguái, Bolivia, y nel sur y centru de Brasil. Ocupa un gran rangu de hábitats semiabiertos, incluyendo montes secos y el Zarráu. Ye xeneralmente abondo común, y consecuentemente considerada como de especie so esmolición menor por BirdLife International y por IUCN.
Mide aprosimao 11 cm, el machu tien un antifaz negru polos güeyos y el picu, ye d'un color gris metálicu pela cabeza y les nales y gris claru pol abdome, la fema nun tien antifaz y tien un plumaxe más claru. Tienen un cantar n'ocasiones melodiosu.
Aliméntase d'insectos, bárabos y arácnidos que los busca nos árboles o nel suelu.
El nial tien forma de taza que la fabriquen con raigaños, teles d'araña y plumes y per el llau de fuera asitien corteces,la fema asitia hasta 4 güevos celestes con manchitas acolorataes.
Distribúise per Arxentina, Paraguái, Brasil y Bolivia.
Polioptila guianensis
La perlina guayanesa (Polioptila guianensis), tamién denominada papuda guyanesa y chirito brujito, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Polioptilidae que vive en Suramérica.
La perlina guayanesa mide una media de 11 cm de llargu. El so plumaxe ye principalmente gris col banduyu blancu. Les sos nales son más escures y tienen los cantos de les plumes claros. La so cola ye negra coles plumes esteriores blanques. Presenta finos aros oculares blancos. Dambos sexos tienen una apariencia similar anque la cara de les femes ye llixeramente más claru.
Alcuéntrase en Brasil, Colombia, Guayana francesa, Guyana, Surinam y Venezuela.
Los sos hábitats naturales son la canopea y los marxes de les selves húmedes tropicales de rexones baxes.
La especie describióse científicamente pol ornitólogu estaunidense Walter Edmond Clyde Todd en 1920. Anguaño nun se reconocen subespecies de perlina guayanesa, pero enantes consideráronse subespecies sos a la perlina del ríu Negru ("Poliptila facilis") y la perlina del Pará ("Polioptila paraensis"), qu'agora se consideren especies separaes. Tamién ta cercanamente emparentada con ella la perlina de Iquitos "Polioptila clementsi".
Polioptila melanura
La tacuarita de cola negra ("Polioptila melanura") ye una especie d'ave paseriforme de la familia Polioptilidae. Ye un páxaru pequeñu, insectívoru que vive dende'l desiertu de Sonora, el suroeste d'Estaos Xuníos y el norte de México. Ye un ave non migratoria que s'atopa en zones desérticas.
La tacuarita de cola negra describióse pol ornitologista estadunidense George Newbold Lawrence en 1857. El so nome científicu derivar del griegu melano (negru) y oura (cola).
La tacuarita de cola negra algama ente 11 y 13 cm. de llargor, siendo la cola la qu'ocupa gran parte d'esa distancia. La so cola ye negra con cantos blancos, el so cuerpu ta cubiertu de plumaxe de color gris col cantu de los güeyos de color blancu, pero'l machu tien el pileu tiñíu de negru nel branu. Ye similar en coloración a la perlina grisilla ("Polioptila caerulea") el restu del añu polo que s'estremen pola cantidá de negru na parte inferior de la cola. Como otres tacuaritas emite llamaes aspres mientres caza insectos y arañes de les que s'alimenta.
Vive en pareya tol añu, son bien territoriales defendiendo'l so territoriu qu'inclúi los árboles y parrotales d'onde consume pequeños insectos y arañes. A diferencia de la especie azul gris, casi nunca atrapa los sos insectos direutamente del aire.
El nial tien forma de concu abiertu penriba, construyir tantu'l machu y como la fema, y xeneralmente ta asitiáu sobre pequeños parrotales de menos de 1.5 m. d'altor. Construyir d'una variedá de materiales qu'inclúin tela d'araña y fibres vexetales. Les puestes consten de 3 a 5 güevos de color blancu azuláu con punto café acolorataos. La incubación dura 14 díes. Los pitucos son alimentaos por dambos proxenitores y dexen el nial ente 10 y 15 díes dempués de salir del cascarón. Nun se considera una especie amenazada.
Polioptila nigriceps
La perlina capirotada (Polioptila nigriceps) tamién conocida como perlina gorrinegra o perlina sinaloense, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Polioptilidae nativa de Méxicu.
Los adultos son de color azul buxu nes partes cimeres y blancu nes partes inferiores. Tien el picu llargu y delgáu y una llarga cola negra con bandes esternes y l'estremu superior blancu. La subcaudal ye blanca, amosando negru namái a lo llargo d'una fina llinia central y na punta. Los machos amuesen una prominente capa negra. Esta especie ye bien similar a la perlina californiana ("Polioptila californica") y a la perlina colinegra ("Polioptila melanura").
El so hábitat de reproducción son los montes riberanos del oeste y el noroeste de Méxicu. Dacuando añera al otru llau de la frontera sur de Arizona, (la área del archipiélagu Madrense) nos Estaos Xuníos, onde se topa con poca frecuencia nel branu. Constrúin un nial pequeñu en forma de copa, con frecuencia na caña horizontal d'un árbol pequeñu o parrotal. Dambos padres constrúin el nial y alimenten a los pichones. La fema de normal pon 4 güevos.
Polioptila plumbea
La perlina tropical (Polioptila plumbea), tamién denominada perlina gris, papuda tropical y monxina tropical, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Polioptilidae que vive en Centru y Suramérica. Presenta una gran variabilidá xeográfica na so plumaxe y cantares, polo que dalgunes de les sos poblaciones dacuando considérense especies separaes principalmente'l grupu bilineata, denomináu perlina de ceya blanca y el taxón maior denomináu perlina del Marañón.
Les perlines tropicales adultes miden ente 10–12 cm de llargu, y pesen ente 6–8 g. La so apariencia ye similar a otros conxéneres: ye un páxaru pequeñu col picu relatívamente llargu y estrechu, la so cola ye llarga y de cutiu caltener llevantada; les sos partes cimeros son grises y les inferiores son glanquecinas. Les pluma réctrices centrales son negres, ente que les esteriores son blanques, polo'l so cola ve negra percima y blanca per debaxo, y tamién tien franxes blanques na nala (por cuenta de les terminaciones blanques de les plumes terciaries. Los machos de la subespecie nominal tienen el pileu negru llegando hasta los güeyos, pero esta corona negra nun la tienen les femes que'l so pileu ye del mesmu color gris que'l llombu. Delles femes tienen marches negres irregulares tres los güeyos. Esta marca ye especialmente promintente nes femes de la subespecie "atricapilla" del nordés de Brasil.
Los machos del grupu "bilineata" (perlines de ceya blanca) paecer a los del grupu nominal pero'l blancu de les partes inferiores estiéndese claramente escontra'l güeyu, colo que'l llurdiu negru del pileu ye más pequeña, anque de cutiu xúnese col güeyu na so parte trasera con una llinia negra. Les femes paecer a los machos pero ensin el llurdiu negru de la cabeza, anque delles femes tienen la pequeña marca tres los güeyos.
L'últimu grupu "maior" (denominada perlina del Marañón) son inconfundibles. Los machos paecer a los machos de la subespecie nominal pero con una frente blanca, les femes paecer a los machos del grupu "bilineata". Los xuveniles de tolos grupos paecer a les sos respectives femes.
La llamada de la perlina tropical ye "gizzz" y un trino ye un "swii sii sii si si si'l so el so" rápido. Anque la estructura esacta y el tonu de cada cantar varia enforma a lo ancho de la so área de distribución.
El grupu nominal alcuéntrase nel nordés de Brasil (les zones de Caatinga), nel oeste pola cuenca del Amazones, les Guyanas, el norte de Venezuela y el norte de Colombia (incluyendo los valles de los ríos Madalena y Cauca). El grupu "bilineata" estiéndese dende'l noroeste de Perú, por el Topetó y América Central, hasta'l sur de Méxicu. La perlina del Marañón llindar al valle del ríu Marañón al norte de Perú.
Tanto'l grupu nominal como "bilineata" atopar nun ampliu espectru de hábitats arbolaos, que van dende les carbes y arbolees grebes (como la Caatinga en Brasil) a la selva húmeda (como los distintos tipos de pluviselvas de l'Amazones). Tán presentes principalmente nes tierres baxes per debaxo de los 1.000 m d'altitú, pero'l taxón "maior", que ta confináu a les carbes y arbolees seques, atopar a altitúes d'ente los 200-2,700 m.
La perlina tropical atrapa arañes y los sos güevos, escarabayos, guxanos y otros insectos de les cañes esteriores y ente les fueyes. Mover en solitariu o en pareyes, y de cutiu xúnense a bandaes mistes d'alimentación colos tángaras, reinitas y los mieleros.
Constrúin los sos niales con fibres vexetales en forma de pequeños concos como los de los colibríes. Asitiar nes cañes de los árboles a altores d'ente los 2–8 m. La fema guara dos o tres güevos de color blancu con llixos pardos ente mayu y xunu. 
Ye un páxaru interesáu que nun s'asusta de los humanos. Los sos niales son depredados de cutiu por pequeños depredadores mamíferos como'l omnívoru tití común ("Callithrix jacchus") qu'escala los niales de perlina tropical mientres la estación seca cuando arralecen los frutos.
Polioxolmis rufipennis
El birro gris, birro alirrufo, atrapamoscas de membrana ablonda, o pixín de nala canela, (Polioxolmis rufipennis), ye la única especie qu'integra'l xéneru monotípicu: Polioxolmis, de la familia Tyrannidae. Esta ave distribuyir nel centru-oeste de América del Sur. 
Estender na rexón andina altiplánica, dende'l centru del Perú, l'oeste de Bolivia, l'estremu norte de Chile, y el noroeste de la Arxentina, nes provincies de Jujuy y Salta. 
Habita en pacionales arbustivos grebos, quebraes predreses, y montes de queñoas "Polylepis", en zones montascoses, a gran altitú.
Esta especie describióse orixinalmente por Wladyslaw Taczanowski nel añu 1874, sol nome científicu de: "Muscisaxicola rufipennis". La so localidá tipu ye: «Maraynioc, Perú». Esti xéneru monotípicu describióse por Wesley Edwin Lanyon nel añu 1986. 
Enantes la especie yera asitiada nos xéneros "Cnemarchus" o" Xolmis", y xunir tamién colos integrantes del xéneru "Myiotheretes". La so inclusión nun xéneru monotípicu sofítase sobre la base d'evidencies morfolóxiques, cuantimás na larinxe, ente otres. 
Polystictus superciliaris
El tachurí gris (Polystictus superciliaris), tamién denomináu tachurí de llombu gris o papa-mosques-de-mariñes-cinzentas (en portugués, Brasil), ye una especie d'ave paseriforme, una de los dos pertenecientes al xéneru "Polystictus" qu'integra la familia Tyrannidae. Ye endémicu de Brasil.
Mide 9,5 cm. Ye gris pardacento penriba, la cabeza gris más escuru, llista superciliar blanca y llurdiu blancu oculta na corona. Nales escures con dos llistes y filetes pardos. Pembaxo ye pardu anaranxáu, el centru del abdómen ye blancu. 
Distribuyir pol interior del sureste de Brasil dende'l centru de Badea hasta'l norte de São Paulo.
Habita en montes húmedos montiegos tropicales y subtropicales, sabanes seques, pacionales secos y tamién pacionales d'altitú. Ente 1000 y 1600 msnm.
Solitariu o en pareya, posa en tarmos de camperes o parrotales baxos. Puede ser bastante mansu.
Ye insectívoru.
La especie "P. superciliaris" describióse per primer vegada pol naturalista alemán Maximilian zu Wied-Neuwied en 1831 sol nome científicu "Euscarthmus superciliaris"; localidad tipo «Val Fundo, sur de Badea, Brasil»
Les afinidaes d'esta especie son inciertes. La relación con "Polystictus pectoralis" rique confirmación. Ye monotípica.
Pomatostomus halli
Pomatostomus halli, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Pomatostomidae, del xéneru Pomatostomus.
Ye una especie que s'alcuentra en Australia.
Pomatostomus ruficeps
Pomatostomus ruficeps, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Pomatostomidae, del xéneru Pomatostomus.
Pomatostomus superciliosus
Pomatostomus superciliosus, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Pomatostomidae, del xéneru Pomatostomus.
Ye una especie que s'alcuentra en Australia
Pomatostomus temporalis
Pomatostomus temporalis, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Pomatostomidae, del xéneru Pomatostomus.
Ye una especie que s'alcuentra en Australia y Nueva Guinea.
Pooecetes gramineus
El gorrión zacatero coliblanco (Pooecetes gramineus) ye un ave migratoria del orde Passeriformes y de la familia Emberizidae. Añera en Canadá y los Estaos Xuníos y invierna nel sur de Méxicu. Ye la única especie del xéneru Pooecetes.
Los adultos miden ente 12 y 16 cm. Tienen les partes dorsales café claro, y les partes ventrales blanques, con rayes escures en dambes rexones. Tienen un aníu ocular blancu y la cola ye de color pardu escuru, coles plumes esteriores blanques, visibles mientres el vuelu.
El machu canta dende lo alto d'un parrotal o un poste, delimitando el so territoriu. El cantar empieza con dos pares de notes repitíes y termina con una serie de trinos, similar al del gorrión melódicu ("Melospiza melodia"), pero más gutural.
El so hábitat en temporada reproductiva son árees abiertes riques en camperes o en "Artemisia", nuna vasta área d'América del Norte que cubre dende Canadá hasta'l sur de los Estaos Xuníos. El nial ye una taza abierta que se constrúi nel suelu, ente los zacates.
Estes aves migren pel hibiernu escontra'l sur de los Estaos Xuníos y a México, onde habiten en desiertos, campos abiertos y tierres altes, formando grandes grupos alimenticios. En México la so distribución iverniza entiende los estaos norteños y la totalidá de la Península de Baxa California, y estiéndese hasta Oaxaca.
Poospiza boliviana
La monterita quebradeña, dominiquí bolivianu, o monterita boliviana (Poospiza boliviana), ye una especie qu'integra'l xéneru "Poospiza", de la familia Thraupidae. Esta ave distribuyir nel centru-oeste de América del Sur.
Estender por Bolivia, y l'estremu noroeste de la Arxentina, nel norte de les provincies de Salta y Jujuy.
Habita en quebraes montiegues y arbustives en rexones d'altu monte. 
Esta especie monotípica describióse orixinalmente por Richard Bowdler Sharpe nel añu 1888, sol mesmu nome científicu. La localidá tipu dada ye a cencielles: «Bolivia». Datos moleculares señalen qu'esta especie ta estrechamente rellacionada con "Poospiza ornata".
Poospiza cabanisi
La monterita rabadilla colorada (Poospiza cabanisi), tamién conocida como monterita acoloratada o monterita de Cabanis, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae. 
Alcuéntrase nos cantos forestales y montes nel sudeste de Brasil, l'estremu oriental de Paraguái y al nordés d'Arxentina y Uruguái.
Poospiza caesar
La monterita de pechu castañu ("Poospiza caesar") ye una especie d'ave de la familia de les Thraupidae, siendo endémica del Perú. Distribuyir en carbes sub tropicales o tropicales d'altitú.
Poospiza erythrophrys
El dominiquí de ceyes acolorataes (Poospiza erythrophrys), tamién denomináu monterita cejirrufa y monterita de ceya castaña, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae que vive en Suramérica.
Atopar nes selves húmedes de monte d'Arxentina y Bolivia.
Poospiza hypochondria
El dominiquí de pechu gris (Poospiza hypochondria), tamién conocíu como monterita pechigrís o monterita pechu gris, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae. 
Ye nativu d'Arxentina y Bolivia. El so hábitat consiste en carbes tropicales y subtropicals de gran altitú.
Tien dos subespecies reconocíes. 
Poospiza lateralis
La monterita culirrufa (Poospiza lateralis), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae. 
Alcuéntrase nos cantos forestales y montes na Serra do Mar nes tierres altes de Espírito Santu de São Paulo en Brasil. 
Tien dos subespecies reconocíes.
Poospiza melanoleuca
El dominiquí de capota negra (Poospiza melanoleuca), tamién conocíu como monterita cabecinegra o monterita cabeza negra, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae.
Ye nativu d'Arxentina, Bolivia, Brasil, Paraguái, y Uruguái. El so hábitat consiste de monte secu tropical y subtropical y carbes de gran altitú. Nun tien subespecies reconocíes.
Poospiza nigrorufa
El dominiquí sietevestidos, sietevestidos o sietevestidos común ("Poospiza nigrorufa") ye una especie d'ave de la familia Thraupidae.
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Brasil, Paraguái y Uruguái. El so hábitat natural son les carbes seques subtropicales o tropicales, parrotales subtropicales o tropicales húmedos, carbes subtropicales o tropicales a gran altitú, banzaos, montes antiguos y bien degradaos.Tien trés subespecies reconocíes.
Poospiza ornata
El dominiquí acaneláu ("Poospiza ornata") ye una especie d'ave de la familia Thraupidae. Ye reinal d'Arxentina.
El so hábitat natural ye'l monte secu, carba y monte antiguu bien degradaos tropicales o subtropicales
Otres denominaciones: Ladrillito, Monterita canela.
Poospiza thoracica
La monterita pectoral o dominiquí de pechu bayu (Poospiza thoracica) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae.
Ye endémica del sudeste de Brasil, distribúise dende'l sur de Mines Gerais hasta'l norte de Ríu Grande do Sul. Vive en viesques templaes y viesques montiegues húmedes.
Poospiza torquata
El dominiquí de collar (Poospiza torquata), tamién denomináu monterita de collar y vizcachita, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae que vive en Suramérica.
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia y Paraguái.
Los sos hábitats naturales son los montes tropical y subtropical y les zones de carba.
Porphyrolaema porphyrolaema
El cotinga gorgimorado (Porphyrolaema porphyrolaema), tamién conocida como cotinga degollada (Colombia), gotinga golimorada (Ecuador) y cotinga de gargüelu púrpura (Perú), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cotingidae.
La especie presenta un fuerte dimorfismu sexual, una y bones los machos y les femes tienen poques semeyances na so plumaxe. El machu tien partes cimeros negres, incluyendo la cabeza, nales y cola. Les plumes del llombu de l'ave hasta les sos coberteras inferiores de la cola, según les sos coberteras sobre les nales, tienen franxes blanques. Tamién hai una franxa blanca visible nes nales y cantos blancos a les plumes terciaries. Amás, el machu tien un gargüelu púrpura escura y el banduyu blancu, con tonos negros salvu nos sos lladrales traseros.
En contraste, el cotinga gorgimorado fema ye de color marrón escuru con cantos antes pálidos nes partes cimeres. Les partes inferiores son acanelaes con tonos negros. El gargüelu ye de color ante fondu. Les plumes de la cola de la fema son más llargues y apuntiaes que les del machu. El cotinga gorgimorado xuvenil asemeyar a una fema pálida; el plumaxe d'el neñones nun se describió.
La especie adulta ye d'aprosimao 18.0 a 18.5 cm (7.1 a 7.3 pulgaes) de llargor y pesa un promediu de 49 a 60 g (1.7 a 2.1 oz). Tien un picu anchu con un culmen fuertemente narquiáu y pelos rictales sele desenvueltos. El iris de l'ave ye de color marrón escuru, ente que'l picu y pates son de color negru.
Esta especie tien una voz poderosa qu'usa con poca frecuencia, a diferencia d'otres especies de "Cotinga" estructuralmente similares, que son na so mayoría silencioses. El vocalización de les aves llamáu del machu ye un fuerte «"preeeeeer"» quejumbroso, que tien una duración d'unu o dos segundos, mientres aparra nel tonu y repite dacuando dende les copes de los árboles.
El cotinga gorgimorado foi descritu en 1852 como "Cotinga porphyrolaema" por Émile Deville y Philip Sclater a partir d'un espécime machu recoyíu cerca del ríu Ucayali nel distritu de Sarayacu (Perú). El holotipo caltener nel Xardín de plantes de París. Sicasí, namái dos años dempués, la especie foi dixebrada del xéneru "Cotinga" nel xéneru monotípicu "Porphyrolaema" por Charles Lucien Bonaparte. El nome xenérico y específico "porphyrolaema" provién de la palabra griega antigua "porphyros" («púrpura fondu») y "laimos" («gargüelu»).
Magar ye estructuralmente similar a les especies "Cotinga", el cotinga gorgimorado estremar d'ellos en que tien un picu más gordosu, franxa pálida distintiva más gruesa nes plumes del llombu, y partes inferiores acutaes na fema. Anque inda se considera que ta estrechamente rellacionáu coles especies "Cotinga", analís moleculares recién suxurieron que les especies pueden, ello ye que formar un clado con otros cotingas residentes de dosel, específicamente los campaneros del xéneru "Procnias", los cotingas del xéneru "Carpodectes", el cotinga carinegro ("Conioptilon mcilhennyi") del xéneru monotípicu "Conioptilon", y el cuellopelado ("Gymnoderus foetidus") pescuezu del xéneru monotípicu "Gymnoderus". D'estos xéneros, l'analís molecular suxure qu'el cotinga gorgimorado taba más estrechamente rellacionada colos campaneros. Esti cotinga nun tien subespecies reconocíes.
Atopar dende'l sur de Colombia hasta l'este d'Ecuador y Perú nel departamentu de Madre de Dios y al este travesando l'estremu noroeste de Bolivia y nel oeste de l'Amazonia brasileña. La llende oriental de la especie paez ser la parte baxa del ríu Negru y el norte de Mato Grosso en Brasil. La distribución total del cotinga gorgimorado cubre aprosimao 2 190 000 km (850 000 milles cuadraes), apaez a lo llargo de la zona en parches con baxes densidaes de población.
Puede atopase nel dosel o llendes de montes húmedos hasta 900 m (3000 pies) d'altor, pero na so mayoría llinda los montes húmedos per debaxo de 400 m (1300 pies). Puede atopase en cualesquier de los montes húmedos non anubiertos o nos montes de várzea, que s'anubren estacionalmente. Ye una ave non migratoria.
Aliméntase principalmente de los frutos de los árboles del monte, sobremanera los pertenecientes al xéneru "Cecropia". Tamién de xemes en cuando consume pequeños invertebraos, como los insectos. Toles observaciones reportaes de la especie alimentándose impliquen qu'el cotinga inclinar dende la so posición p'arrincar la fruta d'un árbol nel dosel del monte. Estes aves son distintes d'especies similares que frecuentemente se reparen en pareyes. Esta especie posar nel dosel a tomar nel sol de la mañana.
Un cotinga gorgimorado machu solitariu atrai a la fema por posase enriba del dosel y dexando que'l sol resalte'l so plumaxe iridiscente. El comportamientu reproductivu d'esta especie ye en gran parte desconocíu, pero la distribución en tiempos de muda implica qu'esta especie puede reproducise per años.
La especie nun ye bien conocida y paez ser naturalmente pocu frecuente o raru al traviés d'una área estensa; sicasí, ye casi seguro que nun s'informó lo suficiente por cuenta del so estilu de vida nos doseles. La Unión Internacional pal Caltenimientu de la Naturaleza considerar como una «especie so esmolición menor», debíu en parte a la so gran variedá. Auqnue que la UICN nun envaloró'l tamañu de la población, que cree que ta menguando por cuenta de la perda d'hábitat.
Premnornis guttuliger
El subepalo alirrojizo (Ecuador) (Premnornis guttuliger) tamién denomináu corretroncos alirrufo (Colombia), subepalo puntiáu (Venezuela) o pijuí puntiáu ye una especie d'ave paseriforme, la única perteneciente al xéneru monotípicu Premnornis, qu'integra la familia Furnariidae. Vive en Suramérica.
Mide 14,5 cm. Penriba ye parda, con una indistinta llista superciliar pardu amarellentada, los llaos del pescuezo estriaos pardu amarellentáu; nales y cola ablondes. El gargüelu ye ablancazada, pembaxo ye pardu con escamado estriáu pardu amarellentáu.
Distribuyir en Bolivia, Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela.
Habita en florestas montiegues húmedes tropicales y subtropicales nos Andes, principalmente ente los 1600 y 2300 msnm. 
Ye atopáu solitariu o en pares, de cutiu acompañando bandaes mistes del estratu baxu. Anda percima de la vexetación trupa, xeneralmente onde enrevesosa, xurgando y inclusive entrando nos atropaos de mofu o fueyes muertes. Usualmente nun acostuma engatar en cañes o tueros.
La especie "P. guttuliger" describióse per primer vegada pol zoólogu británicu Philip Lutley Sclater en 1864 sol nome científicu "Thripophaga guttuligera"; localidad tipo «interior de Colombia=Bogotá».
Esti xéneru ta probablemente más próximu a "Premnoplex", con soporte en datos anatómicos; dellos autores xunten dambos xéneros con "Margarornis".
Prinia buchanani
La prinia frentirrufa (Prinia buchanani) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cisticolidae. Ta distribuyida en Asia, atopándose en carbes espinoses de India y na enllanada del ríu Indo en Pakistán. Nun se reconocen subespecies.
Prinia flaviventris
La prinia ventriamarilla (Prinia flaviventris) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cisticolidae. Ta llargamente distribuyida n'Asia, atopándose en Brunéi, Camboya, China, India, Indonesia, Laos, Malasia, Myanmar, Nepal, Pakistán, Singapur, Taiwán, Tailandia y Vietnam.
Tán reconocíes les siguientes subespecies:
Prinia inornata
La prinia senciella (Prinia inornata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cisticolidae. Ta llargamente estendida en Asia, atopándose en Bangladex, Bután, Camboya, China, India, Indonesia, Laos, Myanmar, Nepal, Pakistán, Sri Lanka, Taiwán, Tailandia y Vietnam.
Prinia molleri
El prinia de São Tomé (Prinia molleri) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cisticolidae.
Ye endémica de la islla de Santu Tomé y del cercanu castru de les Tórtolas (Santu Tomé y Príncipe).
Prinia polychroa
La prinia parda (Prinia polychroa) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cisticolidae. Ta llargamente distribuyida n'Asia, atopándose en Camboya, sur de China, Indonesia, Laos, Myanmar, Taiwán, Tailandia y Vietnam.
Prionodura newtoniana
El pergolero doráu (Prionodura newtoniana) ye una especie de aves paseriforme de la familia Ptilonorhynchidae. Ye la única especie de la so xéneru.
Prionops caniceps
El prionopo piquirrojo (Prionops caniceps) ye una especie d'ave na familia Prionopidae, enantes tuvo asignada na familia Malaconotidae.
Alcuéntrase nel sector occidental d'África, particularmente en Benín, Camerún, Costa de Marfil, Gana, Guinea, Liberia, Malí, Nixeria, Sierra Lleona y Togu.
Los sos hábitats naturales son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales y les zones arbustives húmedes subtropicales o tropicales.
Prionops plumatus
El prionopo crestiblanco (Prionops plumatus), ye una especie d'ave na familia Prionopidae, enantes asignáu na familia Malaconotidae.
Alcuéntrase n'Angola, Benin, Botsuana, Burkina Faso, Burundi, Camerún, República Centroafricana, Chad, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Eritrea, Etiopía, Gambia, Ghana, Guinea, Guinea-Bisáu, Kenia, Malaui, Malí, Mauritania, Mozambique, Namibia, Nixer, Nixeria, Ruanda, Senegal, Sierra Lleona, Somalia, Sudáfrica, Sudán, Suazilandia, Tanzania, Togu, Uganda, Zambia, y Zimbabue.
Los sos hábitats naturales son los montes secos subtropicales o tropicales, la sabana seca, la sabana húmeda, y les zones arbustives seques subtropicales o tropicales.
Ye un ave gregaria que lo atopa en pequeños grupos activos que se mueven de cutio alimentándose a nivel del suelu o nos árboles. Faluquien con gran bullicio al movese pol territoriu.
Prionops retzii
El prionopo de Retz (Prionops retzii) ye una especie d'ave na familia Prionopidae, d'antiguo incluyíu na familia Malaconotidae.
Alcuéntrase n'Angola, Botsuana, República Democrática d'El Congu, Kenia, Malaui, Mozambique, Namibia, Somalia, Sudáfrica, Suazilandia, Tanzania, Zambia y Zimbabue.
Los sos hábitats naturales son los montes secos subtropicales o tropicales, manglares subtropicales o tropicales, y zones arbustives húmedes subtropicales o tropicales.
Prionops scopifrons
El prionopo frentirrufo (Prionops scopifrons) ye una especie d'ave na familia Prionopidae, enantes incluyíu na familia Malaconotidae.
Alcuéntrase en Kenia, Mozambique, Somalia, Sudáfrica, Tanzania, y Zimbabue.
Los sos hábitats naturales son los montes secos subtropicales o tropicales, les zones arbustives subtropicales o tropicales, y les zones arbustives húmedes subtropicales o tropicales alredor del ecuador.
Procnias albus
El campaneru blancu ("Procnias albus") ye una especie d'ave de la familia Cotingidae, que s'atopa en Brasil, Guayana francesa, Guyana, Surinam, Trinidá y Tobago y Venezuela.
Vive nel dosel y nos cantos del monte húmedu de la Amazonia, per debaxo de los 1.200 m de altitú.
El machu mide aprosimao 28,5 cm de llargor y la fema 27,5 cm. El plumaxe del machu ye dafechu blancu; presenta un apéndiz carnosu llargu y delgáu, colgando del picu. La fema ye verde oliva nes partes cimeres y color crema finamente estriáu de verde oliva nes partes inferiores. 
Procnias averano
El campaneru barbudu ("Procnias averano") ye una especie d'ave de la familia "Cotingidae", que s'atopa en Brasi, Colombia, Guyana, Trinidá y Tobago y Venezuela.
Vive nel monte húmedu y árees arbolaes axacentes. Ye residente, pero delles poblaciones participar en migraciones altitudinales y la cría asocede hasta los 1.900 m de altitú y la temporada non reproductiva pasa nes tierres baxes.
El machu mide aprosimao 28 cm de llargor y pesa 180 g. El so plumaxe ye blancu o blancu abuxáu, coles nales negres y cabeza color castañu. Lluz una barba de fibres negres. El so lamado suena como un martiellu cutiendo una incla con rapidez y repitir 20-30 vegaes.
La fema ye más pequeña, de 27 cm de llargor y 130 g de pesu. Los sos partes cimeros son de color verde oliva, más escuru na cabeza; la mayoría de les partes inferiores son de color mariellu con rayes verdes y el banduyu ye de color mariellu. Nun tener barba facial.
Aliméntase puramente en frutes y bayes, principalmente tomaes na nala. Prefier frutos de "Lauraceae" y "Burseraceae".
Rexistráronse dos subespecies, "P. a. averano", nel nordés de Brasil y "P. a. carnobarba" en Venezuela, Trinidá, nordés de Colombia, oeste de Guyana y estremu norte de Brasil. "P. a. averano" esrelativamente rara, por cuenta de la destrucción del hábitat y a la captura pal comerciu y como tal considérase "vulnerable".
Progne chalybea
La golondrina pechigrís (Progne chalybea) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los hirundínidos (Hirundinidae). 
Ye nativu del continente americanu y la so área de distribución estiéndese de los Estaos Xuníos hasta Arxentina. 
La golondrina pechigrís tien una área de distribución bien estensu qu'inclúi Arxentina, Belice, Bolivia, Brasil, Colombia, Costa Rica, Ecuador, El Salvador, Guayana Francesa, Guatemala, Guyana, Hondures, Méxicu, Nicaragua, Panamá, Paraguái, Perú, Suriname, Trinidá y Tobago, Estaos Xuníos, Uruguái y Venezuela. 
El so hábitat consiste de monte húmedu subtropical y tropical de tierres baxes, manglares, sabana, pacionales, güelgaes (ríos, regueros, cascaes y tabayones, banzaos, barraqueres) tierres cultivaes y árees urbanes.
Progne dominicensis
La golondrina caribeña (Progne dominicensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los hirundínidos (Hirundinidae). Ye nativu del Caribe. Nun tien subespecies reconocíes.
Ye orixinariu del Caribe y la so área de distribución inclúi Anguila, Antigua y Barbuda, Aruba, Les Bahames, Barbados, Islles Caimán, Dominica, República Dominicana, Granada, Guadalupe, Guyana, Haití, Xamaica, Martinica, Méxicu, Montserrat, Antilles Holandeses, Puertu Ricu, Saint Kitts y Nevis, Santo Lucía, San Martín (parte francesa), San Vicente y les Granadines, Trinidá y Tobago, Islles Turques y Caicos, Islles Virxes Britániques, Islles Virxes y Estaos Xuníos. 
El so hábitat consiste de tierres cultivaes, pacionales, árees urbanes, y monte tropical degradáu.
Aves adultos tienen un llargor de 17 a 20 cm y un pesu d'aprosimao 40 gramos. Tien un pequeñu picu de color negru. El plumaxe ye de color azul escuru (casi moráu) na parte dorsal y blancu nel banduyu. Les femes y aves xuveniles tamién tienen plumes de color marrón coles que l'azul del envés fúndese gradualmente nel blancu del banduyu.
Progne elegans
La golondrina negra (Progne elegans) ye una especie d'ave de la familia Hirundinidae. 
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Panamá, Paraguái, Perú, y Uruguái, y foi reparada en Chile en bien rares ocasiones.
El so hábitat natural son los montes tropicales húmedos de tierres baxes, los viesques de monte tropicales o subtropicales, los patizales d'altor y de tierres baxes tropicales y subtropicales y les árees urbanes.
La especie mide unos 20 a 22 centímetros de llargu. Tol so cuerpu ye color negru con tonos azul iridiscente. El machu ye casi indistinguible del de la especie "Progne murphyi" (golondrina negra peruana), ente que les femes pueden identificase porque la de la golondrina negra peruana tien les sos partes inferiores pardu llisu.
Progne subis
La golondrina purpúrea (Progne subis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Hirundinidae. Ye la mayor golondrina de Norteamérica.
Algama los 18 a 22 cm de llargor. Esta especie tien un claru dimorfismu sexual : los machos adultos tienen un plumaxe brillosu de color negru azuláu, sacante nes nales y la cola que son d'un negru opacu, ente que les femes y los pitucos son de color marrón escuru na parte cimera y color beige na parte inferior, col gargüelu y el pechu enllordiáu de gris.
Progne tapera
La golondrina parda, golondrina sabanera o martín de los ríos ("Progne tapera") ye una especie d'ave de la familia Hirundinidae, que s'atopa en Arxentina, Bolivia, Brasil, Chile, Colombia, Costa Rica, Ecuador, Estaos Xuníos, Guayana francesa, Guyana, Panamá, Paraguái, Perú, Puertu Ricu, Surinam, Uruguái y Venezuela.
Vive cerca de les veres de los ríos y llagunes, a menos de 600 m de altitú.
Mide 17,5 a 18 cm de llargor. El plumaxe de les partes cimeres ye pardu buxu escuru o fusca, coles remeres y les timoneres corites; el gargüelu y el banduyu son blancos per debaxo, cola franxa pectoral ancha parda abuxada y un chiscáu de llurdios negros parcialmente velaes pola punta blanca de les plumes, a lo llargo de la metá del pechu y hasta la parte alta del banduyu. El picu y les pates son negres.
Aliméntase d'insectos qu'atrapa en vuelu. Acomuñar pa volar con otres especies de golondrines: "Notichelidon cyanoleuca" y "Progne chalybea".
Añera en lluriges qu'escava en ribayos o en bancos de tierra o en toconos o usa un nial vieyu de dalgún forneru ("Furnarius rufus"). Acostuma dormir mui cerca del nial.
Promerops cafer
El mieleru abeyerucu d'El Cabu o páxaru azucre d'El Cabu (Promerops cafer) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Promeropidae. Ye una de los seis especies d'aves reinales del bioma "fynbos" de les provincies Provincia Occidental del Cabu Occidental y Provincia Oriental del Cabu Oriental del Cabu en Sudáfrica.
Ye de color marrón buxu fácilmente reconocible por un llurdiu mariella so la cola y les llargues plumes de la cola presentes nos machos. El machu mide de 34 a 44 cm de llargor y la fema, cola cola y el picu más curtios y el pechu más pálidu, mide ente 25 y 29 cm de llargor. Otra característica d'esta ave ye'l soníu que fai cuando vuela. Les plumes de vuelu principales tán dispuestes de tal manera que cuando l'ave bati les sos nales, fai un soníu "frrt-frrt" col enfotu de atraer a les femes.
Promerops gurneyi
Promerops gurneyi ye unba especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Promeropidae.
Alcuéntrase en Lesothu, Mozambique, Sudáfrica, Suazilandia, y Zimbabue.
El nome común y el binomiu llatinu foi otorgáu n'honor del banqueru británicu y ornitólogu aficionáu John Henry Gurney (1819-1890).
Prosthemadera novaeseelandiae
El mieleru tui (Prosthemadera novaeseelandiae) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Meliphagidae. Ye reinal de Nueva Zelanda. El nome vien de la palabra maorín "tūī". Son animales con fama popular d'intelixentes yá que son capaces d'asonsañar y repitir con gran claridá palabres y frases humanes, al estilu de los loros. El cantar del tui ye bien característicu y ruidosu y la so llamada ye peculiar de cada individuu. Dalgún de los sos soníos ye cimeru a lo que puede percibir l'oyíu humanu. El tui tamién canta de nueche, especialmente cuando hai lluna llena.
La so alimentación basar nel néctar, anque tamién come con frecuencia fruta y insectos y, dacuando, polen y granes. Sienten predilección pol llinu de Nueva Zelanda, que'l so nectar (sobremanera lleldáu) provoca nos tuis unos llamativos vuelos nos que da la impresión d'atopase borrachu. El tui ye'l principal polinizador del llinu de Nueva Zelanda y d'otres plantes como'l kakabeak o'l kowhai. 
Los tuis machos pueden aportar a extraordinariamente agresivos y enfréntense al restu d'aves (grandes o pequeñes) qu'enfusen na so territoriu o con otros tuis qu'intenten aposta-yos dalgunu de los sos árboles favoritos: entós el tui irgue'l so cuerpu p'aparentar un tamañu mayor y amedranar al so rival.
Los tuis habiten en casi toa Nueva Zelanda, cuantimás na Isla Norte, nes mariñes oeste y sur de la Isla Sur, na Isla Stewart y nel archipiélagu de les Islles Chatham (onde viven unes rares subespecies esclusives d'estes islles y en peligru d'estinción). Otres poblaciones topar na Isla Raoul del archipiélagu de les Kermadecs, y nes Islles Auckland (onde, xuntu col "korimako", ye la especie más meridional de páxaros melífagos). La población de tuis baxó considerablemente dende la colonización europea, sobremanera por causa de la destrucción del so hábitat natural y pola depredación de les nueves especies invasores de mamíferos. Sicasí, nun cuerre peligru d'estinción, la so pervivencia paez segura, ya inclusive repobló ciertes zones nes que s'abandonó l'usu ganaderu y recuperóse la vexetación orixinal. Ente los mayores predadores del tui atópense los armiños, les aguarones o los estorninos (estos postreros compiten colos tuis polos alimentos y dacuando comen los sos güevos).
El tui vive en zones montiegues y tamién en llurdios de vexetación cercanes a centros urbanos. De normal vése-y solitariu, en pareya o en pequeños grupos familiares, nunca en bandaes, anque ye posible que rexúntese un gran númberu d'exemplares en fontes abondoses de comida, al pie de otres aves como'l zosteropo de llombu gris, el korimako o la palombu neozelandés. Na competición polos alimentos que se da ente les especies de páxaros melífagos de Nueva Zelanda, considérase que s'impon siempres, de primeres, el tui.
Protonotaria citrea
La reinita cabecidorada o reinita protonotaria (Protonotaria citrea) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae. Ye l'únicu miembru del xéneru Protonotaria. Habita n'Anguila, Antigua y Barbuda, Aruba, Les Bahames, Barbados, Belice, Canadá, Colombia, Costa Rica, Cuba, Dominica, Ecuador, El Salvador, Estaos Xuníos, Granada, Guadalupe, Guatemala, Guyana, Haití, Hondures, Islles Caimán, Islles Turques y Caicos, Islles Virxes Britániques, Islles Virxes EE.UU, Xamaica, Martinica, Méxicu, Montserrat, Nicaragua, Panamá, Puertu Ricu, República Bolivariana de Venezuela, Saint Kitts y Nevis, Santo Lucía, San Vicente y les Granadines, Suriname, República Dominicana, Trinidá y Tobago y ye errante de Polinesia francés. A pesar del so tamañu, esta pequeña y colorida ave migra cada añu miles de kilómetros dende los sos "cuarteles de reproducción" en Norteamérica hasta les selves tropicales de Suramérica.
Prunella atrogularis
El acentor gorginegro (Prunella atrogularis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Prunellidae. Ye propiu d'Asia y Europa, atopándose en Asia Central, China, India, Irán, Nepal, Pakistán y Rusia, siendo esporádica en Oriente Mediu, Escandinavia, Francia y Alemaña.
Prunella collaris
La neverina (Prunella collaris) ye un ave paseriforme de la familia Prunellidae visible en fasteres predreses y praos de altu monte. N'iviernu, la so área de distribución ye más amplia, incluyendo altitúes menores. Tien la cabeza gris, el picu amarellentáu, les nales escures y una parte inferior y llateral llistada, acoloratada. Pola forma y comportamientu, paezse a la neverina común, pero en mayor tamañu.
El so nial ye herbal, en fisuras de la roca, con 3-5 güevos que pon en dos niaraes, de mayu a agostu.
Aliméntase picotiando nel suelu pequeños insectos, arácnidos, bayes y granes.
La so distribución ye l'altu monte de Sierra Nevada, Sierra de Grazalema, Pirineos y Alpes; localmente, apaez en Italia y los Balcanes. Nos cumes del Mulhacén o Veleta, resulta llamativu'l so comportamientu desaxeradamente confiáu ante la presencia del home.
Pel hibiernu puede algamar la mariña, anque esto ye muncho más raru.
Prunella fulvescens
El acentor pardu (Prunella fulvescens) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Prunellidae. Ta llargamente distribuyíu en Asia, atopándose n'Asia Central, Afganistán, China, India, Mongolia, Nepal, Pakistán y Rusia.
Prunella himalayana
El acentor del Himalaya (Prunella himalayana) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Prunellidae. Ta llargamente distribuyíu n'Asia, atopándose nos montes d'Asia Central hasta Afganistán, el sur del Tíbet y el noroeste d'India. Nun se reconocen subespecies.
Prunella immaculata
El acentor inmaculáu (Prunella immaculata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Prunellidae. Ye propiu d'Asia, atopándose en Bután, China, India, Myanmar y Nepal. Nun se reconocen subespecies.
Prunella koslowi
El acentor mongol (Prunella koslowi) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Prunellidae. Ye propiu d'Asia, atopándose nos montes de Mongolia y zones axacentes del norte de China. Nun se reconocen subespecies.
Prunella modularis
El acentor común (Prunella modularis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Prunellidae llargamente distribuyida por toa Europa. El so aspeutu apagao y poco llamativu facer malo d'estremar d'un raitán xuvenil, una bisbita común o un cerrica. Sicasí, el so estrañu vezu de apareamiento, con tríos d'un machu con dos femes, o d'una fema con dos machos, facer bien particular. 
El so canto ye un garllo rápico, planu, agudu, monocorde.
El so nial ye una taza herbal, revistida de mofu o pelo, con 4-5 güevos puestos en 2-3 niaraes de abril a xunu.
Aliméntase en redol a parrotales, ente la maleza, picotiando pequeños insectos y granes; tamién allega a les zones menos naturalizaes a comer migues de pan y quesu.
Cría en toa Europa menos en Islandia; extenido en brezal y marismes con carba trupu, en zones costeres, montes trupos, cultivo y xardines.
Prunella montanella
El acentor siberianu (Prunella himalayana) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Prunellidae. Ta llargamente distribuyíu en Asia y América, atopándose en China, península de Corea, Mongolia, Rusia y Estaos Xuníos, siendo esporádicu en Canadá, Asia Central, Xapón y Europa septentrional.
Prunella ocularis
El acentor de Radde (Prunella ocularis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Prunellidae. Ta llargamente distribuyíu en Asia, atopándose nel Cáucasu, India, Irán, Iraq, Israel, Pakistán, Siria y Turquía. Nun se reconocen subespecies.
Prunella rubeculoides
El acentor raitán (Prunella rubeculoides) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Prunellidae. Ta llargamente distribuyíu n'Asia, atopándose en Bután, China, India, Nepal, Pakistán y posiblemente n'Afganistán.
Prunella rubida
El acentor xaponés (Prunella rubida) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Prunellidae. Ye propiu d'Asia, tando llindáu a Xapón y Rusia.
Prunella strophiata
El acentor pechirrufo (Prunella strophiata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Prunellidae. Ta llargamente distribuyíu en Asia, atopándose n'Afganistán, Bután, China, India, Myanmar, Nepal y Pakistán.
Psalidoprocne pristoptera
La golondrina negra (Psalidoprocne pristoptera) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Hirundinidae. Ta llargamente distribuyida en África al sur del Sáhara, atopándose dende'l sureste de Nixeria, pasando por África central, hasta Etiopía y Somalia, y de ende hasta Sudáfrica nel sur.
Psaltria exilis
El Mitu pigméu o Sastrecito pigméu (Psaltria exilis), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Aegithalidae. Ye l'únicu miembru del xéneru monotípicu Psaltria. Ye reinal de Indonesia, onde s'atopa solo na isla de Xava, nos montes de monte y nos montes hasta los 1000 metros d'altitú.nel oeste de la isla. Frecuenta los montes de coníferes y otros tipos de monte abiertu, y alcuéntrase de cutiu nel cantu del monte.
El Mitu pigméu ye'l miembru más pequeñu de la so familia, y la especie más pequeña de les aves en Java. Tien 8.5-8.7 cm de llargor.
Psarisomus dalhousiae
El Eurilaimo Lorito(Psarisomus dalhousiae) ye una especie d'ave na familia de los Eurylaimidae.
Alcuéntrase nos Himalayas, pel este'l so rangu toma dende'l nordés de la India hasta'l sudeste asiáticu. Ye la única ave del xéneru Psarisomus. El so nome fai honor a Christina Broun, Condesa de Dalhousie (1786–1839), esposa de George Ramsay, novenu Earl de Dalhousie.
El Eurilaimo Lorito mide unos 25 cm de llargu y pesa ente 50 y 60 gramos. Ye identificable pola so llamada aguda.
El Eurilaimo Lorito ye un ave del monte que s'alimenta d'insectos. Ye bien sociable y de normal viaxa en grandes bandaes ruidoses sacante mientres la dómina de apareamiento. Constrúi un nial con forma de pera nun árbol. La fema polo xeneral pon ente 5 y 6 güevos que son guaraos por dambos sexos; dambos sexos tamién s'ocupen d'alimentar a los pichones.
Psarocolius angustifrons
El cacique dorsirrufo (Psarocolius angustifrons), tamién denomináu filomena variable, filomena dorsirrojiza y conoto aceituno, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae que vive nel noroeste de Suramérica. Estender pola Amazonía occidental y les selves de tierres altes del norte y centru de los Andes y la cordal de la mariña venezolana. 
Mide ente 47 y 46 cm de llargor, siendo los machos llixeramente mayores. El so plumaxe ye principalmente pardu oliváceo, col llombu castañu y les nales corites, ente'l que destaquen les plumes de color mariellu intensu de los llaterales de la cola y el so frente. El so plumaxe tamién puede ser dafechu pardu olivaceu salvu les plumes marielles de la cola. El so picu ye llargu, rectu, estrechu y apuntiáu, y puede ser de color amarellentáu o negru. La subespecie nominal que vive en tierres baxes tien el picu negru, ente que les subespecies de tierra altes tienen el picu claru.
Psarocolius bifasciatus
La filomena del Amazones o conoto del Pará ("Psarocolius bifasciatus") ye una especie d'ave de la familia Icteridae, que s'atopa na Amazonia, en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela. 
Vive nel dosel del monte húmedu de tierra firme, nos cantos del monte y claros arbolaos axacentes, per debaxo de los 200 m de altitú.
Presenta dimorfismu sexual. El machu mide ente 47 y 53 cm cm de llargor y pesa 550 g; la fema ye más pequeña, mide ente 41 y 43 cm de llargor y pesa 260 g. La piel facial desnuda ye de color coloráu a rosado; l'iris ye de color marrón, el picu ye negru con punta de color anaranxáu. La cabeza, la nuca, el pescuezu, los costazos y el pechu son de color coritu na subespecie "P. p. bifasciatus", oliva escuru en "P. p. neivae" y verde oliva brillosa en "P. p. yuracares"; l'envés, les nales y el banduyu son de color castañu; les rectrices esteriores son de color mariellu y la cola paez toa de color mariellu dende embaxo.
Aliméntase principalmente de frutos y granes, pero ye omnívoru y puede comer pequeños vertebraos, insectos grandes y néctar.
Constrúi un nial en forma de bolsa de 60 a 180 cm de llargu, fecha de fibres texíes y colgada de dalguna caña a lo cimero d'un árbol, metanes colonies de anidación. La fema pon dos güevos.
Psarocolius decumanus
La filomena crestada, conoto yapú o conoto negru (Psarocolius decumanus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae que vive nes rexones baxes de Suramérica al este de los Andes, dende Colombia hasta'l norte d'Arxentina, amás de Panamá y Trinidá y Tobago. Si fuera consideráu válidu'l xéneru "Gymnostinax" pa la filomena mayor los sos parientes cercanos, esta especie probablemente pertenecería a esi xéneru.
Alcuéntrase nel norte d'Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Costa Rica, Ecuador, la Guayana francesa, Guyana, Panamá, Paraguay, Perú Surinam, Trinidá y Tobago y Venezuela.
Los machos adultos son principalmente negros col obispillo castañu y la cola d'un color mariellu brillante con dos plumes centrales escures. Tien una cresta estrecha que ye daqué malo d'apreciar. L'iris de los sos güeyos ye azul y el so llargu picu ye ablancazáu. Les femes son de color más apagáu y nun tienen cresta. Los machos son daqué mayores que les femes, miden unos 46 cm y pesen unos 300g, ente que les femes miden 37 cm y pesen alredor de 180g. 
Les orepéndolas crestadas viven nes escamplaes y los cantos de los montes. Críen colonialmente construyendo llargos niales entretejidos en forma de llárima que cuelguen de les cañes de los árboles. Los sos niales suelen midir más de 125 cm. Cada colonia tien un machu dominante, que s'empareyar cola mayoría de les femes tres una ellaborada exhibición nupcial con reverencies. Puede haber ente 15-30 femes y solo unos 3-4 machos en cada colonia. Cada fema pon dos güevos motudos de color gris azuláu, que tarden ente 15–19 díes. Los pollos tarden unos 24–36 díes n'abandonar el nial. 
Fora de la estación de cría esta especie ye abondo móvil y realiza dellos desplazamientos estacionales. Mientres s'alimenten atópense solos o en pequeñes bandaes nos árboles de grandes insectos, frutos y néctar.
Los machos emiten cantares característicos qu'inclúin vibrantes «"CreeeEEEoooooooooo"». Dambos sexos emiten fuertes llamaes que suenen como un «"clack"».
Psarocolius guatimozinus
El cacique negru, canoto negru o filomena negra ("Psarocolius guatimozinus") ye una especie d'ave de la familia Icteridae, que s'atopa en Colombia y Panamá.
El machu mide 46 cm de llargor y la fema 39,5 a cm. Presenta picu de base negra y punta anaranxada y parche de piel desnudo azul nes mexelles con una llinia rosada nel cantu inferior rosáu. El so plumaxe ye mayoritariamente negru, col llombu, la grupa, el crísum y parte de les coberteras de les nales de color castañu escuru. La cola ye mariella, con dos plumes centrales negres.
Vive nel cantu del monte bien húmedu o en partes parcialmente clares del monte con árboles altos, a menos de 800 m d'altitú.
Psarocolius montezuma
La zacua mayor (Psarocolius montezuma), tamién conocíu como conoto de Moctezuma, papen, filomena mayor o urupa, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae. Ye autóctona de América Central y distribúyese en montes tropicales húmedos y plantíos en tierres baxes dende l'oriente de Méxicu hasta Panamá, anque nun se rexistró en El Salvador.
Psarocolius viridis
El conoto verde, filomena verde o cacique verde (Psarocolius viridis), ye una especie d'ave paseriforme de la familia de les ictéridos, que s'atopa en América del Sur.
Vive nel norte de Suramérica, al oriente de los Andes. Distribuyir pol norte de Brasil, Guayana Francesa, Surinam, Guyana, la metá sur de Venezuela, l'oriente y sur de Colombia y el nororiente de Ecuador y Perú. La especie nun migra, pero la so bayura puede variar mientres l'añu, probablemente por cuenta de les fluctuaciones na disponibilidad de frutes.
Vive nos montes de tierra firme de la Amazonia y el escudu guayanés. Permanez xeneralmente na canopea, evitando asentamientos humanos y árees deforestadas. 
El machu mide ente 46 y 51 cm de llargor y la fema ente 36 y 38 cm. El plumaxe ye verde oliva. El picu ye blancuciu cola punta anaranxada.
Añera en colonies con alredor de 5 a 10 niales, dispuestos cerca unos d'otros nuna área del mesmu árbol. El nial ta texíu con fibres vexetales que formen una canasta suspendida, que puede midir hasta 1 m de llargu. L'árbol escoyíu p'añerar alcuéntrase xeneralmente nun estratu entemediu, claro, porque de cutiu ye un gran árbol cuando ta maduru. En Brasil, namá'l amaranto ("Peltogyne spp.") ye escoyíu pa la nidificación, probablemente pol so tueru llisu y resbalizu, que lo fai malo d'esguilar polos depredadores potenciales. L'árbol de anidamiento puede reutilizase añu tres d'añu. Solamente la fema guara los güevos y alimenta a los pitucos.
Permanez en banda grandes y abondo ruidoses, fáciles de ver, dacuando formaes por decenes d'individuos. Reparar con mayor frecuencia cerca de les colonies mientres la anidación. Tamién se repara en vuelu sobre la selva y percima de les escamplaes del monte, pela mañana tempranu o al atapecer. Un machu suel tar presente en cada colonia y defende el so rangu frente a otros machos. Pasa la mayor parte del so tiempu cerca de la colonia, desfilando y glayando na parte cimera de los árboles. 
Psarocolius wagleri
The filomena cabecicastaña ("Psarocolius wagleri") ye una especie d'ave de la familia "Icteridae", que s'atopa en Belice, Colombia, Costa Rica, Ecuador, El Salvador, Guatemala, Hondures, Méxicu, Nicaragua y Panamá.
Vive nel dosel y los cantos del monte, plantíos maduros y escamplaes con árboles altos, hasta los 1.200 m de altitú y en dómina de cría, hasta los 1.700 msnm.
El machu mide 35 cm de llargor y pesa 225 g; la fema mide 28 cm y pesa 125 g. El plumaxe del machu ye principalmente negru cola cabeza y el pescuezu color castañu; la grupa y les coberteras caudales castañu escuru; la cola ye de color mariellu brillante con esceición de los dos plumes centrales que son escures. L'iris is azul, el picu blancuciu y les pates negres. El plumaxe de la fema ye más opacu y presenta el banduyu castañu escuru. 
El so llamáu ye un fuerte "chek" y "chuk". El cantar del machu inclúi un gorgoteo siguíu por un estrueldosu "guu-guu-PHRRRRTTT". 
Busca alimentu en pequeñes bandes. Alimentar nes copa de los árboles, d'insectos grandes, frutes y bayes. Tamién consume néctar de flores grandes y caza xaronca y llagarteses.
Constrúi un nial en forma de bolsa colgante, texíu con material vexetal, de 60 a 100 cm de llargu, a lo cimero d'un árbol. Formen colonies de 12 a 50 niales. Nuna colonia puede haber hasta 40 o 50 femes y namái 4 o 5 machos. La fema pon dos güevos escuru de color azul claro con llurdios escuros, que eclosionen a los 17 díes. Los pichones abandonen el nial 30 díes dempués.
Pseudalaemon fremantlii
La calandria colicorta (Pseudalaemon fremantlii) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Alaudidae. Ye mesma de África oriental, atopándose n'Etiopía, Kenia, Somalia y Tanzania. Ye la única especie de la so xéneru.
Pseudasthenes cactorum
El canastero de los cactos (Pseudasthenes cactorum), tamién denomináu canastero de los cardones, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae. Habita nel sur de América del Sur, siendo endémica del Perú.
Distribúise de manera reinal nel sudoeste del Perú. Los sos hábitats naturales son carbes bien esvalixaes con cactacees, en rexones bien grebes del ermu costeru del Perú.
Ye una especie pocu conocida y pocu estudiada; de normal vive sola o en pareyes. Magar se sabe qu'añera nos cactus, casi namás publicóse sobre'l comportamientu reproductivu de la especie. Los pichones son alimentaos con guxanos ya insectos; na dieta de los adultos tamién s'amiesten los frutos de cactus. 
Mide 15 cm de llargor. Tien corona y envés gris-parduscos. El gargüelu ye blanca con un pequeñu llurdiu mariellu. El banduyu presenta tonos pálidos. La cola ye escura colos vexilos esternos de les plumes de color ablondu.
Enantes clasificar dientro del xéneru "Asthenes" ("Asthenes cactorum"), pero estudio recién de xenética molecular suxuren que, xuntu con otres 3 especies, conforma'l xéneru "Pseudasthenes".
Hai desalcuerdu ente los especialistes sobre la taxonomía d'esti taxón. Delles autoridaes caltienen la reconocencia de la subespecie "Pseudasthenes cactorum monticola" pa les poblaciones andines, y otra subespecie, "P. c. lachayensis", que tien una distribución bien acutada, habitando les Llombes de Lachay, na reserva nacional de Lachay, cerca de Llima. Sicasí, otros taxónomos creen que les diferencies qu'hai ente estes subespecies entren na esperable variación individual contenida nel mesmu taxón.
Son 3 les subespecies descrites pa esti taxón:
Pseudasthenes humicola
El canastero colinegro ("Pseudasthenes humicola") ye una especie d'ave de la familia Furnariidae. Puede ser atopada na Arxentina y Chile.
Los sos hábitats naturales son les carbes grebos tropicales o subtropicales y les carbes trupes n'altitúes, per debaxo de los 2.200 msnm.
Mide 15,5 cm de llargor. El plumaxe de les partes cimeres ye de color marrón; tien arcos superciliares blancos; gargüelu blancu con llixos negros; pechu gris claro con rayes fines blanques; lladrales de color canela a leonado.
Enantes considerábase-y como parte del xéneru "Asthenes", pero los estudios de xenética molecular determinaron que, xuntu con otros trés especies, conforma un xéneru distintu, "Pseudasthenes".
Pseudasthenes patagonica
El canastero patagónico (Pseudasthenes patagonica), tamién denomináu canastero de gargüelu negru, y canastero patagón, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae. Habita nel sur de América del Sur, siendo endémica de la Arxentina.
Ye característica de la Patagonia Arxentina. Distribúise de manera reinal nel centru-sur de l'Arxentina, dende la provincia de San Juan hasta la Santa Cruz. Na distribución d'esta especie destaca la provincia de Chubut, onde s'atopa en zones arbustives grebes, de baxa altitú, tantu de tierra adientro como nes planicies costeres.
Los sos hábitats naturales son carbes esvalixaes de pandos grebos de les provincies fitoxeográficas Patagónica y del Monte. 
Mide 15 cm de llargor. El picu ye más curtiu qu'otres especies del xéneru; sobre'l güeyu presenta una ceya pálida. Tien corona y envés amarronaos con rayes gris maciu. El gargüelu ye negra con puntiáu de blancu. Ye pálidu per debaxo, anque'l banduyu presenta tonos caneles. La cola ye llarga, negra col vexilo esternu de les plumes del cantu esterior de color ablondu. Tamién ye xebrable pol so cantar, un agudu trino de solo un tonu.
Describióse orixinalmente como "Siptornis patagonica" pol naturalista francés Alcide d'Orbigny nel añu 1839.
Enantes clasificar dientro del xéneru "Asthenes" ("Asthenes patagonica"), pero estudio recién de xenética molecular suxuren que, xuntu con otres 3 especies, conforma'l xéneru "Pseudasthenes".
Pseudasthenes steinbachi
El canastero castañu ("Pseudasthenes steinbachi") ye una especie d'ave de la familia Furnariidae, endémica d'Arxentina.
Vive na aguada oriental de los Andes, al occidente d'Arxentina, dende Salta hasta Mendoza, ente los 650 y 3.000 m de altitú, principalmente ente los 1.500 y 2.500 msnm, nes carbes esvalixaes de los montes grebos y frecuentemente nos ribayos.
Mide 16 cm de llargor. Tien corona y envés grises; presenta tono color castañu acoloratáu na metá posterior del cuerpu; a lo menos dos plumes del cantu esterior de la cola son de color totalmente ablondu y les otres timoneres tán bordiaes d'ablondu nes sos bases, col vexilo esternu de negru nel so estremu distal.
Enantes clasificábase dientro del xéneru "Asthenes", pero estudio recién de xenética molecular suxuren que, xuntu con otros trés especies, conforma'l xéneru Pseudasthenes.
Pseudelaenia leucospodia
El mosquerito blanquigrís (Pseudelaenia leucospodia), tamién denomináu tiranolete gris y blancu (Ecuador) o bobito gris y blancu ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae nativa d'una restricta zona al noroeste de América del Sur. Ye la única especie del xéneru Pseudelaenia.
Distribuyir pola mariña y aguada greba del Océanu Pacíficu al oeste de Ecuador ((isla de la Plata, frente a Manabí, tamién isla Puná y oeste de Guayas, sur de Loxa) y noroeste del Perú (al sur hasta La Llibertá). 
Habita en carbes seques tropicales y subtropicales, prefiriendo los llechos secos de corrientes d'agua, hasta los 600 msnm. 
Pseudoalcippe abyssinica
El timalí abisinio (Pseudoalcippe abyssinica) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae que vive nel África subsaḥariana.
Generalizadamente considérase la única especie del xéneru Pseudoalcippe, anque dellos espertos consideren que la subespecie "atriceps" que tien la cabeza negra ye una especie estreme, el timalí del Ruwenzori ("Pseudoalcippe atriceps"), pero en Fry et al. (2000) afírmase que tienen los mesmos cantares y comportamientu que'l restu de subespecies y pollo nun tien de considerar se especie separada.
Alcuéntrase principalmente nos montes y zones de carba de monte de África Oriental, anque tamién s'atopa tremáu pelos montes de África Central 
Pseudobias wardi
El bias de Ward (Pseudobias wardi) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Vangidae endémica de Madagascar. Ye la única especie del xéneru Pseudobias. Enantes clasificábase dientro de la familia Platysteiridae.
Mide alredor de 15 cm de llargor. El plumaxe del bias de Ward ye blancu y negru. Los sos partes cimeros y pechu son negros, salvo una ancha banda blanca nes nales. El so gargüelu, llaterales del pescuezu y el so banduyu son blancos. Tamién tien blancu un finu aníu ocular. El so picu coritu ye triangular y esplanáu horizontalmente.
Alcuéntrase principalmente nes selves húmedes del este de Madagascar, anque amás esisten delles poblaciones aisllaes nel interior de la isla.
Pseudocolaptes boissonneautii
El Trepamusgos Barbablanca Andín (Pseudocolaptes boissonneautii) ye un ave paseriforme de la familia "Furnariidae", que se reproduz nel Nuevu Mundu nos montes costeros de Venezuela y los Andes, dende Venezuela hasta Bolivia. Dacuando ye considerada como la especie "Pseudocolaptes lawrencii" de América Central, Colombia y Ecuador. 
Preséntase como un reproductor residente nes viesques de monte húmedu con munches epífites, percima de los 1500 m. Asitia los sos güevos blancos nun vieyu nial recuperáu de picatueru o nos fuexos de los árboles. Unu de los padres, probablemente la fema, guara'l güevu blancu nun periodu de 29 díes.
El Trepamusgos Barbablanca ye de normal de 22 cm de llargu, pesa 48 g, y tien una llarga cola de color acoloratáu brillante. La cabeza tien una piel de color ante rayaes de color marrón escuru y maciu nos güeyos. Les mexelles llucen un penachu de plumes blanques de color ante. El gargüelu ye blanca y les partes inferiores son de color marrón oliva con llurdios difusos nel pechu. Dambos sexos son similares.
Pseudocolaptes lawrencii
El Pseudocolaptes lawrencii ye un ave paseriforme de la familia de "Furnariidae", que se reproduz nel Nuevu Mundu en zones tropicales, en Costa Rica, al este de Panamá y los Andes de Colombia y Ecuador. Dacuando ye considerada como la mesma especie al pie de la "Pseudocolaptes boissonneautii", de América del Sur. Les aves de Colombia y Ecuador tamién se consideren una especie separada, ("P. johnsoni").
Alcuéntrase percima de los 1600 m como un reproductor residente nos montes húmedos de monte con munches epífites. La fema pon los sos güevos nun vieyu nial de picatueru. Unu de los padres, probablemente la fema, guara'l güevu mientres 29 díes y cubre el güevu con fueyes cuando abandona'l nial.
El Pseudocolaptes lawrencii ye típicamente de 20 cm de llargu, pesa 48 g, y tien una llarga cola de color acoloratáu brillante. La parte posterior ye de color marrón y les nales son de color coritu. La cabeza tien color ante rayada de color marrón escuru y güeyos escuros. Les mexelles llucen un penachu de plumes. El gargüelu ye de color ante y el banduyu ye de color marrón oliva con llurdios difusos nel pechu. Dambos sexos son similares, pero les aves nueves nun tienen la corona con rayes beige, con más sarriu marcáu nel llombu y banduyu, y los sos lladrales son más de matiz naranxa.
Pseudocolopteryx acutipennis
Pseudocolopteryx acutipennis) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Tyrannidae.
Alcuéntrase n'Arxentina, Bolivia, Colombia, Ecuador, Paraguái y Perú. El so hábitat natural son les carbes seques o les camperes secu y pantanosu de tierres baxes subtropicales o tropicales. 
Pseudocolopteryx citreola
El doradito llimón (Pseudocolopteryx citreola), tamién llamáu páxaru mariellu, ye una especie qu'integra'l xéneru "Pseudocolopteryx", de la familia Tyrannidae. Esta ave distribuyir nel centru-oeste del Conu sur de América del Sur. 
Esta especie monotípica describióse orixinalmente pol ornitólogu alemán Christian Ludwig Landbeck, nel añu 1864, con exemplares provenientes del centru de Chile, dándo-y el nome científicu de: "Arundinicola citreola". la localidá tipu ye les riberes del ríu Mapocho, en Santiago. L'espécime tipu ta depositáu nel Muséu de Nueva York.
Nel añu 1926 Alexander Wetmore mentar pa l'Arxentina, y describe la so voz. Un añu dempués, Carl Edward Hellmayr la sinonimiza na especie "Pseudocolopteryx flaviventris", basándose ​​nes semeyances nel plumaxe y midíes, anque los promedios de "P. citreola" amuesen una llongura total y de nales mayor que "P. flaviventris". Él nin siquier dio-y una categoría de subespecie, polo que'l nome quedó por completu na sinonimia de "P. flaviventris". 
Mientres enforma tiempu esti taxón bien tratáu como inesistente, hasta que nel añu 2010 demostróse que les aves del oeste de l'Arxentina y Chile son llixeramente más grandes y presenten un cantar bien distinto, con al respective de les de les qu'habiten nel este de l'Arxentina, Uruguái, y sur del Brasil. Dambos taxones tán reproductivamente separaos polos grebos arbustales de la provincia fitoxeográfica del monte, la que nun cunta col hábitat fayadizu pa nenguna de los dos especies.
Reproduzse nes zones banzáusas del oeste de la Arxentina y del centru de Chile. Migra nel iviernu hasta Bolivia. 
na provincia de Mendoza, hasta'l sur de Neuquén y l'oeste de Ríu Negru, ausentándose d'estes árees nel iviernu.
Cuntar con un rexistru d'ochobre de la provincia de Salta, pero podría ser d'un exemplar na migración escontra'l sur.
dende la Rexón Metropolitana de Santiago a la Provincia de Valdivia de la Rexón de Los Ríos, anque nun ye común niundes. La so mayor densidá paez tar pela redolada de la ciudá de Chillán. Tolos rexistros chilenos son de primavera y branu, paez salir del país mientres l'iviernu.
Pseudocolopteryx flaviventris
El doradito común (Pseudocolopteryx flaviventris) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Tyrannidae.
Atopar nes zones banzáusas y del centru y norte d'Arxentina, Paraguái, Uruguái y sur Brasil. Tamién s'estiende a Chile y oeste d'Arxentina.
Pseudocolopteryx sclateri
El doradito copetón (Pseudocolopteryx sclateri) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Tyrannidae. 
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Brasil, Guyana, Paraguái, Trinidá y Tobago, Uruguái, y Venezuela. El so hábitat natural son los banzaos.
Pseudoleistes guirahuro
El turpial de llombu mariellu, pechu mariellu grande o canariu de la sierra (Pseudoleistes guirahuro) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Icteridae que vive en Suramérica.
Alcuéntrase en Arxentina, Brasil, Paraguái y Uruguái. El so hábitat natural son les sabanes seques y los pacionales.
Pseudoleistes virescens
El pechu mariellu mozu (Pseudoleistes virescens), tamién conocíu como chororó, cuarentitrés, dragón, tordu trenta y bloquence, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae que vive en Suramérica. Vive en bandaes grandes o medianes, dacuando xuntu al tordu ("Molothrus bonariensis").
Mide ente 20 y 22 cm. Nun presenta dimorfismu sexual, polo que tanto'l machu como la fema son de color pardu escuru casi negru con cierta tonalidá olivácea, a esceición del pechu que ye mariellu, siendo esto lo que-y da'l nome. Una descripción más detallada podría describir al pechu mariellu mozu cola cabeza, y el pescuezu d'un color pardu escuru, al igual que l'envés y la cola, ente que'l pechu y la zona so les nales más próxima al mesmu son marielles. Tamién son mariellos los costazos, namái visibles en plenu vuelu. Presenta güeyos pequeños de color negru. El picu ye grande y de fisionomía xeneralista, ideal pal comportamientu omnívoru d'esta ave, siendo de color negru carbón, al igual que les sos pates y uñes. Amuesa un gran paecíu col so familiar más próximu, "Pseudoleistes guirahuro", la única especie cola que comparte xéneru, siendo "P. guirahuro" de mayor tamañu, y presentando de color mariellu, amás del pechu, tamién la parte baxa del envés (rabadilla).
El pechu mariellu mozu aliméntase de insectos, crustáceos, merucos, bárabos y de granes qu'en bandada los busquen cerca de llagunes o bañaos mientres unu d'ellos xixila posáu sobre la vexetación acuática o de la caña d'un árbol.
Presenten un vuelu baxu con repetibles aleteos y planeos curtios. 
Cuando cai l'atapecer les bandaes busquen abelugu nos montes o pacionales.
Lo principales depredadores naturales d'esta especie son les aves rapazos como'l chimango (Milvago chimango), la águila mora (Geranoaetus melanoleucus), el taguato común (Buteo magnirostris), los furones y la papalba overa (Didelphis albiventris).
Cuando nun s'atopa en peligru la so voz ta compuesta por xiblos y chirridos agudos, sicasí cuando lo ta alza esos xiblos y chirridos pa sollertar a la bandada.
A partir del mes de setiembre o ochobre los pechu mariellu mozos empiecen a formar pareya, la so dómina reproductiva remata en payares o avientu .
Constrúin un nial con forma de taza fabricáu con cañes y tarmos revocáu con folla o escrementu que lu asitien nos parrotales. 
La fema asitia de 4 a 6 güevos blancos con maches parduces-acolorataes. Dacuando los niales apuerten a parasitados pol Molothrus bonariensis y lleguen ser hasta abandonaos.
Habiten en pacionales, xuncales y carbes xeneralmente atopar cerca de llagunes y bañaos. En América del Sur distribuyir por Arxentina nes provincies de Córdoba, San Luis, Chaco, Provincia de Corrientes Corrientes, Ente Ríos, Santa Fe y Bonos Aires dacuando rexistróse en Jujuy, Santiago del Esteru y en Tucumán, en Brasil distribuyir por (Santa Catarina y Ríu Grande do Sul), distribúyese amás pol Uruguái. En América central distribuyir en México principalmente nos estaos de Veracruz, Tabasco, Chiapas, Campeche, Yucatán y Quintana Ruco.. 
Pseudonigrita arnaudi
El texedor social de Arnaud (Pseudonigrita arnaudi) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Ploceidae. Ta llargamente distribuyíu en África, atopándose dende'l suroeste de Sudán al sur de Etiopía, Kenia, Uganda y Tanzania.
Pseudonigrita cabanisi
El texedor social de Cabanis (Pseudonigrita cabanisi) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Ploceidae. Ta llargamente distribuyíu en África, atopándose en carbes espinoses dende Etiopía hasta'l suroeste de Somalia, Kenia y nordés de Tanzania. Nun se reconocen subespecies.
Pseudopodoces humilis
El carboneru terrestre (Pseudopodoces humilis) ye una especie d'ave na familia Paridae, qu'habita al norte de los Himalayas. D'antiguo tuvo allugáu na familia Corvidae. Na actualidá asignar a la familia Paridae, siendo la única especie del xéneru Pseudopodoces.
"P. humilis" tien delles similares colos "Podoces", anque nun guarda una relación con ellos, siendo daqué más pequeñu; y nun tener les marques conspicuas d'aquellos. El so picu ye llevemente curvado. Col so plumaxe nidiu y daqué desiguáu ye desaxeradamente crípsico nel so hábitat natural. Los sos partes inferiores son d'un tonu beige-buxu con un tinte pardu. Los sos partes cimeros son principalmente d'un color marrón-beige más escuru, colos sos rectrices centrales y les rémige primaries daqué más escures; la so cabeza tien el mesmu tonu que les sos partes inferiores, con un capiellu escuru un sector claru na so nuca. El so picu y pates son negres. Los machos y femes son similares.
Pseudorectes ferrugineus
El pitohuí aferruñáu (Pseudorectes ferrugineus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pachycephalidae nativa de Nueva Guinea ya islles circundantes.
Ye un páxaru de tamañu medianu, que mide unos 28 cm de llargu, lo que-y convierte nel miembru más grande de la so familia. El so plumaxe ye principalmente de color castañu aferruñáu coles partes inferiores amarellentaes, tien un fuerte picu negru y l'iris claru. Dambos sexos son similares.
El pitohuí aferruñáu ye reinal de los monte de los montes y zones baxes de Nueva Guinea, les islles Aru y les islles de Papúa Occidental. Les subespecies "P. f. leucorhynchus" y "P. f. fuscus" de les islles Waigeo y Batanta asitiaes al pie de les mariñes de Nueva Guinea Occidental tienen el picu ablancazáu.
Polo xeneral el pitohuí aferruñáu rexuntar en pequeñes bandaes, entemecíu con otres especies gregaries. Suel construyir el so nial en forma de concu fondu utilizando ramines y fueyes na base de les cañes de los árboles.
Ye bien común na so zona de distribución polo que se-y clasifica como especie so esmolición menor.
Pseudoseisura cristata
El cacholote de la caatinga (Pseudoseisura cristata), tamién denomináu casaca-de-couro (en portugués, Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Pseudoseisura" qu'integra la familia Furnariidae. Ye endémica de la caatinga del este de Brasil. 
Distribuyir pol nordés de Brasil, dende l'este de Maranhão, escontra l'este hasta Ríu Grande do Norte y escontra el sur hasta'l centru de Mines Gerais y sur de Badea.
Localmente ye abondo común na vexetación arbustiva de la caatinga y árees semiabiertes, delles vegaes inclusive n'árees de ganadería intensa per debaxo de los 600 m d'altitú. 
La especie "P. cristata" describióse per primer vegada pol naturalista alemán Johann Baptist von Spix en 1824 sol nome científicu "Anabates cristatus"; localidad tipo «Malhada, Ríu São Francisco, Bahía, Brasil.».
El xéneru nun tien parientes cercanos obvios dientro de la so familia. La presente especie forma una superespecie con "Pseudoseisura unirufa" que yera enantes considerada una subespecie de "P. cristata", pero Zimmer & Whittaker (2000) presentaron evidencies pa considerar "P. unirufa" como especie separada. Difieren ecolóxica y vocalmente (diferencies importantes na vocalización fueron demostraes per aciu esperimentos de ""playback""), y posiblemente tamién nel sistema social y arquitectura del nial. Ye monotípica.
Pseudoseisura gutturalis
El cacholote pardu (Pseudoseisura gutturalis), tamién denomináu caserote pardu, ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Pseudoseisura" qu'integra la familia Furnariidae. Ye endémica d'Arxentina.
Distribúise dende les fasteres y valles andinos na provincia de Salta nel norte d'Arxentina hasta'l nordés de la provincia de Santa Cruz na Patagonia. 
Habita nel monte baxu secu y na vexetación arbustiva seca hasta los 2900 m d'altitú. 
La especie "P. gutturalis" describióse per primer vegada polos naturalistes franceses Alcide d'Orbigny y Frédéric de Lafresnaye en 1838 sol nome científicu "Anabates gutturalis"; localidad tipo «desaguada del Ríu Negru, Patagonia, Arxentina».
El xéneru nun tien nengún pariente cercanu obviu dientro de la so familia. Hai discutinios sobre les llendes xeográfiques ente los dos subespecies; ríquense analises más amplies.
Según la clasificación del Congresu Ornitolóxicu Internacional (IOC) (Versión 5.1, 2015) reconócense 2 subespecies, cola so correspondiente distribución xeográfica. Clements Checklist 6.9 nun reconoz subespecies.
Pseudoseisura lophotes
El cacholote castañu (Arxentina) (Pseudoseisura lophotes), tamién denomináu caserote castañu (Paraguái), hornerón (Uruguái) o coperete (Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Pseudoseisura" qu'integra la familia Furnariidae. Ye nativu del centro sur de Suramérica.
Mide 26 cm y ye la mayor especie de la so familia. L'iris ye mariellu. Ostenta una espresiva cresta. Ye pardu penriba, les plumes de la cresta son más abuxaes y escures; la rabadilla y la cola son ablondu escuru. La face y gargüelu son ablondes; pembaxo ye pardu, y les plumes son escamadas más pálidu (más pronunciáu n'Arxentina, más escuru escontra'l norte).
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Brasil, Paraguái y Uruguái. 
Ye abondo común en montes y carbes chaqueños y montes de espinillo hasta los 900 msnm.
Camina pel suelu en pequeños grupos familiares, revirando fueyes seques, cañes y cuchu secu, buscando preses.
Aliméntase principalmente d'insectos de gran tamañu.
El so nial ye una estructura allargada construyida con cañes seques y utilizando otros materiales estraños, como cuchu, pieles de víbores, plumes d'otres aves mayores y otros.
El so cantar estridente, xeneralmente dáu en dúo, paecer col de "Pseudoseisura unirufa" (que los sos comportamientos polo xeneral asemeyar) pero ye inda más aspru; típicamente nun s'acelera escontra un tatexo final. 
La especie "P. lophotes" describióse per primer vegada pol naturalista alemán Ludwig Reichenbach en 1853 sol nome científicu "Homorus lophotes"; localidad tipo «Guanacos, 700 m, cerca de 32 km al este sureste de Cabeces, Cordal, Santa Cruz, Bolivia.»
El xéneru nun tien nengún pariente cercanu obviu dientro de la so familia. Les similaridades de plumaxe suxuren que la presente especie ye pariente más próximu de "Pseudoseisura unirufa" y "Pseudoseisura cristata".
Según la clasificación del Congresu Ornitolóxicu Internacional (IOC) (Versión 5.1, 2015) reconócense 2 subespecies, cola so correspondiente distribución xeográfica. Clements Checklist 6.9, nun reconoz subespecies.
Pseudoseisura unirufa
El cacholote crestigrís o caserote coloriáu (Paraguái) (Pseudoseisura unirufa), tamién denomináu casaca-de-couro-de-crista-cinza (en portugués, Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Pseudoseisura" qu'integra la familia Furnariidae. Habita nel centru de Suramérica.. 
Distribuyir pol centru norte y este de Bolivia (Beni, estremu noroeste y sureste de Santa Cruz), suroeste de Brasil (sur de Mato Grosso, Mato Grosso do Sul) y norte de Paraguái (Alto Paraguái).
Ye abondo común en cantos de bosque de galería, humedales, n'islles de vexetación en sabanes estacionalmente inundables (Pantanal) y n'árboles cerca d'edificaciones, per debaxo de los 500 m de altitú.
Mide ente 20 y 23 cm de llargor. El so plumaxe ye uniformemente ablondu-canela. Presenta un copete trupu con tonos abuxaos, usualmente arizáu. El so iris ye mariellu. Ye trabáu y de cola bastante llarga.
Polo xeneral ye arborícola, pero puede baxar al suelu, onde saltita o camina con pasu inseguru. La pareya acostuma permanecer cerca del nial.
Aliméntase principalmente d'insectos y otros invertebraos, pero ye omnívoru.
El so cantar, fuerte ya inconfundible, ye dáu en dúo y oyíu con frecuencia; un ave da una serie descendiente de notes “chip”, qu'aceleren hasta un tatexo continuu; la pareya da una serie rápida de notes “che”, el final ye mediu balbuciante. Recuerda la voz del forneru ("Furnarius rufus"). 
La especie "p. unirufa" describióse per primer vegada polos naturalistes franceses Alcide d'Orbigny y Frédéric de Lafresnaye en 1838 sol nome científicu "Anabates unirufus"; localidad tipo «Moxos (= Beni), Bolivia». 
El xéneru nun tien parientes cercanos obvios dientro de la so familia. La presente especie forma una superespecie con "Pseudoseisura cristata" y yera enantes considerada una subespecie de "P. cristata", pero Zimmer & Whittaker (2000) presentaron evidencies pa considerar "P. unirufa" como especie separada. Difieren ecolóxica y vocalmente (diferencies importantes na vocalización fueron demostraes per aciu esperimentos de ""playback""), y posiblemente tamién nel sistema social y arquitectura del nial. 
A pesar del aislamientu xeográficu de los dos poblaciones de la presente especie, nun hai diferencies evidentes de plumaxe que puedan sofitar la designación de subespecies. Ye monotípica. 
Psilorhinus morio
El chara papán (Psilorhinus morio) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Corvidae. Ye la única especie del xéneru monotípicu Psilorhinus. Alcuéntrase dende'l golfu de México al sur de México hasta América Central. Al norte de la so distribución l'área más habitada por esta ave alcuéntrase nel Ríu Grande, al sur de Texas (Estaos Xuníos).
El so plumaxe varia xeográficamente, hai dos grupos principales. Los exemplares más norteños son casi totalmente de color café escuru, con color café más claru nel so parte inferior. Los exemplares más sureños son blancos nos sos partes cimeros y tienen les puntes de les plumes de color blancu brillante. La zona d'integración asitiar en Veracruz, Méxicu.
Les aves adultes de dambes poblaciones tienen picos y pates negres. Les aves nueves presenten un aníu ocular mariellu.
El cantar ye un ruidosu pero grave "pí-ah", que se modificar de cutiu p'afaese a la so situación o humor.
La mayoría de les vegaes busquen la so comida nos árboles pero tamién tomen un pocu de comida de la tierra. Comen insectos y una amplia variedá d'otros invertebraos como llagarteses, frutes [1], y néctar. Anque comen los sos güevos y pitucos, paecen nun faelo cuando hai muncha comida disponible.
El nial ye construyíu nun árbol o un parrotal grande por dambos sexos qu'ayuden na construcción. De normal hai tres güevos pero nun ye estrañu ver seis güevos nel nial. La incubación dura ente 18 y 20 díes. Solamente la fema añerar pero'l padre alimentar mientres ella ta nel nial.
Delles vegaes les aves nueves tamién ayuden na crianza de los pitucos. Si un ave ayudante torna con comida, va da-y comida a unu de los padres residentes p'alimentar a los pitucos.
N'América Central les aves Charas Papán nun s'atopen en El Salvador; la distribución tamién s'atopa nel llau pacíficu de América Central en Nicaragua, Costa Rica y Panamá Occidental.
Psittiparus gularis
El picoloro cabecigrís (Psittiparus gularis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae que vive en Asia.
El picoloro cabecigrís mide alredor de 18 cm de llargu. Como indica'l so nome la so cabeza ye principalmente de color gris claro, cola frente negra prolonganda por unes llargues llistes superciliares tamién negres qu'arrodien el pileu casi na so totalidá. Presenta un llurdiu blancu nel frontal de les mexelles y alredor de los güeyos, y tien un llurdiu negru nel gargüelu. Les partes cimeres del so cuerpu son de tonos castaños y les inferiores ablancazaes. El so picu anaranxáu amarellentáu ye robustu y col quexal cimeru curvada escontra baxo, y les sos pates son abuxaes.
Alcuéntrase nos montes templaos y de monte del sureste d'Asia. Estiéndese dende Bután escontra l'este, pola metá sur de China y el norte del sudeste asiáticu, distribuyíu pol nordés de la India, Myanmar, Laos, Vietnam y Tailandia.
Enantes esta especie clasificar con tolos demás picoloros nuna familia propia, Paradoxornithidae, o formando parte de Timaliidae o Paridae, pero anguaño clasifícase na familia Sylviidae, al demostrase la so proximidá coles papudes ("Sylvia").
L'antigua subespecie "P. g. margaritae" que s'atopa nel sur de Vietnam y l'este de Camboya na actualidá xeneralmente considérase una especie estreme, el picoloro cabecinegro.
Psittiparus ruficeps
El picoloro cabecirrufo (Psittiparus ruficeps) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae que vive nel nordés del subcontinente indiu. Enantes considerábase conespecíficu del picoloro de Baker.
El picoloro cabecirrufo mide alredor de 18 cm de llargu. El plumaxe de les sos partes cimeros ye de color marrón claro, cola cabeza de color castañu acoloratáu, salvo'l gargüelu que ye blanca como'l restu de les sos partes inferiores. Presenta un aníu azuláu desnudu alredor de los sos güeyos negros. El so picu ye curtiu y robustu, col quexal cimeru abuxada curvada escontra baxo y l'inferior más clara.
Distribuyir pol Himalaya oriental. Alcuéntrase en Bután, l'este de Nepal, el nordés de la India (norte de Assam) y el suroeste de China (noroeste de Yunnan y sureste de Tíbet). El so hábitat natural son los cañaverales y les zones carba y bambú hasta los 1800 metros d'altitú.
Psophocichla litsitsirupa
El malvís litsitsirupa (Psophocichla litsitsirupa) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Turdidae nativa d'África meridional y oriental. Ye l'únicu miembru del xéneru Psophocichla.
Tien cuatro subespecies reconocíes: "P. l. litsitsirupa" ye la forma más meridional, distribúise dende Namibia, Botsuana, Zimbabue y Mozambique al norte y l'este de Sudáfrica. "P. l. pauciguttata" ye nativa del sur de Angola, el norte de Namibia y el noroeste de Botswana, ente que "P. l. stierlingae" vive nuna banda del norte d'Angola al traviés del oeste de Tanzania, Malaui y el noroeste de Mozambique. La gama de "P. l. simensis" ta dixebrada de les otres subespecies, habita nes tierres altes de Etiopía y Eritrea. La especie habita en sabanes, pacionales y montes abiertos.
Psophodes cristatus
La zordala picocuña oriental (Psophodes cristatus) ye una especie d'ave na familia Cinclosomatidae.
Psophodes nigrogularis
La Zordala crestada occidental ("Psophodes nigrogularis") ye una especiede ave paseriforme que s'atopa en delles poblaciones esvalixaes nel sur de Australia. Ye predominantemente de color verde oliva.
Ye un páxaru delgáu con unos 21 - 25 cm de llargor, de color verde oliva con un pescuezu negru y un estrechu parche na mexella con cantos de color negru na so cara. Cuenta con una pequeña cresta de color verde oliva y una llarga cola blanca, les sos partes inferiores son de color oliva pálidu. El picu ye negru con pates corites. Los mozos son d'un color olivo opacu o color marrón y escarecen de les rayes blanques nes mexelles y el gargüelu ye escura.
La reproducción tien llugar en primavera, nun nial de cañes y palos forráu con un material más blando, tales como yerbes, allugáu en parrotales o árboles de menos de 1-2 m d'altor. Tien una niarada de dos güevos, de color azul maciu con llurdios coritos y puntos, que miden 26 x 19 mm.
Cuatro subespecies son reconocíes, anque una foi considerada por dalgunos que tien un estatutu específicu como "(P. leucogaster" . Toos tán en peligru en dalgún grau.
Psophodes occidentalis
La zordala picocuña occidental (Psophodes occidentalis) ye una especie d'ave na familia Cinclosomatidae.
Ye reinal de Australia. La zordala picocuña occidental produz un peculiar soníu mientres el apareamiento.
Psophodes olivaceus
La zordala crestada oriental (Psophodes olivaceus) ye una especie d'ave paserina insectívora nativa de la mariña esti d'Australia, la so llamada paecer al chasquíu d'un llátigu. Conócense dos subespecies. Ye mas fácil oyer el so cantar que ver l'ave, el so plumaxe ye de color verde oliva escuru y negru con un llurdiu blancu distintiva na mexella y la cresta. El machu y la fema tienen plumaxes de colores similares.
Ye un ave delgada que mide 26–30 cm de llargu y pesa 47 a 72  gramos, ye de color verde oliva con cabeza y pechu negros. Tien una pequeña cresta negra con un llurdiu blancu na so cara. El so abdome ye más pálidu con una llarga cola verde oliva escuru col estremu blancu. L'iris ye marrón y el picu ye negru con pates negres. El machu ye un pocu más grande que la fema. Los xuveniles tienen un verde oliva -pardu mas apagáu y nun tienen les franxes blanques nes mexelles y un gargüelu escuru.
Pteridophora alberti
El ave del paraísu d'Alberto o ave del paraísu Rei de Sajonia (Pteridophora alberti) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Paradisaeidae. Ye nativa de les viesques montiegues en Nueva Guinea. Ye l'únicu miembru del xéneru monotípicu Pteridophora.
Adolf Bernard Meyer del Muséu de Dresde describió esta especie nel boletín del Club de los Ornitólogos Británicos n'avientu de 1894. Tanto'l nome común Rei de Sajonia como'l nome científicu "alberti" dióse-yos n'honor al entós rei de Sajonia, Alberto I de Sajonia, que la so esposa dio'l so nome a la parotia de la reina Carola ("Parotia carolae").
Los adultos d'esta especie son d'aprosimao 22 cm de llargor. El machu ye de color negru y mariellu con un iris marrón escuro, piernes de color marrón buxu, picu negru, y tien dos llargues plumes que parten de la cabeza que puede mover independientemente a voluntá d'este. La fema ye de color marrón buxu ensin adornos y coles partes inferiores barradas.
Los penachos ornamentales na cabeza del machu son tan estraños que cuando'l primer espécime foi lleváu a Europa, pensóse que yera una falsificación.
Pteroptochos castaneus
El hued-hued castañu (Pteroptochos castaneus) localmente tamién llamáu gallereta, tuta, o teque, ye una especie d'ave de la familia Formicariidae, anque yera tratáu tradicionalmente como integrante de la familia Rhinocryptidae, na cual los sos integrantes son conocíos popularmente como "tapaculos". Habita mayormente nel centru-sur de Chile; amás nun sector fronterizu de la Arxentina. 
Esta ave ye característica de montes apoderaos por "carbayu pellín" con sotobosque de "caña colihue"; estos montes son del tipu forestal esclerófilu chilenu, formación austral del Carba Chilena.
Esti específicu ecosistema, característicu de Chile, namái enfusa na Arxentina nel noroeste de la provincia de Neuquén, más específicamente nel Parque Provincial Epu Lauquen (Les Llagunes, o Reserva Llagunes de Epu Laufquen), y zones aledañas, (36°50'S, 71 °05'W). Amás de la población nos montes d'estes llagunes, alcuéntrase una segunda población del hued-hued castañal nel monte qu'arrodia a la llaguna Vaca Lauquen, yá fora de la reserva. La mesma alcuéntrase alloñada de l'anterior por 7 km, pero conectaes a montes similares de zones axacentes de Chile na provincia de Ñuble per aciu ñirantales achaparraos. Esta ye una rexón con fuerte penetración d'elementos biolóxicos característicos del Monte esclerófilu de la Carba chilena, gracies a que, en dellos puntos, el mesmu monte crucia la llende binacional, por casu: "hualo", "Nothofagus obliqua", y posiblemente dellos exemplares del híbridu "Nothofagus leonii" ("Nothofagus × leonii").
Otres especies chilenes que constitúin l'hábitat d'esti páxaru y que namái viven na Arxentina nes llagunes de Epu Laufquen son: "Puya alpestris", Azara alpina, y Orites myrtoidea. Otros taxones comunes o característicos del centru de Chile que tamién regionalmente fáense presentes al otru llau del encadenamientu andín son: "Gnaphalium aldunateoides", "Gnaphalium psilophyllum", "Haplopappus pectinatus", "Oxalis compacta", "Balbisia gracilis", "Viguiera revoluta", "Colletia hystrix", "Corynabutilon bicolor", y "Combera sp.", etc. destacar especialmente "Senecio pilquensis", "Mutisia linearifolia", y "Alstroemeria presliana"; toos ellos confirmen la ingresión del tipu forestal esclerófilu chilenu y, al par d'él, el hued-hued castañal, con una población recién afayada n'avientu de 1999.
El color ablondu del plumaxe apodera no ventral del so cuerpu y per delantre de la cabeza; la parte trasera de la mesma y tou lo dorsal hasta la cola va del apizarrado al negru afumáu. Tamién destaquen una notable zona auricular blancucia, y un sector nel llombu y nes supracaudales con plumes ablondu escures terminaes en bandes negres y amarellentaes. Les sos grandes pates son corites al igual qu'el so picu. 
El hued-hued castañal ye bien similar en nidificación, comportamientu, y vocalizaciones al "hued-hued del sur o común" del cual dixebrar fácilmente por tener ésti últimu'l gargüelu y pechu de color apizarrado escuru. 
Magar la castañal foi postuláu namái como una subespecie del hued-hued del sur el discutiniu sobre la so situación específica foi resuelta per aciu l'analís de les sos vocalizaciones, y la secuenciación de xenes del so ADN mitocondrial.
Nel so geonemia de Chile, dambos hued-hued dixebrar pol calce del ríu Bíu-Bíu. Curiosamente, el llau chilenu del
La especie tien una área de reproducción a nivel mundial per debaxo de 50 000 km².
El hued-hued castañal, xuntu colos otros "tapaculos" fueron asitiaos tradicionalmente nuna familia propia: Rhinocryptidae, pero investigaciones recién indiquen que según l'analís de secuencies d'ADN, ye meyor tratales namái como tribu Rhinocryptini de los Formicariidae, o una subfamilia de Formicariinae "sensu stricto", que se llamaría Rhinocryptinae.
Pteroptochos megapodius
La Turca (Pteroptochos megapodius) ye una ave paseriforme reinal de Chile. Pertenez a la xéneru Pteroptochos, xuntu con otros dos especies.
La subespecie nominal alcuéntrase en Chile central, dende'l norte de la Rexón de Biobío hasta la Rexón de Coquimbo. La subespecie "atacamae" se encuenra na Rexón de Atacama. Dambes habiten fasteres predreses con carbes, dende'l nivel del mar hasta les llombes del empiezu de Andes, a unos 3.700 msnm. Ye principalmente un ave terrestre, que tien la capacidá de correr rápido. Aliméntese principalmente de invertebrads, como insectos y merucos.
Mide 23-24 cm de llargu, col picu, piernes y garres poderoses, de color negru. El so plumaxe ye principalmente marrón, con franxes blanques nel pechu, banduyu y so la cola. La subespecie norteña "atacamae" ye más pequeña, con franxes menos obvies.
El so cantar ye una serie de notes baxes, que duren de 5 a 10 segundos. Les aves usualmente canten paraes sobre una roca.
El so nial construyir nel fin d'un túnel d'hasta dos, que caven nes fasteres de los cuetos o en montículos. Ponen dos o tres güevos blancos.
Aves de Chile (p. Turca)
Pteroptochos tarnii
El hued-hued de gargüelu negru (Pteroptochos tarnii) localmente tamién llamáu hued-hued del sur, hued-hued común, "gallereta", "tuta", o "huez-huez" (en mapuche "wëd-wëd"), ye una especie d'ave de la familia Formicariidae, anque yera tratáu tradicionalmente como integrante de la familia Rhinocryptidae, na cual los sos integrantes son conocíos popularmente como "tapaculos". Habita nel sur de Chile; amás nuna franxa fronteriza de la Arxentina. 
Esta ave ye característica del monte valdiviano, formaciones arbóreas con predominiu de anxospermes siempreverdes, de fueyes anches y brilloses (laurifolias), y montes con diverses especies de "fayes del sur" tanto perennes como caducifolies. El sotobosque ta compuestu por distintes especies de parrotales, a los que suel acompañar la "caña colihue".
El color ablondu del so plumaxe alcuéntrase nes supracaudales, na frente, corona, y banduyu. L'ablondu del abdome ye más claru, y amuesa pequeñes y fines rayes tresversales negres. La parte alta del pechu, el pescuezu, el gargüelu, el restu de la cabeza, y la mayor parte de les sos rexones dorsales tienen tonos que van del apizarrado al negru afumáu. Tamién destaquen una notable zona auricular abuxada. Les sos grandes pates son corites al igual qu'el so picu. 
El nial construyir nuna corte de terrén bien vegetado, siempres cerca a un cursu d'agua; nesa paré natural esta ave cava una fonda cueva. Si nun llogra dar con dalguna fuécara fayadiza, allugar entós en dalgún sector trupu monte, debaxo d'un tueru cayíu, o so un gran raigañu. Nun refalga tampoco l'asitialo dientro de tueros buecos de dalgún árbol, inclusive a bastante altor del suelu. La cámara ye tapizada namái con camperes seques; deposita ellí dos güevos (raramente trés) de color blancu puru, con midíes promediu de 38 mm x 28.
El hued-hued del sur emite tres tipos de cantares. El más conocíu ye'l compuestu por tonos baxos, que dio-y el so nome vulgar. Tien una segunda vocalización, na cual les notes van baxando una a una; finalmente'l terceru ye un estridente y potente berru. 
El hued-hued del sur ye bien similar en nidificación, comportamientu, y vocalizaciones al "hued-hued castañu" del cual dixebrar fácilmente por tener ésti últimu'l gargüelu y pechu de color ablondu. 
Pasu Pichachén, llamáu'l triángulu del Llábanu Bíu-Bíu, ye grebu, estepario, y ensin montes, esto ye, esti hábitat ye-yos desfavorable a los dos especies de hued-hued, formando asina una barrera natural que redunda en que dambes distribuciones sían alopátricas.
La UICN clasifica a esti hued-hued como de preocupación menor.
El hued-hued del sur, xuntu colos otros "tapaculos" fueron asitiaos tradicionalmente nuna familia propia: Rhinocryptidae, pero investigaciones recién indiquen que según l'analís de secuencies d'ADN, ye meyor tratales namái como tribu Rhinocryptini de los Formicariidae, o una subfamilia de Formicariinae "sensu stricto", que se llamaría Rhinocryptinae.
Ptilogonys cinereus
El capulinero gris o papamoscas sedosu gris (Ptilogonys cinereus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Ptilogonatidae. Ye nativu de Guatemala, Méxicu y Estaos Xuníos. El so hábitat consiste de monte húmedu montiegu tropical y subtropical y carbes. Nun tien subespecies reconocíes.
Ptilonorhynchus violaceus
El pergolero satinado (Ptilonorhynchus violaceus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Ptilonorhynchidae que forma'l so propiu xéneru monotípicu, Ptilonorhynchus. Distribúise per Australia.
Ptiloris intercedens
El ave del paraísu oriental (Ptiloris intercedens) ye una especie d'ave na familia Paradisaeidae (aves del paraísu). Ye una especie de porte medianu.
Ye reinal de les tierres baxes nel sector esti de Papúa Nueva Guinea. El machu ye polígamu y realiza les sos exhibiciones de cortexu de forma solitaria. La so dieta consiste principalmente de frutos y artrópodos.
El machu ye d'un color negru aterciopeláu y verde con plumes negres nos sos lladrales, el so picu curváu ye negru, la boca mariella, pates corites y l'iris ye pardu escuru. Na so corona, gargüelu, escudu pectoral y plumes centrales de la cola tienen un tonu azul verdosu iridiscente. La fema ye d'un pardu ablondu con un plumón xaspiáu na parte inferior.
Pola so apariencia aseméyase, y inclusive dacuando ye consideráu una subespecie del "Ptiloris magnificus". Estremar pola coloración de la zona baxa del so pechu y abdome, el cantar distintivo del machu, y la base emplumada del estremu cimeru del so picu.
Ptiloris magnificus
El ave del paraísu goliazul (Ptiloris magnificus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Paradisaeidae qu'habita en Nueva Guinea y l'estremu nororiental de Australia. El so hábitat natural son les selves húmedes y la so dieta componse principalmente de frutos y artrópodos.
L'ave de paraísu goliazul mide alredor de 34 cm de llargu. El machu tien el plumaxe de color negru brillante salvu nel pileu y un ampliu triángulu na zona del gargüelu y parte cimeru del pechu que son de color azul verdosu metálicu iridiscente, amás de les plumes centrales de la so cola. Les plumes de los sos lladrales son filamentosas. El so picu ye llargu y llixeramente curváu escontra baxo y tien les comisuras de les boca marielles. Les sos pates son corites y l'iris de los sos güeyos ye pardu. Sicasí les femes son de color castañu nes partes cimeres y coles inferiores densamente llistaes en tonos ablancazaos y negru. Amás presenten llistes superciliares y bigoteras blanques flanqueando a una ancha llista ocular corita.
Los machos de la especie son polígamos y realicen una llamativa danza de cortexu nuna caña frente a les femes que s'averen. Mientres esta exhibición el machu estiende los sos alar arredondiaes y alza la so cola, escondiendo dafechu la so cabeza tres una de les nales. Con rápidos movimientos de les sos nales a manera de prestidigitador alterna la posición de la so cabeza d'un llau a otru. D'esta forma caltién l'atención de la fema concentrada nel so brillosu escudu metálicu pectoral. Si la exhibición del machu ye del presto de la fema producirá la cópula, y va repitise la escena frente a toles femes que s'averen al so territoriu. Darréu les femes van construyir el nial, van guarar los güevos y van criar a los pitucos ensin nenguna ayuda del machu.
La especie describióse pol ornitólogu francés Louis Jean Pierre Vieillot en 1819. Esta especie allugar nel so propiu xéneru, "Craspedophora" , pero agora ye puramente un subxéneru dientro del xéneru "Ptiloris". 
Ye una especie relativamente común na so área de distribución polo que ta clasificáu como especie so esmolición menor. El so tráficu regular sol apéndiz II del CITES.
Ptiloris paradiseus
El ptiloris paradiseus, llamáu comúnmente Ave Fusil del paraísu pol ruiu que fai al cortexar la fema, que suena como un disparu d'arma de fueu, ye un ave reinal del este de Australia. Mide más de 30 cm de llargu.
Ptiloris victoriae
El ave del paraísu de Victoria o ave fusil de la reina Victoria (Ptiloris victoriae) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Paradisaeidae nativa de la pandu Atherton, rexón del nordés de Queensland, Australia, onde mora tol añu. Foi afayáu por John Macgillivray para John Gould en 1848, debe'l so nome a la reina Victoria del Reinu Xuníu.
Ye una especie común na so área de distribución y ta clasificada como d'esmolición menor na Llista Colorada d'Especies Amenaciaes de la UICN. Tamién ta llistáu nel Apéndiz II de la CITES.
Ptilorrhoa caerulescens
La zordala azul (Ptilorrhoa caerulescens) ye una especie d'ave na familia Cinclosomatidae.
Alcuéntrase en Indonesia y Papúa Nueva Guinea. El so hábitat natural son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales.
Ptilorrhoa castanonota
La zordala dorsicastaña (Ptilorrhoa castanonota) ye una especie d'ave na familia Cinclosomatidae.
Ptilorrhoa leucosticta
La zordala motuda (Ptilorrhoa leucosticta) ye una especie d'ave na familia Cinclosomatidae.
Ptilostomus afer
El piapiac (Ptilostomus afer) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Corvidae y únicu representante del xéneru Ptilostomus.
Distribuyir poles sabanes y árees abiertes del África subtropical, siendo una especie bastante común. 
Ptiloxena atroviolacea
El totí (Ptiloxena atroviolacea) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae reinal de la isla de Cuba. 
"Ptiloxena" compónse de les palabres griegues "ptilon" y "xenos" signifiquen respectivamente «pluma estraña», "atroviolaceus" en griegu significa «negru y violáceo». ‘Totí’ y ‘choncholí’ son nomes onomatopéyicos. 
Ye un ave común en tola isla de Cuba, en montes, campos cultivaos, y xardinos de ciudaes. Nun ta presente en Islla de la Mocedá nin nos grandes cayos de Cuba.
Mide unos 27 cm de llargu, la fema daqué menor. Ye dafechu negru con rellumos violáceos y verdosos, más brillosu nos machos. L'ave inmaduru ye más opacu. Los güeyos son de color castañu escuru. El picu y les pates son negros. Suel confundise coles femes del "Quiscalus niger", especie que tien los güeyos amarellentaos. Apaez en bandaes pequeñes, de cutiu acomuñaos con "Quiscalus niger". Suel caminar con pasos poles cañes o'l suelu. La so alimentación ye bien variable ya inclúi granos, frutos de palmes y otres frutes, insectos, reptiles pequeños, y hasta se diz que comen cachiparros del ganáu. 
Añera de marzu a xunetu de sobre les bases de fueyes y recímanos de les palmes, o sobre bromelias epifites, construyéndo el so nial con raicillas, payes, fibres, plumes y pelos. Pon trés o cuatro güevos blancos enllordiaos con pintes grises y pardes na parte más gruesa, y miden 2,9 por 1,9 cm.
Ptyonoprogne concolor
El avión escuru (Ptyonoprogne concolor) ye una pequeña ave paseriforme dientro de la familia Hirundinidae. Mide cerca de 13 cm de llargu y tien un cuerpu anchu y una cola cuadrao y curtio que tien llurdios blancos cerca de les puntes de la mayoría de les plumes d'ellí. Esti avión tien partes cimeros color marrón claru y partes baxes llixeramente menos escures. Los dos subespecies son aves que s'atopen tradicionalmente dende'l sur d'Asia y el subcontinente indiu hasta'l sur de China y el norte de Tailandia, Vietnam y Laos.
Esti avión añera sol saliente d'un cantil o nuna estructura fecha pol home. El nial tien forma de media taza y ta fechu de folla, recubiertu d'una fina capa. Dambos adultos guaren los güevos, xeneralmente de dos a cuatro y alimenten a los pichones. Esta especie non forma grandes colonies de apareamiento, sinón que ye más gregaria fuera de la temporada de reproducción. Aliméntase d'una gran variedá d'insectos que cacen cerca de les parés de los cantiles. Suel ser presa d'esperteyos de gran tamañu lo mesmo que de otres aves, pero'l so rangu estensu y n'espansión, xuntu cola so población abondosa suxuren que nun hai esmoliciones con al respective del so estáu de caltenimientu.
L'avión escuru describióse formalmente en 1832 como "Hirundo concolor" pol soldáu y ornitólogu británicu William Henry Sykes, anque depués l'ornitólogu alemán Heinrich Gustav Reichenbach treslladar al xéneru nuevu "Ptyonoprogne" en 1850. Los sos parientes más cercanos son los otros trés miembros del xéneru, el avión isabelín, el avión pálidu y el avión roqueru. El nome del xéneru deriba del griegu antiguu "ptuon" (φτυον), «abanicu», en referencia a la forma de la cola abierta y "Procne" (Πρόκνη), una doncella mitolóxica que se convirtió nuna golondrina. El nome específicu, "concolor", deriva del llatín "con" («xuntu») y "color" y fai referencia a la coloración uniforme d'esta ave.
Los trés especies de "Ptyonoprogne" son miembros de la familia de los hirundínidos y tán dientro de la subfamilia Hirundininae, qu'entiende a les golondrines y aviones, sacante al avión de ríu africanu, una especie bien distinta. Los estudios de secuencia d'ADN suxuren qu'hai trés grandes grupos en Hirundininae, rellacionaos sobremanera pol tipu de nial que fabriquen. Estos grupos son los aviones principales», incluyendo especies qu'escargaten como'l avión zapador; los que «adopten» niales, como la golondrina bicolor, qu'utiliza cuévanos naturales y los que constrúin el so nial con folla. Les especies de "Ptyonoprogne" realicen esto, polo que pertenecen ellí. Les especies de "Hirundo" tamién constrúin niales abiertos, los aviones de "Delichon" fabriquen unu zarráu y les golondrines del los xéneros "Cecropis" y "Petrochelidon" realicen unu zarráu con forma de retorta y un túnel d'entrada.
El xéneru "Ptyonoprogne" ta rellacionáu en forma cercana col ampliu xéneru de golondrines "Hirundo", pero un analís d'ADN amosó qu'un xéneru "Hirundo" coherente debería tamién incluyir al grupu de les aves que constrúin con folla'l so nial. Anque los niales de los aviones dientro de "Ptyonoprogne" recuerden a les especies "Hirundo" típiques como la golondrina común, l'estudiu d'ADN demostró que si los aviones dientro de "Delichon" considérense un xéneru estreme, como de normal faise, "Cecropis", "Petrochelidon" y "Ptyonoprogne" tamién tienen de tar separaos.
En Pakistán, el rangu del avión escuru se superpone cola subespecie del avión isabelín "P. f. peloplasta", pero'l primeru alcontrar nos montes, a un altor enforma mayor. Esta separación altitudinal significa que nun se conoz si estos aviones tan rellacionaos puédense hibridar, lo qu'aniciaría duldes sobre si son o non especies distintes. Los aviones escuros de Myanmar y Tailandia fueron descritos como subespecies separaes: "P. c. sintaungensis" (orixinalmente "Krimnochelidon concolor sintaungensis", Baker, 1832), pero nun se sabe si la diferencia ye tan grande como la qu'esiste colos individuos de la subespecie nominal.
L'avión escuru mide 13 cm y tien un cuerpu, nales y cola anchos. Los sos partes cimeros son color marrón claru y les inferiores, llixeramente menos escures, con un llurdiu ablondu nel pescuezu y nuca. La cola ye curtia y cuadrada, con pequeños llurdios blancos nes puntes de toles plumes, sacante les centrales y les más esteriores. Les plumes debaxo de les nales son color marrón escuru, los güeyos son marrones, el pequeñu picu ye negru y les pates, marrón rosáu. Dambos sexos son similares, pero los mozos tienen enllordies color ablondu buxu nel plumaxe de les partes cimeres y nales. Esta especie estremar del avión roqueru y l'isabelín pol tonu escuru de la so parte baxa y los llurdios blancos de la so cola, significativamente más pequeñes que les de "P. rupestris". Les plumes debaxo de la cola son del mesmu tonu que les qu'anubren l'abdome, pero son más escures nesta última especie. Esti pequeñu avión vuela típicamente en forma lenta y ensin prieses, pero puede faelo bien rápido en casu de necesidá. El so cantar ye bien similar a la del avión roqueru y consiste nun "chi, chi" nidiu que sirve como llamada de contactu, amás d'un garllo cantariegu.
La subespecie nominal del avión escuru habita en gran parte del subcontinente indiu, dende'l pie de los Himalayes al sur hasta los montes Nilgiri y escontra l'este de Bengala Occidental, ente que "P. c. sintaungensis" puede atopase nel sudoeste de China y el norte de Tailandia, Vietnam y Laos. La especie ye residente polo xeneral, sacante les migraciones locales que realiza tres la reproducción. Siquier una vegada topar en Malaisia y foi vagamunda en Sri Lanka y probablemente, Borneo.
El so hábitat natural son les tierres de llombes o montes con cantiles, resquiebros y cuévanos, yá que suelen añerar a un altor de 1800 metros o de 2000 en Tailandia. L'avión tamién vive en tierres baxes y emplega les estructures feches pol home como sustitutu de los derribadorios naturales. Los edificios de piedra, como les antigües fortaleces son los favoritos y puede atopase a la especie n'árees urbanes, incluyendo a Mumbai. Los niales fabricaos nos edificios pueden tar a treinta metros del suelu y dacuando estos constrúyense en llugares pocu corrientes, como instalaciones eléctriques.
Les pareyes añeren soles polo xeneral, anque en ciertes zones apropiaes delles pueden tar mui cerca de les otres.L'hábitat natural de la especie p'añerar son los salientes de les parés de los cantiles y les riberes, pero tamién usen les estructures fabricaes pol home. Prefieren los edificios de piedra, como les fortaleces nes llombes, les mezquites y tumbes. Otros de los llugares escoyíos inclúin pontes, arcos y alcantarielles. Rexistráronse casos d'aviones reproduciéndose tol añu, pero les dómines más frecuentes pa esto son en febreru y marzu y nuevamente, cuando empiecen les agües, en xunetu y agostu. Xeneralmente, danse dos niaraes. El nial, construyíu por dambos adultos, tien forma de media taza y ta fechu de folla y material nidio, como plumes o campera seca. Ta construyíu so un saliente o nun resquiebru nun cantil o estructura artificial, y reutilízase pa la segunda niarada y nos años posteriores. De normal ponen en cada niarada de dos a cuatro güevos blancos con llurdios marrones acolorataes, sobremanera nos polos y les sos midíes son 17,7 x 13 mm y pesen 1,57 g. Dambos adultos guaren y alimenten a los pichones. Desconócense la duración del tiempu en que los pichones permanecen nel nial y lo que tarden en emplumecer, pero calcúlase que son los mesmos que los del avión roqueru (13 a 17 díes nel nial y 24 a 27 díes pa la muda).
L'avión escuru aliméntase principalmente d'insectos que caza en plenu vuelu. Mientres permanecen nel nial, de normal vuelen en derredor cerca d'una paré predresa pa buscar les sos preses. Esti avión ye más bien gregariu fora de la temporada de apareamiento y forma pequeñes bandaes cuando l'alimentu abonda. Prefieren les superficies verticales pa cazar y un estudiu del avión roqueru, que tien una manera similar de faelo, demostró que les parés de los cantiles xeneren ondes estacionaries nel aire que faen que los insectos concéntrense cerca de les árees verticales. L'avión caza en dicha zona del cantil y sofítase na so capacidá pa faer maniobres y la so habilidá pa faer xiros zarraos. Los más nuevos cacen cerca del nial, onde hai más alimentu disponible.
La población total del avión escuru nun se determinó, pero suponse que se ta amontando por cuenta de la disponibilidad de más sitios artificiales p'añerar. L'avión ye común en India, Tailandia y el sur de China y anguaño paez que'l rangu ta estendiéndose escontra'l nordés en rexones como Guangxi, nel sur escontra Laos y al oeste, nes llombes y planicies de Sindh. Tamién hai un reporte ensin confirmar de la presencia de la especie en Camboya. Tocantes a los sos predadores, amás de ser cazáu por aves de presa como'l ferre pelegrín, esti pequeñu avión figura na dieta del falsu vampiru mayor. El so gran rangu de distribución y el so gran númberu d'individuos faen suponer que l'avión escuru nun ta amenazáu y clasifícase como especie so esmolición menor na Llista Colorada de la UICN.
Ptyonoprogne fuligula
El avión isabelín, conocíu tamién como avión roqueru africanu (Ptyonoprogne fuligula), ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los aviones y golondrines (Hirundinidae), orixinaria del África subsaḥariana. Polo xeneral, alcuéntrase en zones de monte, pero tamién se topa n'altitúes más baxes, especialmente en zones predreses y cerca de poblaos. A diferencia de la mayoría de los miembros d'esta familia, suélse-y atopar llueñe de l'agua. Mide de 12 a 15 cm de llargor y tien un plumaje mayoritariamente marrón, más claru nel pechu y debaxo de les nales, amás d'un llurdiu blancu en forma de «ventana» na cola cuando s'atopa volando. Dambos sexos son d'apariencia similar, pero los especímenes más nuevos tienen cantos más claros nes plumes de vuelu y la parte cimera. Les subespecies del norte son más pequeñes y tienen un color más claru que les africanes. L'avión isabelín caza insectos voladores nes parés de los cantiles y pallo empleguen un tipu de vuelu lentu con munches maniobres. La so llamada consiste nun garllo nidiu.
Esta ave constrúi nials en forma de concu fondu en superficies horizontales protexíes o con forma de cuartu d'esfera cuando ye contra una parea vertical. Suel tar fechu de folla y recubiertu con campera o plumes y puede atopase en llugares naturales so salientes de cantiles o n'estructures feches pol home, como edificios, parés de represas, alcantarielles o pontes. Amás, años dempués, les niaraes siguientes reutilícense. Estes aves suelen añerar en solitariu y nun son gregaries, pero pueden formase pequeñes colonies si'l llugar ye apoderáu pa tal fin. Los dos o trés güevos que típicamente ponen son blancos con llurdios grises y marrones y son guaraos por dambos adultos por 16 a 19 díes. Depués, machu y fema alimenten a los pichones. Estes aves tarden de 22 a 24 díes en emplumecer, pero los pichones tornen al nial unos pocos díes dempués del primer vuelu.
Esti pequeñu avión ye presa de delles especies rápidu y axilosu de halcón, especialmente de alcotanes y dacuando ye víctima del parasitismu, pero nun enfrenta amenaces más series. Por cuenta de la so área de distribución de casi 10 000 000 km y la so población aparentemente estable y numberosa, nun se considera vulnerable y figura como especie d'esmolición menor na Llista Colorada de la UICN.
El médicu, esplorador y zoólogu alemán Martin Lichtenstein describió al avión isabelín formalmente como "Hirundo fuligula" en 1842 y depués el ornitólogu alemán Heinrich Gustav Reichenbach treslladar al xéneru nuevu "Ptyonoprogne" en 1850. Los sos parientes más cercanos son los otros miembros del xéneru, como'l avión escuru del sur d'Asia y el avión roqueru, una especie euroasiática. El nome del xéneru deriva del griegu antiguu "ptuon" (φτυον) «abanicu», referíu a la forma de la cola abierta, y "Procne" (Πρόκνη), un personaxe mitolóxicu que se tresformó nuna golondrina. El nome específicu, "fuligula" significa «pescuezu con sarriu», del llatín "fuligo", «sarriu» y "gula", «pescuezu».
Les especies de "Ptyonoprogne" son miembros de la familia de los hirundínidos y tán dientro de la subfamilia Hirundininae, qu'entiende a les golondrines y aviones, sacante al avión de ríu africanu, una especie bien distinta. Los estudios de secuencia d'ADN suxuren qu'hai trés grandes grupos en Hirundininae, rellacionaos sobremanera pol tipu de nial que fabriquen. Estos grupos son los aviones principales», incluyendo especies qu'escargaten como'l avión zapador; los que «adopten» niales, como la golondrina bicolor, qu'utiliza cuévanos naturales y los que «constrúin el so nial con folla». Les especies de "Ptyonoprogne" realicen esto, polo que pertenecen ellí. Les especies de "Hirundo" constrúin niales abiertos, al igual qu'esta especie, ente que los aviones de "Delichon" fabriquen unu zarráu y les golondrines del los xéneros "Cecropis" y "Petrochelidon" realicen unu con forma de retorta y un túnel d'entrada.
El xéneru "Ptyonoprogne" ta rellacionáu en forma cercana col ampliu xéneru de golondrines "Hirundo", pero un analís d'ADN amosó qu'un xéneru "Hirundo" coherente debería tamién incluyir a tol grupu de les aves que constrúin con folla'l so nial. Anque los niales de los aviones dientro de "Ptyonoprogne" recuerden a los de les especies "Hirundo" típiques como la golondrina común, l'estudiu d'ADN demostró que si los aviones dientro de "Delichon" considérense un xéneru estreme, como de normal faise, "Cecropis", "Petrochelidon" y "Ptyonoprogne" tamién tienen de tar separaos.
En zones de Pakistán onde la so distribución coincide en parte cola del avión escuru y nel norte d'África, onde lo atopa xuntu col avión roqueru, l'avión isabelín habita a un altor distintu de les otres especies del xéneru. Esta separación significa que nun se conoz si los aviones cercanos ente sigo pueden faese híbridos. Si esto pudiera dase, presentaríense duldes alrodiu de la so diferencia como especies.
Hai numberoses subespecies dientro de "P. fuligula", estremaes pol tonu del plumaxe y el tamañu, magar la distinción ye clinal y les races reproducir ente sigo nos llugares nos que les sos árees de distribución coinciden. Estes paecen formar dos grupos de carauterístiques similares: un primer grupu englobando a les subespecies del estremu sur del continente, onde s'inclúi a la subespecie nominal, "P. f. fuligula", y a "P. f. andersoni" y "P. f. pretoriae", que se caractericen por ser más robustes y de picu grande; y un segundu grupu formáu por "P. f. fusciventris", "P. f. pusilla", "P. f. bansoensis", que son más pequeñes, escures y de picu más finu. Por exemplu, "P. f. fusciventris" ye tan distinta a les subespecies del sur, que podría ser considerada una especie distinta. Sicasí l'ornitólogu de Rhodesia Michael Irwin recoyó especímenes del sur de Zimbabue, que yeren escuros per debaxo, como "P. f. fusciventris" y acolorataos penriba, al igual que "P. f. fuligula". Esto llevar a suxurir que los dos grupos enantes habíen estáu aisllaos, pero taben hibridándose tres un contactu secundariu.
Enantes incluyíense en "P. fuligula", aquelles subespecies pequeñes y de plumaxe más claru ("peroplasta", "perpallida", "presaharica", "spatzi", "arabica" y "buchanani"), qu'habiten nos montes del norte d'África, la península arábica y el sudeste d'Asia, pero agora considérense como una especie separada, el avión pálidu, tal como les llamó Jean Cabanis, l'ornitólogu alemán que describió estos páxaros formalmente per primer vegada. Sicasí, los cambeos en tamañu y color d'estos aviones son continuos y los exemplares suélense entemecer nes zones onde conviven, polo que la evidencia a favor de que sían especies distintes nun ye clara. Sicasí, numberoses fontes indiquen anguaño qu'esta ave, tamién denominada "Hirundo obsoleta", ye una especie separada de "P. fuligula".
L'avión isabelín de la subespecie nominal "P. f. fuligula" tien un tamañu de 12 a 15 cm, con partes cimeros color marrón tierra y una cola curtia con forma cuadrada que tien pequeñes zones blanques cerca de la punta de casi toles plumes, sacante nel centru y les que tán más escontra fuera. La cabeza, el pescuezu, el pechu y la zona debaxo de les nales son de color canela, ente que'l restu de les partes baxes son d'un tonu similar a les cimeres. Los güeyos son marrones, el picu ye pequeñu y principalmente negru y les pates son d'un tonu marrón rosáu. Dambos sexos son d'apariencia similar, pero los especímenes más nuevos tienen cantos más claros nes plumes de vuelu y la parte cimera. Les otres subespecies difieren de la forma nominal en describir enantes. La muda de plumaxe puede dase en cualquier mes; una minoría pasa por ella nel periodu de nidificación, de xunetu a setiembre. El pesu promediu de "P. f. fusciventris" ye de 22,4 g.
El vuelu del avión isabelín ye lentu, con batíos de nales rápidos entrepolaos con planeos coles nales estendíes; ye más acrobáticu que l'avión roqueru, de mayor tamañu. Ye un ave silenciosa; el so cantar ye un garllo apagáu, anque otres llamaes inclúin una que recuerda al avión común, un soníu nasal y un garllo agudu que sirve de mediu de comunicación.
L'avión isabelín ye más bien monótonu con al respective de la mayoría de les golondrines africanes y resulta difícil confundilo, sacante con otros aviones o con miembros del xéneru "Riparia". Les races del norte son un 15 % más pequeñes y abuxaes que l'avión roqueru y tienen llurdios similares na cola. Anque namái ye llixeramente más grande que l'avión zapador y el avión paludícola, l'avión isabelín ye más robustu, tien llurdios blancos na so cola y escarez d'una banda nel pechu. Tienen colores más claros qu'esta última especie nel so pescuezu, pechu y debaxo de les nales. Nel puntu más oriental de la so área de distribución, presenta partes inferiores más clares, con más contrastes.
L'avión isabelín habita nel norte d'África, principalmente nos países de Nixeria, Chad y Etiopía. L'hábitat onde se lleva a cabu de normal el apareamiento son terrenales con llombes o montes onde hai cantiles, cañones y covarones a una altitú de 3700 msnm, anque esti avión tamién puede vese n'enllanaes, especialmente si hai roques o edificios ellí, cuidao que los utiliza como sustitutos de los derribadorios naturales. Suel atopase llueñe de l'agua. La especie suel añerar n'altores menores que l'avión escuru.
L'avión isabelín añera n'ambientes apropiaos a lo llargo d'África y el Mediu Oriente, hasta Afganistán y Pakistán. Suel habitar un mesmu llugar mientres enforma tiempu, anque dacuando migra a llugares cercanos y a les enllanaes, tres la dómina de apareamiento. Per otra parte, realicen viaxes de curtia distancia. Rexistráronse poblaciones d'esta especie como vagamundes en Kuwait y Gabón, y el so estáu ye desconocíu nel Congo.
Les pareyes d'avión isabelín xeneralmente añeren a soles, anque si hai pocos espacios fayadizos pa ello van formar pequeñes colonies. Esto ye más común al sur del Sahara, onde se rexistraron colonies de cuarenta pareyes. Estos aviones defenden el territoriu del so nial en forma agresiva contra les sos conespecíficos y aves d'otres especies. N'África, la reproducción varia xeográficamente y coles condiciones climátiques locales, anque ye normal d'abril a xunu tenga llugar el apareamiento n'Asia. De mancomún que tengan dos o trés críes nuna temporada. El nial, construyíu por dambos adultos en delles selmanes, ta fechu de folla y revistíu d'una capa fina de campera seca y dacuando de plumes. Tien forma de media taza cuando se fabrica sol saliente d'una paré vertical o cantil, anque tamién tien forma de recipiente, como'l de la golondrina común cuando ta sobre una cornisa protexida. El nial puede faese nuna superficie vertical, nun resquiebru o nuna estructura fabricada pol home y reutilízase pa les próximes críes nos años siguientes.
La niarada consiste polo xeneral en dos o tres güevos blancucios con llurdios sepia o marrón abuxao, particularmente la parte más ancha. El tamañu promediu de los güevos varia de 20,8 × 14,1 mm con un pesu de 2,17 g en Suráfrica a 19,3 × 12,9 mm con un pesu de 1,7 g n'Asia. Dambos adultos guarar mientres un plazu d'ente 16 y 19 díes enantes de la eclosión, y alimenten a los pichones cerca de diez veces per hora hasta que se vuelven volantones. Díes dempués, estos yá pueden volar. Polo xeneral, los pichones retrasar n'abandonar el nial ente 22 y 24 díes, o de 25 a 30, anque estos últimos númberos engloban tamién les tornes del páxaru nuevu al nial por alimentu.
L'avión isabelín inxer principalmente d'insectos cazaos en plenu vuelu, anque dacuando aliméntase nel suelu. Mientres el periodu de apareamiento, los páxaros suelen volar d'un llau a otru atrapando insectos col picu a lo llargo de superficies predreses, cerca del so nial. N'otres ocasiones, cacen sobre riolo abiertu, n'altitúes baxes. El tipu d'insectos que comen depende de les especies qu'hai na zona onde s'alimente, pero polo xeneral son mosquitos, mosques, himenópteros, formigues y escarabayos. Suel alimentase en solitariu, pero cuando les camperes ambúrense, y los insectos arralecen, suelen axuntase en grupos medianos pa depredarlos. Fora de la temporada de reproducción, pueden formase bandaes de trescientos miembros en zones onde la comida ye abondosa. Les parés de los cantiles xeneren ondes estacionaries nel aire, que faen que los insectos concéntrense cerca de les árees verticales. Los aviones averar a les parés cuando cacen y cunten cola so habilidá pa realizar maniobres precises y xiros zarraos.
Un estudiu sobre nueve especies d'aves, incluyendo cuatro hirundínidos, amosó que cuantos más pichones haya nun nial, más frecuentes fáense les visites de los sos proxenitores p'alimentalos, pero éstes nun s'amonten en proporción al númberu de críes. En promediu, un pichón únicu recibe más alimentu qu'otru nial onde haya dos o trés. Cuidao que el periodu de permanencia nel nial nun s'enllarga en proporción al amenorgamientu na cantidá de comida, un individuu emplumecido que se criara con otros pichones puede pesar menos cuando lo abandone. Sicasí, una subespecie de "P. fuligula", "P. f. fusciventris", presenta una diferencia con respectu a la de permanencia nel nial, una y bones los miembros d'un tríu de pichones permanecíen en promediu 1,5 díes más nel nial que los d'una dupla.
Dalgunos ferres tienen la velocidá y axilidá pa cazar golondrines y aviones en plenu vuelu; l'avión isabelín ye la presa d'especies tales como'l ferre pelegrín, el ferre de Taita, el alcotán africanu y el alcotán européu. Los aviones isabelinos suelen compartir les sos árees de anidación colos andarones moros, quien dacuando tomen pola fuerza los niales de los primeres. En 1975 unu de los primeros afayos de la especie "Argas (A.) africolumbae" foi nun nial de "Ptyonoprogne fuligula fusciventris" en Kenia; entós daquella, esta subespecie describir sol sinónimu "Ptyonoprogne fuligula rufigula" Fischer y Reichenow).
L'avión isabelín tien una área de distribución bien amplia, de 9,5 millones de km. Anque la cantidá total de miembros de la población desconozse, l'ave descríbese polo xeneral como común, magar ser escasu en Botsuana y Namibia. Considérase estable, principalmente pola falta d'amenorgamientu o amenaces sustanciales. La so amplia área de distribución y el so altu númberu d'individuos indiquen que nun ye una especie amenazada, polo que ta clasificada como d'esmolición menor na Llista Colorada de la UICN.
Ptyonoprogne obsoleta
El avión pálidu (Pytonoprogne obsoleta) ye una pequeña especie d'ave paseriforme de la familia Hirundinidae qu'habita nel norte d'África y nel sudoeste d'Asia, hasta Pakistán. Pue atopase nos montes, pero tamién en zones de menor altor, especialmente en hábitats predresos y cerca de poblaos. A diferencia de la mayor parte de les golondrines, suel topase llueñe de l'agua. Mide 12 o 13 cm y tien un plumaxe principalmente marrón, anque con una tonalidá más pálida na parte cimera del pechu y debaxo de les nales y pequeñes partes color blancu cuando la cola ta esplegada mientres el vuelu. Dambos sexos tienen una apariencia similar, pero los especímenes más nuevos presenten un color más claru nes puntes de les sos partes cimeros y les sos plumes de vuelu. Primeramente considerar una subespecie del avión isabelín, natural del sur d'África, magar que ye una especie d'individuos más pequeños, más claros y con un pescuezu de color blancu. L'avión pálidu caza insectos voladores nes parés de los cantiles y pallo vuelen amodo y con munches maniobres. Como llamáu, tienen un garllo nidiu.
Esti avión constrúi un nial con forma de concu fondu nuna superficie horizontal protexía o unu con forma d'un cuartu d'esfera contra una paré o cantil. Suel tar fechu de folla y afatáu con campera o plumes y puede atopase en llugares naturales so salientes de cantiles o n'estructures feches pol home como edificios, parés de represas, alcantarielles o pontes. Amás, reutilizar pa les niaraes siguientes nos años socesivos. Estes aves suelen añerar en solitariu y nun son gregaries, pero dacuando arrexuntar pa esto en llugares apropiaos pa tal fin. Los dos o trés güevos que de normal ponen son blancos con llurdios grises y marrones y son guaraos por dambos adultos mientres 16 a 19 díes; depués, machu y fema alimenten a los pichones. Estes aves tarden de 22 a 24 díes en ser volantonas, pero los pichones tornen al nial unos pocos díes dempués del primer vuelu.
L'avión pálidu sueli ser presa, prindada en plenu vuelu, de delles especies de ferres rápides y axiloses, tales como alcotanes y dacuando agospia parásitos, pero nun enfrenta amenaces series al so caltenimientu. Por cuenta de la so amplia distribución, que toma cerca de 6 millones de km y la so gran población, qu'aparentemente sigue creciendo, nun se considera amenazada y na Llista Colorada de la UICN, figura como una especie d'esmolición menor.
El ornitólogu alemán Jean Cabanis describió formalmente per primer vegada l'avión pálidu como "Cotyle obsoleta" a partir d'un espécime topáu cerca d'El Cairu, n'Exiptu. Nel mesmu añu, treslladar al nuevu xéneru, "Ptyonoprogne", creáu pol ornitólogu de la mesma nacionalidá Heinrich Gustav Reichenbach. El nome del xéneru deriva del griegu antiguu ptuon (φτυον) «abanicu», referíu a la forma de la cola abierta, y Procne (Πρόκνη), un personaxe mitolóxicu que se tresformó nuna golondrina. El nome específicu, "obsoleta", significa «común» en llatín.
Les especies de "Ptyonoprogne" son miembros de la familia de los hirundínidos y tán dientro de la subfamilia Hirundininae, qu'entiende a les golondrines y aviones, sacante al avión de ríu africanu, una especie bien distinta. Los estudios de secuencia d'ADN suxuren qu'hai trés grandes grupos en Hirundininae, rellacionaos sobremanera pol tipu de nial que fabriquen.Estos grupos son los aviones principales», incluyendo especies qu'escargaten como'l avión zapador; los que «adopten» niales, como la golondrina bicolor, qu'utiliza cuévanos naturales y los que constrúin el so nial con folla. Les especies de "Ptyonoprogne" realicen esto, polo que pertenecen ellí. Les especies de "Hirundo" tamién constrúin niales abiertos, los aviones de "Delichon" fabriquen unu zarráu y les golondrines del los xéneros "Cecropis" y "Petrochelidon" realicen unu zarráu con forma de retorta y un túnel d'entrada.
El xéneru "Ptyonoprogne" ta rellacionáu en forma cercana con "Hirundo", que ye más ampliu, pero un analís d'ADN amosó qu'un xéneru "Hirundo" coherente debería tamién incluyir al grupu de les aves que constrúin con folla'l so nial. Anque los niales de los aviones dientro de "Ptyonoprogne" recuerden a les especies "Hirundo" típiques como la golondrina común, la investigación demostró que si los aviones dientro de "Delichon" considérense un xéneru estreme, como de normal faise, "Cecropis", "Petrochelidon" y "Ptyonoprogne" tamién tienen de tar separaos. Los parientes más cercanos del avión pálidu son los otros integrantes del xéneru, el avión escuru, del sur d'Asia; el avión isabelín, del sur d'África y el avión roqueru.
Magar se consideró enantes que l'avión pálidu yera una subespecie del avión isabelín más pequeña y qu'habitaba más escontra'l norte, clasificar como una especie estreme. Los cambeos de tamañu y color son constantes, polo que la evidencia p'argumentar que son una especie distinta nun ye fuerte, anque dellos aviones isabelinos pueden pesar más del doble de la subespecue d'avión pálidu más pequeña. El pesu promediu de "P. o. fusciventris" ye de 22,4 g, contra 10 g de "P. o. obsoleta". Aparentemente, nun hai formes entemedies nes zones en que les poblaciones del avión pálidu y l'isabelín añeren xuntes, en Somalía y Etiopía.
Nes zones de Pakistán onde la so área de distribución atopar col del avión escuru, "P. obsoleta" añera a un altor mayor. La so distribución nun coincide col del avión roqueru, qu'habita nos Himalayas, pero nes árees d'Irán onde converxen, l'avión pálidu decantar polos hábitats más grebos. Nel norte d'África, l'avión roqueru puede topase en mayores altores. La separación determinada pol altor y la aridez implica que nun se conoz si los aviones de "Ptyonoprogne" pueden hibridase. Si esto asocediera, surdiríen duldes alrodiu de si tratar en verdad especies distintos.
Esisten delles subespecies dientro de "P. obsoleta", que difieren ente sigo nel tonu del plumaxe o'l tamañu; cuidao que se trata de variaciones clinales, les races entemécense onde les árees de distribución coinciden.
L'avión pálidu de la subespecie nominal "P. o. obsoleta" mide ente 12 y 13 cm y tien partes cimeros d'un tonu marrón claro, que lo ye entá más na parte baxa del llombu, amás d'una cola cuadrada que tien pequeños llurdios blancos a la fin, sacante nes plumes más cerca del centru. El so pescuezu ye d'un tonu gris claro, al igual qu'el so pechu y debaxo de les nales y el restu de les sos partes inferiores ye d'un color blancu puercu. Los sos güeyos son marrones; el picu ye negru y les pates, d'un color rosa amarronáu. L'anchu de les nales ye de 1,3 cm y la cola mide 4,8 cm. Dambos sexos tienen una apariencia similar, pero los especímenes más nuevos presenten tonos más claros nes partes cimeres y les plumes de vuelu. Les otres subespecies estremar de la nominal según indícase na tabla.
Esti avión muda el so plumaxe a empiezos del añu; los adultos, n'agostu, yá reemplazaron toles sos plumes. Los más nuevos facer a la temporada y les sos primeres plumes permanecen, a pesar de que pueda apreciase meyor el del adultu. El vuelu del avión pálidu ye lentu y presenta aleteos rápidos, alternaos con planeos y ye más acrobáticu que l'avión roqueru. Trátase d'una ave silenciosa; el so llamáu ye un garllo apagáu, anque tamién puede emitir un "trrt" similar al de dicha especie; un "vick" nasal y un trino agudu que sirve como forma de comunicase.
L'avión pálidu tien una coloración muncho menos llamativa que la mayoría de les golondrines y aviones africanos, polo que ye malo de confundir, sacante colos aviones de "Ptyonoprogne" o los de "Riparia". Ye un 15% más pequeñu que l'avión roqueru y tien un color más claru y cercanu al gris qu'ésti; amás, tien pequeños llurdios na cola. En comparanza col avión isabelín, ye más pequeñu, claro y el color del so pescuezu resalta más. Nel este de la so área de distribución, l'avión pálidu siempres tien partes inferiores más clares que les del avión escuru. Magar ye apenes más grande que l'avión zapador y el avión paludícola, "P. obsoleta" ye más robustu, tien llurdios blancos na cola y nun presenta una banda nel pechu. Estremar a cada especie mientres el vuelu tamién puede ser complicáu por cuenta de la dificultá pa estremar el colores na lluz tan fuerte del desiertusobremanera nos individuos nuevos de la especie. El vuelu rápidu del avión plaudícola tamién fai que seya dificultosu poder aprecialos.
L'avión pálidu puede atopase en hábitats fayadizos a lo llargo del norte d'África y el Mediu Oriente, hasta Afganistán y Pakistán. Trátase d'una ave residente, anque realiza desplazamientos a nivel local o baxa a altores menores tres la niarada. Coles mesmes, lleva a cabo migraciones a pequeña escala; los aviones del sur de Arabia crucien el Mar Coloráu y pasen l'iviernu xuntu colos qu'habiten Etiopía y el Cuernu d'África, según "P. f. spatzi" y "P. f. presaharica" axuntar col avión isabelín en Malí y Mauritania. En Pakistán, la área de distribución de la subespecie "P. o. peloplasta" coincide cola del avión escuru, magar que dicha especie añera n'altores enforma menores y nel norte d'África, "P. o. obsoleta" puede atopase en hábitats desérticos, a diferencia del avión roqueru, qu'habita nos montes. L'avión pálidu reparóse como vagamundu en Baḥréin, Qatar, Kuwait y Sri Lanka; según una guía de campu de 2011, nun se probó que la especie tuviera nesti últimu país. Tamién ta aldericáu que l'ave visitara Turquía.
L'hábitat natural d'esta ave son les llombes o montes con cantiles, cañones y covarones, a un altor de 3700 msnm, pero tamién-y lo puede topar n'enllanaes, especialmente en zones predreses o con edificios, según llueñe de los cursos d'agua. Esta especie utiliza estructures feches pol home como sustitutu de los derribadorios naturales y añeró en cases del sur de Israel dende la década de 1970. En Exiptu tamién habita cerca de monumentos como Abu Simbel o en ciudaes nel desiertu, como Asuán. Puede reparase en pueblos d'Etiopía, según en pontes y cantiles y edificios n'Arabia. Na temporada d'apareamientu, busca folla pa construyir el so nial, cerca de les urbanizaciones. La especie nun suel habitar zones montiegues o costeres, onde hai gran porcentaxe de mugor y onde la golindrina dáurica ye'l miembru de Hirundinidae más común pellí.
Les pareyes d'avión pálidu suelen añerar en solitariu, especialmente nel Sahara, anque en llugares apropiaos pueden formase pequeñes colonies. Esti avión defende agresivamente el so territoriu y el so nial, contra los sos los miembros de la so propia especie y d'otres. N'África, les temporaes de apareamiento varien por cuenta de les condiciones xeográficu y climáticu locales: nel noroeste del continente, la normal ye de febreru a abril y n'Asia, dar dende abril hasta xunu. Ye común qu'haya dos niaraes, anque pueden esistir trés nuna mesma temporada.
El nial, construyíu polos dos proxenitores mientres delles selmanes, ta fechu de cientos de bolines de folla, afechu con plumes y campera seca, pelos, llana d'oveya o paya. Cuando ta colgando de la paré d'un cantil o llomba tien forma de media taza; sicasí, cuando se sofita nun saliente, tien una forma de concu similar a la del nial de la golondrina común. Suelen construyise en parés predreses o n'estructures urbanes y reutilícense pa les próximes niaraes nos años futuros. Les cueves topar en formaciones de piedra caliar y nes colada de lava colaes de lava que cubren gran parte del oeste de Arabia Saudita, onde l'avión pálidu, xuntu cola golondrina dáurica y el andarón moru, que munches vegaes apoderar de los niales de los hirundínidos. Tocantes a los edificios, suelen construyir los niales sobre estructures de formigón, a los que'l nial xúntase como a la piedra; sicasí, tamién empleguen estructures metáliques dacuando, tales como vigues o otra clase de soporte horizontal. Estes aves dacuando añeren n'edificios ocupaos, inclusive esiste un casu d'un nial na cocina d'un restorán. Tamién suelen utilizar niales artificiales y en Abu Dabi llegar a utilizar pulgos de cocu partíes al mediu.
La niarada suel consistir en dos o trés güevos blancucios con llurdios en tonu sepia o color gris, particularmente nel estremu más anchu. El tamañu promediu pa les subespecies asiátiques ye de 19,3 x 12,9 mm y el so pesu ye de 1,7 g. Dambos proxenitores guarar, por un periodu de 16 a 19 díes primero que nazan y alimenten a los pichones cerca de diez veces per hora hasta que emplumecen pa poder finalmente volar. El tiempu en que tarden en ponese volantones ye de 22 a 24 o de 25 a 30 díes, anque esta última estimación tien en cuenta'l tiempu en que los especímenes tornen al nial por comida dempués de volar per primer vegada. Si destrúyese un nial o se falla nel intentu de fabricalo, suelse faer una niarada de reemplazu, anque con menos güevos. Dos niales en Arabia utilizáronse en primavera y depués na seronda, pero desconoz si facer la mesma pareya.
L'avión pálidu aliméntase principalmente d'insectos que prinda mientres el vuelu, anque tamién lo fai nel suelu. Les aves que tienen un nial suelen faelo cerca d'ellí; vuelen d'un llau a otru atrapando insectos col picu sobre una superficie predresa. Les parés de los cantiles xeneren ondes estacionaries nel aire que faen que se concentren más insectos cerca de les árees verticales, polo que los aviones saquen provechu d'esto al cazar valiéndose de la so gran habilidá pa maniobrar y realizar xiros zarraos. Cuando nun tien un nial, esta ave caza nel suelu o a baxos altores. Los insectos que prinda dependen de los qu'habiten ellí y suelen ser mosquitos, mosques, himenópteros y escarabayos. Suel alimentase en solitariu, pero bandaes medianes axúntense cuando los pacionales amburar pa predar a los escasos insectos que queden. Onde la comida ye abondosa, ye dicir en zones d'agricultura, banzaos y agües enllancaes, axúntense bandaes d'hasta 300 individuos. L'avión pálidu bebe mientres el vuelu, cuidao que vuela al ras de la superficie de dalgún cursu d'agua, anque un porcentaxe del so requerimientu del líquidu provién de los insectos que consume. Los hirundínidos d'otres especies nun suelen habitar nes zones grebu y predresu na qu'estos aviones suelen añerar, asina qu'esiste escasa competencia pol alimentu.
Dellos ferres tienen la velocidá y axilidá necesaries pa cazar golondrines y aviones en plenu vuelu; los aviones pálidos son presa d'especies como'l ferre pelegrín, el ferre de Taita, el alcotán africanu y el alcotán européu. Los aviones pálidos dacuando comparten el nial colos andarones moros, quien dacuando ocupen los sos niales.
El argásido "Hyalomma marginatum" topar nos niales d'esta ave nun sarcófagu y una antigua tumba en Exiptu. Dicha cachiparru tuvo implicada na tresmisión del virus de Bahig, un arbovirus patóxenu qu'aparentemente solo se tresmitía al traviés de mosquitos. Otru argásido, "Argas africolumbae", topar nun nial d'aviones isabelinos en Kenia. Coles mesmes, el ácaru nasal "Ptilonyssus echinatus" atopar nun avión pálidu de les Montes Tibesti, nel norte de Chad.
L'avión pálidu tien una gran área de distribución, qu'entiende 5,9 millones de km. Magar se desconoz el total de la población, l'ave considérase bien común en Xordania y n'Exiptu. La so área y la so población tán en crecedera; esto, sumáu al so tamañu actual indiquen que la especie nun ta amenazada y ello ye que ta clasificada como d'esmolición menor na Llista Colorada de la UICN.
L'ave ye común a nivel local n'Arxelia y escasa tantu en Marruecos como en Pakistán. Nel sur d'Israel ye típica, onde añera en cases dende la década de 1970; coles mesmes, pueden topase un gran númberu d'individuos en Arabia Saudita y Omán fuera de la temporada de apareamiento. Les estimaciones sobre la población menten de 10 000 a 100 000 pareyes añerando n'Exiptu, 10 000 nos Emiratos Árabes Xuníos y 150 000 individuos que migren a Arabia pel hibiernu, en bandaes que contienen d'a 300 a 500 especímenes. Los factores que fixeron que s'espandiera la área de distribución na península arábiga fueron l'usu d'edificios altos como llugar p'añerar y posiblemente, la bayura d'insectos en tierres dedicaes a l'agricultura. Son frecuentes los niales de la especie en Abu Dabi y nes construcciones altes de Qatar lo ye cada vegada más. L'avión pálidu añeró per primer vegada n'Iraq en 2009.
Ptyonoprogne rupestris
El avión roqueru (Ptyonoprogne rupestris) ye una especie d'ave de la familia de los aviones y golondrines (Hirundinidae). Mide 14 cm de llargu y tien partes cimeros color marrón ceniza y partes inferiores más clares, amás d'una cola curtio y cuadrao que tien unos llurdios blancos distintives na mayoría de les sos plumes. Habita nos montes del sur d'Europa, el noroeste d'África y el sur d'Asia. Puede confundir coles otres dos especies del xéneru, pero ye de mayor tamañu qu'estes, presenta unos llurdios más vultables na cola y tien un plumaxe de tonu distintu. Munchos exemplares d'Europa son residentes, pero les poblaciones más norteñas y les qu'habiten n'Asia son migratories, yá que enviernen nel norte d'África, el Mediu Oriente o la India.
L'avión roqueru constrúi un nial xuntáu a la superficie predresa sol saliente d'un cantil o, más frecuentemente, a una estructura creada pol home. Fabrica un nial con forma de media taza de folla con una capa interna nidia de plumes y campera seca. Los niales suelen ser solitarios, anque delles pareyes pueden añerar relativamente cerca n'allugamientos apropiaos. La fema encargar de poner y guarar de dos a cinco güevos blancos con llurdios marrones, anque darréu dambos proxenitores alimenten a los pichones. Esta especie non forma grandes colonies de apareamiento, pero ye más bien gregaria fuera d'esta temporada. Aliméntase d'una gran variedá d'insectos que prinda en plenu vuelu, cerca de les parés de los cantiles o en praos alpinos. Los adultos y los mozos son alimentu pa les aves de presa o los córvidos, y tamién agospien ácaros que s'alimenten de la so sangre. Dada la so área de distribución, bien grande y n'espansión, y la so población numberosa, nun esiste nenguna esmolición tocantes a el so estáu de caltenimientu.
Esta ave rellacionar de forma bien cercana colos dos otros aviones dientro del xéneru y dacuando consideró-ylo de la mesma especie qu'unu d'ellos o dambos, magar paecen esistir zones onde les árees de distribución de dos especies se empalman ensin que se hibriden. Los trés aviones de "Ptyonoprogne" son bien similares en comportamientu a les otres golondrines del Vieyu Mundu que constrúin los sos niales con folla. Dacuando incluyir dientro del xéneru "Hirundo", pero esti puntu de vista lleva a inconsistencies na clasificación d'otros xéneros, particularmente nel casu de "Delichon".
L'avión roqueru describióse formalmente como "Hirundo rupestris" pol naturalista italianu Giovanni Antonio Scopoli en 1769, magar depués foi clasificáu nel nuevu xéneru "Ptyonoprogne" en 1850 pol ornitólogu alemán Heinrich Gustav Reichenbach.Los sos parientes más cercanos son los otros integrantes del xéneru, que son el avión isabelín ("P. fuligula"), el avión escuru ("P. concolor") y el avión pálidu ("Ptyonoprogne obsoleta"). El nome del xéneru derivar del griegu "ptuon" (φτυον), «abanicu», en referencia a la forma de la cola cuando ta abierta, y "Procne" (Πρόκνη), una doncella mitolóxica que foi tresformada nuna golondrina. El nome específicu, "rupestris" significa «de les roques» y derívase del llatín "rupes", «roques». Nun se reconocieron subespecies, anque se propunxo la esistencia de dos races, "P. r. centralasica" y "P. r. theresae", la primer habitante d'Asia Central y la segunda, de los montes Atles en Marruecos, pero les mínimes diferencies en tamañu y coloríu nun tienen un patrón xeográficu definíu. Topáronse fósiles de la especie nel estratu del pleistocenu tardíu en Bulgaria, y nel centru de Francia en sedimentos d'ente 242 000 y 301 000 años d'antigüedá.
Les especies de "Ptyonoprogne" son miembros de la familia de los hirundínidos y tán dientro de la subfamilia Hirundininae, qu'entiende a les golondrines y aviones, sacante a los aviones de ríu (xéneru "Pseudochelidon"), que les sos especies son bien distintes. Los estudios de secuencia d'ADN suxuren qu'hai trés grandes grupos en Hirundininae, rellacionaos sobremanera pol tipu de nial que fabriquen. Estos grupos son los aviones principales», incluyendo especies escavadores como'l avión zapador; los que «adopten» niales, como la golondrina bicolor, qu'utiliza cuévanos naturales, y los que constrúin el so nial con folla, como les especies de "Ptyonoprogne". Les especies de "Hirundo" tamién constrúin niales abiertos, ente que los aviones de "Delichon" fabriquen unu zarráu y les golondrines de los xéneros "Cecropis" y "Petrochelidon" crean unu zarráu con forma de retorta y con un túnel d'entrada.
"Ptyonoprogne" rellacionar de forma cercana col ampliu xéneru de golondrines "Hirundo", pero un analís d'ADN amosó qu'un xéneru "Hirundo" coherente debería tamién incluyir a tolos xéneros d'aves qu'utilicen folla pa construyir el so nial. Anque los niales de los aviones dientro de "Ptyonoprogne" paecer a los de les especies "Hirundo" típiques como la golondrina común, l'estudiu demostró que si los aviones dientro de "Delichon", "Cecropis" y "Petrochelidon" considérense xéneros estreme, como de normal faise, "Ptyonoprogne" tamién tien de permanecer separáu.
L'avión roqueru mide ente 13 y 15 cm de llargu, tien una valumbu d'ente 32 y 34,5 cm y pesa en promediu 23 g. Les partes cimeres del so plumaxe son color marrón ceniza y les partes inferiores son más clares. Amás, el so cuerpu, nales y cola son más anchos que los de cualesquier otru miembru européu de Hirundinidae. La cola ye cuadrada y curtia, con llurdios blancos cerca de la punta de toles plumes, sacante los pares de plumes centrales y esteriores. El plumaxe debaxo de la cola y de les nales ye coritu, los güeyos son marrones, el pequeñu picu ye mayoritariamente negru y les pates son d'un tonu marrón rosáu. Dambos sexos son similares, pero los mozos tienen llurdios de color beis nel plumaxe de la so cabeza, nes partes cimeres y debaxo de les nales. Esta especie puede estremase del avión zapador por ser de mayor tamañu, polos llurdios blanques na cola y pola falta d'una banda marrón nel pechu. Nes zones onde la área de distribución coincide col d'otra especie de "Ptyonoprogne", l'avión roqueru ye más escuru, amarronáu y ye un 15% más grande que l'avión isabelín, y de mayor tamañu y más claru que l'avión escuru, particularmente nos sos partes inferiores. Los llurdios blancos de la cola del avión roqueru son significativamente mayores que les de los sos parientes.
El vuelu del avión roqueru ye relativamente lentu pa un miembru de la familia de los hirundínidos. Combina aleteos rápidos con planeos llargos coles nales estendíes, y les sos llargues y flexibles plumes primaries dan-y l'axilidá necesaria pa maniobrar cerca de les parés de los cantiles. La velocidá promediu del vuelu migratoriu pa estes aves ye de 9,9 m/s, a diferencia de los aprosimao 11 m/s típicos de los hirundínidos, pero los datos disponibles son llindaos. Suel volar alto, y al faelo, amuesa los llurdios blancos nel so cola cuando la esplega. Les sos vocalizaciones inclúin un "pli" agudu y curtiu, según unos "piieh" y "tshir" que son similares a los del pardillo común y del avión común, respectivamente.
L'avión roqueru reproducir nos montes dende península ibérica y el noroeste d'África, el sur d'Europa, el golfu Pérsicu y los Himalayas hasta'l suroeste y el nordés de China. Les poblaciones del norte son migratories, una y bones los exemplares europeos enviernen en África del Norte, Senegal, Etiopía y el Valle del Nilo. Les parvadas asiátiques treslladar al sur de China, la India y el Mediu Oriente. Dellos exemplares habitantes d'Europa permanecen al norte del Mediterraneu y, como los aviones d'árees más templaes como la India, Turquía y Xipre, a cencielles baxen a territorios de menor altitú depués de la dómina de apareamiento. La área de distribución se delimita polos 20ºC de la isoterma de xunetu y les árees onde enviernen precisen una temperatura d'unos 15 °C, lo que favorez qu'haya abondos insectos pa cubrir les sos necesidaes alimenticies. Esta especie ye pocu frecuente en cualquier puntu que s'atope escontra'l norte de la so área de reproducción. Por exemplu, esisten namái ocho reportes del Reinu Xuníu, nengún de Irlanda y el primeru de Suecia foi relativamente recién, en 1996. Al sur de les zones onde de normal envierna, ver vagabundeando en Gambia.
Los aviones roqueros habiten n'árees montascoses con cantiles secos, templaos y con salientes y en cañones. L'altitú típica a la que moren va de 2000 a 2700 m, pero en zones de reproducción d'Asia Central pue ser d'hasta 5000 m. Los sitios onde l'avión roqueru escueye añerar son bien similares a aquellos onde lo fai'l esperteyu montañeru; con frecuencia, dambes especies reproducir nos mesmos sitios y tienen una distribución casi idéntica n'Europa. Nel sur d'Asia, les poblaciones migratories europees dacuando xúnense a bandaes d'aviones escuros y añeren en forma comuñal en salientes, cantiles o edificios.
Les pareyes d'avión roqueru añeren soles o en pequeñes colonies de, polo xeneral, menos de diez nidos. Estos suelen tar a separaos por una distancia de 30 m ente sigo y cada pareya defende agresivamente el so territoriu d'otros individuos, yá sían d'otres especies o de la suya propia. La temporada de apareamiento toma de mayu a agostu, y mientres ella xeneralmente tienen dos niaraes. El nial, construyíu por dambos padres, tien forma de media taza abierta y ta fechu de folla, recubiertu de material nidio como plumes o campera seca. Asitiar so un saliente na paré predresa de dalgún cantil, nun resquiebru, un cuévanu o nuna estructura ellaborada pol home. Fabricar nun tiempu que va d'una a tres selmanes y ye reutilizáu pa la segunda niarada y tamién n'años posteriores. Suel poner de dos a cinco güevos, con un promediu de trés. Son blancos, con llurdios amarronaos particularmente escontra la zona más ancha, y miden en promediu 20,2 x 14 mm, amás de pesar aprosimao 2,08 g. Guarar mayoritariamente la fema, mientres un periodu de trelce a diecisiete díes, hasta que nacen; los pichones vuélvense volantones de venticuatro a ventisiete díes más tarde. Dambos padres alimenten a los pitucos cada dos a cinco minutos, y siguen siendo alimentaos unos catorce a veintiún díes dempués de que-yos salgan les plumes. Por cuenta de esta frecuencia d'alimentación, los adultos forrajean nes meyores zones de caza na vecindá inmediata del nial, yá que cuanto más llueñe vuelen pa consiguir la so comida, más retrasaríen n'alimentar a los pichones. Según un estudiu italianu, la tasa de nacencies ye del 80,2% y el númberu promediu de pichones que se vuelven volantones ye de 3,1.
L'avión roqueru utilizó cada vegada más nes últimes décades les cases o otres estructures construyíes pol home p'añerar. Esta gran disponibilidad de llugares onde construyir un nial dexólu a la especie espandir la so área de distribución, pero ye posible qu'esto lleve a que compita con otros hirundínidos, como la golondrina común o'l avión común, que tamién aprovechen los sitios artificiales de anidación. L'estudiu tamién demostró que, a semeyanza d'otru cazadores aéreos, l'empiezu de la temporada de reproducción puede retrasase debíu al clima fríu o húmedu, pero estos factores nun tienen inflúi sobre'l tamañu de la niarada nin sobre'l númberu de pichones que se vuelven volantones. De forma inesperada, afayóse qu'una vegada qu'estos nacen, hai una relación negativa ente la temperatura y el númberu de pitucos con plumes. L'autor suxurió que'l clima templáu ensugaba los ríos d'onde los padres llograben l'alimentu. El tamañu de les colonies tampoco inflúi na fecha de anidación, el tamañu de la niarada nin la cantidá de pichones que se desenvuelven exitosamente, anque de toes formes esta especie non forma grandes colonies.
L'avión roqueru aliméntase principalmente de insectos que prinda nel so picu mientres el vuelu, anque dacuando prindar sobre les roques, el suelu o na superficie de l'agua. Mientres el periodu de reproducción, suel volar alredor de les parés predreses de los cantiles en busca d'insectos, yá seya dientro o fora del territoriu de anidación. N'otres ocasiones, cacen volando sobre corrientes d'agua o enllanaes alpines. Los insectos que comen varien según ónde habiten y pueden incluyir mosques, formigues, arañes y escarabayos. Ye común que s'alimenten tamién d'especies acuátiques como los plecópteros, tricópteros o zapateros siquier en España y Italia. A diferencia d'otros hirundínidos, estes aves aliméntense cerca de los sos sitios de anidación, lo que les fai vulnerables ante les fluctuaciones de les poblaciones d'insectos. Esti avión ye gregariu fora de la temporada de reproducción y puede formar bandaes considerables onde la comida abonde. Les parés de los cantiles xeneren ondes estacionaries nel aire que faen que se concentren más insectos cerca de les árees verticales. L'avión roqueru aprovecha la zona cercana al cantil cuando caza, valiéndose de la so gran habilidá pa maniobrar y realizar xiros zarraos.
Esta especie ye presa dacuando del ferre pelegrín, col que comparte l'hábitat montascosu. Tamién, mientres la so migración al traviés de los Himalayas, sueli ser alimentu de cuervos. Otres especies, como'l peñerina común, el gavilán, el glayu y el cuervu común, son consideraes predadoras y reciben múltiples clavaos a manera d'ataque si averar al llugar de anidación d'esti avión. Magar l'agresividá xeneral de la especie, tolera al avión común, quiciabes porque una población numberosa d'esa ave tan gregaria funciona como una alerta efectivo contra los predadores. Otra especie considerada predadora ye la curuxa.
L'avión roqueru agospia ácaros que s'alimenten de la so sangre y pertenecen al xéneru "Dermanyssus", como por casu "D. chelidonis" y l'ácaru nasal "Ptilonyssus ptyonoprognes". Afayáronse dos nueves especies de parásitos nesti avión: la mosca "Ornithomya rupes" en Xibraltar y la pulga "Ceratophyllus nanshanensis" en China.
Envalórase que la población europea del avión roqueru ronda ente 360 000 y 1 110 000 individuos, esto ye, de 120 000 a 370 000 pareyes en condiciones de reproducise. Envalórase que la población mundial d'estes aves ye d'ente 500 000 y 5 000 000 individuos y qu'Europa agospia ente un cuartu y la metá del total. Amás, créese que la distribución de les poblaciones ta espandiéndose escontra'l norte, debíu en parte a la medría nel usu d'estructures artificiales p'añerar. Reportóse una espansión de la área de distribución en Austria —onde empleguen les pontes de les rutes pa fabricar el so nial—, en Suiza, la ex Yugoslavia, Rumania y Bulgaria. Por cuenta de lo yá mentao y a estos elevaos númberos, nun se considera que l'avión tea amenazáu y clasifícase como especie so esmolición menor na Llista Colorada de la UICN.
Pycnonotus atriceps
El bulbul cabecinegro (Pycnonotus atriceps) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pycnonotidae. Ta llargamente distribuyíu en Asia, atopándose en Bangladex, Brunéi, Camboya, China, India, Indonesia, Laos, Malasia, Myanmar, Filipines, Singapur, Tailandia y Vietnam.
Pycnonotus aurigaster
El bulbul ventridorado (Pycnonotus aurigaster) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pycnonotidae. Ta llargamente distribuyíu n'Asia, atopándose en Camboya, China, Indonesia, Laos, Myanmar, Tailandia y Vietnam, según en Timor Oriental, onde foi introducíu.
Pycnonotus barbatus
El bulbul naranxeru ye una especie llargamente distribuyida n'África. Cuenta con numberoses subespecies, dalgunes de les cualos ("P. b. dodsoni", "P. b. somaliensis" o "P. b. tricolor" ) son propuestes como especies distintes por dellos autores.
N'España, ta presente na ciudá autónoma de Ceuta 
En Marruecos ye una especie particularmente abondosa en güertos, xardinos, oasis, etc. Polo xeneral, nun ye un ave esixente y aprovecha cantos de montes, zones forestales, carbes costeres o montiegos, etc. 
Como otros bulbules, tratar d'una especie bastante gárrula. Vése-y con frecuencia a lo cimero d'árboles y parrotales, frecuentemente por pareyes.
Especie omnívora, aliméntase d'invertebraos, frutos y, inclusive, néctar.
Pycnonotus bimaculatus
El bulbul bimaculado (Pycnonotus brunneus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pycnonotidae. Ye endémica de Indonesia, atopándose namái en zones montascoses de les islles de Sumatra, Xava y Bali
Pycnonotus brunneus
El bulbul ojirrojo (Pycnonotus brunneus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pycnonotidae. Ta llargamente distribuyíu nel Sureste Asiáticu, atopándose en Brunéi, Malasia, Myanmar, Singapur y Tailandia.
Pycnonotus cafer
El bulbul cafre (Pycnonotus cafer), tamién conocíu como bulbul de caudal colorada o bulbul ventrirrojo, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pycnonotidae. Reproduzse al traviés del subcontinente indiu, incluyendo Sri Lanka, estendiéndose al este de Myanmar y partes del Tíbet. Foi introducíu n'otres partes del mundu y establecióse na naturaleza en delles islles del Pacíficu, incluyendo Fiji, Samoa, Tonga y Hawaii. Tamién s'estableció en delles partes de Dubai, nos Emiratos Árabes Xuníos y Nueva Zelanda. Incluyir na llista de les .
Describióse orixinalmente por Linnaeus en 1766. Delles poblaciones d'esta especie fueron nomaes como subespecies (o races). La subespecie nominal alcuéntrase nel sur de la India. La localidá tipu de Puducherry foi designada por Erwin Stresemann. La población na parte occidental ye "intermedius" y alcuéntrase en Caxmir y Kohat hasta'l cordal del Sal y a lo llargo de los Himalayes a Kumaon. La subespecie "bengalensis" alcuéntrase nel Himalaya dende l'este de Nepal a Assam. Nel sur d'estos dos formes ta "pallidus" al sur oeste de Ahmednagar y "saturatus" a lo llargo del este y sur del Godavari. Nun hai llendes precises pa les diferencies raciales y trabayos recién nun reconocen "saturatus" (designáu por Whistler & Kinnear, 1932 pal nordés de la India peninsular) pero acepta la forma desértica "humayuni" (enantes nomáu "pallidus") de Sindh y el noroeste de la India, al nordés de la India "stanfordii" (="stanfordi" Deignan, 1949) y la raza "haemorrhous" de Sri Lanka (="haemorrhousus" (J. F. Gmelin, 1789) ). La subespecie "melanchimus" alcuéntrase nel sur de Myanmar y el norte de Thailandia.
La subespecie "chrysorrhoides" topar en China. Dos races enantes designaes "nigropileus" nel sur de Myanmar y "burmanicus" nel norte son consideraes como híbridos.
Pycnonotus erythropthalmos
El bulbul d'antioyos (Pycnonotus erythropthalmos) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pycnonotidae. Ye propiu del Sureste Asiáticu, atopándose na península Malaya, Borneo, Sumatra ya islles axacentes.
Pycnonotus finlaysoni
El bulbul de Finlayson (Pycnonotus finlaysoni) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pycnonotidae. Ta llargamente distribuyíu nel Sureste Asiáticu, atopándose en Camboya, China, Laos, Malasia, Myanmar, Tailandia y Vietnam.
Pycnonotus flavescens
Pycnonotus flavescens ye una especie d'ave de la familia Pycnonotidae.
Puede ser atopada nos siguientes países: Bangladex, República Popular de China China, India, Indonesia, Laos, Malasia, Myanmar, Tailandia y Vietnam.
Pycnonotus jocosus
El bulbul orfeo (Pycnonotus jocosus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pycnonotidae. Alcuéntrase dende Pakistán hasta'l sur de China, anque foi introducida en Mauriciu, Florida, California y Australia.
Pycnonotus leucogenys
El bulbul cariblanco (Pycnonotus leucogenys) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pycnonotidae. Ta llargamente distribuyíu en Asia, atopándose n'Afganistán, Bután, India, Nepal, Pakistán, y esporádicamente en Tajikistán.
Pycnonotus luteolus
El bulbul cejiblanco (Pycnonotus luteolus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pycnonotidae residente de Sri Lanka y el subcontinente indiu. El so plumaxe en gran parte ye de color olivo sobre les partes inferiores ablancazaes, tien una pálida llista superciliar y una cloaca amarellentada. Alcuéntrase en hábitats de carbes trupes y escuéndese dientro de la vexetación, pue ser malo de reparar, anque los sos llamaos fuerte y característicu son un distintivu.
El bulbul cejiblanco mide unos 20 cm (7 pulgaes) de llargu, con una cola moderadamente llarga (8 cm). Los sos partes cimeros son color gris oliva y les sos partes inferiores son ablancazaes. Esta especie identificar pola llista superciliar blanca, una media lluna blanca sol güeyu, una franxa ocular escura y rayes nel bigote. La so cloaca ye amarellentada y el so cazu y bigote tien tonos mariellos. Sicasí, el gargüelu ye en gran parte ablancazada a diferencia de l'apariencia y soníos similares del bulbul gorgigualdo ("Pycnonotus xantholaemus") que s'atopa en tamién hábitats predresos. Trés o cuatro pulgos similares a filoplumas tán presentes na nuca. Los sexos son similares en plumaxe. Polo xeneral, ye detectáu pol cantar agresivu que produz dende la parte cimera d'un parrotal y, de cutiu, esconder nel parrotal volviéndolo malo de reparar. El cantar ye un garllo abondosu y trino y ye más frecuente oyer al páxaru que reparalo. L'apariencia descrita ye del sur de la India, mientres la forma "insulae" de Sri Lanka ye un pocu más escura y tien unes nales más curties. Ye conocíu como බැම සුදු කොන්ඩයා ("baæma saudau kaeānaḍayaā") en sinhala.
Esta especie ye reinal del sur de la India y Sri Lanka. El llende norte ta a lo llargo de Gujarat, Madhya Pradesh y l'oeste de Bengala Occidental (cerca de Midnapore). Alcuéntrase en campos de carbes seques abiertos principalmente n'enllanaes y tamién recurre a xardinos y montes con parrotales trupos.
El bulbul cejiblanco xeneralmente ye reparáu en solitariu o en pareya. Alimentar nel interior de parrotales de frutes, y de néctar ya insectos. La temporada de apareamiento estiéndese de marzu a setiembre y, posiblemente, puede reproducise dos veces al añu. La puxanza na cría producir en febreru y otra vegada en septiembre. Paez que la estación seca de mayu a xunetu evita la crianza na rexón del Puntu Calimere. L'ave constrúi un nial en forma de taza folgosa fecha de ramines, telarañes y pelo asitiáu so un parrotal gruesu y polo xeneral na periferia. La fema pon dos güevos. La especie puede vivir por más de 11 años.
Pycnonotus nigricans
El bulbul encapucháu (Pycnonotus nigricans) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pycnonotidae. Ta llargamente distribuyíu en África meridional, atopándose n'Angola, Botsuana, Lesothu, Namibia, Sudáfrica, Suazilandia, Zambia y Zimbabue.
Pycnonotus simplex
El bulbul ojiblanco (Pycnonotus simplex) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pycnonotidae. Ta distribuyíu nel Sureste Asiáticu, atopándose en Brunéi, Indonesia, Malasia, Singapur y Tailandia.
Pycnonotus xanthorrhous
El bulbul pechipardo (Pycnonotus xanthorrhous) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pycnonotidae. Ta llargamente distribuyíu nel Sureste Asiáticu, atopándose en China, Laos, Myanmar, Tailandia y Vietnam.
Pycnoptilus floccosus
La acantiza piloto (Pycnoptilus floccosus) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Acanthizidae. Ye l'únicu miembru del xéneru monotípicu Pycnoptilus. L'esactu allugamientu taxonómicu d'esta especies ta en disputa, yá que tien cierta semeyanza con "Dasyornis". La especie ye reinal del sudeste de Nueva Gales del Sur y l'este de Victoria en Australia. El so hábitat natural ye'l monte esclerófilo templáu y húmedu y la selva tropical templada de xemes en cuando.
La acantiza piloto ye una especie grande y regordeta de acantizido, que mide alredor de 18 cm de llargor y un pesu de 27 g. Tien una cabeza grande y picu curtiu. El plumaxe ye predominantemente de color marrón con festoneados nel pechu y el gargüelu anaranxáu. La especie ye bien terrestre. El nome de la especie provién del so vezu supuestu que ye similar al de les "aves lira". Esti vezu ye bien conocíu, pero escasamente reparar.
Hai dos subespecies "Pycnoptilus floccosus floccosus" que vive en zones d'altu monte de Nueva Gales del Sur, como'l de Snowy Mountains y "Pycnoptilus floccosus sandfordi" que vive en montes de tierres baxes dende Newcastle a Melbourne.
Pygarrhichas albogularis
El comesebo grande o picolezna patagónico (Pygarrhichas albogularis), ye una especie d'ave paseriforme que constitúi un xéneru monotípicu Pygarrhichas. Vive nel sudoeste de Suramérica.
Na Arxentina habita nes provincies de: Mendoza, Neuquén, Ríu Negru, Chubut, Santa Cruz, y Tierra del Fueu Antártida ya Islles del Atlánticu Sur.
En Chile habita dende Santiago hasta la isla Navarino, na Rexón de Magallanes y l'Antártica Chilena. 
Ye una especie reinal de los montes subantárticos. Los sos hábitats naturales inclúin tolos tipos forestales rexonales, especialmente los maduros, onde percuerre los tueros buscando ente la corteza los insectos que constitúin el so alimentu.
Esta especie monotípica describióse orixinalmente por Phillip Parker King nel añu 1831, sol nome científicu de: "Dendrocolaptes albu-gularis". Nun foi señalada una localidá tipu; presumiblemente sería: «Estrechu de Magallanes occidental, Chile».
Pygiptila stellaris
El batará estrelláu (Pygiptila stellaris), tamién denomináu formigueru alipunteado o topeta de nales puntaes, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Suramérica.
La especie describióse científicamente pol zoólogu alemán Johann Baptist von Spix en 1825. 
Pyrenestes sanguineus
El Pinzón Casca Nueces Coloráu (Pyrenestes sanguineusis) ye una especie de los pinzones estrildidos atopaos n'África. Envaloróse que'l so hábitat algama los 430.000 km². 
Pue atopase en Burkina Faso, Costa de Marfil, Gambia, Guinea, Guinea-Bisáu, Liberia, Malí, Senegal y Sierra Lleona. El so estáu de caltenimientu según la Llista Colorada ye de baxu riesgu (LC).
Pyriglena leuconota
El ojodefuego dorsiblanco o formigueru ojirrojo ("Pyriglena leuconota") ye una especie d'ave de la familia Thamnophilidae, que s'atopa en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Paraguái y el Perú.
Vive principalmente per debaxo de los 1.350 m de altitú, pero atopáu hasta los 2.050 msnm, nel sotobosque, principalmente nos cantos de monte y, amás, n'escamplaes arbolaes, a menos de 3 m del suelu.
Mide 18 cm de llargor y pesa 30 g. Presenta iris coloráu. El plumaxe del machu ye negru brillante; el de la fema ye de color marrón, cola parte inferior más clara y cola y zona alredor del güeyu corites. Dambos xéneros presenten un parche dorsal blancu, que s'aprecia como una franxa na nuca.
Aliméntase d'insectos. Tamién come pequeñes llagarteses y moluscos. Sigue a les formigues guerreres pa prindar les preses que fuxen, ente la xamasca y nel suelu.
Constrúi nel suelu, sobre la foyarasca, un nial en forma de fornu abuitáu, con fueyes seques de palmes y cañes pequeñes, "Selaginella" y raicillas. La fema pon dos güevos. La incubación ye realizada por dambos padres y dura a lo menos 12 díes. Los pichones abandonen el nial a los 10 o 11 díes
Pyriglena leucoptera
El ojodefuego aliblanco o batará negru ("Pyriglena leucoptera") ye una especie d'ave de la familia Thamnophilidae, que s'atopa en Arxentina, Brasil y Paraguái.
Vive nel nivel inferior del monte o en zones arbolaes cerca de les viviendes.
Mide 17 cm de llargor. Presenta iris coloráu. El plumaxe del machu ye negru brillante, con dos llinies blanques nes nales. La fema ye de color marrón coles partes inferiores más clares y la cola fusca. Dambos xéneros tienen un llurdiu blancu oculta nel envés. Acostuma emitir de 4 a 6 xiblíos resonantes.
Aliméntase d'insectos, qu'atrapa na vexetación baxa y nel suelu, principalmente cuando sigue a formigues guerreres.
Constrúi nel suelu un nial de forma esférica de 10 cm de diámetru.
Pyrocephalus rubinus
El mosqueru sangretoro churrinche, o atrapamoscas sangretoro ("Pyrocephalus rubinus"), tamién conocíu como turtupilin, titiribí pechirrojo, mosqueru cardenal,aventurilla o pajaro del amor, mosqueru bermeyón, saca'l to real, papamoscas bermeyón o atrapamoscas pechirrojo, ye un ave migratoria de la familia Tyrannidae, que se distribúi dende Estaos Xuníos hasta Arxentina (Estaos Xuníos, Méxicu, Centroamérica, Colombia, Ecuador, Aruba, Venezuela, Perú, Bolivia, Brasil, Paraguái, Uruguái, Chile y Arxentina).
Mide ente 13 y 14 cm y pesa aprosimao 14 g. El machu tien copete coloráu carmesí brillosu, antifaz negru, gargüelu coloráu, abdome y pechu coloráu, envés gris, nales negres, cola negra y picu negru. La fema y los exemplares nuevos son d'un color gris ceniza con pintes blanques por tol cuerpu sacante pela parte del abdome que ye d'un color anaranxáu, tamién tienen el picu de color negru.
Aliméntase especialmente d'insectos que caza xeneralmente en vuelu.
Reproduzse en primavera nos estremos sur y norte del so rangu, al volver de la so migración. Constrúin un nial con forma de tazón que lu fabriquen con telarañes, camperes, tarmos, etc. Ellí la fema asitia 3 a 5 güevos abuxaos con pintes marrones. Los pichones nacen alredor de los 14 o 15 díes d'incubación, nacen col mesmu color de la fema sacante col abdome anaranxáu.
En América mientres la primavera y el branu distribuyir por Arxentina, sur de Brasil, Uruguái y Estaos Xuníos. Mientres los respectivos iviernos migren a les rexones tropicales. Ye residente común en gran parte de Colombia. Na provincia de Bonos Aires lleguen a principios de setiembre, dempués de la reproducción, migren al norte pel hibiernu, y lleguen al sureste de Colombia y a Venezuela. En Brasil puede vése-yos nel pantanal en xunu y nel sur mientres el branu.
Pyroderus scutatus
El yacutoro (Arxentina, Paraguái) (Pyroderus scutatus), tamién denomináu yacú toru, toropisco montañeru (Colombia), páxaru toreru (Venezuela), cuervu-fruteru de gargüelu coloráu (Perú) o pavó (Brasil)ye la única especie d'ave qu'integra'l xéneru monotípicu Pyroderus, de la familia Cotingidae. Ye nativu de América del Sur.
Topar en Arxentina, Brasil, Colombia, Ecuador, Guyana, Paraguái, Perú, Venezuela.
Los sos hábitats naturales son selves de tierres baxes, húmedes, subtropical o tropical, árees montes húmedes subtropical o tropicales. Topar hasta 2700 msnm; en grupos d'hasta 10 individuos.
El machu algama una llongura de 45-46 cm, la fema 38-39 cm; colores negru con gargüelu y parte cimeru de pechu colorada escures.
== Taxonomía reconocen cinco subespecies válides cola so correspondiente distribución xeográfica:
"Pyroderus scutatus" (Sibley and Monroe 1990, 1993) foi provisoriamene estremo en "P. scutatus" y "P. granadensis" por Stotz et al. (1996) pero esti tratamientu nun foi adoptáu, siguiendo la SACC(2005). 
Pyrrhocoma ruficeps
El pioró o fruteru cabeza castaña ("Pyrrhocoma ruficeps") ye uns especie d'ave de la familia Thraupidae, la única del xéneru Pyrrhocoma. Alcuéntrase en Arxentina, Brasil y Paraguái.
Vive n'elevaciones de menos de 1.200 m de altitú, ente aglomeraciones de bambú, carbes trupes, cantos del monte primariu y montes secundarios.
Mide 14 cm de llargor. El machu presenta la cabeza y el gargüelu de color castañu acoloratáu ablondu, la frente y l'área en redol a los güeyos son negros; el restu del plumaxe color pizarra. La fema ye verde oliva col pileu y zona auricular de color canela. El so llamáu ye un finu gritíu "tzip", que cuando canta puede terminar en dos sílabas más baxes y llargues "sip-sip-sip-ziü-ziüi".
Aliméntase principalmente de frutes. Tamién consume granes.
Pyrrhocorax graculus
La Chova de picu mariellu (Pyrrhocorax graculus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Corvidae perteneciente al xéneru "Pyrrhocorax", siendo unu de los sos dos únicos miembros. Los sos dos subespecies críen nos montes del Paleárticu, dende España y Marruecos hasta China. Alcuéntrase ente les aves qu'añeren a mayor altitú. Los sos güevos tienen adaptaciones p'ameyorar la captación d'osíxenu y amenorgar la perda d'agua n'atmósferes tan tenues.
Esti páxaru tien un plumaxe negru brillante, el picu mariellu que-y da nome, les pates coloraes y emite llamaes carauterístiques. Tamién se caracteriza polos sos vuelos acrobáticos. Les choves piquigualdas empareyar pa tola vida y suelen añerar añu tres d'añu nel mesmu llugar, xeneralmente un buecu o un resquiebru a lo cimero d'un cantil. Ellí constrúin un nial con palitos trenzados onde ponen de trés a cinco güevos ablancazaos con llixos marrones. Suel alimentase en bandaes nos praos de yerba curtio, onde recueye principalmente invertebraos pel branu y frutos pel hibiernu. Puede averase a los llugares frecuentaos pol home pa llograr alimentu suplementario.
Anque se ve afectáu polos cambeos causaos poles práctica agrícoles que pueden causar cayentes en poblaciones locales, ye una especie abondosa y bien estendida que nun s'atopa en peligru d'estinción. El cambéu climáticu podría afecta-y al llargu plazu induciéndola a añerar a mayores.
La chova gualda describióse científicamente como "Corvus graculus" por Linneo na so obra "Systema Naturae" en 1766. Foi treslladada al so actual xéneru, "Pyrrhocorax", pol ornitólogu inglés na so obra de 1771, "Ornithologia Britannica", xuntu al otru miembru del xéneru, la chova piquirroja ("P. pyrrhocorax"). Tradicionalmente pensábase que los parientes más cercanos de les choves yeren los cuervos típicos, del xéneru "Corvus", especialmente les grajillas del subxéneru "Coloeus" ("C. monedula" y C. dauuricus), pero los analises de ADN y del citocromo b amuesen que'l xéneru "Pyrrhocorax", xuntu cola pega de raquetes (xéneru "Temnurus"), dixebráronse tempranamente del restu de los córvidos.
El nome del xéneru deriva de los términos griegos πύρρος (purrhos) "llapada colorida", y κόραξ (corax) "cuervu". El nome específicu "graculus" ye la palabra llatina pa designar a la grajilla. L'actual nome binomial de la chova piquigualda aplicóse delles vegaes nel pasáu a la chova piquirroja. El nome común de chova ye d'orixe onomatopéyicu y fai referencia a los soníos de la grajilla.
Reconócense dos subespecies de chova piquigualda.
La corvino negru d'Australia ("Corcorax melanorhamphos") a pesar de la semeyanza na forma del picu y el so plumaxe negru, esta solu lejanamente emparentáu coles choves.
Los adultos de la subespecie nominal de chova piquigualda tienen el plumaxe negru brillante, un picu curtiu y mariellu, l'iris de los güeyos de color marrón, y les pates coloraes. Ye llixeramente menor que la chova piquirroja, con 37–39 centímetros de llargu, de los cualos son de la cola12-14 cm, y tien un valumbu alar ente 75-85 cm, polo que tien la cola proporcionalmente más llarga y les nales más curties qu'el so pariente. En vuelu tienen un aletéu similar. L'aspeutu de dambos sexos ye idénticu, anque los machos son de media llixeramente más grandes. Los xuveniles son menos vistosos que los adultos tienen el picu d'un color mariellu menos vivu y les pates parduces. Ye difícil confundir a la chova piquigualda con otres especies, anque coincide la grajilla y la chova piquirroja. La grajilla ye más pequeña y tien el plumaxe gris escuru que nun relluma, y la chova piquirroja tien el picu más llargu y de color coloráu.
La subespecie "P. g. digitatus" ye llixeramente mayor en promediu que la subespecie nominal, con un pesu d'ente 191–244 gramos contra 188–252 g de "P. g. graculus", y tien garres más fuertes. Esto concuerda cola riegla de Bergmann, que prediz que les variedaes más grandes tienen d'atopase a mayor altitú, en rexones con climes más fríos o grebos. Les estremidaes, el picu y el tarsu, son más llargos en zones templaes, en llinia cola riegla de Allen. La temperatura paeces ser la causa de mayor importancia na variación del cuerpu de la chova piquigualda.
El vuelu de la chova piquigualda ye rápidu y acrobáticu con aleteos fuertes. Consigue gran maniobrabilidad abriendo la so cola, plegando les sos nales, y entamando ente los cantiles. Inclusive en vuelu puede estremase de la chova piquirroja poles sos nales más rectangulares y la so cola más llarga y col final de la so cola menos cuadráu.
Les llamaes de tipu "priip" y "swiiuu" de la chova piquigualda son abondo distintes de de la chova piquirroja y la grajilla que son más similares a la típica llamada de los córvidos "chii-ow". Amás emite una llamada d'alarma "churr" vibrante, y pía y emite otros soníos cuando fuelga o s'alimenta. Un estudiu de les llamaes de les choves en tola rexón paleártica afayó que la frecuencia de les llamaes de la chova alpina presenten una relación inversa respectu al tamañu corporal, siendo les poblaciones de menor tamañu les que producíen llamaes de más alta frecuencia.
La chova piquigualda cría nos montes dende España nel oeste, por tol sur d'Europa y los Alpes, al traviés de Asia Central y el Himalaya hasta China occidental, nel este. Tamién hai poblaciones en Marruecos, Córcega y Creta. Ye una especie sedentaria en tola so área de distribución, anque les aves de Marruecos establecisti una pequeña colonia cerca de Málaga, nel sur d'España, y rexistráronse divagantes en Chequia, Hungría y Xipre.
Ye una especie d'altu monte que de normal cría ente los 1260-2880 msnm n'Europa, ente los 2880-3900 metros en Marruecos, y 3500-5000 m nel Himalaya. Rexistróse anidamiento a 6500 msnm, más altu que cualesquier otra especie d'ave, percima de la chova piquirroja que tien una dieta menos afecha a les grandes altitúes. reparar siguiendo a los montañeros que xuben al Everest a una altitú de 8200 m. Xeneralmente añera en cuévanos y fisuras asitiaes en roques inaccesibles, anque localmente puede usar buecos ente roques al altor del suelu, y busca alimentu en hábitats abiertos como les praderíes alpines y turries hasta'l llende del monte o daqué más embaxo, y pel hibiernu suelen concentrase alredor de los asentamientos humanos, estaciones d'esquí, hoteles y otres instalaciones turístiques. Permanecen engaramaos cerca de les ventanes de los hoteles esperando comida, lo que suel allegrar a los turistes pero non tantu a los dueños de los hoteles.
Les choves piquigualdas son monogamas sociales, y amuesen una alta fidelidá a la so pareya pel branu ya iviernu a lo llargo de los años. El periodu de anidamiento empieza xeneralmente a principios de mayu, nun añeren en colonies, anque n'hábitat apoderaos delles pareyes pueden añerar mui cerca. Los sos avolumaos niales tán compuestos de palitos, raigaños y tarmos de plantes enxareyaos con yerbes, ramines fines y pelo, y pueden tar construyíos en cornises, cueves o fisuras de la superficie d'un cantil o n'edificios abandonaos. La puesta consta d'ente 3–5 güevos ablancazaos brillantes, con un tamañu mediu de 33,9x24,9 mm, con tono crema o verdosos y chiscaos de pequeños llixos pardos; Son guaraos pola fema mientres un periodu d'ente 14–21 díes hasta la eclosión. Los pollos nacen cobiertos d'una trupa capa de plumón, a diferencia de los de la chova piquirroja que nacen casi desnudos, y van tardar en desenvolvese ente 29–31 díes. Los pollos son alimentaos polos dos miembros de la pareya, y tamién pueden ser alimentaos por otros adultos una vegada que dexaron el nial y xúnense a una bandada. Les choves piquigualdas pueden reproducise a tan grandes altitúes porque los sos güevos tienen menos poros proporcionalmente que les especies que críen en tierres baxes, y pollo pierden menos agua por evaporación a presiones atmosfériques baxes. Amás los embriones de les especies que críen n'altor tienen genéticamente hemoglobina con mayor afinidá pol osíxenu.
Nos Alpes occidentales italianos, la chova piquigualda añera nuna variedá de llugares mayor que la chova piquirroja, usando los cantiles naturales, los buecos de los tiestos y los edificios abandonaos, ente que la piquirroja solo usa los sitios naturales nos cantiles (anque de xemes en cuando añera n'antiguos edificios). La chova piquigualda pon los güevos aprosimao un mes dempués qu'el so pariente, anque'l restu del so comportamientu y ésitu reproductivu son similares. Les semeyances ente los dos especies posiblemente débanse a que les fuerces ambientales llinden el comportamientu reproductor.
Un estudiu realizáu en tres poblaciones europees distintes amosó que'l tamañu mediu de les puestes ye de 3,6 güevos, que producen un promediu de 2,6 pollos, de los que consiguen desenvolvese totalmente 1,9. La tasa de supervivencia de los adultos varia del 83 al 92%, ensin detectase diferencies significatives ente machos y femes. La tasa de supervivencia de les aves de primer añu ye del 77%, menor que la de los adultos. La disponibilidad o non d'alimentos d'orixe humanu provenientes de les actividaes turístiques nun afecta al so ésitu reproductivu.
Pel branu la chova piquigualda aliméntase principalmente d'invertebraos que recueye nos praos, como escarabayos ("Selatosomus aeneus" y "Otiorhynchus morio"), saltapraos, cascoxos, guxanos y bárabos de mosques. Na seronda, iviernu y primavera la so dieta pasa a componese principalmente de frutos, como les del almez ("Celtis australis") y espín mariellu ("Hippophae rhamnoides"), artugancios, y onde tán al so algame de cultivos como les mazanes, uves y peres. Fueron avistaos comiendo flores de "Crocus vernus albiflorus", inclusive los pistilos, quiciabes como fonte de carotenos. Les choves pueden complementar la so dieta iverniza con alimentu procedente de les actividaes turístiques de les rexones de monte, como les estaciones d'esquí, vertideros y merenderos. Onde hai comida adicional disponible les bandaes ivernices son más grandes y contienen una gran proporción de neñones. Los xuveniles xeneralmente atópense en llugares onde l'alimentu atópese más fácilmente, como los vertideros. Los dos especies de choves escuenden comida nos resquiebros y fisuras, tapando l'almacén con delles piedrines.
Estes aves siempres busquen alimentu en grupos, que son de mayor tamañu pel hibiernu que pel branu, y tienen composición constante en cada estación. Onde los recursos alimenticios son escasos los adultos apoderen a les aves nueves, y los machos prevalecen sobre les femes. L'altitú de les zones d'alimentación camuda a lo llargo del añu, dependiendo de factores climáticos, disponibilidad d'alimentu y la so calidá. Mientres la estación de cría estes aves suelen permanecer percima de la llinia del monte, anque pueden a buscar comida procedente de los turistes a los abelugos y zones de picnic.
Los desplazamientos a zones más baxes empiecen tres la cayida de les primeres nevaes, y la so alimentación realízase principalmente no fondero de los valles y les sos proximidaes onde la capa de nieve mengua, anque les choves tornen al monte pa folgar. En marzu y abril les choves frecuenten los pueblos a lo cimero de los valles o s'alimenten nos parches llibres de nieve enantes de volver a los pandoriales d'altu monte. Nos desplazamientos p'alimentase pueden cubrir 20 km de distancia y 1600 m d'altitú. Nos Alpes el desenvolvimientu d'estaciones d'esquí percima de 3000 m favoreció que más aves se queden en zones altes pel hibiernu.
Onde les sos árees de distribución asolapen los dos especies de choves pueden alimentase xuntes pel branu, anque solo esiste una competencia llindada pola comida ente dambes. Un estudiu italianu amosó les diferencies de la dieta de los dos especies de choves. La parte vexetal de la dieta iverniza de la chova piquirroja amenórgase casi puramente a bulbos de "Gagea" que consigue desentierra, ente que la chova piquiguada gueta bayes, artugancios y otros frutos. En xunu les choves piquirrojas aliméntense principalmente de guxanos ente que les choves piquigualdas comen pupes de tipúlidos. A finales de branu les choves piquigualdas peracaben gran cantidá de saltapraos, ente que les choves piquirrojas añeden a la so dieta les pupes de los tipúlidos, bárabos de mosques y escarabayos. En payares nel Himalaya oriental les choves piquigualdas atópense principalmente nos montes d'enebros onde s'alimenten de los sos gálbulos, a diferencia de les choves piquirrojas de la mesma rexón que nesa dómina aliméntense cavando nel suelu de los pacionales.
Ente'l depredadores de les choves atopen los alcones pelegrinos, águiles reales y búhos reales, y los cuervos depredan sobre los pollos de los niales.
Columbróse a choves piquigualdas volando en picáu contra un foín coloráu tibetanu. Ye probable qu'esti comportamientu agresivu forme parte del so esplegue de proteición de los güevos y nuevos.
La chova ye güéspede de la pulga "Ceratophyllus vagamunda", bien estendida ente les aves, y de dos pulgues especializaes nes choves "Frontopsylla frontalis" y "F. laetus", un cestodo, "Choanotaenia pirinica", y delles especies de pioyu mazcador de los xéneros "Brueelia", "Menacanthus" y "Philopterus".
La chova piquigualda tien una estensa área de distribución anque daqué estazáu, envaloráu en 1–10 millón de kilómetros cuadraos, y una gran población, con una estimación d'ente unos 260.000 y 620,000 individuos n'Europa. La población de Córcega envaloróse nunes 2.500 aves. Globalmente créese que la especie nun ta próxima a nengún criteriu d'amenaza según la llista colorada de la UICN (por casu, descensu de más d'un 30% en diez años o tres generaciones), y pollo catalógase como especie so esmolición menor.
Nel periodu de máxima estensión de la última glaciación, fai unos 18.000 años, el sur d'Europa carauterízase por tener una gran variedá de hábitats fríos abiertos, y la chova piquigualda atopábase más estendida, y apaecía hasta nel sur d'Italia. Dalgunes d'estes poblaciones prehistóriques perifériques aguantaron hasta apocayá, sumiendo nos dos últimos sieglos. Nos montes Tatra de Polonia, onde la población sobreviviera dende'l periodu glaciar nun se volvieron criar les choves piquigualdas dende'l sieglu XIX. En Bulgaria'l númberu de llugares de cría cayó de 77 ente 1950 y 1981 a solu 14 nel periodu ente 1996 y 2006, y el númberu de pareyes reproductores nes colonies que queden ye enforma menor. Piénsase que'l cayente ye por cuenta de la perda de zones de praderíes abiertes que se convirtieron en zones de carba en cuanto dexó de pastiar el ganáu. Tamién se perdieron hábitats d'alimentación por otres actividaes humanes como la construcción d'estaciones d'esquí y otros desenvolvimientos turísticos nes antigües praderíes alpines. Les poblaciones de choves son estables o crecen nes zones onde permanecen les actividaes ganaderu y agrícola tradicionales, pero amenórguense o s'escastaron localmente onde s'introducieron métodos de agricultura intensiva, como en Bretaña, n'Inglaterra, el suroeste de Portugal y Escocia.
Les choves pueden tar localmente amenaciaes pola acumuladura de pesticides y metales pesaos nos suelos de monte, les agües intenses, la caza y otres perturbaciones humanes, pero l'amenaza al llargu plazu ye'l cambéu climáticu, que podría causar que les especies afeches a les zones de clima alpín a movese a mayores altores, acutando más la so distribución, y que sufrieren estinciones locales. Atopáronse fósiles de los dos especies de choves nos montes de les Islles Canaries. La estinción local de la chova piquigualda y l'amenorgamientu de la área de distribución de la piquirroja nes islles puede debese tantu al cambéu climáticu como a les actividaes humanes.
Pyrrhocorax pyrrhocorax
La chova de picu roxu (Pyrrhocorax pyrrhocorax) ye un ave de la familia de los córvidos, orde paseriformes.
En munches zones del llevante español como en Murcia, son llamaes cucalas.
Amás, en Trujillo, Cáceres, hai una colonia de choves que supera a la de palombos.
Aliméntense principalmente de insectos, especialmente de viermes y los sos bárabos.
Los niales de les colonies asitiar en cueves y repises de ribayos y cantiles. La puesta consta de 3 ó 6 güevos que pon a abril y xunu.
Pyrrhocorax pyrrhocorax barbarus
La graja (Pyrrhocorax pyrrhocorax barbarus) ye un ave reinal que s'atopa solamente na isla canaria La Palma. La graja considérase, según una llei del Gobiernu de Canaries, el símbolu natural de la isla de La Palma, conjuntamente col pinu canariu.
Llargor: 40 cm.
La graja tien un plumaxe negru bien escuru, y les sos pates y picos son coloraos. Nos mozos el picu ye de tonos mariellos.
La graja alcuéntrase nos ambientes volcánicos y altos de la Isla de La Palma y prefier les zones cultivaes de les medianías.
Les grajas tomen viermes, insectos y los sos bárabos, y colos sos picos llargos pueden consiguir tamién les arañes, gates y gastropodes escondíos nes parés. Tamién s'alimenten de granes y frutes.
Los niales de les colonies de grajas asitiar en cueves y repises de ribayos y cantiles. La puesta consta de 4 ó 5 güevos que pon a finales de marzu y principios d'abril.
Pyrrholaemus brunneus
Pyrrholaemus brunneus ye una especie d'ave na familia Acanthizidae (antes yera parte de la familia Pardalotidae). Ye reinal de Australia. El so hábitat natural son la vexetación arbustiva del mediterraneu.
Estes aves nun figuren como amenaciaes nel australianu "Environment Protection and Biodiversity Conservation Act 1999". Sicasí, el so estáu de caltenimientu varia d'un estáu a otru n'Australia. Por casu:
Pyrrhomyias cinnamomeus
El atrapamoscas canela o birro chicu ("Pyrrhomyias cinnamomeus") ye una especie d'ave de la familia "Tyrannidae", monofilética del xéneru "Pyrrhomyias"; qu'habita nos montes de los Andes, en Arxentina, Bolivia, Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela, ente los 700 y los 2.900 m de altitú.
En promediu mide 12,7 cm de llargor y pesa 9,8 g. Envés color canela escuru ablondu; corona parda acanelada, con matices ocultos doraos; nales y cola escures con franxes negres y caneles y cara inferior corita; pechu y banduyu color canela claro. La subespecie "P. c. pyrrhopterus" presenta envés olivaceu y cola marrón.
Permanez alerta nes cañes de dalgún árbol, a un altor de 3 a 15 m y de xemes en cuando fai salíes a curtia distancia. Insectívoru. El so llamáu ye un "ptii-i-i-i" o "pit-pit-it", dacuando a cencielles "pit", "chip" o "tsip". El so nial tien forma de copa y ye construyíu preferentemente en dalgún resquiebru de los salientes de roca a altores ente 1 y 5 m. La fema pon dos güevos enllordiaos de castañal acoloratada.
Bolivia]]
Pyrrhoplectes epauletta
Pyrrhoplectes epauletta ye una especie d'ave de la familia Fringillidae y única representante del xéneru Pyrrhoplectes.
Distribúise per Bután, China, India, Myanmar, y Nepal. El so hábitat son los montes templaos.
Pyrrhula pyrrhula
El caparréi (Pyrrhula pyrrhula) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los frinxílidos (Fringillidae). Ye unu de los paseriformes más estendíos por Europa y el Asia de clima templáu. La so coloración ye inconfundible: mientres la fema tien colores más apagaos, el machu lluz un plumaxe acoloratáu nel pechu. Nun s'atopa amenazáu y cuenta con poblaciones d'ente quince y veintiocho millones d'exemplares n'Europa.
Tien descrites ente 10 y 12 subespecies: 
La taxonomía foi descrita en 2001 por Arnaiz-Villena et al. Toles especies del xéneru Pyrrhula tienen un ancestru común: el Pinícola enucleator o Picogordo de los Pinos
Ye un frinxílidu grande, mide ente 15 y 17,5 cm. Tien una forma arrondao y compacto, con un picu negru, curtiu y robustu, afechu al so tipu d'alimentación.
El so plumaxe ye azuláu pol envés, con un obispillo blancu, nales y cola negres, banda alar blanca y el pileu negru. Na coloración del banduyu, pechu y gargüelu estrémense dambos sexos; nel machu ye d'un llamativu color anaranxáu y na fema ye d'un color pardusco muncho más discretu. Tamién l'azul del envés ye más apagáu na fema. Los xuveniles son de coloríu similar al de la fema, anque ensin el negru na cabeza de los adultos.
Tien un vuelu rápidu y ondulante.
Habita en montes mistos que tengan un sotobosque ricu. Aliméntase de granes, biltos y n'ocasiones d'insectos. Silenciosu y tranquil, arrexúntase en pareyes o pequeños grupos pocu cohesionados.
Pytilia afra
El pinzón de nales anaranxaes (Pytilia afra) ye una especie común de les aves estrildidas atopaes en África. Envaloróse qu'el so hábitat algama los 2.300.000 km². 
Puede vese nos siguientes países: Angola, Botsuana, Burundi, Congo, República Democrática d'El Congu, Etiopía, Kenia, Malaui, Mozambique, Ruanda, Sudáfrica, Sudán, Tanzania, Uganda, Zambia y Zimbabue. El so estáu de caltenimientu según la Llista Colorada ye de baxu riesgu (LC).
Pytilia hypogrammica
El pinzón de nales marielles (Pytilia hypogrammica) ye un ave Estríldida d'África. Envaloróse que la área del so hábitat ye de más de 250.000 km². 
Alcuéntrase comúnmente en Benín, Burkina Faso, Camerún, República Centroafricana, Chad, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Ghana, Guinea, Liberia, Nixeria, Sierra Lleona y Togu. 
Pytilia melba
El pinzón melba (Pytilia melba) ye una especie d'ave de la familia Estrildidae llargamente distribuyida n'África. Envaloróse que'l so hábitat algama los 6.000.000 km². Mide ente 12 y 13 cm.
Pue atopase n'Angola, Botsuana, Burkina Faso, Burundi, Camerún, República Centroafricana, Chad, Congo, la República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Djibouti, Eritrea, Etiopía, Gabón, Gambia, Ghana, Guinea, Guinea-Bisáu, Kenia, Malaui, Malí, Mauritania, Mozambique, Namibia, Níxer, Nixeria, Ruanda, Senegal, Somalia, Sudáfrica, Sudán, Suazilandia, Tanzania, Uganda, Zambia y Zimbabue. 
El so estáu de caltenimientu según la Llista Colorada ye de baxu riesgu (LC).
Pytilia Melba en KenyaBirds (n'inglés)
Pytilia phoenicoptera
El Pytilia phoenicoptera ye una especie d'ave estrildida comúnmente alcuéntrase n'África. Envaloróse que'l so hábitat algama los 370.000 km². 
Pue atopase en Benín, Burkina Faso, Camerún, República Centroafricana, Chad, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Etiopía, Gambia, Ghana, Guinea, Guinea-Bisáu, Malí, Níxer, Nixeria, Senegal, Sierra Lleona, Sudán, Togu y Uganda. El so estáu de caltenimientu según la Llista Colorada ye de baxu riesgu (LC).
Quelea quelea
El quelea común (Quelea quelea) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Ploceidae, nativa de bona parte del África Subsahariana.
Ye la especie d'ave más abondosa del mundu, escluyíes les doméstiques, con un númberu mundial d'individuos envaloráu nunos 1500 millones.
El quelea Común crez hasta cerca de 12,5 cm de llargu y 15 a 20 gramos de pesu. Mientres la reproducción el machu estremar pol so plumaxe más coloríu y per el picu coloráu. De manera inusual, el plumaxe de reproducción del quelea machu ye variable: entendíes la mázcara facial que va del negru al blancu, y el pechu y la coroniella que varien del amarellentáu en candia brillosu. Dada la so amplia distribución xeográfica esisten delles subespecies, amás hibrida de forma natural con especies similares, lo cual enzanca entá más la so reconocencia.
Mientres el restu del añu'l plumaxe del machu asemeyar al de les femes, con una coloración beige más críptica. El picu de la fema ye mariellu mientres la reproducción, y colloráu nes estaciones non reproductives.
Ye común en tou tipu d'espacios abiertos con parrotales o árboles esvalixaos, incluyendo cultivos, pero tien una mayor preferencia polos montes abiertos.
Cuando alimenten a los sos pitucos cacen insectos, la so alimentación el restu del añu son les granes. Los güevos, amuesen les marques carauterístiques del grupu.
Taba clasificáu d'antiguo na familia Emberizidae, como "Emberiza quelea".
Vive y reproduzse en bandaes xigantesques que pasando en vuelu por un llugar pueden tomase hasta 5 hores. Viven en rexones esteparias, sabanes, zones de carbes y pacionales del África subsaḥariana. El picu coloráu ye un miembru del grupu d'el texedores, páxaros que constrúin niales bien ellaboraos caracterizaos por tar texíos de hebras de yerba y otros materiales vexetales. La mayoría d'el texedores, como'l quelea picu coloráu, viven n'África, pero otros alcuéntrase na península Arábiga, India, Sureste asiáticu, China y Indonesia. Na península Ibérica, tán representaos pol páxaru moscón y el bigotudu. La mayoría de les especies de texedores nun constitúin nengún problema pa los seres humanos nin l'agricultura.
N'África ta consideráu como una plaga. Viaxa en grandes bandaes d'aves y destrúi los cultivos ensin evitar los asentamientos humanos. Mientres busquen alimentu pueden volar ensin cansase grandes distancies acaldía. Estes aves suelen vivir de dos a tres años.
L'alimentu del quelea común consiste de granes de yerbes y granos. Tan llueu'l sol asómase, xúntense les bandaes y cooperen na busca d'un llugar d'alimentación fayadizo. Depués de topalo, establécense rápido. De cutiu causen serios daños a los cultivos. Escontra'l mediudía fuelguen n'árees avisiegues cercanes a l'agua y pasen el tiempu afechándose. Na tarde vuelen nuevamente en busca d'alimentu.
Ye un ave gregaria que cría en colonies. Constrúin los sos niales xuntos, de cutiu dellos nuna caña. Los machos texen un nial pequeñu y usar como una forma d'exhibición pa seducir les femes receptives. Les colonies pueden ser atopaes cerca de cuerpos d'agua.
La estación reproductiva empieza coles agües estacionales, que lleguen en tiempos distintos nes distintes partes de la so área de distribución, empezando pol noroeste alredor de principios de payares. Los machos reproductores primero texen con yerbes y paya un nial semicompleto ovoide. Entós que la fema esaminó la construcción y el apareamiento asocedió, dambos miembros de la pareya conclúin el texíu del nial. La fema pon dos a cuatro güevos de color azul claro, y guarar mientres doce díes. Al nacer los pichones, son alimentaos mientres dellos díes con gates y insectos ricos en proteínes. Depués los padres camúden-yos l'alimentación, suministrándo-yos principalmente granes. Los mozos emplumen y vuélvense abondo independientes como pa dexar a los sos padres depués d'aprosimao dos selmanes nel nial. Son sexualmente maduros depués de namái un añu, pero munches femes muerren enantes del maduror, dexando a munchos machos ensin posibilidá de pareya. 
La área de distribución de "Quelea quelea" cubre la mayor parte del África Subsahariana, escluyendo les árees de monte lluviosu y partir sur de Sudáfrica. Son consideraes como plagües polos llabradores por cuenta de los daños que provoquen, y de cutiu son comparaes coles llagostas, cuando cayen sobre los campos de granu y arroz. Cuidao que tienen pocos enemigos naturales, la so población algama unos 1.500.000.000 individuos. Inclusive midíes como dinamitar les sos colonies de anidación y l'usu de venenos organofosfatados nun menguaron significativamente el so númberu. Pueden esaniciar munchos campos de cultivu nun curtiu periodu de tiempu.
Tres subespecies reconócense:
Traducíu de la versión inglesa 
Querula purpurata
La querula gorgimorada (Querula purpurata) ye una de les especies de la familia Cotingidae, los cotingas. Esta ye la única especie, monotípica, dientro del xéneru "Querula".
Ye un ave robusta de medianu tamañu y llombu polencu. El machu mide de 27 a 29,5 cm de llargor y la fema de 21,5 a 24 cm. El machu tien un llargu llurdiu moráu y colorada na parte alta del gargüelu (similar a los de los gorget de los colibríes), estendíu a los llaos del pescuezu. Tien un picu curtiu, ampliu y apuntiáu de color abuxáu, güeyos negros y pates grises.
La distribución de la Querula Gorgimorada estiéndese dende'l norte de Sur América, con poblaciones al oeste del cordal de los Andes hasta América Central en Nicaragua. Parte dende les Les Guayanas y l'Estáu de Marañón, nordés de Brasil nel este y por tola cuenca del Amazones hasta les fasteres de los Andes nel oeste. Alcuéntrase ausente namái na cuenca del Amazones dientro del nordés y norte central bordiando les tierres altes de Les Guayanas y el sureste de Venezuela; d'otra forma la so estensión sería continua hasta l'este de los Andes.
Ye atopada en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana Francesa, Guyana, Perú, Surinam y Venezuela; Tamién nel sur de América Central en Nicaragua, Costa Rica y Panamá.
El so hábitat natural ta nes tierres baxes de montes húmedos subtropicales o tropicales. 
Llega al maduror sexual ente los 24 y 36 meses d'edá. La fema constrúi'l nial en colonies, con materiales vexetales y forma de bolsa allargada de 40 a 70 cm de llargor. Puede construyir dos más niales pa engañar a los depredadores, pero usa apenes unu d'ellos. Pon 2 a 3 güevos blancos con llurdios rosadas o liles.
Quiscalus lugubris
El zanate caribeñu (Quiscalus lugubris), tamién denomináu tordu negru o tordu llaneru, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae que vive nel norte de Suramérica y les Antilles menores.
Los machos adultos de zanate caribeñu miden unos 27 cm de llargu y tienen una cola llarga en forma de cuña, anque non tan llarga como la d'otros zanates. El plumaxe del machu ye totalmente negru con irisaciones violetes, tien los güeyos mariellos y un picu escuro y fuerte. Les femes adultes miden unos 23 cm, tienen la cola más curtia y el plumaxe pardu buxu, más escuru nes partes cimeres que nes inferiores. Los machos xuveniles tienen la cola más curtia que los adultos y tienen parte del plumaxe parduzu, sicasí les femes nueves son bien paecíes a les adultes.
Alcuéntrase en Anguilla, Antigua y Barbuda, Aruba, Barbados, Brasil, Colombia, Dominica, la Guyana francesa, Granada, Guadalupe, Guyana, Martinica, Montserrat, les antillas holandeses, Saint Kitts y Nevis, Santo Lucía, San Vicente y les Granadines, Surinam, Trinidá y Tobago y Venezuela.
La especie describióse científicamente pol naturalista inglés William John Swainson en 1838. Reconócense ocho subespecies:
Los sos hábitats reproductores son los espacios abiertos incluyendo les zones de cultivu y les habitaes polos humanos. Cría en colonies construyendo niales en forma de concu bastante fondos que constrúin nos árboles. Suelen poner de dos a cuatro güevos ablancazaos que guaren mientres 12 díes. Los pollos tarden en dexar el nial otros 12 díes. Les puestes d'esta especie dacuando son parasitadas pol tordu renegrido, anque con bastante frecuencia reconoz los güevos d'esta especie y refugar.
El zanate caribeñu ye bien gregariu, suelse alimentar nel suelu d'insectos, otros invertebraos o bagazos. Puede resultar bien atrevíu y coraxosu, y llega a entrar nes cases y restoranes en busca de comida. Suel atacar en grupos a los sos posibles depredadores, como a los perros, mapaches o humanos. Pela nueche fuelga tamién en grupu.
Nel cantar del zanate caribeñu entemécense notes chillonas con otres más musicales, y son típicos nél un "tickita-tickita-tickita-ting" paecíu a una campana y un "chi-chi-chi-chi", que suelen emitir mientres acovanen les sos plumes. Los cantares del zanate caribeñu varien d'una isla a otra.
Quiscalus major
El zanate marismeño o zanate picu de bote (Quiscalus major) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los ictéridos (Icteridae). Ye orixinariu del sureste de Estaos Xuníos.
Foi descrita per primer vegada pol naturalista francés Louis Jean Pierre Vieillot en 1819. El so epítetu específicu "major" significa "grande" en llatín. A pesar de la so área de distribución acutada hai cuatro subespecies que difieren en tamañu y nel color del iris.
El machu ye d'unos 37 a 43 cm de llargu y un pesu de 165 a 250 g. El plumaxe de los machos adultos ye dafechu negru iridiscente, tien el picu llargu y negru afechu a la so dieta omnívora, l'iris ye marrón amarellentáu y la cola llarga. La so morfoloxía ye similar al de la pega europea ("Pica pica"). 
La fema adulta ye más pequeña, d'a 26 a 33 cm de llargu y un pesu de 90 a 115 g, la cola ye más curtia y el so plumaxe ye de color marrón, sacante la cola y les nales que son más escures. 
El valumbu de les aves adultes ye 39-50 cm. 
Los machos nuevos son de color negru, pero ensin la iridiscencia de los adultos. Les femes nueves paecer a les femes adultes, pero tienen llurdios blancos nel pechu.
El so hábitats orixinales son los manglares y güelgaes de la Florida. Afíxose a les poblaciones urbanu y grande poblaciones viven nes ciudaes de la mariña del Golfu.
Son omnívoros, aliméntase d'insectos, pequeños pexes, xaronques, güevos, bayes, granes y granos, inclusive pequeñes aves.
Quiscalus mexicanus
El zanate mexicanu o clarineru (Quiscalus mexicanus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae que vive en América.
Distribúise dende los Estaos Xuníos nel norte hasta Perú nel sur. Ye común dientro d'estes rexones ya inclusive ta aumentando la so distribución. El so hábitat sueli ser les árees agrícoles y les contornes, onde s'alimenta de frutes, granes y invertebraos.
Alcuéntrase'l dimorfismu sexual nesta especie. Los machos miden hasta 43 cm de llargor (con una cola que ye casi tan llarga como'l so mesmu cuerpu), pesen 230 g, y son negros con un llustre iridiscente. Les femes son más pequeñes; miden hasta 33 cm de llargor, pesen 125 g, y son marrones. El so cantar ye un amiestu de soníos fuertes y estridentes.
En Méxicu tamién se-y llama "tordu" o "chanate".
Na mariña norte de Colombia, a esta ave facer llamar "mariamulata" y n'otros llaos del Caribe dícen-y “zanate” o “chango”. 
En Panamá conózse-y como "talingo" o como "changamé".
En Venezuela, alcuéntrase distribuyíu nel occidente del país onde abonda con comodidá, conózse-y col nome de "Pedro Luis", tamién llamáu "Negru Luis", por cuenta del tracamundiu fonéticu. Esta pequeña ave tien un singular cantar pa conquistar a la fema, que ye estridente y va acompañáu por un baille en frente a la fema abriendo les sos nales y saltando.
En Guatemala conózse-y como clarineru al machu y a la fema conózse-y como zanate. N'El Salvador conózse-y comúnmente como Zanate.
Nel Estáu de Durango y Coahuila, esactamente na rexón de Los Llanos, y Los Valles, en Peñón Blanco, Torrexón y conceyos circunvecinos, utilizábase una frase bien común xeneralmente dirixida a quien solo se llavaben la cabeza enantes de salir a la cai, a esta acción conocíase-y como "Bañu de Chanate" o "Chanatazo", estos páxaros costantemente somorguien la cabeza na agua. "Chanate" (variación de zanate) nome con que nesta área conózse-y comúnmente a esta ave típica de la rexón, qu'al pie de les golondrines y los “chileros” son les aves que más predominen na área al pie de otra gran variedá d'aves, y dalgunes qu'utilicen a la rexón solo como pasu de les sos migraciones estacionales. Na península de Yucatán llámase-y en maya "kau", "kauyz" o "x'kau" polo xeneral y a los machos llámase-yos "tzokau".
Quiscalus nicaraguensis
El zanate o zanatillo (Quiscalus nicaraguensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae que vive en América. Dacuando llámase-y informalmente “cuervu” a esta especie, pero en realidá nun ye pariente de los cuervos verdaderos, que pertenecen a la familia Corvidae. Esta especie habita solo en Nicaragua y nel norte de Costa Rica.
Ye un ave de tamañu medianu con una llarga y graduada cola, con picu y piernes bastante llargues. El picu y les piernes son de color negru y los güeyos ye de color mariellu maciu. El machu ye d'unos 31 cm de llargu, ente que la fema ye de 25 cm. El machu adultu del so plumaxe ye totalmente negru con una iridiscente rellumu. El rellumu ye de color violeta nel banduyu y la cola, verde-violeta na cabeza, el llombu y el pechu azul y verde-na mayoría de les nales. La cola del machu ye en forma de V, xubiendo dende'l centru escontra les plumes esteriores. Machos inmaduros son más apagaos y menos brillosu que los adultos, col banduyu marrón y les zanques. La fema ye marrón enriba con un maciu supercilium (raya nel güeyu), fai más evidente polos lores escuros y abrigos del oyíu. Les zanques, lladrales y subcaudales abrigos- son de color marrón escuru, ente que'l restu de la parte inferior ye más escura piel d'ante, na parte cimera del pechu y más pálidu nel gargüelu y el banduyu.
El similar Gran cola del mexicanu (Quiscalus mexicanus) se superpone con él en rangu, pero ye más grande con una cola más llarga y más grande proyectu de llei. El machu tien un rellumu menos verde qu'el zanate nicaragüense ente que la fema ye más escura per debaxo y tien un supercilium menos evidente.
El zanate de Nicaragua tien una variedá de llamaes como una llamada nasal frecuente, diverses notes xiblíos y un gañíu agudu, creciente. El cantar ye una serie de xiblíos qu'aumenten la velocidá y frecuencia.
Lindar al oeste de Nicaragua y el norte de Costa Rica . Asocede principalmente na redoma de Llagu de Nicaragua y el Llagu de Managua , pero la so gama amplióse un pocu gracies a la lliquidación de los montes y la creación de camperes pol home. Puede ser una llegada bastante recién en Costa Rica, onde s'atopa nel Cañu Negru área a lo llargo del Ríu Fríu. Trátase d'especies non migratories , pero fai dellos movimientos locales en respuesta a les estaciones y los cambeos nel nivel de l'agua.
Añera namái en zones pantanoses , pero tamién s'alimenten en carbes , pacionales húmedos y veres de llagos y riberes de ríos a lo llargo.
Alimentar en grupos pequeños de pastores nel suelu pa les granes y los insectos. Que de la mesma, sobre piedres o escombros en busca d'alimentos y forraxes per debaxo de cutiu n'o alredor del ganáu .
Añera en pequeñes colonies en parrotales o árboles o ente vexetación palustre, como xuncos . El bien escondida nial ye en forma de copa y de fueyes de yerba y xuncos y raigaños. Dos o tres güevos pónense, son de color azul con llurdios escuros concentraes nel estremu más grande. Namái la fema guara los güevos, pero ambos sexos tán arreyaos na alimentación de los mozos.
Quiscalus niger
El zanate antillanu (Quiscalus niger), tamién denomináu chango, chichinguaco, chinchilín, hachuela y mozambique, ye un especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae que puebla los campos y xardinos de les Antilles Mayores y les islles Caimán. Ye un ave de plumaxe negru intensu y de güeyos mariellos que llega a crecer unes 10 pulgaes aprosimao. Tienen la cola en forma de "V" y el so picu ye rectu y apuntiáu. Vuelen en bandaes numberoses y añeren comúnmente nes subestaciones eléctriques. Aliméntase d'insectos nel suelu, anque nes poblaciones come casi cualquier cosa. Al atapecer mientres s'afaen a dormir, producen gran sonadiella y ruios bien agudos. Les femes usualmente son de menor tamañu y menos brillosos que los machos. Ponen de 3 a 4 güevos color verdosu escuru bien variables, con llurdios acolorataos y corites. Tamañu averáu de los güevos, 28 × 20 milímetros. Los xuveniles son paecíos a los adultos, cola característica de que les sos coles son más curties.
Ye común n'árees urbanes y en finques de los llanos costeros. Nun acostumen abeyar per los montes trupos. Ye una de les aves más abondoses en Puertu Ricu particularmente nes tierres baxes. Ver a veres de los llagos, llagunes en llugares anubiertos. Sicasí, esti páxaru convirtióse en parte integral del panorama urbanu saltando pel suelu de los estacionamientos, los parques y les ceres de les urbanizaciones.
Quiscalus quiscula
El zanate norteño (Quiscalus quiscula) ye un ave del orde Passeriformes y la familia Icteridae orixinaria de América del Norte (Canadá y Estaos Xuníos). 
L'adultu, d'aprosimao 32 cm tien un llargu picu negru, güeyos mariellos macios y la cola llarga en forma de canoa; el plumaxe ye negru iridiscente, n'ocasiones púrpura na cabeza. La fema ye llixeramente más pequeña y menos iridiscente. Hai una subespecie parda, ensin la coloración púrpura.
Añera n'árees abiertes o semiabiertes n'Estaos Xuníos y el sur de Canadá al este de les Montes Predresos. El nial tien forma d'un concu bien ellaboráu, que se constrúi sobre árboles o parrotales frondosos, xeneralmente cerca de cuerpos d'agua. Delles vegaes, añeren en cuévanos o n'estructures ellaboraes pol ser humanu. Forma colonies de anidación, que pueden aportar a abondo numberoses.
Ye residente permanente en bona parte de la so área de distribución. Les poblaciones más norteñas migren en bandaes al sureste de los Estaos Xuníos. Rexistróse de casualidá nel estremu nordés de Méxicu, según en Bermudes y Les Bahames.
El zanate norteño aliméntase sobre'l suelu, n'agües someres o sobre los parrotales. Suel robar alimentu d'otres aves. Ye omnívoru, yá que come insectos, pequeños pexes, xaronques, güevos, bayes, granes ya inclusive pequeñes aves.
Xuntu con otres especies de zanates, el zanate norteño ye conocíu por resfregar con insectos p'aplicar ácidu fórmico nes sos plumes.
Estendió la so distribución escontra l'oeste a midida que los montes fueron esclariaos.En delles árees, eas aves son consideraes como una plaga polos granxeros por causa del so eleváu númberu y el so avidez polos granos.
Ramphocaenus melanurus
El soterillo picudu (Ramphocaenus melanurus) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Polioptilidae, la única del xéneru monotípicu Ramphocaenus. Ye nativu del Neotrópicu, onde atopa distribuyíu dende'l sur de Méxicu hasta Brasil.
Denominar soterillo picudu (Costa Rica, Méxicu), saltón picudu, papuda picuda (Colombia), soterillo picolargo (Ecuador), monxina piquilargo (Hondures), cazajején picudu (Nicaragua) o bicu-assovelado (en portugués, Brasil). 
Alcuéntrase en Belice; Bolivia; Brasil; Colombia; Costa Rica; Ecuador; El Salvador; Guayana francesa; Guatemala; Guiana; Hondures; Mexico; Nicaragua; Panamá; Perú; Surinam; Trinidá y Tobago y Venezuela.
Viven na vexetación trupa a lo llargo de cantos del monte y en cultivos con maleces, hasta los 1.200 m de altitú.
Mide ente 12 y 13 cm Presenta la corona y la parte de tras del pescuezu de color marrón oliva ocráceo, l'envés y les nales oliva abuxáu. La cola ye parda corita, con 3 ó 4 pares de timoneres llaterales cola punta blanca. Los llaos de la cabeza y el pescuezu son de color canela brillosa, y el gargüelu ye blanca con rayes negres. El pechu ye amarellentáu que se fai casi blancu nel centru del abdome. L'iris ye café pálido. El picu ye llargu y delgáu con forma de gabitu na punta.
La subespecie "R. m. trinitatis" del oriente de Colombia, Venezuela y Trinidá presenta les partes inferiores más pálides y los lladrales y los llaos de la cabeza color ante.
Vive ente lianas y la xamasca trupa qu'anubre los árboles nos estratos baxu, mediu y alto de los montes. Anda solitariu o en pares, dacuando en bandaes mistes y frecuentemente al pie de "Terenura maculata". Acostuma ximelgar la so llarga cola arguta n'ángulos d'hasta 90 graos.
Aliméntase d'insectos y arañes pequeñes qu'atopa ente la vexetación trupa.
Reproducir d'abril a xunu. Constrúi un nial de fibres vexetales en forma de taza fonda ente la vexetación trupa y baxa, a un altor de 15 a 33 cm del suelu. La fema pon dos güevos blancos con llurdios castaños acolorataes, que son guariaos por dambos padres mientres 16 a 17 díes. Los pitucos fáense independientes dempués d'otros 11 a 12 díes.
El so cantar ye un bien distintivu y estenu trinado musical, de cutiu precedíu por unes poques notes “cht”. Al oeste de los Andes tiende a ser marcadamente más rápidu y a alzase en tonu.
La especie R. melanurus describióse per primer vegada pol naturalista francés Louis Jean Pierre Vieillot en 1819 sol mesmu nome científicu; localidad tipo «vecindá de Ríu de Janeiro, Brasil».
Les subespecies "rufiventris" y "griseodorsalis" yeren, hasta 1931, consideraes como especies separaes y pueden merecer la restauración de tal rangu. La taxonomía d'esta especie precisa de revisión. Les llendes de distribución de les subespecies norteñas y de "albiventris" son inciertos; los detalles embaxo descritos son tentativos.
Según la clasificación del Congresu Ornitolóxicu Internacional (IOC) (Versión 4.4, 2014) y Clements Checlist 6.9, reconócense 14 o 15 subespecies, cola so correspondiente distribución xeográfica:
La subespecie "panamensis" nun ye reconocida por Clements Checklist 6.9. 
Ramphocelus bresilius
El sangretoro brasileñu ("Ramphocelus bresilius") ye una especie d'ave de la familia "Thraupidae", endémica de la rexón costera del este de Brasil, dende Paraíba escontra'l sur hasta Santa Catarina. 
El so principal hábitat natural, son les restingues o gordones mariniegos del Atlánticu, incluyendo tamién los montes húmedos, montes antiguos bien degradaos y carbes seques, tropicales o subtropicales, de tierres baxes.
Frugívoro, ye bono d'alcuéntrase nel so bioma natural, onde haya abondos alimentos disponibles. Tiende a portase de manera agresiva escontra otres especies d'aves al reclamar la comida. Puede apaecer nes ciudaes y vése-y na redoma del cuetu Pan d'Azucre en Ríu de Janeiro o na Pista Cláudio Coutinho, que bordia'l parque, na base del monte.
En promediu mide 19 cm de llargor y pesa 31 g. Presenta dimorfismu sexual vultable. El plumaxe del machu ye coloráu vivu. Parte de les nales y de la cola son negres. El plumaxe de la fema ye menos vistosu, de color pardu nes partes cimeres y castañal acoloratada nes inferiores. El machu tien una callosidad blanca brillosa na base del quexal.
Llega al maduror sexual a los 12 meses, anque'l machu namái adquier un añu dempués el so curiosu plumaxe. Reproduzse en primavera y branu. Constrúi un nial en forma de copa, ocultu ente la xamasca, nel que la fema pon dos tres güevos de color azul verdosu, con llurdios negros. La incubación dura 13 díes y les críes independícense dempués de 35 díes de la eclosión de los güevos.
Ramphocelus carbo
El Sangre de toru apagáu o toche negru (Ramphocelus carbo), ye una especie d'ave de la familia "Thraupidae", que s'atopa en Suramérica, dende l'oriente de Colombia, Venezuela y Trinidá, hasta Paraguái y Brasil.
En promediu mide 18 cm de llargor y pesa 25 g. Los machos adultos son de plumaxe color negru aterciopeláu con gargüelu el gargüelu y el pechu de color coloráu carmesí fondu, que se destacar según el llume del sitiu y vese más intensu na aves tomando'l sol, cuando les plumes estrémense y dalgunes paecen arizaes. El quexal cimeru del picu ye negru, pero'l machu estremar pol quexal inferior blanca plateada, brillosa como porzolana. El plumaxe de la fema ye más opacu, col envés pardu acoloratáu, les partes inferiores de color marrón y el picu negru.
Hai variaciones de coloración ente les subespecies, principalmente na estensión d'el color negru y el grau de contraste ente este nes partes cimeres y el carmesí del gargüelu y el pechu. 
Comen principalmente frutes y amás insectos y otros invertebraos. Ye un ave social, que se ve de cutiu en grupos de seis a diez exemplares anque dacuando ye sorprendente'l númberu d'individuos aconceyáu. El so cantar ye un lentu y nidiu "kick-wick". El so llamáu ye una nota alta, metálica y rápida.
Constrúi un nial en forma de taza en dalgún parrotal. La fema pon dos a tres güevos de color claru, verdosu o azuláu, con llurdios pardos o corites. La incubación dura 13 díes y los pitucos abandonen el nial 11 a 12 díes dempués de la eclosión de los güevos. La maduror sexual asocede a los 10 meses d'edá.
Ramphocelus dimidiatus
El sangre de toru encendíu, asoma terciopelu, tángara dorsirroja o toche picu de plata ("Ramphocelus dimidiatus") ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae, que s'atopa en Colombia, Panamá y Venezuela.
Vive nos cantos del monte húmedu, escamplaes con parrotales y árees cultivaes, per debaxo de los 1.700 m de altitú.
Alcuéntrase nel norte, nororiente y occidente de Colombia (Topetó y occidente del Valle del Cauca, Norte de Santander, Sierra Nevada de Santa Foína), la cuenca del llagu Maracaibo en Venezuelay na mayor parte de Panamá.
Mide 18 cm de llargor. El picu del machu adultu presenta'l quexal blancu plateada brillosu y gruesa; La so cabeza, envés y pechu son de color coloráu grana y coloráu carmesí brillosu a los llaos el llombu, na grupa y nel banduyu. Les nales, la cola y el centru del abdome son de color negru. La fema estrémase porque tien tol picu coritu, el gargüelu y el pechu negros y el colloráu de la cabeza y les partes cimeres opacu, anque presenta coloráu nítido nel abdome y la grupa.
Ramphocelus flammigerus
El sangretoro llombu de fueu, tángara llama o asoma candela (Ramphocelus flammigerus) ye una especie d'ave de la familia "Thraupidae", que s'atopa en montes y zones arbolaes en Panamá, l'occidente y centru de Colombia y noroccidente de Ecuador, hasta los 2.100 m de altitú.
Mide en promediu 19 cm de llargor. Presenta dimorfismu sexual. El machu ye negru aterciopeláu con un llurdiu nel llombu de color coloráu escarlata; el pechu y la rabadilla anaranxaes a coloraes y el banduyu mariellu intensu. El picu ye azul cobaltu a plateado o blancuciu con punta negra. La fema tien l'envés marrón olivaceu con pintes escures; rabadilla naranxa acoloratada; pechu y banduyu mariellu claru.
Xeneralmente ta en grupos ruidosos d'hasta individuos. Aliméntase de frutes ya insectos. Para cortexar a la fema, el machu alza la cabeza escontra ella y amuesa la parte inferior del picu llixeramente engafada. Añera en parrotales baxos. La fema pon dos güevos de color azul.
Ramphocelus melanogaster
La tángara del Huallaga o sangre de toru de banduyu negru (Ramphocelus melanogaster) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae endémica de Perú.
Atopar nes escamplaes con parrotales, xardinos y cantos del monte, ente los 500 y 1.800 m de altitú, de los montes y valles del interior de la metá norte del Perú. La so área de distribución asolapa en parte cola cuenca del ríu Huallaga, lo que-y da'l so nome común.
Mide ente 16 y 18 cm de llargor. La cabeza la nuca y l'envés son de color marrón acoloratáu aterciopeláu escuru que se fai maciu nel gargüelu y el pechu. El machu estrémase porque presenta los lladrales y la grupa de color coloráu carmesí brillosu, nel banduyu con rayes negres. Les nales y la cola son negres.
Ramphocelus nigrogularis
El sangre de toru de antifaz o tángara mazcarada ("Ramphocelus nigrogularis") ye una especie d'ave de la familia "Thraupidae", que s'atopa en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador y Perú.
Ye abondosu nel occidente y centru de la Amazonia. Prefier vivir cerca de cuerpos d'agua, tales como llagos, banzaos o ríos, polo xeneral a altitúes per debaxo de 600 m y a lo más a 1.100 m de altitú. Permanecen en pareya y mueven en bandes familiares de 10 a 12 aves, o en bandes mistes cola especie "Ramphocelus carbo".
Mide 18 a 19 cm de llargor. El machu adultu tien una cara negra; les nales, l'envés, el banduyu y la cola son de color coloráu brillante n'otres partes del so plumaxe. El picu ye plateado brillante. La fema paecer al machu, pero tien el banduyu marrón y el plumaxe más apagáu, ente que los exemplares xuveniles is tienen una coloración más opaca. 
El so llamáu ye una sola nota aguda, que suena como "tchlink", "tip"o "tink" y canta una melodía senciella, de cutiu a l'amanecida.
Les pruebes de ADN mitocondrial indiquen qu'el so pariente más cercanu ye'l sangre de toru encendíu ("Ramphocelus dimidiatus"), con antepasaos comunes que se dixebraron fai unos 800.000 años.
Ramphocelus passerinii
Tangara grupirroja (Ramphocelus passerinii) ye un ave de la familia Thraupidae qu'habita en montes tropicales de Méxicu y América Central. Debe'l so nome al ornitólogu italianu Carlo Passerini.
Estes aves miden 16 cm cuando son adultes. Los machos son de plumaxe principalmente negru, destacando'l colloráu na parte baxa del llombu, rabadilla y plumes cobertoras cimeres de la cola. Los güeyos son coloraos. El plumaxe de la fema ye pardu oliváceo, más claru y tendiente a doráu en rabadilla y pechu. Los inmaduros son similares a les femes. El picu de dambos sexos ye gruesu, de color gris azuláu, y les pates son negres.
Habita en tierres baxes nel sureste de México (dende'l sur del estáu de Veracruz) y nos países de Centroamérica hasta l'oeste de Panamá. Prefier los parrotales a los árboles.
Les poblaciones de l'aguada pacífica de Costa Rica y Panamá fueron catalogaes por dellos ornitólogos como una especie separada, "R. costaricensis". Estes poblaciones alcontraes estremar del restu porque'l machu puede tener un plumaxe coloráu menos encendíu, y la fema tien naranxa nel pechu y la rabadilla. Físicamente son bien asemeyaes y fácilmente confundibles coles poblaciones de l'aguada del Mar Caribe, pero nun comparten la mesma zona xeográfica. 
La Unión Internacional pal Caltenimientu de la Naturaleza reconoz a esta especie, pero non asina dellos otros espertos (p.y. la Llista de Howard-Moore y la ).
Ramphocelus sanguinolentus
La tangara rojinegra tropical (Ramphocelus sanguinolentus) ye un ave canora de la familia Thraupidae que se distribúi en zones tropicales húmedes de Méxicu y América Central.
Los adultos miden ente 19 y 20 cm de llargor. El plumaxe del adultu ye negru con una "capiellu" colorada qu'inclúi la corona, nuca, pescuezu y pechu, nun patrón similar al del picogrueso cuellirrufo ("Rhodothraupis celaeno"). La rabadilla y les plumes cobertoras de la cola son tamién coloraes. El picu ye azul maciu y les pates azul buxu. En promediu, les femes son llixeramente llavuquiaes en comparanza colos machos, pero n'ocasiones dambos sexos nun s'estremen. Los xuveniles son similares, sacante que la "capiellu" ye menos brillosu, les árees negres contienen matices pardos, el pechu ye enllordiáu con colloráu y negru, y el picu ye más pálidu.
La voz ye un "tsui-tui" o "tsuisi".
La tangara colorada tropical distribúise dende'l sur de Veracruz y el norte de Oaxaca, en México, al traviés de la enllanada atlántica de Centroamérica hasta les zones montascoses del oeste de Panamá. Habita en ecotonos de selves, onde ye columbrada en pareyes. El nial tien forma de copa, ye construyíu con mofu, raigaños y tires de grandes fueyes de banana ("Musa") o heliconia ("Heliconia"), y asítiase n'a un altor mediu d'un árbol de les llendes de la selva. La fema pon xeneralmente dos güevos color azul maciu con llurdios coritos.
Esta especie n'ocasiones ye asitiada dientro d'un propiu xéneru como "Phlogothraupis sanguinolenta", y un estudiu xenéticu suxure que ye la especie que más difier dientro del xéneru "Ramphocelus".
Ramphocoris clotbey
La calandria picocorda ("Rhamphocoris clotbey") ye l'únicu representante del xéneru monotípicu Rhamphocoris dientro de la familia Alaulidae.
Habita en zones grebes y semiáridas tropicales y subtropicales d'Arxelia, Exiptu, Israel, Xordania, Kuwait, Libia, Mauritania, Marruecos, Arabia Saudita, Túnez y Yemen.
Ramphotrigon megacephalum
El picoplano cabezón (Ramphotrigon megacephalum), tamién conocíu como picochato cabezón, ye una especie d'ave passeriforme de la familia de los tirandos, endémica de América del Sur
El so hábitat natural son les viesques húmedes de tierres baxes y de monte. Pue atopase en Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Paraguái, Perú y Venezuela.
Esisten 4 subespecies reconocíes d'esta ave. 
Ramphotrigon ruficauda
El picoplano colirrufo (Ramphotrigon ruficauda) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae, que s'atopa en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana francesa, Guyana, Perú, Surinam y Venezuela.
Vive nel sotobosque del monte húmedu de la Amazonia, tantu en tierra firme como nes zones inundables, pr debaxo de los 700 m de altitú.
El picoplano colirrufo mide 15 a 16 cm de llargor y pesa ente 17,6 y 20,1 g. El plumaxe de les partes cimeres ye verde oliva, col obispillo y les timoneres de color acoloratáu ablondu brillante y les barres de les nales y los cantos de les remeres color castañu ablondu. Les partes inferiores son verde oliva claro cn el gargüelu abuxáu, el pechu con tintes mariellos, el centru del banduyu amarellentáu y les coberteras subcaudales ablondes. El so iris ye castañu escuru y el so picu ye negru cola base del quexal color crema o rosáu. Les sos pates son de color gris azuláu.
El so llamáu ye un xiblíu de tonu baxu, nidiu y enllargáu "wiieieiwii", siguíu dacuando d'una nota sibilante baxa y curtia y como una miaguida baxa ascendente-descendente o un pocu trémbole "miuu" o con énfasis terminal "miuu'UUuu'WIpur!".
Aliméntase d'insectos, que toma de la xamasca o nes cañes.
Ramsayornis fasciatus
Ramsayornis fasciatus, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Meliphagidae, del xéneru Ramsayornis.
Ramsayornis modestus
Ramsayornis modestus, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Meliphagidae, del xéneru Ramsayornis.
Ye una especie d'ave que s'atopa en Australia, Estaos Xuníos y Papúa Nueva Guinea.
Races de canariu
Les races de canariu ("Serinus canaria domestica"), ye, ensin llugar a nengún tipu de duldes, el páxaru domésticu de mayor popularidá en tol mundu, al puntu tal que, de tener una área de dispersión n'estáu selvaxe bastante acutada (los archipiélagos de Azores y Canaries), alcuéntrase en xaules y pajareras de tolos países del mundu, afaciéndose, anque colos cuidos pertinentes, a tolos climes y llatitúes.
La doma d'esta ave ye bastante temprana, lo qu'esplica que, col correr del tiempu diera pasu a la esistencia de distintes races. Según la finalidá de caúna d'elles, soler estremar en trés grandes grupos:
Les distintes races qu'entienden el grupu canarios de cantar suelen estremase ente sigo pol tipu de gorgeos y trinos qu'emite caúna d'elles, quedando los sos calteres físicos, según les tonalidaes de plumaxe, apostraos, polos criadores, que namái pretenden llograr exemplares cola cualidá de bonos cantarres.
Les races más carauterístiques d'esti grupu son:
Como'l nome de la raza indica surde en España, siendo'l so orixe escontra fines de la primer metá del sieglu XX. El color ye'l mariellu o tamién verde (en realidá, cuando falamos d'una tonalidá verde pa los canarios, nun tenemos de pensar nun verde esteno y definío; enxamás hai de considerase como un canariu timbrado español a aquel que presente tonos acolorataos o anaranxaos na so llibrea.
Tocantes a el so contextura, tien un llargor que promedia (del picu a lo cabero) los 13 cm. La so apariencia da impresión, magar l'amenorgada dimensión, de fortaleza física.
La guapura del cantar del timbrado español (qu'en definitiva ye'l condicionante de la raza) mora na inmensa variedá de notes, tonos y ritmos; esto fai qu'un exemplar machu (les femes nun canten) bríndenos verdaderos recitales y non la simple repetición d'unos cuantos gorjeos, como asocede con delles especies d'aves canoras.
El canariu roller (tamién denomináu canariu flauta, harzer o edelroller ye la variedá más antigua de canariu de cantar que se conoz, viniendo de los montes del Harz, n'Alemaña, onde, a partir de los canarios utilizaos polos mineros pa detectar el grisú, llogróse un páxaru de cantar fondo, nidiu y melódicu que foi bien apreciáu y espublizóse por tol mundu. Primeramente de color verde, dende finales del sieglu XX atópense páxaros píos, mariellos, blancos, pasteles y, inclusive, moñudos.
El roller canta col picu zarráu, emitiendo un cantar de tonalidá grave. Los sos xiros denominar Hohlrollen, Knorren, Wassertouren, Hohklingel, Pfeifen, Glucken, Schockel, Klingel y Klingelrollen, y son de calter rodáu, na so mayoría, continuos, discontinuos y semicontinuos.
El canariu malinois o canariu waterslager tien un bien tempranu orixe históricu, siendo la raza creada en Bélxica mientres el sieglu XVIII. A diferencia del canariu timbrado español y del canariu roller, el malinois nun acepta pluralidá de tonalidaes nel so plumaxe, siendo l'únicu color dexáu'l mariellu, con güeyos negros (nunca colos güeyos acolorataos). El criadores entienden que les variedaes cromátiques afecten el cantar del malinois, anque, biológicamente, nun esisten evidencies que demuestren esta creencia. Agora bien, siendo real o ficticia la afectación del cantar pol color de l'ave, lo cierto ye que la Confederación Ornitolóxica Mundial, acepta, namái la coloración enriba indicada.
Los trinos característicos d'esta raza recuerden a los soníos qu'emite'l agua al correr por un regatucu de monte (d'ende, el nome waterslager).
Esta raza de canariu de cantar crear nos Estaos Xuníos na década de 1930, como resultáu de cruces escoyíos ente canarios roller y canarios border fancy.
Nos concursos de la raza nun se xulga la variación na tonalidá de colores del plumaxe. El so tamañu tien de ser inferior a los 15 cm.
Nel 60º Campeonatu Mundial d'Ornitoloxía celebráu en Almería presentar a reconocencia como nueva raza de cantar el Canariu de Cantar Español Discontinuu (CCED) que ye refugáu por considerar se una mutación del Canariu Timbrado Español yá esistente.
La C.O.M. (Confederación Ornitolóxica Mundial) publica na so revista oficial -yos Nouvelles (Nº 011, I trimestre 2012, pag. 48) el resolvimientu dictáu por Pierre Groux (Presidente O.M.J.-C.O.M.) y Maurice Level (Responsable Sección Canto).
Aquellos canaricultores que se dediquen a críar aves del grupu canarios de color, opten por exemplares de determinada coloración. Nesti sentíu, el canariu ye un páxaru bien noble, brindando una diversidá cromática pocu habitual nel reinu animal.
Dientro d'esti grupu, topamos dos subgrupos:
Tanto la melanina como los distintos lipocromos, son les sustances que brinden les diverses tonalidaes presentes nes plumes del canariu.
El colores básicos de los lipocromos del canariu son cuatro:
Si nun esistieren variables qu'afectaren a los lipocromos solamente habría canarios coloraos, blancos, blancos dominantes o mariellos puros, pero nun ye asina. Esto debe a que los lipocromos de les plumes pueden manifestase de distinta manera.
Lipocromo intensu. Nesti casu, la cromía de la pluma caltién uniforme a lo llargo de la totalidá de la superficie de la mesma.
Lipocromo neváu. Equí, reparamos que la coloración de les plumes va esleiéndose escontra'l cantu de les mesmes.
Lipocromo marfil. Esta variante'l color nun s'amuesa tan fuerte como nel lipocromo intensu, llográndose exemplares de colores muncho más nidios, como'l rosáu y el mariellu marfil.
Lipocromo mosaicu. Nesta variedá'l colores concéntrense intensos en delles árees del cuerpu de l'ave y nidies n'otres, llogrando exemplares motudos sobre la base d'una tonalidá determinada.
Lipocromo ocular. Cuando la melanina de los güeyos del canariu alcuéntrase ausente o esleida, los lipocromos ocupen el so llugar. Esisten les siguientes variedaes de güeyos según la tonalidá del lipocromo predominante:
Resulta interesante nesti puntu'l destacar que la coloración colorada (de la que tamién deriva l'anaranxada) nos canarios, ye resultáu de la hibridación de la especie col cardenalito de Venezuela ("Carduelis cucullata").
La melanina ye la pigmentación escura presente en distintes especies animales (inclusive, el ser humanu). Nel casu de los canarios la presencia de melanina na pigmentación del plumaxe otorga'l colores marrones, verdes, castañales y grises. Tales tonalidaes son resultáu de la combinación de la melanina colos distintos lipocromos presentes nes plumes de los páxaros.
Al igual que nos pigmentos lipocrómicos la melanina puede presentase nel plumaxe del canariu en forma intensa, nevada o mosaicu. La melanina presente nos güeyos de l'ave otorgar a los mesmos coloraciones negres y marrones.
El tercer grupu de races, canarios de forma, ta compuestu por variedaes que presenten una determinada morfoloxía esterna. Obviamente, por que un canariu seya almitíu como exemplar d'una determinada raza del presente grupu, tien de presentar ciertes traces qu'actúen como determinantes pa la so aceptación. Per otra parte, tamién ye tenida en cuenta la postura (como asocede con otres especies d'animales domésticos de raza, como, por casu, el perru, "Canis lupus familiaris") que l'exemplar adopta al posase sobre la percha de la so xaula, al ser esibíu nun concursu.
Nesti grupu atopamos los siguientes cinco subgrupos:
Ente les races de canarios de plumaxe rizáu, atopamos a les siguientes:
Dientro del subgrupu de los canarios de postura de plumaxe llisu, podemos mentar, como races más representatives, a les siguientes:
Les variedaes más destacables de los canarios moñudos de plumaxe llisu son les que s'enuncien de siguío:
Ente les races de canarios de forma de pluma llisa, pueden citase a:
Finalmente, ente los canarios de diseñu, mentar al
Como bien indica'l so nome, el canariu gibber itálicu (tamién conocíu como canariu gibber italicus o canariu xibosu italianu) surde n'Italia a mediaos del sieglu XX, como resultáu de cruciar y selección d'exemplares de canariu rizáu del sur.
La talla media de la variedá ye de 14.5 cm. El so aspeutu ye d'un páxaru desgarbado y encorváu (de la combadura del so llombu ye, xustamente, la razón del so nome "gibber": xibosu o gorrumbu). L'aspeutu de la so cabeza y pescuezu tien ciertes reminscencias serpentiformes. 
El canariu xibosu español fai la so apaición como un resultancia ensin deseyar de socesivos cruces ente exemplares consanguíneos de la raza canariu finu sevillanu (una raza güei extinta, surdida pola selección d'exemplares de canariu rizáu del sur).
La característica esencial que busquen el criadores nuna ave d'esta variedá ye la d'una ave de plumaxe rizáu, anque con rizos menos abondosos que nes otres variedaes de canarios rizaos, pero, al empar, muncho más nítidos, visibles y marcaos.
El canariu melado de Tenerife o canariu melado tinerfeñu ye otra de les races d'esti páxaru domésticu aniciaes n'España. La so creación foi nel sieglu XX. Na actualidá, destacar na so crianza les Asociaciones de Tenerife.
El plumaxe d'esta variedá tien de ser abondosa, compactu y sedosu nes sos plumes llises y, nes sos plumes rizaes, ten de ser bien avolumáu. La tonalidá del mesmu pue ser uniforme o enllordiáu, autorizándose toles games de color (incluyíu'l colloráu, cuestionáu n'otres races).
Obviamente, el canariu rizáu de París o canariu rizáu parisín ye una raza francesa, surdida a partir de cruciar de canarios rizaos del norte con canarios de Lancashire, que dan orixe a, lo que bien de canaricultores y amigos de les aves consideren, la variedá de canariu rizáu por excelencia. Tal orixe hai que datalo nel intre del sieglu XIX.
El plumaxe del rizáu de París hai de tener, como carauterístiques inherentes a la raza, la condición de ser llargu, finu, sedosu y con un notable volume. A pesar de ser una raza bastante antigua, dexa toles coloraciones nes plumes de l'ave, incluyendo dientro d'elles al lipocromo coloráu. Una característica del estándar de l'ave ye la presencia na so cola de lo que se denomina plumes de gallu: plumes llises que s'anicien na base de la cola del páxaru, cayendo, escontra dambos llaos, de manera llena de gracia y harmonía. Otru datu a tener en cuenta ye que, nel plumaxe de la cabeza y cara, el canariu rizáu de París hai d'amosar patillas; estes patillas queden bien vultables cuando les plumes de l'ave cunten con más d'un color.
La so talla de 19 cm (un verdaderu xigante nel universu de la canaricultura) otorgar un aspeutu macizu, anque non carente de armoniosidad.
Sobre los oríxenes d'esta raza de canarios, esisten severes diferencies ente los canaricultores y ornitólogos, cuidao que, mientres pa unos surdió en Francia (lo más probable), pa otros tuvo'l so trubiecu nos Países Baxos. No que si hai consensu ye en cuanto al momentu de est apaición: el sieglu XIX.
El mantu del plumaxe del canariu rizáu del norte ye abondo similar al del canariu rizáu de París, con enorme cantidá de plumes rizaes que faen ver al animal con un volume enforma mayor del que, en realidá, tien. Tamién, al igual qu'el so descendiente parisín, dexa toles tonalidaes, incluyendo al lipocromo coloráu.
El canariu rizáu del sur surde en Francia, mientres el sieglu XIX, a partir del esfuerzu de los canaricultores que realizaron selectivos cruces ente canarios rizaos del norte y canarios bossu belgues.
El plumaxe hai de presentase con aspeutu sedosu, coles árees cubiertes con plumes llises con una apariencia compacta, ente que la de les árees de plumes rizaes hai de ser avolumada (tal como s'aprecia na fotografía axunta). Dexa les mesmes variaciones cromátiques que'l canariu rizáu del norte.
Tallar promediu ye de 17 cm, y la postura d'esposición ye similar a la del númberu "7". Apocayá, reparáronse, en dellos concursos de canaricultura, canarios rizaos del sur con serios problemes pa definir la so postura. Según Juan Moll Camps, Xuez de Canarios de Postura FOCDE OMJ/COM , tales inconvenientes podríen morar nel fechu que, munchu criadores, cola cuenta d'otorga-yos una mayor corpulencia, realizaron crucies con races allegaes al rizáu del sur, como'l canariu xibosu español o'l canariu melado de Tenerife.
El canariu rizáu fiorino ye una de les más novedoses races de canariu. Tien el so orixe nel añu 1989 n'Italia, como resultáu de cruces selectivos ente especímenes de canariu rizáu del norte y canariu moñudo.
El plumaxe de la variedá carauterízase por unes relativamente llargues plumes que, naciendo escontra dambos llaos del cuerpu del páxaru, formen una suerte de alerones (unu de cada banda de l'ave) simétricos ente sigo, que se tuercen escontra les nales y devasen la llinia del llombu. El abdome ta cubiertu por una capa trupa de plumes llises.
Otra de les carauterístiques destacables de la raza ye la presencia de moña (el clásicu copete con forma de flequillu que tienen munchos canarios), non aceptada en munches otres variedaes de canariu, y que provién de los encruces xenéticos que xeneraron al canariu rizáu fiorino. Tamién, ye importante'l señalar que la presencia de la moña nun ye una condición necesaria por que el animal ente nos estándares de la raza.
Esti canariu surde nel sieglu XX, a partir del trabayu de selección de especímenes, realizáu por canaricultores de la península itálica, de canarios rizaos de París.
El plumaxe del xigante italianu estrémase rápido d'otres races por tar compuestu íntegramente de llargues y anches plumes rizaes, distribuyíes a lo llargo y anchu del cuerpu de l'ave en forma de rosa, dándo-y una peculiar apariencia de vaporosidad. Na área del pechu, les plumes diríxense, dende dambos llaos del cuerpu del páxaru, escontra riba y alantre, ente que les del abdome lleven los sos rizos escontra riba (escontra'l pechu y el llombu), ensin dexar buecos coles otres árees del cuerpu del canariu, lo qu'ayuda a conformar esi aspeutu vaporosu, o de "pompón" de plumes. El plumaxe de la cola, bien robustu, amuesa numberoses plumes de gallu d'estremu llargor.
El canariu rizáu padovano surde nel norte d'Italia (la ciudá de Padua, o Pádova, n'italianu, alcuéntrase nesa zona del país européu), tres la finalizción de la Segunda Guerra Mundial. La xénesis de la raza ye consecuencia de cruciar selectiva d'exemplares de canariu milanés y de canariu moñudo.
El plumaxe del rizáu padovano presenta les siguientes carauterístiques: nel llombu, un anchu mantu de plumes rizaes, que cayen de manera simétrica escontra dambes bandes de l'ave y cubriendo, aprosimao, los dos terceres partes del envés del canariu; vistu de frente, nel intre, reparar una suerte de jabot de plumes rizaes que s'estiende dende'l banduyu, pol pechu, hasta'l pescuezu, onde forma un collarín típicu; nos lladrales, preséntense dos alerones de plumes rizaes y llargues, que, agazupándose escontra riba, devasen la llinia del llombu. La presencia de los xenes de canariu moñudo fai que se desenvuelvan exemplares con moña; en casu de tener, la mesma ten de ser centrada y simétrica, tapando parte de los güeyos y del picu. Almítense toles coloraciones lipocrómicas y melánicas.
Les pates otorguen un aspeutu de suma fortaleza y les sos zanques tán bien cubiertos de plumaxe.
La llongura, del picu a lo cabero, nun puede ser inferior a los 18 cm, nin mayor a los 19.
El criadores de la raza son partidarios d'ufiertar, como alimentación, una mixtura de granes, conformada por alpiste (80%), llinu (10%), negrucu o colza (5%) y miyu (5%). Tamién, asimila bien les frutes, como la mazana.
Magar ser una variedá de canariu d'orixe italianu, el canariu rizáu padovano tescendió les fronteres del so país natal, y, güei, atopamos criadores y espositores del mesmu en distintes rexones del planeta, algamando, dalgunos d'ellos (como'l sevillanu Manuel Díaz), exemplares de gran calidá.
La raza canariu rizáu suizu, como lo explicita la so denominación, tuvo'l so orixe en Suiza, nel intre del Sieglu XX, siendo productu del encruz de canarios rizaos del sur y canarios scotch fancy.
Magar, como en tolos canarios rizaos, el so plumaxe ye una traza distintiva, ser más la so postura, qu'adquier la forma d'una hemielipse o medialluna.
A pesar de ser una raza relativamente nueva, y a diferencia d'otres variedaes contemporanees de canariu, nun almite, ente les sos coloraciones, al factor lipocrómico colloráu.
El tamañu promedia los 17 cm.
A diferencia d'otres races de canariu, el canariu bossu belga surde non pola busca determinada d'un canaricultor (o grupu de canaricultores) de tales o cualos carauterístiques de l'ave, sinón por una mutación natural del canariu de Gante (una raza güei sumida), anque hai quien cunten que tratar d'una mutación del canariu común. L'orixe de la variedá alcuéntrase nel sieglu XVII, siendo un páxaru cantor destináu a los miembros de l'aristocracia holandesa. Al paecer, la cría d'estos canarios yera llevada alantre, nesa dómina, por monxos, quien los dexaben o vendíen a'l burgueses y nobles.
A pesar de la guapura del animal, escontra principios del sieglu XX, la raza paecía tar condergada a la desapaición. Bien pocos exemplares puros quedaben. Les razones d'esta amenorga nel númberu d'aves hai qu'atopales nel pocu espardimientu que la raza tuviera fora del so ámbitu d'orixe, a la falta d'interés na cría mientres los años de la Primer Guerra Mundial, y al usu de los especímenes en crucies p'ameyorar la calidá d'otres variedaes de canariu.
Sicasí, serios esfuerzos de canaricultores belgues, holandeses y franceses, llevaron a un salvataje de la raza, que fixo que, na actualidá, podamos siguir esfrutando d'estos formosos páxaros.
La coloración del plumaxe puede ser llisa o enllordiada, pero enxamás hai de tener tonalidaes acolorataes (esto debe a qu'el color acoloratáu de les plumes de los canarios algamar por el criadores darréu a la fixación de los calteres de la raza).
El so cuerpu ye estilizado, siendo característicu la so llongura y delgáu pescuezu. Tol so cuerpu, sacante la parte inferior de les pates hai de tar cubiertu por una trupa y uniforme capa de plumaxe, que, tando l'ave en óptimas condiciones de salú, hai d'amosase brilloso.
Esta raza de canarios, el canariu hosso xaponés, ye una verdadera rareza, cuidao que, a diferencia de la mayoría de les variedaes criaes polos canaricultores, tien un orixe extraeuropeo. Como queda implícitu nel so nome, esti páxaru tien el so orixe en Xapón. La nacencia de la raza asocedió nel sieglu XX (más precisamente a lo llargo de la década de 1960, anque la so reconocencia internacional recién llegaría en 1974, nel tornéu mundial celebráu en Antibes, Francia) a partir de la selección de cruces ente'l canariu rizáu del sur y el canariu scotch fancy.
A pesar de tener ente los sos antepasaos al canariu rizáu del sur, el plumaxe del hosso ye dafechu llisu y compactu, dexando toles variaciones de color.
La postura pa exhibición, como nel casu del canariu rizáu suizu, hai d'amosar una hemielipse (forma de medialluna). Curiosamente, la mesma combadura del cuerpu reproducir na posición na que l'ave caltién les pates al posase sobre la percha d'exhibición; la falta de tal combadura, o la presencia pocu marcada de la mesma, son razones por que un canariu d'esta raza seya escluyíu d'una esposición o concursu.
El cuerpu del canariu hosso xaponés asemeya la forma d'un ovoide allargáu y delgáu. Les nales, con un tamañu proporcional al del restu del páxaru, han de tar bien xuníes al cuerpu, ensin cruciase por sobre'l llombu. Del llombu de l'ave, naz un estilizado gañote que remata nuna pequeña cabeza, que remata nun picu de dimensiones acordes a la mesma. La cola ye llarga y llixeramente ahorquillada.
El canariu muniqués (el canariu de posición alemán por excelencia) recibe'l so nome pela ciudá bávara de Múnich, onde foi creáu nel sieglu XX. El so orixe, al igual que munches otres races de posición, ta nos llabores realizaos por criadores na selección de canarios scotch fancy.
El canariu scotch fancy ye una de les races de canarios de posición surdíes nes islles Britániques, más precisamente, en Escocia (como'l "scotch" del so nome lo denota), mientres el sieglu XIX. Nel so procesu de creación, el criadores realizaron cruces selectivos ente'l canariu Glasgow (una antigua raza de canariu, güei escastada, orixinaria del territoriu escocés y col cuerpu en forma de hemielipse), el canariu d'Holanda y el canariu bossu belga.
La forma d'exhibición d'esta variedá consiste na típica forma de hemielipse o medialluna (que, como se dixo, herieda del canariu Glasgow, y que, darréu, tresmitió a otres races a les cualos contribuyó, cola so carga xenética, a dar orixe). Les pates presentar con una llixera flexón.
El cuerpu del scotch fancy ye bien estilizado, elegante, de forma cilíndrica a ovoide. Los sos costazos, que se reparen arrondaos y estrechos, nun tienen de dexar la presencia de dalguna hoquedad ente ellos.
el llombu ye arquiada en forma convexa y el pechu ser en manera cóncava. Les pates son más bien curties, al igual que les nales. La cabeza, ovalada y de pequeñes dimensiones, presenta un picu curtio y delicao, y xúnese al restu del cuerpu pol llargu y delgáu pescuezu. la cola, que continua la llinia curvada de la hemielipse corporal, ye llarga y estrecha.
El canariu crestado, canariu crested o canariu de moña inglés ye una raza natural del Reinu Xuníu, más precisamente de Inglaterra, aniciada a lo llargo del sieglu XIX, per aciu cruciar y selección de especímenes de canarios Lancashire y canarios Norwich (a los cualos aseméyase notoriamente).
Ye una de les típiques races de moña (o copete), carauterístiques por presentar na cabeza un típicu penachu de plumes que recuerden al "flequillu" "beatle". Nel casu específicu del canariu crestado, la moña ye perfectamente arrondada y simétrica al puntu central de la parte cimera de la cabeza, con plumes abondoses y anches, que cubren llargamente los güeyos y parte del picu (curtiu, proporcionáu y en forma cónica) y la nuca.
El plumaxe nun tien d'amosar nenguna traza de rizu, y tien d'amosase abondosu, tupiu, sedosu y compactu. Nun se dexa'l color coloráu, anque si los llurdios melánicas o con otros lipocromos.
El cuerpu del canariu crestado ye espodáu y rellenu, ensin llegar, en nengún momentu, a ser arrondáu. El pechu reparar ampliu y potente. El llombu, pela so parte, ye manifiestamente ancha. El pescuezu del páxaru ye bien curtiu, al puntu que la nuca apenes ye perceptible. El formatu de la cabeza ye esféricu, anque visiblemente esnachada. La cola ye d'un llargor mediu, con abondoses plumes de gallu a entrambos llaos de la mesma. Les pates son curties y, na postura d'esposición, deben trate acoldaes.
La talla ye de 17 cm.
El canariu gloster ye una de les races de canariu más conocíes y meyor espublizaes a lo llargo del mundu (al puntu tal que, enantes de ser reconocida, la variedá yera criada fora de les llendes del so país creador). Los oríxenes de la mesma pueden ser fechaos, n'Inglaterra, na década principiada en 1920, gracies a los esfuerzos de canaricultores conocíos: la señora Rogerson, J. H. Madagan y A.W. Smith, algamando reconocencia de raza na Esposición Nacional celebrada en 1925, nel Cristal Palace. Básicamente, ye'l productu de crucies controlaes de canarios crestados y canarios border, cola cuenta de llograr canarios con moña (o corona) d'amenorgaes dimensiones (por esta postrera característica ye qu'una de les races madre emplegaes foi'l canariu border, conocíu pola so pequeñu talla, nos exemplares de principios del sieglu XX). La xénesis del canariu gloster nun tuvo exenta de discutiniu, cuidao que munchu criadores d'aves entendíen que nun se trataba d'otra cosa más que de canarios crestados de pésimu aspeutu o mutaciones que dexeneraben a esa raza. Otros suelen reparar al gloster como un canariu Norwich pigméu y moñudo. El particular nome que tien esta variante de canariu vien de una contracción de Gloucester, condáu británicu nel que fueron llograos per vegada primera.
El cuerpu del gloster carauterízase por un pechu bien macizu (anque ensin ser prominente), coles nales bien pegaes al cuerpu, del que sale un pescuezu avolumao y regordeto. La cabeza ye amplia y arrondada (casi esférica). La cola hai de presentase bien zarrada, ensin la típica forqueta presente en munches otres variedaes. Les piernes y les pates son de medianu llargor.
La talla ye de les más pequeñes pa canarios, bazcuyando ente los 11,5 y los 12 cm. Sicasí, hai que destacar que la International Gloster Breeders Association nun establez midíes tope (nin máximu, nin mínimu), anque sí marca l'enclín escontra lo diminuto.
El plumaxe del páxaru hai de presentase llisu y apertáu. La moña tien que tar bien centrada y ensin nengún tipu d'interrupciones, dexando ver claramente la llinia de los güeyos (que, de la mesma, tienen de tar alliniaos col picu) y la nuca. Esisten canarios gloster ensin moña,que reciben el calificativu de gloster consorte.
Suponse que la creación de la raza canariu Lancashire o canariu de Lancashire producir a partir de la crianza selectiva de canarios old dutch, por canaricultores nativos del condáu inglés de Lancashire, del que llogró la so denominación, a lo llargo del sieglu XVIII.
Esta variedá d'ave ye un xigante ente los canarios, con un estándar de talle dexáu d'ente los 19 y 23 cm (comparémosle colos 11,5 del gloster: la metá del tamañu del Lancashire). El gran tamañu d'esti páxaru foi razón pola que foi utilizáu polos criadores por qu'otres races algamaren mayor volume (como, por casu, el canariu de Yorkshire).
El cuerpu ye espodáu, presentando un arquetípico pechu poderosu y robustu. El llombu ye maciza y arrondada. Les nales, llargues, ensin llegar a cruciase.
La raza presenta exemplares con moña (denominaos polos canaricultores "coppy") y ensin ella ("allisaos"). La moña, a diferencia d'otres variedaes de canarios de postura con penachu, tien forma de ferradura y non de casquete. La coloración típica ye mariella, anque, tamién, déxense los individuos payizos, cremes y blancos, nun almitiéndose los melánicos, motudos, naranxes y colloraos. Delles asociaciones de canaricultores toleren moñes de colores melánicos (grises, xeneralmente), anque nun ye universalmente aceptáu.
El canariu moñudo alemán o canariu de postura de moña alemana tien el so orixe en, obviamente, Alemaña por cruciar del canariu gloster con canarios de color, siendo almitíu como nueva raza a partir de 1963.
La forma del cuerpu de les aves d'esta variedá son nidies y harmóniques, presentando evidentes llinies curves, como nel casu de los canarios de color. Siguiendo'l razonamientu desusdichu, el pechu hai de reparase arrondáu y ensin ángulos demasiáu marcaos. El llombu debe trate ancha, formando, claramente, una llinia en coincidencia coles plumes caudales. 
El plumaxe ye llisu y xuntáu al cuerpu. La moña que define a la raza cubre parte del picu y de la nuca, pero dexa visible'l güeyu del animal. Nun esiste llende dalguna tocantes a el colores de pluma del canariu moñudo alemán.
El canariu bernois o canariu bernalés ye una raza surdida en Suiza nel sieglu XIX. La xénesis de la variedá ye por selección de canarios Yorkshire. Na actualidá, alcuéntrase bien espublizáu n'Alemaña, Bélxica, Holanda, Italia y Austria. N'España, a pesar de nun ser entá demasiáu popular, foi rexistrando una notable crecedera na cantidá de canaricultores dedicaos a él.
El cuerpu allargáu amuesa la típica forma de quilla. Presenta pechu ampliu, llombu llargu y costazos prominentes. Les nales son de bonu llargor, anque ensin llegar a cruciase por sobre'l llombu de l'ave. El pescuezu ye estilizado y visible, cola nuca marcada. La cabeza d'esta veriedad ye, seique, lo más característico del canariu bernois: curtia y ancha, sensiblemente apandada na parte cimera y cola frente bien abombada. Les pates, en comparanza col restu del cuerpu del páxaru, llargues.
La posición d'exhibición ye irguida y altanera. La so talla estándar ye de 15 cm.
hai de distintos colores y aspeutos son de los meyores canarios por cantar y más del mundu
Esta raza (tamién denominada canariu border fancy) apaez n'Escocia, nel intre del sieglu XVIII, por selección del canariu montés.
La forma del cuerpu del canariu border ye ovoide, cola parte gruesa escontra la cabeza del páxaru. D'acordies con esta forma aovada, tantu'l pechu, como'l llombu, preséntense arrondaos y abombaos. Los costazos son anchos, anque non angulosos. La cabeza ye bien arrondada, coles mexelles bien vultables (soler llamar "papiegu").
La postura d'exhibición ye sobeyosa (alabadiza podría dicise) y nun ángulu de 60º en relación cola percha de la xaula.
La talla ye de 14,8 cm.
El canariu fife fancy reparar, a la primer vista, como un canariu border en miniatura. Precisamente, esta raza surde por selección del border, n'Escocia, nel sieglu XX, algamando la so reconocencia como variedá en 1957, nel congresu de canaricultura celebráu na ciudá escocesa de Kirkcaldy.
Tocantes a la forma, plumaxe y coloración, repitir les mesmes considerancies que pal canariu border.
El tamañu nun tien de superar los 11 cm.
El canariu Llarguet ye de les más nueves races de canariu creaes. Foi reconocida como tal el 1996. Surde n'España, como resultancia del cruzamientu selectivu de canarios de raza levantina, de raza sevillana y canarios comunes.
La forma del cuerpu d'esta variedá de canariu ye estilizada, asemeyándose a la d'un cilindru ahusado nos sos estremos. Tanto'l pechu como'l llombu reparar delgaos y ensin redondeces, aumentando la sensación de tar ante un ave flaca. Les nales, rellacionándose col restu de les proporciones del páxaru, preséntense bien llargues y delgaes. La cola, estensa y fina, remata en forma de "M". El pescuezu, de mediana proporción, ye, obviamente, delgáu, sosteniendo una pequeña y ovalada cabeza, que sostien un picu chico y cónico.
El plumaxe ye curtiu, compactu y llisu. Autorícense toles coloraciones melánicas y lipocrómicas, uniformes o xaspiaes.
El tamañu promediu indicáu pa les aves d'esta raza ye de 16 cm. La so apariencia ye la d'un páxaru que, magar les sos dimensiones, tien cierta robustez. La relativamente escasu llargor del so pescuezu nun fai más qu'aumentar nel observador la sensación d'atopase con un animal robustu, al aponderar el volume de los costazos. Un efectu ópticu similar brindar les curties nales y l'amenorgada cola.
El plumaxe del canariu Norwich ye llargu y bien xuntáu al cuerpu. Autorícense les coloraciones mariella, anaranxada, blanca ya isabelina.
Cuidao que son páxaros pocu prolíficos, convertir nuna raza que los sos exemplares algamen altes cotizaciones nel mercáu de les tiendes de mascotes. Ye por ello que los canaricultores esperimentaos suelen nun encamentar la so crianza a los primerizos na actividá, yá que se realiza una alta inversión inicial pa llograr poques críes, fechu que puede ser decepcionante pa daquién que s'empecipia.
El canariu de raza española ye un productu llográu por canaricultores hispanos a partir del encruz selectivo y controlao d'exemplares de canariu timbrado español con canarios monteses. La fecha d'aceptación internacional d'esta raza como tal ye 1931.
Trátase d'un canariu d'amenorgaes dimensiones (11,5 cm). El cuerpu d'esta variedá caracterizar pola so delgadez y l'absoluta ausencia de cualquier tipu de prominencies. La cabeza ye relativamente pequeña y recuerda, tantu en tamañu como en morfoloxía, a una ablana; alcuéntrase xunida al restu del cuerpu por un pescuezu curtiu anque espodáu. Les nales con un llargor acorde a la llongura del cuerpu terminen en punta.
El plumaxe, curtiu y xuntáu al cuerpu, pue ser monocromu o enllordiáu, pero seya que non nun tien de manifestar el factor lipocrómico colloráu.
La raza de canariu lizard (del inglés "lizard": llagartu) ye una variedá surdida nes islles britániques nel intre del sieglu XVI, polo que tamos falando d'una de les races de canariu más arcaiques.
Nesti páxaru evalúase más el diseñu qu'adquier la coloración del plumaxe que la forma o tamañu del animal, magar ye ciertu que, según los estándares aceptaos polos canaricultores de tol mundu, tratar d'una ave d'amenorgaes dimensiones, nun superando los 12,5 cm.
El plumaxe del canariu lizard ye bien característicu. Les plumes del llombu preséntense alliniaes en forma d'estríes hemielípticas, con una doble coloración (xeneralmente, entrepólense plumes marielles, blanques o acolorataes con otres que pueden ser negres, pardes o verdes, teniendo de ser, preferentemente, negres), que s'asemeyen, na so disposición, a les escames d'un llagartu (d'onde deriva'l nome de la raza). Les mesmes estríes "escamoses" manifestar na zona pectoral, siendo, sicasí, les tonalidaes muncho más atenuaes. La cabeza tien de presentar un casquete monocromu, col color lipocrómico base del páxaru (blancu, mariellu dorao, mariellu payizu o acoloratáu). Si dalgún canariu lizard presenta'l so casquete enllordiáu (lo cual ye frecuente, dáu l'alta concentración de pigmentos melánicos na ave), considerar como parte del estándar, perdiendo, sicasí, dellos puntos nes exhibiciones y competencies de canaricultura. El color de les nales tien de ser lo más escuro posible, ensin desentonar col diseñu reptiliano del restu del plumaxe.
Un datu interesante ye que los canarios lizard acolorataos nun deben la so coloración al lipocromo coloráu (recordemos proveniente de la hibridación del canariu col cardenalillo de Venezuela), sinón al suministru de pigmentos artificiales, brindáu al pie de la comida.
Calicalicus madagascariensis
La vanga de cola colorada (Calicalicus madagascariensis) ye una especie d'ave na familia Vangidae.
Ye reinal de Madagascar y los sos hábitats naturales son los montes secos subtropicales o tropicales y los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales.
Regulus calendula
El reyezuelo rubí o reyezuelo de moñu coloráu (Regulus calendula) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Regulidae. Ye nativu de Canadá, San Pedro y Miquelón, Estaos Xuníos, Les Bahames Islles Caimán, Cuba, Islles Turques y Caicos, Méxicu y Guatemala. Occurre dacuando na República Dominicana, Xamaica, Groenlandia y Islandia. El so hábitat consiste de monte templáu y viesca montiega tropical y subtropical.
Regulus goodfellowi
El reyezuelo de Formosa ("Regulus goodfellowi") (火冠戴菊鳥 en calteres chinos) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Regulidae. Ye reinal de Taiwan onde habita los montes de la isla. 
Regulus ignicapilla
El xilín (Regulus ignicapilla) ye un ave bien pequeña perteneciente a la familia Regulidae. Reproduzse na mayoría de les zones templaes d'Europa y del norte d'África. Ye parcialmente migración de les aves migratoria, coles aves del norte y l'este envernando al sur de la área de reproducción. Pel hibiernu alcuéntrase de cutiu en bandaes con otres aves.
Esta ye la segunda ave más pequeña europea midiendo de 9 a 10 cm. Ye de color verdosu penriba col banduyu ablancazáu. Tien dos bandes nes nales blanques, una llista pol güeyu negra y una franxa superciliar blanca. Tien una cresta, de color naranxa nel machu y mariella na fema, que s'amuesa mientres la dómina de cría. Esta ye una especie inquieta, costantemente en movimientu, yá que busca los insectos, y acúrrese con frecuencia. Asemeyar al reyezuelo senciellu, pero los sos costazos color bronce y el patrón de la cara son distintivos.
El xilín de Madeira, primeramente tratada como una especie estreme "R. madeirensis" anque agora trátase como una subespecie distinta "R. i. madeirensis", tien una llinia superciliar más curtia, más apagáu'l naranxa de la cresta y un picu llixeramente más llargu.
Regulus madeirensis
El reyezuelo de Madeira (Regulus madeirensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Regulidae. Ye un ave pequeño y uno de los munchos endemismos faunísticos y vexetales de la Macaronesia. Enantes de ser reconocida como una especie distinta en 2003, foi clasificada como subespecie del reyezuelo llistáu. Estrémase del so pariente pola so apariencia y vocalizaciones, y l'analís xenéticu confirmar como una especie distinta. L'ave de Madeira tien les partes cimeres verdes, les partes inferiores ablancazaes, dos barras alares blanques, y un patrón distinta de la coloración de la cabeza, con una raya ocular negra, una llista superciliar curtia y blanca, y una cresta que ye principalmente naranxa nel machu y mariellu na fema.
La fema constrúi un nial esféricu de telarañes, mofu y pequeñes ramines, y guara los güevos y guara los pitucos sola. Dambos padres alimenten a los pichones. Esta especie aliméntase d'insectos y otros pequeños invertebraos en uz arbóreo, laurisilva y otros tipos de monte. Ye un ave común dientro de la so área de distribución llindáu, y nun se considera en peligru d'estinción.
Los reyezuelos son un pequeñu grupu d'aves, dacuando incluyíos na familia Sylviidae, frecuentemente consideráu una familia, especialmente porque la investigación recién amosó que los reyezuelos son taxonómicamente alloñaos de los Sylviidae, a pesar de les semeyances superficiales.
Los nomes de la familia, Regulidae, y el so únicu xéneru "Regulus", derivar del llatín "regulus", un diminutivu de "rex", "rei", y refierse a les crestes de color naranxa o mariellu que son característicos de los reyezuelos adultos. El nome específicu "madeirensis" derivar de la isla na que s'atopa esta ave. El reyezuelo de Madeira describióse per primer vegada pol naturalista inglés Edward Vernon Harcourt en 1851. Hasta apocayá, foi consideráu como una subespecie, "R. i. madeirensis", del reyezuelo llistáu ("R. ignicapillus"). Sicasí, un analís filogenético basáu nel xen citocromo "b" amosó que la forma de Madeira ye distinta a nivel d'especie de "R. i. ignicapillus", la subespecie nominal. La diverxencia del xen citocromo "b" ente'l reyezuelo de Madeira y l'ave européu ye del 8,5%, siendo comparable col nivel de diverxencia atopáu ente otres especies reconocíes del xéneru "Regulus", tal como'l 9% ente reyezuelo senciellu y reyezuelo sátrapa. La división foi aceptada pola Asociación de Comités de Rexistros y Rareces d'Europa (AERC) en 2003, pero delles autoridaes, como Clements, entá nun reconocieron la nueva especie. El nome inglés encamentáu pol Congresu Ornitolóxicu Internacional yera primeramente "Madeiracrest", pero foi darréu camudáu en "Madeira Firecrest". El nome español encamentáu pola Sociedá Española d'Ornitoloxía ye "reyezuelo de Madeira".
Los cantares de los cuatro subespecies del reyezuelo llistáu –la subespecie nominal "R. i. ignicapillus", "R. i. balearicus" del Mediterraneu, "R. i. caucasicus" del sureste d'Europa, y "R. i. laeneni" d'África del Norte– conocen un númberu de formes distintes, pero polo xeneral son bien similares. El reyezuelo de Madeira, sicasí, namái tien un tipu de cantar que s'estrema en tres frases, dos d'elles compónense de llamaes d'exhibición modificada y de roxura. Les sos llamaes d'exhibición inclúin un rangu de frecuencies más ampliu y más harmónicu que les subespecies continentales. Los machos reyezuelo de Madeira nun amuesen una respuesta territorial a les grabaciones de los cantares o llamaes del taxón de Madeira, anque amuesen una reacción fuerte a les grabaciones de les llamaes de los reyezuelos continentales. La forma insular foi reconocida como una especie distinta de la forma continental, sobre la base de les diferencies en morfoloxía, vocalizaciones y xenética.
Los archipiélagos atlánticos de les Canaries, Azores y Madeira tienen un orixe volcánicu y nunca fueron parte d'un continente. La formación de Madeira empezó nel Miocenu y l'isla yera casi completa fai 700.000 años. Nun pasáu alloñáu les islles principales d'estos archipiélagos fueron toos colonizaes por especies del xéneru "Regulus", qu'evolucionaron nes sos respectives islles, aisllaes de les poblaciones del continente. Los descendientes del reyezuelo llistáu evolucionaron na isla de Madeira y les subespecies del reyezuelo senciellu evolucionaron nes demás islles. La diverxencia del xen citocromo "b" ente los reyezuelos llistaos d'Europa y los reyezuelos de Madeira suxure una separación evolutiva fai unos 4 millones d'años, esto ye, muncho primero de la estimación máxima de 2,2 millones d'años de la espansión del reyezuelo senciellu nes Canaries y los Azores
Ye un pequeñu páxaru regordetu, de 9-10 cm de llargor y un pesu d'alredor de 5 g. Les partes cimeres son de color verde oliva brillosa con un llurdiu de color bronce en cada costazu, y les partes inferiores son ablancazaes llavaes con gris parduzu nel pechu y los lladrales. Tien dos barras alares blanques, un pequeñu picu negru, y pates de color marrón-coritu. La coloración de la cabeza ye llamativa, con una raya ocular negra, una llista superciliar blanca, y una cresta de color mariellu na fema y principalmente naranxa nel machu. Los mozos tienen un tonu gris nes partes cimeres más apagaes, y nun tienen una llista superciliar, nin les rayes oculares y na corona; pel so primer iviernu, namái les plumes de vuelo y la cola siguen ensin camudar, y nel campu les aves nueves son prácticamente indistinguibles de los adultos. Nel suelu, polo xeneral muévese saltando col so cuerpu en posición horizontal; el so vuelu ye débil y chirriante.
En comparanza col reyezuelo llistáu, el reyezuelo de Madeira tien un picu más llargu y les pates más llargues, una llista superciliar más curtia; ye más negru nes nales y tien un parche nel costazu d'un fondu color bronce dorao; la cresta del machu tien un tonu naranxa más apagáu. La cabeza de los xuveniles tien una coloración más senciella y nun tienen la llista superciliar atopada nes aves xuveniles de la especie europea.
Les vocalizaciones del reyezuelo de Madeira y reyezuelo llistáu compónse de notes agudes, pero'l cantar de l'ave de Madeira estremar en trés partes distintos, ente que el de les especies más estendíes namái amuesa una aceleración gradual y cubre un rangu de frecuencies muncho más llindáu. Les llamaes de dambes especies inclúin vocalizaciones agudes y fines "zuu zu-zi-zi", anque'l del reyezuelo de Madeira tamién tien una distintiva "sibilancia" aguda y un "pío" xiblíu.
El reyezuelo de Madeira ye reinal de la isla principal de Madeira. Habita principalmente les partes altes, de 600 a 1550 msnm, en tolos tipos de montes y carbes, pero con una preferencia por uzes. Anque ta afechu a carbes con árboles reinales, tamién añera en parrotales de Genisteae, monte caducifoliu relicto de laurisilva apoderáu pol carbayu, y matos del cedru xaponés "Cryptomeria japonica", una especie introducida. Ye ausente nos plantíos d'especies ayenes, como ocalitu y acacia, que sustituyeron gran parte de los montes reinales de laurisilva de Madeira.
El machu canta mientres la temporada de cría, de cutiu cola so cresta llevantada, y tien un comportamientu d'exhibición qu'inclúi apuntar el picu na dirección d'otru ave, amosando la cresta y el patrón esplícitu de la cara. Esto difier de la exhibición del reyezuelo senciellu cola so cara más senciella, qu'inclina la so cabeza pa enfatizar la cresta. El reyezuelo de Madeira ye un ave monógama. Como ye típicu de la familia Regulidae, el nial tien la forma d'una copa zarrada construyida en trés capes, con un pequeñu furu d'entrada cerca del visu. La capa esterna del nial ta fechu de mofu, pequeñes cañes, telarañes y liquen. Les telarañes tamién s'utilicen p'afitar el nial nes cañes fines que la soporten. La capa entemedia ye de mofu y esta recubierta de plumes (hasta 3000) y pelo. La fema constrúi'l nial sola, anque'l machu acompañar mientres la construcción, que puede durar ente unos díes hasta tres selmanes.
Los güevos paecer a los del "mosquiteru" (blancu con dellos llurdios marrones), y estrémense de los güevos del reyezuelo llistáu, que son de color rosa con llurdios acolorataos bien indistintes nel estremu anchu. Desconozse'l tamañu de la niarada, pero créese que ye más pequeñu que la niarada de 7-12 güevos del reyezuelo llistáu. La fema guara los güevos que eclosionen dempués de 14,5 a 16,5 díes, y tamién guara los pitinos, qu'abandonen el nial 19 a 20 díes dempués de la eclosión. Dambos padres alimenten a los pitucos y volantones.
Toles especies del xéneru "Regulus" son casi puramente insectívores, y aliméntense de pequeños artrópodos con cutículas nidios, como colémbolos, pulgones y arañes. Tamién s'alimenten de brotos y güevos d'arañes ya insectos, y de xemes en cuando comen polen. Busca alimentos nos árboles, esplotando principalmente la superficie cimera de les cañes nos hábitats de coníferes y la parte cimera de les fueyes de los árboles de fueya caduca. Esti comportamientu estremar del reyezuelo llistáu, que suel buscar alimentos na parte inferior de les cañes y fueyes. El reyezuelo de Madeira tamién forrajea nel mofu y liquen que de cutiu cubren les cañes y tueros de los lloreos y carbayos.
La diversidá llindada de les especies d'animales en Madeira significa qu'esisten relativamente pocos depredadores potenciales. De los trés aves rapazos na isla, el ratoneru común y peñerina vulgar depredan principalmente mamíferos; sicasí, la subespecie escura del gavilán común, "Accipiter nisus granti", ye un depredador especializáu n'atrapar aves del monte.
Sacante los esperteyos, nun hai mamíferos terrestres nativos de Madeira. Sicasí, introducióse un númberu d'especies de mamíferos, dos de los cualos depredan los pitinos. Estos son la aguarón pardu y el gatu domésticu, qu'inclúi una población amontesada. Inclusive los sitios de anidación d'altu monte del petrel Freira, una especie en peligru d'estinción, tán afectaos por estos depredadores.
Nun se tien datos sobre los parásitos específicos del reyezuelo de Madeira, pero la pulga "Dasypsyllus gallinulae" foi rexistrada n'otra especie rellacionada del xéneru "Regulus"; N'otra ave macaronésico, el bisbita camineru, rexistróse una infección significativa por patóxenos non nativos, tales como la viruela aviar y malaria aviar.
La área de distribución del reyezuelo de Madeira componer d'una sola isla, na que paez ser bastante común hasta bien común, anque la so población nun foi evaluada. Polo tanto foi clasificáu como una especie so esmolición menor na Llista Colorada de la UICN. Ye posible que la so población tea menguando por cuenta de la fragmentación de la so hábitat y la perda del hábitat de monte nativu, pero la so capacidá d'ocupar los plantíos de delles de les especies d'árboles introducíes ameyoró esti factor hasta ciertu puntu.
Regulus regulus
El reyín de faya (Regulus regulus) ye'l ave paseriforme más pequeña d'Europa: mide 9 cm de llargor y 14 cm de valumbu, pesando ente 5 y 6 g. Suel trate nes cañes baxes de los árboles, nes que come; reconózse-y pol so tonu marrón verdosu, con una banda negra con centru mariellu na coroniella.
El so nial, en forma de taza pequeña, ye de mofu y liquen; pon 7 o 8 güevos en dos niaraes, de abril a xunetu.
Aliméntase de pequeños insectos y arañes, ente la xamasca y nel suelu.
Cría en casi toa Europa, salvu nel norte de Escandinavia, Islandia y partir sur de la Europa mediterránea. El so hábitat son los montes, especialmente de coníferes, ente 800 y 2.200 msnm; los invernantes baxen inclusive hasta la mariña.
Regulus satrapa
El reyezuelo sátrapa o reyezuelo de moñu doráu (Regulus satrapa) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Regulidae. Ye nativu de Canadá, San Pedro y Miquelón, Estaos Xuníos, Méxicu y Guatemala. El so hábitat consiste de monte templáu y viesca montiega tropical y subtropical.
Regulus teneriffae
El reyezuelo de Tenerife (Regulus teneriffae) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Regulidae endémica de les Islles Canaries occidentales. Habita nos montes de pinu canariu de La Gomera y Tenerife.
Nel pasáu creíase que yera una subespecie de reyezuelo senciellu ("Regulus regulus teneriffae"), y que los los exemplares de La Palma y El Fierro pertenecian a esti taxón. Pero'l reyezuelo tinerfeñu foi dixebráu nuna especie estreme, porque al paecer evolucionó a partir d'una colonización de les islles Canaries independiente, fai unos 1,3–1,8 millones d'años, anterior a la de los reyezuelos senciellos ("Regulus regulus ellenthalerae") de la Palma y El Fierro.
Remiz consobrinus
El páxaru moscón chinu (Remiz consobrinus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Remizidae que vive nel este d'Asia.
El páxaru moscón chinu mide alredor de 10,5 cm de llargu. El plumaxe de les sos partes cimeros ye principalmente de color castañu claru y el de les inferiores anteado. El machu en dómina de cría tien el pileu y la nuca de color gris y presenta una llista negra dende la frente cruciando los güeyos que destaca nel blancu del restu de la so cara y gargüelu. Fora de la dómina reproductiva la llista negra vuélvese corita y el pileu pardu buxu. La fema tien el pileu y la llista ocular parduzos. El so picu ye curtiu, apuntiáu y coritu.
Alcuéntrase en China, Xapón, Corea del Sur y l'estremu suroriental de Rusia.
Remiz coronatus
El páxaru moscón coronáu (Remiz coronatus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Remizidae que vive en Asia.
El páxaru moscón coronáu mide alredor de 10 cm de llargu. Los machos presenten una amplia mázcara negra que-y cubre la frente y la mayor parte de la cara, qu'oldea cola so pileu y gargüelu ablancazaos, ente que nes femes esti llurdiu ye corita. La so nuca y parte posterior del pescuezu son grises bien clares y el so llombu ye de tonos pardos, y les sos nales y cola tienen plumes corites y colos cantos claros. Les partes inferiores del so cuerpu son ablancazáu anteadas. El so picu ye abuxáu y apuntiáu.
El páxaru moscón coronáu ye un ave migratoria que cría nos montes de Asia central y les montes Altai y Sayanes y muévese a Asia meridional pa pasar l'iviernu, dende l'este de Irán hasta Pakistán y el noroeste de la India, anque tamién esisten poblaciones reproductores nel nordés d'Irán.
Constrúin grandes niales zarraos colgando de les cañes, que realicen texendo intrincadamente fibres vexetales y guedeyes de llana de mamíferos. El nial tien forma d'una gran llárima con tubu llateral inclináu escontra baxo onde nel so parte inferior ta la entrada.
Remiz pendulinus
El páxaru moscón européu (Remiz pendulinus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Remizidae que vive principalmente en Eurasia.
Ye un páxaru bien pequeñu: mide aprosimao 10 cm de llargor y pesa alredor de 10 g.
Presenta cabeza gris con anches franxes negres, na frente y güeyos, en forma de antifaz. L'envés y la cola son marrones. Les partes inferiores tienen tonos castaños y cremes. El picu ye curtiu y bien apuntiáu.
Les femes tienen l'envés y el pechu d'un tonu más claru.
El páxaru moscón européu ye un ave principalmente migratoria, que cría n'Europa central y oriental y l'oeste d'Asia, amás de los monte del sur d'Europa y Turquía, y muévese a les rexones mediterránees y del suroeste d'Asia pa pasar l'iviernu.
Emite un balbuceante y característicu "zii-ii" y curtiu garllo.
Aliméntase principalmente d'insectos y arañes, anque na so dieta tamién entren delles granes.
Cría n'árboles caducifolios, xeneralmente a veres de ríos y llagos con muncha vexetación, yá que precisa árboles apropiaos pa construyir los sos niales colgantes en forma de güevu o bolsa, con un túnel d'entrada. Pa la construcción d'estos usa cañes fines, fibres (yá sían animales o vexetales), teles d'arañes, granes plumoses, etc.
Pon de 5 a 8 güevos, mientres el mes d'abril. Los güevos son de color blancu mate. Solamente la fema guara los güevos. La incubación dura unos 14 díes.
Rhagologus leucostigma
El xiblador motudu (Rhagologus leucostigma) ye una especie d'ave que probablemente s'atope rellacionáu colos artamos, boatbills y butcherbirds. Alcuéntrase nel xéneru monotipo Rhagologus na familia Rhagologidae.
Alcuéntrase en Indonesia y Papúa Nueva Guinea, la so hábitat natural son les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales.
Rhamphocharis crassirostris
El picabayas motudu (Rhamphocharis crassirostris) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Melanocharitidae endémica de Nueva Guinea. Enantes tuvo clasificáu nel xéneru "Melanocharis" colos demás picabayas de la familia, pero anguaño ta separáu como únicu componente del xéneru Rhamphocharis.
El picabayas motudu ye un pequeñu páxaru, d'unos 14 cm de llargu, col picu recto y fino. El plumaxe de les sos partes cimeros ye de tonos verde oliváceos con motudu ablancazáu na cabeza y mantu. Los sos partes inferiores tán veteadas en blancu y verde oliva. 
Alcuéntrase namái nes selves húmedes de monte de la isla de Nueva Guinea.
Rhegmatorhina berlepschi
El formigueru arlequín (Rhegmatorhina berlepschi) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae endémica de Brasil.
Tien una área de distribución natural bien alcontrada que s'acuta a les selves d'una amenorgada franxa nel oeste del estáu brasileñu de Pará.
Rhegmatorhina cristata
El formigueru cresticastaño o formigueru coloráu (Rhegmatorhina cristata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Suramérica.
El so hábitat natural son les selves húmedes del noroeste de Brasil y Colombia.
Rhegmatorhina melanosticta
El formigueru canoxu (Rhegmatorhina melanosticta), tamién denomináu formigueru copetón, formigueru crestado y formigueru cresticanoso, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Suramérica.
Atopar nes selves de Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador y Perú.
Rhinocrypta lanceolata
El gallín copetón (Rhinocrypta lanceolata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Rhinocryptidae nativa de América del Sur. Ye la única especie del xéneru Rhinocrypta.
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia y Paraguái. El so hábitat incluyi montes secos subtropicales, viesques húmedes y carbes.
Rhipidura albicollis
El abanicu gorgiblanco (Rhipidura albicollis) ye una especie d'ave na familia Rhipiduridae. Ye un ave de porte medianu, habita nel monte, parrotales y terrenes cultivaos nes zones tropicales del sur d'Asia dende los Himalayas, India y Bangladex hasta Indonesia.
Los adultos miden unos 19 cm de llargu. Tien una cola escura en forma d'abanicu, con un cantu blancu, y ceyes y gargüelu blancos. Esiste una considerable variedá nel plumaxe de les distintes races. La mayoría paecer al "R. a. canescans" del Himalaya'l cual ye d'un color gris, con una mascara negra nos güeyos, con gargüelu y ceyes blanques.
L'abanicu gorgiblanco pon tres güevos nun pequeñu nial en forma de taza nun árbol.
L'abanicu gorgiblanco ye insectívoru, y de cutiu mueve la so cola al movese pel terrén.
Les aves utilicen les mesmes llamaes a lo llargo de too l'añu, anque van introduciendo cambeos progresivos colo cual el so cantar ye bien distintu al cabu de 4 o 5 años. La llamada del machu ye una ferramienta importante pa detectar ya identificar l'ave, que de cutiu puede ser confundida col "R. aureola", naquelles zones onde les sos hábitats sobrepónense. Les partes inferiores de "R. aureola" son clares con llurdios prominentes en dos files nes nales.
Rhipidura albolimbata
El abanicu amistosu (Rhipidura albolimbata) ye una especie d'ave na familia Rhipiduridae.
Rhipidura atra
El abanicu negru (Rhipidura atra) ye una especie d'ave na familia Rhipiduridae.
Mide unos 17 cm de llargu. El machu ye tou negru con un rellumu aterciopeláu. Estremar una pequeña franxa blanca na ceya percima del güeyu. La fema ye casi na so totalidá de color marrón acoloratáu con un par de plumes centrales de la cola negres. El machu ye bien similar al "Symposiachrus axillaris," pero esti tien un tonu azul-negru metálicu más brillosu y escarez de la ceya blanca.
Rhipidura aureola
El abanicu cejiblanco ("Rhipidura aureola") ye una especie d'ave de la familia Rhipiduridae.
Alcuéntrase dende l'este d'India hasta Vietnam,tando presente en Sri Lanka, Myanmar, Tailandia, Camboya y Laos. La especie habita nel monte. La so puesta consiste de 3 güevos los cualos deposita nun pequeñu nial en forma de taza nun árbol.
L'abanicu cejiblanco reproducir nes zones tropicales del subcontinente indiu y del sudeste asiáticu.
L'adultu del abanicu cejiblanco mide unos 18 cm de llargu. Los sos partes inferiores son pardu escuru, con llurdios blancos nes nales, y zones inferiores ablancazaes. La cola tien cantos blancos, y tien ceyes llargues blanques que-y ocupen la frente. El so gargüelu y mázcara facial ye corita y ye circunscrita por rayes blancucies.
L'abanicu cejiblanco ye insectívoru, y de cutiu mueve la so cola mientres percuerre'l sotobosque.
Rhipidura brachyrhyncha
El abanicu dimorfu (Rhipidura brachyrhyncha) ye una especie d'ave na familia Rhipiduridae.
Rhipidura dahli
El abanicu de Bismarck (Rhipidura dahli) ye una especie d'ave na familia Rhipiduridae. La so denominación conmemora al naturalista alemán Friedrich Dahl.
La especie ye reinal del archipiélagu Bismarck allugáu al nordés de la isla de Nueva Guinea.
Rhipidura dedemi
El abanicu de Seram (Rhipidura dedemi) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Rhipiduridae endémica de Seram, en Indonesia.
Alcuéntrase namái na isla de Seram, nes Molucas meridionales. Los sos hábitats naturales son los montes tropicales húmedos de la isla.
Rhipidura diluta
El abanicu cabecipardo (Rhipidura diluta) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Rhipiduridae endémica del sur de Indonesia.
Alcuéntrase namái nes islles de Sumbawa, Flores y les Solor, pertenecientes a les islles menores de la Sonda. Los sos hábitats naturales son los montes tropicales húmedos isleños.
Rhipidura drownei
El abanicu pardu (Rhipidura drownei) ye una especie d'ave na familia Rhipiduridae.
Alcuéntrase en Papúa Nueva Guinea y nes islles Salomón.
Según Alan P. Peterson, esisten dos subespecies:
Rhipidura euryura
El abanicu ventriblanco (Rhipidura euryura) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Rhipiduridae endémica de Xava.
Ye reinal de la isla de Xava, Indonesia. El so hábitat natural son les viesques tropicales montiegues húmedes.
Rhipidura fuliginosa
El abanicu maorí (Rhipidura fuliginosa) ye una especie d'ave na familia Rhipiduridae. Ye un ave pequeña, qu'habita na isla Sur de Nueva Zelanda, y tamién na isla Norte la subespecie "Rhipidura fuliginosa placabilis", nes islles Chatham la "Rhipidura fuliginosa penita" y d'antiguo na isla Lord Howe la "Rhipidura fuliginosa cervina" (na actualidá extinta). El so nome maorín ye, Pīwakawaka o Tīwakawaka. Munchos estudiosos consideren a la especie conespecífica con "Rhipidura albiscapa" d'Australia y Nueva Caledonia, sicasí por causa de les diferencies nos sos cantares y llamaos delles autoridaes considerar especies separaes.
Esti abanicu tien el plumaxe de del so parte cimeru gris a gris escuru o gris-pardu, les sos partes inferiores son amarellentaes-naranxa, con una franxa escura que-y crucia'l pechu debaxo del so gargüelu blancu, tien marques blanques sobre'l güeyu, y (según la raza) les plumes esteriores de la cola tienen los sos cantos blancos o son dafechu blanques. Algama los 16 cm de llargu, de los cualos la metá correspuende a la so cola, que tal como suxure'l so nome esibe de cutiu abrir como un abanicu. Asina ye posible reparar que les plumes esternes de la cola son clares y les centrales escures. Delles subespecies tienen plumaxes más escuros, especialmente'l morfismo "abanicu negru" que se repara nel 25% nes aves de la Isla Sur y menos del 1% de los especímenes de la Isla Norte (y que s'atopa totalmente ausente nes islles Chatham).
Rhipidura hyperythra
El abanicu ventrirrufo (Rhipidura hyperythra) ye una especie d'ave na familia Rhipiduridae.
Esisten 3 subespecies:
Los sos hábitats naturales son los monte baxos húmedos subtropicales o tropicales y les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales.
Rhipidura javanica
El abanicu pío (Rhipidura javanica) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Rhipiduridae. Ye propiu del sudeste asiáticu, atopándose en Myanmar, Tailandia, Laos, Vietnam, Singapur, Malasia, Indonesia, Brunéi y Filipines.
Rhipidura kubaryi
La cola d'abanicu de Pohnpei o Rhipidura kubaryi ye un ave de la familia Rhipiduridae reinal de la isla Pohnpei, Micronesia. Ye un páxaru común del monte. Aliméntase d'insectos qu'atopa na xamasca o qu'atrapa al vuelu.
Ye un páxaru pequeñu, d'unos 15 cm, con una cola llarga y en forma d'abanicu. El so plumaxe ye mayoritariamente gris escuru con ceyes blanques. El banduyu ye blancu.
Esta especie ta bien cercanamente emparentada cola Rhipidura rufifrons, pero tien una apariencia más escura y apagada y tien un cantar y un comportamientu distintos.
El so nome científicu conmemora al naturalista polacu John Stanislaw Kubary.
Rhipidura lepida
El abanicu de Palau (Rhipidura lepida) ye una especie d'ave na familia Rhipiduridae.
Mide 18 cm de llargu. La so corona y partes inferiores son d'un tonu ablondu-canela, la so grupa ye daqué más clara, l'aníu qu'arrodia'l güeyu y la cobertoria de los oyíos son de tonu pardu escuru; el so gargüelu ye blanca y les sos plumes de vuelu son d'un tonu canela.
Ye reinal de Paláu. El so hábitat natural son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales.
Rhipidura leucophrys
El abanicu llavandera
(Rhipidura leucophrys) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Rhipiduridae nativa de Australia, Nueva Guinea, les Islles Salomón, el archipiélagu Bismarck, y l'este de Indonesia. Ye un ave bien común dientro de la so área de distribución, viviendo na mayoría de los hábitats quitando los montes trupos. Mide de 19,0 a 21,5 cm de llargu.
Rhipidura leucothorax
El abanicu pechiblanco (Rhipidura leucothorax) ye una especie d'ave na familia Rhipiduridae.
Esisten tres subespecies:
Los sos hábitats naturales son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales y los manglares tropicales.
Rhipidura maculipectus
El abanicu colipinto (Rhipidura maculipectus) ye una especie d'ave na familia Rhipiduridae.
Rhipidura nebulosa
El abanicu samoanu (Rhipidura nebulosa) ye una especie d'ave na familia Rhipiduridae.
Esta ave tien dos subespecies:
Ye reinal de Samoa.
Rhipidura perlata
El abanicu perlado (Rhipidura perlata) ye una especie d'ave na familia Rhipiduridae.
Alcuéntrase en Brunéi, Indonesia, Malasia, y Tailandia. El so hábitat natural son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales.
Rhipidura phasiana
El abanicu de manglar (Rhipidura phasiana) ye una especie d'ave na familia Rhipiduridae.
El so hábitat natural son los manglares subtropicales o tropicales.
Rhipidura phoenicura
El abanicu colirrojo (Rhipidura phoenicura) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Rhipiduridae endémica Xava, Indonesia.
Alcuéntrase namái na isla de Xava, en Indonesia. El so hábitat natural son les viesques tropicales montiegues húmedes de la isla.
Rhipidura rennelliana
El abanicu de la Renell (Rhipidura rennelliana) ye una especie d'ave na familia Rhipiduridae.
Rhipidura rufidorsa
El abanicu dorsirrufo (Rhipidura rufidorsa) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Rhipiduridae endémica de Nueva Guinea.
Alcuéntrase namái na isla de Nueva Guinea. El so hábitat natural son les selves tropicales húmedes de terrenes.
Rhipidura rufifrons
El abanicu acoloratáu (Rhipidura rufifrons) ye una especie d'ave na familia Rhipiduridae, la que s'atopa en Australia, Indonesia, Nueva guinea y les islles Salomón. Nestes zones habita monte lluviosos y húmedos, banzaos y manglares.
Esisten numberoses subespecies del abanicu acoloratáu. L'abanicu acoloratáu ye fácilmente estremable pol so llombu, grupa y base de la cola de color naranxa-acoloratáu-marrón. El so pechu ye blancu y negru que se tresformen nun tonu blancu nel gargüelu.
Son aves migratories, mover al sureste d'Australia na primavera pa reproducise, y al norte na seronda.
Tienden a alimentase d'insectos pequeños que prinden nes zones baxes de la foresta. Son aves bien actives, que realicen frecuentes vuelos curtios. Tamién peguen saltitos ente la xamasca o nel terrén, mientres s'alimenten.
Magar se cree que la so población atopar n'amenorgamientu, l'amplia zona na qu'habiten y la so bayura faen que seya consideráu una especie so esmolición menor pola UICN.
Rhipidura rufiventris
El abanicu norteño (Rhipidura rufiventris) ye una especie d'ave na familia Rhipiduridae.
Ye un ave cantora que mide ente 16,5 cm y 18,5 cm de llargu. El so plumaxe na parte cimera ye color marrón escuru'l gargüelu y el banduyu blancu son ocre claru. Tien una cabeza grande y el picu más fuerte en comparanza colos otros abanicos.
Según Alan P. Peterson, esisten les siguientes subespecies:
Los sos hábitats naturales son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales y los mnaglares subtropicales o tropicales.
Rhipidura superflua
El abanicu de Buru (Rhipidura superflua) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Rhipiduridae endémica de la isla de Buru, Indonesia.
Alcuéntrase namái na isla de Buru, de les Molucas meridionales. Los sos hábitats naturales son les selves tropicales húmedes subtropicales de la isla. La especie ocupa una gran estensión qu'entepasa los 20,000 km² y esiste una población estable de más de 10,000 individuos, y polo tanto nun-y la considera una especie amenazada.
Rhipidura teysmanni
El abanicu de Célebes (Rhipidura teysmanni) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Rhipiduridae endémica del centru de Indonesia.
Alcuéntrase namái na isla de Célebes y les islles Sula. Los sos hábitats naturales son los montes tropicales húmedos isleños.
Rhipidura threnothorax
El abanicu de la carba (Rhipidura threnothorax) ye una especie d'ave na familia Rhipiduridae.
Rhipidura verreauxi
El abanicu motudu (Rhipidura verreauxi) ye una especie d'ave na familia Rhipiduridae. "Rhipidura verreauxi" tien precedente sobre "Rhipidura spilodera" (Dickinson & Watling 2006).
Alcuéntrase en Fiyi, Nueva Caledonia, y Vanuatu. Los sos hábitats naturales son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales y les viesques montiegues subtropicales o tropicales.
Rhodinocichla rosea
La tángara pechirrosada o tángara cuitlacoche (Rhodinocichla rosea) ye una especie d'ave de la familia Thraupidae que se distribúi en dos grupos de poblaciones separaos: unu nel noroeste de Méxicu y otru dende Costa Rica hasta'l norte de América del Sur.
Ye un ave relativamente grande: puede llegar a midir hasta 20 cm de llargor na edá adulta. El so aspeutu ye más similar al d'un mímido o un malvís que al d'una tángara, pos tien el picu llargu y curváu escontra baxo, y ye de vezos terrestres, más que de percha.
El machu ye negru, col gargüelu, el pechu y una raya supraocular (enriba del güeyu) de color rosa brillante. La fema ye parda escura, col pechu y el gargüelu de color canela, y cola raya supraocular de color canela na parte anterior y blancucia na posterior. Los individuos inmaduros son similares a la fema, pero cola raya supraocular dafechu blancucia.
Ye un ave residente, local y abondo rara. En México namái se distribúi nel noroeste (Sonora y Sinaloa), en tierres baxes de vexetación subtropical. Vuelve apaecer escontra'l sur, en zones de vexetación tropical de Costa Rica, Panamá, Colombia y el norte de Venezuela.
Alimentar en pareyes, y busquen el so alimentu (artrópodos y pequeños reptiles) ente la foyarasca. Reproducir dende xineru hasta setiembre.
Rhodophoneus cruentus
El bubú pechirrosado ("Rhodophoneus cruentus") ye una especie d'ave na familia Malaconotidae. Ye monotipu del xéneru Rhodophoneus.
Alcuéntrase en Djibouti, Exiptu, Eritrea, Etiopía, Kenia, Somalia, Sudán, y Tanzania.
El so hábitat natural ye la zona de vexetación arbustiva seca subtropical o tropical.
Rhodospingus cruentus
El chimbito carmesí (Rhodospingus cruentus) ye una especie de pequeñu pinzón, ye un ave nativa de los arbolaos y carbes del oeste de Ecuador y llau noroeste de Perú. 
Ye monotípicu dientro del xéneru Rhodospingus. Tradicionalmente asitió-ylo na familia "Emberizidae", pero agora ye acomuñáu col "Thraupidae". 
Ye enérxicamente sexuales, siendo los machos coritos percima y color coloráu-naranxa pembaxo y na corona, ente que les femes son polo xeneral opaques de color gris beige.
Rhodothraupis celaeno
El picogrueso cuellirrufo (Rhodothraupis celaeno) ye un ave cardinálida reinal de Méxicu.
De pocu más de 20 cm de llargor, con dimorfismu sexual. Los machos son de plumaxe negru con una especie de "chalecu" colloráu brillosu qu'entiende la parte posterior del pescuezu, los lladrales del pechu y el banduyu. Nes femes y los machos inmaduros, el color verduzco sustitúi en candia. El picu de tolos individuos ye negru y gruesu.
Estes aves moren en montes tropicales con abondosos parrotales de l'aguada del Golfu de México, nel sur de Nuevu Llión, La Huasteca y hasta el norte de Puebla.
Paez haber dellos rexistros accidentales en Texas, Estaos Xuníos.
Rhopocichla atriceps
El timalí frentinegro (Rhopocichla atriceps) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Timaliidae atopáu nos Ghats occidentales de la India y los montes de Sri Lanka. Son pequeños páxaros de color marrón castañal con un gorru de color negru escuru, la parte inferior ye ablancazada y l'iris de color mariellu maciu. Alimentar en bandaes nel sotobosque, faciendo llamaes costantemente y profiriendo berros d'alarma cuando se-yos fadia.
Mide unos 13 cm de llargor incluyendo la cola. Ye de color marrón na parte cimera y blancu per debaxo. Los dos subespecies nos Ghats occidentales tienen capiellos negros, pero los dos races de Sri Lanka amenorgaron esta a una mázcara escura. El iris de color mariellu maciu se contrapone. La subespecie nos Ghats occidentales del sur "bourdilloni" tien un capiellu negru sarriu más apagada, parte inferior más marrón y les partes cimeres son más oliva. La forma nominal atopar al norte de Palghat Gap y tien el capiellu negru escura. En Sri Lanka, la subespecie "siccata" topar nes elevaciones más baxes mientres "nigrifrons" alcuéntrase nes zones húmedes. El primeru tien más oliva nes partes cimeres, ente que'l postreru ye acoloratáu.
Rhopophilus pekinensis
El timalí pekinés (Rhopophilus pekinensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae que vive en China y Corea del Norte. 
Ye la única especie del xéneru Rhopophilus. La so taxonomía foi mientres tiempu incierta y enantes asitióse nes families Cisticolidae y Timaliidae, anque quedó emplazáu en Sylviidae dempués de que los estudios xenéticos amosaren la so proximidá colos miembros del xéneru Sylvia.
Rhyacornis fuliginosa
El colirrojo fuliginoso (Rhyacornis fuliginosa) ye una especie d'ave paseriforme de familia Muscicapidae nativa d'Asia. Tienden a vivir cerca de regueros y ríos de movimientu rápidu.
Tien dos subespecies reconocíes –"Rhyacornis fuliginosa fuliginosa" y "Rhyacornis fuliginosa affinis". El primeru describióse por Nicholas Aylward Vigors en 1831, ente que'l segundu describióse por William Robert Ogilvie-Grant en 1906 y ye nativu de Taiwán.
Típicamente mide unos 14 centímetros de llongura en total, con un promediu de pesu de 22 gramos pa los machos y 18,8 gramos pa les femes. Los machos son de color azul cayuela cola cola de de color coloráu ferruñosu. Per otru llau, les femes son de color gris col obispillo blancu.
L'ave distribúyese al traviés d'Afganistán, Bután, China, India, Laos, Myanmar, Nepal, Pakistán, Taiwán, Tailandia y Vietnam. Los sos hábitats preferíos son los regueros, nullahs y ríos con roques avisiegues, según la vexetación cerca de les riberes. Paez preferir los regueros con mayores poblaciones d'insectos, tales como les efímeres.
Polo xeneral atopar n'elevaciones relativamente altes, colos que viven nos Himalayas vistos ente 2000 y 4100 m. Sicasí, tienden a baxar a baxes altitúes mientres l'iviernu.
Ta asitiáu na categoría d'esmolición menor» de la Llista Colorada de la UICN, una y bones la población caltúvose estable mientres los últimos diez años. El tamañu de la so área de distribución ye cimera a los 5 100 000 km².
Ye bien protector del so hábitat y va ser desaxeradamente conflictivu a cualquier intrusu nel so territoriu. Col fin d'atrapar mosques nos ríos, vuela verticalmente hasta que ta a lo menos a 6,1 m percima de l'agua, enantes d'esmucise escontra baxo nuna espiral de nuevu al mesmu llugar.
Rhynchocyclus brevirostris
El picoplano d'antioyos (Rhynchocyclus brevirostris), tamién conocíu como mosqueru d'antioyos, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae. Ye nativu de América Central y el norte de Suramérica. Reconócense trés subespecies, incluyendo la subespecie nominal.
La so área de distribución inclúi Méxicu, Guatemala, Belice, Hondures, Nicaragua, Costa Rica, Panamá, Colombia, y Ecuador. El so hábitat natural compónse de monte subtropical y tropical.
Rhynchocyclus olivaceus
El Picoplano Oliváceo (Rhynchocyclus olivaceus, ) ye un ave paseriforme perteneciente a la familia de los tirandos.
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana francesa, Guyana, Panamá, Perú, Surinam, y Venezuela. El so hábitat natural son les selves templaes y húmedes tropicales o subtropicales y los banzaos tropicales.
Rhynchospiza strigiceps
El chingolo coronicastaño o cachilo de corona castaña (Rhynchospiza strigiceps) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Emberizidae que vive en Suramérica.
Alcuéntrase en Arxentina, Paraguái y el sur de Bolivia. Los sos hábitats naturales son los montes secos subtropicales y les zones de carba secu.
Rhytipterna holerythra
La plañidera acoloratada (Rhytipterna holerythra) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae que s'atopa dende'l sur de Méxicu hasta'l noroccidente de Ecuador.
Vive nel monte húmedu, per debaxo de los 1.000 m de altitú.
La plañidera acoloratada en promediu mide 20 cm de llargor y pesa 40 g. El plumaxe de les partes cimeres ye pardu ferrial brillante; les partes inferiores y so la cola más clares, color acaneláu; Les nales color castañu, coles remeres con un ampliu cantu ablondu canela qu'oldea coles coberteras primaries de punta fusca. La parte cimera del picu ye corita con tinte color cuernu na base, el quexal ye color carne a cuernu pálidu, cola punta fusca. Les pates son grises.
Repara dende una caña pa buscar insectos y los sos guxanos, según frutos y granes y atrapa depués la so comida, xeneralmente en vuelu.
Añera en buecos de los tueros d'árboles o en furacos en bancos de tierra.
Enantes clasificábase na familia "Cotingidae", pero clares pruebes anatómiques rellacionar agora cola familia "Tyrannidae", colos xéneros "Myiarchus", "Sirystes" y "Casiornis".
Rhytipterna immunda
La plañidera pálida o plañidera sabanera (Rhytipterna immunda) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae, que s'atopa en Brasil, Colombia, Guayana francesa, Surinam y Venezuela.
La plañidera pálida mide ente 18 y 19 cm de llargor. Tien les partes cimeres de color marrón buxu, más gris claro enriba y más marrón sobre la cola; presenta dos barras de color gris pálidu sobre les nales y cantos, ablondos nel machu y blancucios na fema, nes primaries y nes plumes esteriores de la cola; el gargüelu y el pechu son de color gris; banduyu mariellu claru con pintes escures; los lladrales tán xeneralmente tiñíos de color aferruño. El quexal ye rosada. L'iris ye anaranxáu claru.
Vive n'árees semiabiertes, montes pocu trupos y en sabanes o zarráus con parrotales espardíos, pr debaxo de los de 250 m de altitú.
Aliméntase d'insectos que busca ente la xamasca. Complementa la so dieta con frutos.
Rhytipterna simplex
La plañidera gris (Rhytipterna simplex), tamién denominada plañidera amazónica y plañidera abuxada, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae que vive en Suramérica.
La plañidera gris mide unos 20 cm de llargor. Presenta una pequeña cresta nel pileu. El so plumaxe ye gris, más claru nes partes inferiores, con matices mariellu llimón nel banduyu y tiñíu de castañal nes nales y la cola. El so iris ye acoloratáu.
Los sos hábitats naturales son les selves húmedes tropicales de rexones baxes, preferentemente a menos de 800 m de altitú, pero dacuando hasta los 1.400 msnm. 
Ridgwayia pinicola
El malvís azteca (Ridgwayia pinicola), tamién conocíu como mierlu pintu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Turdidae. Ye la única especie del xéneru Ridgwayia. Ye endémica de Méxicu, pero dacuando vese vagabundeando en Estaos Xuníos. El so hábitat natural son les viesques húmedes y montiegues. El nome del xéneru conmemora al ornitólogu estaunidense Robert Ridgway.
Riparia paludicola
El avión plaudícola (Riparia plaudicola) ye una pequeña ave paseriforme dientro de la familia Hirundinidae. L'ornitólogu francés Louis Vieillot describir por primer vegada como "Hirundo paludicola" en 1817 nel so "Nouveau Dictionnaire d'Histoire Naturelle".
Tien una gran área de distribución, qu'inclúi África y la India, amás d'otres rexones del sur d'Asia. Trátase d'una especie migratoria en forma parcial, cuidao que delles poblaciones realicen desplazamientos según la estación del añu. Suel habitar cerca de los cursos d'agua.
L'avión paludícola añera en colonies, nes cualos cada pareya ta cerca d'otros si hai pocu espaciu disponible. Los niales alcontrar en túneles de 30 a 60 cm de llargu, allugaos en bancos de sable. L'interior del nial consiste nuna capa de paya y plumes, alcontráu nuna cámara de dicha lluriga. De normal ponen de dos a cuatro güevos por niarada y dambos padres guarar.
L'avión paludícola, de 12 cm de llargu, ye de color marrón nos sos partes cimeros y blancu o marrón claro nes inferiores. Nun tener una banda marrón nel pechu, a diferencia del avión zapador; el so picu ye negru y les sos pates, marrones. Dambos sexos son similares, pero los más nuevos tienen una terminación más clara nes puntes de les nales y el banduyu. Les distintes races varien nel tonu del plumaxe de les sos partes cimeros ya inferiores y nel tamañu:
Riparia riparia
El avión zapador (Riparia riparia) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Hirundinidae. Ye un páxaru pequeñu, de vuelu rápidu y axilosu y aletéu rápido, d'unos 12 cm de llargor y 18 cm de valumbu. Tien una parte cimera parda y una ventral más clara. Ye'l primeru en llegar a Europa en primavera, inclusive primero que les golondrines. Concéntrase llueu en colonies, y añera en buecos en turries de tierra o arenisca pocu consolidada, dando llugar a dos niaraes de cuatro a cinco güevos, de abril a xunu. 
Cría en cantils de tierra, bancos de ríos y árees abiertes, en toa Europa menos en Islandia.
Alimentar en vuelu, prindando insectos a baxa y mediu altor.
Roraimia adusta
El subepalo del Roraima o pijuí pechu-rayáu (Roraimia adusta) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae, que pertenez al xéneru monotípicu Roraimia.
Alcuéntrase nos montes, los pandos "tepui" nel sur de Venezuela, al oeste de Guyana y l'estremu norte de Brasil. El so nome fai referencia al monte Roraima.
Ammomanes phoenicura
La terrera colirroja (Ammomanes phoenicura) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Alaudidae qu'habita en zones cascayoses abiertes y seques de la India y el nordés de Pakistán. De manera similar a otres especies d'esti xéneru tien un picu prominente tipu pinzón con un cantu llixeramente curváu escontra'l quexal cimeru. El color marrón opacu ye similar al del suelu yá que s'alimenta de granes, granos ya insectos. Los machos y femes son indistinguibles nel campu pero mientres la temporada de cortexu, el machu desenvuelve un baille nel cual llevanta vuelu en forma abrupta y depués cai en picada acompañáu por una llamada distintiva. Alimentar a nivel del suelu en pareyes o grupos amenorgaos.
Al igual qu'otres terreras "Ammomanes" la especie tien un picu curvu prominente coles narinas cubiertes de plumes. La garra trasera ye tan llarga como'l hallux y daqué curvada. La base del quexal inferior ye carnosa ente que'l restu ye de sustanza córnea de color gris. Les pates son de color carne. Dellos taxonomistas nel pasáu incluyeron al Ammomanes cinctura como una subspecie pero na actualidá ambes son consideraes especies distintes. Walter Koelz asitió a la población de la India peninsular al sur de la llinia ente Hubli-Bellary-Ellore como una subespecie separada "testaceus" (="testacea") que ye un color ablondu brillante, sicasí los especímenes pueden variar nel tomu brillosu (los individuos más coloraos son los de Mysore y Salem) polo que dellos estudiosos posteriores trataron a les especies como monotipo. Nel campu, el color ablondu, el anca acoloratada y la franxa escura de la cola (que s'afina escontra los llaos pa producir una forma triangular) son elementos distintivos. El gargüelu tien franxes leves de color marrón escuru. Les aves nueves tienen menos franxes nel so banduyu.
La especie alcuéntrase principalmente en rexones seques de baxa altitú en hábitats abiertos ensin cubierta significativa d'árboles. Ye un residente de la zona al sur del Ganges na India estendiéndose escontra l'oeste escontra Kutch y el Aravallis de Rajasthan. Son visitantes veraniegos de zones de Pakistán nel norte de Punjab y el sur de Nepal. La especie nun se presenta en Sri Lanka y los informes sobre avistamientos na isla de Rameshwaram nun fueron confirmaos, per otra parte la especie alcuéntrase en gran midida ausente de la rexón del Ghats Occidental especialmente en Kerala.
Polo xeneral atópense sobre'l terrén, pero dacuando pósense sobre alambres, estes aves nun suelen escondese. Caminen sobre'l terrén realizando rápidos dashes p'atrapar insectos y si son fadiaes se hechan y quédense quietes solo alloñar si unu avérase-yos demasiáu. La temporada de reproducción ye de febreru a mayu. El cortexu de los machos inclúi alzase a gran altor con un brengosu bater de nales pa depués baxar nuna serie de cayíes en picada acompañándose d'un curtiu gorgoteo. Tamién emiten llamaes mientres tán posaes nuna caña. El nial ta construyíu sobre'l suelu y una puesta típica contién ente 2 a 4 güevos. Los güevos de forma ovalada tienen ciertu rellumu y son de color crema o mariellu-blancucio recubiertu por llurdios daqué más trupes nel estremu más anchu. Inda nun se determinó cual ye la duración del periodu d'incubación.
Rupicola peruviana
El gallín de les roques o tunqui (quechua: "tunki") (Rupicola peruviana) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cotingidae. Ye l'ave nacional del Perú. Habita na rexón amazónica. El so pariente más cercanu ye'l gallu de roca guayanés ("Rupicola rupicola") y ye notable pola increíble guapura del so plumaxe. La so forma exótica ye bien popular, pos la so figura foi afigurada en grabaos, pintures y fotografíes que se publicar peruquier. La figura del Gallín ye'l símbolu de la Sociedá Vallecaucana d'Ornitoloxía.
Gallito de les roques, Gallín de les Sierres, Gallu de la Peña Andín, Tunqui, gallín de monte, berreador, chaperón. El nome llatinu "Rupicola peruviana' significa "[ave] de les roques peruana o del Perú".
Los dos especies del xéneru "Rupicola" son d'afinidá incierta. Dellos autores clasificar dientro d'una familia esclusives pa dambes, Rupicolidae, ente qu'otros incluyir dientro de Cotingidae, d'alcuerdu a los últimos estudios desenvueltos en base a ADN mitocondrial, taríen allugaos dientro de la familia Tyrannidae.
Habita nos altos y húmedos montes de neblina de la Amazonía allugaos na aguada oriental de la cordal de los Andes dende Colombia pasando por Ecuador y el Perú hasta Bolivia ente los 400 y 2.500 msnm, meyor conocíu como Yungas. 
Va décades los gallinos atopábense, non solamente nes vecindaes del Orinoco, sinón nos matos de monte vecines a l'agua, nos climes medios y fríos de tol país (Rupicola peruviana), pero la so guapura incomparable y la so popularidá convertir, dende principios del sieglu pasáu, como se llee nel testimoniu de Humboldt, n'aves escorríes por munchos, Anguaño ta sufriendo fuerte presión de captura y tráficu teniendo en cuenta qu'un exemplar puede algamar US$ 5,000 (cinco mil dólares) nel mercáu illegal esternu. 
Por estes razones, puede considerase que los gallinos de les roques tán en peligru d'estinción, magar la so clasificación actual na Llista Colorada de la UICN.
Presenten un marcáu dimorfismu sexual. El machu tien un plumaxe bien coloríu, combinación de naranxa y negru. Les femes, en contraposición, tienen un plumaxe de color austeru y apagáu, apoderáu por tonos en marrón. Aliméntase sobremanera de frutos diversos que les sos granes dixer y esvalixada siendo asina un preséu de la naturaleza na preservación de la so redolada ecolóxica.
El picu curtiu, les pates y los deos son fuertes. Dambos sexos tienen una cresta de plumes en forma de discu permanentemente esplegada (muncho más grande nos machos). A pesar de los brillosos colores nos machos, polo xeneral son difíciles de reparar cuando nun tán nos sos campos d'esplegue, pos son ariscos y viven en cascaes bien fondes o en llombes remotes de tierres baxes.
El gallu de roca peruanu se alimenta d'una gran cantidá de frutos monteses, los que crecen en grandes cantidaes nel monte de monte de les aguaes orientales andines.
Los gallos de roca son, ensin dulda, únicos, pero munches de les aves más conspicuas de los montes tropicales son tamién eminentemente frugívoras. Esto ye consecuencia de qu'ente'l 50% y 80% de los árboles de la selva amazónica producen frutes como mecanismu d'espardimientu. Amás de la so probada bayura, factores adicionales como la disponibilidad y diversidá de los frutos monteses van determinar que seya posible topar frutes en cualquier estación o dómina del añu, anque la calidá del alimentu nun seya la mesma mientres tol añu.
Según les investigaciones realizaes por biólogos de campu, la bayura de alimentu na zona onde habita dexa qu'en poco tiempu'l gallín de les roques machu satisfaiga les sos necesidaes alimentarias, quedando llibre pa dedicase al so complexu sistema de competencia dientro de la bandada. La fema, sicasí, encárgase sola de la incubación y el cuidu de les críes. Pero nun se quexa d'ello, una y bones la collaboración del machu nestes xeres podría resultar altamente peligrosa. Por cuenta de los sos llamativos colores, el tráficu continuu del machu poles cercanía del nial atraería l'atención d'el depredadores (águiles, culiebres, furonos y coatíes), añediendo un factor de riesgu al de por sí peligrosu esfuerzu de criar una camada de pitucos. El color apagáu de les femes toma entós un valor fundamental, yá que sirve, al pie de los sos pocu conspicuos niales, pa evitar ser detectada polos sos enemigos.
Nun estudiu realizáu nel sudeste peruanu menten que la reproducción empecipiar nel mes d'ochobre cola formación de "leks" y termina cola incubación nos meses de payares a febreru, la fema encárgase sola del cuidu del güevu y la cría, la incubación dura d'ente 40 a 42 díes, pero les críes permanecen cola fema los primeros trés meses (Quispe & Florez, 2006)
Pero entós, surde la entruga obvia: ¿Qué ye lo qu'ufierten los machos a estes autosuficientes femes?. La respuesta paez ser, a cencielles, les sos habilidaes como cantantes y baillarinos. Les singulares demostraciones de los machos, baillando y cantando en llugares escoyíos del monte conocíos col nome escandinavu de "lek", constitúin una eficaz forma de selección ente los machos de la especie. El machu que baille meyor a los güeyus de la fema, y aquel que torne puntual cada día a la sesión de baille evitando ser presa d'el depredadores, va ser escoyíu pa brindar los sos xenes a les nueves xeneraciones de gallinos de les roques.
De les munches hipótesis qu'esisten sobre la formación de "leks", paez que la de los Gallinos de les roques averar a la de la Teoría de los "Sitios importantes" ("Hotspots" en inglés) d'alcuerdu a un estudiu realizáu nel sureste peruanu onde se comparen cuandoquier 20 distintes carauterístiques del hábitat (Quispe & Florez, 2006), resaltaron ente les más importantes, la composición vexetal, el llume y la cercanía de los llugares de anidamiento.
Rupicola rupicola
El gallín de les roques guayanés (Rupicola rupicola) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cotingidae que vive nel norte de Suramérica.
Ye un páxaru robustu de plumaxe anaranxáu con una estraordinaria cresta de media lluna, cola naranxa terminada nuna franxa negra, y les nales de color naranxa blancu y negru de les plumes rémixes rizaes en forma de flecos. Amás tien el picu y les pates tamién de color naranxa. La fema ye menos conspicua principalmente de color pardu abuxada, tien un picu negru con pintes marielles y una más pequeñes cresta. Ye la más pequeña de los dos especies del xéneru "Rupicola", el so llargor total ye d'aprosimao 30 cm, y pesa 200-220 g.
Distribuyir en rexones montascoses de Guyana, esti de Colombia, sur de Venezuela, Suriname, Guyana Francesa y el norte del Amazones de Brasil. El so hábitat preferíu ye la selva húmeda al pie de afloraciones predreses. 
La dieta consiste principalmente de frutes.
El machu ye polígamu y esplega conductes comunales de lek: les singulares demostraciones de los machos, baillando y cantando en llugares escoyíos del monte conocíos col nome escandinavu de "lek", constitúin una eficaz forma de selección ente los machos de la especie. El machu que baille meyor a los güeyus de la fema, y aquel que torne puntual cada día a la sesión de baille evitando ser presa d'el depredadores, va ser escoyíu pa brindar los sos xenes a les nueves xeneraciones de gallinos de les roques.
La fema pon 1-2 güevu nel nial de folla y material vexetal, qu'afita con cuspia y folla a una roca vertical. El machu nun participa na fabricación del nial o nin la incubación de la puesta. 
Regularmente alcontráu nel so gran rangu, esta especie ye evaluada como de riesgu baxo na Llista Colorada d'Especies Amenaciaes.
Sakesphorus canadensis
El batará crestinegro (Sakesphorus canadensis), tamién denomináu batará de cresta negra, batará copetón (Colombia), formigueru copetón (Venezuela) o topeta-de-crista-preta (en portugués, Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Sakesphorus" qu'integra la familia Thamnophilidae. Vive y reproduzse na zona tropical de Suramérica.
El batará de cresta negra mide unos 15.7 cm de llargor, y pesa alredor de 24 g. El machu adultu tien una cabeza negra, con cresta prominente, gargüelu, pechu, y llombu de tonu marrón-negru, nales negres colos cantos de les plumes de color blancu, una cola curtia negra y un banduyu blancu. La fema y los machos inmaduros tienen una cresta castaña, y cabeza con pintes blanques y negres nes mocaes, zona inferior marrón opaco, zones baxes de negru con pintes, y nales y plumes de la cola de tonu marrón más fuerte que les del machu.
Alcuéntrase en Trinidá, Colombia, Venezuela, les Guayanas, el norte de Brasil y el nordés del Perú. .
Esta ave vive en montes ralos, carbes grebes, sabanes y manglares hasta los 800 m d'altitú. 
Polo xeneral alcuéntrase en pareyes territoriales jugueteando nel sotobosque y de cutiu nel semi-abiertu. Frecuentemente ximielga la so cola, especialmente al vocalizar. Sabe acompañar bandaes mistes.
El batará de cresta negra aliméntase d'insectos y otros artrópodos que picotia de la xamasca. Tamién prinda pequeños llagartos y bayes.
La fema pon dos güevos blancos con dellos vivos púrpura nun nial fondu suspendíu d'una caña o enredadera. Los güevos son guaraos por dambos sexos mientres 14 díes enantes de faer eclosión los pitucos, la fema siempres guara mientres la nueche. Los pitucos vuelen al cabu de doce díes.
Ye una especie inconspicua, de cutiu detectada pol so cantar, una serie de notes musicales que s'aceleren y xuben en tonu “cuew-cuew-cuew-cue-cue-cue-cu-cu-cu-cu”, o la llamada un “churrrr”.
La especie "S. canadensis" describióse per primer vegada pol naturalista suecu Carolus Linnaeus en 1766 sol nome científicu "Lanius canadensis"; localidad tipo errada «Canadá» enmendada pa «Cayenne, Guayana francesa».
Probablemente forma una superespecie con "Sakesphorus cristatus". La subespecie "pulchellus" aparenta ser morfológicamente y vocalmente distinta de les otres y podría merecer ser considerada especie plena; esti taxón y les subespecies propuestes "phainoleucus" (Riohacha, nel norte de Colombia) y "paraguanae" (península de Paraguaná, nel noroeste de Venezuela) paecen cruciase, y queden meyor arrexuntaes. Les diferencies ente dalgunes o toles subespecies pueden ser clinales, y la variación de plumaxe ente caúna ye substancial; polo tanto les llendes de distribución son imprecisos.
Clements Checklist 6.8 reconoz 6  subespecies cola so correspondiente distribución xeográfica:
Otres clasificaciones como'l IOC y ITIS reconocen una séptima subespecie:
Sakesphorus cristatus
El batará crestado (Sakesphorus cristatus), tamién denomináu batará de mexelles plateadas o topeta-do nordeste (en portugués, Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Sakesphorus" qu'integra la familia Thamnophilidae. Ye endémicu de Brasil.
Mide 14 cm. El machu tien la cresta, la parte anterior de la face, gargüelu y centru del pechu negros, oldeando col restu de la cabeza y lladrales gris escamplaes. Penriba ye pardu acoloratáu, nales negres con marques blanques, la cola ye barrada de negru y blancu. Pembaxo ye ablancazáu. La fema ye pardu acoloratada maciu penriba, más brillosu na cresta y cola; nala escura con dos faxes blancu puercu, como nel machu; pembaxo ye pardu amarellentáu claru. 
Alcuéntrase puramente nel nordés de Brasil: nel centru de Ceará, sureste de Piauí, oeste de Pernambuco, Badea (sacante la mariña) y norte de Mines Gerais (escontra'l sur hasta l'altu valle del Ríu São Francisco).
Habita en matos de caatinga arbustives y matos secos axacentes hasta los 1100 msnm.
Como los sos conxéneres aliméntase d'artrópodos, pequeños vertebraos y unos pocos frutos.
El cantar ye un grave “chup, chup, chup, chup, chuh-chuh-chuh-ch-ch-ch-chah” que recuerda al cantar de "Thamnophilus torquatus". Tamién da un llamáu musical “tuu” repitíu a intervalos de 1-2 segundos.
La especie "S. cristatus" describióse per primer vegada pol naturalista alemán Maximilian zu Wied-Neuwied en 1831 sol nome científicu "Thamnophilus cristatus"; localidad tipo «Bahia, Brasil».
Ye monotípica. Probablemente forma una superespecie con "Sakesphorus canadensis".
Sakesphorus luctuosus
El batará luctuoso (Sakesphorus luctuosus), tamién denomináu batará resplandorientu o topeta-d'enagua (en portugués, Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Sakesphorus" qu'integra la familia Thamnophilidae. Ye endémicu de Brasil.
Mide 17,5 cm. Esibe una cresta llargo y espelurciao, munches vegaes arizada, sobremanera al cantar. El machu ye tou renegrido con un risco blancu nel costazu y les plumes esternes de la cola con una estrecha punta blanca. La fema ye paecida, más negru ferruñu cola cresta marrón acoloratáu contrastante. La subespecie sureña describióse con base na punta de la cola más estrecha y cantos blancos de les escapulares más anchos, pero nun ta claru si esa variación realmente merez la reconocencia nomenclatural. 
Alcuéntrase puramente en Brasil. .
La pareya saltita metódicamente ente les enredaderes y parrotales, dacuando más altu hasta les copes de los árboles riberanos. Mientres canta acostuma solmenar selemente la cola pa enriba y pa embaxo y erizar el so copete. Sabe acompañar bandaes mistes.
El cantar ye una serie de notes nasales y pausaes, qu'aceleren a la fin, “cau, cau, cau, cau-cau-cau-ca-ca-ca-cacaca”.
La especie "S. luctuosus" describióse per primer vegada pol naturalista alemán Martin Heinrich Carl Lichtenstein en 1823 sol nome científicu "Lanius luctuosus"; localidad tipo «Cametá, Pará, Brasil».
Les relaciones d'esta especie son inciertes. La subespecie "araguayae" puede representar el puntu final d'un cline.
Salpinctes obsoletus
La mura de les roques o chivirín saltarroca ("Salpinctes obsoletus") ye una especie d'ave paseriforme de la familia Troglodytidae. Ye l'únicu miembru del xéneru monotípicu Salpinctes.
Ye nativu de América del Norte (Canadá, Estaos Xuníos, Méxicu) y América Central, incluyendo Belize, Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Hondures y Nicaragua. El so hábitat consiste de carbes tropicales y subtropicales y árees predreses. 
Salpornis spilonotus
El agateador motudu (Salpornis spilonotus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Certhiidae que vive nel sur d'África y Asia. Esti pequeñu páxaru ye l'únicu miembru del so xéneru Salpornis y de la subfamilia Salpornithinae. 
Alcuéntrase nel África subsaḥariana y nel norte de la India en monte caducifolios y manglares. Nun migra más allá de movimientos locales. 
Tien el picu finu y cola punta curvada escontra baxo, que usa pa estrayer insectos de la corteza, pero nun tien la cola ríxida que los Certhiinae usen pa suxetar en tueros verticales. El agateador motudu tien el plumaxe densamente enllordiáu y llistáu, tantu nes partes cimeres como nes inferiores lo que lo estrema de los miembros de la subfamilia Certhiinae. Pesa hasta 16 gramos, el doble que la mayoría de los agateadores de similar llargor (hasta 15 cm).
Añeren en cuévanos dientro d'árboles.
Saltator albicollis
El pepitero antillanu (Saltator albicollis), tamién denomináu saltator llistáu, ye una especie d'ave paseriforme qu'integra'l xéneru "Saltator", de la familia Cardinalidae. Distribuyir en forestas de delles islles de les Antilles.
La so área de distribución llindar a delles islles del mar Caribe oriental: Guadalupe, Dominica, Martinica y Santa Lucía,Colombia siendo vagante en Saint Kitts y Nevis. Esta especie habita, con dos subespecies, en selves y montes abiertos.
Esta especie aliméntase de granes, frutos, biltos de fueyes, y artrópodos. El machu emite un fuerte cantar dende lo alto d'un árbol. Constrúi'l so nial en forma de taza nes cañes de los árboles. Pa ello emplega fibres vexetales, tapizando l'interior con pelos o plumes. 
Saltator atriceps
El saltador de cabeza negra (Saltator atriceps), tamién conocíu como chica cabeza negra, pepitero cabicinegro o picurero cabeza negra, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cardinalidae. 
Ye nativu de Belize, Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Hondures, Méxicu, Nicaragua y Panamá. El so hábitat natural inclúi monte tropical y subtropical. 
Saltator atricollis
El pepitero de corbata (Bolivia, Paraguái) o pepitero gorjinegro (Saltator atricollis), tamién denomináu saltador de gargüelu negru o bicu-de-pimenta (en portugués, Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Saltator" o a "Saltatricula"; esisten diferencies ente les taxonomíes si integra la familia Cardinalidae o Thraupidae (ver "Taxonomía"). Ye nativu de América del Sur.
Mide 20,5 cm. El picu ye anaranxáu vivu col culmen negru. Coloríu bien característicu, penriba ye pardu escuru, cola face y el gargüelu negros, llaos de la cabeza abuxaos. Pembaxo ye pardu claru. Los xuveniles con pardu aferruñáu en cuenta de negru y picu escuru.
La so área de distribución estiéndese dende l'este y centru de Brasil (dende'l norte de Ceará y Maranhão, tamién Pernambuco, al sur nel interior hasta Mato Grosso, norte de São Paulo y sur de Mines Gerais), esti de Bolivia (nordés del Beni y este de Santa Cruz) y nordés de Paraguái.
Esta especie habita en montes abiertos y carbes carauterístiques del zarráu ente los 500 y los 1300 msnm; localmente en Brasil hasta los 1800 m d'altitú. 
Vive en bandaes pequeñes, al contrariu de los sos conxéneres qu'anden usualmente en pareyes. Acostumen posar a lo cimero de parrotales y árboles baxos, dacuando en barganales, dende onde baxen al suelu en busca d'alimentu, inclusive en caminos de tierra, mientres caltienen un sentinela posáu nuna percha alta, como ye vezu frecuente en munchos páxaros campestres.
Esta especie aliméntase de granes, frutos, biltos de fueyes, y artrópodos.
Constrúi'l so nial en forma de taza nes cañes de los árboles o en pajonales. Pa ello emplega fibres vexetales, tapizando l'interior con pelos, plumes y tarmos de yerbes. La fema pon de 2 a 3 güevos com incubación promedio de 13 díes. São de 2 a 3 niarada per añu. 
El cantar ye bien distintu de los sos conxéneres, un garllo rápido, musical y ellaboráu; delles aves pueden executar una cantoría colectiva (principalmente a l'amanecida). El llamáu ye un “uiík?..uiík?...” agudu y débil.
La especie "S. atricollis" describióse per primer vegada pol naturalista francés Louis Jean Pierre Vieillot en 1817 sol mesmu nome científicu; localidad tipo «Paraguái».
El xéneru ye tradicionalmente asitiáu na familia Cardinalidae, pero la evidencia xenética suxure que pertenez a Thraupidae, acordies con Klicka "et a el" (2007). La Propuesta N° 321 al South American Classification Committee (SACC), aprobada, retiró al xéneru de Cardinalidae y dexar temporariamente en Incertae sedis, onde, según SACC, atopar hasta'l presente.
Nuevos estudios de Chaves "et a el" (2013) revisaron la secuencia linear de los xéneros "Saltator" y "Saltatricula", concluyendo que Saltator atricollis y "Saltatricula multicolor" son especies hermanes. La Propuesta N° 593 al SACC refugó la inclusión de "Saltatricula" en "Saltator" y encamentó la inclusión de "S. atricollis" en "Saltatricula". La implementación d'estes resultancies alcuéntrase pindia.
El Congresu Ornitolóxicu Internacional (IOC - Versión 4.4, 2014) caltener en Cardinalidae; mientres Clements Checklist 6.9 asitiar en Thraupidae, según el Comité Brasileñu de Rexistros Ornitolóxicos (CBRO); esti postreru tamién adopta la inclusión de "S. atricollis", col nome científicu Saltatricula atricollis.
Saltator atripennis
El saltador de nales negres (Saltator atripennis) ye una especie páxaru cantor de América del Sur. 
Los saltadores asítiense tradicionalmente na familia "Cardinalidae", pero en realidá paez tar más cerca de la familia "Thraupidae".
Alcuéntrase en Colombia y Ecuador. El so hábitat natural son los montes húmedos tropicales o subtropicales de monte.
Saltator aurantiirostris
El saltador de picu doráu (Saltator aurantiirostris), tamién denomináu rei del monte y pepitero de collar, ye una especie d'ave paseriforme de la familia de les Emberizidae.
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Brasil, Chile, Paraguái, Perú y Uruguái; en particular, na rexón sur del pantanal, a lo llargo del río Paraguái.
El so hábitat natural son les selves tropicales o subtropicales, pacionales subtropicales o tropicales secos, y antigües selves altamente degradaes.
Saltator coerulescens
El pepitero abuxáu (Saltator coerulescens) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Saltator". Tradicionalmente, esti xéneru integró la familia Cardinalidae como na clasificación del Congresu Ornitolóxicu Internacional, pero paez más próximu a la familia Thraupidae como na clasificación Clements Checklist 6.9, por falta d'alcuerdu ye asitiáu en Incertae sedis, como nel SACC. Ye nativu d'América. Ta llargamente distribuyíu dende México hasta'l norte d'Arxentina y Uruguái.
Denominar tamién pepitero gris (Arxentina, Bolivia, Paraguái), saltador papayero (Colombia), saltator o saltador buxu (Costa Rica, Méxicu, Nicaragua), picurero abuxáu (México), rei del monte gris o plomizu (Uruguái), lechosero ajicero (Venezuela), dichosofuí (El Salvador) o sabiá-gongá (Brasil).
Mide una media de 20 cm y pesa unos 52 g. La tonalidá del so plumaxe depende de la edá y la subespecie a la que perteneza, anque polo xeneral son páxaros de color gris o verde abuxáu nes partes cimeres, el pechu gris, el banduyu crema o canela, con una llista superciliar blanca y otra llista vertical blanca nel gargüelu.
Alcuéntrase en Arxentina; Belice; Bolivia; Brasil; Colombia; Costa Rica; Ecuador; El Salvador; Guayana francesa; Guatemala; Guyana; Hondures; Méxicu; Nicaragua; Panamá; Paraguái; Perú; Surinam; Trinidá y Tobago; Uruguái; Venezuela.
La so área de distribución estiéndese dende México por toa América Central hasta'l sur del Perú y la rexón del ríu Paraná n'Arxentina.
Esta especie alcuéntrase nos montes abiertos, planicies y zones arbustives. 
Aliméntase de granes y frutos, biltos de plantes y artrópodos lentos. Busca alimentu nos niveles baxos y medios del monte, dacuando en pareyes o en pequeños grupos, o en bandaes mistes d'alimentación con otros saltadores. 
Constrúin el so avolumáu nial en forma de concu nes cañes de los árboles a un altor ente 2 y 4 metros d'altor. Les sos puestes suelen constar de dos güevos de color azul maciu que miden una media d'ente 23–31,5 mm de llongura por unoslong 17–22 mm d'anchu que pesen unos 5 gramos. Tienen un aspeutu inusual a los del restu del so xéneru porque tienen un estremu veteado con llixos pardos.
La so llamada común ye un enllargáu y ascendente "chiuii" o "chikuii", dacuando con un entamu más complexu como "hi'wii chu wiii". El so nome nel Salvador, "dichosofuí", ye una onomatopeya qu'interpreta'l so cantar como dicha frase.
La especie describióse científicamente pol ornitólogu francés Louis Jean Pierre Vieillot en 1817. La so taxonomía alcuéntrase en disputa, tradicionalmente allúgase en Cardinalidae pero podría tar más próximu a los miembros de Thraupidae. Amás el xéneru "Saltator" aparéntemente ye polifilético, polo qu'anque esta próximu a la especie tipu, del saltador de gargüelu canelu, ta inda por determinase si va permanecer nesti xéneru o se va treslladóse a otru.
Reconócense trelce subespecies, dalgunes de les cualos dellos autores considerar especies separaes basándose nes sos vocalizaciones distintes:
Saltator fuliginosus
El pepitero negru (Arxentina, Paraguái) (Saltator fuliginosus), tamién denomináu pepitero fuliginoso, piquigordo de gargüelu negru o pimentão (pimentón, en portugués, Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Saltator". Tradicionalmente, esti xéneru integró la familia Cardinalidae como na clasificación del Congresu Ornitolóxicu Internacional, pero paez más próximu a la familia Thraupidae como na clasificación Clements Checklist 6.9, por falta d'alcuerdu ye asitiáu en Incertae sedis, como nel SACC. Ye nativu de América del Sur.
Estiéndese dende l'este de Brasil nos estaos de Alagoas, Badea y Mines Gerais hasta'l norte de Ríu Grande del Sur; l'este del Paraguái (onde ye raru), hasta'l nordés de la Arxentina, na provincia de Misiones.
Los sos hábitats típicos son estratos medios y altos de selves húmedes tropicales y subtropicales, na Selva Paranaense y la Viesca atlántica. 
Saltator grossus
El piquigordo de gargüelu blancu o picogrueso piquirrojo (Saltator grossus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Cardinalidae que vive en Centru y Suramérica.
Puede atopáse-y nes selves de Bolivia, Brasil, Colombia, Costa Rica, Ecuador, Guyana, Hondures, Nicaragua, Panamá, Perú, Surinam, y Venezuela.
Saltator maxillosus
El pepitero picudu (Arxentina), (Saltator maxillosus), tamién denomináu saltador de picu gruesu, pepitero picu gruesu (Arxentina, Paraguái) o bicu-grosso (picu gruesu, en portugués, Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Saltator". Tradicionalmente, esti xéneru integró la familia Cardinalidae como nel Congresu Ornitolóxicu Internacional, pero paez más próximu a la familia Thraupidae como en Clements Checklist 6.9, por falta d'alcuerdu ye asitiáu en Incertae sedis, como nel SACC. Ye nativu de Suramérica.
Alcuéntrase nel nordés d'Arxentina, sudeste de Brasil y este de Paraguái.
Los sos hábitats naturales son selva húmedes tropicales y subtropicales montiegues y tamién de baxa altitú, y montes altamente degradaos.
Saltator maximus
El saltador de gargüelu canelu (Saltator maximus), tamién denomináu saltator gorjileonado, saltador gorgianteado, saltador enmedallado y picurero bosquero, ye una especie d'ave paseriforme de Centro y Suramérica, tradicionalmente asitiada dientro de la familia Cardinalidae, pero anguaño s'alderique sobre si ta más emparentada con Thraupidae.
Mide ente 17 y 21 cm. L'adultu tien una cabeza gris cayuela, con una corona verdosa y ceyes blanques. Les partes dorsales de l'ave son color verde oliva; les partes ventrales son grises, tornándose leonadas nel banduyu baxu y nes plumes cobertoras inferiores de la cola. El gargüelu ye leonada, arrodiada d'una banda negra qu'inclúi tantu'l gargüelu y el pechu. Los xuveniles son más opacos, col gargüelu y el pechu coritos con llurdios blancos, y llurdios pardos nes partes inferiores. El picu ye convexu y gruesu, de color negru; negres son les pates.
Habita montes tropicales mestos, dende'l sur de Méxicu hasta Brasil y occidente de Ecuador. Aliméntase de frutos, yemes de plantes, néctar ya insectos.
La fema pon dos güevos azules macios, de 22 a 32 mm de llargor por 16 a 21 mm d'anchu y un pesu de 4,8 a 6,1. Los niales son en forma de concu, construyíos n'árboles a altores cimeros a 2 metros.
Saltator nigriceps
El saltador de capota negra (Saltator nigriceps) ye una especie d'ave de la familia "Cardinalidae", que s'atopa na rexón fronteriza ente Ecuador y Perú. El so hábitat natural ye'l monte secu tropical de les tierres baxes.
Saltator orenocensis
El saltador de pechu blancu, pepitero del Orinoco, saltador cejiblanco, o lechosero pechiblanco (Saltator orenocensis), ye una especie d'ave paseriforme qu'integra'l xéneru "Saltator", de la familia Cardinalidae. Distribuyir en forestas del norte de América del Sur.
La so área de distribución estiéndese dende Venezuela hasta'l norte de Colombia. Esta especie habita en arbustales semiáridos y montes caducifolios abiertos.
Saltator similis
El pepitero verdosu, saltador de nales verdes, o rei del monte verdosu (Saltator similis), ye una especie d'ave paseriforme qu'integra'l xéneru "Saltator", de la familia Cardinalidae. Distribuyir en forestas del centru-esti de América del Sur.
La so área de distribución estiéndese dende l'este de Bolivia, el centru y esti del Brasil, Paraguái, Uruguái, y el nordeste de la Arxentina. Esta especie habita en selves, cuantimás en galería, y en montes húmedos.
Saltator striatipectus
El saltador rayáu (Saltator striatipectus), tamién conocíu como pepitero llistáu, saltador pío-xudíu o lechosero pechirrayado, ye una especie d'ave passeriforme de la familia de los cardinálidos.
Distribúyese al traviés de Colombia, Costa Rica, Ecuador, Guadalupe, Panamá, Perú y Venezuela. El so hábitat natural son les viesques húmedes, viesques montiegues, viesques seques y carbes.
Tien 10 subespecies reconocíes. 
Saltatricula multicolor
El pepitero chicu (Arxentina, Bolivia, Paraguái, Uruguái) (Saltatricula multicolor), tamién denomináu manchadito (Uruguái), vira-vira (Arxentina), bicu-de-pimenta-chaquenho (en portugués, Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Thraupidae anque esisten diferencies ente les taxonomíes sobre la familia en que s'asitia (ver "Taxonomía"). Ye la única especie del xéneru monotípicu Saltatricula. Ye nativu del centro-sur de América del Sur. 
Mide 18 cm. Picu mayormente mariellu. Penriba ye pardu arenosu, con una prominente banda blanca pos-ocular y mázcara negra que s'estiende dende la frente hasta los llaos del pescuezo. Cola bastante llarga y graduada, les plumes esternes con anches puntes blanques. Mediu gargüelu blancu, gris nos llaos del pescuezo y del pechu, llaos y lladrales llargamente pardu claru arrosáu.
Distribuyir pol sureste de Bolivia (este de Santa Cruz, Chuquisaca y Tarija), oeste de Paraguái (al oeste del Río Paraguái), norte d'Arxentina al este de la precordillera (al sur hasta'l centru de Mendoza, sur de San Luis, sur de Córdoba y sur de Santa Fe, y dende el centru de Formosa y centru del Chaco al sur hasta'l sur de Provincia de Corrientes Corrientes y Ente Ríos) y noroeste de Uruguái. Rexistros nel estremu suroeste de Ríu Grande do Sul (Uruguáiana), en Brasil.
Habita los pacionales en cantu de carbes y montes secos del chaco principalmente embaxo de los 500  msnm.
Esti elegante ya inconfundible endémicu del chaco ye atopáu a los pares o en pequeños grupos (cuando nun ta reproduciendo) y de cutiu acomuñáu col brasita de fueu ("Coryphospingus cucullatus"). La relativa bayura d'esta especie paez fluctuar en relación al tipu de hábitat mientres l'añu, pero permanez inciertu si ésto deber a mudances na bayura de comida, disponibilidad de locales pa nial o competición variable d'aves migratories.
Aliméntase principalmente de granes de camperes, pero, facultativamente de la cazumbre lliberada en perforaciones abiertes pol carpinteru de los cardones ("Melanerpes cactorum"). Busca la so comida principalmente nel suelu, y cuando alteriáu vuela escontra parrotales baxos con un rellumu de blancu.
La especie "S. multicolor" describióse per primer vegada pol naturalista alemán naturalizáu arxentín Karl Hermann Konrad Burmeister en 1860 sol nome científicu "Saltator multicolor"; localidad tipo «Paraná, Ente Ríos, Arxentina».
Enantes consideróse-y un miembru de la familia Emberizidae, pero la evidencia xenética suxure que pertenez a Thraupidae, acordies con Klicka "et a el" (2007). Sicasí, la Propuesta N° 322 al South American Classification Committee (SACC), aprobada, dexar temporariamente en Incertae sedis, onde s'atopa hasta'l presente.
Nuevos estudios de Chaves "et a el" (2013) revisaron la secuencia linear de los xéneros "Saltator" y Saltatricula, concluyendo que "Saltator atricollis" y "Saltatricula multicolor" son especies hermanes. La Propuesta N° 593 al SACC refugó la inclusión del presente en "Saltator" y encamentó la inclusión de "S. atricollis" en "Saltatricula". La implementación d'estes resultancies alcuéntrase pindia.
El Congresu Ornitolóxicu Internacional (IOC - Versión 4.4, 2014) asitiar en Thraupidae, según Clements Checklist 6.9 y el Comité Brasileñu de Rexistros Ornitolóxicos (CBRO), esti postreru tamién adopta la inclusión de "S. atricollis", col nome científicu "Saltatricula atricollis".
Sapayoa aenigma
Sapayoa aenigma ye un ave paseriforme del suborde Tyranni que s'atopa na selva tropical lluviosa d'enllanaes en Panamá y el noroeste de América del Sur. Como l'epítetu "aenigma" implica, les sos relaciones de parentescu fueron evasives por enforma tiempu.
El sapayoa ye una pequeña ave de color oliva, daqué más pálida embaxo y con gargüelu amarellentáu. Paecer a una fema de Pipridae, pero mayor y con cola más llarga y picu mas anchu. Ye rara o pocu común nel sotobosque, prefiriendo cañaes y regatos (Ridgely & Tudor 1994). Suélense ver en pareyes o en bandaes d'especies mistes. Pasen llargos periodos posaes, pa de sópitu balanciar pa tomar un frutu o prindar un insectu, sobre la xamasca o nel aire, colos sos picos chatos y anchos (comportamientu que Ridgely y Tudor [1994] comparen col de los Eurylaimidae). Otros aspeutos de la so bioloxía son desconocíos (Kemp & Sherley 2003).
Siempres se consideró a Sapayoa un xéneru monotípicu ya históricamente ye teníu por un Tyranni del Nuevu Mundu ( ye dicir un Tyrannides); en particular asignar a la familia Pipridae. Sicasí, la especie foi llistada como "incertae sedis" (allugamientu inciertu) por Sibley y Ahlquist (1990), porque la comparanza preliminar de la hibridación d'ADN-ADN indicólos qu'esta especie yera rellacionada colos Eurylaimidae, Tyranni del Vieyu Mundu, o un grupu hermano de tolos Tyrannides, como se suxuriera n'estudios bioquímicos anteriores. Sía que non, nun atoparon que fora de parentescu cercanu colos Pipridae o cualesquier otru Tyrannides actual (Sibley y Ahlquist 1990).
Investigación más recién suxure que nun ye un de nenguna manera un Tyrannides sinón un Eurylaimides. Chesser (2004) amuesa que "Sapoyoa" ye esterior al llinaxe de los Tyrannides. Fjeldså "et al." (2003) van más allá, analizando datos de secuencies nucleotídicas del intrón 2 de mioglobina y del intrón 11 de GAPDH nel ADN nuclear, atopen que "Sapoyoa" sería la última especie sobreviviente n'América d'un llinaxe qu'evolucionó en Australia-Nueva Guinea cuando Gondwana taba en procesu d'estazase. Plantégase la hipótesis de que l'ancestru de "Sapoyoa" algamó América del Sur per vía de la Península Antártica Occidental dende Australia.
Anguaño "Sapoyoa" ye allugáu dacuando na familia Eurylaimidae. Otros poner tentativamente na familia Philepittidae (Kemp & Sherley 2003), que s'atopa per otra parte namái en Madagascar y de la mesma tamién n'ocasiones ye incluyida en Eurylaimidae.
Sicasí, la diverxencia ente Eurylaimidae y "Sapoyoa" que ye atopada por Fjeldså "et al." (2003) ye namái llixeramente menos fonda que la qu'esiste ente "Sapoyoa" y Pittidae. Ye inclusive posible, anque improbable, que la especie presente seya realmente más cercana a les Pittidae qu'a les Eurylaimidae. Arriendes d'ello, Irestedt "et al." (2006) ponen a "Sapoyoa" na so propia familia monotípica Sapayoidae.
Satrapa icterophrys
El mosqueru cejiamarillo (Satrapa icterophrys), tamién conocíu como atrapamoscas cejiamarillo o suirirí mariellu, ye una especie d'ave passeriforme de la familia Tyrannidae.
Pue atopase en Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Paraguái, Perú, Uruguái y Venezuela. El so hábitat consiste en monte húmedu, pacionales y zones degradaes. Ye l'únicu miembru del xéneru monotípicu Satrapa. Nun tien subespecies reconocíes.
Saxicola caprata
La calambiya pía (Saxicola caprata) ye una especie d'ave de la familia Muscicapidae y miembru del xéneru "Saxicola".
Distribúise per bona parte d'Asia, sobremanera nel sudeste; escontra 1950 llegaron y colonizaron Papúa Nueva Guinea. Habita n'espacios abiertos: praderíes, cultivos, sabanes y zones de carba.
Saxicola maurus
La calambiya asiática o calambiya siberiana (Saxicola torquatus maurus) ye un miembru de la familia de los papamoscas del Vieyu Mundu, ye dicir Muscicapidae (pero enantes les calambiyes yeren incluyíes en Turdidae). Ésti ye entá un taxón revesosu yá que se propunxo considerala como especie independiente Saxicola maurus , como resultáu d'estudios de secuenciación de ADN, pero recibió aceptación diversa.
Nel pasáu considerar a ésta y a otres formes más como miembros de la mesma especie denominada 'calambiya común' ("Saxicola torquatus sensu llato", ye dicir nel sentíu ampliu anterior), pero tou la evidencia disponible (vea Saxicola torquatus) sofita'l estatus d'especies separaes pa estes calambiyes y l'asiática toma como específicu'l nome subespecífico que tenía orixinalmente estremándose de les calambiyes africana, europea, canaria y de Xunta ). Xuntu cola especie europea, constitúin los representantes d'un llinaxe euroasiático, y dixebráronse ente sigo mientres el Pliocenu tardíu o'l Pleistocenu ceo aprosimao fai 1,5-2,5 millones d'años.
La calambiya asiática ye migración de les aves migratoria ya insectívora. Reproduzse en carbes aspres abiertos y en pacionales aspros con parrotales esvalixaos. La área de distribución reproductiva cubre la mayor parte del Asia templada, dende alredor de 71°N de llatitú en Siberia, hasta'l sur nos Himalaya y suroeste de China, y al oeste hasta Turquía oriental y l'área del mar Caspiu. Tamién se reproduz nel estremu nordeste d'Europa, principalmente en Rusia, pero dacuando tan al occidente como en Finlandia. La área de distribución iverniza ye dende'l sur de Xapón llegando al sur hasta Tailandia y la India, y llegando al oeste hasta'l nororiente d'África. Na migración, pequeños númberos lleguen escontra l'oeste a algamar Europa occidental, y escepcionalmente escontra l'este lleguen a Alaska en Norte América.
La calambiya asiática paecer a la estrechamente emparentada calambiya europea, pero ye típicamente más pálida, cola rabadilla blanca y les partes inferiores más blanques con menos anaranxáu nel pechu, y con plumes primaries de les nales distinguiblemente más llargues. Nesta postrera característica paezse muncho más a la calambiya norteña lo que se debe a que dambes tán afeches a la migración a llargues distancies. El machu nel branu tien negres les partes dorsales, ensin los tonos castaños de la calambiya europea, tien un collar blancu conspicuo, parches escapulares blancos y rabadilla blanca, l'anaranxáu nel gargüelu menguáu y la cabeza negra. La fema tien les partes dorsales y la cabeza de color castañu maciu, los parches del pescuezu blancos (nun formen un collar enterizu) y la rabadilla d'un mariellu arrosao maciu ensin llurdios rayaos. 
El machu tien un llamáu chasqueante como de piedres que se cuten ente sigo. El cantar ye altu y gorjeante como'l del acentor común ("Prunella modularis").
Esisten cinco o seis subespecies, con "S. m. maurus" (descrita enriba) y la bien similar "S. m. stejnegeri" (dudosamente distinta de "S. m. maurus") presentes en tol norte y centru d'Asia y les races sureñes más estremaes "S. m. variegatus" (d'oeste del Mar Caspiu), "S. m. armenicus" (del este de Turquía hasta Irán), "S. m. indicus" (del Himalaya) y "S. m. przewalskii" (del sudoeste de China) que s'estremen per árees blanques más grandes nel plumaxe.
Saxicola rubetra
El Birchu montesín (Saxicola rubetra) ye una pequeña ave paseriforme miembru de la familia Muscicapidae, de los papamoscas del Vieyu Mundu, (pero enantes yera incluyida en Turdidae) . Ye una especie migración de les aves migratoria insectívora que se reproduz en pacionales aspros o terrenes yerbosos similar ensin cultivar en Europa y Asia. Añera en carrizos. Toles poblaciones de la especie enviernen en África.
La calambiya ye similar en talla al raitán européu ("Erithacus rubecula"). Dambos sexos tienen la rabadilla amarellentada y la cola blanca con una banda terminal negra. El machu pel branu tien les partes cimeres parduces, el gargüelu anteada, los llaos de la cabeza coritos. Tien una llista superciliar intensamente blanca. Tien parches blancos nes nales.
El machu tien un cantar xibláu crepitante. El so llamáu ye un soníu "chac" típicu de calambiya o un chiflido nidiu.
Esta especie representa una diverxencia bastante basal del xéneru "Saxicola" (Wink et al. 2002).
Saxicola tectes
Saxicola tectes, calambiya de Xunta ye una calambiya reinal de la Isla Xunta. Esta pequeña ave paseriforme ye miembru de la familia Muscicapidae, de los papamoscas del Vieyu Mundu, (pero enantes "Saxicola" incluyir en Turdidae). 
La calambiya de Xunta ye común n'árees clareadas y carbes abiertes de monte. 
La so ceya blanca ye la diferencia esterna más prominente con "Saxicola torquata" (calambiya africana) que la so agamba ye negra. 
Nel pasáu considerar a ésta y a otres formes más como miembros de la mesma especie denominada 'calambiya común' ("Saxicola torquatus sensu llato", ye dicir nel sentíu ampliu anterior, güei grupu d'especies rellacionaes). Pero ye bien distinta, y anguaño hai consensu en considerala como especie separada. 
Topóse tamién que tien más relación xenética coles subespecies (o especies) "S. t. axillaris" y "S. t. sibilla" coles que forma un clado separáu del clado formáu por "S. t. rubicola", " S. t. maura" y "S. dacotiae" La separación de los ancestros de la calambiya de Xunta, la de Madagascar ("S. t. sibilla") y l'africana ("S. t. axillaris") asocedió fai unos 2-2,5 millones d'años mientres el Pliocenu tardíu.
Saxicola torquatus
Saxicola torquatus o calambiya común ye un miembru de la familia Muscicapidae, de los papamoscas del Vieyu Mundu. Vive en bona parte d'África, Asia y Europa. Ye un taxón revesosu una y bones los últimos estudios de ADN propunxeron que delles de los sos subespecies confórmense como especies independientes, quedando la definición de "Saxicola torquatus" pa los taxones subsaharianos o calambiyes africanes. Anque esta propuesta recibió hasta'l momentu distintu aceptación según que subespecie.
Les formes de calambiya común consideraes europees (o "Saxicola rubicola") distribuyir pola mayor parte d'Europa occidental y de la cuenca mediterránea (incluyendo'l norte d'África y el Mediu Oriente hasta Irán), y nun realicen grandes desplazamientos. Les calambiyes comunes consideraes como asiátiques (o "Saxicola maurus") distribúise dende Irán escontra l'este, por toa Asia Central y Siberia, hasta llegar a China y Xapón y el sudeste asiáticu, y realicen migraciones escontra les zones meridionales de la so área.
Les formes de calambiya común consideraes ente les africanes tienen una distribución irregular espardida per munches partes del sur d'África, y más localmente nel norte de Senegal y Etiopía, con poblaciones fora d'África nos montes del sudoeste de Arabia, en Madagascar y l'isla Gran Comora. Les calambiyes africanes nun son migratories, si mueven lo faen namái localmente; como resultancia desenvolvieron munches variaciones rexonales, polo que s'estremen en munches subespecies, una de les cualos ye bien distintiva y puede merecer reconocencia como especie separada.
Los machos tienen la cabeza negra, un mediu collar blancu, el llombu negru, la rabadilla blanca, y la cola negra; les nales son negres con un gran parche blancu na parte interna anterior. La parte cimera del pechu ye mayormente (pero con diferencies ente les subespecies, ver más palantre) colloráu-anaranxáu escuru, con transición abrupta o gradual a blancu o anaranxáu claru na parte inferior del pechu y na barriga. Les femes tienen castañal en cuenta de negra pol envés y na cabeza con una vaga llinia de ceya más clara, pembaxo de color parduzu en cuenta de anaranxáu, y nes nales menos blancu. El plumaxe de dambos sexos ye nel periodu non reproductivu de color más opacu y desigual.
Como yá se mentó esiste discutiniu respecto al estáu de la especie y de les sos subespecies. La división propuesta por Wink y collaboradores por casu ye refugada por Collar (2005) y ye sofitada por Kirwan y Bates (2008). Les antigües subespecies "S. t. dacotiae" y "S. t. tectes" son anguaño reconocíes por toos como especies independientes: la calambiya canaria ("S. dacotiae") y la de Xunta ("S. tectes"). Sicasí otres especies propuestes como la calambiya europea "Saxicola rubicola" ("S. t. rubicola") o la calambiya siberiana "Saxicola maurus" ("S. t. maurus") nun fueron inda aceptaes por dellos organismos, anque si por otros, y el Grupu de Trabayu Taxonómicu de BirdLife International tener en revisión.
Componentes nel sentíu ampliu de "calambiya común":
La calambiya común nel sentíu ampliu qu'esclúi a "S. dacotiae" y "S. tectes" pero inclúi a les subespecies "S. t. rubicola" y "S. t. maurus" resulta parafilética según múltiples estudios realizaos con secuenciación d'ADN
Un estudiu de 2008 con analís de datos combinaos de secuencies nucleotídicas de los xenes mitocondriales de la subunidad 2 de la NADH deshidrogenasa y del citocromo b, de delles de les calambiyes miembros del complexu d'especies ""Saxicola torquatus"" ("maurus, dacotiae, rubicola, axillaris, sibila" y "tectes") y dos especies cercanes ("S. rubetra" y "S. caprata") confirma los estudios anteriores menos estensos con secuenciación. Topóse la esistencia de dos llinaxes, unu euroasiático qu'inclúi les formes "dacotiae", "rupicola" y "maura", y otru del África subsaḥariana qu'inclúi a les formes "axillaris", "sibilla" y "tectes". Una filoxenia basada nesos estudios preséntase asina:
Nesta filoxenia reparar parafilia en "S. torquatus", nel sentíu ampliu de "calambiya común" al respective de "S. tectes" y "S. dacotiae" o nel estrechu de "calambiya africana" al respective de "S. tectes". La especie resulta parafílica porque tien componentes en cañes separaes que comparten con otres especies reconocíes. D'esta filoxenia, y de los datos de distancia xenética llograos (similares a les que dixebren a les especies dientro d'otros grupos cercanos en parentescu) esprender que tolos miembros estudiaos del grupu merecen considerara n'especies separaes. Pero amás estos taxones difieren non yá en términos xenéticos, sinón tamién na distribución alopátrica (ye dicir en territorios que non se superponen), en términos d'ecoloxía, fisioloxía, y morfoloxía, polo que pueden considerase especies distintes.
Nos casos de "S. t. axillaris" y "S. t. sibilla" entá se riquir estudios adicionales d'otres subespecies subsaḥarianes, cuantimás de "S. t. torquatus", pa poder definir los grupos de taxones hermanos y asignar los nomes específicos respectivos a los dos o más especies que precisen nueva designación pa resolver la parafilia atopada. Ye bien probable, pola parafilia y poles distancies xenétiques al respective de formes vecines (4,3-5,3%) nun contestu d'aislamientu insular, qu'a la forma malgax "S. t. sibilla" asígnese-y el estatus d'especie: "Saxicola sibilla" . "S. t. axillaris" ye la única subespecie d'África continental sub-sahariana que foi estudiada genéticamente y suponse que les sub-saharianes continentales formaríen a lo menos una especie, la "S. torquata".
Componentes nel sentíu de "calambiya africana":
Les subespecies de calambiyes africanes subsaḥarianes difieren llixeramente en tamañu, y más na estensión del colloráu anaranxáu nel pechu cimeru de los machos, y en que'l pechu inferior seya blancu con cantu estremable del pechu cimeru, o anaranxáu claru de cantu difusu col color más escuru enriba. La estensión del colloráu anaranxáu tamién varia cola dómina del añu, de cutiu estendiéndose a la barriga fora del periodu reproductivu. Les subespecies de calambiya africana inclúin a toles mentaes enantes na llista de subespecies sacante "S. [t.] maura" y "S. [t.] rupicola".
El pariente vivu más cercanu de la forma africana (si consideramos dientro a la calambiya malgax "S. t. sibilla") ye la calambiya de la Isla Xunta ("Saxicola tectes"). Estos dos formen un llinaxe africanu-subsahariano que diverxeron ente sigo nel Pliocenu tardíu aprosimao unos 2,5 millones d'años tras; Xunta foi colonizada darréu dempués.
La recién propuesta de separación como especies de los llinaxes africanu, européu y asiáticu, basar nel analís de secuencies del citocromo b en ADN mitocondrial y de secuencies de buelga xenética con microsatélites de ADN nuclear de especímenes de la subespecie "Saxicola torquatus axillaris" pero non de "S. t. torquatus", y por erru inicial, esta subespecie foi de volao conocida como "S. axillaris", cuando inda nun s'estudió la subespecie tipu vecina del sureste d'África.
Emitiéronse en gran cantidá de países sellos cola so imaxe: Bélxica, República Checa, Guernsey, Irlanda, Corea del Sur, Luxemburgu, Portugal, Yugoslavia, Guinea, Lesothu, Liberia, Malí y Suazilandia.
Saxicoloides fulicatus
La calambiya terrestre (Saxicoloides fulicatus) ye una especie d'ave paseriforme na familia Muscicapidae.
Ta bien estendida nel subcontinente indiu, distribúyese al traviés de Bangladex, Bután, India, Nepal, Pakistán y Sri Lanka. Los machos de les poblaciones del norte tienen la parte posterior marrón, que la so estensión amenorgar gradualmente escontra'l sur, con poblaciones en sur de la península que tienen toa'l llombu negru. Xeneralmente, alcuéntrase en zones de carbes abiertes y menudu son vistos corriendo pel suelu o posaos en parrotales espinosos y roques. La so llarga cola —que caltienen arguta, les coberteras subcaudales castañes y el cuerpu escuru facer fácilmente estremables de la calambiya pía ("Saxicola caprata") y la shama oriental ("Copsychus saularis").
La especie presenta dimorfismu sexual nel plumaxe, el machu ye principalmente negru con un parche o franxa blanca nos costazos que la so estensión visible pueden variar según la postura. Les poblaciones del norte tienen el plumaxe cimeru pardu, ente que nes poblaciones del sur ye de color negru. Los machos tienen les coberteras subcaudales castañes y éstes son visibles cuando l'ave tien la cola llevantada verticalmente. Les femes son de color marrón percima, nun tienen la raya blanca nos costazos y son abuxaes na parte inferior, cola cloaca d'un tonu castañu más pálidu que nos machos. Les aves de les poblaciones del norte son más grandes que les del sur de la India o Sri Lanka. Los páxaros xuveniles son bien paecíos a les femes, pero'l gargüelu ye motuda.
Delles subespecies fueron descrites en base a diferencies nel plumaxe. La subespecie nominal ye la población que s'atopa por tol sur peninsular de la India. La subespecie "leucopterus" ye atopada en Sri Lanka, "cambaiensis" nel oeste de la India y "erythrura" (="erythrurus") nel este (al sur en redol Sambalpur) los machos tienen les partes posteriores marrones. La población "intermedius" inclúi formes ente "cambaiensis", "erythrura" y "fulicata" nel centru de la India y partes de la rexón de Deccan. La subespecie "munda" foi nomada por un espécime de Punjab, pero agora considérase sinónimu de "cambaiensis". Clasificaciones más antigües traten a la población nel sur de la India col nome "ptymatura" considerando a Sri Lankala como la localidá tipu a pesar de que la localidá tipu subsecuentemente acutóse a Pondicherry.
Los nomes locales rexistraos por Jerdon inclúin "Nalanchi" (telugu), "Wannatikuruvi" (tamil, "páxaru llavanderu"), "Kalchuri" (hindi) y "Paan kiriththaa" (cingalés). El nome del xéneru indica que ye similar a "Saxicola", el xéneru de la calambiya pía, un páxaru de cutiu atopáu en hábitats similares.
Esta ave vive en hábitats forestales abiertos cascayosos, cubiertos de yerba y carbes. Atópense principalmente en hábitats secos y na so mayoría tán ausentes de les rexones forestales más grueses y les zones d'alta pluviosidá. Toles poblaciones son residentes y non migratories. De cutiu puede atopase cerca de los asentamientos humanos y con frecuencia posar nos teyaos.
Una densidá de población de 193 a 240 individuos per kilómetru cuadráu foi envalorada nel campus de la Universidá de Pondicherry. La proporción de machos a femes foi d'alredor de 1.5:1. El tamañu del territoriu pa los machos envalórase n'alredor 6650 m². Los machos pueden ser agresivos colos otros machos mientres la temporada de cría ya inclusive van atacar los reflexos. Les actividaes humanes como la balta y l'estracción de lleña nos montes paecen beneficialos.
Aliméntense principalmente de insectos, pero son conocíos por atrapar xaronques y llagarteses especialmente al alimentar mozos nel nial. Tamién pueden buscar comida tarde na nueche pa prindar insectos atraíos a les lluces.
La dómina de reproducción ye d'avientu a setiembre, pero varia según la rexón y polo xeneral empieza coles primeres agües. El máximu de reproducción nel norte de la India ye en xunu y asocede enantes nel sur del país. En Sri Lanka reproducir en marzu a xunu y agostu a setiembre. Los machos canten mientres esta temporada y realicen una exhibición de cortexu baxando y estendiendo les plumes de la cola y pavoneándose alredor de la fema, esibiendo les bandes y esponxando les coberteras infracaudales. Los cantares de los machos tienen variantes pa convidar pareyes y pa disuadir a otros machos. Los machos estornar a los otros machos y patrullen el so territoriu per aciu vuelu d'aleteos lentos de caña en caña. Dacuando pueden picotiar los sos propios reflexos. Una exhibición agresiva implica esponxar les plumes y caltener el picu n'alto.
Los nial son construyíos ente les roques, nos furacos de les parés o nel buecu d'un árbol. Los niales tán revistíos con pelos d'animales y reparóse que munchos niales tienen pieces de mudes de culiebres. Los güevos son de forma ovalada regular, pero munchos son allargaos y unos pocos apuntiaos. Son de color blancu, de cutiu tiñíos de verde o rosa tenue. Les marques son más trupes nel estremu más grande del güevu, onde formen una tapa irregular. Dellos güevos tán enllordiaos con marrón acoloratao escuru nel estremu grande. Los güevos son d'aprosimao 0,76-0,84cm de llargu y 0,55-0,62 cm d'anchu. La niarada ye dee trés a cuatro güevos. Reparáronse puestes anormales de siete güevos, anque nengún de los güevos hai eclosionado nestos niales. Namái les femes encargar de guarar los güevos. Los güevos eclosionen nunos 10 a 12 díes. Tanto machos como femes alimenten a los mozos, los machos dacuando pasen alimentos a la femes que de la mesma alimenta a los mozos. Los pichones pueden aparentar tar muertos (tanatosis) cuando son manipoliaos. Los pichones pueden ser depredados pola pega vagamunda ("Dendrocitta vagamunda"). El mesmu sitiu de anidación puede ser reutilizáu per dellos años.
Un vieyu rexistru anecdóticu d'estes aves poniendo los sos güevos nos niales de charranes de "Turdoides" nun foi sofitáu por observaciones posteriores. Los estudios de llaboratoriu demostraron cambeos cíclicos na melanina de pigmentación del texíu qu'arrodia a los testículos. La pigmentación escura perder mientres la dómina de reproducción y ye recuperada más tarde.
Varios parásitos incluyendo un cestodo fueron identificaos nesta especie.
Sayornis nigricans
El mosqueru negru o viudita de Ríu ("Sayornis nigricans") ye un ave paseriforme de la familia de los mosqueros, nativa del oeste de Norteamérica, dende'l sudoeste de Oregón y California hasta l'oeste de Texas y el norte de Méxicu.
En Suramérica, el mosqueru negru ye un ave propia de la rexón andina, dende Colombia hasta'l norte d'Arxentina.
La viudita de Ríu mide alredor de , y a diferencia d'otros mosqueros, tien un plumaje altamente contrastante, con una coloración marrón escura o negra na cabeza, el pechu, el llombu, les nales y la cola, y blanca nel banduyu y debaxo de les nalas. Esta especie pasa tamién más tiempu al pie de corrientes de agua y charcos que los demás mosqueros, y non migra, sinón que permanez nel mesmu llugar mientres tol añu. Suel ximelgar la so cola cuando s'asitia sobre una caña o un poste y se "agazupa" en busca d'un insectu; cuando lo acolumbra, vuela p'atrapalo y depués torna a la so caña o puntu de sofitu.
El so cantar consta d'una serie de frases, repitiendo un patrón que suena como "sisee" y "sitsew", y la so llamada ye similar a la del mosqueru fibí.
Sayornis phoebe
El mosqueru fibí (Sayornis phoebe), tamién conocíu como bobito americanu, papamoscas fibí o papamoscas aveséu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae orixinariu de América del Norte.
La so área de distribución estiéndese dende'l noroeste de Canadá hasta'l sur de Méxicu. Ye un ave migratoria, la so área d'ivernada inclúi'l sur de Estaos Xuníos y México, tamién puede atopar dacuando en Cuba, Bermudes y Groenlandia y en rares ocasiones en Europa Occidental. Por cuenta de la so amplia gama de distribución ta clasificáu como preocupación menor pola IUCN.
Sayornis saya
El mosqueru llaneru o papamoscas llaneru (Sayornis saya) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae orixinariu de América del Norte.
Pue atopase mientres tol añu dende l'oeste de Coloráu hasta'l sur de California, y dende l'este de la península occidental de Texas hasta l'oeste de Méxicu. Reproducir dende Alaska, l'oeste y el centru sur de Canadá, traviés de Dakota del Norte, el Mediu Oeste y Nuevu México. Nel iviernu migra a zones desérticas de Texas al traviés de México hasta'l norte de América Central. Mientres la migración d'estes aves pueden atopase a miles de kilómetros fora del so rangu.
Estes aves prefieren paisaxes secos, afaraos y grebos. Pueden atopase en montes, tierres de cultivu y sabanes, xeneralmente cerca de l'agua.
Scelorchilus albicollis
El tapaculo, tapaculo gorgiblanco, o tapacola común, (Scelorchilus albicollis), ye una de los dos especies qu'integren el xéneru: "Scelorchilus", de la familia Rhinocryptidae. Esta ave distribúise de manera endémica nel centru de Chile. 
Ye un ave mayormente terrestre, qu'habita nel valle central de Chile, la cordal de la Mariña, y la precordillera, dende'l nivel del mar hasta una altitú de 1700 msnm.
La so llongura ye de 18 a 19 cm. Dorsalmente ye pardu con tonos acolorataos. La ceya ye blancu-cremosa, al igual que lo ventral, esti con rayes tresversales negres. 
Escargata la tierra colos sos fuertes pates negres en busca del so alimentu: insectos, arácnidos, y moluscos, a los que complementa con pequeños llagartos. Ante un posible peligru, fuxi corriendo en cuenta de faelo volando. Marca'l so territoriu con un fuerte y característicu reclamu vocal.
Reproduzse en septiembre o ochobre. Constrúi cueves en fuécares, y nel so interior ovipone 2 a 3 güevos blancos, de 27 mm de llongura por 22 mm de diámetru.
Esta especie describióse orixinalmente pol ornitólogu xermanu Friedrich Heinrich von Kittlitz nel añu 1830, sol nome científicu de: "Pteroptochos albicollis". La so localidá tipu ye: «Valparaiso, Chile».
Scelorchilus rubecula
El tapaculo chucao (Scelorchilus rubecula), tamién conocíu como chucao o tricao, ye una especie d'ave del cladu Rhinocryptidae, reinal de los montes templaos del centro-sur de Chile, dende la rexón d'O'Higgins hasta la d'Aisén, y n'árees fronterices d'Arxentina. Na isla Mocha (Chile) esiste una subespecie, el chucao de la Mocha, que se caracteriza por ser un pocu más grande.
Mide 17 cm aprosimao. Nel llombu tien un color pardu escuru. Ceya y baberu ablondos. El banduyu presenta llinies tresversales blanques y negres.
Habita puramente na parte más trupa y húmeda del sur d'Arxentina y Chile, nos montes subantárticos, na llamada "selva valdiviana".
El chucao ye omnívoru, aliméntase d'insectos de la familia Curculionidae (Coleoptera) y Formicidae (Hymenoptera), ente otros y tamién de frutos carnosos de "Amomyrtus luma", "Myrteola numularia" y "Drimys winteri".
Na creencia popular, el so berru anuncia la suerte de quien lo escuche: pa dalgunos l'oyelo a la derecha ye señal de bona suerte y oyelo a la izquierda una mala señal; ente que para otros, anuncia mala suerte oyer el berru habitual ("huithreu", "huithrothroy") y un bon badagüeyu si oi'l berru menos frecuente ("chudec").
Scenopoeetes dentirostris
Scenopooetes, ye un xéneru monotípicu de aves Passeriformes de la familia Ptilonorhynchidae, tien una sola especie "Scenopoeetes dentirostris".
Schetba ablonda
El vanga ablondu (Schetba ablonda) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Vangidae. Ye monotípica dientro del xéneru Schetba.
Ye una especie endémica de Madagascar. El so hábitat natural son los montes secos subtropicales o tropicales y los montes húmedos subtropicales o tropicales de tierres baxes. Nun s'atopa amenaciáu.
Schiffornis major
El saltarín grande, chifornis ablondu, xiblador mayor o llorón de varzea (Schiffornis major) ye una especie d'ave de la familia Tityridae, qu'enantes incluyóse na familia "Pipridae" pero que foi reclasificada pol SACC.
Alcuéntrase nel occidente de la Amazonia, en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela. El so hábitat natural son les zones inundables o várzeas del monte húmedu y los montes de galería.
Mide 15 cm de llargor. El so plumaxe ye acoloratáu ferrial o ablondu nes partes cimeres, más claru nes partes inferiores.
Schiffornis turdina
The Tordu saltarín ("Schiffornis turdina") ye una especie d'ave de la familia "Tityridae", que s'atopa en Belice, Bolivia, Brasil, Colombia, Costa Rica, Ecuador, Guayana francesa, Guatemala, Guyana, Hondures, Méxicu, Nicaragua, Panamá, Perú, Surinam y Venezuela.
Vive nel estratu inferior del monte húmedu y en carbes altes. hasta los 1.700 m de altitú.
Mide ente 15,5 y 17 cm de llargor y pesa en promediu 35 g. L'envés ye de color castañu oliváceo, coles nales y cola más brilloses y de tonu acoloratáu. El gargüelu y el pechu son de color oliva brillosu, de cutiu con un tinte ocráceo. Dacuando'l gargüelu ye más pálida per debaxo y la rexón posterior ente oliva abuxáu y café oliva opacu. El picu ye coritu cola base del quexal gris. Les pates son gris plomizu. 
Aliméntase principalmente d'insectos, que prinda en vuelos curtios, en detectando les sos preses posáu en cañes a 1 o 2 m d'altor del suelu. Consume tamién bárabos y frutos.
La fema, ensin ayuda del machu, constrúi'l nial, a un altor de 1 a 1,5 m sobre una palma espinosa, un nuedu de bejucos, nuna epífita pequeña o nel cuéncanu de dalgún tueru partíu, qu'anubre con fueyes seques. Pon 2 güevos amarellentaos o crema, con mancha color marrón, negru o lila.
Tradicionalmente esta especie fuera asitiada na familia saltarín, pero les pruebes suxuren que tien d'asitiase en "Tityridae", familia na cual anguaño ye clasificada pol SACC. Amás, como se define anguaño, ye probable qu'inclúi delles especies.
Schiffornis virescens
El llorón verdosu (Schiffornis virescens), tamién denomináu flautín, flautín verde y baillarín oliváceo, ye una especie d'ave de la familia "Tityridae", que tradicionalmente fuera incluyida na familia "Pipridae" pero que foi reclasificada pol SACC.
Alcuéntrase nel sur de Brasil, oriente de Paraguái y l'estremu nordés d'Arxentina. El so habitat natural son los montes húmedos,la Viesca atlántica y los montes d'araucaries.
Mide en promediu 15,5 cm de llargor. El plumaxe del cuerpu ye verde oliva; les nales son de color marrón. Estremar pol aníu ocular blancuciu.
Aliméntase de frutos y insectos. Xeneralmente busca alimentu dende cañes verticales cerca del suelu del monte, ricu en materia orgánico.
Schistochlamys melanopis
El fruteru cara negra, chovy esteru o pizarrita sabanera (Schistochlamys melanopis) ye una especies d'ave de la familia "Thraupidae", que s'atopa en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana francesa, Guyana, Paraguái, Perú, Surinam y Venezuela.
Vive nes sabanes, banzaos y na vexetación cercana a la rilla de los ríos.
Mide 18 cm de llargor. El plumaxe del cuerpu ye gris azuláu, la cabeza, el gargüelu y el pescuezu negros. Ls exemplares xuveniles son de color verde oliva.
Aliméntase de frutes, fueyes, botones de flor y néctar.
Algama'l maduror sexual al añu d'edá. Constrúi un nial en forma de taza, na yerba a pca altor del suelu. La fema pon ente 2 y 3 güevos y los pitucos naces dempués de 13 díes.
Schistochlamys ruficapillus
El tangara canela(Schistochlamys ruficapillus), tamién denominadado fruteru canela o canelu (Arxentina, Paraguái) o bicu-de-veludo (en portugués, Brasil) ye una especie d'ave paseriforme, una de los dos pertenecientes al xéneru "Schistochlamys" qu'integra la familia Thraupidae. Vive en América del Sur.
Mide 18 cm de llargor y pesa 38 g. La corona, el gargüelu, el pechu, la parte cimera del banduyu y el crísum son de color canela. El banduyu ye gris y blancu. Presenta una mázcara negra na cara. La nuca y el plumaxe del envés son de color azul buxu. El picu, un tanto robustu, ye abuxáu cola punta negra. El mozu presenta coloríu asemeyáu pero más apagáu, cola canela y el negru más atenuaos.
Alcuéntrase en Brasil, Paraguái y Arxentina.
Alcuéntrase en zarráus o sabanes, caatingues, campos con parrotales baxos, con frecuencia n'árees bastante abiertes, en cantos de montes y en xardinos. Principalmente hasta los 1200 msnm, pero localmente hasta una altitú de 2050 m. 
Vive solu o en pareya y acostuma posar en locales espuestos y bien visibles, a lo cimero de parrotales y árboles baxos. Nun s'acomuñar a bandaes mistes. Ye migratoria.
Aliméntase principalmente de granes y frutos. Tamién d'insectos.
La fema pon dos o tres güevos, que guara por 13 díes. Los pitucos abandonen el nial 35 a 40 díes dempués de nacer.
La especie "S. ruficapillus" describióse per primer vegada pol ornitólogu francés Louis Jean Pierre Vieillot en 1817 sol nome científicu "Saltator ruficapillus"; localidad tipo «Río de Janeiro, Brasil»
Dato moleculares recién indiquen que'l presente xéneru, "Cissopis" y "Neothraupis" son parientes próximos unos colos otros.
Reconócense 3  subespecies cola so 
correspondiente distribución xeográfica:
Schistocichla leucostigma
La Schistocichla leucostigma ("Formigueru de Nala Motuda") ye una especie d'ave de la familia Thamnophilidae. Hasta fecha recién esta especie incluia les subespecies Schistocichla saturata, Schistocichla humaythae, Schistocichla brunneiceps y Schistocichla rufifacies, pero por causa de les sos diferencies na so voz y plumaxe foi encamentáu tratales como especies distintes. Tal como s'atopa definida na actualidá'l Formigueru de Nala Motuda inclúi les subespecies "infuscata", "subplumbea" y "intensa".
Habita nos montes húmedos del Amazones al norte del ríu Amazones, y nel estremu oeste de l'Amazones y fastera esti de los Andes. El so estáu de caltenimientu nun foi evaluáu depués de la so división en delles especies, pero anque ye malo de columbrar, ye pocu probable que s'atope amenazada.
Schistocichla saturata
Formigueru Roraima (Schistocichla saturata) ye una especie d'ave na familia "Thamnophilidae". 
Hasta apocayá, considerábase una subespecie del Formigueru de nala motuda, pero en base a diferencies na voz y el plumaxe encamentóse que sían trataos como especies separaes. Tal como ta definíu, el Formigueru Roraima inclúi la subespecie "fosca".
Alcuéntrase en montes húmedos asociaos con Tepuy del sureste de Venezuela, Guyana y l'estremu norte de Brasil (norte de Roraima solamente). Anque polo xeneral pocu común, ye considerada de menor esmolición pola BirdLife International.
Schoeniophylax phryganophilus
El pijuí chotoy, titisiri o chotoy (Schoeniophylax phryganophilus) una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae, que s'atopa en Arxentina, Brasil, Bolivia, Paraguái y Uruguái. Ye la única especie del xéneru Schoeniophylax.
Vive en campos abiertos con parrotales y árboles, en carbes, xardinos, pantanales y nel monte de galería, per debaxo de los 600 m de altitú.
Mide ente 19 y 22 cm de llargor. Tien el pileu y costazos acolorataos ferriales; llista superciliar blanca; rayada de negru y pardu percima; cazu mariellu. El so envés y nales son de color marrón con estríes corites; el gargüelu negru nel centru y blanca a los llaos; pechu color canela, banduyu blancu y cola llarga con dos puntes. El so llamáu característicu ye "tcho-tcho-tcho-tcho-tchtch..."
Aliméntase d'insectos, los sos bárabos y güevos.
Constrúi ente un árbol o un parrotal, un nial avolumáu., fechu de palos, en forma de botella, con un llargu túnel d'accesu horizontal. Tapiza una cámara con materiales nidios y la fema pon ellí 4 o 5 güevos blancos. Dambos padres alimenten a los pichones.
Sclateria naevia
El Formigueru plateado o Formigueru trepador, "(Sclateria naevia)", ye un ave paseriforme de la familia Thamnophilidae, l'únicu miembru del xéneru "Sclateria". La so área de cria estender pola zona tropical de América del Sur (Colombia, Trinidá y Tobago, sur de Perú, Bolivia y de Brasil.
Ye un ave terrestre que frecuenta zones húmedes de solombra, como na maleza o so la vexetación qu'apodera cerca de los regueros, llagunes o banzaos. Alcuéntrase xeneralmente en pareyes, comiendo pequeños insectos y otros artrópodos nel suelu, ente la foyarasca, o na superficie de l'agua.
El Formigueru plateado mide de normal 15 cm de llargu y pesa 20 g. El machu adultu de la subespecie del norte "S. n. naevia" tien l'envés gris escuru y les nales escures con dos fileres de llurdios blancos. Les partes inferiores son blanques, estensa y llargamente veteadas de gris. La fema presenta les partes cimeres de color pardu escuru, con puntos beige na nala y partes inferiores llargamente veteado de gris.
Los machos de la subespecie amazónica "S. n. argentata" tienen los lladrales y la parte cimera del pechu gris ablancazáu con llurdios grises, y les femes tienen les partes inferiores blanques col centru de los llaos de color acoloratáu na cabeza, pescuezu y cuerpu.
El Formigueru plateado tien una fuerte llamada, "pi-pi-pi-pi-pi-pi-pi", de cutiu el primer niciu de la so presencia nel so hábitat difícil.
Pa más denominaciones nos distintos idiomes y pa la reconocencia de les autoridaes d'esos nomes puédese consultar equí:
Sclerurus albigularis
El tirahojas gorgigrís (Sclerurus albigularis) tamién denomináu tirahojas gargantigrís, tirahojas goligrís, raspahojas collarejo y raspahojas de gargüelu gris, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive en Centru y Suramérica.
El tirahojas gorgigrís mide unos 18 cm de llargu. El so plumaxe ye de color pardu uniforme cola cola de color coritu. El so gargüelu y parte fronteru de la cara son de color blancu o gris claru qu'oldea cola castañal acoloratada del so pechu. El so picu ye llargu (2 cm), rectu y de color escuru. Dambos sexos tienen un aspeutu similar.
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Colombia, Costa Rica, Ecuador, Panamá, Perú, Trinidá y Tobago y Venezuela.
El so hábitat natural ye la selva húmeda tropical con preferencia peles zones montascoses, hasta los 1700 m d'altitú.
Sclerurus caudacutus
El tirahojas colinegro (Sclerurus caudacutus), tamién denomináu raspahojas colinegro y raspahojas de cola aguda, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive en Suramérica.
El tirahojas colinegro mide unos 17 cm de llargu. El plumaxe de tol so cuerpu ye de color pardu uniforme, col gargüelu blancu y la cola negra. El so picu ye relativamente llargu, rectu y coritu. Dambos sexos tienen un aspeutu similar.
Sclerurus guatemalensis
El tirahojas guatemalteco (Sclerurus guatemalensis), tamién denomináu tirahojas barbiescamado, tirahojas cuelliescamado, tirahojas goliescamado, hojarasquero escuru, raspahojas medialluna y raspahojas escuru, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive en América Central y Suramérica noroccidental.
El tirahojas guatemalteco mide unos 18 cm de llargu. El plumaxe de la mayor parte del so cuerpu ye de color pardu uniforme, cola cola corita y el pechu llixeramente acoloratáu. Les plumes del so gargüelu son blanques colos cantos negros lo que-y d'un aspeutu escamado o motudu. El so picu ye relativamente llargu, rectu y coritu. Dambos sexos tienen un aspeutu similar.
Estiéndese dende'l sur de Méxicu hasta la mariña de Ecuador. Alcuéntrase en Belice, l'oeste de Colombia, Costa Rica, Ecuador, Guatemala, Hondures, México, Nicaragua y Panamá. 
El so hábitat ye'l suelu de les selves húmedes tropicales y los montes secundarios hasta los 900 metros d'altitú.
Sclerurus mexicanus
El tirahojas mexicanu (Sclerurus mexicanus), tamién denomináu hojarasquero gorgirrufo, hojarasquero de pechu ablondu, raspahojas picudu, raspahojas de gargüelu ablondu, tirahojas golihabano, tirahojas gorgirojo y tirahojas pechirrufo, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive na América tropical.
Esta especie pudiera tar compuesta por un complexu crípticu d'especies.
El tirahojas mexicanu mide ente 15–17 cm de llargu y pesa ente 24-30 g. El so plumaxe ye de color castaña abondo uniforme. La cola ye más escura y el pechu, cara y obispillo son más claros y con tonos acolorataos, y el pileu con tonos abuxaos. Los sos iris son marrón escuru, y les sos pates son pardu corites. El so picu ye llargu, estrechu y lígeramente curváu escontra baxo, en proporción más llargu y delgáu que nel restu de los miembros de Furnariidae. La parte cimera del picu ye corita y la parte inferior clara, cola punta negra.
Los machos y femes tienen apariencia similar. Los xuveniles tienen tonalidaes más apagaes llixos claros y escamado escuru nel gargüelu y el pechu.
El cantar del tirahojas mexicanu consiste nuna serie de 4-9 "pii-pii-ii-chrr" descendentes. Delles poblaciones tienen cantares llixeramente distintos, la subespecie "pullus" produz series d'agudos "squii" y xuxurios consistentes en "psir-psir-psir-psi-psi", ente que la subespecie "peruvianus" realiza series de xuxurios "suwit". Nun ta claru si los distintos cantares indiquen distinciones específiques, pero ye destacable que siquier en "peruvianus" de cutiu termina con un trino complexu y nun s'esmorez como nes poblaciones del norte.
Les llamaes d'alarma consisten n'agudos "chick", "squii", "tsiít" o "zick".
Tien semeyances col tirahojas piquicorto ("S. rufigularis") col que coincide nel norte de la cuenca del Amazones, pero esti como'l so nome indica tien el picu más curtiu y el so cantar, anque tien una estructura similar, camuda de tonu delles vegaes en llugar de ser descendente. Amás el tirahojas piquicorto vive nel interior de la selva de los llanos cerca de les riberes, ente que'l tirahojas mexicanu prefier los terrenes accidentaos.
El tirahojas mexicanu considérase un pariente cercanu del tirahojas piquicorto ("S. rufigularis"). Dambes especies coinciden nun ampliu área (anque non a la mesma altitú) ente l'esi de Panamá y el norte de Colombia. Les aves atopaes ente los departamentos colombianos de Meta y Santander , incluyida la población descubierta na serranía de les Quinchas en 2006, nun s'identificó entá a que subespecie subespecie pertenez. Alderícase la posibilidá d'estremar la especie en dos, quedando'l nome "S. mexicanus" pa referise a les poblaciones de rexones baxes y propónse el nome "S. obscurior" asignáu a les poblaciones andines (anque irónicamente la subespecie "andinus", seya esencialmente una población de tierres baxes a pesar del so nome). El estatus de la población aisllada asitiada na viesca atlántica non queda clara, y posiblemente podría dixebrara n'otra especie denominada "S. bahiae", pero inda se realizaron pocos estudios al respeutu.
Mientres nun se determine estremar la espece, esisten siete subespecies, que s'estremen abondo pa ser un páxaru de coloración plana.
Incertae sedis:
El tirahojas mexicanu estiéndese dende'l sur de Méxicu, por toa América Central enfusándose en Colombia, dende onde llega pel sur a los Andes peruanos y la cuenca del Amazones, con una población aisllada na viesca atlántica de Brasil. La especie ta ausente en gran parte de Venezuela y apaez de forma discontinua na mayoría de la so área de distribución especialmente n'América Central. 
Los sos hábitats naturales son les selves húmedes tropicales tantu de tierres baxes como les montiegues. Prefier los terrenes serrapatosos ente los 700 y 2200 m sobre'l nivel del mar n'América Central, y apaez principalmente ente'l nivel del mar hasta los 1500 m, localmente hasta los 2000 m, n'América del Sur. Esta especie vive nel suelu onde s'alimenta d'invertebraos qu'atopa escargatando na foyarasca, nel suelu húmedu o la madera podre.
Son aves sedentaries, que de normal se treslladen a saltitos pel suelu y son ronciegues a volar sacantes que se vean obligaos. De cutiu usa la cola como sofitu cuando se garren a los tueros en descomposición, y pollo les puntes les sos réctrices fóliense y enantes de la muda queda namái parte del cañón. 
El tirahojas mexicanu suel atopase solu o en pareyes. Son monógamos y territoriales, con territorios d'una 25 hai. Tien una dómina de cría enllargada y difier según les rexones. En Costa Rica va d'avientu a abril. En Colombia rexistren actividaes reproductives ente abril y mayu ente que n'Ecuador asoceden n'Agostu. Ye nial ye pequeñu y tien forma de concu, realizáu con ramines y fueyes llixeramente enxareyaes, qu'asitia nuna lluriga d'unos 20 cm de diámetru y hasta 50 cm de fondura, anque de cutiu ye menos, escargatada nun bancu de tierra o llugar similar. Sábese pocu de la so bioloxía reproductiva, pero probablemente realiza puestes de dos güevos.
Suel ser un páxaru pocu común que xeneralmente tien una densidá de población de menos de cinco individuos por kilómetru cuadrái. Sume rápido de los montes estazaos por baltar y tampoco tolera baltar selectives. Por cuenta de la so ampliu área de distribución el UICN clasificar como una especie so esmolición menor, anque si estremar en delles especies les poblaciones andines y del matu atlánticu probablemente clasificaríense como especies amenaciaes.
Sclerurus rufigularis
El tirahojas piquicorto o raspahojas de picu curtiu (Sclerurus rufigularis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive en Suramérica.
El tirahojas piquicorto mide unos 15 cm de llargu. El so plumaxe ye de color pardu uniforme col gargüelu y parte cimeru del pechu de tonos anaranxaos. La so cola ye de color coritu. D'apariencia similar a "Sclerurus mexicanus" pero col picu más curtiu (1,5 cm). Dambos sexos tienen un aspeutu similar.
Distribuyir pol norte de la cuenca del Amazones y les estribaciones de los Andes hasta los 800 m. Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, la Guayana francesa, Guyana, Perú, Surinam y Venezuela. El so hábitat natural ye les selva húmeda tropicales de rexones baxes.
Sclerurus scansor
El tirahojas ogarití o raspahojas común (Sclerurus scansor) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive en Suramérica.
El tirahojas ogarití mide ente 18-18,5 cm de llargu. El so plumaxe ye de color pardu uniforme cola cola corita y el pechu de color castañu acoloratáu. El so gargüelu ye de color ablancazáu, veteada n'escuru nes poblaciones del sur pero non nes del norte. El so picu de color escuru y cola punta llixeramente curvada. Dambos sexos tienen un aspeutu similar.
Atopar n'este y sur de Brasil, el sur de Paraguái y ye estremu nororiental d'Arxentina.
El so hábitat ye'l suelu de les selves húmedes tropicales y subtropicales y les viesques montiegues hasta los 1500 metros d'altitú.
Scytalopus fuscus
El churrín aveséu, churrín escuru, o churrín del norte (Scytalopus fuscus) ye una especie del xéneru "Scytalopus" de la familia de los rinocríptidos. Esta ave ye endémica de América del Sur. 
Esta especie monotípica describióse orixinalmente pol ornitólogu inglés John Gould nel añu 1837, sol mesmu nome científicu. La so localidá tipu ye: «Chile». 
Enantes yera tratada namái como una subespecie de "Scytalopus magellanicus", pero dixebrar como bona especie al comprobase que dambos taxones viven en simpatría en delles localidaes n'árees del sur de la so distribución. 
"Scytalopus fuscus" distribuyir nel centru de Chile, dende'l sur de la Rexón de Atacama hasta la Rexón del Biobío. Amás, habita n'árees axacentes de la Arxentina.
Scytalopus latrans
El churrín coritu, tapaculo coritu, llobín chicu o surero (Scytalopus latrans) ye una especie d'ave de la familia "Rhinocryptidae", que s'atopa en Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela.
Vive nel sotobosque de monte húmedu montiegu con mofos, bambú "Chusquea", cañes "Neurolepis" o "Polylepis", parrotales trupos; quebraes arbustives o árees pantanoses; nos cantos del monte y nel monte secundariu hasta la llende de vexetación arbórea de dambes estribaciones de los Andes, ente los 1.500 y 4.000 m de altitú.
Mide 12 a 13 cm de llargor. El plumaxe del machu ye coritu homoxéneu; el de la fema ye gris cenicientu, con lladrales y crísum barretados de pardu. El so cantar ye más lentu que nel restu de tapaculos.
Aliméntase d'artrópodos pequeños y materia vexetal. Busca alimentu hasta'l metro d'altor sobre'l suelu ente de la vexetación trupa, moviéndose ensin posa.
El so nial ye una estructura globular conformada por cañes y raicillas y asitiáu nun nichu nun bancu de tierra cubiertu por "Selaginella" y felechos. La fema pon dos güevos.
Scytalopus magellanicus
El churrín patagónico (Scytalopus magellanicus), tamién conocíu como churrín andín o churrín del sur, ye una especie d'ave passeriforme de la familia Formicariidae nativa de América del Sur. 
Ye un ave asemeyada a los troglodites, con 10 a 12 cm de llargor. El picu ye delgáu y negru, ente que les pates son de color rosáu y abondo llargues. La cola ye curtia y recta. El plumaxe ye de color gris escuru con un tinte castañu nos lladrales y les nales. Delles aves tienen un parche de color blancu plateado na corona. Los páxaros nuevos son de color marrón escuru y polo xeneral escarecen de blancu na coroniella.
La especie nel pasáu incluyó un númberu de subespecies distribuyíes a lo llargo de los Andes. Estos agora son trataos como especies, dexando al "Scytalopus magellanicus" ensin subespecies.
La so gama estender escontra'l norte, dende Tierra del Fueu na Rexón de Valparaíso en Chile y la provincia de San Juan en Arxentina. Charles Darwin recoyó una amuesa de les Islles Malvines en 1833 o 1834, pero nun hubo rexistros definíos ellí dende entós. Habita nos montes con trupa vexetación cerca al nivel del suelu onde busca insectos.
El nial en forma de domo ta fechu de mofos, liquen y el raigaños. Onde la fema asitia de dos a tres güevos blancos. 
Scytalopus pachecoi
El churrín del Planalto o tapaculo del Planalto (Scytalopus pachecoi) ye una pequeña especie d'ave perteneciente al xéneru "Scytalopus", de la familia Rhinocryptidae. Habita en selves serranes del centru-esti de América del Sur. 
Esta especie describióse nel añu 2005 pol especialista Giovanni Nachtigall Maurício sol mesmu nome científicu.
Enantes les poblaciones d'esti taxón yeren incluyíes nel churrín plomizu ("Scytalopus speluncae"), pero nel añu 2005 describióse como nueva especie, basándose en variaciones del plumaxe y vocalizaciones.
El so llargor total ye de 12 cm, y el pesu del adultu ronda los 15 gramos. El plumaxe dorsal ye principalmente de color gris escuru, ente que nel de les árees ventrales apodera'l gris ocráceo. Los lladrales son afumaos con barres escures. Los machos adultos de "Scytalopus speluncae", sicasí, son de color gris escuru uniforme, y nun tener los lladrales barrados.
El cantar ye una llarga serie de notes, pronunciaes a un ritmu de 2 o 3 per segundu (5 nel casu de "S. speluncae"). Tien un distintivu, y monosilábicu reclamu de contactu y una nota baxa como señal d'alarma. 
Ye endémica del sureste de Brasil, nos estaos de Santa Catarina y Ríu Grande del Sur, amás del nordeste de la Arxentina, na provincia de Misiones. Habita en sotobosques próximos a regueros y matos de bambúes en selves serranes subtropicales. Atopóse n'altes densidaes en selves secundaries o capueras, siendo ellí más común qu'en selves ensin alteriar, polo qu'el so riesgu de caltenimientu ye baxu.
Scytalopus sanctaemartae
El churrín de Santa Foína o tapaculo buchirrufo ("Scytalopus sanctaemartae") ye una especie d'ave de la familia Rhinocryptidae, endémica de Colombia.
Mide en promediu 11,5 cm de llargor. El plumaxe ye predominantemente gris claru. con una pequeñu parche blancu na corona y con lladrales inferiores, coberteras infracaudales y grupa ablondos. El so cantar ye un trino rápidu que dura 7 segundos.
Namái s'atopa na Sierra Nevada de Santa Foína, en carbes del monte húmedu montiegu, ente los 1.350 y 1.700 m d'altitú.
Scytalopus speluncae
El churrín plomizu (Arxentina, Paraguái) (Scytalopus speluncae), tamién denomináu churrín de Misiones o tapaculo-preto (Brasil)ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Scytalopus" qu'integra la familia Rhinocryptidae. Ye reinal del sureste de Brasil y habita nos montes de les tierres húmedes altes; la so distribución estiéndese dende'l suroeste de Espírito Santu hasta'l nordés de Ríu Grande del Sur. La mayoría de les poblaciones alcuéntrase en Serra do Mar, pero tamién habiten nel interior de Paraná y Santa Catarina. Hasta 2005, el "Scytalopus pachecoi" incluyir nel churrín plomizu.
Equí síguese'l criteriu del SACC, pero la taxonomía ye desaxeradamente complexa, y ye posible qu'el nome científicu correctu de la especie relativamente escura seya "S. notorius", y nesi casu la especie más clara con estrecha relación de la rexón de Serra do Espinhaço seya "S. speluncae".
La especie "S. speluncae" describióse per primer vegada pol zoólogu francés Édouard Ménétries en 1835 sol nome científicu "Malacorhynchus speluncae"; localidad tipo «São João del Rei, Mines Gerais, Brasil». 
En 2005, afayóse que la bien conocida "S. speluncae" en realidá constaba de dos especies, de les que la del sur describióse como una nueva especie, "S. pachecoi", ente que la del norte caltiense como "S. speluncae". Amás, suxurióse que la "S. speluncae" inclúi otra especie non descrita, pero entá se debe investigar sobre esta tema.
En 2006, la dulda sobre l'usu del nome científicu de la "S. speluncae" pal churrín plomizu foi pola so superficie. Un exame de tipu nomenclatural del "S. speluncae" (Ménétriés, 1835) dio llugar a la conclusión de qu'esti nome pertenecía a una población relativamente pálida de Serra do Espinhaço qu'enantes s'incluyíen dientro del "S. novacapitalis". Esto significa que la población relativamente escura de la rexón de Serra do Mar, –la población que tradicionalmente fuera llamada "S. speluncae"– tuvo que recibir un nuevu nome: "S. notorius" ("notorius" pa ilustrar la so problemática hestoria taxonómica). Esta conclusión foi cuestionada nel 2007, que sostien que la población de la rexón de Serra do Mar ye "S. speluncae", ente que la población de la zona central y sur de Serra do Espinhaço considérense non descrites, y la población asitiáu más al norte de Serra do Espinhaço fueron descrites como una nueva especie, "S. diamantinensis". Anque la posibilidá de dos especies en Serra do Espinhaço nun foi cuestionada nun artículu publicáu l'añu siguiente, la conclusión de que'l nome de "S. speluncae" pertenecía a la especie de Serra do Mar yera; principalmente sobre la base de que nun hai comparanza direuta del tipu nomenclatural de "S. speluncae" que se fixera en 2007 (a diferencia del artículu de 2006). En 2010, otru autores llegaron a una conclusión distinta, yá que suxuren la descripción orixinal de Édouard Ménétries en 1835 más fayadiza a les especies relativamente escures de la rexón de Serra do Mar. Tamién concluyeron que la localidá orixinal de São João del-Rei (dientro del rangu de la especie relativamente pálida al centru y sur de Serra do Espinhaço) proporcionáu por Ménétries yera incorrecta, y que en realidá se recoyó en dalgún llugar del centru de Ríu de Janeiro (dientro del rangu de la especie de Serra do Mar). Dempués d'esto, les especies relativamente pálides de partir sur y centru de la rexón de Serra do Espinhaço fueron descrites como una nueva especie, "S. petrophilus". Esta opinión foi sofitada pol SACC.
La evidencia filogenética suxure que los taxones inéditos del xéneru "Scytalopus" permanecen nel este de Brasil.
Scytalopus superciliaris
El churrín cejiblanco (Scytalopus superciliaris) ye una especie d'ave dientro de la familia Rhinocryptidae. Alcuéntrase en Arxentina y Bolivia; los sos hábitats naturales son los montes montascosos tropicales o subtropicales.
Scytalopus zimmeri
El churrín de Zimmer, (Scytalopus zimmeri) ye una especie del xéneru "Scytalopus" de la familia de los rinocríptidos. Esta ave ye endémica de les fasteres selváticas del centro-oeste de América del Sur. 
Esta especie monotípica describióse orixinalmente como una subespecie polos ornitólogos estaunidenses James Bond y Rodolphe Meyer de Schauensee nel añu 1940, sol nome científicu de "Scytalopus superciliaris zimmeri". La so localidá tipu ye: «Padilla, 8200 pies [cerca de 2500 msnm], Chuquisaca, Bolivia». 
Enantes yera tratada namái como una subespecie, tantu de "Scytalopus magellanicus" como de "Scytalopus superciliaris"; con esti postreru formaría una superespecie.
El so nome específicu rinde honor al ornitólogu estauxunidense John Todd Zimmer.
"Scytalopus zimmeri" distribuyir nes fasteres montiegues de los Andes dende'l departamentu de Chuquisaca hasta'l de Tarija, en Bolivia, según tamién lo fai nel estremu noroeste de la Arxentina.
Acomuñar a regueros con roques qu'escurren ente parches d'omeros y queñoas nos sectores cimeros del viesca montiega. Los buecos que se formen ente les roques aluviales son emplegaos por esta ave pa escondese.
Seiurus aurocapilla
La reinita fornera (Seiurus aurocapilla), tamién conocida como chipe o chipe suelero, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae. Ye la única especie del xéneru monotípicu Seiurus. Tien 3 subespecies reconocíes, incluyendo la subespecie nominal. Ye un ave migratoriu qu'añera en América del Norte y qu'envierna en América Central, el Caribe y el norte de Suramérica.
Seleucidis melanoleucus
El ave del paraísu de doce alambres (Seleucidis melanoleucus) ye l'únicu representante del xéneru monotípicu "Seleucidis". Puebla les selves de Salawati en Nueva Guinea.
Semioptera wallacii
El ave del paraísu de Walllace ("Semioptera wallacii)" ye un ave de la familia Paradisaeidae. Foi afayada en 1859 por George Robert Gray.
La "Semioptera walacii walacii" habita en llombes y montes montascosos de Bacan, en Molucas, ente que la "Semioptera walacii halmaherae" habita nes llombes y los montes montascosos de Halmahera, tamién en Molucas.
Sericornis arfakianus
Sericornis arfakianus ye una especie de páxaru. Asitiáu na familia Pardalotidae na taxonomía de Sibley-Ahlquist, pos s'atopó cola oposición y agora sábese qu'esto ye incorrectu, sinón que más bien pertenecen a la familia independiente Acanthizidae.
Alcuéntrase en Indonesia y Papúa Nueva Guinea. El so natural d'hábitat son les viesques montiegues húmedes tropicales o subtropicales. Nun s'atopa amenaciáu.
Sericornis beccarii
Sericornis beccarii ye una especie de páxaru. Asitiáu na familia Pardalotidae na taxonomía de Sibley-Ahlquist, pero atopóse cola oposición y agora sábese qu'esto ye incorrectu, sinón que más bien pertenecen a la familia independiente Acanthizidae.
Alcuéntrase nos montes húmedos tropicales del norte de Australia, Indonesia y Papúa Nueva Guinea. Ye agora consideráu conxéneres con "S. Magnirostris". Nun s'atopa amenaciáu.
Sericornis citreogularis
El Sedosito gorjigualdo (Sericornis citreogularis), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Acanthizidae. Ye reinal de Australia en Nueva Gales del Sur. L'hábitat natural ye la selva tropical.
Algama un tamañu de 19-22 cm de llargor, con un pesu de 17 gramos. El machu ye de color negru, y la fema tien una mázcara color marrón. Dambos sexos tienen una banda blanca na frente y el gargüelu ye de color mariellu. Aliméntase de granes y d'insectos.
Sericornis frontalis
El sericornis de ceyes blanques (Sericornis frontalis), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Acanthizidae.. 
Ye un insectívoru y habita nel sotobosque, del qu'escasamente s'aventura a salir, anque pueden atopase cerca de les zones urbanes. Tien un tamañu de 11-14 cm de llargu y predominantemente ye de color marrón con prominentes ceyes blanques y güeyos claros, a pesar de que les subespecies son bien distintes. Alcuéntrase en pequeños grupos, ye sedentariu y dedícase a la cría en cooperación. 
La especie prefier les zones montiegues o de carbes con abondosa maleza, de la qu'escasamente s'aventura a salir. Ye un ave común nes zones de carbes pela redolada de Sydney en Australia. Ye sedentariu.
Sericornis humilis
El Sedosito pardu (Sericornis humilis), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Acanthizidae. Enantes incluyida na familia . Ye reinal de los montes templaos de Tasmania. Dellos autores considerar un sinónimu de "Sericornis frontalis"
Sericornis keri
El Sedosito del Atherton (Sericornis keri), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Acanthizidae. Enantes incluyida na familia . Ye reinal de Australia. El so hábitat natural son les viesques húmedes de les tierres baxes o montes subtropicales o tropicales.
Sericornis magnirostra
Sericornis magnirostra ye una especie d'ave. Asitiáu na familia Pardalotidae na taxonomía de Sibley-Ahlquist, pero atopóse cola oposición y agora sábese qu'esto ye incorrectu, sinón que más bien pertenecen a la familia independiente Acanthizidae. 
Describióse pol ornitólogu John Gould en 1838, ye reinal de Australia. Atopar nes carbes trupes en montes templaos, montes de tierres baxes tropicales o subtropicales secos y nes viesques montiegues húmedes tropicales o subtropicales. Nun s'atopa amenaciáu.
Sericornis nouhuysi
Sericornis nouhuysi ye una especie de páxaru. Asitiáu na familia Pardalotidae na taxonomía de Sibley-Ahlquist, pero atopóse cola oposición y agora sábese qu'esto ye incorrectu, sinón que más bien pertenecen a la familia independiente Acanthizidae. Alcuéntrase en Indonesia y Papúa Nueva Guinea. El so hábitat natural son les viesques montiegues húmedes tropicales o subtropicales. Nun s'atopa amenaciáu. 
Sericornis papuensis
Sericornis papuensis ye una especie d'ave. Asitiáu na familia Pardalotidae na taxonomía de Sibley-Ahlquist, pero atopóse cola oposición y agora sábese qu'esto ye incorrectu, sinón que más bien pertenecen a la familia independiente Acanthizidae. Alcuéntrase en Indonesia y Papúa Nueva Guinea. El so hábitat natural son los montes de montiegos húmedos tropicales o subtropicales. Nun s'atopa amenaciáu.
Sericornis perspicillatus
Sericornis perspicillatus ye una especie d'ave. Asitiáu na familia Pardalotidae na taxonomía de Sibley-Ahlquist, pero atopóse cola oposición y agora sábese qu'esto ye incorrectu, sinón que más bien pertenecen a la familia independiente Acanthizidae. Alcuéntrase en Indonesia y Papúa Nueva Guinea. El so hábitat natural son les viesques montiegues húmedes tropicales o subtropicales. Nun s'atopa amenaciáu.
Sericornis rufescens
Sericornis rufescens ye una especie d'ave. Asitiáu na familia Pardalotidae na taxonomía de Sibley-Ahlquist, pero atopóse cola oposición y agora sábese qu'esto ye incorrectu, sinón que más bien pertenecen a la familia independiente Acanthizidae. Alcuéntrase en Indonesia y Papúa Nueva Guinea. El so hábitat natural son les viesques montiegues húmedes tropicales o subtropicales. Nun s'atopa amenaciáu.
Sericornis spilodera
Sericornis spilodera ye una especie d'ave. Asitiáu na familia Pardalotidae na taxonomía de Sibley-Ahlquist, pero atopóse cola oposición y agora sábese qu'esto ye incorrectu, sinón que más bien pertenecen a la familia independiente Acanthizidae. Alcuéntrase en Indonesia y Papúa Nueva Guinea. El so hábitat natural son les viesques montiegues húmedes tropicales o subtropicales. Nun s'atopa amenaciáu.
Sericornis virgatus
Sericornis virgatus ye una especie d'ave. Asitiáu na familia Pardalotidae na taxonomía de Sibley-Ahlquist, pero atopóse cola oposición y agora sábese qu'esto ye incorrectu, sinón que más bien pertenecen a la familia independiente Acanthizidae. Alcuéntrase en Indonesia y Papúa Nueva Guinea. El so hábitat natural son los montes de montiegos húmedos tropicales o subtropicales. Nun s'atopa amenaciáu.
Sericulus aureus
Sericulus aureus, ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Ptilonorhynchidae, del xéneru Sericulus.
Sericulus chrysocephalus
El pergolero rexente (Sericulus chrysocephalus) ye una especie d'ave paseriforme, perteneciente a la familia Ptilonorhynchidae, del xéneru "Sericulus".
Ye una especie d'ave endémica mesma de Australia.
Serilophus lunatus
El eurilaimo pechoplata o picu anchu de pechu plateado (Serilophus lunatus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Eurylaimidae. Ye la única especie del xéneru Serilophus. Hai diez subespecies reconocíes na actualidá, una de les cualos, "rubropygius", tratar nel pasáu como una especie separada.
Alcuéntrase en Bangladex, Bután, Camboya, China, India, Indonesia, Laos, Malasia, Myanmar, Nepal, Tailandia, y Vietnam.
Los sos hábitat son les viesques húmedes de tierres baxes y viesques montiegues. La especie menguó un pocu por cuenta de la perda d'hábitat, pero nun se considera en peligru d'estinción.
Ye un ave de tamañu medianu, mide de 16 a 17 centímetros de llargor y 25 a 35 gramos de pesu. El plumaxe de la raza nominal tien la cabeza de color ferruñosu cola frente ceniza y una amplia franxa negra enriba del güeyu. El pechu y el banduyu son de color blancu y la cola y la parte cimera de les coberteras son acolorataes brillosa. Les plumes de vuelu son d'azul llamativo y negru y la cola ye negra. Esiste un pequeñu dimorfismu sexual nel plumaxe, una y bones la fema tien una banda estrecha plateada al traviés del pechu. Les aves nueves paecer a los adultos, pero coles nales más curties y la cola, y el plumaxe más escuru polo xeneral. Tamién hai dalguna variación ente les distintes subespecies.
Esta ave ocupa una variedá de hábitats forestales. Reproduzse nos montes tropicales y semitropicales, según nos montes semi-caducifolios y montes apoderaos por pinos, carbayos y bambú. Puede presentase nos montes valtaos de forma selectiva ya inclusive entrar en tierres agrícoles y güertos. Dar nuna gama d'elevaciones al traviés de la so área de distribución; ente 800 a 2000 metros en Sumatra, y 300 a 700 m en China.
Serinus albogularis
'Crithagra albogularis' (Serín Gorjiblanco ye una especie d'ave paseriforme de la familia Fringillidae.
El Serín Gorjiblanco ye un pequeñu páxaru d'unos 15 cm de llongura con plumaxe xeneralmente de color escuru amarellentáu. Tien un picu de color bien escuru y l'iris marrón. Les sos pates son de color marrón. El machu y la fema tienen apariencies esternes similares, y los xuveniles paecer a los adultos.
Alcuéntrase en Angola, Botsuana, Lesothu, Namibia y Sudáfrica.
Serinus atrogularis
El serín gorjinegro ("Serinus atrogularis") ye una especie d'ave de la familia Fringillidae.
Atopar con frecuencia n'Angola, Botsuana, Burundi, El Congu, República Democrática d'El Congu, Gabón, Kenia, Lesothu, Namibia, Ruanda, Sudáfrica, Tanzania, Uganda, Zambia y Zimbabue.
El so hábitat natural son los montes secos, sabanes y carbes seques tropicales y subtropicales.
"Serinus atrogularis" y "S. reichenowi" (Sibley and Monroe 1990, 1993) fueron incluyíos dambos en "S. atrogularis", siguiendo a Dowsett y Forbes-Watson (1993).
Serinus burtoni
El serín de Burton ("Serinus burtoni") ye una especie d'ave de la familia Fringillidae, que s'atopa n'Angola, Burundi, Camerún, República Democrática d'El Congu, Kenia, Nixeria, Ruanda, Tanzania y Uganda.
Serinus canaria
El canariu montés o serín canariu (Serinus canaria) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los frinxílidos (Fringillidae). A pesar del so nome tantu común como científicu ye autóctonu de dellos subarchipiélagos de la Macaronesia: les islles Canaries, Azores y Madeira, y non solo de les primeres. El so pariente más cercanu ye verducu européu ("Serinus serinus").
El canariu considérase, según una llei del Gobiernu de Canaries, el símbolu natural del archipiélagu canariu, xuntu cola palmera canaria. El so hábitat natural allugar n'árees semiabiertes, como güertus y arbolees. Fai'l nial en parrotales o árboles.
Según Antonio Arnaiz-Villena el canariu montés de la Macaronesia, probablemente, tien unes estreches relaciones xenétiques colos sos conxéneres del continente africanu. L'orixe de tolos canarios bien pudiera tar nes especies que viven n'África del Sur
El canariu montés ye de colores parduzos na parte cimera y mariellu verdoso na cara y partes inferiores. Ye más grande y tien menos contraste qu'otros páxaros de la mesma familia, como'l verducu, y el so plumaxe ye más gris y marrón. Llega hasta los 13 cm de llargor. La so esperanza de vida n'estáu selvaxe sueli ser d'ente 5 y 10 años, a lo sumo.
Anque los canarios monteses son de tonos apagaos, dende'l sieglu XVII crucióse selectivamente esta especie en cautividá, dando orixe a'l colores vivos conocíos anguaño (blancu, naranxa, cobre, mariellu, etc.) presentes nos canarios domésticos. Ello ye que el canariu coloráu foi'l primera animal creáu per aciu selección xenética, introduciendo los tonos coloraos nel plumaxe per aciu l'encruz col cardenalito.
Ye reinal de les islles Canaries, Azores, y Madeira, na rexón de la Macaronesia, nel este del océanu Atlánticu. Nes islles Canaries, ye común qu'en Tenerife, La Gomera, La Palma y El Fierro, pero más local en Gran Canaria, y raru en Lanzarote y Fuerteventura. Ye común en Madeira al igual qu'en Porto Santu y les islles Desiertes; rexistróse nes islles Selvaxes. Nos Azores, ye común en toles islles.
Habita nuna amplia variedá d'ecosistemes, dende montes de pinu y lloréu hasta en dunes de sable. Ye más común n'árees semiabiertes con árboles pequeños, tales como güertos y bosquecillos. Dase frecuentemente en hábitats creaos pol home, tales como parques y xardinos. Alcuéntrase dende'l nivel del mar hasta a lo menos una altitú de 760 msnm en Madeira, hasta 1100 msnm nos Azores, y percima de 1500 msnm nes islles Canaries.
El trino del páxaru ye paecíu al garllo del xilgueru.
Alimentar nel suelu o ente la vexetación baxa, polo xeneral facer en bandaes. La so dieta componse principalmente de granes, tales como les de les meruxes, les de poacees y frutos. Tamién s'alimenta d'otros partes vexetales y de pequeños insectos.
Ye un ave gregaria que de cutiu añera en grupos, con cada pareya defendiendo un territoriu pequeñu. El nial ye en forma de copa, y construyir sobre un árbol o parrotal a un altor cimeru a 160 cm del suelu, más comúnmente a ente 3 a 4 m. Ta bien escondíu ente les fueyes, de cutiu nel estremu d'una caña. Ta fechu de fibres vexetales, yerba, mofu y otros materiales de plantes, y forráu con materiales nidios, como pelos y plumes. Los güevos son depositaos ente xineru y xunetu nes islles Canaries, de marzu a xunu —con un picu d'abril y mayu— en Madeira, y de marzu a xunetu —con un picu de mayu y xunu— nos Azores. Son de color azul maciu o azul-verde con llurdios violeta o acoloratáu concentraes nel estremu menos en punta. Cada niarada contién de 3 a 4 o 5 güevos, llogrando producir con ésitu un promediu de 2 a 3 críes per añu. Los güevos guarar mientres 13 a 14 díes y los pitucos abandonen el nial dempués de 14 a 21 díes, con mayor frecuencia dempués de 15 a 17 díes.
La población foi envalorada en 80 000 a 90 000 pareyes nes islles Canaries, de 30 000 a 60 000 pareyes nes Azores, y de 4000 a 5000 pareyes en Madeira.
Establecióse nel atolón de Midway, nel noroeste de les islles de Hawaii, onde foi introducíu per primer vegada en 1911. Tamién lo introdució nel vecín Atolón Kure, pero nun llogró establecese ellí. La especie foi introducida nes Bermudes en 1930 y empezó rápido a multiplicase, pero la so población empezó a tornar na década de 1940 dempués de que les cochinillas afararon los montes de cedru de les Bermudes, polo que pa la década de 1960 l'ave escastárase neses islles. La especie tamién se reprodució en Puertu Ricu, pero inda nun s'estableció ellí.
Serinus canicollis
El serín dorsigrís(Serinus canicollis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los frinxílidos (Fringillidae).
Esta especie mide de 11 a 13 cm. Distribúise per distintes rexones de toa África del centru y del sur.
Crithagra capistrata
El canariu carinegro (Crithagra capistrata) ye una especie d'ave paseriforme na familia Fringillidae. Alcuéntrase en Angola, Burundi, El Congu, República Democrática d'El Congu, Gabón y Zambia. Los sos naturales hábitats son güelgues de tierres baxes forestales subtropicales o carbes tropicales y subtropicales o tropicales húmedos.
Serinus citrinelloides
El serín africanu (Serinus citrinelloides) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Fringillidae que s'atopa n'Etiopía, Sudán del Sur, Eritrea y al occidente de Kenia.
Serinus citrinipectus
Serinus citrinipectus ye una especie que vive en Malaui, Mozambique, Suráfrica, Zambia y Zimbabwe. El so hábitat natural son sabanes seques, tropicales o subtropicales; parrotales secos y xardinos rurales.
Serinus flavivertex
El Serín coronigualdo (serinus flavivertex) ye una pequeña ave passeriforme perteneciente a la familia de los frinxílidos. Ye un reproductor residente en África oriental. Enantes taba consideráu como subespecie del serinus canicollis.
El so hábitat ye'l fynbos, praderíes y xardinos, preferentemente n'árees de monte. Constrúi un nial de taza compactu nuna carba.
El serinus flavivertex tien un llargor de 11–13 cm. El machu d'adultu tien un llombu verde con un cantu negru nes plumes de les nales y la cola. La zona inferior, ancas y llaos de la cola son marielles, y la zona inferior del banduyu blancu. La cabeza ye d'un color mariellu más brillosu qu'el serinus canicollis, y la cara ye canela.
Serinus leucopterus
El serín de les Proteas (Serinus leucopterus), tamién conocíu como serín de nales blanques, ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los Fringillidae.
Ye una crucia residente reinal na Provincia Occidental del Cabu, Sudáfrica. Esta especie alcuéntrase en matorralesde protea, carbes del valle, enredaderes y montes nos montes de la provincia del Cabu Occidental. La so área de distribución nun llega a la mariña.
El canariu protea mide 15-16 cm de llargor con una cola grande pálida. L'adultu tien partes cimeros gris-marrón, mentón negru, gargüelu blancu y dos barras nes nales. Les partes inferiores son abuxaes. Los sexos son similares, pero les aves nueves tienen más estríes per debaxo que los adultos.
El canariu protea constrúi un nial abiertu con tarmos delgaos y otros materiales vexetal y lleno de planta de baxo. Facer en parrotales trupos. El canariu protea ye menos sociable qu'otros canarios. Tiende a atopase solu o en pareya, y n'ocasiones en pequeños grupos. Ye un ave cobarde y retraída que se queda na trupa vexetación. Cuando vuela, llueu se somorguia de nuevu na cubierta. Aliméntase de granes, (en particular los de proteas, "Othonna amplericaules" y "Rhus anarcardia") y un pocu de fruta, néctar y biltos. Consume insectos de forma ocasional.
Serinus leucopygius
El serín culiblanco (Serinus leucopygius) ye un pariente de color abuxáu (y llixeramente más pequeñu) del canariu montés de Canaries. El so cantar ye entá más fuerte, más melodiosu y con más estrofes.
Serinus menachensis
El serín yemenín ("Serinus menachensis") ye una especie de pinzón de la familia Fringillidae. Alcuéntrase en Omán, Arabia Saudita y Yemen.
Serinus mennelli
El serín orejinegro (Serinus mennelli) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Fringillidae. Alcuéntrase en Angola, Botsuana, República Democrática d'El Congu, Malaui, Mozambique, Namibia, Sudáfrica , Tanzania, Zambia y Zimbabue. El so hábitat natural son forestas subtropicales o tropicales y sabanes seques.
Serinus mozambicus
El canariu de Mozambique (Serinus mozambicus) ye una pequeña especie d'ave paseriforme de la familia de los pinzones.
Esta ave vive nel continente africanu, al sur del desiertu del Sáhara. El so hábitat son los campos abiertos y les zones de cultivu. Añera en árboles, depositando ente 3 y 4 güevos per vegada, nun nial con forma de taza compacta.
El canariu de Mozambique mide ente 11 y 13 cm de llargu.
El machu adultu tien el llombu de color verde, y la cola y les nales de color marrón; los sos ancas son marielles, al igual que la cabeza, que tamién tien una especie de corona gris y llinies negres alredor de la cara. La fema ye similar, pero presenta un patrón de colores más débil na cabeza y ancas más pálides. Los pichones son más grises que les femes, cuantimás na cabeza.
Esta especie aliméntase principalmente de granes y ye un ave gregaria. El so cantar suena como un "zee-zeree-chereeo".
Serinus nigriceps
El canariu de cabeza negra ("Serinus nigriceps") ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los frinxílidos. Solo puede atopase en Etiopía, de normal n'altitúes percima de los 2000 m. El so hábitat natural son les praderíes subtropicales o tropicales de gran altitú.
Serinus pusillus
El verducu de frente colorada (Serinus pusillus) ye una especie fácilmente reconocible pola so característica frente encarnada y el restu del plumaxe na tiesta prieto. La fema tien un coloráu menos intensu qu'el machu.
Crían na rexón del Cáucasu,ya de les altures de Turquía ya Irán.
Serinus reichardi
Serinus reichardi ye una especie d'ave de la familia Fringillidae.
Puede atopase nos siguientes países: Burundi, República Democrática d'El Congu, Etiopía, Kenia, Malaui, Mozambique, Sudán, Tanzania, Zambia y Zimbabue.
El so hábitat natural son les sabanes grebes.
Serinus rothschildi
El serín árabe (Serinus rothschildi) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Fringillidae nativa de Arabia Saudita y Yemen. 
Serinus rufobrunneus
El serín de Príncipe (Serinus rufobrunneus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Fringillidae.
Ye reinal de Santu Tomé y Príncipe.
Serinus scotops
El serín forestal (Serinus scotops) ye una species d'ave de la familia Fringillidae. Ye nativu de África del Sur y Suazilandia. El so hábitat natural son los montes húmedos subtropicales, tantu de les tierres baxes como de los montes.
Serinus serinus
El verderín (Serinus serinus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los frinxílidos (Fringillidae), que se distribúi per bona parte d'Europa, norte d'África y oeste d'Asia. Nun ta amenazada y la so población europea cifrar ente 17 000 000 y 40 000 000 d'exemplares.
Ye'l más pequeñu de los frinxílidos, mide unos 11-12 cm. Ye un pariente cercanu al canariu. El plumaxe ye de colores parduscos ente que el banduyu ye d'un fuerte color mariellu, cuantimás nel machu (la especie presenta dimorfismu sexual).
Les plumes nel machu adultu son verdoses, con estríes más escures, nes zones del envés, les nalas y la cola, según pela parte interior de la cabeza y los llaterales. Les de la frente presenten coloración amarellentada, al igual que les ceyes y daqué del pescuezu, como coles mesmes el gargüelu, el pechu y el obispillo, anque nesta zona la tonalidá ye más viva. Les femes son un pocu más pequeñes y el coloríu del so plumaxe nun ye tan brillosu. Escarecen, por casu, de les tonalidaes marielles, y el llombu ye pardusca, col pechu y la zona central buxos.
Namái s'amuesen daqué más reticentes a los acercamientos en dómines de celu. Entós puede ser belicosu n'estremu, nes lluches con individuos de la so mesma familia apostando les femes.
El so vuelu ye rápido, con un rápidu bater de nales que describe una trayectoria de vuelu ondulada; mientres el periodu nupcial, el vuelu ye, sicasí, más pausáu y lentu.
Describióse por Linneo en 1766 sol nome de "Fringilla serinus". Ye una especie monotípica, esto ye, ensin subespecies descrites, anque delles fontes menten una subespecie "Serinus serinus flaviserinus".
El verducu mora na mayor parte d'Europa, siendo una especie residente na cuenca Mediterránea, ente que nel norte habita namái en dómina de cría. Anque la so área de distribución aníciase o da empiezu nel Mediterraneu, el verducu estendióse dende'l norte d'África hasta'l sur d'Europa, ya inclusive por Europa continental y Asia Menor.
Foi nos sieglos XIX y XX, cuando'l verducu empezó a ampliar la so área de distribución por Europa Central y Occidental, empecipiando tamién la colonización de Oriente Mediu. Güei día puede atopase nos países bálticos, y en Oriente, alcontrar en Bielorrusia y Ucrania, estendiendo la so distribución de forma xeneral escontra la mariña del Mar Negru. La so espansión escontra'l sur dio llugar a la instalación d'esta especie nes Islles Baleares, les Islles Canaries, les islles del Exéu, Xipre, según nel norte de Marruecos, Túnez, Arxelia y Exiptu.
Se aposenta igualmente nun monte que nun xardín; nun güertu que nun árbol. Convive bien con animales de gran tamañu en comparanza col suyu, siempres que nun demuestren una agresividá manifiesta. Vése-y delles vegaes entemecíu coles bandaes de xilgueros y tamién con pardillos, etcétera.
El celu empieza en xineru o febreru y enllargar hasta xunu. Puede vese el so vuelu amorosu o de cortexu, que ye bien paecíu al de les camparines con xiros rápidos y retayos. 
El periodu prenupcial tien llugar ente los meses de marzu y abril, y el posnupcial producir ente ochobre y payares.
Fai la so nial con casi cualquier cosa de pequeñu tamañu. Nél haise llegáu a atopar dende pelo humanu, hasta les hilachas d'una escoba. Suelen faer el so nial con yerbes, teles d'araña y liquen nuna fina forqueta de les cañes d'un árbol o parrotal. 
La fema pon y curia esmeradamente cuatro o cinco güevos. Nun salen del nial, nin siquier ante la proximidá d'un peligru. A los trelce díes nacen los pitucos.
Cría de abril a xunu.
Serinus sulphuratus
El canariu sulfúreo (Serinus sulphuratus) ye un ave cantora del xéneru Serinus. Esta pequeña ave ye una especie que vive nel centru y sur del continente africanu. Onde más abonda ye nel país de Sudáfrica. El so nome deber a'l color mariellu sulfúreo que presenta'l so plumaxe.
Serinus thibetanus
El xilgueru tibetanu ("Serinus thibetanus") ye una especie d'ave de la familia Fringillidae. Enantes yera incluyida dientro del xéneru "Carduelis".
Algama un llargor averáu de 12 cm. El plumaxe de les partes cimeres del machu ye de color verde oliva y el de les partes inferiores mariellu, según el de la ceya y la parte de tras de les oreyes; la grupa ye de color verde amarellentáu. Les femes presenten envés de color verde buxu con rayes negres; gargüelu mariellu maciu; pechu flanqueado de negru y con rayes y barres nítidas nes nales. Emite un llamáu nidiu que suena como "twang twang".
El so hábitat natural son los montes templaos. Xeneralmente críase en montes mistos y pasa l'iviernu nel omeru, nel centru y l'este de Himalaya. Se ncuentra en Bhutan, China, India, Myanmar y Nepal. Foi reparáu en Sikkim.
Serinus totta
El serín tota (Serinus totta) ye una especie d'ave de la familia Fringillidae que vive na rexón de la Ciudá del Cabu y la so contorna, en Sudáfrica. Mide aprosimao 13 cm de llargu. Habita nos montes y aliméntase de bayes y insectos (como les mosques). Tamién puede vese en Lesothu, pero siempres nes zones más montiegues.
Serinus tristriatus
El serín culipardo (Serinus tristriatus) ye una especie d'ave de la familia Fringillidae, nativa de les tierres altes de Etiopía, Eritrea y Somalia. Ta bien estendida nes ciudaes, pueblos xardinos, plantíos y gorbizales de les tierres altes.
Algama un llargor d'aprosimao 13 cm. El plumaxe ye predominantemente de color marrón buxu uniforme, con una ceya blanca sobre cada güeyu. Tien una parte blancucia debaxo del cazu.
Serpophaga hypoleuca
El pioyín riberanu (Serpophaga hypoleuca) ye una especie d'ave na familia "Tyrannidae". Alcuéntrase en Perú, Venezuela y Brasil, tamién nes estensiones de ríu en Ecuador, Colombia (frontera) y Bolivia.
El so la so distribución consiste de dellos ríos-corredores de la Cuenca Amazónica y los drenaxes de los ríos corredores del ríu Orinoco, y estiéndese escontra los países vecinos, o frontera d'un ríu ente países. El so hábitat natural ye de carbes húmedu subtropical o tropical asitiaos a lo llargo d'estos corredores.
El ríu Tyrranulet alcuéntrase na cuenca del Amazones a lo llargo de cuatro corredores biolóxicos principales; tamién dos ríos en Venezuela, incluyendo'l Orinoco. El corredores fluviales son na so mayoría tramos allegantes, de 100 a 150 km d'anchu.
Los ríos de la cuenca del Amazones, que remonten el cursu son los siguientes: Ríu Amazones, (Tocantins, Araguaia-esti del Xingú), el ríu Xingú, Madeira, y Marañón-Ucayali, (na Amazonía del Perú). Pel ríu Araguaia, les aves distribúyense namái siguiendo ríu abajo hasta la confluencia del Tocantins, depués del Tocantins hasta'l Pacíficu, (500 km al este de la salida del río Amazones, estendiéndose a la confluencia del ríu Xingú onde se conecta al Tocantins). Nel ríu Madeira, de la Amazonía de Bolivia, la única distribución estender nel país por 300 km de los 2.300 kilómetros d'algame del Ríu Madeira. Otros dos rexones de la Cuenca Amazónica del ríu son: un afluente del Marañón (nome del río Amazones enagües embaxo) nel norte de Perú, y una rexón alcontrada na parte baxa del Ríu Branco, un afluente del Ríu Negru de l'Amazones.
Serpophaga munda
El pioyín ventriblanco o tiquitiqui banduyu blancu (Serpophaga munda) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae, que s'atopa en Arxentina, Bolivia, Brasil, Paraguái y Uruguái.
Alcuéntrase en carbes caducifolios y montes de monte de l'aguada oriental de los Andes, hasta los 3.000 m d'altitú. Mientres el iviernu migra escontra'l norte y escontra les tierres baxes del oriente.
Mide en promediu 11,5 cm de llargor. Presenta cabeza gris azulada; envés gris pardusco; nales corites con rebordes blancos; pechu gris y banduyu blancu.
Serpophaga nigricans
El pioyín gris o tiquitiqui escuru (Serpophaga nigricans), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae.
Ye un páxaru palustre, inquietu, de color gris, col banduyu más claru, la corona oculta blanca, cola negra y nales parduces.Mide 11 cm.
Habita tola provincia salvo l'estremu sur. El so hábitat son les zones d'arbolees y vexetación alta cerca de güelgues y cursos d'agua. 
Aliméntase d'insectos y bárabos que topa na agua, vexetación acuática o na folla.
Serpophaga subcristata
El pioyín tiquitiqui (Serpophaga subcristata), tamién conocíu como pioyín, pioyín común, pioyín turi turi o tiquitiqui común, ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae, perteneciente al xéneru Serpophaga.
Ye una especie que s'alcuentra nos montes y parrotales d'Arxentina, Bolivia , Brasil , Paraguái y Uruguái.
Serín flavivertex
Setophaga adelaidae
La reinita puertorriqueña o reinita mariposera (Setophaga adelaidae) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae endémica del archipiélagu de Puertu Ricu. 
El nome científicu de la especie conmemora a Adelaide Swift, la fía de Robert Swift, la persona que prindó l'espécime con que se describió la especie.
El complexu "S. adelaidae" primeramente considerábase una única especie, con tres poblaciones presentes en Barbuda, Puertu Ricu y Santo Lucía. Caúna d'elles yera considerada una subespecie: "S.a. subita", "S.a. adelaidae" y "S.a. delicata", respectivamente. Darréu estes subespecies fueron alzaes al rangu d'especies la reinita de Barbuda ("Setophaga subita") y la reinita de Santo Lucía ("Setophaga delicata") y la reinita puertorriqueña.
En 2011 la unión d'ornitólogos estaunidense reestructuró la familia Parulidae, resultando "D. adelaidae" treslladada al xéneru "Setophaga."
La reinita puertorriqueña mide alredor de 12 cm de llargu y pesa una media de 7 g. Tien les partes cimeres principalmente grises y les inferiores de color mariellu intensu, sacante la parte inferior de la cola que ye blanca. Presenta llistes superciliares marielles que s'estienden hasta'l lorum y una media lluna ablancazada so cada güeyu.
La reinita puertorriqueña ocupa la isla de Puertu Ricu y l'isla de Vieques. La especie alcuéntrase nos montes secos de la rexón sur de Puertu Ricu, como na reserva del monte estatal de Guánica y los del cordal Central de la isla.
Ye un páxaru insectívoru que s'alimenta picotiando ente les fueyes de los árboles nos niveles medios y altos del monte. Dacuando tamién come arañes y pequeños anfibios como los coquíes. Esta especie xeneralmente muévese en bandaes mistes que suelen incluyir a san pedritos, vireos y otros parúlidos. 
La reinita puertorriqueña constrúi'l so nial a un altor ente 1 y 7 metros d'altor, onde la fema suel poner ente 2 y 4 güevos motudos. 
Setophaga caerulescens
La reinita azulada (Setophaga caerulescens), tamién denominada chipe azul cayuela, chipe azul y negru, reinita dorsiazul, cigüita azul de gargüelu negru y bijirita azul de gargüelu negru, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae. Ye una especie migratoria qu'añera en Canadá y Estaos Xuníos y pasa l'iviernu nel Caribe.
Esta especie esibe un fuerte dimorfismu sexual. Los machos tienen la frente, la corona y les partes dorsales color azul buxu; la cara, el gargüelu y los lladrales color negru y el pechu y el banduyu blancos. Les les y cola son azul escuru, con daqué de negru y delles plumes blanques.
Les femes son pardu olivacees na cabeza y les partes dorsales, con una raya supraocular blancucia y les mexelles escures. Les partes ventrales son amarellentaes. Na nala hai un pequeñu llurdiu blancu, non siempres evidente.
En dómina reproductiva habita en montes caducifolios del este de Norteamérica, n'altitúes baxes a medianes. La so área de distribución entiende dende la rexón de los Grandes Llagos hasta Nueva Escocia, y de Nuevu Brunswick a Xeorxa, a lo llargo de los Apalaches. El so alimentu principal son insectos. El so nial ye una taza construyida sobre un parrotal.
Na seronda migra al sur, pa pasar l'iviernu nes Antilles, dende Les Bahames hasta les islles de Sotaventu. Tamién s'atopa na mariña caribeña de la península de Yucatán, en Cozumel, Belice, Guatemala y Hondures. Hai rexistros accidentales nel norte y sur de Méxicu, y nel interior de Guatemala. Habita n'árees húmedes o semiáridas con presencia de parrotales; alimentándose d'insectos, bárabos, arácnidos y frutos.
Setophaga castanea
La reinita castaña (Setophaga castanea), tamién denominada chipe pechicastaño, chipe castañu, reinita pechirrufa, bijirita castaña, cigüíta castaña, ye una especie d'ave paseriforme migratoria y la familia Parulidae, que cría en América del Norte y pasa l'iviernu en Centru y Suramérica.
Ye una especie con ciertu dimorfismu sexual y mayor variación estacional. Los adultos miden en promediu ente 12 y 13 cm. Los machos son de cara negra, corona castaña acoloratada, y llaos del pescuezu rosa maciu. El llombu, nales y cola tienen gris con negru. Nes nales hai dos rayes blanques non bien estremaes, y tantu en nales como na cola hai blancu na zona distal de delles plumes. El gargüelu y la parte cimera del pechu son de color café; el restu del pechu y el banduyu son blancucios, colos costaos café.
Les femes son similares a los machos, pero de colores llavuquiaos; el gargüelu ye blancucia con dalgunes enllordies cafés, al igual que les bandes. Les partes dorsales son gris olivaceu con rayes negres. Amás estrémase pola presencia de rayes negres na corona.
Na seronda, les aves tienen la cara y les partes ventrales llimón pálidu, con daqué de rosa nos lladrales. La corona, la nuca y les partes dorsales son verde oliva con rayes escures nel llombu (les femes tamién presenten rayes na corona).
Añera dende la cuenca del ríu Mackenzie, nel noroeste de Canadá, escontra'l sureste d'esi país (provincies marítimes). Tamién se-y atopa na rexón de los Grandes Llagos y en Nueva Inglaterra. Na migración, viaxa principalmente al traviés del Mar Caribe. Invierna dende Costa Rica hasta Venezuela.
Setophaga delicata
La reinita de Santo Lucía (Setophaga delicata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae endémica de Santo Lucía. Enantes considerábase una subespecie de la reinita mariposera.
La reinita de Santo Lucía mide alredor de 12,5 cm de llargu. Los sos partes cimeros son principalmente grises azulaes y les inferiores y el gargüelu son de color mariellu intensu, tamién tien marielles les anches llistes superciliares que s'estiende hasta'l lorum y unes mediallunes con cantu inferior negru so los güeyos. Amás tien una fina llinia negra percima de les llistes superiliares y dos llistes blanques nes nales. El so picu ye apuntiáu y coritu.
Estrémase de la reinita de Puertu Ricu y la reinita de Barbuda por tener les llistes superciliares más anches y les partes inferiores d'un mariellu más intenso.
Setophaga discolor
La reinita galana (Setophaga discolor), tamién denominada chipe galán o de pradería, cigüita de los praos y camparina galana, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae que cría nel oriente de América del Norte y pasa l'iviernu nel Caribe.
Los adultos miden ente 12 y 13 cm en promediu del picu a lo cabero. Hai un llixeru dimorfismu sexual. La especie estremar pol patrón facial de los adultos: cara mariella, con dos rayes escures (negres nel machu, pardes na fema) una travesando'l güeyu y una bigotera curvada escontra riba. 
Nos machos les partes dorsales y la zona auricular son verde olivo; la cola y les nales son más escures, y néstes últimes hai dos rayes color mariellu llimón. El gargüelu y les partes ventrales son marielles, con negru n'en los lladrales. Nel llombu hai dellos llurdios castaños, visibles de cerca.
Añera nel oriente de América del Norte, dende l'estremu sur de Canadá (sur de Ontario) hasta la zona norte del Golfu de México. Na seronda migra al sur, pa envernar en Florida, les Antilles (dende Les Bahames hasta Puertu Ricu) y na mariña caribeña del continente, dende la península de Yucatán hasta Nicaragua.
Habita en montes abiertos con parrotales; tamién en campos de cultivu y en zones abiertes. Mientres la migración prefier zones arbustives.
Cuando ta posáu, bancia rápido la cola, de manera similar al chipe playeru ("D. palmarum").
Setophaga dominica
La reinita gorjiamarilla (Setophaga dominica), tamién denominada chipe dominicu o cuelliamarillo, bijirita de gargüelu mariellu y cigüita de gargüelu mariellu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los parúlidos qu'añera nel oriente de América del Norte. Ye un ave migratoria que pel hibiernu se distribúi nes Antilles, Méxicu y América Central.
Setophaga fusca
La reinita gorjinaranja (Setophaga fusca), tamién denominada reinita de fueu, reinita pechinaranja, reinita de Blackburn y cigüita del fríu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae. Reproduzse nel este de América del Norte, dende'l sur de Canadá a Carolina del Norte. Les reinitas de gargüelu naranxa son migratories y pasen l'iviernu nel sur d'América Central y en Suramérica.
Son de 11,5 cm de llargu y pesen 8,5 g . Nel branu, el machu fai rumbu del so llombu gris escuru y dobles franxes blanques nes nales, con pechu amarellentáu y coronilla chocolate escuru. Les partes inferiores d'esta ave son blanques, y matizaes con mariellu y guedeyes negres. La cabeza ye bastante colorida mariella y negru, con un gargüelu de color anaranxáu.
Los hábitats de cría d'estes aves son montes de coníferes maduros o los montes mistos, especialmente aquellos que contienen picees y tsugas del Canadá. Eses aves ponen de 4 a 5 güevos nun nial en forma de taza nel que s'asitia xeneralmente de 2 a 38 m d'altor, nuna caña horizontal. 
Estos páxaros son insectívoros, pero inclúin freses na so dieta na temporada d'iviernu. Usualmente tán en busca d'insectos nes copes de los árboles. 
Los cantares son unes simples series de notes altes swi, que de cutiu xuben de tonu. El so reclamu ye un sip altu. 
Setophaga graciae
La reinita de Grace (Setophaga graciae), tamién denominada chipe pinero dorsiamarillo, chipe de ceya mariella, chipe de Grace y reinita pinera, ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los parúlidos qu'habita dende'l suroeste de los Estaos Xuníos hasta Nicaragua. Ye una especie parcialmente migratoria, acomuñada a tierres altes de montes de pinos.
Setophaga magnolia
La reinita de magnolia (Setophaga magnolia), tamién denominada chipe colifajado, chipe de magnolia, bijirita magnolia, cigüita magnolia, reinita cejiblanca, reinita colifajeada y reinita enllordiada, ye una especie d'ave migratoria del orde Passeriformes y la familia Parulidae. Añera en Canadá y Estaos Xuníos y pasa l'iviernu en Méxicu, América Central y les Antilles.
Los adultos en primavera y branu son de cara negra con una llinia supraocular blanca y la corona gris. Les partes ventrales y la rabadilla son mariellos. Nel pechu y les bandes hai rayes negres. Les partes dorsales —sacante la rabadilla— son corites. Nes nales hai un parche blancu bien evidente, y na cola una banda blanca que la crucia a la metá.
Na seronda ya iviernu los adultos son oliváceos de les partes dorsales y mariellos nes ventrales. caltiense'l mariellu de la rabadilla, los parches blancos en nales y cola y un tenue rayáu nes bandes del pechu.
Setophaga nigrescens
La reinita gris (Setophaga nigrescens), tamién denominada chipe negrigrís y chipe de gargüelu negru, ye una especie d'ave de la familia de los parúlidos. Reproduzse nel oeste de América del Norte (dende Columbia Británica hasta Nuevu México) y pasia l'iviernu en Méxicu y el sur de los Estaos Xuníos.
Setophaga occidentalis
La reinita cabecigualda (Setophaga occidentalis), tamién denominada chipe negriamarillo occidental, chipe cabeciamarillo, chipe coronáu y chipe ermitañu, ye una especie d'ave paseriforme migratoria qu'añera nel noroeste de los Estaos Xuníos y pasa l'iviernu nel sur d'esi país, en México y n'América Central.
Los adultos miden 11 o 12 cm de llargu. El machu ye de cabeza principalmente mariella, col gargüelu negru. Les partes dorsales, incluyendo la nuca, son grises llistaes con negru. Nes nales hai dos barras blanques y na cola dellos llurdios blancos. Les partes ventrales, dende'l pechu hasta les plumes cobertoras inferiores de la cola son blancucies, con delles barres escures nes bandes del pechu.
La fema y los xuveniles son de colores más llavuquiaos. La cabeza ye predominantemente mariella, pero cola corona olivácea y el gargüelu mariellu con dellos llurdios negros. El restu del cuerpu ye similar al del machu, anque más opacu.
La so área de reproducción entiende una área cercana a la mariña del occidente de los Estaos Xuníos, dende'l estáu de Washington hasta'l norte de California. Pel hibiernu migra al sur de California y a les zones serranes de Méxicu y América Central hasta Nicaragua.
En México distribúise dende Sinaloa y Nuevu Llión hasta Chiapas.
El so hábitat son montes de coníferes, montes de pinu-encino y montes de encino. Mientres la migración tamién habita n'otros tipos de vexetación, como carbes y chaparrales. Prefier árees montascoses de mediana a elevada altitú.
La so distribución se sobrelapa en cierta midida cola del chipe negriamarillo cachetioscuro ("Dendroica townsendi") y dambes especies son capaces d'entecruzase y formar híbridos.
Setophaga palmarum
La reinita palmera (Setophaga palmarum), tamién denominada chipe playeru, chipe palmeru, bijirita de palma y cigüita palmar, ye una especie d'ave paseriforme migratoria la familia Parulidae que vive en América del Norte.
Machos y femes del chipe playeru son similares. Los adultos miden ente 11,5 y 12,5 cm. Nes partes cimeres, el plumaxe ye pardu (más escuru en nales y cola), sacante la rabadilla y les plumes cobertoras cimeres de la cola, que son amarellentaes. Nes nales hai dos pequeñes rayes blancucies, y les plumes de la cola tienen blancu na área distal.
Hai ciertos cambeos estacionales nel plumaxe. En dómina reproductiva (primavera y branu), los adultos tienen la corona castaña, y la raya supraocular, el gargüelu y el pechu mariellos. Na seronda ya iviernu, la corona tórnase escura, les partes ventrales blancucies con lladrales mariellos y la raya supraocular de color pardu claru.
Añera principalmente en Canadá, dende'l noroeste d'esi país hasta la península del Llabrador y l'isla de Terranova. Tamién nuna pequeña área de los Estaos Xuníos (Grandes Llagos y Maine). Pel hibiernu distribúyese al sur de la so área de anidación, estableciéndose en zones costeres de California y na mariña esta norteamericana, dende la península Delmarva hasta'l sur de Texas y les Antilles, y la mariña caribeña occidental dende Yucatán hasta Hondures.
Habita en bosque de coníferes, montes mistos y árees abiertes, xeneralmente nes cercaníes de turberes. En dómina de invernación atopar n'árees abiertes o semi abiertes cercanes a la mariña, con bayura de parrotales y escasos árboles.
Cuando se posa, bancia rápido la cola, de manera similar al chipe galán ("D. discolor").
Setophaga pensylvanica
El reinita de Pensilvania (Setophaga pensylvanica), tamién denominada reinita flanquicastaña o de costielles castañes, bijirita de bandes castañes, chipe flanquicastaño, chipe pardu blancu, cigüita de bandes castañes, ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Parulidae. Ye una especie migratoria que se reproduz en Canadá y Estaos Xuníos y pasa l'iviernu en América Central y Colombia.
Los machos adultos en primavera y branu son inconfundibles: la cara ye blanca con rayes oculares negres que s'estienden escontra'l pescuezu y la nuca nun patrón característicu. El llombu, nales y cola son amarellentáu verdoses, y llistaes, y na nala hai dos barras blanques bien evidentes. Otra señal inconfundible son les bandes del pechu color castañu. Gargüelu, pechu y banduyu son blancos.
El plumaxe reproductivu de la fema ye similar al del machu, pero llixeramente más llavuquiáu. Tien menos castañu nes bandes y el patrón facial nun se dibuxa dafechu.
En yṕoca de migración y invernación, piérdense les carauterístiques distintives nos adultos, anque caltienen daqué de castañal nes bandes y negru na cara. Nesta dómina, el plumaxe ye verdosu ensin llistes nes partes cimeres y gris y blancu pembaxo; la cola y les nales son más escures, con dos barras marielles na nala. L'ausencia de rayes nes bandes sirve pa estremalo del chipe gorrinegro ("Dendroica striata") na dómina de invernación.
El plumaxe d'el neñones ye similar al de los adultos na seronda ya iviernu, cola diferencia que nun hai negru na cara nin castañal nos lladrales.
Reproduzse nel sur de Canadá y l'este de los Estaos Xuníos. Na seronda migra al sur, pa establecese dende'l sureste de Méxicu hasta'l norte de Colombia. 
En México ye un ave de camín pola aguada del Golfu y la península de Yucatán —anque hai rexistros accidentales n'otres partes del país— y d'ivernada nel sur de Veracruz, sur de Tabasco y Chiapas.
Ye transitoria nes Antilles y accidental en El Salvador, Venezuela y l'isla de Trinidá.
Vive n'árees húmedes o semihúmedas, en montes perenifolios, llendes de montes, carbes y campos de cultivu. Puede llegar hasta los 1500 m snm. Aliméntase básicamente d'insectos, pero tamién consume bagues.
Setophaga petechia
La reinita de manglar (Setophaga petechia), tamién denominada reinita mariella, reinita dorada, chipe mariellu y canariu de manglar, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae. Ye la especie más llargamente distribuyida del xéneru "Setophaga", yá que cría en toa Norteamérica y migra escontra'l sur hasta'l norte de Suramérica. Tien 43 subespecies reconocíes, estremaes en tres grupos principales.
Vive en manglares, montes secos de la mariña y parrotales cerca de l'agua, banzaos y ríos en tierres baxes. 
Aliméntase d'insectos y arañes. Les subespecies norteñas comen tamién bayes. Añeren en plantes herbales. Tanto'l machu como la fema alimenten a los pitucos.
El grupu "aestiva" pon de 3 a 6 güevos, y los otros dos grupos, que nidifican en manglares, suelen poner menos güevos.
El reclamu varia enforma ente subespecies; el más típicu ye un nidiu o fuerte "yíp".
Esta especie ye un güéspede regular de "Molothrus bonariensis", un parásitu de niales.
Setophaga pharetra
La reinita jamaicana (Setophaga pharetra) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae endémica de Xamaica.
La reinita jamaicana mide alredor de 13 cm de llargu. El so picu ye coritu y apuntiáu. El plumaxe de los machos presenta un mestu veteado negru sobre fondu blancu por tol cuerpu, coles plumes de vuelu tamién llistaes en blancu y negru. Ente que el veteado de les femes ye abuxáu sobre blancu. Los inmaduros sicasí tienen les partes cimeres de color olivaceu claru y les inferiores amarellentaes con vetes grises.
Alcuéntrase nos montes húmedos de tola isla de Xamaica.
Setophaga pinus
La reinita del pinar (Setophaga pinus), tamién denominada chipe nororiental, chipe pinero, bijirita del pinar, cigüita del pinar y reinita de los pinos, ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los parúlidos que vive en Norteamérica oriental. Hai poblaciones migratories y sedentaries, toes elles del oriente de América del Norte.
Los adultos miden ente 12 y 13 cm de llargor del picu a lo cabero. El plumaxe del machu ye mariellu olivaceu nes partes dorsales, más escuru nes nales y cola. Nes nales hai dos barras blanques, y dellos llurdios blancos na cola. Los gargüelu y el pechu son mariellos, coles bandes oliváceos, y el banduyu y les plumes cobertoras inferiores de la cola son de color blancu. 
Los individuos xuveniles y les femes en dómina non reproductiva son pardu-oliváceos o buxos, con dos barras blancucies en cada nala. El gargüelu y el pechu son blancucios, con matices amarellentaos.
Distribúise nel oriente de América del Norte, dende la rexón de los Grandes Llagos (sur de Ontario y de Quebec, en Canadá) hasta Texas y Florida, Estaos Xuníos. Les poblaciones norteñas migren al sur; dándose rexistros ocasionales nel nordés de Méxicu y nes Antilles. Les poblaciones del sur de los Estaos Xuníos son residentes.
Habita principalmente en montes mistos de pinu-encino. 
Setophaga pityophila
La reinita coroniverde o bijirita del pinar (Setophaga pityophila) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae endémica de Cuba y Les Bahames.
Mide alredor de 12,5 cm de llargu. El plumaxe de les sos partes cimeros ye principalmente gris, cola frente y parte fronteru del pileu de color verde amarellentáu y les plumes de vuelu de les nales corites con cantos blancos. Sicasí les sos partes inferiores son ablancazaes, salvo un llurdiu qu'ocupa'l gargüelu y la parte cimera del pechu que ye de color mariellu intensu y ta enmarcada por llixos negros. El so picu ye apuntiáu y coritu.
Alcuéntrase nos estremos occidental y oriental de Cuba y nes islles Ábaco y Gran Bahama, nel norte de Les Bahames. El so hábitat natural son los pinares tropical y subtropical y dacuando los montes mistos axacentes.
Setophaga plumbea
La reinita plúmbea o chiple plomizu (Setophaga plumbea) ye una especie paseriforme d'ave de la familia Parulidae reinal de les Antilles menores.
Ye reinal de les islles Guadalupe, Marie-Galantiadora y Dominica, nel mar Caribe. El so hábitat natural son los montes y güelgues tropicales. 
Setophaga ruticilla
La candelita norteña o pavito migratoriu (Setophaga ruticilla) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los parúlidos que vive en América. Tradicionalmente yera la única especie del xéneru "Setophaga", pero darréu incluyóse nél a tolos miembros del xéneru "Dendroica" y dalgunos de "Parula".
Los adultos miden una media de 12 cm de llargu. Los machos son de color negru na cabeza, les partes dorsales, el gargüelu y el pechu; el banduyu y les plumes cobertoras de la cola son blancos. Nos lladrales del pechu hai llurdios naranxes brillantes, tamién nes rémixes de la nala y na cola.
Nes femes, la cabeza y les partes dorales son abuxaes o abuxáu olivacees, y les partes ventrales blanques. Nes bandes y la cola hai llurdios mariellu llimón brillosu.
Añera en Canadá y el norte y este de los Estaos Xuníos. Ye una especie migratoria que invierna nel sur de California, Méxicu, nes Antilles, América Central y norte de Suramérica.
Habita nel interior o la llende de montes con abondosa yerba o parrotales. Aliméntase principalmente d'insectos, yá seya en solitariu o en grupos; ye bien activu, esnala costantemente y abre la so cola n'abanicu. Caza insectos nel vuelu.
Setophaga striata
La reinita estriada (Setophaga striata), tamién denominada chipe gorrinegro, chipe estriáu, bijirita de cabeza negra, cigüita de cascu prieto, reinita llistada, reinita rayada y arañero estriáu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae que vive en América. Ye ave migratoria que cría en Norteamérica septentrional y pasa l'iviernu nel nordés de Suramérica. 
El chipe gorrinegro presenta acusáu dimorfismu sexual y mayor variación estacional nel plumaxe. Cuando algamen la adultez, los individuos miden ente 12 y 13 cm de llargor. El plumaxe del machu en dómina reproductiva ye diagnóstica de la especie: corona negra, auriculares blancos y gargüelu blancos, y una raya malar ("bigote") negra. Les partes dorsales son grises rayaes con negru; na nala hai dos rayes blanques. Les partes ventrales, dende'l gargüelu hasta les plumes cobertoras inferiores de la cola son blanques, con rayes negres nes bandes del pechu.
Les femes en dómina reproductiva tienen les partes dorsales color pardu olivo con rayes negres (incluyendo la corona), siendo más escures les nales y la cola. Al igual que nel casu de los machos, hai dos rayes blanques na nala. La cara ye mariellu llimón, más escura na zona auricular. Les partes ventrales son blanques o con ciertu tente mariellu llimón, con un esbozu de raya malar negra y rayes negres nos lladrales del pechu.
Los adultos na seronda son verde olivo con rayes escures nes partes dorsales (les femes presenten rayes na corona) y dos rayes blanques na nala. El gargüelu y el pechu son mariellu llimón puercu, con delles rayes escures nes bandes. El banduyu ye blancuciu. La cara ye mariellu llimón, con una llinia transocular escura.
Añera nuna amplia zona septentrional de América del Norte, dende Alaska hasta Terranova, y dende la llinia de los árboles hasta'l sur de Canadá y Nueva Inglaterra. Mientres la migración, viaxa al sur, travesando l'oriente de los Estaos Xuníos y les Antilles pa envernar en Colombia, Venezuela, les Guayanas y una considerable zona del Amazones noroccidental.
Na dómina reproductora vive en bosque de coníferes y mientres la ivernada en distintos hábitats. Pue atopase dende'l nivel del mar hasta elevaciones medianes o altes.
Mientres más de 50 años, los científicos atroparon datos qu'amosaben que miles d'individuos de la especie Setophaga striata, volaben cada seronda dende l'este de Canadá y el nordés d'Estaos Xuníos (Nueva Inglaterra) hasta América del Sur, pa pasar l'iviernu. Dalgunos de los detalles d'esti impresionante vuelu migratoriu permanecieren desconocíos, ente otros motivos pola fraxilidá d'esti tipu de páxaros -qu'enzanca l'allugamientu de sistemes de geolocalización.
Apocayá, un equipu de científicos de la Universidá de Massachusetts en Amherst (Estaos Xuníos) y de la Universidá de Guelph (Canadá), consiguió superar los inconvenientes técnicos y con ayuda d'unos geolocalizador de namái mediu gramu de pesu instalaos en dellos d'estos pequeños páxaros, atropó "pruebes irrefugables" de qu'estes aves puedan completar vuelos ensin escales d'ente 2270 y 2770 kilómetros en tan solo dos o tres díes. Amás, bona parte d'esti vuelu realiza sobre'l mar.
Setophaga tigrina
La reinita atigrada (Setophaga tigrina), tamién denominada chipe tigrino, chipe tigre, bijirita atigrada, cigüita tigrina, reinita tigre o tigrina, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Parulidae. Ye una especie migratoria qu'añera en Canadá y l'estremu nordés de los Estaos Xuníos, y pasa l'iviernu nel Caribe.
Setophaga townsendi
La reinita de Townsend (Setophaga townsendi), tamién denominada chipe negriamarillo cachetioscuro, chipe de Townsend y reinita bicolor, ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los parúlidos. Ye un ave migratoria qu'añera nel noroeste de América del Norte y pasa l'iviernu na mariña esti de los Estaos Xuníos, Méxicu y Centroamérica.
Foi nomáu n'honor del ornitólogu estaunidense John Kirk Townsend (1809-1851).
Los adultos miden 11 o 12 cm. El machu ye de cara mariella con negru: hai una mázcara negra que s'estiende dende la zona de los lores hasta la zona auricular, con una pequeña media lluna mariella debaxo del güeyu. Esta mázcara ta delimitada con mariellu. La corona, la nuca, el gargüelu y la parte cimera del pechu son negros. El llombu ye olivácea con rayes escures. Les nales y la cola son pardu-olivacees escures, con dos barras blanques en cada nala y dellos llurdios blancos na cola; les plumes cobertoras cimeres de la cola son grises. La parte inferior del pechu ye mariella, con rayes negres nos lladrales. El banduyu y les plumes cobertoras inferiores de la cola son blanques.
La fema ye de coloración más opaca. El patrón facial ye similar al del machu pero con verde oliva en cuenta de negru, y el gargüelu y parte cimeru del pechu mariellos. Hai un tenue barrado nes bandes.
Los individuos xuveniles son similares a les femes adultes.
La so área d'añerada entiende'l sur y oriente d'Alaska, l'occidente de Canadá (Columbia Británica), y los estaos del noroeste de Estaos Xuníos (Washington, Oregón, Idaho, Montana). La so área d'ivernada cubre la zona costera dende'l norte de Washington hasta'l norte de Baxa California (Méxicu), partes de Arizona, y les zones serranes de México y América Central hasta Costa Rica.
El so hábitat son montes de coníferes, montes de pinu-encino y montes de encino, en zones montascoses d'elevaciones medianes a altes. Tamién en chaparrales con yérbados y en carbes mientres la ivernada.
Aliméntase d'insectos que caza en vuelu o busca ente la xamasca; tamién de guxanos. Puede formar grupos alimenticios con otres especies.
Puede entecruzase dacuando col chipe negriamarillo occidental ("Dendroica occidentalis"), especie con una distribución bien similar.
Setophaga virens
La reinita dorsiverde (Setophaga virens), tamién denominada chipe negriamarillo dorsiverde, chipe de gargüelu negru, cigüita pechinegra, reinita cariamarilla, reinita papinegra carigualda, reinita verdinegra, reinita verdosa y reinita gorginegra, ye una especie d'ave paseriforme americana que se clasifica na familia de los parúlidos. Cría en Canadá y Estaos Xuníos y pasa l'iviernu dende Méxicu hasta Venezuela, incluyendo les Antilles.
Mide 11 o 12 cm cuando adultu. El machu ye de cara mariella con una raya transocular olivácea. La frente, corona, nuca y llombu verde oliva. Nales y cola son de color oliva escuru, con dos barras blanques na nala y delles plumes blanques na cola. El gargüelu y la parte cimera del pechu son negros. La parte inferior del pechu y el banduyu blancos, con dellos llurdios negros nes bandes y dalgún tinte mariellu llimón nel banduyu.
Les femes y los xuveniles son similares al machu adultu, pero coles mexelles olivacees y menor cantidá de negru en pechu y gargüelu. Nel gargüelu hai daqué de blancu con mariellu.
Resulta similar a "Dendroica chrysoparia", "D. occidentalis" y "D. townsendi".
La so área de reproducción ye bien grande, estendiéndose principalmente pol oriente de Norteamérica dende los llagos de Manitoba hasta la islla de Terranova; na rexón de los Grandes Llagos y a lo llargo de los Apalaches hasta Xeorxa. Hai tamién rexistros nel occidente de Canadá, pero non más allá de les Montes Predresos.
Ye un ave migratoria que pel hibiernu se distribúi pel este, sur y sureste de Méxicu, el sur de Florida, toa América Central y les Antilles, y na mariña caribeña de Colombia y Venezuela. Hai rexistros casuales en Ecuador.
El so hábitat son montes de coníferes y montes mistos mientres la primavera y el branu. Na dómina d'ivernada habita n'árees templaes húmedes y subhúmedas. Aliméntase principalmente d'insectos, bárabos y arácnidos.
Sialia currucoides
El azulexu de los montes (Sialia currucoides) ye un ave paseriforme de la familia de los túrdidos. Ye un páxaru de tamañu mediu d'aprosimao 18 cm nel casu de los machos adultos.
Los exemplares machos adultos tienen un color azul brillante. 
El hábitat d'esta especie allúgase en redolaes abiertes qu'entienden el noroeste de Méxicu l'oeste de los Estaos Xuníos y l'oeste de Canadá, amás inclúyese dientro d'esti hábitat zones de montes y llega hasta bien al norte, casi tocando Alaska tamién s'atopa en Colombia y Venezuela
Estos páxaros suelen añerar en cuévanos o en caja nido. N'árees remotes, estos páxaros son menos afectaos pola competencia por llugares de anidación naturales con otres aves azules.
Esta especie suel formar grupos pel hibiernu.
Estes aves acúrrense sobre'l terrén y viaxen a la captura de mosques y otros insectos. Principalmente comen insectos y bagues.
Esta ave ta incluyida dientro de la llista d'aves de los estaos de Idaho y Nevada.
Sialia mexicana
El azulexu de gargüelu azul ("Sialia mexicana") ye un ave norteamericana perteneciente al xéneru Sialia.
Sialia sialis
El azulexu gorjicanelo o páxaru azul del este ("Sialia sialis") ye un ave qu'habita dende una amplia rexón al oriente de Norteamérica y les Bermudes hasta Hondures y Nicaragua, en zones montiegues abiertes, plantíos y güertos.
Mide en promediu 18 cm de llargor. El machu adultu ye de color azul brillante na parte cimera, nales y cola, ente que'l so gargüelu y pechu son de color castañu acoloratáu. La fema adulta tien nales y cola azul claro, pescuezu y pechu castaños y corona gris azulada. El banduyu de tolos adultos ye blancu.
Aprosimao los dos terceres partes de la so dieta provienen de l'acción humana, principalmente cultivos y el restu son frutos monteses y insectos como saltapraos, grillos y escarabayos, arañes, ciempiés, merucos de tierra y cascoxos. Les granes preferíes del iviernu inclúin les de cornizuleo, espín majuelo, uves, zumaque y almez de Virginia. Adicionalmente comen frutos mores, fayas, madreselves, parra de Virginia, cedru coloráu, y el ombú. Reparen dende un puntu altu p'alcontrar la comida y depués cayen a tierra pa tomala. La migración mientres l'iviernu depende de la disponibilidad o non d'alimentos y si hai disponibles quédense arrexuntándose en bandes.
Reproduzse nel norte dos veces al añu, nel sur del país tres veces. La fema constrúi un nial nun árbol o un simple cuévanu. Pon de trés a siete güevos de color azul, que son guara mientres 12 a 14 díes. Dambos padres alimenten a los pitucos mientres 14 a 20 díes.
El llamáu del machu inclúi nidios trinos de "yeew" o "chir-wi" o un cantar melodioso "chiti WEEW wewidoo" (Sibley, 2000).
La población baxó dende empiezos del sieglu XX y llegó a un estáu críticu a mediaos de sieglu por cuenta de:
Una activa rede d'entusiastes del páxaru esplegar con ésitu pa protexelos y defender los sos sitios de anidamiento. En dellos estaos el so númberu ta agora aumentando gracies a ellos. En Bermuda ta en peligru d'estinción.
Ye l'ave emblemática del estáu en Missouri y Nueva York.
Sicalis auriventris
El chiringüe grande (Sicalis auriventris), tamién conocíu como xilgueru grande, chirihue doráu y pebidal grande, ye un ave paseriforme de la familia Emberizidae que vive nel suroeste de Suramérica.
Mide aprosimao 10cm. El machu ye d'un color mariellu doráu por tol cuerpu sacante les nales que son d'un color olivaceu amarellentáu, la fema y los exemplares nuevos son d'un color olivaceu con pequeñes pintes marielles.
Habita n'estepes altoandinas ente Chile y Arxentina.
Aliméntase de granes, bárabos, arácnidos ya insectos.
Sicalis citrina
El chirigüe citrino (Sicalis citrina), tamién denomináu jilguero cola blanca (en Arxentina y Paraguái), pebidal de cola rayada, canariu coliblanco (en Colombia), canarito (en Venezuela), chirigüe de cola llistada (en Perú) o canariu-rasteiro (en portugués, en Brasil), ye un ave paseriforme perteneciente al xéneru "Sicalis", qu'integra la familia Thraupidae. Vive en Suramérica.
Mide 12   cm. Ye olivaceu penriba, cola frente mariella oldeando col envés rayáu de negru; mariellu pembaxo col pechu llaváu d'oliva. Tien blancu na metá distal de les plumes más esternes de la cola (que son difíciles de ver en campu). La fema ye más marrón penriba y mariellu claro nes partes inferiores, toes estriaes de negru. La fema ye l'únicu chirigüe con rayáu estensu sobre fondu amarellentáu.
Distribúise de forma estazada por América del Sur atopándose en Venezuela, Guyana, Surinam, Bolivia, Perú, Brasil, Colombia y Arxentina.
Habita en campos llimpios, campos zarraos y zarraos abiertos. Aparentemente ye pocu adaptable a árees de camperes artificiales en faciendes, según tantes otres especies reinales de los campos llimpios naturales. Principalmente ente los 800 y los 2800 msnm, polo tanto non en tierres baxes.
El comportamientu ye asemeyáu al chirigüe sabaneru ("Sicalis luteola") con quien ye simpátrico, a pesar de formar bandaes menos numberosos, y con quien dacuando forma bandaes mistes, especialmente na temporada non reproductiva. Nun acostuma averase a habitaciones humanes. Percuerre'l suelu, posa en parrotales y barganales. Ye migratoriu, sume dacuando de ciertos llugares.
Aliméntase de granes ya insectos que les atopa nes plantes, nel suelu o nos pacionales.
Canto musical y variáu, un fluxu de xiblíos agudos y nidios, prestosos, “suichiti, suich-iú, suich-iú”, dáu a partir d'una percha espuesta, dacuando en vuelu d'exhibición. Nel sur de Bolivia, aves en percha dan una serie bastante distinta de notes arrastraes “tiiiiy?chiiuuuuuu-güit”, a pesar qu'el so garllo en vuelu ye más similar.
La especie "S. citrina" describióse per primer vegada pol ornitólogu austriacu August von Pelzeln en 1870 sol nome científicu "Sycalis citrina"; localidad tipo «Jaguaraíba, Paraná, Brasil».
Dato xenéticu-moleculares suxuren qu'esti xéneru ta más llueu rellacionáu col grupu integráu polos yales "Phrygilus atriceps", "Phrygilus punensis", "Phrygilus gayi" y "Phrygilus patagonicus". Les subespecies son bien ruinamente estremaes, y seique la especie sería meyor tratada como monotípica.
Tradicionalmente asitiáu na familia Emberizidae, esti xéneru foi tresferíu para Thraupidae con base en diversos estudios xenéticos, citando Burns "et a el". 2002, 2003 y Klicka "et a el". 2007. La Propuesta N° 512 al South American Classification Committee (SACC) de payares de 2011, aprobó la tresferencia de diversos xéneros (ente los cualos Sicalis) de Emberizidae pa Thraupidae.
Dellos autores o clasificaciones considerar dientro de la familia Emberizidae, pudiendo citar ITIS y Birdlife International. 
Sicalis columbiana
El chirigüe frentinaranja (Sicalis columbiana), tamién denomináu canariu de sabana (Venezuela), canariu del campu, canariu riberanu (Colombia), pebidal de frente anaranxáu o canariu-do-Amazones (em portugués, Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Sicalis" qu'integra la familia Thraupidae. Ye nativu de Suramérica. 
Mide unos 11,5 cm de llargu. El machu recuerda al machu de chirigüe azafranáu ("Sicalis flaveola"), pero más pequeñu, tien la frente d'un naranxa más intensu que nun s'estiende escontra tras de la corona y la so lorum ye anegrazáu, dellos individuos presenten el pechu anaranxáu llavadura. La fema tien la partes cimeres de tonos gris verdosu coles inferiores ablancazaes, que se fai parda llavadura escontra les nales y cola. Distintu del chirigüe azafranáu, los xuveniles nun presenten estrias.
Alcuéntrase en Brasil, Colombia, Perú, Trinidá y Tobago y Venezuela.
Presenta una distribución curiosamente estazada con tres poblaciones distintes: na cuenca del Orinoco, nel centru de la Amazonia brasileña y nel interior del Brasil oriental. Vive en zones semiabiertes, xeneralmente cerca de l'agua, en sableres de sable a la llongura de ríos, y dacuando cerca d'habitaciones humanes rurales, pero difícilmente en ciudaes. Hasta los 300 msnm.
Ye vistu en pareya o en pequeñes bandaes (en Venezuela, dacuando xuntu al chirigüe azafranáu).
La especie "S. columbiana" describióse per primer vegada pol naturalista alemán Jean Cabanis en 1851 sol nome científicu "Sycalis columbiana"; localidad tipo errada «Puertu pelo, enmendada pa Ciudad Bolívar, Ríu Orinoco, Venezuela».
Los datos xenéticu-moleculares suxuren qu'el xéneru ta más llueu rellacionáu al grupu de yales formáu por "Phrygilus atriceps", "Phrygilus punensis", "Phrygilus gayi" y "Phrygilus patagonicus".
Nun pasáu recién, esti xéneru integró la familia Emberizidae, onde delles clasificaciones inda la caltienen, como Birdlife International.
Según la clasificación del Congresu Ornitolóxicu Internacional (IOC – Versión 4.3, 2014) y Clements Checlist 6.9, reconócense 3 subespecies, cola so correspondiente distribución xeográfica:
Sicalis flaveola
El chirigüe azafranáu (Sicalis flaveola), tamién denomináu pebidal bastu, gorrión azafrán, xilgueru doráu, botón d'oru, xilgueru azafranáu, canariu costeño y canariu coronáu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Emberizidae que vive en Suramérica. Ye común tantu n'árees abiertes como nos sotobosques de tierres baxes fuera del Amazones.
El machu ye mariellu, más olivaceu en nales, envés y cola, y con matices anaranxaos en frente y cara. Esta postrera característica estremar fácilmente d'otros xilgueros del xéneru "Sicalis". La fema ye de color parduzu más claru nel banduyu, con estríes escures en pechu y envés, anque en dellos llugares como en Cali Colombia suel ser tamién mariella y solo estrémase del machu por un tonu más pálidu.
Distribúyense llargamente en Arxentina, Uruguái, Colombia, Venezuela, Ecuador, Perú, Bolivia, Brasil y Paraguái
Praderíes arbolaes, montes, parques, árees urbanes y suburbanes.
Ye de costumes terrícoles, ye común velos en grupos d'unu o dos machos y delles femes, alimentándose nel suelu. La so dieta consiste fundamentalmente en granes de gramínees, y en menor midida insectos.
Añera en cuévanos y dacuando usa niales abandonaos pol forneru ("Furnarius rufus"). Tien un repetitivu reclamu, que combináu col so apariencia haber fechu una especie bien cotizada como ave de xaula.
Los sos güevos son pequeños como almendres de color blancu puru y de pulgu delgáu pero resistente. Alimenten a les sos críes de picu a picu como faen la mayoría d'aves, les crias escuerren a los sos padres con un continuu chirrido que nun pasa desapercibíu pola so intensidá. La fema constrúi'l nial sola y el machu namái lu repara coles mesmes que lu canta p'animala y van y vienen hasta qu'el so nial esta totalmente llistu, si nun ye que yá tomaron otru abandonáu. Si tomen muncho enfotu ponen los sos güevos na to güerta nun tiestu, anque estos güevos nun suelen tar fecundaos. Los güevos fecundaos poner xeneralmente nos sos niales nos árboles.
Sicalis flaveola pelzelni
El xilgueru arxentín o doráu, (Sicalis flaveola pelzelni) ye una de los cinco subespecies de "Sicalis flaveola", perteneciente a la familia Emberizidae.
El machu ye d'un color mariellu olivaceu por tol cuerpu, el color olivaceu de les nales y envés ye más escuru qu'el del restu del cuerpu, les femes y los exemplares nuevos presenten un color abuxáu con estríes per tol cuerpu, los xuveniles machos empezaren a tomar el color mariellu a partir de la primer muda, pasaren por trés mudes enantes d'adquirir el plumaxe del machu adultu por completu.
Nidifica en resquiebros y buecos de tueros, tamién aprovecha con frecuencia los niales abandonaos del forneru ("Furnarius rufus"), na dómina reproductiva los machos tórnense bien territoriales y si dalguna ave averar al so nial suelen atacala, inclusive aves con mayor tamañu.
Pel hibiernu, fora de la dómina reproductiva forma bandaes d'hasta cuarenta exemplares de la so mesma especie, xuntos percuerren pacionales y arbolees en busca de granes, pequeños frutos y bárabos de insectos. Na dómina Reproductiva, qu'empieza a fines del mes de agostu y termina a principios del mes de marzu, el machu empieza a esvalixase de la bandada, atrayendo a la so fema al traviés de los sos melodiosos cantares, que lu sirven amás pa determinar el so territoriu, que defende con coraxe, siendo común velo enfrentar a especies de aves con mayor tamañu, echándoles del llugar. 
Suel añerar nos buecos de les plantes, niales de leñatero, niales de forneru y hasta en niales de cotorra. La so fema pon hasta cinco güevos verde maciu con llurdios pardos y grises distribuyíes por tola superficie, qu'ella mesma guara, pa depués, cuntar cola ayuda del machu na crianza de les sos pitucos.
Aliméntase de semilla de camperes monteses, viermes, yerbes y de pequeñes roques que busca nel suelu p'aprovise de minerales.
Distribúise per Arxentina y Uruguái. Habita en campos abiertos, pacionales, arbolees y tamién ta afechu a ambientes urbanos y suburbanos.
Ye cotizáu como ave de xaula pol so bellu cantar y aspeutu. Afaise abondo bien a la cautividá. La reproducción del xilgueru arxentín nun presenta demasiaos entueyos por cuenta de ser un páxaru cola capacidá d'afaese a distintos ambientes. Numberoses son les asociaciones de jilguericultores onde pueden llograse los métodos y condiciones fayadices por que la reproducción seya esitosa, como asina tamién conseyos pa consiguir exemplares de bona postura y cantar. Trátase de nun tener dos machos xuntos nuna mesma xaula yá que pueden engarrase hasta qu'unu d'ellos muerra.
La so alimentación tien de tar basada n'amiestu de granes como miyu, alpiste, moha, colza o nabu, avena pelada, xirasol esmagayáu y conchilla, nel casu de les frutes y verduras gusta de achicoria, llechuga, diente de lleón, pepinu, radicha, radicheta, mazana, naranxa, pera, etc. Ye importante aprovilo de polivitamínicos na agua de beber y pastones a base de güevu.
Sicalis lebruni
El chirigüe austral (Sicalis lebruni), tamién denomináu xilgueru austral, pebidal patágonico y misto patagónico, ye un ave paseriforme de la familia emberizidae que vive na Suramérica meridional.
Mide aprosimao 13 cm. El machu ye mariellu maciu pola cara, el pechu, los costazos de les nales y l'abdome, el restu de les nales son negres-abuxaes, l'envés y la cola son grises. La fema ye d'un color mariellu más pálidu que'l machu pol abdome'l restu del cuerpu ye d'un color gris maciu.
Aliméntase de granes, insectos y arácnidos.
Alcontrar nel Conu Sur, distribuyir pola Patagonia arxentina y l'estremu sur de Chile. Habita nes carbes, les estepes y cerca de llagunes y bañaos.
Sicalis lutea
El chirigüe puneño (Sicalis lutea) tamién conocíu como xilgueru puneño, pebidal de punir y chirihue de punir, ye un ave paseriforme perteneciente a la familia Emberizidae que vive en Suramérica.
Mide aprosimao 13 cm. El machu ye mariellu doráu-verdosu por tol cuerpu sacante nes nales que son marrones escures, la fema y los exemplares nuevos son d'un color mariellu col envés oliváceo.
Aliméntase de granes, yerbes y dacuando hasta d'insectos.
Alcontrar nel oeste de América del Sur, estender por Bolivia, el sur del Perú, el noroeste d'Arxentina y l'estremu norte de Chile. Habita n'estepes y zones húmedes de los cuetos.
Sicalis luteocephala
El chirigüe cabecigualdo (Sicalis luteocephala), tamién denomináu xilgueru corona gris y pebidal de cabeza amarellentada, ye un ave paseriforme de la familia Emberizidae que vive en América del Sur. Distribuyir polos montes del sur de Bolivia y noroeste d'Arxentina, y habita nes estepes altoandinas y en zones arbustives de los montes.
Mide aprosimao 12 cm. El machu tien la cabeza, el pechu, l'abdome y debaxo de la cola d'un color mariellu llimón, la corona, les nales, el llombu y enriba de la cola son d'un color gris-cenizo, la fema escarez de la corona y los otros colores son más opacos.
Aliméntase principalmente de granes ya insectos anque dacuando incorpora pequeños frutos.
Sicalis luteola
El chirigüe sabaneru (Sicalis luteola) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Sicalis" qu'integra la familia Thraupidae. Dellos autores considerar na familia Emberizidae. Tien una amplia distribución qu'inclúi América Central, les Antilles y Suramérica.
Denominar tamién chirigüe sabaneru (Costa Rica), misto (Arxentina, Paraguái, Uruguái), chirihue (Chile), canariu sabaneru (Colombia), zacatero mariellu (Méxicu), pinzón mariellu (Hondures, Nicaragua), gorrión-canariu sabaneru (Méxicu), pebidal chirigüe o tipio (Brasil).
Mide ente 11,5  y 12,5  cm y ye pardu olivaceu penriba cola corona y l'envés estriaos de coritu, lorum y área ocular mariellu vivo, rabadilla oliva; nala y cola marrones. Pembaxo ye mariellu, col pechu llaváu de pardu. La fema ye más marrón penriba y pardusca pembaxo. Subcaudales ablancazaes; primaries corites con ribete verdosu na parte esterior; cobertoras pardu coritu con cantos abuxaos, les pequeñes amarellentaes.
La so área de distribución inclúi Antigua y Barbuda, Arxentina, Barbados, Belice, Bolivia, Brasil, Chile, Colombia, Costa Rica, Dominica, Ecuador, Guayana Francesa, Guadalupe, Guatemala, Guyana, Hondures, Martinica, Méxicu, Montserrat, Nicaragua, Panamá, Paraguái, Perú; Saint Kitts y Nevis, Santo Lucía, San Vicente y les Granadines, Surinam, Trinidá y Tobago, Uruguái, Venezuela. Considerar localmente extinto en Anguila.
El so hábitat natural inclúi pacionales subtropicales y tropicales, sabanes y güelgaes (banzaos, barraqueres). Tamién habita árees cultivaes y zones urbanes y arbolees.
Habita hasta los 3000  msnm.
La subespecie del conu sur ("luteiventris") ye común y estendida, atopada en cualquier llugar con camperes. Les poblaciones andines son más estazaes y atopaes en hábitats con camperes húmedes. Les poblaciones más tropicales en México, América Central y Venezuela habiten n'árees con camperes curties.
Ye vistu en grandes bandaes, paeciendo nómades; al migrar puede volar en grupos compactos. Nun ye común velo cerca d'habitaciones humanes, al contrariu del chirigüe azafranáu ("Sicalis flaveola"). Percuerre'l suelu y posa en parrotales y barganales. Duermen colectivamente en tacuarales.
Aliméntase principalmente de granes ya insectos, anque tamién consume frutos.
Mientres el tiempu de nidificación, ente setiembre y marzu, los machos álcense y dempués cayen, calteniendo'l so cantar por más tiempu. El nial ye construyíu nel suelu, escondíu ente plantes como cactus o zarzamores, fechu con campera y forráu con clina d'animales. La niarada ye de 3  a 5  güevos, de fondu azuloso con pintes ablondes, dacuando formando un aníu na parte más ancha. El tamañu promediu ye de 19  x 14  mm.
El llamáu ye un “tzi-tzit” agudu y delicáu; el cantar, un fluxu nidio y variao de trinados entemecíos con gritíos y runfíos, de cutiu dáu en plenu vuelu, col pileu arizáu.
La especie "S. luteola" describióse per primer vegada pol naturalista suecu Anders Sparrman en 1789 sol nome científicu "Emberiza luteola"; localidad tipo «Surinam».
Dato xenéticu-moleculares suxuren qu'esti xéneru ta más llueu rellacionáu al grupu formáu polos yales "Phrygilus atriceps", "Phrygilus punensis", "Phrygilus gayi" y "Phrygilus patagonicus"; tamién, que pertenez a la familia Thraupidae. Esta especie foi primeramente considerada conespecífica con "Sicalis raimondii" por cuenta de les similaridades nel plumaxe, pero los dos asoceden simpátricamente na mariña sur del Perú y pórtense como especies biolóxiques propies. Foi suxuríu que les subespecies pueden constituyir hasta tres especies separaes, nominal, "flavissima" y "chapmani" formando una especie, "chrysops", "mexicana", "eisenmanni" y "bogotensis" otra, y "luteiventris" una tercera; otros suxuren qu'hai dos grupos principales envueltos, siendo "luteiventris" una especie separada y toles otres subespecies siendo conespecíficas. Ye necesariu un estudiu detalláu de les variaciones xeográfiques de plumaxe, vocalización y xenética.
"Sicalis luteola" y "S. luteiventris" (antes dixebraes) fueron sumaes nuna única especie como "S. luteola" siguiendo a SACC (2005).
Dellos autores o clasificaciones considerar dientro de la familia Emberizidae, pudiendo citar ITIS y Birdlife International. Sicasí, Clements Checklist 6.8, Zoonomen, el SACC y el IOC considerar integrando la familia Thraupidae.
Clements Checklist 6.8 reconoz 7  subespecies, cola so correspondiente distribución xeográfica:
Otres clasificaciones, como ITIS y Zoonomen reconocen una octava subespecie:
Sicalis olivascens
El chirigüe oliváceo (Sicalis olivascens), tamién denomináu xilgueru oliváceo, pebidal verdosu o chirihue verdosu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Emberizidae que vive en América del Sur. Dellos espertos considerar dientro de la familia Thraupidae.
Mide aprosimao 13 cm. El machu tien la cara, el pechu, l'abdome y partes de la cola d'un color mariellu verdosu con fines estríes, el pescuezu, l'envés y les nales son d'un color abuxáu. La fema y los exemplares nuevos son similares pero con una coloración más pálida.
Aliméntase de de granes, yerbes, pequeños frutos y hasta d'insectos.
Estender polos Andes d'Arxentina, Chile, Bolivia y Perú. Habita n'estepes altoandinas, carbes y pacionales.
Sicalis raimondii
El chirigüe de Raimondi o pebidal de Raimondi (Sicalis raimondii) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae endémica del Perú. 
Alcuéntrase na carba de les rexones costeres del Perú.
Sicalis taczanowskii
El chirigüe de Taczanowski (Sicalis taczanowskii), tamién denomináu sabaneru goliazufrado y pebidal de pechu mariellu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Emberizidae que vive en Suramérica. 
Estender poles rexones costeres del norte del Perú y l'estremu sur de Ecuador. El so hábitat natural son les carbes costeres tropicales.
Sicalis uropygialis
El xilgueru cara gris (Sicalis uropygialis) tamién conocíu como chirihue cordillerano ye un ave de la familia Thraupidae..
Mide aprosimao 14 cm. El machu tien la cabeza y el pescuezu mariellos. Tien un antifaz gris que-y cubre la parte de los güeyos y los oyíos. L'envés ye grisaceo con llurdios escuros, nales y cola grises y negres, pechu, abdome y debaxo de les nales mariellu verdosu. La fema tien la cabeza y la parte de la nuca d'un color mariellu olivaceo con llurdios escuros, envés gris escuru, pechu, abdome y debaxo de les nales mariellu maciu.
Aliméntase de granes, insectos y bárabos que los atopa nos montes.
Habita nos montes, estepes y zones con agua del cordal. En América del Sur distribúise pelos países d'Arxentina, Perú, Bolivia y Chile.
Sinosuthora alphonsiana
El picoloro gorjigrís (Sinosuthora alphonsianus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae mesma del sureste d'Asia, presente nel interior de China meridional y el norte de Vietnam. El so nome científicu conmemora al ornitólogu francés Alphonse Milne-Edwards.
Ye un páxaru pequeñu y de cola llarga, de tonos pardu buxos na mayor parte del so cuerpu, col gargüelu y el pechu grises, y el pileu y les nales castaños. El so picu ye robustu y ablancazáu, col quexal cimeru curvada, nuna versión miniatura del picu de los loros, lo que-y da'l so nome común a los miembros del so xéneru.
Enantes clasificábase nuna familia propia de los picoloros, Paradoxornithidae, o formando parte de Timaliidae o Paridae, pero anguaño clasifícase na familia Sylviidae, como les papudes ("Sylvia"). Taría menos próximu al picoloro grande ("Conostoma oemodium"), que tamién se clasificaba en Paradoxornithidae, que de los miembros de "Paradoxornis", "Chrysomma" o "Fulvetta".
Al pie de los demás llinaxes de picoloros, la lioptila capirotada ("Lioparus chrysotis") y el timalí pekinés ("Rhopophilus pekinensis") forma parte de la radiación asiático de los sílvidos. Les semeyances ente los xéneros "Paradoxornis", "Sinosuthora" y "Conostoma" considérense debíos a la converxencia adaptativa por una dieta más granívora n'hábitat palustres que los sos antepasaos. Dellos espertos dixebren al picoloro gorjigrís nel xéneru "Sinoparadoxornis".
Alcuéntrase nos humerales y yerbazales húmedos del interior de la China meridional y el norte de Vietnam. La especie foi introducida nel norte d'Italia, en Lombardía. Si los humerales se desecan estes aves sumen de la área, pero al ser área de distribución bastante estensa y asitiada en zones remotes el so hábitat nun ta en peligru, polo que la UICN considerar una especie so esmolición menor.
A diferencia de los sos parientes insectívoros de la Eurasia occidental, los picoloros son páxaros omnívoros afechos a vivir nos xuncales y zones de bambú. Aliméntase de pequeños artrópodos, granes y biltos. 
Sinosuthora brunnea
El picoloro alipardo (Sinosuthora brunnea) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae que vive nel sureste d'Asia.
Alcuéntrase nes viesques de monte de les estribaciones orientales del Himalaya, distribuyíu por Myanmar y el sur de China.
Sinosuthora conspicillata
El picoloro d'antioyos (Sinosuthora conspicillata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae endémica de China. 
El picoloro d'antioyos ye un páxaru pequeñu, que mide alredor de 14 cm de llargu, incluyida la so llarga cola. El so cuerpu ye de tonos pardos, daqué oliváceos nes partes cimeres, y col pileu y nuca castaños. Alredor de los güeyos presenta un aru blancu qu'oldea colos sos güeyos escuros. El so picu ye ablancazáu amarellentáu y cola forma característica de los picoloros: curtiu, robustu y col quexal cimeru curvada escontra baxo similar al de los loros.
Alcuéntrase nos montes del interior de China, nos montes al este de la pandu tibetanu.
Sinosuthora webbiana
El picoloro de Webb (Sinosuthora webbiana) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae que vive n'este d'Asia. El so nome conmemora al botánicu inglés Philip Barker Webb.
El picoloro de Webb ye un páxaru pequeñu de cola llarga y picu curtiu. Mide ente 12 y 13 cm de llargor corporal total. El so pesu varia llixeramente según el sexu, los machos pesen ente 8,5 y 11 g y les femes ente 7 y 12 cm. Les plumes de la so cola escayen en llargor gradualmente del centru a los estremos, y como otros picoloros tien les narinas ocultes poles goches que les arrodien. El so picu ye curtiu y ganchudu, de color pardu o buxu cola punta amarellentada. El plumaxe ye similar en dambos sexos, coles partes cimeres de tonos castaños, más acolorataos o rosados nel pileu y más escuru nes nales y cola, y les partes inferiores anteadas. El so iris ye de color gris. La subespecie nominal tien el gargüelu y la parte cimera del pechu de tonos rosados ablancazaos con un veteado pardu, del qu'escarecen el restu de subespecies, y tienen la parte cimera de les plumes de vuelu de color castañu acoloratáu.
El picoloro de Webb describióse científicamente por John Gould en 1852, emplazóndolo nel xéneru "Suthora", al pie de otros picoloros pequeños y pardos. Darréu los picoloros estremar en dos xéneros, "Conostoma" y "Paradoxornis", y esta especie foi allugada en "Paradoxornis". Recién estudios d'ADN amosaron que'l xéneru "Paradoxornis" yera parafiléticu polo que tenía d'estazase. Suxurióse qu'el picoloro de Web tendría d'asitiase nel xéneru "Sinoparadoxornis". El picoloro de Webb ta emparentáu cercanamente col picoloro gorjigrís, y rexistráronse híbridos ente los dos especies en Vietnam y China, amás d'en Italia onde dambes especies fueron introducíes.
Estiéndese dende'l norte de Vietnam hasta Manchuria y l'estremu suroriental de Rusia, ocupando la parte oriental de China, Corea del Norte, Corea del Sur y Taiwán, onde ocupa una gran variedá de hábitats. Xeneralmente alcuéntrase en hábitats arbolaos abiertos, incluyíes les zones de carba y los montes dende los acabante surdir hasta los montes secundarios vieyos, los cantos del monte, los cañaverales y los bambúes. Tamién ocupa los xuncales y les marismas. Afacer a los hábitats modificaos polos humanos, como los plantíos de té y los viveros. En China atopar n'árees de montes baxos, en Sichuan ye reemplazáu pol picoloro gorgigrís percima de los 1000 m d'altitú, ente que en Taiwán, onde esti nun ta presente, atopar hasta los 3100 msnm y ocupa el nichu más ampliu ente les aves de la isla.
Como otros picoloros, el picoloro de Webb ye una especie bien social que xeneralmente s'atopa en grupu. El tamañu de les sos bandaes varia de tamañu según la estación del añu, siendo les más pequeñes les de la dómina de cría y crecen hasta los 140 individuos pel hibiernu. Un estudiu realizáu en Taiwán estrema a los miembros d'una bandada d'iviernu en cuatro categoríes: los miembros del núcleu, que nunca dexen la bandada; los miembros regulares, aquellos miembros que de normal permanecen na bandada pero que dacuando se xunen a otres; flotantes, que se mueven ente delles bandaes; y miembros periféricos, individuos que se reparen menos de dos meses y que se supon son visitantes d'otres árees. El territoriu d'una gran bandada d'iviernu puede asolapar coles d'otres bandaes, y cuando s'averen unes a otres caltienen la so cohesión.
Sipodotus wallacii
Sipodotus, ye un xéneru monotípicu de Aves Passeriformes de la familia de los Maluridae, tien 1 sola especie Sipodotus wallacii y 3 subespecies reconocíes científicamente.
Siptornis striaticollis
El curutié frontino, musguero d'antioyos o colaespina frontino (Siptornis striaticollis) ye una especie d'ave Passeriformes de la familia "Furnariidae" que vive en Suramérica. Ye la única especie del xéneru, Siptornis.
Alcuéntrase en Colombia, Ecuador y Perú.
Vive nel monte húmedu montiegu y los cantos del monte, na aguada oriental de los Andes, ente los 1.150 y 2.300 m de altitú.
Mide ente 12 y 13 cm de llargor. Presenta picu curvado. El so plumaxe ye castañu ablondu nes partes cimeres, cola corona más castaña y les nales más acolorataes. Tien llista superciliar blanca, gargüelu y pechu con estríes blanques, banduyu color crema oliváceo. La so cola ye llarga, encruciada y filuda.
Aliméntase principalmente d'artrópodos, que caza en resquiebros de la corteza y fueyes, grupos de mofos, liquen y epifites o montones de foyarasca. Xeneralmente busca alimentu nel estratu mediu y dacuando nel subdosel y dosel, solitariu y frecuentemente en bandaes mistes con otres especies.
Sirystes sibilator
El mosqueru xiblador (Sirystes sibilator), tamién denomináu suirirí xiblón (Arxentina, Paraguái) o glayador (Brasil), ye una especie d'ave paseriforme, perteneciente al xéneru "Sirystes" qu'integra la familia Tyrannidae. Ye nativa de Suramérica. Esti xéneru yera monotípicu hasta mayu de 2014 en que dalgunes subespecies del presente fueron dixebraes y elevaes al rangu d'especies, siguiendo l'aprobación de la Propuesta 610 al South American Classification Committee (SACC).
Alcuéntrase en Arxentina, Brasil y Paraguái.
Vive na canopia del monte húmedu, montes de galería y dacuando nos cantos del monte, per debaxo de los 500 m d'altitú.
Mide 18 a 19 cm de llargor. Corona corita, llaos de la cabeza gris escuros, envés gris entemecíu; nales corites con filetes abuxaos, cola negra. Gargüelu y pechu gris escamplaes, banduyu claru blancuciu.
Solu o en pareya, acostuma acompañar, o hasta liderar, bandaes mistes. Con frecuencia inclinar p'alantre, moviendo la cabeza y erizando la corona. Vocaliza abondo, de lo que deriven los sos nomes populares; los sos llamaos inclúin un “uir-piu-piu” sonoru que dacuando s'enllarga nuna solmenada serie, “uir-pi-pi-piu-piu-piu”.
Aliméntase d'insectos. Prinda les preses espantayaes por otres aves de la bandada mista, pudiendo emitir un falsu berru d'alerta pa provocar el caos na mesma y aprovechase de los insectos asustaos cola movimentación provocada.
Nidifica en cuévanos naturales de los árboles.
La especie "S.sibilator" describióse per primer vegada pol ornitólogu francés Louis Jean Pierre Vieillot en 1818, sol nome científicu "Muscicapa sibilator"; localidade tipu «Río Plata, Paraguái».
Les afinidaes d'esta especie permanecen escures. Foi asitiada por autores anteriores na familia Cotingidae, pero la morfoloxía interna y el comportamientu nel nial indiquen que ta aliada a tirandos de los xéneros "Rhytipterna", "Casiornis" y "Myiarchus".
En mayu de 2014, foi aprobada la Propuesta 610 (A) al SACC dixebrando la subespecie "S. sibilator albogriseus" del presente y alzándola al rangu de especie "Sirystes albogriseus" acordies con Ridgely & Greenfield (2001), siguíu por Jahn "et a el". (2002), Hilty (2003), Gill & Wright (2006), Ridgely & Tudor (2009), McMullan & Navarrete (2013) y otros, con base principalmente en diferencies de vocalización aldericaes en Ridgely & Tudor (1994). 
Na mesma propuesta 610 (B), acordies con Donegan (2013), y con base en diferencies de vocalización, les subespecies "S. sibilator albocinereus" y "S. sibilator subcanescens" fueron dixebraes del presente y elevaes al rangu d'especies "Sirystes albocinereus" y "Sirystes subcanescens".
Sitta azurea
El esguilador azur (Sitta azurea) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sittidae.
Ye un esguilador de tamañu medianu, y mide 13.5 centímetros (5.3 pulgaes) de llargor. La especie, qu'escarez de dimorfismu sexual, tien una peculiar coloración que lu estrema de cualesquier otru miembru del so xéneru. La so cabeza ye negra y les sos partes cimeres azul escuro-azul corito terminen en plumes azulaes con púrpura. Les nales tán bordiaes de negru. El gargüelu y el pechu son blancos o d'un color ante foliáu, qu'oldea coles partes cimeres y el banduyu d'un azul bien escuro; les plumes son xeneralmente clares, grises azulaes o moraes.
L'esguilador azur alcuéntrase na península de Malaca y Indonesia, nes islles de Sumatra y Xava, au habita nos montes húmedos de tierres baxes tropicales o subtropicales y les viesques montiegues húmedes tropicales o subtropicales percima de 900 m (3000 pies) d'altitú. La so ecoloxía ye pocu conocida, pero aliméntase de pequeños invertebraos qu'atopa nos árboles; la reproducción tien llugar d'abril a xunu o xunetu.
Estrémense trés subespecies: "S. a. expectata", "S. a. nigriventer" y "S. a. azurea", que varien principalmente na coloración de los sos mantos, pechos y banduyos. Son aparentes parientes bien cercanos d'especies como l'esguilador piquirroxu ("S. frontalis"), l'esguilador piquigualdu ("S. solangiae") y l'esguilador filipín ("S. oenochlamys"). La población de la especie nun s'envaloró con precisión, pero paez tar llibre del riesgu d'estinción por cuenta de la amplitú del so espardimientu. Foi clasificáu como de «esmolición menor» pola Unión Internacional pal Caltenimientu de la Naturaleza.
L'apariencia del esguilador azur difier significativamente de toles demás «sitas». Los trés grupos taxonómicos de les especies, nomaos como "S. azurra" y otros dos subespecies, varien principalmente na coloración de los sos mantos, pechos y banduyos. Toos son blancos y negros polo xeneral —especialmente cuando ye reparáu en condiciones de poca lluz na qu'el so color azul escuru nun rescampla— pero'l so plumaxe cimeru ta atrevesáu por marcaos contrastes cobaltu, azur y otros tonos más claros d'azul, según grises y moraos. La cabeza ye de color negru o azul corito con un ampliu aniellu ocular azul pálido. Les partes cimeres son azules escuru nel mantu o púrpura en delles subespecies. Les timoneres (plumes de vuelu) son azules pálides nel mediu, con un cantu negru, y oldeen fuertemente coles árees escures del obispillu. El gargüelu y el pechu son de color blancu, o d'un ante foliáu, sobremanera na subespecie "S. a. nigriventer". El banduyu y abdome son coritos, y oldeen coles coberteres azules-grises o de color púrpura. El picu ye color lavanda, llixeramente tiñíu de verde y negru na punta; les pates son azules a grises pálidos y les garres son de color pizarra o negru.
Nun hai dimorfismu sexual significativu, pero l'ornitólogu xaponés Nagamichi Kuroda describió que la fema tien partes cimeros llixeramente más apagaes. Los mozos son similares a los adultos, pero col pileu y les coberteras de los oyíos más opacos, tirando a un yelsu marrón. El banduyu ye tien coberteras negros apagaos y les plumes so la cola tán variablemente bordiaes con un blancu cremosu. El picu de los menores ye coritu, con una base de color rosa. Los adultos esperimenten una muda parcial enantes de la temporada de cría (de febreru a marzu en "S. a. expectata"; de marzu a abril en "S. a. azurea") qu'arreyen gargüelu, pechu y mantu; una muda completa tien llugar dempués de la dómina de reproducción (de marzu a abril y agostu en Java y en Malaisia).
La especie ye de tamañu medianu en comparanza con otru esguiladores, yá que llega a midir 13.5 centímetros (5.3 pulgaes) de llargor. La midíes de la nala pleaga son 75 83 mm (3.0 a 3.3 pulgaes) nos machos y de 75 a 85 mm (3.0 a 3.3 pulgaes) nes femes. La cola tien de 41 a 45 mm (1.6 a 1.8 pulgaes) nos machos y de 39.5 milímetros (1.56 pulgaes) a 46 milímetros (1.8 pulgaes) nes femes. Les midíes de picu son de 16.1 a 17.6 mm (de 0.63 a 0.69) de llargor, y del tarsu ye de 15 a 18 mm (de 0.59 a 0.71 pulgaes). El pesu nun ta conocíu, pero puede ser comparable a la d'esguilador de Kabilia ("S. ledanti"), que tamién mide 13.5 centímetros (5.3 pulgaes) de llargu, y pesa ente 16.6 gramos (0.59 oz) y 18 gramos (0.63 oz).
Ye únicu esguilador que comparte la so gama ye l'esguilador piquirrojo ("S. frontalis"), que cubre dafechu la distribución del esguilador azur, pero estos dos especies nun se confunde fácilmente.
Les sitas constitúin un xéneru —"Sitta"— de pequeñes aves paseriformes de la familia Sittidae, que se caractericen poles sos nales curties y estruyíes, de forma cuadrada, con 12 plumes, coles curties, cuerpos compactos, picos apuntiaos bastante llongures y fuertes pies con garres llargues, según el so comportamientu, pol so singular forma de mover la so cabeza al baxar los tueros de los árboles. La mayoría d'el esguiladores tienen partes cimeros grises o azules y una llinia negra que traviesa los güeyos. "Sitta" deriva del nome griegu antiguu pa'l esguiladores (σιττη ["sittē"]). N'inglés "Nuthatch" («esguilador»), rexistráu primero en 1350, deriva de "nut" y una palabra probablemente rellacionaos con "hack", una y bones estes aves escargaten buscando les nueces que guardaron nos resquiebros de los árboles. El xéneru puede ser estremáu en siete subxéneros, de los cualos "S. azurea" pertenez a "Poecilositta" .
L'esguilador azur describióse per primer vegada en 1830 sol so actual nome binomial, "Sitta azurea", pol naturalista francés René Primevère Lesson (1794-1849). En 2006, l'ornitólogu Edward C. Dickinson propunxo una revisión del xéneru de les sitas, nel que ciertes especies dixebrar en xéneros separaos, y basóse nes carauterístiques morfolóxiques distintes. Suxurió como candidatos l'esguilador piquirrojo ("S. frontalis") y l'esguilador azur. La morfoloxía describióse como «la más aberrante… a pesar d'una traza característica compartíu (cantos blancos nes plumes de les nales) con "Sitta formosa"», y que al faelo, de la mesma, requiería fuera dixebráu l'esguilador formosu ("S. formosa") tamién. Afirmó, sicasí, qu'un estudiu molecular taría xustificáu enantes de cualesquier reclasificación.
En 2014, Éric Pasquet "et a el" publicó una filoxenia basada nel exame d'ADN nuclear y mitocondrial de ventiún especies d'esguiladores. La posición del esguilador azur dientro del xéneru nun s'estableció con certidume, porque tien una asociación estadística bien inferior a munchos otros nel modelu. Sicasí, nos afayos de la especie paez meyor representáu por un clado qu'entiende l'esguilador piquirrojo y l'esguilador filipín (S. oenochlamys), y probablemente l'esguilador piquigualdo ("S. solangiae"), a pesar de nun tar nel estudiu del grupu amuesa. Esti esguiladores asiáticos tropicales son en sí mesmos un clado hermanu d'unu qu'entiende'l subxéneru "Sitta" ("Micrositta") —n'ocasiones llamáu'l grupu "canadensis"—, amás del esguilador cabecipardo ("S. pusilla") y l'esguilador nanu ("S. pygmaea").
Según el Congresu Ornitolóxicu Internacional y Alan P. Peterson, esisten trés subespecies:
El repertoriu vocal del esguilador azur ye bastante variáu y ye una reminiscencia del esguilador piquirrojo y, en menor midida, l'esguilador filipín. Acordies con "Aves del Mundu", les vocalizaciones del esguilador azur son: un nidiu «"tup"» o «"tip"», un abrupto «"whit"», una finu sibilbido «"sit"» y un completa, resonante y enfáticu «"chit"»; les notes entusiásticas «"chit"» y «"sit"» son daos n'ocasiones en repeticiones curties y rápides, «"chi-chit, chit-chit-chit"» o «"chir-ri-rit"», que puede estendese nuna serie rápida que s'acelera en trinos staccatos «"tititititititik"», o inclusive paecese a un sonajero bobinado, «"tr-r-r-r-r-r-t"». Tamién un finu y chillante «"zhe"» y «"zhe-zhe"», y nasal «"snieu"» o «"kneu"» (como'l soníu de xuguete chillón); el llamáu de vuelu ye un zaragateru «"chirr-o"».
L'esguilador azur ye bien activu, frecuentemente ye vistu volando en pareyes, en grupos más grandes, o nun amiestu d'especies alimentándose en bandaes. Aliméntase d'invertebraos, de los cualos dalgunos fueron identificaos como particularmente comunes na so dieta, incluyendo especies d'escarabayos (Zopheridae), el típicu saltaperico (Elateridae), crisomélidos (na subfamilia Eumolpinae), arañes y guxanos de la polilla. Polo xeneral, come les sos preses na metá cimera de los árboles grandes, y ocasionamente n'árboles más pequeños. >Anque prefier escargatar en tueros d'árbol, el páxaru protexe los sos córnees de cualquier corteza y otres borrafes per aciu la contratación de la piel desnudo alredor de los sos güeyos —una adaptación, al paecer, única de la especie—.
La reproducción na especie nun foi llargamente estudiada. El nial ta fechu nel pequeñu buecu d'un árbol onde pon de trés a cuatro güevos blancos escoloraos, tirando a lavanda y densamente motudos de color marrón acoloratáu y gris, y miden 19.3 x 13.4 mm (0.76 x 0.53 pulg). En Malaisia peninsular, reparóse que los mozos solo algamen el maduror a finales de xunu; na isla de Java, la dómina de reproducción llevar a cabu ente abril y xunetu, y en Sumatra reparóse un adultu alimentando a les sos críes el 9 de mayu.
Pocu informóse específicamente sobre'l depredadores de trepador azur, pero un espécime foi vistu "conxeláu" mientres el pasu d'una águila milana ("Ictinaetus malayensis"). 
Esta especie vive na península de Malaca (nel estremu sur de Tailandia y el norte de Malaisia) y n'Indonesia nes islles de Sumatra y Java. En Malasia, la especie foi reparada en Bukit Larut, nel estáu de Perak, nes montes Titiwangsa, nel sur de Hulu Langat, nel estáu de Selangor, según delles poblaciones aisllaes nes fasteres del gran monte Benom nel estáu de Pahang, nel monte Tahan allugáu na frontera Pahang-Kelantan, nel monte Rabong en Kelantan y nel monte Padang nel sultanatu de Terengganu. En Sumatra, l'ave alcuéntrase bordiando la cordal de Barisan, y reparóse nes tierres altes de Gayo de la provincia de Aceh, les tierres altes batak del norte de Sumata, y el Dempo al sur de la isla.
L'esguilador azur alcuéntrase típicamente nos montes, onde habita nos montes húmedos tropicales o subtropicales de tierres baxes y los montes montiegos húmedos tropicales o subtropicales. En Malasia, atopar dende 1070 m (3510 pies) hasta'l puntu más altu del país en 2186 m (7172 pies). En Sumatra, la especie foi reportada nun rangu altitudinal d'ente 900 m (3000 pies) y 2400 m (7900 pies), y en Java, ente 915 m (3.002 pies) y 2745 m (9006 pies). L'ornitólogu John MacKinnon reportó más d'un raru avistamiento n'altitúes más baxes nes enllanaes de Java.
L'esguilador azur ye un ave común en Sumatra, incluyendo la zona de Kerinci, y relativamente común en Malasia y Java. Tien una amplia área de distribución, averándose a 361 000 km (139 000 milles cuadraes) acordies con BirdLife International. La población nun s'envaloró con precisión pero considérase importante y de baxu riesgu, anque en delles partes ye probable'l cayente por cuenta de la destrucción y fragmentación del so hábitat. La especie foi clasificada como de «esmolición menor» pola Unión Internacional pal Caltenimientu de la Naturaleza.
Sitta canadensis
El esguilador canadiense (Sitta canadensis), tamién conocíu como saltapalos canadiense, sita canadiense o sita de pechu coloráu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sittidae nativa de América del Norte. La parte cimeru nel adultu ye de color gris azuláu ente que la parte inferior ye de color canela; tien un gargüelu blancu y la cara cunta con una raya negra que atravieza los güeyos, un picu rectu gris y una corona de color negru. El so llamáu, que foi comparáu con una trompeta d'estañu, ye agudu y nasal. Reproduzse en bosque coníferos de too Canadá, Alaska y el nordés y oeste de los Estaos Xuníos. Anque con frecuencia nun residente permanente, se apruz regularmente más al sur, si arralez el suministru de comida. Hai constancia de vagabundeo de la especie en zones tan meridionales como la mariña del Golfu y el norte de Méxicu. Forrajea nos tueros y cañes grandes de los árboles, de cutiu baxando la cabeza primero, dacuando prinda insectos en plenu vuelu. Aliméntase sobremanera d'insectos y granes, cuantimás de coníferes. Escávase'l so nial na madera muerta, de cutiu cerca de la tierra, untando la entrada con resina.
Como toos el esguiladores, l'esguilador canadiense ta asignáu al xéneru "Sitta" (), un nome deriváu de "sittē" (σιττη), palabra del griegu antiguu pal esguilador azul ("Sitta europaea"). El nome específicu "canadensis" proviente del neolatín que significa “perteneciente a Canadá”. La especie recibió'l so nome científicu por Carlos Linneo en 1766, basáu nuna amuesa recoyida en Canadá. “Nuthatch” (que n'inglés significa "esguilador") ye una corrupción llingüística de “Nuthack”, en referencia a'l costume de les aves de calzar nueces nos resquiebros de la corteza del árbol y someter fuerza sobre estos hasta que s'abrir. El pechu coloráu” fai referencia a'l color ferruñosu de la rexón inferior del machu.
Nel pasáu, l'esguilador canadiense y otros cuatro especies —el trepador corsu, el trepador chinu, el trepador arxelín y trepador de Krüper— pensóse que yeren una sola especie. Estos cinco formen un grupu bien definíu d'especies conocíu como'l grupu del "Sitta canadensis"”, y delles vegaes considérense una superespecie. Dientro del grupu d'especies, los estudios de ADN demostraron que l'esguilador canadiense, el trepador corsu y l'esguilador azul china constitúin un clado y el trepador azul arxelino y esguilador de Krüper constitúin un clado hermanu. L'esguilador canadiense ye monotípicu al traviés de la so estensa distribución.
L'esguilador canadiense ye un pequeñu paseriforme que mide de llargu, con un valumbu de y un pesu de . El so llombu y l'inferior de la cola son azulaes, y les sos partes inferiores son color óxidu. Cuenta con un casquillo negru, y llinia de los güeyos y una llista superciliar (ceya) blanques. El plumaxe ye'l mesmu pa dambos sexos, anque nes femes y los pichones tienen la cabeza más apagada y les partes inferiores más pálides.
El llamáu del esguilador canadiense ye agudu, nasal y débil. Transcrito como «"yenk"» o «"ink"», foi comparáu con un cuernu d'estañu de xuguete o con dalgún oxetu d'un neñu que faiga ruiu. El so cantar ye una serie repitida amodo de notes clares, nasales y n'aumentu, transcrito como «"eeen-eeen-eeen"».
Magar ye principalmente un residente a tiempu completu de los montes coníferos del norte y subalpinos, la migración del esguilador canadiense ye regularmente irruptiva, tantu col númberu de migrantes y los llugares de invernación que varien d'añu n'añu. Dacuando ellos algamen el norte de México, onde s'atopen raros invernantes en Nuevu Llión, el norte de Norte Baxa California y a lo llargo de l'aguada del Pacíficu, no que ye Sinaloa. Nel este d'Estaos Xuníos, la so distribución espandir escontra'l sur. A pesar de qu'enantes moraben na isla Guadalupe, una isla frente a la mariña occidental de México, paecen ser extirpados d'ellí, una y bones l'últimu rexistru conocíu de la especie na isla que data de 1971. Hai un solu rexistru de divagantes pa la isla Socorro de México. Ye un divagante bien raru a Europa, con dos rexistros nel paleárticu occidental; un ave envernó con ésitu nel este de Inglaterra.
Como toos el esguiladores, l'esguilador canadiense ye una especie acrobática, que s'engabitar sí mesma escontra riba y embaxo de los tueros y cañes en busca de comida. Dir de cabeza cuando xube escontra baxo. Puede “caminar” na parte inferior de les cañes. A diferencia de los picatueros y agateadores, nun utiliza la so cola como un sofitu al xubir. Tiende a alimentase en solitariu o acompañáu.
Los cambeos na dieta del esguilador canadiense dependen de la temporada. Nel branu come principalmente insectos, de xemes en cuando inclusive prinda preses mientres vuela, ente que nel iviernu camuda a les granes de coníferes. Nos comederos va tomar les granes de xirasol, mantequilla de maní, y sebu. De cutiu enserta cachos d'alimentu nes hendiduras de la corteza col fin de rompelos col picu (n'oposición a tomar la comida nos sos pies, tal que lo fai'l carboneru cabecinegro). 
L'esguilador canadiense, al igual que toos el esguiladores, ye monógamu. El machu cortexa a la fema con una exhibición peculiar: llevantando la cabeza y cola mientres xira dándo-y el llombu, cayéndose nes sos nales, y banciándose de llau a llau.
Esta ave escava la so propia xerarquía del cuévanu, 1.53 a 37 m (5.0 a 121.4 pies) percima del suelu —polo xeneral alredor de —. La escavación realizar dambos sexos y toma alredor d'ocho selmanes. El par de llurdios de cazumbre alredor del furu d'entrada presumiblemente va ayudar a disuadir el depredadores. El nial ta llena de yerba, mofu, corteza y raicillas arralláu. La construcción del nial facer dambos sexos, pero sobremanera la fema.
La fema pon 2 a 8 güevos (xeneralmente 5 a 6), que son de color blancu, cremosu o rosáu, y cubiertu con llurdios de color marrón acoloratáu. Los güevos miden de 0.6 a 0.7 plg (de 1.5 a 1.8 cm) de llongura por 0.4 a 0.5 plg (de 1.0 a 1.3 cm) d'anchu. La madre realiza la incubación y dura 12—13 díes. Los pitucos son altriciales y permanecen nel nial mientres 2—3 selmanes, guaraos pola fema, pero alimentaos por dambos sexos. De normal namái hai una cría per añu. El periodu de vida ye d'alredor de 6 años.
Por cuenta de la so distribución global y a la so creciente población, l'esguilador canadiense ta clasificáu como una especie so esmolición menor pola Unión Internacional pal Caltenimientu de la Naturaleza. Nel continente americanu, ta protexíu pola "Migratory Bird Treaty Act" de 1918.
Sitta carolinensis
El esguilador pechiblanco (Sitta carolinensis), tamién denomináu saltapalo blancu y saltapalo de pechu blancu, ye un pequeñu páxaru de la familia de los trepadores qu'habita nos montes caducifolios y otres zones forestales de Norteamérica.
De tamañu pequeñu y aspeutu gordosu, con pescuezu curtiu, la cabeza ye relativamente grande y de color negru na parte cimera, que puede ser gris nes femes. Les plumes del llombu, les nales y la cola son azulea a gris claru, anque los nueve subespecies estremar poles variantes de coloración del plumaxe. El pechu, pescuezu, banduyu y la cara inferior de les plumes de la cola son blancos, en tantu la base de les pates y de la cola ye acoloratada. Tien pates fuertes, picu poderosu y nales y cola relativamente curties.
Mide 13 a 15,5 cm de llargor y 20 a 27 cm de valumbu y el so pesu ta ente 18 y 30 g.
Reconócense nueve subespecies ente les sitas de pechu planco, les cualese clasifiquen de la mesma en tres grupos: el del este de Norteamérica, el de la Mariña del Pacíficu y el de la Gran Cuenca y Méxicu central. El plumaxe de la spartes cimeres de les subespecies occidentales ye más foscu. Les subespecies orientales tienen picu más gruesu y la banda fosca de la cabeza más ancha. Les llamaes o cantares tamién presenten diferencies en cada subespecie.
Anque la población ye numberosa en delles rexones como'l estáu de Washington, Florida y l'occidente de Texas la población torna. Más amenazada ta la subespecie "S. c. lagunae" de La Llaguna, Baxa California, México.
Xeneralmente busca alimentu sobre los tueros. Aliméntase principalmente de granes y insectos. Mientres l'iviernu'l 70% de la so dieta son abiyotes y nueces que frecuentemente almacena nel cuévanos de los tueros. Pel branu come mayoritariamente insectos, como formigues y gorgoyos del pinu, "escames" y diversos cocoideos. Dacuando baxa a tierra y busca pa buscar frutos secos o granes de xirasol.
Pel hibiernu acostuma a conformar bandes con otres especies pa buscar la comida y protexese de los predadores.
Ye monógamu y forma pareya dempués d'un cortexu nel que'l machu vence a la muyer, l'espardimientu de la so cola y les nales cayíes mientres bancia escontra alantre y escontra tras, sinón que tamién alimenta al so taragaños de los alimentos. El par establecer un territoriu de 0.10-0.15 kilómetros cuadraos (25-38 acres) nel monte, y hasta 0,2 kilómetros cuadraos (50 acres) en semi-hábitats montiegos y, de siguío, permanecer xuntos mientres tol añu hasta qu'unu de los socios muerre o sume. El nial suel ser un cuévanu natural nun furacu d'árboles en descomposición, dacuando un vieyu nial de picatueru, y de xemes en cuando una caxa nial artificial destinada a la páxaru azul del este.
El cuévanu del nial tien ente 3 y 12 m de fondura, cavada na parte alta d'un tueru y cubierta de yerba y tires de corteza. La fema pon a 9 güevos color blancu a crema con motuda castañal rojizode 19 por 14 mm. La fema guarar mientres 13 o 14 díes. El machu alimenta la fema mientres guara y dambos adultos alimenten los prior to hatching, and the altriciales mientres 18 a 26 díes.
El cantar más distintivo ye un "kri" repitíu rápido con creciente ansiedá y escitación "kri-kri-kri-kri-kri-kri-kri-kri"; na Montes Predresos y la Gran Cuenca emiten sicasí un llamáu "yididitititit" call, y nel Pacíficu o más nasal "beeerf".
El cantar de apareamiento del machu ye un "qui-qui-qui-qui-qui-qui-qui" rápido y nasal. El llamáu ente la pareya, principalmente na seronda ya iviernu ye un gritíu "nit", repitíu hasta 30 vegaes nun minutu.
Sitta cashmirensis
El esguilador de Caxmir (Sitta cashmirensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sittidae.
Atopar nes rexones más septentrionales del subcontinente indiu, sobremanera a altores medios de los Himalayas. La especie estiéndese al traviés d'Afganistán, la India, Nepal y Pakistán. El tamañu de la población mundial nun s'hai cuantificado, pero la especie ye descrita como común nel este d'Afganistán y el noroeste de la India, y abondo común en Nepal (Harrap y Quinn 1996).
El so hábitat natural son los montes boreales y les viesques templaes.
Según el Congresu Ornitolóxicu Internacional y Alan P. Peterson, non se distigue subespecie dalguna.
Sitta castanea
El esguilador indiu (Sitta castanea) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sittidae reinal de la India.
Esta especie foi estremada por Rasmussen y Anderton (2005) a partir del esguilador ventricastaño ("Sitta cinnamoventris"). L'esguilador azul indiu (Incluyendo anterior "prateri" de los Ghats occidentales) atopar al sur del ríu Ganges. Ye l'únicu esguilador sofitaos gris acoloratáu de banduyu na península. Al igual que nel esguilador ventricastaño: tien un picu más pequeñu y una cabeza más pálida que'l mantu. El patrones de les nales y la cola escarecen de contraste y tien llurdios grises so la cola nes coberteras color castañu. Residente na enllanada de Terai y Ganges estender nel interior de la India central, los Ghats orientales, el Sundarbans y una población dixunta nos Ghats occidentales. La dómina de cría ye de de febreru a xunetu. La vocalización ye distinta a la del esguilador ventricastaño.
El so hábitat natural son los montes secos subtropicales o tropicales, montes de tierres baxes húmedes subtropicales o tropicales, y montes nublos húmedos subtropicales o tropicales.
Según el Congresu Ornitolóxicu Internacional y Alan P. Peterson, esisten dos subespecies:
Sitta cinnamoventris
El esguilador ventricastañu (Sitta cinnamoventris) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sittidae nativa del subcontinente indiu, específicamente Bután, la India, Nepal y el Tíbet. 
El so hábitat natural son los montes secos tropicales o subtropicales, montes húmedos de tierres baxes tropicales o subtropicales, y viesques montiegues húmedes tropicales o subtropicales.
Esta especie foi estremada por Rasmussen y Anderton (2005) nel esguilador indiu ("S. castanea") y esguilador indochinu ("S. neglecta"). L'esguilador ventricastañu ye bien similar a los anteriores pero con un picu más pesáu, el pileu y el banduyu tienen les mesmes tonalidaes. Les marques de les nales y de la cola amuesen oldeen col plateado de les puntes pa les plumes primaries, les coberteras inferiores son corites y la cola tien grandes llurdios blancos so ella. El color blancu de les coberteres del oyíu nun s'estiende hasta'l mentón, al contrariu que nes anteriores. La raza "almorae" de Nepal y esguilador del Himalaya ("S. himalayensis") tien partes inferiores más pálides; la raza "koelzi" del Himalaya oriental tien a la fema más escura que n'otres races. El residente de les llombes Murree nes llendes del Uttaranchal estender hasta'l valle de Assam, y Arunachal Pradesh nes llombes Lushai.
Según el Congresu Ornitolóxicu Internacional y Alan P. Peterson, esisten cuatro subespecies:
Sitta europaea
El rompeablanes (Sitta europaea) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sittidae.
Trátase d'una ave de tamañu mediu que mide 14 cm de llargor. Al igual qu'otru esguiladores, ye un páxaru robustu, con cola curtia y llargu picu. Les partes cimeres son de color gris azuláu, el colores de les partes inferiores varien según la xeografía y pueden ser de colloráu puru a blancu o amarellentáu, con o ensin una área clara na mexella. L'ave tamién tien una llinia ocular negru, y presenta dimorfismu sexual: el color del machu ye más pronunciáu qu'el de la fema. Ye un páxaru ruidosu y nel so variáu repertoriu emite distintos tipos de cantares, como "vuih, vuih, vuih, vuih"..., y en casu d'escitación o sollerta una llarga serie de fuertes berros en repeticiones rápides. Como otros del so tipu, ye bien axilosu na esguilada d'árboles, dacuando a lo llargo de los tueros d'árbol cabeza abaxo.
La especie aliméntase principalmente d'insectos, especialmente gates y escarabayos qu'atopa nos tueros y cañes de los árboles. Na seronda ya iviernu, la so dieta complementar con frutes y granes seques, como les del cedru. Tamién visita fácilmente comederos d'aves, y acuta alimentos na clandestinidá, por casu les granes de corteza d'árbol. Vive en pareyes mientres la temporada de cría. La pareya fai'l so nial nel buecu d'un árbol, con frecuencia nel nial abandonáu d'un picatueru, o, n'ocasiones, nun cuévanu natural. Si la entrada ye enforma grande, la fema anubre con folla la entrada. La puesta cuenta con seis a nueve güevos de color blancu con llurdios marrones. La fema guara sola mientres dos selmanes o más, y ye alimentada pol machu. Dempués de la eclosión, dambos padres alimenten a los mozos, casi puramente con insectos, y polo xeneral tienen una camada per añu. Fora de la temporada de reproducción, ye una especie bien sociable que se desendolca con facilidá en bandaes mistes d'alimentación. El so principal depredador natural ye'l gavilán ("Accipiter nisus").
Polo xeneral, habita en tola Eurasia templada y en delles localidaes de los montes marroquinos. El so hábitat preferíu son los montes caducifolios o mistos con árboles grandes y vieyos, incluyendo carbayos, pero tamién se ve comúnmente en parques y grandes xardinos. Vive hasta 1500 msnm n'Europa y Asia templada. El Congresu Ornitolóxicu Internacional reconoz quince subespecies, anque dacuando difier en más de venti. Pueden clasificase en tres grupos: aves al oeste de la distribución que tienen partes inferiores de color d'ante a naranxa con pescuezu blancu, les del norte d'Europa y Rusia que tienen partes inferiores ablancazaes y aquelles más al este —son similares a les d'Europa occidental— ensin gargüelu blancu. Dacuando, l'esguilador siberianu ("S. arctica") reconozse como especie separada pero rellacionada, o, consideráu como una subespecie de "S. europaea". Tien una distribución bien amplia y una población numberosa prácticamente estable; la Unión Internacional pal Caltenimientu de la Naturaleza considera esta ave como «esmolición menor».
Ye un ave de tamañu medianu: los machos adultos de la subespecie tipu "S. y. europaea" meden alredor de 14 cm de llongura con un valumbu de 22.5 a 27 cm y un pesu de 17 a 28 g. Les partes cimeres son de color azul buxu, la cabeza tien una raya negra travesando los güeyos. Na subespecie nominal, el gargüelu y partes inferiores son blanques pero, d'alcuerdu al sexu y les subespecies, son más o menos claro y beige tiñíos. Los lladrales y l'abdome son de color coloráu anaranxáu con llurdios blancos nes coberteras. El picu ye robustu, de color gris escuru cola base del quexal inferior más clara. El iris ye de color marrón escuru y les pates y garres son de color marrón claru o buxu. "S. y. caesia", la subespecie occidental más estendida, tien partes inferiores de color ante anaranxáu y gargüelu y mexelles blanques. Otres subespecies d'Europa occidental difieren nos tonos de les sos partes inferiores, sicasí les subespecies del Sudeste tienen una frente y llista superciliar blanca. "S. y. sinensis" y "S. y. formosana", natives de China y Taiwán, tienen partes inferiores dafechu ante, ensin gargüelu blancu. Nel vuelu, l'apariencia de l'ave ye distintiva, con una cabeza apuntiada, nales arrondaes y una cola curtio y cuadrao. El vuelu ye rápidu y xeneralmente curtia, y l'ave cierra les sos nales rítmicamente.
La fema ye similar al machu, sicasí pueden estremase pelos sos partes inferiores un pocu pálides, llista superciliar de color marrón, y los lladrales y l'abdome inferior en colores más tenues. Na subespecie "S. y. asiatica", dellos machos tienen les partes inferiores de color ante al igual que les muyeres, y entós son difíciles d'identificar nel campu. Los mozos asemeyar a les femes, pero'l plumaxe de les piernes ye más apagáu y maciu. Ye posible determinar con certidume qu'un mozu ye muyer polos sos lladrales pálidos y agamuzados a los 12 díes depués de la muda, como en delles subespecies de "S. carolinensis" que tienen mayor tonu cremosu nes partes enantes descrites. Los adultos sufren una muda poscría completa que se produz por 80 díes ente finales de mayu y finales de setiembre. En Siberia, la muda ye más rápida y tien llugar de xunu a mediaos de setiembre. Los adultos nuevos pueden camudar delles plumes cimeres de les nales cubre a la edá d'ocho selmanes.
Ye un ave axilosu y activu. Xube y baxa abruptamente los tueros, y percuerre los tarmos y cañes de la mesma forma. Pon un pie alantre y enferrónase firmemente col otru a la corteza del árbol. Asina se mueve pol tueru del árbol, ente que los certíidos y pícidas sofitar cola cola y tienen d'asitiar los dos pies coles mesmes.
Na mayor parte de la so gama, "S. europaea" ye la única especie de trepador presente. Nel sudeste d'Europa y el sudoeste d'Asia, el esguiladores rupestres oriental ("S. tephronota") y occidental ("S. neumayer") habiten ambientes predresos y son más grandes y pálidos que la especie eurasiática y nun tien llurdios blancos na cola. Na mesma zona, l'esguilador de Krüper ("S. krueperi") ye más pequeñu, con un pileu escuru y un gran llurdiu coloráu nel pechu. Nel sudoeste de China, l'esguilador de les Naga ("S. nagaensis") ye bien similar a "S. europaea", pero les partes cimeres son más escures, la cara ye menos blanca y les partes inferiores más abuxaes. L'esguilador siberianu ("S. arctica") foi consideráu una subespecie de "S. europaea" pero la diferencia ye bastante marcada, siendo más grande, pálida, con una llista superciliar más curtia y delgada, picu más llargu, rectu y la cola más blanca que cualesquier otra subespecie.
Ye un páxaru con fuertes llamaos, y destaca con frecuencia poles sos cantares. El so repertoriu ye variáu ya inclúi un «"zit"» agudu simple o «"ziit"» más llargu cuando l'ave ta en busca d'alimentu, «grupos de "tuit" curtios y enérxicos, bien sonoros, o "tchuit" vagamente escasos, frecuentemente repitíos nos viaxes curtios» si l'ave ta escitáu o como un llamáu d'alarma. El cantar ye variáu y oyible, y consiste nuna serie de xiblíos claros, lentos y llixeramente ascendentes o descendentes. Describióse como «"vuih, vuih, vuih, vuih…" o "viiu, viiu, viiu, viiu…" o en variaciones rápides, "vivivivivivivi", con clara sonoridá». Los pichones empiecen a cantar a los 15 díes. Dalgunos sonogrames de llamaos y cantares de "S. y. arctica" fueron publicaos en 1996, y nellos la voz describióse como «distinto significativa» a la del rompeablanes, pero nun hubo una investigación definitiva de la tema.
Aliméntase principalmente d'insectos, cuantimás les gates y escarabayos. Ente seronda ya iviernu complementa la so dieta de frutos secos y granes, incluyíes les nueces y fayucos; puede sobrevivir l'iviernu ensin granes. Los padres alimenten a les sos críes principalmente d'insectos y delles granes. L'ave atopa'l so alimentu al percorrer los tueros y cañes, pero tamién esquicen les ramines tamién y pueden atopar comida nel suelu, sobremanera fora de la temporada de reproducción. Como toos el esguiladores, puede baxar o xubir tueros de cabeza, y non como los picatueros y agateadores que solo pueden "engatar" cabeza arriba los tueros. Puede prindar delles preses mientres el vuelu y estrayer cachos de corteza p'atrapar insectos, anque non puede escavase en madera sano como lo fadría un picatueru. Les pareyes pueden xunise en bandaes mistes d'alimentación, si pasen cerca del so territoriu. Reparóse que cuando llega a comederos amuésase agresivu y emburria les otres aves. Tamién puede visitar les meses y comer la grasa, mantequilla, quesu o pan. Mete nueces ya insectos grandes na corteza pa entartallalos col so fuerte picu.
Fai suministros d'alimentos mientres tol añu, pero especialmente na seronda. Introduz les granes na corteza de los árboles, dacuando nes parés o'l suelu, y despintar con liquen, mofu o cachos de corteza. Les poblaciones de Siberia escuenden granes de pinu siberianu nanu ("Pinus pumila"), les abondes pa durar un añu. Tamién puede esconder pan, y guxanos y otros bárabos dempués cutiles col picu pa inmovilizales. Estes reserves son una estratexa al llargu plazu, y utilícense en climes fríos, cuando la comida arralez, solo hasta tres meses dempués de despintales. Les aves qu'utilicen les reserves tienen meyor supervivencia que les demás. Reparóse qu'eviten l'usu de los sos escondites en condiciones relativamente benignes, y prefieren acutar pa temporaes más dures. Cuando dalgunes de les sos reserves nun fueron consumíes, empiecen a crecer xirasoles o ablanars nes parés de los cúmulos o sedar la corteza del árbol. La producción de fayucos polos fresnus varien cada añu; dichu árbol representa ye una importante fonte d'alimentos, una y bones la tasa de supervivencia de los adultos nun se ve afectada mientres les males temporaes, ente que'l númberu de mozos aparra na seronda porque muerren de fame o escosamientu. Reparáronse enclinos similares onde l'ablana ye la especie predominante.
Ye monógamu, y la pareya suel protexer el so territoriu mientres l'añu. N'Europa dichu territoriu puede tomar dos a diez hectárees, pero hasta 30.2 hai en promediu nos montes de coníferes de Siberia, hábitat subóptimo. El machu canta pa defender el so territoriu y atraer a la so pareya. Dambos miembros de la pareya realicen un cortexu, con un llixeru vuelu y trémbole, y el machu fai movimientos circulares cola cola estendida y llevantando la cabeza, y depués alimenta a la fema. Pese al axugamientu pa tola vida, una investigación xenética realizada n'Alemaña demostró que siquier el 10 % de los mozos son d'otros machos, polo xeneral de territorios axacentes.
Asitia'l nial nel furacu d'un árbol, usualmente un vieyu nial de picatueru, pero n'ocasiones natural. El nial ta asitiáu ente dos y veinte metros del suelu. Delles vegaes, la fema espande la entrada d'un furacu esistente na madera podre y/o cubierta de yerba, hasta un diámetru de 32 mm. Si'l llugar de la entrada ye demasiáu anchu, utiliza folla, magre o cuchu p'amenorgala. Los niales nes entraes más estreches son menos víctimes d'el depredadores y, poro, tienen mayor ésitu reproductivu. A nivel local, una entrada estrecha tamién puede prevenir qu'estorninos pintos ("Sturnus vulgaris") apoderar del nial. L'interior del nial ye grande, con una capa gruesa de corteza de pinu y otres forgaxes de madera, en delles ocasiones d'otros restos vexetales secos nel so parte inferior, onde los adultos protexen los güevos o pequeños pitucos cuando salen del nial p'alloñar la depredación. La fema fai la mayor parte de la construcción, y anubre les parés del interior con folla tamién. Esta xera lléva-y hasta cuatro selmanes, y el nial ye frecuentemente reutilizáu d'un añu a otru. Lleguen a pesar 860 g y tar llenu de cachos de madera.
Reportóse que realicen l'apareamientu nes cueves, especialmente nes zones mineres. La fema pon los güevos ente abril y xunetu. Felicidá puesta xeneralmente tien de seis a nueve güevos, anque pue ser d'hasta trelce. En promediu miden 19.5 × 14.4 mm na subespecie "S. y. caesia", y un pesu de 2.3 g que'l so 6 % ye de la cáscara. Son de color blancu y con llurdios de color marrón. La incubación dura ente 13 y 18 díes y llevar a cabu namái la fema, que ye alimentada pol machu. Los pitucos son altriciales y son alimentaos por dambos padres, anque se reparó que na Selva Negra dalgunu de los padres nun taba presente. Estos tán llistos para emplumecer a la edá de 20 a 26 díes, pero siguen siendo alimentaos polos adultos hasta la so independencia ocho a catorce díes dempués. Los primeros vuelos son alredor de los trés selmanes. Xeneralmente, hai una puesta per añu, escepcionalmente dos. "S. europaea" ye ronciegu a utilizar caja nido artificiales. Cuando añera en caja nido grandes el númberu de güevos y pitucos son más altos, magar esto nun ta rellacionáu col tamañu del cuévanu n'allugamientos de anidación naturales; tarda aprosimao dos selmanes n'afaelo (recubirlo con folla per dientro, formar el furacu). L'estilu de vida sedentariu d'esta especie significa que los mozos pueden establecer el so propiu territoriu buscando unu que nun tea ocupáu o sustituyendo un adultu que morrió; dichu comportamientu reparar a partir de xunetu. N'Europa los mozos siempres se dirixen escontra un nuevu territoriu, ente que en Siberia, onde los territorios son muncho más grandes, la mayoría vive nel territoriu de los adultos. En delles especies la fragmentación de los montes conduz al amenorgamientu de la población de munches especies, pero esto nun tien efectu dalgunu na fertilidá del rompeablanes. La tasa de supervivencia añal (el cociente ente'l númberu d'individuos vivos al terminar l'añu y el númberu d'individuos vivos al empezar l'añu)
«Si l'intervalu de tiempu ye d'un añu, cuando se desenvuelva la fórmula llograráse una tasa de supervivencia "añal" finita. Les tases de supervivencia finitas pueden variar de 0 a 1, y siempres s'apliquen a un periodu de tiempu específicu.». }} ye del 42 a 47 % en Suecia, 51-59 % en Bélxica, 67 % en Siberia, y 53 % a nivel xeneral. La esperanza de vida ye de dos años, pero'l récord pa un espécime n'estáu montés ye de 12 años y 11 meses nel Reinu Xuníu, y otru en Suiza vivió 10 años y 6 meses.
En gran parte de la so área de distribución europea'l principal depredador ye'l ferre ("Accipiter nisus"). el taforru ("A. gentilis"), el ferlamicu ("Falco subbuteo"), el gárabu ("Strix aluco"), el ("Glaucidium passerinum"), la papalba ("Mustela nivalis") y la foína ("Martes martes") tamién son conocíos por ser depredadores de la especie. Un informe realizáu en Suecia amosó qu'el 6.2 % de los niales d'esguiladores na zona d'estudiu fueron víctimes de depredación. Les especies depredadores nun fueron identificaes, pero na mesma zona'l principal depredador de niales ye'l picatueru ("Dendrocopos major"), siguíu del Beranín carboneru ("Parus major)". Reparáronse picatueros tratando de derrumbar les parés del nial, pol esguilador machu lo embiste pa estornalo.
L'estornín pintu ("Sturnus vulgaris") puede apoderase del nial del esguilador, sobremanera cuando esi constrúyese a lo cimero, lo qu'amenorga'l so ésitu reproductivu. La cotorra de Kramer ("Psittacula krameri"), una especie introducida n'Europa, tamién puede competir con "S. europaea" pol accesu a niales disponibles, pero eses cotorres tienden a habitar los montes estazaos de ciudaes ente que'l rompeablanes prefier los carbayos vieyos de gran tamañu, lo que llinda la competencia. Un estudiu realizáu en Bélxica en 2010 llegó a la conclusión de qu'eses aves nun plantegen problemes bien graves pa'l esguiladores y que'l so sacrificiu nun yera necesariu.
Sábese qu'el ácaru "Ptilonyssus sittae" puede parasitar los cuévanos nasales del rompeablanes. Ente los viermes intestinales tán los nematodos "Capillaria parusi", "Aonchotheca longifilla" y "A. caudinflata". La especie tamién ye'l anfitrión d'acantocéfalos como "Mediorhynchus micracanthus" y cestodos como "Anonchotaenia globata", "Orthoskrjabinia bobica", "Capiuterilepis naja", "Hymenolepis clerci" y "Passerilepis passeris". Ente los trematodos atopaos en "S. europaea" tán "Platynosomum ventricosum", "Echinochasmus beleocephalus", "Laterotrema vexans", "Mosesia caprimulgi", "Urogonimus macrostomum", "Leucochloridium phragmitophila", "Plagiorchis elegans", "P. maculosus" y "Prosthogonimus ovatus". Delles observaciones en Eslovaquia y España nun detectaron parásitos nel sangre, pero encuestes más grandes realizaes nel últimu país demostraron que "S. europaea" puede tar infectáu con "Plasmodium". "Haemoproteus sittae", protozóu sanguíneu descritu primeramente nel esguilador pechiblanco ("S. carolinensis"), tamién parasita a "S. europaea".
Les zones de cría estender pol hemisferiu norte (rexón paleártica), a lo llargo de la Eurasia templada, dende Gran Bretaña (sacante Irlanda) hasta Xapón. Vive nes isotermas de xunetu ente 16 y 20° C, ensin entepasar el paralelu 64 norte, nel oeste de Rusia, y en paralelu 69 en Siberia, onde tamién vive l'esguilador siberianu ("S. arctica"). En Rusia tamién puede atopase nel sur hasta alredor de los paralelos 54 a 55, y tamién nel norte de Kazakhstán y Mongolia. N'Europa reproducir a les veres del Mediterraneu sur, pero non nes islles internes, sacante Sicilia. Tamién aparacen dellos individuos nel Rif marroquín y delles zones costeru y montascosu d'Oriente Mediu. Nel Este vive en gran parte de China oriental, Taiwán y Corea. Tamién ye divagante n'El Líbanu, nes islles de la Canal y informóse delles vegaes de la presencia de "S. y. europaea" en Finlandia, onde de normal s'atopa la subespecie "S. y. asiatica". La mayoría de les poblaciones son sedentarias, sacante na dispersión de los mozos dempués de la temporada de reproducción, y la especie ye ronciega a cruciar inclusive los pequeños cuerpos d'agua. La cría al norte y al este dependen del suministru de granes de pinu siberianu ("Pinus sibirica") y pinu cembro ("P. cembra"), y mientres temporaes males la subespecie "S. y. asiatica" puede migrar escontra l'oeste, al norte de Suecia y Finlandia na seronda, permaneciendo ellí delles vegaes p'añerar. Tamién "S. y. amurensis", del sudeste de Rusia y China, puede baxar a la península coreana pel hibiernu. Documentóse tamién que delles subespecies de "S. europaea" en Siberia percuerren la franxa de bosque boreal euroasiático hasta Finlandia y Suecia; Löhrl supon qu'esta migración interna deber a la superpoblación. 
"S. europaea" prefier los montes d'edá mayor con grandes árboles centenarios qu'apurren tantu comida abondosu como cuévanos p'añerar. N'Europa alcuéntrase en montes caducifolios o mistus, especialmente aquellos con carbayos ("Quercus"). Esta especie tamién puede vivir en parques, güertos antiguos y otres árees montiegues una y bones estos ufierten una parcela de siquier una hectárea d'hábitat aparente. Nos montes, puede poblar montes d'abetos y pinos, y prefiérense hábitats de pinu en Taiwán. Na mayor parte de Rusia utilicen coníferes p'añerar, pero la densidá de población ye relativamente baxa. En Marruecos la especie añera en carbayos, cedros del Atles ("Cedrus atlantica") y abetos ("Abies"). Ente los hábitats menos comunes inclúin los que tienen enebros nanos ("Juniperus sibirica") en Mongolia y ambientes predresos en delles zones del sur de Siberia. "S. europaea" ye principalmente un ave de tierres baxes nel norte de la so área de distribución, pero puede habitar hasta la llinia d'árboles en Suiza a 1200 m, o inclusive cimeru, y en delles vegaes reproducir n'altitúes de 1800-2100 m n'Austria. Añera n'elevaciones equivalentes nos montes de Turquía, Oriente Mediu y Asia Central. Sicasí, esta especie ye, sobremanera, de monte nel sur de Xapón y Taiwán, onde vive, respectivamente, ente 760-2100 y ente 800-3300 m. Nel sur de China s alcuéntrase principalmente n'altitúes baxes, y en montes que tán ocupaes l'esguilador de les Naga ("S. nagaensis").
El rompeablanes describióse en 1758 pol naturalista suecu Carlos Linneo nel so llibru "Systema naturae" y sol so nome científicu actual, "Sitta europaea". Dicha descripción refería a la subespecie tipu, "S. europaea europaea", de banduyu blancu, que s'atopa nel sur de Escandinavia, onde Linneo vivía, y nel norte-esti d'Europa hasta l'oeste de Rusia.
El nome del xéneru deriva del vocablu griegu antiguu σίττη ("sittē"), que s'atopa na "Hestoria de los animales" de Aristóteles, y probablemente provenga del cantar del esguilador azo o más probablemente del esguilador rupestre occidental ("S. neumayer"). Darréu, numberosos taxones —consideraos agora como subespecies o sinónimos de "S. europaea"— fueron descritos, empezando por "S. europaea caesia", una subespecie coles partes inferiores agamuzadas y gargüelu blancu qu'habita la mayor parte de la Europa occidental, y descrita en 1810 pol ornitólogu alemán Johann Wolf.
Na división en subxéneros del xéneru "Sitta", utilizada pocu, el rompeablanes asítiase en "Sitta" ("Sitta") . "S. europaea" forma una superespecie con "S. arctica", "S. nagaensis", "S. cashmirensis", "S. castanea", "S. cinnamoventris" y "S. neglecta", y les especies componentes sustitúyense xeográficamente ente sigo al traviés de Eurasia. Hasta 2006, "S. arctica" foi consideráu como una subespecie de "S. europaea", pero nun hai dulda qu'el so hábitat ye parcialmente simpátrica col rompeablanes, anque non hibriden (o bien pocu) hasta'l momentu.
En llinies xenerales, tolos taxones que formen el grupu "europaea"» non siempres son reconocíos como especies independientes. El grupu de la subespecie «"caesia"» habita gran parte d'Europa hasta Oriente Mediu, y delles vegaes considérase como un grupu distintu a «"europaea"» (n'Escandinavia y Rusia) con una zona d'hibridación significativa'l Bálticu hasta'l mar Negru. Dellos zoólogos consideren a "S. yunnanensis" como Entemedia ente los dos grupos, y otros como una subespecie de "S. europaea".
El rexistru fósil d'el esguiladores ye escasu, y n'Europa llindar a la extinta "Sitta senogalliensis" del Miocenu inferior n'Italia y dellos restos d'un periodu posterior de Francia; la familia paez ser d'orixe relativamente recién.
El rompeablanes describióse de munches formes, y delles vegaes la so validez como subespecie ye fluctuante, con más de venti reconocíes a partir de 1967 (diches considerancies taxonómiques varien d'alcuerdu al autor). Arrexuntar en tres grupos: "S. y. caesia" —coles partes inferiores agamuzadas pero con gargüelu blancu, y distribuyíu per Europa, norte d'África y Oriente Mediu—, "S. y. europaea" —con partes inferiores dafechu blanques, y habitando Escandinavia, Rusia, Xapón y el norte de China— y "S. y. sinensis" —con partes inferiores dafechu agamuzadas, y partíu nel sur y este de China y Taiwán—. Hasta apocayá estos grupos tán aisllaos ente sigo, pero l'apariencia de les aves intermediaries reconocer nes zones de solapamiento. Acordies colos Congresu Ornitolóxicu Internacional (versión 5.2, 2015) y l'ornitólogu británicu Alan P. Peterson esisten quince subespecies:
El grupu "S. y. caesia" alcuéntrase en gran parte d'Europa, según el norte d'África y Oriente Mediu. Los miembros del grupu tienen el pechu color ante y un gargüelu blancu.
El grupu "S. y. europaea" alcuéntrase al traviés d'Escandinavia y Rusia hasta China y Xapón. Los miembros del grupu tienen el pechu blancu.
Les subespecies del grupu "S. y. sinensis" atópense'l sur y este de China, según Taiwán. El pechu y el gargüelu tienen tono ante.
Distintes subespecies de "S. europaea" pueden hibridase cuando les sos distribuciones entren en contactu, inclusive con otres especies rellacionaes.. N'orde alfabéticu, reparáronse los siguientes híbridos na naturaleza:
En 2014, Éric Pasquet "et a el". publicaron una filoxenia basada nel ADN nuclear y mitocondrial de 21 especies d'esguiladores. El grupu "europaea" avérase a los dos trepadores ambientes predresos, l'esguilador rupestre occidental ("S. neumayer") y l'esguilador rupestre oriental ("S. tephronota"), y estos dos clados dixebrar ente sigo fai trece millones d'años. Dientro del grupu "europaea", l'esguilador del Himalaya ("S. himalayensis") —y por consiguiente del esguilador birmanu ("S. victoriae"), magar nun apaez nel estudiu— apaez como basal y el rompeablanes ye cercanu al esguilador de les Naga ("S. nagaensis") y al esguilador de Caxmir ("S. cashmirensis"). L'esguilador indiu ("S. castanea"), l'esguilador ventricastaño ("S. cinnamoventris"), l'esguilador indochinu ("S. neglecta") y l'esguilador siberianu ("S. arctica") nun tán incluyíos nel estudiu. Toles especies del grupu "europaea" constrúin la entrada del so nial.
Según les creencies de delles tribus indíxenes d'América del Norte, un tótem cola figura d'esti páxaru podía tresmitir les sos cualidaes a los homes. Los seres humanos que fueren capaces de comunicase colos esguiladores adqueríen más enfotu nellos mesmos (un páxaru que se mueve pámpana abaxo nos árboles representa esa cualidá). Na "Edda poética", una colección de poemes del sieglu de la mitoloxía nórdica, un poema cunta la hestoria d'un mozu aventureru, llamáu Sigurd, quien xunto col nanu Regin (el so padre adoptivu), mató al dragón Fafner. Bebió un pocu de sangre del dragón y empezó a entender el llinguaxe de los esguiladores que lu arrodiaben. Estos previniéron-y de la traición del nanu, que quería matalo p'apoderase de les ayalgues del dragón. Sigurd, empuestu polos esguiladores, mató a Regin y dirixióse a la corte del reinu cola ayalga, onde se casó con una bella princesa.
Pliniu'l Vieyu creía que los niales de ciertes aves nos cantiles, como d'el esguiladores rupestres o les golondrinas, inspiraron al home a construyir cases con lladriyos de magre. El naturalista francés Georges-Louis Leclerc de Buffon informó y comentó nel so "Histoire naturelle" una interpretación de Pierre Belon sobre les relaciones ente les pareyes del rompeablanes:
"S. europaea" ta bien estendida, la so área de distribución conocida abarca alredor de 23.300.000 km y cubre gran parte del hábitat disponible y afecho. Envalórase que n'Europa hai 22.5 a 57 millones d'individuos, con una población total d'ente 45.9 y 228 millones d'individuos; l'amenorgamientu ye considerablemente estable. En China, Taiwán, Corea, Xapón y Rusia contabilícense siquier 10.000 a 100.000 pareyes reproductores. Por estes razones, la especie ye considerada como de «esmolición menor» pola Unión Internacional pal Caltenimientu de la Naturaleza. Trátase d'una especie común na mayor parte de la so distribución, anque la densidá ye menor más al norte y nos montes de coníferes. En Siberia los númberos fluctúan en relación a la disponibilidad de conus de pinu. Nes últimes décades colonizó Escocia y los Países Baxos, y aumentó la so distribución en Gales, norte de Inglaterra, Noruega y nel Altu Atles. "S. y. asiatica" reproducir en Finlandia y el norte de Suecia, con variaciones estacionales. La so dependencia de los árboles grandes puede causar amenorgamientos locales en casu de destrucción o fragmentación de los montes vieyos. Un estudiu de 2009 trató de predicir l'impactu que tendría'l cambéu climáticu na distribución de delles especies d'esguiladores n'Asia, y modeló dos escenarios: el rompeablanes podía tener un amenorgamientu de la so distribución un 64.7-64.8 %.
Sitta frontalis
El esguilador piquirrojo (Sitta frontalis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sittidae.
Distribuyir a lo llargo del sur d'Asia (por Pakistán, la India y Sri Lanka) escontra l'este y sur de China y Indonesia.
Ye una especie residente de tolos tipos de montes, anque'l monte siempreverde abiertu ye'l hábitat óptimo.
Tien la capacidá, al igual qu'otres sitas, d'engatar árboles, a diferencia d'especies como picatueros que solo puede esguilalos. Aliméntase viviegamente d'insectos y arañes, y puede ser atopáu alimentándose en bandaes con otres paseriformes.
La especie ye un típicu esguilador azul con cabeza grande, cola curtia, y prominentes picu y pies. Llega a midir 12.5 cm de llargu y ye de color azul violáceo nes partes cimeres, con mejilla color lavanda, partes inferiores color beige y un gargüelu ablancazáu. El picu ye de color coloráu, y tien un parche negru na frente.
El machu tien una llista superciliar negra, pero les femes escarecen d'ella y tienen un color más templáu na rexón inferior. Los mozos son versiones más apagaes del adultu. Hai cuatro variaciones distintos de solombra nes partes inferiores y l'estensión del blancu nel gargüelu tamién varia.
Los niales tán en furacos o resquiebros d'árboles, forraos de mofu, pieles y plumes, o yerba. Dacuando, l'esguilador precisa engrandar el furacu, pero un furacu grande puede amenorgar el tamañu de la so entrada pola construcción d'una paré aseada de folla. La fema pon trés a seis güevos blancu, chiscaos con colloráu.
Este ye un páxaru ruidosu, yá que el so vocalización de les aves llamáu consta d'un repitíu «sit-sit-sit».
Según el Congresu Ornitolóxicu Internacional y Alan P. Peterson, esisten cinco subespecies:
Sitta himalayensis
El esguilador del Himalaya (Sitta himalayensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sittidae.
La so distribución estiéndese al traviés de les rexones norte y nordés del subcontinente indiu, principalmente nos Himalayes baxos a medios, según sierres acomuñaes. Alcuéntrase en Bután, India, Laos, Myanmar, Nepal, Tíbet, Tailandia y el noroeste de Vietnam.
La especie estremar del esguilador de Caxmir ("Sitta cashmirensis") por tener la bigotera más escura y un más picu pequeñu. El color blancu nes plumes cimeres de la cola facer malo de ver nel campu. Cuenta con un picu y partes inferiores naranxa-acolorataes con brillantes coberteras so la cola.
Mora na rexón de subhimalaya dende Himachal Pradesh hasta Arunachal Pradesh y nes llombes del sur de Assam (llombes Lushai). Reproducir ente marzu y mayu en montes latifoliados y mistos.
El so hábitat natural son los montes de tierres baxes húmedes subtropicales o tropicales y les viesques montiegues húmedes tropicales o subtropicales.
Según el Congresu Ornitolóxicu Internacional y Alan P. Peterson, nun s'estrema subespecie dalguna. L'esguilador birmanu ("S. victoriae") históricamente foi consideráu como una subespecie del esguilador del Himalaya.
Sitta leucopsis
El esguilador cariblanco (Sitta leucopsis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sittidae.
La so hábitat natural son los montes boreales y les viesques templaes. Mide 13 cm (5 pulgaes) de llargu, les sos mexelles, cazu, gargüelu y partes inferiores son blanques, les sos partes cimeros son gris escuru na so mayoría.
Alcuéntrase n'Afganistán, Bután, India, Nepal y Pakistán.
L'esguilador de Przewalski ("S. przewalskii") foi consideráu una vegada como subespecie del esguilador cariblanco, pero Pamela C. Rasmussen tratar como especies separaes en 2005 nel so llibru "Birds of South Asia. The Ripley Guide", decisión que foi adoptada por Nigel J. Pescuezu y John D. Pelegrín en 2007 y aprobada pol Congresu Ornitolóxicu Internacional y Alan P. Peterson; polo que nun s'estrema subespecie dalguna. Rasmussen argumentó diferencies morfolóxiques y vocalización de les aves llamáus importantes, pero tamién ye necesariu estudiar cómo cada especie respuende a los llamaos d'otros con mayor detenimiento pa sofitar esta división. "S. przewalskii" y "S. leucopsis" tán separaos unu d'otru por casi 1500 km.
Sitta nagaensis
El esguilador de les Naga (Sitta nagaensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sittidae.
L'esguilador de les Naga ye una especie de tamañu medianu, con unos 12.5 a 14 cm de llargor. Les partes cimeres son d'un color gris-azuláu, na punta de la cola, con una marcada llinia negra que s'estiende hasta la base de la nala. Les partes inferiores son abuxaes, dependiendo de la subespecie y la gastadura del plumaxe, y coles bandes traseres oldeando con un color lladriyu escuru marcadamente coloráu. Les coberteras son del mesmu color, acordies con la subespecie'l cantu blancu nel estremu de les plumes puede variar en tamañu, y con un puntu brillosu cerca del final.
La especie distribúise dende'l Tíbet hasta la parte central del sur de Vietnam.
L'esguilador de les Naga describióse en 1874 pol naturalista británicu Henry Haversham Godwin-Austen. Na división en subxéneros del xéneru "Sitta", que s'utiliza pocu, l'esguilador de les Naga asitiar en "Sitta" ("Sitta") , 1758. Según el Congresu Ornitolóxicu Internacional y Alan P. Peterson, esisten trés subespecies:
En 2014, Éric Pasquet "et a el" publicó una filoxenia basada nel ADN nuclear y mitocondrial de 21 especies de saltapalos. El grupu "europaea" averar a los dos trepadores ambientes predresos, l'esguilador rupestre occidental ("S. neumayer") y l'esguilador rupestre oriental ("S. tephronota"). Dientro del grupu "europaea", l'esguilador del Himalaya ("S. himalayensis") —y polo tanto del esguilador birmanu ("S. victoriae")— apaez como basal y esguilador de les Naga avera al esguilador azul ("S. europaea") y al esguilador de Caxmir ("S. cashmirensis"). L'esguilador indiu ("S. castanea"), l'esguilador ventricastaño ("S. cinnamoventris"), l'esguilador indochinu ("S. neglecta") y l'esguilador siberianu ("S. arctica") nun tán incluyíos nel estudiu. Toles especies del grupu "europaea" constrúin la entrada del so nial.
L'esguilador de les Naga ta clasificáu como de «esmolición menor» pola Unión Internacional pal Caltenimientu de la Naturaleza.
Sitta neumayer
El esguilador rupestre occidental (Sitta neumayer) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Sittidae. 
Alcuéntrase dende Serbia al traviés de Grecia y Turquía hasta Irán. Ye un ave acomuñada a hábitats con roques desnudes, especialmente nes zones montascoses.
Sitta oenochlamys
El esguilador filipín (Sitta oenochlamys) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sittidae.
Esta especie ye reinal de les Filipines.
El so hábitat natural son los montes húmedos de tierres baxes tropicales o subtropicales, y les viesques montiegues húmedes tropicales o subtropicales.
Según el Congresu Ornitolóxicu Internacional y Alan P. Peterson, esisten seis subespecies:
Sitta przewalskii
El esguilador de Przewalski (Sitta przewalskii) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sittidae.
Foi consideráu mientres enforma tiempu una subespecie del esguilador cariblanco ("Sitta leucopsis"), sicasí, difier significativamente en morfoloxía y vocalización. Tanto "S. przewalskii" como "S. leucopsis" consideráronse estrechamente rellacionaos col esguilador pechiblanco ("Sitta carolinensis"). Ye un esguilador de tamañu medianu, d'unos 13 cm (5.1 pulgaes) de llargor. La parte cimera del cuerpu ye azul escura a gris o color pizarra, faciéndose azul escura a negra nel pileu. Les mexelles y gargüelu presentar de blancu ante a naranxa, y degrádase a color canela nes partes inferiores, onde s'intensifica'l color nos llaos del pechu. Les vocalizaciones consisten en series d'ascendentes xiblíos y notes curties alternes.
L'ave ye reinal de les zones nel sureste del Tíbet y el centru oeste de China, incluyendo l'este de Qinghai, Gansu y Sichuan, onde habita nes viesques montiegues de coníferes, tantu pícees como abetos. L'altitú a la que añera varia según la rexón, pero xeneralmente alcuéntrase ente 2250 y 4500 msnm (7380 a 14 760 pies). La especie describióse per primer vegada en 1891 a partir d'un espécime machu recoyíu na prefectura de Haidong. El nome común y binomiu llatinu conmemoren al esplorador rusu Nikolái Przewalski, quien afayó la especie en 1884. Poco se sabe alrodiu de les interrelaciones qu'establez cola so hábitat, probablemente comparables coles del esguilador cariblanco.
Pamela C. Rasmussen concedió-y el rangu d'especie completa (separáu del esguilador cariblanco) en 2005 nel so "Birds of South Asia. The Ripley Guide". Otres autoridaes adoptaron el cambéu anque, hasta l'añu 2014, "S. przewalskii" nun tenía una evaluación completa d'amenaces per parte de la BirdLife International y de la Unión Internacional pal Caltenimientu de la Naturaleza. Un estudiu filogenético de 2014 de la especie asitiar na base del árbol evolutivu d'el esguiladores de les 21 especies esaminaes, estenando asina la hipótesis de que "S. przewalskii" podría pertenecer a la mesma especie que "S. carolinensis".
Por cuenta de que "Sitta przewalskii" foi consideráu primeramente una subespecie del esguilador cariblanco, la so descripción de cutiu fíxose en comparanza con ésti. Anque dambes especies escarecen de la llinia ocular negra típica d'otru esguiladores, el color ye distintu en "S. leucopsis" yá que tiende a ser pardu ablancazáu o crema nes sos mexelles, gargüelu, pechu, lladrales y banduyu. "S. przewalskii" puede tener distintes tonalidaes d'el color canela. Tamién ye'l más pequeñu de los dos, y el so picu ye notablemente más delgáu. Los machos y femes de la especie son casi idénticos n'apariencia, sacante una brillosa coloración canela presente nel machu.
La área sobre los güeyos, incluyendo la frente, el pileu y la nuca, ye d'un fondu negru azuláu hasta'l cantu cimeru del mantu. El mantu puramente dichu ye d'un azul abuxao que varia de moderáu a escuru, al igual que les coberteras sobre les nales y les plumes terciaries, y faise buxu escuru nes coberteras medianes, mayores y primaries y la álula. Les plumes secundaries y primaries internes tán bordiaes por color azul buxu. Les rectrices centrales son azules abuxaes, y les timoneres esternes son d'un buxu coritu que palidece escontra les puntes.
Les zones de la cara y de la contorna, incluyíes bridas, llista superciliar, coberteras de les oreyes, mexelles y gargüelu amosar de blancu a naranxa pálidu. El banduyu y pechu son mayormente d'un color canela que s'escurez a naranxa nos llaos del pechu. Los lladrales traseros y plumes de les coberteras so la cola son ablondos. Cuando'l plumaxe ta foliáu, el color puede ser irregular nes partes baxes y de tonu más claru. La quexal cimeru del picu ye negra, y l'inferior ye gris cola punta negra. El iris y les pates son de color marrón escuru. Los exemplares xuveniles de la especie paecer a los adultos, sacante pola base de los sos picos, mariella y proporcionalmente más curtia, y pola so coloración xeneral, menos vibrante.
L'esguilador de Przewalski ye un ave de tamañu medianu, d'unos 12.5 a 13 cm (4.9 a 5.1 pulg) de llargor. La nala plegada del machu ye de 72 a 77 mm (2.8 a 3.0 pulg) de llargu y la de la fema ye de 69 a 74 mm (2/7 a 2/9 pulg); un promediu de 4 mm (0.16 pulg) más curtiu que l'esguilador cariblanco. La valumbu ye d'unos 22.5 cm (8.9 pulg). El picu mide ente 17 y 17.6 mm (0.67 a 0.69 pulg), ye más delgáu y curtiu qu'el de "S. leucopsis", que'l so picu mide aprosimao 21 mm (0.83 pulg) de llargu. El tarsu mide 18 mm (0.71 pulg), y la cola tien 43 mm (1.7 pulg) de llargor.
Les sitas constitúin un xéneru —"Sitta"— de pequeñes aves paseriformes de la familia Sittidae. El xéneru estremar en siete subxénerus, de los cualos "S. przewalskii" pertenez a "Leptositta", xuntu cola so subespecie nominal, "Sitta leucopsis", y l'esguilador pechiblanco ("Sitta carolinensis"). El esguiladores caracterizar poles sos nales curtiu y estruyir, de forma cuadrada con 12 plumes, coles curties, cuerpos compactos, picos apuntiaos bastante llongures y fuertes, pies con garres llargues, según pol so comportamientu, con una singular forma de baxar de cabeza pol tueru de los árboles. La mayoría d'el esguiladores presenten la parte cimera gris o azul, y una llinia negra que traviesa los güeyos. Una característica reconocible del esguilador de Przewalski ye qu'escarez de la llinia ocular común de la mayoría de sitas.
"Sitta" deriva del nome griegu antiguu pa'l esguiladores (σιττη ["sittē"]). N'inglés "Nuthatch" («esguilador»), rexistráu per primer vegada en 1350, deriva de "nut" y de una palabra probablemente rellacionada con "hack", una y bones estes aves escargaten buscando les nueces que guardaron nos resquiebros de los árboles. La definición del "Diccionariu de la llingua española" fai énfasis nel fechu de que'l deu esternu d'estes aves ta xuníu na so base al deu mediu, gracies a lo cual pueden "engatar" la corteza de los árboles con facilidá como los picatueros.
"Sitta przewalskii" describióse científicamente polos rusos Mijaíl Mijáilovich Berezovski y Valentín Bianchi en 1891 sobre la base d'un solu espécime llográu na prefectura de Haidong, al este de Qinghai. El nome común y binomiu llatinu provién del esplorador rusu Nikolái Przewalski, quien afayó la especie nel Tíbet en 1884 y denominar "Sitta eckloni" ensin apurrir una descripción fayadiza, lo que lo fai un "nomen nudum". Anque los hábitats principales de "Sitta przewalskii" y l'esguilador cariblanco ("Sitta leucopsis") tán separaos unu d'otru por casi 1500 km (930 milles), l'esguilador de Przewalski describióse como estrechamente rellacionáu col esguilador cariblanco, y foi partir d'entós que fueren consideraos y trataos conespecíficamente na mayoría de les ocasiones, como una subespecie de "S. leucopsis".
En 2005, Pamela C. Rasmussen concedió'l estatus de taxón autónomu nel so llibru "Birds of South Asia. The Ripley Guide", al estremar la especie "S. leucopsis". La clasificación foi adoptada polos ornitólogos Nigel J. Collar y John D. Pilgrim en 2007, y aprobáu pol Congresu Ornitolóxicu Internacional, pol ornitólogu británicu Alan P. Peterson —na so reconocida Zoological Nomenclature Resource (Zoonomen)— y por Internet Bird Collection (IBC), patrocináu pol "Handbook of the Birds of the World". Nenguna subespecie foi identificada en "przewalskii".
Na esplicación de la so separación de la especie, Rasmussen señaló una diverxencia morfolóxica y diferencies significatives na vocalización. L'ornitólogu Edward C. Dickinson indicó nun artículu de 2006 que, a pesar de la evidencia de diferencies morfolóxiques y vocales que fueron establecíes ente "S. przewalskii" y "S. leucopsis", poco se publicó hasta'l momentu sobre la presentación de detalles morfolóxicos comparativos, y que sería instructivu estudiar cómo cada taxón respuende a los soníos qu'emite l'otru.
L'esguilador cariblanco, contemplando tamién al "S. przewalskii", considérase estrechamente rellacionáu col esguilador cariblanco ("Sitta carolinensis"), que tien un llamáu similar (anque "Sitta carolinensis" tien un tonu moderadamente altu), y que n'ocasiones fueron trataos como la mesma especie. De la mesma, propúnxose que'l triunviratu de "S. przewalskii", "S. leucopsis" y "Sitta carolinensis" podría tar rellacionáu col esguilador canadiense ("Sitta canadensis"), un grupu monofiléticu, correspondiente al subxéneru "Micrositta", qu'inclúi seis especies d'esguiladores de tamañu mediu. Estes relaciones siguen tando pocu clares. Un estudiu molecular de Éric Pasquet, realizáu en 2014, apurrió cierta claridá nesti aspeutu.
En 2014, Éric Pasquet "et a el" publicaron una filoxenia basada nel exame d'ADN nuclear y mitocondrial de ventiún especies d'esguiladores. Anque "S. leucopsis" nun incluyóse nel estudiu, atopóse que nel grupu estudiáu d'el esguiladores, "S. przewalskii" ye basal —un antepasáu na base (o raigañu)— nel árbol xenealóxicu evolutivu d'el esguiladores, y polo tanto «hermanu de les demás esguiladores, ensin parientes cercanos». Los afayos fueron resultáu d'analises filogenéticos (l'empléu de la inferencia bayesiana y los métodos de máxima verosimilitud). Darréu, realizóse un analís biogeográfico (utilizando'l modelu de dispersión-estinción-cladogénesis). El cladograma llográu a partir de les resultancies indica que'l primera clado y descendientes más cercanos del esguilador de Przewalski son l'esguilador pechiblanco y l'esguilador xigante ("S. magna"), lo qu'estena la hipótesis de que "S. przewalskii" podría pertenecer a la mesma especie que "S. carolinensis".
Los llamaos territoriales de "Sitta przewalskii" difieren significativamente de los de "S. leucopsis", que les sos notes son más nasales, ente que'l cantar de "S. przewalskii" usa versos llargos compuestos por xiblíos que xuben nel tonu, entrepolaos con curties notes. Acordies con "Aves del Mundu", les vocalizaciones inclúin un «"chip"» asordinado y nidiu que se repite en series irregulares; un fuerte y enfáticu xiblíu «"dweep"» o «"dweep-eep"»; un tenue «"que"» nasal y quejumbroso, xeneralmente repitíu de 3 a 5 vegaes, y notes más débiles «"pee-pee-pee-pee..."» o «"seet-seet-seet-seet.."» nel mesmu tonu, pero que desaceleran escontra'l final de la frase.
En 1950, el naturalista inglés Frank Ludlow presentó una descripción de l'ave, que-y apurrió Ernst Schäfer cuando estudió un machu adultu cerca de Litang en 1934. Caracterizar como «unu de los habitantes más cobardes y raros del monte de coníferes», y que lleva una vida solitaria, al igual que les poblaciones cercanes de picos tridáctilos ("Picoides tridactylus funebris"). Sicasí, Ludlow reparó la especie nel sureste del Tíbet, probablemente mientres l'iviernu, y nun la consideró especialmente reservada. Informó matar a un espécime nun sauce, llueñe de les zones habituales de anidación de la especie en coníferes. L'espécime foi prindáu nes contornes d'un monte, nuna cresta ente dos abarganes, onde taba posáu nuna caña seca dende la que se llanzó en persecución d'insectos voladores, como un papamoscas.
La especie ye reinal d'una zona nel centru-oeste de China y sureste del Tíbet. En China, alcuéntrase na zona esti de Qinghai, dende los montes Daba tan al norte como'l condáu autónomu de Menyuan Hui y tan al sur como'l pandu de Amdo (), según en partir sur de Qinghai nel condáu de Nangqên; na cuenca del ríu Mariellu nel condáu de Xinghai; en Gansu, nel suroeste de los condaos de Xiahe y Min; en Sichuan, onde se reparó nel norte, centru y oeste de la provincia, incluyendo avistamientos nel condáu de Songpan y na reserva natural del valle de Jiuzhaigou, nos montes de Qionglai, nel distritu de Wolong, na rexón del condáu de Barkam, y na área de Litang. La especie foi reparada tamién en Kunming, nel suroeste de China, onde ye bien probable que migre pa pasar l'iviernu.
Nel Tíbet, la especie alcontróse, na Rexón Autónoma, nel nordés de la prefectura de Chamdo; y nel sureste del condáu de Tse (n'avientu) y en Dzeng (n'abril), dambos na cuenca del Yarlung Tsangpo. Los avistamientos nel Gran Cañón del Yarlung Tsangpo son anómalos, yá que solo visitar pel hibiernu. L'ave reparada en Dzeng atopábase fora del hábitat avezáu de la especie, montes de coníferes, y tantu los individuos de Dzeng como los de Tse presentaben partes inferiores atípicamente pálides, lo qu'indica que podría tratase d'exemplares de "S. leucopsis" con traces de introgresión xenética del esguilador de Przewalski.
"S. przewalskii" habita los montes montiegos de coníferes de píceas o abetos. El so rangu altitudinal xeneralmente llega hasta la llinia forestal. En China reparóse distribuyíu a 4270 m (14 010 pies) d'altor (en Sichuan mientres agostu) y en Qinghai a unos 2590 a 2895 m (8497 a 9498 pies) y aprosimao 2250 m (7380 ft, mientres xunu). Nel oeste de Nepal describióse una distribución a unos 2745 a 4575 m (9006 a 15 010 pies). Nel Tíbet informóse de la presencia de especímenes n'altores de 3500 a 4500 m (11 500 a 14 800 pies) nel nordés, y de 2895 a 3050 m (9498 a 10 007 pies) nel sureste.
"Sitta przewalskii" nun ta consideráu como una especie independiente por BirdLife International y la Unión Internacional pal Caltenimientu de la Naturaleza, y el so nivel d'amenaza nun foi evaluáu por ellos. Magar que ye descritu como escasu en China y el sudeste de Tíbet, cuidao que el taxón trátase más bien como una subespecie de "S. leucopsis", la evaluación de la so población incorpora la relativa bayura de les sos especies parentales. Poro, catalógase como de «esmolición menor». 
Yá que "S. przewalskii" nun foi llargamente estudiáu en forma independiente de "S. leucopsis", podría aplicase una clasificación de «datos insuficientes», pero la rareza de la so avistamiento xenera esmolición pola so situación; a pesar de nun poder determinase'l nivel d'amenaza de la especie pola falta de datos, ye probable qu'a la especie (efectivamente, "de facto") pudiera asignáse-y un estatus de «casi amenazada» o, inclusive, «vulnerable».
Sitta pusilla
El esguilador cabecipardo o sita de cabeza castaña (Sitta pusilla) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sittidae nativa de Estaos Xuníos.
Pue ser atopada nos montes de pinu en tol sureste d'Estaos Xuníos. Una población en peligru d'estinción vive en Gran Bahama, que delles autoridaes consideren una especie separada, "S. insularis". L'ave, al igual qu'otru esguiladores, tien un picu negru afiláu en forma de clavu, qu'utiliza pa cutir les granes. Ye un visitante frecuente a estaciones d'alimentación y ye bien aficionáu a les granes de xirasol y pasteles de sebu.
Ye aprosimao del mesmu tamañu que l'esguilador nanu ("Sitta pygmaea") los dos especies son los esguiladores más pequeños del mundu. Mide un total ye 9-11 cm de llargor, 16-18 cm de valumbu y 10-12 g de masa corporal. Tien una gorra marrón con una llinia ocular negra, les mexelles, el cazu y el banduyu son de color blancu ante. Les sos nales son de color gris azuláu. Tien un pequeñu puntu blancu nel pescuezu. La llamada de l'ave ye un fuerte "whee-hyah" sonando bien similar a un coríu de goma del xuguete y en particular ye fuerte pa un ave del so tamañu.
Sitta pygmaea
El esguilador nanu (Sitta pygmaea) tamién conocíu como saltapalos nanu, sita nana o sita pigmea ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sittidae nativa de América del Norte.
Distribúise dende'l sur de Columbia Británica al traviés de delles rexones discontinues del oeste de Estaos Xuníos hasta'l centru de Méxicu. Alcuéntrase xeneralmente en montes de pinu (especialmente "Pinus ponderosa"), abetos de Douglas y otres coníferes. Engata acrobáticamente na xamasca d'estos árboles, alimentándose d'insectos y granes: con menor frecuencia abasnar a lo llargo de les cañes o tueros como los esguiladores más grandes.
Añeren en cuévanos de cachos muertos de coníferes, anubre la parte inferior del cuévanu con escales de piñes de pinu, otros materiales vexetales o animales nidios. Puede rellenar los resquiebros o hendiduras alredor de la entrada cola pelame, la función d'esti comportamientu ye desconocíu. La fema pon 4-9 güevos, que son de color blancu con finos llurdios de color marrón acoloratáu. Ella fai la mayoría de la incubación, que dura unos 16 díes. Los pichones dexen el nial alredor de 22 díes dempués de la eclosión.
Esta especie ye altamente gregaria. Una pareya añerando puede tener otres aves como ayudantes Fora de la temporada de cría, esta ave pasiar en bandaes ruidoses. Tamién s'abeluga comunalmente, más de 100 aves fueron vistes acurrucada nun solu cuévanu d'un árbol.
Mide alredor de 10 cm de llargor y 10 gramos de pesu. Tolos plumaxes son similares, con una gorra abuxada, partes cimeros de color gris azuláu y partes inferiores ablancazaes. Les vocalizaciones son chirridos bien variaos, píos y parlloteos.
Esta especie ye bien similar al esguilador cabecipardo ("Sitta pusilla") del sudeste de los Estaos Xuníos. Los sos rangos nun tienen nenguna superposición.
Sitta tephronota
El esguilador rupestre oriental (Sitta tephronota) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Sittidae. 
Alcuéntrase n'Afganistán, Armenia, Azerbaixán, Xeorxa, India, Irán, Iraq, Kazakhstán, Pakistán, Rusia, Tajikistán, Turquía, y Turkmenistán.
Sitta villosa
El esguilador chinu (Sitta villosa) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sittidae.
Ye un pequeñu trepador que de 11.5 cm de llargor. Les partes cimeres son de color azules abuxaes, ente que les sos partes inferiores son antes abuxaes a naranxa opacu y canela, con mexelles blanques. Hai un marcáu dimorfismu sexual: el machu adultu estremar pol so pileu negru cuando na fema ye del mesmu color que la parte trasera, o más escuru del plumaxe gris que s'usa. El cantar ye variable y consiste en repeticiones de invariantes pequeños xiblíos. La especie aliméntase principalmente d'insectos pel branu y complementa la so dieta con granes y frutes. Asitia'l nial xeneralmente nun furacu a lo cimero d'una conífera. La pareya llega a tener cinco o seis polluelos per añu.
L'esguilador chinu vive dende'l centru de China hasta nordés del país, en Corea y nel estremu sudeste de Rusia. Estrémense dos subespecies: "S. v. villosa" y "S. v. bangsi" (con pequeñes diferencies nes sos distribuciones y coloraciones). L'esguilador chinu ye filogenéticamente cercanu al trepador corsu ("S. whiteheadi") que, sicasí, ta a dellos miles de kilómetros, y dambes especies tán, de la mesma, estrechamente rellacionaes col esguilador canadiense ("S. canadensis"). L'algame de l'ave ye bien ampliu y la so crecedera paez que nun torna, polo que la Unión Internacional pal Caltenimientu de la Naturaleza considerar de «menor esmolición».
Les partes cimeres del esguilador chinu son de color azul buxu, con un brillante pileu negru a gris escuru; les partes inferiores son bastante clares, de débil ante-abuxao a un naranxa canela. El color varia de forma significativa por sexu, gastadura del plumaxe y subespecies. La especie tien una marcada llista superciliar blanca, y una llinia ocular negra más o menos definida. El picu ye prominente y apuntiáu, col cantu del quexal cimeru (culmen) dirixíu a la derecha, lo que puede dar la impresión de que la punta del picu diríxese escontra riba. El picu ye negru cayuela, cola base del quexal inferior azul abuxao. El iris ye de color marrón a marrón escuro, y les piernes y los deos son opacos, azul abuxao a marrón abuxao.
Hai un dimorfismu sexual bien marcáu: el machu tien un pileu negru y una marcada llinia ocular negra enmarcanda una llista superciliar blanca en contraste, ente que na fema'l pileu ye apenes ye más escuru que'l restu de les partes cimeres del plumaxe nuevu, faciéndose en más escuru cuando les plumes fóliense, primero pol frente, pa terminar con un más o menos negru sarriu foliáu. La so llinia ocular tamién ta menos definida, la llista superciliar ceyes l'opaca y más delgada. La fema ye xeneralmente más opaca que'l machu: los escapulares son menos vívidos, les plumes de les nales con flecos de les partes inferiores son marrón escuru y menos coloridas. El machu xuvenil tien el pileu negru más escuru que les femes, pero ye menos negru y menos brillosu qu'el de los varones adultos; partes inferiores son color canela sicasí más escures y coloridas. Na subespecie nominal, los mozos tamién son color canela nes plumes de les sos nales cuando nes plumes d'adultos son polo xeneral opaques, tirando a gris. Na subespecie "S. v. bangsi", los adultos tienen plumes color canela, y son xeneralmente más coloríos que la subespecie "S. v. villosa", el machu que tien les partes inferiores color naranxa canela y en fema son canela-ocre apagáu. Sicasí, a la fin del iviernu, los dos subespecies tienen coloraciones más clares y similares. La subespecie "S. v. coria" ye más cercana la subespecie nominal, y más pequeña, pálida y abuxada.
La especie ye pequeña, mide 11.5 cm de llargor. En "S. v. villosa" la nala plegada llega a midir 63 a 70 mm nos machos y 63 a 69 mm nes femes; na subespecie "S. v. bangsi" ye 67 a 75 mm nos machos y 67 a 72 mm nes femes. En "S. v. villosa", la cola mide 34 a 40 mm nos machos y 31 a 38 mm nes femes; en "S. v. bangsi" ye 37 a 41 mm nos machos y 35 a 40 mm nes femes. La midida del picu ye 14.5 a 18 mm y del tarsu ye 13.5 a 17 mm. L'adultu pesa 11.8 g y 11.3 g en promediu pa los mozos en procesu de maduración.
Esta especie alcuéntrase en llugares simpátricos al esguilador azul ("S. europaea"), pero estremar pol so tamañu más pequeñu, llista superciliar claramente blanca, pileu negru nel machu, y partes inferiores relativamente xuníes, ensin coberteras inferiores y lladrales acolorataos. En China, al oeste de la so área de distribución, tamién puede atopase col esguilador de Przewalski ("S. przewalskii") y dambos tienen colores canela brilloses nos sos partes inferiores. "S. villosa" oldea fácilmente pela so llinia ocular negra, cuando en "S. przewalskii" tien mexelles bien clares qu'oldeen col pechu. Finalmente, l'esguilador chinu se cercana filogenética y morfológicamente al trepador corsu ("S. whiteheadi"), que, sicasí, ye reinal de Córcega y que, polo xeneral, tien partes inferiores muncho menos brillosos; les partes inferiores d'un esguilador chinu con plumaxe foliáu son un pocu más ocres que les d'un trepador corsu con plumaxe nuevu. Los dos especies tán estrechamente rellacionaes col esguilador canadiense ("S. canadensis"), que de la mesma tien partes inferiores más brillosos, cola llinia ocular más grande
El cantar del esguilador chinu escuchar na parte cimera de los pinos y abetos. L'ornitólogu británicu Simon Harrap describió tres tipos básicos de berros. El primeru ye un berru fuerte y enllargao en «"schraa, schraa"», lo que recuerda a un glayu ("Garrulus glandarius"), y similares a los atopaes nel lloru del trepador corsu ("S. whiteheadi"), l'esguilador de Kabilia ("S. ledanti") o l'esguilador de Krüper ("S. krueperi"). Estos berros producir de forma individual o en serie irregular espaciados por 0.3 cada segundu, cuando l'ave ta solmenáu o escitáu. El segundu tipu consiste en berros de contactu o llamaos seles, más melódicos, en forma de xiblíu llargu o series más curties y más o menos nun «"whip, whip whip, quip-quip-quip-quip"» regular que dacuando puede convertise nun gritíu «"quit, quit"». El cantar compónse de diches notes, repitir cinco a treinta veces, y aumenta el so volume na primer parte del cantar. Los pequeños xiblíos ascendentes tamién s'emiten a un ritmu de siete notes per segundu hasta 1.5 a 2.25 segundos, inclusive llega a una nota más alta, y forma un «"tsi-pui-pui-pui-pui…"». Esti tipu de cantar ye variable y puede escuchase clics cada dolce unidaes per segundu, «duiduiduidui…», al igual que dellos esguiladores canadienses ("S. canadensis"), pero más nidiu y agudu. L'últimu tipu de cantar compónse de notes curties y nasales, nun «"quir, quir"» producíu rápido en unaserie llarga o irregular.
Pel branu, l'esguilador chinu aliméntense casi puramente d'insectos, y estos invertebraos son tamién la única fonte d'alimentación de los mozos. N'abril y agostu, estudios chinos amosaron qu'el 98.5 % de la so dieta consistía d'insectos, ente ellos escarabayos (Coleoptera), aviespes (Hymenoptera), caparines (Lepidoptera), insectos (Heteroptera), homópteros (Homoptera, incluyendo áfidos y cicádidos), neurópteros (Neuroptera) y dípteros (Diptera). Cuando consume insectos tomar coles piernes y esmagayar col picu; tamién puede prindar insectos voladores. Al igual qu'otru esguiladores, l'esguilador chinu fai reserves alimenticies. Pel hibiernu, la dieta d'esta sita consiste principalmente de nueces, granes y frutos de los árboles. La especie ye frecuentemente arréyase en bandaes mistes pa l'alimentación ivernizo, onde ye reparáu en pareyes.
En Jilin, la dómina de reproducción llevar a cabu a finales d'abril y principios de mayu. Asitia'l so nial, polo xeneral, nun cuévanu a lo cimero d'una conífera (en promediu, más de 9 m percima del suelu), pero tamién puede integrase nun tueru podre o nun edificiu antiguu. La entrada del nial tien unos 35 mm de diámetru, y nun usa mampostería, pero la especie tapa los resquiebros per dientro con folla. La pareya constrúi'l nial mientres siete a ocho díes: faen un tazón de fibres vexetales, plumes y yerba. La fema pon cuatro a nueve güevos —xeneralmente cinco o seis— blancos con marcáu color marrón acoloratáu, y miden 15-17 x 12.5-13 mm. La fema guara sola mientres el machu aliméntase, y los pequeños eclosionen dempués de 15 a 17 díes d'incubación. Dambos padres participen na so alimentación, y la crianza de los pitucos mientres l'añu.
Un ácaru plumíferu, "Pteroherpus surmachi", describióse en "S. villosa" pol aracnólogo rusu Sergéi V. Mironov en 2011.
Esta especie vive nel nordés de China, la península de Corea, y nel estremu sudeste de Rusia. Foi afayáu na isla rusa de Sakhalin, pero podría se erráticu. En China, la distribución empieza nel oeste, nel este de Qinghai, y estiéndese escontra l'este, nel sudeste y centru de Gansu, la mayor parte de Shaanxi, Shanxi, norte de Hebei hasta la municipalidá de Pequín. Otra parte de la distribución empieza nel sur de Liaoning (na península de Liaodong), y estiéndese nel sur de Jilin y Heilongjiang nel estremu sudeste de Rusia nel krai de Primorie. Ye raru atopalo nes Corees: poques vegaes añeren nel norte de Corea del Norte y ye erráticu en Corea del Sur; la península ta estrechamente rellacionada colos montes de pinu coloráu de Xapón ("Pinus densiflora"). En China, cola distribución de montes de coníferes ("Pinus", "Picea"), n'ocasiones entemecíu col carbayu ("Quercus") y abeduriu ("Betula").
Curiosamente, un participante holandés nuna espedición entomolóxica nel branu de 2006 reparó un par d'esguiladores nel Altái, cerca del puntu estremeru de China, Kazakhstán, Mongolia y Rusia (), nun alerce ("Larix sp."). El machu tenía un pileu negru, y non les hembas. Les especies más cercanes xeográficamente pueden afaese a la descripción del esguilador chinu, que taría bien llueñe de la so distribución conocida, ya inda más col trepador corsu ("S. whiteheadi"), coles partes inferiores más gamuza. Esti informe podría ser un signu d'una distribución muncho más amplia de la especie china, o l'ave podría ser una especie ensin describir, rellacionada con "S. whiteheadi" y "S. villosa".
L'esguilador azul china describióse en 1865 pol ornitólogu francés Jules Verreaux, según les amueses unviaes de Pequín pol misioneru Armand David 1862, quien se refirió a la especie como "Sitta pekinensis" en 1867. Verreaux describió especies tan cercanes al "S. canadensis" pero eses teníen un plumaxe llargo y sedoso, y polo tanto dio-yos el nome de "villosa" (qu'en llatín significa «peludo»). Na división en subxéneros del xéneru "Sitta", que s'utiliza pocu, l'esguilador chinu asitiar en "Sitta" ("Micrositta") . Según el Congresu Ornitolóxicu Internacional, estrémense tres subespecies:
L'ornitólogu xaponés Tokutaro Momiyama tamién usó más palantre el nome "Sitta villosa yamashinai" , pero como esti nome nun s'acomuñar con descripción científica válida ye un "nomen nudum".
En 1998, Éric Pasquet estudió'l ADN mitocondrial del citocromo-"b" de diez especies d'esguiladores, les distintes especies del grupu del "Sitta canadensis", que definió incluyendo seis especies, que tamién son los que n'ocasiones son trata como subxéneru "Micrositta": "canadensis", "yunnanensis", "villosa", "whiteheadi", "krueper"i y "ledanti". L'esguilador de Yunán ("S. yunnanensis") nun ta incluyíu nel estudiu. Pasquet llegó a la conclusión de que l'esguilador chinu ye filogenéticamente más cercanu'l trepador corsu ("S. whiteheadi") y l'esguilador canadiense ("S. canadensis"), estos trés especies formen un grupu hermano d'un clado formáu pol esguilador de Krüper ("S. krueperi") y l'esguilador de Kabilia ("S. ledanti"). Los trés primeres especies son inclusive lo suficientemente cercanes pa ser la mesma especie. Sicasí, pol bien de la estabilidá taxonómica, toos caltienen el so estatus como especie completa. En 2014, Éric Pasquet "et a el" publicó una filoxenia basada nel ADN nuclear y mitocondrial de 21 especies d'esguiladores y confirmó la relación del estudiu realizáu en 1998 nel grupu "canadensis"» al añedir al esguilador de Yunán ("S. yunnanensis"), que s'atopa como especie basal.
Les conclusiones del estudiu son consistentes cola morfoloxía de la especie, el esguiladores canadiense, corsu y chinu, incluyendo l'intercambiu como un caráter que deriva nun pileu dafechu negru solu presente nos machos, característica única en "Sittidae" y families rellacionaes. El segundu clado, que consiste nel esguilador de Krüper y de Kabilia, se sinapomorfia la parte delantera del pileu negru nos machos (esti dimorfismu sexual ta ausente n'individuos nuevos).
La filoxenia establecida por Pasquet llegó a la conclusión de que la hestoria paleoxeográfica del grupu sería: la diverxencia ente los dos clados principales del grupu "canadensis"» indica que fai más de cinco millones d'años, cuando'l clado de "iedanti" y "krueperi" instalar nel Mediterraneu a finales del Miocenu, asocedió nesi momentu la crisis salina del Messiniense; dambes especies constituyeron diverxentes fai más de 1.75 millones d'años. L'otru clado estremóse, de la mesma, en trés, con poblaciones separaes n'Asia al este —creando asina al esguilador canadiense—, y nel occidente, fai cerca d'un millón d'años, al marcar la separación ente los trepadores corsu y chinu.
La área de distribución envalórase en 1 810 000 de km, según BirdLife International. El númberu total nun se conoz, pero nel so guía p'Asia del Este, Mark Brazil la categorizó como ave rara en China (que correspuende a un rangu de 100 a 10 000 de pareyes madures) y envalórase en menos de 1000 individuos migratorios en Corea. Les poblaciones tán menguando, posiblemente por causa de la destrucción del so hábitat, pero la especie considérase como de «menor esmolición» pola Unión Internacional pal Caltenimientu de la Naturaleza. Un estudiu de 2009 trató de predicir l'impactu qu'el cambéu climáticu puede tener sobre la distribución de delles especies d'esguiladores n'Asia, y modeló dos escenarios: l'esguilador chinu podría ver menguada la so distribución nun 79-8 a 80.4 % nos años 2040 a 2069.
Sittasomus griseicapillus
El ferrerín oliváceo, esguilador verdón, trepadorcito aceitunáu o tarefero ("Sittasomus griseicapillus") ye una especie d'ave paseriforme, de la familia "Furnariidae", que s'atopa dende Méxicu hasta Arxentina. Hasta agora ye monofilética nel xéneru Sittasomus.
Viven nel dosel, tantu al interior, como nos cantos de los montes y, nel monte de galería de zones seques. Alcontrar a altitúes ente los 600 y 2.300 msnm.
En promediu, mide 15 cm de llargor y pesa 13 g. La cabeza, la corona, el gargüelu y la parte cimera del envés son de color verde oliváceo; el centru de la parte inferior del envés y la cola son de color castañu acoloratáu; el pechu y el banduyu son grises. Volando, amuesa una faxa amarellentada nes plumes de vuelu la cual crucia metanes les plumes llargues de les nales. El picu ye delgáu, pequeñu y rectu.
La so llamada más común ye un rápidu y agudu trino "wu-wu-wu-we-we-we-we-ee-ee-ee-ee-we-we-we-we".
Atrapen insectos y otros artrópodos, según a los sos bárabos y güevos, sobre les corteces y dientro de furacos pequeños nel tueru. Acomuñar con otres especies d'aves pa siguir les lexones de formigues guerreres y prindar les preses que fuxen espantayaes poles formigues.
Smicrornis brevirostris
El gerigón piquicorto o picotín ("Smicrornis brevirostris"), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Acanthizidae y l'únicu miembru del xéneru monotípicu Smicrornis. Ye reinal de Australia
Ye'l páxaru más pequeñu de Australia, con aprosimao 9 cm de llargu. Ye un páxaru cantor coles nales de color marrón, güeyos de color mariellu y les pates grises. Les plumes de la cola son de color marrón con una barra de color negru y llurdios blancos na punta. Los sexos son similares. 
El gerigón piquicorto alcuéntrase en montes y selves al traviés del continente Australianu . La dieta consiste principalmente d'insectos y bárabos. La fema pon xeneralmente dos o tres güevos de color marrón con llurdios de color crema.
Smithornis capensis
El eurilaimo africanu (Smithornis capensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Eurylaimidae que vive nel África subsaḥariana.
Alcuéntrase nes selves y sabanes húmedes d'Angola, Botsuana, Camerún, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Gabón, Ghana, Kenia, Liberia, Malaui, Mozambique, Namibia, Nixeria, Ruanda, Sierra Lleona, Sudáfrica, Suazilandia, Tanzania, Uganda, Zambia y Zimbabue.
Smithornis rufolateralis
El eurilaimo flanquirrojo (Smithornis rufolateralis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Eurylaimidae que vive n'África Occidental y Central.
Alcuéntrase nes selves húmedes del norte d'Angola, Benín, Camerún, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Guinea Ecuatorial, Gabón, Ghana, Liberia, Nixeria, Ruanda, Sierra Lleona, Sudán del Sur, Togu y Uganda.
Smithornis sharpei
El eurilaimo cabecigrís (Smithornis sharpei) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Eurylaimidae que vive en África Central.
Atopar nes selves de Camerún, Guinea Ecuatorial, Gabón, el sureste de Nixeria, l'estremu suroccidental de la República Centroafricana, l'oeste de la El Congu y l'este de la República Democrática d'El Congu.
Snowornis cryptolophus
Snowornis cryptolophus ye una especie d'ave de la familia Cotingidae. 
Alcuéntrase en Colombia, Ecuador y Perú. El so hábitat natural son les viesques montiegues húmedes tropicales o subtropicales. No que fai a la densidá de población y el rangu d'esta especie nun se considera vulnerable.
Speirops lugubris
El anteojitos de São Tomé (Speirops lugubris) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Zosteropidae.
Ye endémica de la islla de Santu Tomé, en Santu Tomé y Príncipe.
Spermophaga haematina
El Pinzón pico azul de pechu coloráu ("Spermophaga haematina") ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Estrildidae.
Alcuéntrase en África onde s'envalora que toma una distribución de 1,900,000 km². 
Spermophaga poliogenys
El pinzón pico azul de Grant, "Spermophaga poliogenys" ye una especie de pinzón estríldido atopáu en África. Envaloróse qu'el so hábitat algama los 350.000 km². 
Pue atopase na El Congu, la República Democrática d'El Congu y Uganda. El so estáu de caltenimientu según la Llista Colorada ye de baxu riesgu.
Sphecotheres vieilloti
Sphecotheres vieilloti ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Oriolidae. Ye una especie de medianu tamañu orixinaria d'un ampliu hábitat, dende'l norte y este de Australia, sur de Papua Nueva Guinea, y les Islles Kai en Indonesia. Taba considerada una subespecie de "Sphecotheres viridis".
"Sphecotheres vieilloti" tien un llargor total de 27-29,5 cm, y un aspeutu comparable a la d'otros orioles . Tien dimorfismu sexual, y les diferencies raciales llindar casi puramente a los machos. Los machos de toles subespecies tienen una cola negra con puntes blanques anches a los esteriores timoneres, les coberteras infracaudales blanques, corites les primaries , una cabeza de color negru brillante, distinta piel facial colorada, una bona factura del negru con una base colorao y patu rosadas.
Les femes son de color gris, siendo de color marrón opacu percima y blancu per debaxo, con rayes escures fuerte. Ellos tienen la piel abuxao facial. Los mozos paecer a les femes, pero per debaxo les rayes nun suel ser tan fuertes.
"Sphecotheres vieilloti" son en gran parte frugívoros, pero tamién comen pequeños insectos, néctar y granes pequeñes. Magar en gran parte una especie ye residente (anque la población del sur pueden ser migratories), pue ser nómada, en respuesta a la disponibilidad d'alimentos.
A diferencia de la mayoría de los Orioles, son gregarios, de cutiu formando bandaes de 20 a 40 aves mientres la dómina non reproductiva, ya inclusive tienen la cría en pequeñes colonies. El nial sonce en forma de platillo ta fechu de plantes y xeneralmente asítiase relativamente alto nun árbol. La puesta de 2-4 güevos guarar por dambos sexos, y polo xeneral dempués de 16-17 díes apaecen. Rexistróse añerando cerca de l'agresiva "Dicrurus bracteatus" y con "Philemon buceroides", posiblemente pa llograr una ventaya, yá que caltienen los posibles depredadores de niales a distancia. Los niales de "Sphecotheres vieilloti" dacuando son víctimes de parasitismu por "Eudynamys orientalis".
Sphecotheres viridis
La Filomena de Timor, o Papahigos ("Sphecotheres viridis") ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Oriolidae. Ye reinal de los montes, manglares y carbes de la Wallacea, nes islles de Timor y Roti. Ye moderadamente común, y polo tanto considera d'Esmolición Menor por BirdLife International y la UICN. Paecer a la más amplia "Sphecotheres vieilloti", pero ye más pequeña y, a esceición del coberteras infracaudales más pálides, el machu ye dafechu mariellu- oliva per debaxo (incluyendo'l gargüelu).
Spindalis dominicensis
La cigua mariella ("Spindalis dominicensis") ye una especie d'ave de la familia Cardinalidae. Puede ser atopada en República Dominicana y Haití.
Spindalis portoricensis
La Reina Mora, Spindalis portoricensis , ye un ave paseriforme de la familia Thraupidae de les tanagres, ye reinal de Puertu Ricu. Ta llargamente distribuyida na isla y ye parte importante de los ecosistemes onde habita porque ayuda na dispersión de granes y la reproducción de plantes. La Reina Mora ye tamién el ave nacional del Estáu Llibre Acomuñáu de Puertu Ricu, pero tamién el carpinteru puertorriqueñu ("Melanerpes portoricensis") ye consideráu como tal.
La Reina Mora foi clasificada orixinalmente como una subespecie de "Spindalis zena", "Spindalis zena portoricensis". En 1997, publicóse un artículu nel cual presentóse un analís estensu del xéneru "Spindalis". El reporte concluyó que yera necesariu una división de la especie "S. zena", basáu en diferencies en pesu, color, patrones, distribución, y voz. Identificáronse cuatro especies distintes: "Spindalis dominicensis", "Spindalis nigricephala", "Spindalis portoricensis" y "Spindalis zena". "S. zena" foi tamién subdividida en cinco subespecies: "S. z. pretrei" , "S. z. salvini", "S. z. benedicti", "S. z. townsendi" y "S. z. zena". Específicamente, les diferencies en vocalización, y les diferencies morfolóxiques asociaes con elles, estremen a "S. portoricensis" de "S. dominicensis".
La Reina Mora esibe dimorfismu sexual colos machos de colores más vivos y les femes de colores opacos. El machu ye bien llamativu, de color verde nel envés y pescuezu y pechu anaranxaos. La so cabeza ye negra con dos bandes blanques que cuerren a lo llargo percima y embaxo de los güeyos. La cola y les nales son grises a negru con bandes blanques pequeñes nes puntes. En contraste, la fema ye de color verde olivo opacu con bandes blanques bien pocu notables. Al dimorfismu sexual tamién ye notable en pesu y talla, les femes son llixeramente más pesaes, pero de menor llargor que los machos. El pesu de los machos ta ente 22,5 y 37,0 g con un promediu de 30,8 g, ente que nes femes ta ente 28,1 y 41,1 g, con un promediu de 33,5 g. El llargor de les nales de los machos ta ente 82 y 88,5 mm, con un promediu de 85,2 mm, ente que nes femes ta ente 80 y 85,5 mm, con un promediu de 82,6 mm. El llargor de la cola de los machos ta ente 59 y 68 mm, con un promediu de 63,3 mm, ente que nes femes ta ente 56 y 65,5 mm con un promediu de 60,6 mm.
La Reina Mora alcuéntrase más comúnmente en plantíos que nel so hábitat natural, los montes de Maricao y el Monte Nacional La Incla. Tamién puede atopase en xardinos, aprovechando'l néctar de les flores, y n'otres árees onde se cultiven frutos. Puede atraese a les cases con soluciones azucaradas. Distribúise per tol territoriu de la isla principal de Puertu Ricu y raramente atopar n'altitúes mayores de 1000 metros.
Les reines mores suélense alcuéntrase en pareyes pero pueden movese en pequeñes bandaes. Estes aves arreyar nun comportamientu de atosigamiento colectivu llamáu "mobbing". Este asocede cuando una bandada, d'una o más especies, ataca a un predador conocíu, usualmente pa defender los sos güevos y pichones. Tal comportamientu foi reparáu en contra de la boa o majá de Puertu Ricu por reines mores neñones.
La vocalización de la Reina Mora nun ye tan complexa como la d'otres especies de "Spindalis", namá'l cantar de "S. dominicensis" ye menos ellaboráu. Como en tolos "Spindalis", los machos emiten un soníu de tonu altu a 8 kHz o más altu, usualmente dende los visos de copes altes d'árboles. Les femes, otra manera, emiten "cantares bisbisaos" usualmente dende árees trupes cerca del suelu. Otres vocalizaciones inclúin rápidos "tuit" y un curtiu " chi chi chi".
La Reina Mora ye frugívora. Los frutos más comunes comíos por esta ave son los d'árboles de "Schefflera morototoni", "Cecropia schreberiana" , "Cordia sulcata", "Ficus" spp., "Phoradendron" spp. y "Inga vera", d'estos el más importante ye "S. morototoni". Por cuenta de la dificultá de dixestión de los pequeños frutos y a la poca enerxía qu'estos y les fueyes apurren, estes aves tamién inclúin insectos y pequeñes llagarteses como parte de la so dieta.
La Reina Mora constrúi nial en forma de copa con materies vexetales variaes. Por niarada pon de dos a cuatro güevos. Los güevos suelen ser azul escamplaes con parches castaños alredor del estremu mayor, pero conozse qu'esisten variaciones rexonales. Miden, en promediu, 23,7 por 17,3 mm.
Spindalis zena
Spindalis zena especie d'ave de Cuba (cabreru), La Española (sigua mariella), Xamaica, Puertu Ricu (reina mora), Les Bahames, Gran Cayman y Cozumel perteneciente a la familia Thraupidae del orde Passeriformes.
"Spindalis" en griegu ye “ave pelegrina”, "zena" vien d'un nome de muyer, "pretrei" vien del llatín dedicáu Pretre” y "townsendi" “dedicáu Townsend”. N'inglés ye conocida como "striped-headed tanager".
En Cuba ye común en toles provincies. Nel sieglu XIX yera abondo abondosu, pero anguaño nun lo ye tantu. Suel tar presente nes llendes de montes frondosos, especialmente los de monte a cualquier altitú. Tamién habita en montes abiertos y espesures.
Miden unos 15 cm de llargu. El picu ye curtiu y robustu. Tienen dimorfismu sexual. El machu ye bien llamativu. La so cabeza ye de color negru predominante con rayes blanques grueses, unes que parten de cada ñariz y van percima de los güeyos hasta la nuca y otres van dende les comisuras del picu escontra baxo enanchándose hasta'l final del pescuezu, y acompañaes inferiormente por rayes negra, que bordien el gargüelu mariellu. El pechu, la nuca y la rabadilla son de color anaranxáu parduzu, el llombu ye verde-olivo, el banduyu amarellentáu de siguío del pechu vuélvese abuxáu, igual que debaxo de la cola. Les plumes primaries son negres con llurdios blancos na base y cantos blancos amplios. El picu ye pardu-buxu, les pates del mesmu color. Los güeyos casi negros.
La fema ye nel envés olivao-buxu coles rayes de la cabeza namái como bandes clareadas onde nel machu son blanques. El gargüelu y el banduyu son de color pardu-buxu claru, más olivado escontra los lladrales. Les primaries son moriques y namái más clares, olivao-abuxaes onde nel machu son blanques. Tamién puede presentar plumes anaranxaes nos costazos. Los inmaduros son similares a les femes.
El so cantar ye infrecuente, poco intensu, pero enllargáu. Ye una repetición desordenada de soníos agudos y runfíos. Más de cutiu tamién fai chirridos agudos ya intensos. Aliméntase de pequeñes frutes, granes ya insectos.
Añeren ente febreru y xunetu. Faen nial en forma de copa en cañes bien altes d'árboles o parrotales. Ponen 2 o 3 güevos blancos con llurdios de color castañu o corites, bien separaes. La dimensión promediu del güevu ye de 2,2 cm de llongura por 1,5 cm d'anchu.
Spinus pinus
El xilgueru de los pinos o lúgano americanu (Spinus pinus) ye una especie d'ave norteamericana de la familia Fringillidae. Ye un gran páxaru migratoriu con una desaxeradamente amplia zona de ivernación.
Los adultos son marrones pela so parte cimeru y escamplaes peles partes inferiores, con marcaes franxes llonxitudinales. Tienen una cola con una llixera bifurcación y tienen llurdios mariellos nes sos nales y cola, non siempres visibles.
En dambos sexos les midíes son similares con 11-14 cm de llargor y 18-22 cm de valumbu y con un pesu tamién similar de 12-18 g.
Na dómina de cría sepueden atopar a lo llargo de too Canadá, Alaska, los montes del oeste, y les partes más al norte de Estaos Xuníos. Suel añerar, bien ocultos, na cañes de los árboles, de normal nuna conífera.
El lúgano Euroasiático, "Spinus spinus", ye l'ancestru del Spinus pinus, del lúgano de les Antilles, "Spinus dominicensis", y de "Spinus atriceps" o lúgano con capirote negru. La subespecie "S. pinus perplexus" ye la más cercana genéticamente a "S. atriceps"; dambos viven nel altiplanu de México y Guatemala
Esti lúgano pertenez a la radiación evolutivo de los miembros del xéneru "Spinus" de Norteamérica, que la so especie parental esistente ye'l lúgano Euroasiático, "Spinus spinus". "S. pinus" puede mover d'América a la especie parental "S. spinus" (Lúgano Euroasiático) 
Spinus spinus
El lúgano, lugano o xilgueru lúgano (Spinus spinus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los frinxílidos (Fringillidae). Ye bien común por toa Europa y Asia, alcuéntrase-y en zones montiegues, tantu de coníferes como en montes mistos, onde s'alimenta de granes de too tipu, especialmente d'omeros y coníferes.
Ye un páxaru pequeñu de plumaxe pardu-amarellentáu, diferenciable d'otros frinxílidos paecíos pol so patrón de colores: nales negres, obispillo mariellu y lladrales llistaos. Machu y fema son distintes. El machu tien parte de la cabeza negra y la fema tien un aspeutu más llistáu y de color más verdusco. Ye una especie bien confiada, sociable y activa. Por esto, pol so aspeutu y pol so cantar apreciar y críase en cautividá.
Sigue un patrón estrañu de migración: cada pocos años, pel hibiernu, muévese masivamente al sur, por causes non del tou conocíes pero que tienen que ver con factores climáticos y sobremanera de disponibilidad d'alimentu. Asina zones onde nun ye bien abondosa les sos poblaciones invernantes multiplíquense.
Describióse por Carlos Linneo en 1758, como "Fringilla spinus". En 1760, Brisson describió'l xéneru "Carduelis", onde tradicionalmente incluyir a esta especie, hasta qu'apocayá esti xéneru estremóse y a esta especie incluyir nel xéneru "Spinus". Entá dellos autores siguir tratando dientro del xéneru "Carduelis".
A pesar de cuntar con una gran área de distribución ye una especie monotípica, esto ye, nun tien descrites subespecies. Esto podría esplicase por cuenta de dellos factores como:
Ye la especie viva más cercanamente rellacionada con "S. atriceps", "S. pinus" y "S. dominicensis", que son una de los trés radiaciones norteamericanes del xéneru "Spinus".
Ye un ave bastante pequeña, midiendo ente 11 y 12,5 cm de llargu. Pesa ente 10 y 18 gr. Tien un valumbu alar que varia ente 20 y 23 cm.
Presenta un claru dimorfismu sexual. El machu tien un envés olivaceu llistáu; obispillo mariellu; llaos de la cola mariellos, y punta de la mesma negra; nales negres con una distintiva franxa alar mariella; pechu amarellentáu que según se baxa escontra la cloaca va blanquiándose y listando; y na cabeza tien los auriculares mariellos, y el pileu y el baberu negros. La cantidá de negru nel baberu ye bien variable ente machos, y rellacionóse el so mayor tamañu con mayor dominancia dientro del grupu. La fema tien un plumaxe más olivaceu que'l machu. Difier d'él en qu'el so pileu y los sos auriculares son d'un color verdosu; baberu blancu; y un obispillo d'un color mariellu ablancazáu llevemente llistáu. Los mozos son más paecíos a les femes, con colores más parduscos y un plumaxe más apagáu.
El lúgano tien un picu determináu pola so alimentación; asina ye fuerte, anque coles mesmes daqué finu, pa poder consiguir les granes de les que s'alimenta. Les pates y los pies son de color marrón escuru y l'iris ye negru. El so vuelu ye paecíu al d'otros frinxílidos: rápido y onduláu.
Ye bono de reconocer, pero en dellos casos puede confundise con otros frinxílidos como'l verderón serranu, el verderón común, o'l verducu.
El so vuelu ye paecíu al d'otros frinxílidos: rápido y onduláu.
Tien dos reclamos, dambos de gran algame, pero contrapuestos: unu ye descendente y l'otru ascendente; los sos onomatopeyes podríen ser “tilu” y “tluih”. Tamién n'ocasiones emite un chirrido traqueteante aspru.
El canto ye similar al d'otros frinxílidos, un garllo y trino fluyíu y rápido, que caltienen llargu tiempu y qu'atayen dacuando por una sílaba más fuerte o cortante. Canten mientres tol añu y de cutiu en grupu.
Distribuyir pola mayor parte de Eurasia y el norte d'África. La so área de cría ta dixebrada en dos zones, caúna nun llau del Paleárticu: mariña oriental d'Asia y centru y norte d'Europa.
En Europa Central y dellos cordales del sur del continente puede atopáse-y tol añu. Ye branizu nel norte de Escandinavia y de Rusia; na cuenca mediterránea y en redol al Mar Negru ye invernante.
En China cría nos Gran Khingan y Khingan Menor (Mongolia Interior) y na provincia de Jiangsu; y envierna en Tíbet, Taiwán, valles del cursu baxu del Yangtsé, y mariña del sureste.
La so distribución estacional tamién ta marcada pol fechu de que sigue un patrón anómalu de migración. Cada pocos años les sos migraciones al sur son enforma mayores, y les poblaciones invernantes na península ibérica multiplíquense. Esti socesu foi oxetu de diverses teoríes, como que se produz nos años de fuerte fructificación del abetu coloráu nel centru y norte d'Europa, lo que fai aumentar en gran midida les poblaciones de lúgano, o que se da n'años d'una gran fructificación d'omerus y abedurios.
Ye una divagante ocasional en Norteamérica, onde'l xilgueru de los pinos ("Spinus pinus") ye la so especie vicariante.
"Spinus spinus" viose nes Islles Aleutianas y nel este d'América: na península del Llabrador y en dellos puntos de la desaguada del río San Llorienzo (Canadá). Esto abre la posibilidá de qu'esta ave entró, o entá sigui intentando entrar y establecese, n'América al traviés de Groenlandia/Islandia dende l'oeste d'Europa.
Ye un ave que nun s'asitia por llargu tiempu nuna área, sinón que varia enforma les sos árees de cría, alimentación, envernada d'añu n'añu. 
En dómina de cría prefieren les zones forestales de coníferes, anque tamién se-y atopa en montes mistos; ente que pel hibiernu gusten de rastrojeras y cultivos, y árees con árboles con granes.
Ye un páxaru bien activu ya inquietu. Bien social, forma grupos especialmente na seronda ya iviernu que suelen ser bastante pequeños y bien cohesionados, anque pueden ser bien grandes. Tamién n'ocasiones entemecer en grupos mistos con otros frinxílidos. Con respectu al ser humanu resulta abondo confiáu, pudiéndose-y reparar a poca distancia.
Ye una de les poques especies d'aves nes que se describió'l llamáu "“allofeeding”", comportamientu que se basa nel que los subordinaos (del mesmu sexu) regurgitan comida a los líderes dominantes del grupu; lo que contribúi a una gran cohesión nos grupos ya implica una estructura xerárquica bien fuerte.
Ye una especie principalmente granívora. Varia la so alimentación dependiendo de la dómina del añu. Aliméntase sobremanera nos árboles, anque dacuando puede comer nel suelu.
Na seronda ya iviernu la so dieta centrar nes granes d'árboles caducifolios como los abedurios y sobremanera los omeros. Tamién alleguen a les árees de cultivu y pacionales onde xuntu con otros frinxílidos comen les granes de diverses asteracees, como cardos, dientes de lleón, artemisias, centaurees; y otres herbales como la yerba de San Juan, les ulmarias, les agrietes, etc.
En primavera, esto ye, na so dómina de cría, alcuéntrase-y nos montes de coníferes. Nesti momentu la so alimentación encontar nun gran pocentaje nes granes d'estos árboles, cuantimás de los xéneros "Abies", "Picea" y "Larix". Tamién allega a comer a los llameres y los álamos. En casu de que les granes de coníferes arralezan, los invertebraos o les granes de asteracees pueden completar la so dieta.
En branu la so alimentación varia más, añedir a la base de granes de coníferes de la so dieta dalgunes herbales: cenizos y compuestes.
Empiecen a reproducise a la edá d'un añu. Les pareyes fórmense, nel so mayor parte, nel periodu ivernizu, previes a les migraciones. Los machos compiten agresivamente poles femes. Como parte del cortexu'l machu eriza les plumes del pileu y del obispillo, hinchiéndose, estendiendo la cola y cantando con insistencia. Tamién alimenten a la fema pola que compiten como parte del cortexu. Amás realiza vuelos de celu, d'árbol n'árbol, anque non tan vistosos como'l d'otros frinxílidos.
Constrúin un nial, polo xeneral, nel estremu d'una caña bastante alzada de dalguna conífera, de forma que queda bastante escondíu y ye malo de reparar. Na península ibérica faen los sos niales en abetos, pinu albar y pinu negral.
Formen pequeñes colonies (d'hasta seis pareyes) colos niales relativamente cercanos. El nial ye pequeñu, con forma de concu. Ta fechu de pequeñes cañes, yerbes seques, mofu y liquen y forráu con plumón.
A mediaos d'abril empieza la puesta de la primer niarada. La fema pon ente 2 y 6 güevos. Los güevos son de color blancu o de nidios grises y azules, con pequeños llurdios pardos; y miden aprosimao 16,5 x 12 mm.
La incubación dura ente 10 y 14 díes y realizar por completu la fema.
Los pollos son nidícoles. Tres 15 díes de vida dexen el nial mediu emplumaos, anque permanecen nes cercaníes, hasta que pasáu aprosimao un mes, col plumaxe yá completu, esvalíxense.
N'ocasiones hibridar con otros frinxílidos como'l pardillo común ("Carduelis cannabina") o'l pardillo sizerín ("Carduelis flammea").
La so población mundial envalórase ente 20 y 36 millones d'exemplares. Pal conxuntu européu envalórase un númberu d'ente 2,7 y 15 millones de pareyes.
Nun se determinó un enclín claru nes sos poblaciones y por eso'l so grau d'amenaza foi determináu pola UICN como d'Esmolición menor”.
En España considérase-y “Non amenaciáu”.
Apaez nel anexu II del Conveniu de Berna como avifauna protexía.
Hibrídase-y con dellos otros frinxílidos (como por casu el canariu), dando llugar a especímenes entemedios. Los procesos d'hibridación tamién asoceden na naturaleza ensin intervención humana.
Polonia, Xibraltar, Benín y Bélxica emitieron sellos postales cola imaxe del lúgano.
En San Petersburgu instalóse una escultura que representa a un lúgano, yá que por cuenta d'el colores de los uniformes que vistíen los alumnos d'un colexu d'élite de la ciudá, estos aportaron a conocíos con dichu nomatu (lúgano, qu'en rusu ye Чиж). Esti términu popularizar un cantar infantil rusa llamada Chizhik-Pyzhik.
Spiza americana
El arroceru americanu (Spiza americana) tamién denomináu arroceru norteño, gorrión de pechu mariellu, sabaneru americanu, sabaneru arroceru y sabaneru común, ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los cardinálidos. Enantes, incluyóse dientro de la familia Emberizidae. Ye l'únicu representante del xéneru "Spiza".
Ye de vezos migratorios, añera en Norteamérica y pasa l'iviernu en Méxicu, Centru y Suramérica.
L'adultu mide unos 15 cm. Tien un picu gruesu, triangular, gris-azuláu maciu. Dambos sexos presenten la cabeza gris, con ceya mariella y gargüelu mariellu y blanca. L'envés, rabadilla, nales y cola son pardos, con llistes llonxitudinales corites. 
Los machos, en dómina reproductiva, estremar por una "cazu" negra na área del gargüelu, que s'esmorez na seronda ya iviernu; amás, tienen el pechu mariellu brillante y el banduyu ablancazáu, con lladrales abuxaos. El patrón de coloración, anque non l'anatomía, recuerda al del pradero "Sturnella magna".
La fema ye bastante paecida a la fema del gorrión domésticu ("Passer domesticus"). Estremar por ser más pálida, pola llista infraocular blanca, el picu gris-azuláu, y llurdios amarellentaos nel pechu.
Reproducir dende'l centru-sur de Canadá (provincia de Ontario) y la parte central de los Estaos Xuníos, ente les Montes Predresos y los Apalaches. Pel hibiernu migra en grandes bandaes escontra Méxicu —onde se vuelve abondosa en particular nel sur—, Centroamérica y el norte de América del Sur (norte de Colombia, norte de Venezuela y Guyana). Tamién puede rexistrase de casualidá nes Antilles y en Ecuador.
Aliméntase d'insectos y granes. Prefier terrenes abiertos onde sían abondosos los pacionales. Na so área d'ivernada, habita terrenales baxos de clima tropical, siendo bien abondosu en campos de cultivu, sobremanera n'arrozales, lo que-y valió'l nome d'arroceru. Puede ser nocivu pa l'agricultura y en delles rexones considérase-y una plaga.
Spizella arborea
El chingolo arbóreo o chimbito arbóreo (Spizella arborea) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Emberizidae. El so hábitat de reproducción ye la tundra o les llendes septentrionales del bosque boreal en Alaska y el norte de Canadá. Migren a los Estaos Xuníos continentales y al sur de Canadá mientres l'iviernu. Aliméntense principalmente de granes, insectos y de delles bayes. 
==Subespecies reconocen dos subespecies: 
Spizella atrogularis
El gorrión barbinegro (Spizella atrogularis) ye un ave paseriforme de la familia Emberizidae con distribución en zones grebes de América del Norte (Estaos Xuníos y Méxicu). Ye una especie parcialmente migratoria.
Mide unos 14 cm en promediu. Ye claramente distintu a les demás especies del xéneru "Spizella", con dimorfismu sexual. La cabeza y les partes ventrales son dafechu grises, ensin rayes, pero nos machos rescampla'l color negru en gargüelu y zona loreal (ente'l picu y los güeyos). El picu ye color rosa. El llombu, les nales y la cola son, como nes demás especies del xéneru, pardes llistaes con escuru.
Distribúise dende'l suroeste de los Estaos Xuníos hasta'l sur de México. Les poblaciones norteñas son migratories, ente que una subespecie mexicana ye residente.
Estrémense cuatro subespecies:
Habita en fasteres de montes y en zones altes grebes y semiáridas, con vexetación arbustiva abondosa, en chaparrales y en campos de "Artemisia". Aliméntase principalmente de granes ya insectos pequeños.
Spizella breweri
El chimbito desértico (Spizella breweri), tamién denomináu gorrión indefiníu desértico y gorrión de Brewer, ye una especie d'ave paseriforme de la perteneciente a la familia de los emberízidos. Ye de vezos migratorios, con reproducción en Canadá y los Estaos Xuníos ya ivernada nel norte y occidente de Méxicu.
Resulta bien paecíu a les sos especies cercanes, cuantimás a "S. passerina" y "S. pallida", pero estremar por coronar café finamente rayada y ensin llinia media. El picu y les pates son de color carne. La cara ye parda abuxada, con esbozos de llista superciliar (más clara) y parche auricular (más escuru). Tien amás llinies malares escures ("bigote") . Les partes dorsales son color pardu arenosu, llistaes con negru. Nes nales, hai dos barras más clares. Les partes ventrales son blancucies, pero na seronda ya iviernu los lladrales y el pechu vuélvense color ante.
Distribúise nel oeste de Canadá y Estaos Xuníos na dómina reproductiva. Pel hibiernu migra escontra'l suroeste d'Estaos Xuníos (California, Arizona, Nuevu México y Texas) y a México. Nesti últimu país distribuyir en tola península de Baxa California, nes árees baxes de Sonora, y a lo llargo del Altiplanu Central, llegando hasta'l Bajío pel sur.
Habita en planicies con parrotales, n'árees de montes semiabiertos, y en pacionales. Ye más propensu a los desiertos que les demás especies del xéneru "Spizella". Aliméntase de granes ya insectos, busca alimentu en grupos nel suelu o nos parrotales.
Spizella pallida
El chimbito pálidu (Spizella pallida) tamién denomináu gorrión indefiníu rayáu, gorrión pálidu y arroceru maciu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Emberizidae. Añera en Canadá y los Estaos Xuníos y envierna principalmente en Méxicu.
Esta especie, al igual que les otres especies del so xéneru, ye de color pardu llistáu nes partes dorsales y color abuxáu nes ventrales, con picu y pates color carne. Estremar pol so rabadilla color ante ensin rayes. La corona ye color café, con rayes escures y una llinia abuxada que la parte longitudinalmente a la metá. Tien un parche auricular y un "bigote" na parte del gargüelu, dambos color café escuro bordiaos con ante pálido. Les nales y la cola son pardes escures, y hai dos barras pálides nes nales. Les partes dorsales son pardu buxu, tendiendo a blancu.
Ye bien paecíu al plumaxe básicu de "S. passerina", pero estremar por ser más pálidu, pol parche auricular, el bigote, y sobremanera pola rabadilla.
Los individuos pel hibiernu son similares anque de colores más llavuquiaos. 
Habita nel oeste de Canadá y nel norte y centru de los Estaos Xuníos. Pel hibiernu migra al sur de la península de Baxa California, al sur de Texas y a gran parte de Méxicu, dende los estaos norteños hasta Oaxaca. Foi rexistráu dacuando en Veracruz, Chiapas, la península de Yucatán, Guatemala y les Antilles. Prefier pacionales y campos de cultivu grebos y semiáridos; tamién ermos con parrotales y en parques. Aliméntase de granes ya insectos, buscando alimentu nel suelu o sobre los parrotales. Comúnmente forma grupos.
El so cantar ye una serie de trés o cuatro zumbidos graves: "bzzzz", "bzzzz", "bzzzz".
Spizella passerina
La Spizella passerina ye una especie d'ave paseriforme de la familia Emberizidae. Ye una especie del Nuevu Mundu, parcialmente migratoria, que se distribúi en América del Norte y Central.
Nos individuos adultos les partes cimeres son de color naranxa óxidu llistáu con negru, sacante la rabadilla, que ye gris y nun tien rayes. Hai dos barras blanques en cada nala. Los individuos con plumaxe reproductivu tienen una gorra naranxa acoloratada, una raya supraocular (supercilio) casi blanca y una llinia transocular (que s'estiende al traviés del güeyu) negra. El picu ye negru. Les partes ventrales son grises, volviéndose blancu escontra'l centru del gargüelu, pechu y banduyu, según les plumes cobertoras inferiores de la cola.
El plumaxe non reproductivu o plumaxe básicu ye menos marcáu. La corona ye parda rayada con negru y con una raya gris a la metá; n'ocasiones la corona puede caltener dellos marxes acolorataos. Les llinies supraocular y transocular, y les barres de les nales tán llavuquiaes y polo tanto son pocu conspicuas. El picu volver de color carne. Nesta temporada puede confundise fácilmente col gorrión indefiníu maciu ("S. pallida"), que sicasí ye más pálidu y nun tien la rabadilla gris, sinón color ante, amás de presentar un "bigote".
Los individuos xuveniles tán profusamente rayaos nes partes inferiores. Al igual que los adultos en dómina non reproductiva, amuesen una llinia transocular escura. La gorra y la llinia supraocular son variables, pero xeneralmente escures.
El gorrión coronirrufo cejiblanco amuesa variaciones a lo llargo de la so estensa área de distribución en Norteamérica. Tocantes a apariencia física, hai escasa variación, non asina no que se refier a comportamientu. Los ornitólogos suelen estremar la especie en dos grupos: l'occidental y l'oriental. Sicasí, dientro del grupu occidental hai tamién variaciones en plumaxe y comportamientu.
Hai siquier dos subespecies de gorrión coronirrufo cejiblanco nel oeste de Norteamérica. La subespecie "Spizella passerina arizonae", llargamente distribuyida, acomuñar con montes y hábitats grebos del interior. Una población de l'aguada del Pacíficu constitúi la subespecie "S. p. stridula". Anque estos dos races son occidentales y son arrexuntaes de cutiu dientro del grupu occidental, non necesariamente formen una sola entidá amás de la subespecie oriental "S. p. passerina".
Nel este de Norteamérica, el gorrión coronirrufo cejiblanco añera en montes, granxes y árees urbanes y suburbanes. Nel occidente, prefieren montes de coníferes. Ye una especie parcialmente migratoria, y casi toles poblaciones d'altitúes medies y elevaes migren pel hibiernu escontra'l sur de los Estaos Xuníos y a México. Mientres la migración y nes árees de invernación, estos gorriones son gregarios, formando grupos numberosos con individuos de la mesma especie o cierta asociación con otres especies, como l'azulexu gorjicanelo ("Sialia sialis") y el chipe nororiental ("Dendroica pinus").
A lo llargo del añu, el gorrión coronirrufo cejiblanco busca alimentu nel suelu, frecuentemente en grupos pocu compautos. La so dieta consiste principalmente de granes. Tamién busquen alimentu frecuentemente sobre parrotales y camperes direutamente. Especialmente en primavera, estes aves pueden ser vistes nos árboles, inclusive nel dosel, onde s'alimenten de yemes vexetales y d'artrópodos.
A entamos de la primavera, en marzu, los primeros migrantes tornen de les sos árees de invernación, pero'l gruesu de migrantes torna a tou lo llargo d'abril. Darréu, los machos definen los sos territorios cantando. La reproducción empieza dende abril, pero pa la mayoría dende finales d'esi mes y principios de mayu d'equí p'arriba.
La muda sigue la "Estratexa complexa alternativa", común nes aves norteamericanes. Hai dos mudes añales nos adultos (finales de branu y finales d'iviernu) y trés nel primer añu de vida.
Spizella pusilla
El gorrión indefiníu oriental (Spizella pusilla) ye una especie d'ave de la familia de los emberízidos. Reproduzse nel oriente de América del Norte, y les poblaciones norteñas migren nel iviernu al sur de los Estaos Xuníos y a Méxicu.
Ye un gorrión ente 13 y 15 cm de llargor. El so plumaxe ye pardu acoloratáu nes partes dorsales, llistáu con negru, y dos barras clares en cada nala. Na corona acoloratada hai dalgún rayáu más escuru apenes visible de cerca. Les partes ventrales son gris claro, el gargüelu blancuciu, y nos lladrales del pechu puede haber dellos matices acolorataos. Estremar pol so picu rosa brillante y la falta de contraste na cara, que ye casi uniformemente gris; sobresaliendo'l aníu ocular blancu, una llinia posocular acoloratada, y un esbozu pardu acoloratáu na zona auricular.
En dómina reproductiva, distribuyir en campos semiabiertos con abondoses carbes y en pacionales del sureste de Canadá y l'este de los Estaos Xuníos. Les poblaciones norteñas migren pel hibiernu al sur d'Estaos Xuníos y al nordés de México. Les poblaciones sureñes son residentes.
Estes aves busquen alimentu nel suelu o na vexetación baxa, alimentándose principalmente d'insectos y granes. Pueden formar pequeños grupos fora de la temporada reproductiva, tantu de la so mesma especie como d'otres del xéneru.
Spizixos semitorques
El picu de pinzón encollaráu (Spizixos semitorques), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Pycnonotidae. 
Alcuéntrase en China, Taiwan, y Vietnam.
Sporophila albogularis
El corbatita de gargüelu blancu, espiguero de gargüelu blancu, o pebidal gorjiblanco, (Sporophila albogularis), ye una especie qu'integra'l xéneru: "Sporophila", de la familia Thraupidae. Esta ave distribuyir nel centru de América del Sur. 
Estiéndese de manera reinal nel centru norte del Brasil. 
Sporophila americana
El pebidal aliblanco o espiguero variable (Venezuela) (Sporophila americana), tamién denomináu pebidal variable, espiguero chocoano o coleiro-do-norte (en portugués, Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al numberosu xéneru "Sporophila" qu'integra la familia Thraupidae. Ye nativa del norte de América del Sur.
Tien un llargor total d'aprosimao 11 centímetros. Los machos adultos tienen un picu negru relativamente gruesu. Les partes cimeres son de color negru, sacante una grupa gris (en realidá, blancu y negru, finamente rayáu, pero que namái ye visible de cerca), y dos carcaterísticas barres blanques nes nales, la más baxa de cutiu menor. Les partes inferiores son de color blancu, sacante un ampliu collar negru pectoral, dacuando amenorgáu o incompletu, y llurdios coritos nes bandes cimeres. La fema tien un color marrón, dorso oliva pálidu y partes inferiores n'oliva-ocre. Los exemplares xuveniles asemeyar a les femes adultes.
Puebla les rexones costeres del nordés de América del Sur, en Venezuela, Guyana, Guayana francesa, Surinam, Trinidá y Tobago y Brasil. .
El so hábitat predilectu son árees de campera abierta o semiabierto y parrotales, inclusive árees cultivaes pembaxo de los 400  msnm. 
Sigue siendo abondo común en Surinam, Guayana Francesa y partes de Brasil, y polo tanto considerar "de menor esmolición" nel catálogu d'especies amenaciaes de la IUCN. Ye rara o pocu común en Venezuela y Guyana.
De normal vése-y en pareyes o en pequeños grupos, nun xuntándose a otros grupos de "Sporophilas".
La so dieta compónse de granos y granes, tamién se-yos reparó consumiendo frutos, como los de "Trema micrantha" y prindando isópteros en vuelu.
El nial, en forma de taza rasa, ye texíu pola fema, sobre árboles hasta a 4 m del suelu, onde guara 2 güevos verdosos enllordiaos de marrón.
La especie "S. americana" describióse per primer vegada pol naturalista alemán Johann Friedrich Gmelin en 1789 sol nome científicu "Loxia americana"; localidad tipo «Cayena, Guayana francesa».
Sporophila ardesiaca
El espiguero de Dubois o pebidal de Dubois, (Sporophila ardesiaca), tamién denomináu papa-capim-de-mariñes-cinzas (en portugués, Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al numberosu xéneru "Sporophila" qu'integra la familia Thraupidae. Ye endémicu del este de Brasil.
Mide 11 cm. El picu ye gris azuláu nel machu o morenu na fema. El machu tien corona, face, gargüelu y pechu negros, constrastando col banduyu blancu; penriba ye más o menos gris. Distintu de "Sporophila nigricollis" que tien banduyu mariellu maciu y envés oliváceo. La fema, pardacenta polo xeneral, ye indistinguible de les d'otres "Sporophilas". 
Estiéndese de manera reinal solamente en territoriu del sureste de Brasil, nel estremu sureste de Badea, Espírito Santu, Mines Gerais y Ríu de Janeiro. Tamién en São Paulo y Goiás. Hasta los 800 msnm.
Habita en pacionales y arbustales secos y húmedos.
Ye similar al d'otros "Sporophiles" y al de "S. nigricollis" en particular, a quien dacuando acompaña en bandaes migratories nel interior del estáu de São Paulo.
Aliméntense principalmente recoyendo granes de tarmos de yerbes.
Similar a "S. nigricollis", un cantar curtio y musical que usualmente termina con dos notes enfátiques y zumbaes, por casu “tsi-tsi-tsi-bsiuu-bzii-bzii”.
La especie "S. ardesiaca" describióse per primer vegada pol ornitólogu francés Alphonse Joseph Charles Dubois en 1894 sol nome científicu "Spermophila ardesiaca"; localidad tipo «Brasil».
Sporophila bouvreuil
El pebidal capinegro (Sporophila bouvreuil), tamién denomináu caboclinho (en portugués, Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al numberosu xéneru) "Sporophila" qu'integra la familia Thraupidae. Ye nativu de América del Sur.
Distribúise nel sur de Surinam; esti de Brasil na desaguada del Ríu Amazones y dende Maranhão al este hasta Ríu Grande do Norte, al sur hasta Goiás, nordés de São Paulo y Ríu de Janeiro.
Ye abondo común a común en sabanes, campos y pacionales de zarraos hasta los 1100 msnm.
La especie "S. bouvreuil" describióse per primer vegada pol zoólogu alemán Philipp Ludwig Statius Müller en 1776 sol nome científicu "Loxia bouvreuil"; localidad tipo «Badea, Brasil».
Según la clasificación del Congresu Ornitolóxicu Internacional (IOC) (Versión 5.1, 2015) reconócense 3 subespecies, cola so correspondiente distribución xeográfica:
D'alcuerdu a lo espuesto enriba en "Taxonomía", la clasificación Clements Checklist 6.9 considera a la presente como monotípica, polo tanto non llista subespecies.
Sporophila bouvronides
El espiguero de Lesson (Sporophila bouvronides) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae (enantes en Emberizidae) que vive en Suramérica.
El espiquero de Lesson mide ente 10,5 y 11 cm de llargu. Los machos tienen les partes cimeres negres y les inferiores blanques. Tamién tienen blanques les anches bigoteras, una franxa nel obispillo y un llurdiu nes nales. Les sos pates y picu son de color coritu. Les femes tienen les partes cimeres de color pardu olivaceu y les inferiores de color ante pálidu que s'esclaria más nel banduyu, y los sos picos son más claros.
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana, Guyana, Panamá, Perú, Surinam, Trinidá y Tobago y Venezuela.
El so hábitat natural son les zones de carba húmeda tropical.
Sporophila caerulescens
El corbatita común o doble collar (Sporophila caerulescens) mide aprosimao 1 dm y ye una de les 15 especies del xéneru "Sporophila" qu'habiten en Arxentina, Bolivia, Brasil, Paraguái, Perú, Uruguái; y el cantu sur de Colombia nel ríu Amazones.
El machu estremar de la fema pol so particular "corbata" o "collar" y el colores grises, negros y blancos. La fema y los exemplares nuevos tienen un color arena. Habiten nos pacionales y aliméntense de granes. Reproduzse na rexón pampeana y migren escontra'l norte colos primeros fríos de la seronda. Los machos tienen un cantar curtio y repetitivo,bien bono de reconocer.
Sporophila castaneiventris
El pebidal ventricastaño (Sporophila castaneiventris), tamién denomináu espiguero de banduyu castañu (Perú), espiguero ventricastaño (Ecuador, Venezuela), espiguero buchicastaño (Colombia) o caboclinho-de-peito-castanho (en portugués, Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al numberosu xéneru "Sporophila" qu'integra la familia Thraupidae. Ye nativu del centro norte de América del Sur.
Distribúise per Guyana, Guayana francesa, Surinam y este de Colombia (dende Guainía y Meta) y sur de Venezuela (estremu suroeste d'Amazones) escontra'l sur, oriente de los Andes, a Ecuador, Perú y norte y oeste de Bolivia (Pando, La Paz, Beni y Cochabamba), y la Amazonia brasileña (escontra'l sur hasta'l noroeste de Mato Grosso y norte de Pará, tamién el nordés de Roraima y Amapá).
Vive en climes tropicales, a menos de 500 m de altitú, n'escamplaes de parrotales y yerba y n'árees pantanoses con yerba de la Amazonia, la Orinoquia y les Guayanas.
Mide en promediu 10,2 cm de llargor. El machu ye gris azuláu nes partes cimeres y castañal nes inferiores. La fema ye marrón olivácea nes partes cimeres y más pálida y amarellentada nes partes inferiores.
Fai'l nial con payes de gramínees, con forma de taza, en parrotales baxos. Cada niarada tien ente 2 y 3 güevos blancos con llurdios marrones y liles y llinies negres irregulares.Los pitucos nacen dempués de 13 díes.
La especie "S. castaneiventris" describióse per primer vegada pol ornitólogu alemán Jean Cabanis en 1848 sol mesmu nome científicu; localidad tipo «Cumaka, mariña de Guyana».
Tradicionalmente asitiáu na familia Emberizidae, esti xéneru foi tresferíu para Thraupidae con base en diversos estudios xenéticos, citando Burns "et a el". 2002, 2003 y Klicka "et a el". 2007. La Propuesta N° 512 al South American Classification Committee (SACC) de payares de 2011, aprobó la tresferencia de diversos xéneros (ente los cualos Sporophila) de Emberizidae pa Thraupidae. Delles clasificaciones inda la caltienen en Emberizidae, como Birdlife International.
Sporophila collaris
El espiguero apoderó (Sporophila collaris), tamién denomináu corbatita apoderó y gargantillo de collar, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae que vive en Suramérica.
Mide aprosimao 10 cm de llargu. Los machos tienen les partes cimeres de color pardu coles nales y cola de color negru colos cantos de les plumes claros. El so pileu y mexelles formen un capuchón negru como'l collar qu'arrodia'l so pechu. El so gargüelu ye blanca y les sos partes inferiores son de color canela. Sicasí les femes y los exemplares nuevos escarecen de los llurdios negros, tienen les partes de superiores de color pardu, les inferiores canela y el gargüelu ablancazáu. Los machos nuevos nun adquieren el plumaxe d'adultu hasta la segunda muda.
Aliméntase principalmente de granos.
Añera nes cañes de los árboles y ente los parrotales al nial fabricar con raigaños fueyes y camperes,la fema asitia de 3 a 5 güevos guarar de 12 a 14 díes,son de color blancu y gris con manchitas marrones y o purpuras con rayes pardes,los pichones salen alredor de los 30 díes.
Distribúyese principalmente pel este del conu Sur. Ta presente en Arxentina, Brasil, Paraguái, Uruguái y Bolivia.
Sporophila corvina
El espiguero variable (Sporophila corvina) tamién denomináu semillerito aurito, y pebidal variable, ye una especie d'ave paseriforme de la familia que se distribúi dende'l sur de Méxicu hasta l'estremu norte del Perú, en Suramérica. La so taxonomía ye confusa, y foi considerada una subespecie de "Sporophila americana". Inclusive dientro de la especie talo como ye definida anguaño, hai variaciones significatives nel plumaxe ente les poblaciones.
El semillerito aurito ye un ave pequeño y robusto, con un picu cónicu negru. En promediu mide 10.5 cm de llargor y pesa 11 g. Hai cuatro subespecies, que s'estremen principalmente pol color del plumaxe del machu:
Les femes son de color pardu olivo nes partes dorsales, más pálides nes ventrales, y tienen barres blanques nes nales, igual que los machos. Les diferencies de plumaxe ente les femes de les distintes subespecies son menores: "S. c. hoffmannii", "S. c. hicksii" y "S. c. ophthalmica" xeneralmente son más pálides y menos cafés que "S. c. corvina", y frecuentemente con un tenue matiz mariellu embaxo. Los xuveniles son como les femes de les sos respectives subespecies. N'ocasiones los machos nun adquieren dafechu'l plumaxe adultu nel primer añu y pueden reproducise entá amosando carauterístiques neñones. 
En 2005, reportóse un machu hipermelánico n'Acutar Bonaventura na Provincia d'El Oru, Ecuador. L'ave tenía escesu de feomelanina y les partes que tendríen de ser blanques —sacante les de les nales— yeren castañes leonadas. Una ave similar foi colectada nel Camín del Oleoductu cerca de Gamboa, Panamá, en 1963. Tales individuos paecen apurrir evidencia de les circunstancies de la especiación: nos xéneros "Sporophila" y "Oryzoborus" esisten delles especies que s'estremen externamente porque una tien partes blanques y l'otra ye hipermelánica, como los dos exemplares de semilleritos enriba mentaos. Tien De haber dalgún factor que caltenga l'aislamientu reproducivo, pero les diferencies de plumaxe ente les especies probablemente tengan el so orixe nuna mutación fita nuna población por cuenta de la deriva xenética.
La taxonomía ye bastante confusa. Esta especie foi enantes considerada una subespecie de "Sporophila americana", al igual que "S. murallae" de la Amazonia occidental. Foi reconocida como una especie separada principalmente a partir de los trabayos de F. Gary Stiles.
Dempués de la reconocencia de la especie, hubo tracamundiu sobre'l nome científicu que tenía de tomar esta especie. El nome de "Sporophila aurita" (Bonaparte, 1850) ye anterior por 10 años al de "S. corvina", y foi llargamente usáu como'l nome científicu correctu. Sicasí, l'exemplar tipu de "S. aurita" sumiera y la so descripción, abondo vaga, faía imposible evaluar a cuál población referir. Poro, el nome foi declaráu inválidu y foi sustituyíu pol de "S. corvina".
Los machos de los distintos taxones de la especie tienen plumaxes bien distintos. La subespecie "S. c. corvina", foi considerada como una especie separada, pero como toles subespecies entecrúcense onde les sos árees de distribución se sobrelapan, esa separación perdió consistencia. En vastes árees de Costa Rica y Panamá ye imposible determinar a qué subespecie pertenecen los individuos, una y bones la mayoría esibe gradación (clina) ente "S. c. corvina", "S. c. hoffmannii", y/o "S. c. hicksii". Dalgunes d'estes poblaciones híbrides nel pasáu fueron reconocíes como subespecies separaes; por casu nel casu de Panamá: "semicollaris", "fortipes" y "collaris".
El semillerito aurito ye un ave común o abondosa nos valles y les faldes de montes, dende'l nivel del mar hasta los 1 500 msnm. Vive n'árees semiabiertes tales como les llendes de los montes, a los llaos de los caminos, en carbes y en xardinos. Tamién suel formar grupos con otres especies en pacionales.
Aliméntase principalmente de granes de camperes, pero tamién d'otres granes, pequeños frutos ya insectos.
La fema constrúi un nial en forma de concu y pocu ellaboráu. El nial consiste de material vexetal burdo combináu con delles fibres más fines. Constrúyese sobre la bifurcación d'una caña d'árbol, a altores dende 0.4 hasta 6 m. La puesta consiste de 2 o 3 güevos abuxaos con llurdios pardos que son guaraos namái pola fema mientres 12 o 14 díes hasta la eclosión.
El semillerito aurito tien un "si-ú" o "slío" de llamáu. El cantar del machu ye un amiestu de gorjeos, xiblíos y trinos, y ye más ellaboráu nes poblaciones de l'aguada del Pacíficu.
Sporophila hypoxantha
El capuchín canela (Arxentina, Paraguái, Uruguái) o pebidal ventricanela (Sporophila hypoxantha), tamién denomináu espiguero de banduyu leonado, gargantillo canela (Uruguái) o caboclinho-de-barriga-vermelha (en portugués, Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al numberosu xéneru "Sporophila" qu'integra la familia Thraupidae. Distribúise nel centru-esti de América del Sur.
Estiéndese dende'l centru del Brasil (sur de Mato Grosso, Goiás y oeste de Mines Gerais escontra'l sur hasta'l norte de Ríu Grande do Sul), norte, oeste y este de Bolivia (La Paz, esti del Beni y Santa Cruz), Paraguái, oeste de Uruguái, y les provincies del nordeste y noroeste de la Arxentina (Salta al sur hasta'l norte de Tucumán y norte de Córdoba; Formosa y Misiones, Santa Fe, Provincia de Corrientes Corrientes y Ente Ríos), llegando pel sur hasta la ribera austral del Ríu de la Plata, nel nordeste de Bonos Aires.
Habita en sabanes y pacionales estacionalmente húmedos y inundables.
La especie "S. hypoxantha" describióse per primer vegada pol ornitólogu alemán Jean Cabanis en 1851 sol mesmu nome científicu; localidad tipo «Montevideo, Uruguái».
Esta especie foi una vegada considerada conespecífica con "Sporophila minuta", pero dato moleculares y detalles de voz suxuren que los dos nun son parientes próximes. Ye monotípica.
Sporophila entemedia
El espiguero picu de plata, espiguero gris, o pebidal entemediu, (Sporophila Entemedia), ye una especie qu'integra'l xéneru: "Sporophila", de la familia Thraupidae. Esta ave distribuyir nel norte de América del Sur.
Estender pol norte de Brasil, Venezuela, Colombia, Guyana, y Trinidá y Tobago. 
Sporophila leucoptera
El pebidal ventriblanco (Sporophila leucoptera), tamién denomináu corbatita blancu (Arxentina, Paraguái), corbatita nales blanques (Arxentina), espiguero corbatita de nales blanques, espiguero de banduyu blancu (Perú), chorão (en portugués, Brasil) o corbatita de picu gruesu ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al numberosu xéneru "Sporophila" qu'integra la familia Thraupidae. Ye nativu de América del Sur. 
Mide aprosimao 13cm. El machu tien el gargüelu, el pechu l'abdome y debaxo de la cola blancos, la cabeza, les nales l'envés y la cola son grices azulaes. La fema ye d'un color marrón claro por tol cuerpu na parte del pechu y del abdome son más claros que'l restu del cuerpu.
Distribúise per Arxentina, Brasil, Bolivia, Perú, Paraguái y Surinam.
Habita en pacionales con carbes escases en terrenes pantanosos o cerca d'agua hasta los 800 msnm. 
Aliméntase especialmente de granes que les busca nos parrotales y nos árboles.
La especie S. leucoptera describióse per primer vegada pol naturalista francés Louis Jean Pierre Vieillot en 1817 sol nome científicu "Coccothraustes leucoptera"; localidad tipo «Paraguái».
Les afinidaes de la presente especie nun ta claramente entendíes; recién analises xenéticu-moleculares indiquen un parentescu próximu coles poblaciones bolivianes de "Sporophila collaris", pero ríquese preste. La subespecie boliviana "bicolor" ye abondo distintu na apariencia de les otres y puede merecer tratamientu como especie separada.
Sporophila lineola
Sporophila lineola comúnmente conocíu como Corbatita overo, ye una especie de la familia Thraupidae.
Mide aprosimao 10cm. El machu ye de color negru pela cabeza (sacante la frente y les mexelles que son blanques), partes de les nales, gargüelu y cola, el pechu y l'abdome son de color blancu. La fema y los exemplares nuevos son d'un color arena por tol cuerpu, ente que l'abdome ye un pocu más claru. esta formosa ave en temporaes de secaemigra a países que s'atopen n'estaciones d'agua y a metá d'esa estación apáriense asitiando los sos güevos.
Aliméntase especialmente de granes.
Habita nos pacionales, xuncales, sabanes, etc.
En Arxentina se distibuye por: les provincies de Chaco, Formosa, Salta y Tucumán, en América distribuyir por: Bolivia, Brasil, Chile, Paraguái, Uruguái y Venezuela onde se queda hasta'l mes de payares, cuando termina la dómina d'agua.
Sporophila luctuosa
El espiguero negriblanco, espiguero negru y blancu, o pebidal negriblanco, (Sporophila luctuosa), ye una especie qu'integra'l xéneru: "Sporophila", de la familia Thraupidae. Esta ave distribuyir nel centru y norte de América del Sur. 
Estiéndese dende Venezuela, Colombia, Ecuador, y Brasil hasta Perú y Bolivia. 
Sporophila minuta
El semillerito pechicanelo o espiguero menudu (Sporophila minuta) ye una pequeña ave cantora de la familia Emberizidae qu'habita dende l'occidente de Méxicu hasta Arxentina y Uruguái.
Cuando adultu, mide unos 9 cm y pesa 8 g. El picu ye cónicu, gruesu na base y relativamente curtiu. Los machos son de color gris opacu nes partes dorsales, y color canela nes partes ventrales y la rabadilla. Puede haber daqué de blancu nes nales. Les femes son pardes pálides, de coloración más esleida nel pechu y con tintes amarellentaos en rabadilla y banduyu.
Habita sobremanera en campos abiertos, onde abonden les carbes y camperes, y en sabanes; en tierres baxes d'altes temperatures. Tamién apaez en xardinos, parques y campos de cultivu. La so alimentación ye principalmente a base de granes. Distribuyir en México dende les tierres semiáridas del occidente de México (Nayarit y Jalisco) escontra'l sur, a lo llargo de tola aguada pacífica. Distribúyese al traviés de toa América Central, nel norte de Suramérica hasta les Guayanas y na isla de Trinidá. El so llende sur alcuéntrase nel Uruguái. Podría tar en procesu d'espansión en delles rexones.
La temporada reproductiva entiende de xunu a agostu. Los sos niales son concos ellaboraos de raicillas, camperes y otres fibres vexetales, y constrúyense sobre árboles o parrotales.
El cantar del machu ye paecíu al del canariu ("Serinus canaria"), xeneralmente terminando con un runfíu.
Sporophila murallae
El Espiguero de Caquetá (Sporophila murallae) ye un ave paseriforme de la cuenca occidental del Amazones nel sureste de Colombia, esti de Ecuador, nordés de Perú y estremu occidental de Brasil (Acre occidental y solamente Amazones).
Tien un llargor total d'aprosimao 11 cm (4 ½ pulgaes). Los machos adultos tienen un picu negru relativamente pesáu. Les partes cimeres son de color negru, sacante una grupa gris (en realidá, blancu con rayáu finamente negru, pero namái ye visible de cerca), unes barres blanques nes nales y un pequeñu espéculo blancu de la nala. Les partes inferiores son de color blancu, sacante unes bandes irregulares de color negru nel pechu (de cutiu incompletu) y de color abuxáu motudu nos lladrales. Dellos individuos amuesen un malar negru. Les femes son de tonos más apagaos, tienen un picu café, envés mate de beige oliva pálidu y les sos partes inferiores d'oliva ocre. Los mozos paecer a les femes adultes.
Alcuéntrase en zones húmedes cubiertes de yerba n'árees abiertes o semiabiertes y parrotales, cuantimás a lo llargo de los cantos de ríos o llagos. De normal vése-y en pareyes o pequeñes bandaes. Al igual qu'otros pebidales "Sporophiles", que s'alimenta principalmente de granes, tamién se rexistró l'alimentación de tarmos, fueyes y frutos (por casu "Cecropia").
Sporophila nigricollis
El espiguero capuchín, espiguero vientriamarillo o espiguero corbatita mariellu ("Sporophila nigricollis") ye una especie d'ave de la familia Thraupidae, enantes clasificada como Emberizidae, que s'atopa en Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Costa Rica, Dominica, Ecuador, Granada, Guyana, Martinica, Montserrat, Panamá, Paraguái, Perú, Saint Kitts y Nevis, Santo Lucía, San Vicente y les Granadines, Surinam, Trinidá y Tobago y Venezuela. 
Vive en sitios abiertos con gramínees.
Mide 11 cm de llargor. El machu tien la cabeza negra, hasta'l pescuezu y la parte cimera del pechu, oldeando col envés oliva abuxáu y coles partes inferiores blanques a amarellentaes. El picu ye plateado. La fema presenta les partes cimeres y la cabeza color marrón y les partes inferiores marielles, con un matiz olivaceu nel gargüelu, les bandes y los lladrales.
Ye granívoru. Fora de la dómina reproductiva busca alimento en bandes mistes con otres especies.
Llega al maduror sexual a los diez meses d'edá. Vive en pareya na dómina reproductiva. Constrúi con fibres de gramínees un nial en forma de taza, en dalgún parrotal. La fema pon 2 a 3 güevos de color claru verdosu o amarellentáu, con puntos marrón. La incubación dura 13 díes.
Sporophila peruviana
El espiguero picu de loru, espiguero picu gruesu, o pebidal peruanu, (Sporophila peruviana), ye una especie qu'integra'l xéneru: "Sporophila", de la familia Thraupidae. Esta ave distribuyir nel noroeste de América del Sur. 
Estiéndese dende Ecuador hasta'l Perú. 
Sporophila plumbea
El corbatita plomizu (Arxentina, Paraguái) o espiguero plomizu (Colombia, Venezuela) (Sporophila plumbea), tamién denomináu pebidal plomizu, espiguero patativa o patativa (Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al numberosu xéneru "Sporophila" qu'integra la familia Thraupidae. Dellos autores asitiar na familia Emberizidae. Vive en Suramérica.
Mide 10,5 cm de llargor. El machu ye gris azuláu a plomizu; pembaxo más claru, polo xeneral con una media lluna blanca embaxo del güeyu y gargüelu blancu; nala corita con un pequeñu espeyu blancu, cola corita. La fema ye más apagada, de color pardu nes partes cimeres y marrón claro nes partes inferiores, pero menos pardacenta que les otres femes de "Sporophila". El color del picu varia según la subespecie, ente negru, gris y amarellentáu.
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Guayana Francesa, Guyana, Paraguái, Perú, Surinam y Venezuela. .
El so hábitat natural son les sabanes seques y los pacionales estacionalmente inundables en tierres baxes. Ye común en campos con gramínees altes.
A pesar del so estáu ser consideráu por IUCN como de “esmolición menor” y l'enclín del so populación como “estable”, en Brasil ye bien cobizada y prindada como ave de xaula poles sos habilidá canoras, unu de los cantares más finos y melodiosos da la avifauna local.
Frecuentemente acomúñase con otres aves del xéneru, formando pequeñes bandaes mistes. Siquier en delles rexones de la so distribución paez ser de dalguna forma migratoriu.
Ye granívoru, aliméntase de granes.
Constrúi'l nial en forma de taza, abiertu y ralo. La fema pon 2 a 3 güevos y los pitucos nacen a los 13 díes.
El cantar ye una secuencia llarga de frases fuertes y bien enunciaes, caúna polo xeneral repitida delles vegaes; puede incorporar imitaciones d'otres aves como "Synallaxis albescens".
La especie "S. plumbea" describióse per primer vegada pol naturalista alemán Maximilian zu Wied-Neuwied en 1830 sol nome científicu "Fringilla plumbea"; localidad tipo «Riolo Geral del interior de Brasil = llende ente Badea y Mines Gerais, esti de Brasil».
Reconócense 3  subespecies col so correspondiente dsitribución xeográfica:
Sporophila schistacea
Sporophila schistacea ye un ave de la familia Thraupidae. Alcuéntrase en Belize, Bolivia, Brasil, Colombia, Costa Rica, Ecuador, Guyana Francesa, Guyana, Hondures, Méxicu, Panamá, Perú, Surinam, Trinidad y Tobago y Venezuela. El so hábitat natural son los montes subtropicales o tropicales de tierres baxes y montes antiguos bien degradaos.
Sporophila simplex
El espiguero simple, o pebidal simple, (Sporophila simplex), ye una especie qu'integra'l xéneru: "Sporophila", de la familia Thraupidae. Esta ave distribuyir nel noroeste de América del Sur. 
Sporophila telasco
El pebidal gorjicastaño (Sporophila telasco), tamién denomináu espiguero pechiblanco, espiguero corbatón o corbatita, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae que vive en Suramérica.
Atopar nes zones de carba costera del sur de Colombia, Ecuador, Perú y el norte de Chile.
Sporophila torqueola
El semillerito collarejo o espiguero collarejo (Sporophila torqueola) ye una pequeña especie d'ave canora perteneciente a la familia Emberizidae, que se distribúi dende'l llende sur de los Estaos Xuníos hasta América Central.
La so talla adulta ronda los 10 o 11 cm de llargor. Estrémase esencialmente pel so negru picu gordu, arrondáu, fuerte y con una amplia base. Otra manera, los machos son bien variables d'alcuerdu a la población. Xeneralmente, la cabeza ye negra (anque non siempres na so totalidá), lo mesmo que les nales y el llombu, y el banduyu y la rabadilla son amarellentaos o acolorataos. Hai un collar o mediu collar blancu alredor del pescuezu (non siempres presente), lo que da orixe al nome vernacular d'esta ave. El negru de la cabeza puede ser dende casi total hasta acutase a una mázcara. De cutiu tamién hai daqué de negru nel pechu.
La fema nun varia. Ye color marrón, escura nes partes dorsales y clara nes ventrales, onde les plumes lleguen a tomar un matiz doráu. Ye distintivu tamién el color claru del aníu ocular y de les bales doraes de les nales.
El so cantar ye calidable vocal y aseméyase al del canariu ("Serinus canaria"). Por ello estes aves son apreciaes como aves de xaula.
Habita principalmente en campos abiertos, en zones de parrotales y maleces, tantu en zones semiáridas como n'árees húmedes, y dende el nivel del mar hasta cerca de los 2 000 m snm. Frecuente nos campos de cultivu, onde lleguen a constituyir una plaga. Tamién n'En Méxicu puebla tantu l'aguada pacífica como la del Golfu. Nel Pacíficu, dende Sinaloa, y nel Golfu, dende San Ignacio, Texas. Tamién hai poblaciones a altores medios, nel centru de México. Ye tamién abondosu en Centroamérica, y el so llende sur alcuéntrase en Panamá.
La temporada reproductiva ye d'abril a avientu. La fema pon dos güevos grises azulosos con llurdios pardos nun nial en forma de concu ellaboráu de fibres vexetales y raicillas bien fines sobre parrotales o árboles.
Spreo bicolor
El estornín bicolor o estornín pálidu (Spreo bicolor)
Los adultos miden de 27 a 28 cm de llargu. Tien el plumaxe negru sele glosáu sacante pela parte inferior del banduyu y les subcaudales blanques. Tien los iris blancos y el quexal inferior mariella. Dambos sexos son similares n'apariencia, pero les aves nueves tien el plumaxe ensin rellumu, los iris de color marrón y el quexal inferior mariella opaca. Esta especie tien cierta cantidá de llamaes, pero la más conocida ye un "skeer kerrra kerrra". Tamién tien un cantar de trino nidiu.
Suel añerar en cueves de los bancos de los ríos, pero tamién utiliza furacos n'edificios, fardos de paya o buecos naturales nos árboles. Hai un rexistru (Brooke 1995) d'un nial construyíu nun barcu naufragáu a 200 m de la vera. El nial ye forráu con una amplia variedá de materiales vexetales y elementos de refugayes humanes, como papel y cuerdes. La puesta ye de 2 a 6, polo xeneral cuatro, güevos de color azul-verdosu, inmaculaos o con dellos llurdios coloraos.
La fema guara los güevos mientres 14 a 16 díes, y los pitucos abandonen el nial n'otros 22 a 28 díes. Dambos padres alimenten a los pichones, asistíos por ayudantes, que suelen ser aves subadultas o ensin pareya. Esta cría cooperativa vese reforzada por «"allofeeding"» (cuando un páxaru pasa alimentu a otru páxaru) mutuu ente adultos, comportamientu reforzáu pela parte interior del picu brillosu, una característica de normal perdida n'adultos de la mayoría de les especies d'aves.
Los niales pueden ser parasitados pol críalo européu ("Clamator glandarius") y l'indicador grande ("Indicator indicator").
Ye gregariu y cuando non esta reproduciéndose forma grandes bandaes, dacuando son más de 1000 aves. Los sos abelugos suelen ser compartíos poles peñerines primilla ("Falco naumanni") o estorninos carunculados ("Creatophora cinerea").
Al igual que los otros estorninos, ye omnívoru, alimentándose d'una gran variedá de invertebraos, granes y bayes, pero la so dieta consiste principalmente d'insectos, incluyendo formigues y termites. Tamién come figos nos xardinos y dellos alimentos humanos. Forrajea con frecuencia cerca del ganáu, alimentándose d'insectos alteriaos polos animales y tamién se encarama nel ganáu vacuno o ovín pa esaniciar ectoparásitos.
Dacuando viose como plaga cuando s'alimenta de frutes blandes, como uves o figos, y tamién foi consideráu como alimentu. Sicasí, ye pocu escorríu na actualidá.
Stagonopleura bella
El diamante formosu o pinzón cola de fueu precioso (Stagonopleura bella) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Estrildidae nativa de Australia.
Mide ente 10 y 13 cm de llargu y pesa unos 14 g. El so plumaxe ye principalmente marrón oliva. Tien el pechu blancu con un finu patrón de llinies escures. La cabeza tien un antifaz negru con aníos de color azul maciu alredor de los güeyos y un gruesu picu coloráu. El obispillo ye d'un colloráu intensu y les pates de color rosa cremosu. Les nales y la cola son curties y arrondaes. Los páxaros xuveniles son menos coloríos con una mázcara facial más pequeña y el picu coritu. Los machos tienen l'abdome negru.
Ye reinal del sudeste de Australia. La so área de distribución estiéndese dende Newcastle a la isla Canguro, sicasí, ye más prolíficu en Tasmania y na islles costeres. Vive en pandorials, montes y parrotales costeros, nunca llueñe de l'agua. La so preferencia polos hábitat cercanos del agua demuéstralo un estudiu de la so incidencia nes zones forestales intactes del "Victorian Highlands Central", onde s'atopa casi puramente na zona riparia.
Aliméntase principalmente de granes de verde y de "Casuarina" y "Melaleuca". Tamién puede atopase n'asociación con pandoriales de "Banksia ericifolia" de la mariña de Nueva Gales del Sur. Dacuando complementen esta dieta herbívora con pequeños insectos y cascoxos. Son atopaos xeneralmente en pareyes o formando pequeños grupos d'hasta 20 individuos.
La temporada de cría dura d'ochobre a xineru, los niales son construyíos n'en la xamasca trupa cerca del suelu. El nial ta fechu de yerba y ramines fines col interior cubiertu de plumes. Dambos padres constrúin el nial xuntos, la fema pon d'ente siete y güevos que son guaraos mientres unos 20 díes, y los pitucos dexen el nial dempués d'otros 20 díes. A los cuatro selmanes son dexaos a la so suerte y algamen el maduror sexual ente los nueve y los dolce meses d'edá.
Stagonopleura oculata
El Diamante Orejirrojo ("Stagonopleura oculata"), tamién llamáu Pinzón Cola de Fueu d'Oreyes Coloraes ye una especie d'estríldido atopáu nos montes y carbes costeres del sudoeste de Australia. Envaloróse ente 20.000 a 50.000 km² la estensión del so territoriu. El so estatus de caltenimientu evaluóse pola Llista Colorada de la UICN como d'Esmolición Menor.
Stelgidopteryx ruficollis
La golondrina gorgirrufa (Stelgidopteryx ruficollis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de les golondrines (Hirundinidae). De primeres describióse formalmente como "Hirundo ruficollis" pol ornitólogu francés Louis Jean Pierre Vieillot en 1817 nel so "Nouvelle Dictionnaire d'Histoire Naturelle".
Reproduzse en Centru y Suramérica, dende'l sur de Hondures, al norte d'Arxentina y Uruguái. Tamién se reproduz en Trinidá y Tobago. Ye sedentaria. La golondrina gorgirrufa ye migratoria, volando escontra'l norte pel hibiernu. 
L'adultu ye de 13,5 cm en llargu y pesa 15 g; marrón enriba, con nales y cola corites y el obispillo d'un gris pálidu. El gargüelu y la parte cimera del pechu son de color herrumbre coles partes inferiores baxes d'un blancu amarellentáu. La cola encrúciase-y llevemente.
Alcuéntrase en zones abiertes y nes escamplaes del monte. Añera nos cuévanos forraos de diversos tipos de yerba, incluyendo los furacos nos bancos o les parés, o los niales en desusu del martín pescador y el jacamar. Nun forma a colonies. La niarada ye de 3-6 güevos blancos, guaraos pola fema de 16 a 18 díes y otros 13 díes de cría.
La golondrina gorgirrufa aliméntase d'insectos en vuelu, xeneralmente volando baxu con un vuelu deliberadamente lentu. La llamada ye un chirrido inarmónico.
El cantu los sos plumes primaries esternes ye serráu; esta característica ye solamente evidente al sostener esta ave.
Stelgidopteryx serripennis
La golondrina serruchada (Stelgidopteryx serripennis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los hirundínidos (Hirundinidae). Ye un ave migratoriu nativu de América del Norte que pasa l'iviernu en América Central y el Caribe. La so área de distribución inclúi Les Bahames, Belize, Canadá, Islles Caimán, Costa Rica, Cuba, El Salvador, Haití, Guatemala, Hondures, Xamaica, Méxicu, Nicaragua, Estaos Xuníos, Panamá, Puertu Ricu, Saini Pierre y Miquelon, Islles Turques y Caicos, Islles Vírxenes. Asocede incidentalmente en Aruba, Barbados, República Dominicana, Guadalupe, Antilles Holandeses. 
El so hábitat consiste de monte, güelgues (ríos, regueros, cascaes, banzaos, barraqueres) y árees predreses (cantiles, picos de montes). Nun tien subespecies reconocíes.
Stephanophorus diadematus
El cardenal azul o fruteru azul (Stephanophorus diadematus) ye un ave de la familia de les Thraupidae.
Ye de color azul purpurado con una corona blanca característica con una pequeña llurdia colorada.
Alcuéntrase mayormente n'árees abiertes del sur de Brasil, nordeste d'Arxentina y Uruguái.
Stigmatura budytoides
El rabicano mayor (Stigmatura budytoides), tamién denomináu calandrita (en Arxentina y Paraguái), rabicano grande o alegrinho-balança-rabu (en portugués, en Brasil), ye una especie d'ave paseriforme, una del dos pertenecientes al xéneru "Stigmatura" qu'integra la familia Tyrannidae. Ye nativa de Suramérica. 
El rabicano mayor ye un páxaru de pequeñu tamañu, mide alredor de 15 cm de llargor, anque daqué mayor qu'el so pariente'l rabicano menor. Los sos partes cimeros son de color verde buxu con una llista superciliar mariella y una fina mázcara negra; les nales y la cola son gris escuru, les nales con un anchu parche llonxitudinal ablancazáu y la cola llargamente puntiada d'ablancazáu. Pembaxo ye mariellu. El so picu ye negru. De cutiu caltién la so llarga cola alzada, coles plumes abiertes esponiendo les sos puntes blanques, pero nun lu ximielga. La subespecie más sureña ("flavocinerea") tien un patrón de plumaxe más apagáu col pechu avisiegu d'oliva y nun ostenta l'ancha banda blanca al traviés de la base del llau internu de la cola que ta presente nes poblaciones norteñas. La población del nordés de Brasil ("gracilis") ye daqué menor.
Distribuyir en dos poblaciones separaes: una nos montes y zones de carba del chaco, dende'l centru norte de Bolivia, l'oeste de Paraguái y el centru y noroeste d'Arxentina, nos zarráus, los montes de galería secos, hasta los 2700  m d'altitú, pero xeneralmente embaxo de los 1000  m, y la segunda na rexón de caatinga del nordés de Brasil embaxo de los 500  m d'altitú. Esta última población dacuando considérase como una especie estreme como "S. gracilis".
Ye bien activa y de cutiu atrevida, usualmente anda en pares pola trupa vexetación arbustiva pero nun ye malo de ser reparada.
Aliméntase principalmente d'insectos, que busca intensamente ente la xamasca y les cañes y dacuando nel suelu.
El nial ye una taza pequeño y simple, de ramines seques, construído a alredor de um m del suelu, cerca del centru d'un parrotal gruesu y espinado, onde deposita de 2 a 3 güevos nel periodu reproductivu que va de payares a mayu.
El llamáu común de contactu ye un “chirt” grave, delles vegaes variando pa “chirt, uuri-tit, chirt”. Les pareyes executen un dúo sincopado, xirando los sos cuerpos mientres dan un animáu “juidididitdeh, juidididitdeh...”. La vocalización de "gracilis" ye bien distintu, el cantar ye una serie abrupta y bien rápida de notes revueltes que dura 5 segundos o más, con elementos daos por dambos miebros de la pareya; tamién dan dellos llamaos como miaguíos, por casu “chiuu, clica-chiuu”.
La especie "S. budytoides" describióse per primer vegada polos naturalistes franceses Alcide d'Orbigny y Frédéric de Lafresnaye en 1837 sol nome científicu "Culicivora budytoides"; localidad tipo «Abargane Grande, Santa Cruz, Bolivia.» 
El xéneru tuvo d'antiguo asitiáu na familia Formicariidae por cuenta de la so paecencia xeneral con especies del xéneru "Formicivora". Forma una superespecie col rabicano menor ("Stigmatura napensis"). Dellos autores, como Ridgely & Tudor (2009), consideren a la subespecie "S. budytoides gracilis" que se distribúi na caatinga del nordés brasileñu, como especie plena, por cuenta de diferencies morfolóxiques y de vocalización cola especie nominal. Sicasí, esto nun ye siguíu pola mayoría de les clasificaciones, como IOC, Clements y el South American Classification Committee (SACC).
Stigmatura napensis
El rabicano menor (en Ecuador y Venezuela) (Stigmatura napensis), tamién denomináu rabicano pequeñu, tiranuelo coludo (en Colombia), moscareta-coleadora menor (en Perú) o papa-mosques-do-sertão (en portugués, en Brasil), ye una especie d'ave paseriforme, una del dos pertenecientes al xéneru "Stigmatura" qu'integra la familia Tyrannidae. Ye nativa de Suramérica.
Ye un ave pequeña, mide 13,5 cm de llargor, menor qu'el so pariente, el rabicano mayor. Los sos partes cimeros son de color oliva abuxáu con una llista superciliar mariella; les nales y la cola son gris escuru, les nales con un anchu parche llonxitudinal y cantos ablancazaos y la cola llargamente puntiada y bordiada de blancu amarellentáu y con blancu na base. Pembaxo ye mariellu. La subespecie "bahiae" difier por ser más pardu penriba y más apagáu y más pardu amarellentáu pembaxo. De cutiu caltién la so llarga cola alzada bien enriba de la horizontal. 
Los dos subespecies distribúyense xebradamente: una ("napensis") a lo llargo de los grandes ríos de les cuenques central del Amazones y suroeste del Orinoco en Colombia, Venezuela, Ecuador, Perú y Brasil; y l'otra ("bahiae") nel nordés de Brasil.
Habita n'islles riberanes con crecederes nueves embaxo de 300 m d'altitú y en carbes de la caatinga hasta los 600 m.
Similar al so pariente "S. budytoides", ye bien activa y de cutiu atrevida, usualmente anda en pares pola trupa vexetación arbustiva pero nun ye malo de ser reparada. Prefier formaciones d'árboles de "Tessaria".
Constrúi'l nial de ramines seques bien escondíu nel mediu de la xamasca d'un parrotal, a un altor que puede variar ente 70 cm y 1 m del suelu. La boca del nial ye de 40 mm x 40 mm y tien una fondura de 25 mm y un altor de 30 mm. La postura puede ser de dos a tres güevos que pesen 1,2 g y miden 17 mm x 12 mm.
El cantar inclúi un quexosu “kuiiurt?” o “kuiiurt?kuii”, delles vegaes terminando nun atropáu de notes, de cutiu nuna distintiva cadencia, por casu “kui-kuu-kurr, kui-kuu-kurr”, dáu en dúo. La vocalización de "bahiae" ye bien distinta, el cantar ye un repetitivu “pur, pi-dir-pur, pi-dir-pur, pi-dir-pur” o un solitariu “pi-dir”.
La especie "S. napensis" describióse per primer vegada pol ornitólogu estauxunidense Frank Michler Chapman en 1926 sol nome científicu "Stigmatura budytoides napensis"; localidad tipo «unión de los ríos Curaray y Napo, Perú.» 
El xéneru tuvo d'antiguo asitiáu na familia Formicariidae por cuenta de la so paecencia xeneral con especies del xéneru "Formicivora". Forma una superespecie col rabicano mayor ("Stigmatura budytoides"). Dellos autores, como Ridgely & Tudor (2009), consideren a la subespecie "S. napensis bahiae" que se distribúi na caatinga del nordés brasileñu, como especie plena, por cuenta de diferencies morfolóxiques y de vocalización cola especie nominal. Sicasí, esto nun ye siguíu pola mayoría de les clasificaciones, como IOC, Clements y el South American Classification Committee (SACC).
Dellos autores, como Clements Checklist 6.9, consideren a la población del delta del Orinoco como una subespecie ensin describir.
Stipiturus malachurus
El maluro meridional o mura emú sureña (Stipiturus malachurus) ye una especie d'ave paseriforme na familia Maluridae. Ye nativa de Australia y Tasmania. Habita en viesques templaes y vexetación arbustiva de tipu mediterraneu.
Ye una de los trés especies nel xéneru "Stipiturus", comúnmente conocíes como mures emú, son atopaes al traviés d'Australia meridional y central. Foi descrita pol naturalista George Shaw en 1798 como "Muscicapa malachura", d'un exemplar recoyíu nel distritu Port Jackson (Sydney). El nome de la especie derivar del griegu antiguu "ouros" "cola". Veillot definió'l xéneru "Malurus" y asitióse el maluro meridional dientro d'ésti, dándo-y el nome "Malurus palustris". El so nome vulgar derivar de les plumes de la cola, que s'asemeyen a les plumes del emú.
Hasta once subespecies fueron descrites, pero anguaño solo reconócense ocho:
Los machos adultos tienen les partes cimeres de color marrón aferruñáu con rayes negres, la corona acoloratada y les nales de marrón abuxao. Tien el gargüelu la parte cimera del pechu y una llista ocular de color azul cielu. La cola ye'l doble del llargor del cuerpu, y ta compuesta por seis plumes filamentosas, de los cualos, los dos centrales son más llargues que les llaterales. Les partes inferiores son de color marrón acoloratáu, siendo más pálides nel banduyu. El picu ye negru y les pates y los güeyos son de color marrón. La fema ye más rayada escura y escarez del plumaxe azul y de la corona acoloratada. El picu ye de color marrón con una base gris maciu.
Strepera fuliginosa
El verdugu fuliginoso o currawong negru (Strepera fuliginosa) ye una especie d'ave del xéneru Strepera reinal de Tasmania. Estrechamente rellacionáu polos sos vezos a los otros currawongs australianos, esisten tres subespecies distintos.
Strepera versicolor
El verdugu cenizo (Strepera versicolor) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Artamidae, nativu del sur de Australia y Tasmania. 
Ye una de los trés especies de verdugos nel xéneru "Strepera", ta estrechamente rellacionáu colos verdugos del xéneru "Cracticus" y la pega australiana de la familia Artamidae. 
Ye una aves d'alredor de 48 cm de llongura en promediu, tien iris mariellos, picu fuerte y plumaxe escuru —con color blancu so la cola y los parches alares—. 
Machu y fema son similares n'apariencia. Reconócense seis subespecies que s'estremen polo xeneral pol color del plumaxe, que va de gris cayuela pa la subespecies de Nueva Gales del Sur, l'este de Victoria y la subespecie "plumbea" de Australia Occidental, a sarriu negru pal "arguta" de Tasmania y la subespecie "halmaturina" de la isla Canguro. Tolos verdugos grises tienen un soníu fuerte distintivu o berru tintiniando.
Dientro de la so gama, el verdugu gris ye xeneralmente sedentariu, anque ye un visitante ivernizu nel estremu sureste d'Australia. Comparativamente pocu estudiáu, gran parte del so comportamientu y vezos son pocu conocíos. Ye omnívoru, tien una dieta qu'inclúi una variedá de bayes, invertebraos y pequeños vertebraos.
Ye menos arbóreo que'l verdugu pío ("Strepera graculina"), el verdugu gris pasa más tiempu buscando alimentu nel suelu. 
Añera n'árboles altos, lo que llindó l'estudiu de los sos vezos de cría. 
A diferencia del so pariente más común, nun s'afixo a los impactos humanos y menguó en gran parte de la so área de distribución. El so hábitat inclúi tou tipu d'árees forestales, según carbes nes partes más seques del país.
El verdugu gris describióse per primer vegada en 1801 como "Corvus versicolor" pol ornitólogu John Latham. 
El nome específicu "versicolor" significa 'de colores variables' en llatín.
Yera conocíu polos Ramindjeri de Encounter Bay como "Wati-eri", que significa "a les escondidielles".
"Kiling-kildi" yera un nome deriváu de la llamada utilizáu polos aboríxenes de la parte baxa del ríu Murray.
Xuntu al verdugu pio ("S. graculina") y el verdugu fuliginoso ("S. fuliginosa") formen el xéneru "Strepera".
Anque tien aspeutu y vezos de cuervu, tán lejanamente rellacionáu colos cuervos verdaderos, y nel so llugar rellacionar cola pega australiana y el xéneru "Cracticus". Les afinidaes de los trés xéneros fueron reconocíos dende'l principiu y fueron asitiaos na familia Cracticidae pol ornitólogu John Albert Leach en 1914, dempués d'estudiar la so musculatura. 
Los ornitólogos Charles Sibley y Jon Ahlquist reconocieron la estrecha relación ente los artamos y los verdugos y en 1985 combinar nel clado Cracticini, que más tarde se convirtió na familia Artamidae.
Esisten seis subespecies que se distribúin nel sur d'Australia. Varien enforma nel color del so plumaxe —de gris a negru sarriu— y na cantidá de blancu nes sos nales, la mayoría en dalgún momentu fueron consideraes especies separaes:
Ye un ave más grande y espodada qu'el so pariente más común el verdugu pio, los rangos nes aves adultes son de 44 a 57 cm de llargor, con un promediu d'alredor de 52 cm, el valumbu varia de 72 a 85 cm, alredor de 78 cm en promediu, tien un pesu mediu d'alredor de 350 g. Los adultos de la subespecie de Tasmania promedian alredor de 440 g. El machu ye llixeramente más grande en promediu que la fema, pero los rangos de tamañu y pesu asolapar na so mayoría. Polo xeneral, ye un ave de color gris escuru con blancu nes nales, les coberteras, la base de la cola y más visible, na punta de la cola. Tien los güeyos mariellos. Los orbitales (aníu ocular) y les pates son de color negru, ente que'l picu va dende negru abuxáu a negru. El plumaxe polo xeneral varia según la subespecie. La subespecie nominal "versicolor" y "plumbea" son de color gris cayuela, ente que "melanoptera" y "Entemedia" son de color marrón coritu, "arguta" de Tasmania y "halmaturina" tienen un negru sarriu. El tamañu del llurdiu blancu na nala tamién varia, siendo grandes y fáciles de ver en "versicolor", "plumbea", "Entemedia" y "arguta", pero nun esisten o ye distinta en "melanoptera" y "halmaturina".
Streptocitta albicollis
El miná cuelliblanco (Streptocitta albicollis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sturnidae. Ye endémica de Indonesia, onde s'atopa nes islles Togian, Buton, Muna, Lembeh y Célebes.
Struthidea cinerea
El corvino apóstol (Struthidea cinerea), ye una especie d'ave de la familia Corcoracidae.
Ye un ave gris o negra que se mueve de manera rápida. Ye nativa de Australia onde vive en zones montiegues, aliméntase d'insectos y granes a nivel del suelu. El corvino apóstol de cutiu treslládase en grupos compuestos por 6 a 20 individuos; d'ellí'l so nome en referencia a los 12 apóstoles de Jesús. Estos grupos dacuando xúntense con otros grupos familiares formando bandaes de más de 40 animales.
Mide unos 33 cm de llargu, ye un ave predominantemente gris escura con una llarga cola negra con un reflexu verde a la lluz del sol. Les plumes grises na so cabeza, pescuezu y pechu tán entemecíes con otres pálides de tonu gris-blancu y les nales son pardes. Les sos pates y picu son negros y los güeyos marrones o blancos.
Alcuéntrase en zones interiores del este d'Australia, dende'l norte de Victoria y l'este de South Australia, pel norte en New South Wales y la zona centro y oeste de Queensland hasta'l Gulf Country. Esiste una población aisllada nel Northern Territory. El so habitat natural son les zones montiegues abiertes, especialmente montes de "Callitris" en New South Wales y "Casuarina" en Queensland, y Lancewood-Bulwaddi nel Northern Territory.
Sturnella bellicosa
La loica peruana o turpial belicosu (Sturnella bellicosa), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae que vive nel centru-oeste de América del Sur.
Alcuéntrase dende Ecuador, pasando por tola mariña del Perú, hasta'l norte de Chile, onde lo atopa dende los oasis de los valles próximos a Arica, hasta Quillagua, na Rexón de Antofagasta.
Los machos son de color negru amarronáu col gargüelu y el pechu de color coloráu brillante. Les femes son de color más apagáu y más rayaes que los machos. El so llargor ye d'unos 20 cm.
El so hábitat natural son carbes seques subtropicales o tropicales, vexetación de banzaos intermareales, yerbazales desérticos, oasis, y carbes húmedes, dende'l nivel del mar hasta alredor de 1000 msnm.
La so manera de volar carauterízase por un solmenón similar al de los picatueros. Aliméntense principalmente d'insectos, y delles granes. 
Nidifica nel suelu xeneralmente so un parrotal o un matu de yerba. Crea un nial en forma de cúpula con fibres vexetales texíes. La postura ye de 3 a 5 güevos. El tordu renegrido ("Molothrus bonariensis") suel reproductivamente parasitarlo.
Esti taxón alcuéntrase subdividíu en dos subespecies:
Sturnella bellicosa albipes
La loica peruana del sur o turpial belicosu del sur (Sturnella bellicosa albipes), ye una subespecie de la loica peruana ("Sturnella bellicosa"), paseriforme de la familia Icteridae que vive nel noroeste de América del Sur.
Distribuyir n'árees seques y costeres dende Ica, pel centru y sur del Perú hasta'l norte de Chile, onde lo atopa dende los oasis de los valles próximos a Arica, hasta Quillagua, na Rexón de Antofagasta.
Los machos son de color negru amarronáu col gargüelu y el pechu de color coloráu brillante. Les femes son de color más apagáu y más rayaes que los machos. El so llargor ye d'unos 20 a 22 cm.
Sturnella bellicosa bellicosa
La loica peruana del norte o turpial belicosu del norte (Sturnella bellicosa bellicosa), ye una subespecie de la loica peruana ("Sturnella bellicosa"), paseriforme de la familia Icteridae que vive nel noroeste de América del Sur.
Distribuyir na mariña del Pacíficu dende Ecuador hasta'l norte del Perú.
Sturnella loyca
La loica común, lloica o milico (Sturnella loyca) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae mesma del Conu sur suramericanu. Identificar pol so gran llurdiu coloráu nel so pechu.
Lo que más caracteriza a esta aves ye'l so llurdiu coloráu nel so pechu, gargüelu y cara. La mayoría de la so parte trasera ye d'un color coritu y café. Tien una cola curtia, pates grises, y picu abuxáu. Na so cabeza tien una especie de banda ablancazada.
El so trinar ye pocu variáu, y prestosu. Vive en comunidaes y pel hibiernu ye fácil estremala volando en bandaes. Gusta de terrenes baxos y húmedos buscando'l so alimentu tanto nel suelu como nos parrotales, que componse de granes, frutes y crustáceos.
La loica alcuéntrase en bona parte del territoriu Chile, de Atacama a Rexón de Magallanes y de l'Antártica Chilena, Magallanes y na República Arxentina. Principalmente alcuéntrase en pacionales y praderíes.
Vese en primavera
El nial ye grande, sueltu y formáu por campera seca bien xuníu y asitiáu nel suelu perbién escondíu ente campera alta. Bien curiáu pola fema, ésta nunca llega direutamente al nial, sinón que baxa cerca d'él y camina agachada hasta ésti. Al salir, facer otramiente, como una manera de que naide s'entere onde ta.
Sturnella magna
El turpial oriental, carmelo, zacatero común, pradero común, cantor de pradería o chirlobirlo (Sturnella magna) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae que vive en América. Trátase d'un páxaru de tamañu mediu y d'aspeutu bien similar al turpial gorjeador.
Mide ente 21 y 22,5 cm de llargor y pesa en promediu 85 g. Los adultos tienen les partes inferiores de color mariellu con una "V" negra nel pechu y con lladrales blancos con rayes negres. La parte cimera ye principalmente de color castañu con rayes negres. Tienen un picu apuntiáu. La cabeza presenta franxes de lantre escontra tras, alternando'l negru con colores claros, como'l blancu, amarellentáu y la castañal clara.
La so hábitat de reproducción son los pacionales y praderíes y tamién los campos de segáu, hasta los 2500 m de altitú. Esta especie ye un residente permanente a lo llargo de gran parte de la so área de distribución, anque la mayoría de les aves del norte migren escontra'l sur pel hibiernu. N'América Central y del Sur, que tienden a ser llindaos a la zona oriental (Atlánticu) llau del continente tamién. En 1993 esta especie foi rexistrada per primer vegada n'El Salvador y el descubrimientu d'una pareya reproductora en 2004, confirmó que la especie ye residente ellí.
Busca alimentu nel suelu o na vexetación baxa, dacuando sondiando col so picu. Aliméntase principalmente d'artrópodos y adicionalmente con granes y bagues. Pel hibiernu, de cutiu aliméntense en bandaes.
Añera mientres los meses de branu. Constrúi'l nial nel suelu, cubiertu con un techu texíu de yerbes. Puede haber más d'una fema añerando nel territoriu d'un machu.
El so númberu aumentó nel este de Estaos Xuníos cuando se baltaron los montes, pero depués menguóse col amenorgamientu del hábitat fayadizu. En Centroamérica espandióse na cuenca del Pacíficu.
La especie describióse primeramente por Linneo en 1758 en "Systema naturae", como "Alauda magna", ensin estremala del turpial occidental ("Sturnella neglecta") y confundiéndoles con dos especies d'África: el "bisbita del Cabu" y el "bisbita gorgigualdo". Darréu Linnaeus detectó l'erru y estremó la especie.
El cantar murnio con xiblíos senciellos de "S. magna", estremar de "S. neglecta", que'l so cantar ye aflautado y complexu. 
La subespecie "S. m. lilianae", del norte de México, ye dacuando tratada como una especie distinta "Sturnella lilianae".
Sturnella militaris
La loica pechirroja (Sturnella militaris) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Icteridae qu'habita en delles rexones de Centru y Suramérica. Ta cercanamente rellacionada col pechu coloráu ("S. superciliaris"), de forma qu'antaño considerábase al tordu pechirrojo una subespecie d'ésta.
La loica pechirroja habita nel suroeste de Costa Rica, colonizada apocayá, na isla de Trinidá, y per el sur hasta'l nordés de Perú y el centru de Brasil. En 2008, se documentó la so presencia per primer vegada en Nicaragua.
Sturnella neglecta
El turpial gorjeador o pradero gorjeador ("Sturnella neglecta") ye una especie d'ave de la familia "Icteridae", que s'atopa nel occidente y centru de Norteamérica. 
En promediu mide 21,6 cm de llargor. Adultu tien les partes inferiores mariellu color brillosu, con una "V" negra nel pechu y colos lladrales blancos rayaos de negru. Los sos partes cimeros son predominantemente de color marrón, pero tamién tienen rayes negres. El so picu ye llargu y puntudo y la so cabeza presenta rayes castañu claro, blancu y negru.
El so cantar ye un garllo aflautado y complexu que s'estrema bien del xiblíu senciello y murnio del turpial oriental.
Los sos hábitats de cría son los pacionales, praderíes y campos abandonaos, que puede atopase nel oeste y centru de América del Norte, hasta'l norte de México, onde se superpone colos del turpial oriental. Estes aves prefieren la vexetación seco y delgao. Los dos especies d'aves coesisten, anque xeneralmente nun se crucien, y defenden el territoriu contra otres. Cuando se crucien los híbridos presenten baxa fertilidá.
Son residentes permanentes a lo llargo de gran parte de la so área de distribución, pero les aves del norte pueden migrar a les zones del sur pel hibiernu, y dellos páxaros tamién se mueven escontra l'este, dende'l sur d'Estaos Xuníos.
Aliméntense principalmente d'insectos, pero tamién comen bayes y granes. Pel hibiernu, estes aves aliméntense de cutiu en bandaes.
Los sos niales tán asitiaos nel suelu, a campu abierto, y tán cubiertos con un techu de yerba texida. Puede haber más d'una fema qu'añeren nel territoriu d'un machu.
Sturnella superciliaris
La loica cejiblanca (Sturnella superciliaris) ye un ave paseriforme de la familia Icteridae qu'habita nel continente americanu. Magar el so nome y color, pertenez al mesmu xéneru que los praderos, y ta menos rellacionáu col grupu de los tordos capitanes.
Esta ave vive nel nordés de Brasil y en partir sur de Suramérica, a lo llargo de Perú, Paraguái, Uruguái y Arxentina. Les poblaciones del sur son parcialmente migratories. 
Al igual qu'otros loicas, acomuñar col campu abierto, incluyendo praos, camperes y zones de cultivu, preferentemente con parrotales baxos y barganales artificiales por que los machos puedan posase y cantar. El machu vuela a un altor máximu de diez metros, y depués baxa coles nales plegaes mientres canta nuna especie de runfíu, siguíu por una serie de notes entecortaes.
El pechu coloráu constrúi un nial fondu sobre'l suelu, en forma de copa y arrodiáu por campera, ente pacionales altos. Polo xeneral, les distintes pareyes añeren cerca unes d'otres y la fema deposita ente trés y cinco güevos de color coloráu parduzu cada vegada. Esta especie sufre l'amenaza de los tordos, quien actúen como parásitos; nuna ocasión atoparon diecinueve güevos de tordu con un güevu de pechu coloriáu nel mesmu nial. 
El pechu coloriáu ye un pequeñu ictérido. El machu tien un plumaxe mayormente negru, con gargüelu, pechu y parte cimeru de les nales de color coloráu intensu y una llinia blanca al pie de los güeyos. La fema tien la parte cimera de les nales d'un color ocre, pates de color claru y llinies blanques sobre la cabeza y cerca del güeyu. Los pichones son similares a les femes, pero de plumaxe más claru.
Esta especie ta rellacionada bien cercanamente col tordu pechirrojo, "S. militaris", que vive más al norte, y d'antiguo yera considerada una subespecie del pechu coloráu. El pechu coloráu machu puede estremase fácilmente pela llinia blanca que parte del güeyu, pero les femes de los dos especies son casi idéntiques, cola única diferencia de que les "S. militaris" tienen un picu más llargu y pequeñu, nales más curties y pates más acolorataes y menos rayaes que les "S. superciliaris".
Esta ave gregaria aliméntase principalmente de insectos y de delles granes, incluyendo arroz, y escargata na tierra como un tordu arroceru. 
El pechu coloráu beneficióse de baltar de montes y de la cría en granxes, y estiende el so rangu cada vegada más. 
Sturnia pagodarum
El estornín de les pagodes o estornín de cabeza negra (Sturnia pagodarum)
Mide ente 19 y 20 cm de llargu, 9,9 a 11,5 cm de valumbu y 40-54 g de pesu. El plumaxe ye de color beige cremosu maciu, cola parte cimera del cuerpu de color marrón-buxu y un gorru negru. El picu ye de color mariellu cola base azulada. Tien los iris pálidos y un parche de piel azulao alredor de los güeyos. Los machos adultos tien una cresta más prominente que les femes y tienen les plumes del pescuezu más llargues. Les aves xuveniles son más opaques y el capuchón ye más marrón.
El nome de la especie "pagodarum" créese que ta basáu na presencia de la especie n'edificios y pagodes nel sur de la India.
Ye criador residente en Nepal y la India, visitante d'iviernu en Sri Lanka y visitante de branu en delles partes de los Himalayas occidentales y nororientales. Tienen notes de llamada musicales compuestes d'una serie de notes arrastraes que terminen abruptamente. Anque ye vistu principalmente nes enllanaes hai dellos rexistros de riba de 3000 m principalmente en Ladakh.
Habita típicamente en montes secos, carbes y cultivos y alcuéntrase de cutiu cerca de viviendes humanes. Favorécenlu especialmente les zones con tierres anubiertes o pantanoses.
Como la mayoría de los estorninos, ye omnívoru, comiendo frutes ya insectos. Fueron conocíos por alimentar se de los frutos de "Thevetia peruviana" que son tóxicos pa munchos vertebraos. Estes aves nun son tan arbóreas como l'estornín malabar ("Sturnia malabarica") y formen bandaes pequeñes que s'entemecen con otros estúrnidos nel suelu. Tamién suelen visitar les flores pol néctar, particularmente "Salmalia", "Butea monosperma" y "Erythrina". Duermen comunalmente nun gran númberu d'árboles frondosos, de cutiu en compañía de periquitos y otros estorninos.
Constrúi'l so nial en buecos de los árboles o cuévanos artificiales. La dómina de reproducción ye dende marzu hasta setiembre, pero varia según el llugar, siendo más temprana nel sur de la India. Dambos sexos participen na construcción del nial. El nial ta forráu con yerba, plumes y trapos. La niarada normal ye de 3-4 güevos que son de color verde azuláu maciu. Los güevos eclosionen nunos 12 a 14 díes.
Atopóse que los xéneros d'estorninos son polifiléticos en base de la filoxenia molecular y esto dio llugar a cambeos nel allugamientu de los xéneros. Esta especie foi asitiada tradicionalmente nel xéneru "Sturnus" y "Temenuchus", pero un estudiu de 2008 asitiar dientro del xéneru "Sturnia" (Zuccon "et al." 2008).
Sturnus unicolor
El estornín negru (Sturnus unicolor) ye un ave paseriforme de la familia de los estorninos, Sturnidae. Ta estrechamente rellacionáu col estornín pintu, pero tien una distribución muncho más llindada y nun ye migratoriu. Esti estornín ye residente de la península ibérica, noroeste d'África, Sicilia, Córcega y Cerdeña.
El so color negro y característico figura colos sos curtios pescuezu y cola faen la so identificación senciella cola única posibilidá de tracamundiu mientres l'iviernu, cuando los estorninos pintos tamién tán na mesma rexón. Los estorninos negros pel hibiernu tienen un color negru buxu llixeramente motudu anque non tan abondosu y marcáu como'l pintu. Anque al llegar la primavera pierden toles pequeños llixos y adquieren un plumaxe más negru y más brillosu qu'el del estornín pintu, cuantimás los machos. Les pates son rosadas y los sos estrechos y apuntiaos picos tienen tonalidá mariella, más intensa nos machos mientres la temporada de cría. Los estorninos negros anden en llugar de brincar y tienen un vuelu fuerte y direutu. En vuelu pueden apreciase les sos nales en forma triángular y la so cola curtia. Los sos pitucos son de color marrón apagáu y los xuveniles son de color gris escuru motedado bien similares a los del pintu. 
L'estornín negru puede atopase en cualquier llugar abiertu, inclusive dientro de los núcleos urbanos. Al igual que l'estornín pintu esta especie ye omnívora y aliméntase d'invertebraos, bayes, etc. Tamién ye gregaria y forma bandaes grandes mientres l'iviernu, anque non tan grandes que les del estornín pintu. Ye un ave ruidosa y puede asonsañar soníos perbién. El so cantar ye asemeyáu al del estornín pintu pero ye más claru y tien un tonu más altu.
Esta especie suel añerar en cuévanos, que pueden ser un buecu nun árbol o furacos nos edificios. De normal ponen cuatro güevos.
Sturnus vulgaris
El estornín pintu (Sturnus vulgaris), tamién conocíu como estornín européu o estornín común, ye una especie d'ave paseriforme que pertenez a la familia de los estornidos (Sturnidae). Mide unos 20 cm de llargu y tien un plumaxe de color negru iridiscente, con un rellumu púrpura o verde, chiscáu de blancu, sobremanera nel iviernu. Les pates son acolorataes, y el picu ye negru nel iviernu y mariellu nel branu. A diferencia de los adultos, les aves xuveniles tienen un plumaxe marrón. Ye un ave ruidosa, sobremanera en perchas comuñales y otres situaciones gregaries, y tien un cantar variáu, pero pocu musical. Tien la capacidá d'asonsañar los soníos de la so redolada ya inclusive aprendelos. El so talentu pa la imitación vocal foi notáu n'obres lliteraries como "Mabinogion" y les obres de Pliniu'l Vieyu y William Shakespeare.
Reconozse cerca d'una docena de subespecies que se reproducen en hábitats abiertos na so área de distribución natural en Europa y l'occidente d'Asia. La especie foi introducida en Australia, Nueva Zelanda, América del Norte, Arxentina, Sudáfrica y otros llugares. Ye residente nel sur y l'oeste d'Europa y el suroeste d'Asia, ente que nel iviernu les poblaciones del nordés migren escontra'l sur y l'oeste dientro de la área de reproducción, ya inclusive más al sur, escontra la península ibérica y el norte d'África. Constrúi'l so nial nun cuévanu natural o artificial onde pon cuatro o cinco güevos de color azul claru. Estos eclosionen dempués de dos selmanes, y les críes permanecen nel nial mientres tres semana. De normal hai una o dos puestes cada añu. Ye una especie omnívora que s'alimenta d'una amplia gama d'invertebraos, y tamién de granes y frutes. Ye depredado por dellos mamíferos y ave de rampiña rapazos, y ye el anfitrión d'una gran variedá de parásitos esternos ya internos.
Forma grandes bandaes que pueden ser beneficioses pa l'agricultura por combatir plagues, yá que peracaben grandes cantidaes d'insectos y otros invertebraos. Sicasí, los mesmos estorninos pintos pueden aportar a consideraos plaga, cuando acaben con cultivos de frutes y desentierren biltos agrícoles. Tamién pueden representar una molestia cuando les bandaes pernoctan en cables o postes urbanos, pol volume del ruiu y de los escrementos que producen. Ciertes poblacionessobremanera les que fueron introducíes, fueron sometíes a una serie de midíes pa contener o menguar la so crecedera, como la eliminación selectiva, pero estes midíes tuvieron poco ésitu, sacante en Australia Occidental. En delles partes del norte y oeste d'Europa les poblaciones menguaron dende la década de 1980 por cuenta de cambeos agrícoles y el consiguiente amenorgamientu nel un númberu d'invertebraos nos pacionales, los que son un alimentu importante pal desenvolvimientu de los pitucos. A pesar d'ello, nun se cree que l'abondosa población mundial tea menguando de manera significativa y l'estornín pintu sigue siendo clasificáu como una especie so esmolición menor pola Unión Internacional pal Caltenimientu de la Naturaleza (UICN).
Foi descrita per primer vegada en 1758 por Linneo (Linnaeus) na so "Systema Naturae" sol nome binomial actual. Les palabres "Sturnus" y "vulgaris" (en llatín) correspuenden a los sustantivos «estornín» y «común» respectivamente. La palabra llatina "sturnus" derivar d'un raigañu indoeuropea desconocida que se remonta al segundu mileniu enantes de Cristu. 
La familia de los estorninos ye un grupu que la so distribución orixinal –ensin cuntar les introducciones n'otros continentes– llindar al Vieyu Mundu, col mayor númberu d'especies nel sudeste d'Asia y África Sub-sahariana. El xéneru "Sturnus" ye polifilético y les relaciones ente los sos miembros nun tán dafechu resueltes. El pariente más cercanu del estornín pintu ye'l estornín negru. L'estornín negru –una especie non migratoria– pue ser el descendiente d'una población ancestral de "S. vulgaris" que sobrevivió la Edá de Xelu nun abelugu na península Ibérica, y estudios de xenética mitocondrial suxuren que podría considerase como una subespecie d'esti postreru. Esiste mayor variación xenética ente les distintes poblaciones del estornín pintu qu'ente'l llamáu estornín pintu y l'estornín negru. Anque s'identificaron restos de "S. vulgaris" que daten del Pleistocenu Mediu, la escasez del rexistru fósil de la familia Sturnidae nel so conxuntu enzanca'l resolvimientu de les relaciones ente los sos miembros.
Esisten delles subespecies que varien clinalmente en tamañu y tonu de colores del plumaxe adultu. La reconocencia de les subespecies varia ente les autoridaes taxonómiques por cuenta de la variación gradual de la área de distribución xeográfica y l'amplia intergradación.
Les aves de Fair Isle, San Kilda y Hébrides Esteriores tienen un tamañu entemediu ente "S. v. zetlandicus" y la subespecie nominal, y la so clasificación como subespecie varia según l'autor taxonómicu. Los xuveniles escuros, típicos d'estes formes insulares, atópense dacuando na parte continental d'Escocia y n'otres partes, lo qu'indica qu'esiste un fluxu xenético de "faroensis" o "zetlandicus", subespecies qu'enantes se consideraben como aisllaes.
Delles otres subespecies fueron descrites, pero polo xeneral nun se consideren taxones válidos. La mayoría son intergraos que se producen nes zones de contactu ente los rangos de distintes subespecies. Inclúi "S. v. ruthenus" Menzbier, 1891 y "S. v. jitkowi" Buturlin, 1904, que son intergraos ente "vulgaris" y "poltaratskyi" del oeste de Rusia; "S. v. graecus" Tschusi, 1905 y "S. v. balcanicus" Buturlin y Harms, 1909, intergraos ente "vulgaris" y "tauricus" del sur de los Balcanes hasta'l centru de Ucrania y de Grecia hasta'l Bósforo; y "S. v. heinrichi" Stresemann, 1928, un intergrado ente "caucasicus" y "nobilior" nel norte d'Irán. "S. v. persepolis" Ticehurst, 1928 del sur d'Irán (provincia de Fars) ye bien similar a "S. v. vulgaris", y nun ta claru si tratar d'una población residente distinta, o de migrantes del sudeste d'Europa.
L'estornín pintu mide de 19 a 23 cm de llargu, y tien un valumbu alar de 31 a 44 cm y un pesu de 58 a 101 g. Ente les midíes estándar, la cuerda alar ye de 11,8 a 13,8 cm, la cola de 5,8 a 6,8 cm, el culmen de 2,5 a 3,2 cm y el tarsu de 2,7 a 3,2 cm. El plumaxe ye de color negru iridiscente, con un rellumu púrpura o verde, chiscáu de blancu, sobremanera nel iviernu. Les partes inferiores de los machos adultos son más enllordiaes que les de les femes adultes nun momentu dáu del añu. Les plumes del gargüelu de los machos son llargues y sueltes y utilícense nes exhibiciones de cortexu, ente que les de les femes son más pequeñes y más apuntiaes. Les pates son robustes y de color rosado-colloráu o gris-coloráu. El picu ye estrechu, cónicu, con una punta afilada; nel iviernu ye de color marrón-negru, pero nel branu, les femes tienen picos de color mariellu-llimón, ente que los machos tienen picos de color mariellu con una base azul-gris. La muda asocede una vegada al añu, a finales del branu dempués de terminar la temporada de reproducción; les plumes nueves destacar poles sos puntes blanques (plumes del pechu) o ante (plumes de les nales y el llombu), lo que produz un aspeutu motudu. L'amenorgamientu de los llurdios na dómina de reproducción llógrase principalmente pola gastadura normal de les puntes blanques de les plumes. El plumaxe de les aves xuveniles tien un color gris-marrón que se convierte nel plumaxe adultu al algamar el primer iviernu, anque de cutiu caltién daqué del plumaxe marrón xuvenil, especialmente na cabeza.
Polo xeneral ye posible determinar el sexu pol color del iris, marrón intenso nos machos, marrón-grisaceo o gris nes femes. La determinación del sexu tien una precisión de 97% al envalorar el contraste ente'l iris y la pupila central (siempres escura), aumentando hasta 98% si considérase tamién el llargor de les plumes del gargüelu.
Al igual que la mayoría de los demás estorninos terrestres, l'estornín pintu muévese caminando o corriendo, en llugar de saltar. El so vuelu ye bastante firme y direutu; les sos nales, de forma triangular, baten con gran rapidez, y dacuando les aves entamen por curtios trechos ensin perder muncho altor enantes de volver a entamar el batimiento de les nales. Cuando tán en bandaes, les aves desapieguen casi simultáneamente, xiren y vuelven al unísonu, formen una masa compacto o una serpentina espurrida que s'amacera nuevamente, y aterricen de manera coordinada. Mientres la migración, los estorninos pintos pueden volar a una velocidá de 60–80 km/h y pueden cubrir una distancia total d'hasta 1000–1500 km.
Dellos estorninos terrestres, incluyendo los del xéneru "Sturnus", presenten adaptaciones del craniu y de los músculos que faciliten l'alimentación por sondéu. Esta adaptación –que consiste nun agrandamientu de los músculos tresportadores responsables d'abrir el quexal, y un craniu más estrechu que dexa que'l güeyu mover escontra alantre pa mirar a lo llargo del picu– ta más desenvuelta nel estornín pintu (al pie de "Sturnus unicolor" y "Sturnus cineraceus"). Esta técnica consiste n'ensertar el picu nel suelu y abrir como un mediu p'atopar preses o otros alimentos ocultos. L'estornín pintu tien les traces físiques que-y dexen utilizar esta técnica d'alimentación, lo que de xuru contribuyó nel ampliu espardimientu d'ésta especie.
Na península ibérica, el Mediterraneu occidental y el noroeste d'África, l'estornín pintu puede confundise col estornín negru, el so pariente cercanu que'l so plumaxe, como'l so nome indicar, tien un color más uniforme. A curtia distancia puede reparase qu'esti postreru tien plumes del gargüelu más llargues, un fechu particularmente notable cuando canta.
L'estornín pintu ye un ave ruidosa. El so canto componer d'una amplia variedá de soníos tantu melódicos como de resonancia mecánica, que formen parte d'una sucesión ritual de soníos. El machu ye'l principal cantante y participa n'episodios de cantar que pueden durar más d'un minutu por episodiu. Cada episodiu inclúi típicamente cuatro variedaes de cantar, que se siguen, ensin posa, nun orde regular. L'episodiu empieza con una serie de xiblíos de tonos puros, siguida pela parte principal del cantar, una serie de secuencies variables que de cutiu incorporen fragmentos de cantares asonsañaes d'otres especies d'aves y diversos otros soníos d'orixe natural o artificial. La estructura y la simplicidá del soníu mimetizado ye de mayor importancia que la frecuencia cola que se produz. Cada parte del soníu repite delles vegaes primero que l'ave pasa a la siguiente. Dempués d'esta sección variable vien un númberu de clics repitíos, siguíu por una esplosión final de cantar d'alta frecuencia, nuevamente compuesta de dellos tipos. Cada ave tien el so propiu repertoriu, y les aves más competentes pueden tener hasta 35 tipos de cantar variable y hasta 14 tipos de clics.
Al averase la dómina de reproducción, los machos canten costantemente, pero facer con menos frecuencia dempués del axugamientu. Na presencia d'una fema, el machu dacuando vuela al so nial y canta dende la entrada, aparentemente tratando d'atraer la fema. Les aves mayores d'edá suelen tener un repertoriu más ampliu que les aves más xuveniles. Los machos colos episodios de cantar más llargu y los repertorios más amplios suelen tener mayor ésitu nel axugamientu, atrayendo rápido a les sos pareyes, y tienen mayor ésitu reproductivu que los demás. Les femes paecen preferir pareyes con cantares complexos, seique porque indique una mayor esperiencia o llonxevidá. Un cantar complexu tamién ye una ferramienta eficaz na defensa d'un territoriu y pa disuadir la so invasión por machos menos esperimentaos.
Les aves canten tamién fora de la temporada de reproducción, ye dicir mientres tol añu, sacante'l periodu de la muda. Son sobremanera los machos los que canten, anque les femes escúchense tamién n'ocasiones. Inda nun se conoz bien la función de los cantares fora de la temporada de cría. Describiéronse once tipos de llamaes, incluyendo una llamada de bandada, una llamada d'alarma, d'ataque, de gurníu y de cópula. La llamada d'alarma ye un berru aspru, y mientres s'alimenten xuntos los estorninos pintos engárrense ensin posa. Charren mientres se posen y cuando se bañen, produciendo un ruiu sustancial que puede causar irritación na xente que vive na cercanía. Cuando una bandada d'estorninos pintos vuelen al unísonu, los movimientos sincronizaos de les nales producen un característicu soníu sibilante que puede escuchase a cientos de metros de distancia.
L'estornín pintu ye una especie bien gregaria, especialmente na seronda ya iviernu. Anque'l tamañu de les bandaes ye bien variable, pueden formase bandaes bien grandes y ruidoses cerca de los dormideros. Créese qu'estes trupes concentraciones d'aves son una defensa contra los ataques de Aves de rampiña rapazos como'l ferre pelegrín o gavilán. En vuelu, les bandaes formen una apertada formación esférica, espandiéndose y contraer y camudando de forma con frecuencia, aparentemente ensin nengún tipu de líder. Cada ave camuda'l so cursu y la so velocidá como resultancia del movimientu de los sos vecinos más cercanos. Pueden formase concentraciones bien grandes nos dormideros, en casos escepcionales hasta 1,5 millones d'aves; estos pueden formase en centros urbanos, montes o cañaverales, y lleguen a causar problemes pola cantidá d'escrementos que producen. Estos pueden atropar hasta una espesura de 30 cm, matando a los árboles pola concentración de productos químicos que contienen. En cantidaes menores, los escrementos actúen como fertilizante; polo tanto'l alministradores de zones montiegues dacuando traten de mover los dormideros d'una área del monte a otru pa beneficiase de la meyora del suelu y evitar grandes depósitos tóxicos.
Grandes bandaes de más d'un millón d'estorninos pintos pueden reparase na primavera, enantes de la puesta del sol, nel suroeste de Jutlandia, Dinamarca, sobre los banzaos de los conceyos de Tønder y Esbjerg ente Tønder y Ribe. Axuntar en marzu hasta mediaos d'abril, cuando les aves qu'añeren nel norte de Escandinavia empiecen la migración escontra les sos zones de reproducción. El so comportamientu d'ensame crea formes complexes recortaes contra'l cielu, un fenómenu conocíu localmente como "sort sol" («sol negru»). En ciertes zones del Reinu Xuníu formen bandada d'hasta cincuenta mil estorninos pintos en plenu iviernu, poco primero de la puesta del sol. Estes bandaes conócense localmente como "murmurations" («murmurios»).
L'estornín pintu ye principalmente insectívoru y aliméntase tantu de plagues como d'otros artrópodos. La gama d'alimentos inclúi arañes, típulas, polillas, efímeres, libélulas, caballinos del diañu, saltapraos, tijeretas, neurópteros, tricópteros, mosques, escarabayos, mosques de sierra, abeyes, aviespes y formigues. Consume tantu los insectos adultos como los bárabos. Tamién s'alimenta de lombriz de tierra, cascoxos y pequeños vertebraos, como xaronca y llagartos.
Anque'l consumu de invertebraos ye necesariu pa una reproducción esitosa, l'estornín pintu ye omnívoru y tamién puede comer grano, granes, frutes, néctar y restos de comida, si preséntase la oportunidá. Los miembros de la familia de los estorninos difieren de la mayoría de les aves en que nun pueden fácilmente metabolizar alimentos que contienen altos niveles de sacarosa, anque pueden remanar otres frutes como uves y cereces. La subespecie aisllada de los Azores ("S. v. granti") aliméntase de los güevos del charrán rosado, una especie en peligru d'estinción. P'amenorgar les poblaciones d'estorninos pintos, introduciéronse midíes como la eliminación selectiva primero que los charranes rosáu tornen a les sos colonies de cría na primavera.
Esisten dellos métodos colos cualos los estorninos pintos llogren la so comida, pero polo xeneral aliméntense cerca del suelu, atrapando los insectos na superficie o xusto debaxo d'ella. Polo xeneral, prefieren buscar alimentos en camperes bien curties y, de cutiu atópense ente animales de llendo o engaramaos nos sos llombos, onde s'alimenten de los parásitos esternos de los mamíferos. Grandes bandaes pueden participar nuna práctica conocida como "roller-feeding" («alimentación en rodiellu»), na cual les aves na parte trasera de la bandada de cutio vuelen escontra'l frente, onde les oportunidaes d'alimentación son los meyores. Cuanto mayor seya la bandada, más cercanes atópense les aves ente sigo mientres s'alimenten. De cutiu aliméntense nun llugar por dalgún tiempu, y vuelven a los sitios onde tuvieron ésitu.
Reparáronse cuatro tipos de comportamientu de forrajeo nos estorninos pintos. «Sondiar» que consiste en repetidamente, y al azar, ensertar el picu nel suelu hasta atopar un insectu o otra presa; de cutiu acompáñase de l'apertura del picu nel suelu pa engrandar el furacu. Esti comportamientu, descritu per primer vegada por Konrad Lorenz y conocíu pol términu alemán "zirkeln", utilízase tamién pa crear y enanchar los furacos en bolses de basura de plásticu. Pa perfeccionar esta técnica precisa tiempu, y por cuenta de esto la dieta de les aves nueves y de poca esperiencia de cutiu va contener menos insectos. Otra técnica, conocida como "hawking", consiste n'atrapar insectos al vuelu. "Lunging" ye una técnica menos común na cual l'ave llanzar escontra alantre p'atrapar un invertebráu que se mueve pel suelu. Prinden a los merucos de tierra sacándoles del suelu. Los estorninos pintos que pasen por periodos ensin accesu a alimentos, o qu'esperimenten un amenorgamientu nes hores de lluz disponible pa buscar alimentos, compensen per aciu l'aumentu de la so masa corporal pol depósitu de grasa.
Los machos ensin apariar busquen un cuévanu apropiáu ónde construyir los sos niales p'atraer a les femes solteres, de cutiu decorar con adornos como flores y material verde frescu, que la fema desmonta darréu, al aceptalo como la so pareya. La cantidá de material verde nun ye importante, siempres y cuando haya dalgunu, pero la presencia de yerbes nel material decorativo paez ser importante p'atraer una pareya. L'arume de vexetales tales como'l milenrama actúa como un atrayente olfativu pa les femes.
Los machos canten mientres gran parte de la construcción, y entá ye más cuando una fema averar al so nial. Dempués de la cópula, el machu y la fema siguen xuntos cola construcción del nial. Los niales construyir en cualquier tipu de furacu; ye comunes que los haya n'árboles acovanaos, edificios, toconos y niales artificiales. "S. v. zetlandicus" añera típicamente en resquiebros y furacos nos cantiles, un hábitat raramente utilizáu pola subespecie común. Los niales constrúyense de normal de paya, yerba seco y ramines, con un forru interior de plumes, llana y fueyes nidies. La construcción tardienta xeneralmente cuatro o cinco díes y puede siguir mientres la incubación.
L'estornín pintu pue ser al empar monógamu y polígamu. Anque los pitucos xeneralmente críense por un machu y una fema, de xemes en cuando la pareya puede tener ayuda adicional. Les pareyes pueden ser parte d'una colonia, y nesi casu dellos otros niales pueden ocupar el mesmu árbol o árboles cercanos. Los machos pueden apariase con una segunda fema, ente que la primera inda ta nel nial. L'ésitu reproductivu de les aves suel ser menor nel segundu nial comparáu col primeru.
La cría realizar mientres la primavera y el branu. Dempués de la cópula, la fema pon los güevos a diariu mientres un periodu de dellos díes. Si pierde un güevu mientres esti tiempu, reemplazar con otru. De normal pon cuatro o cinco güevos que tienen una forma ovoide y color azul claro, o blancu n'ocasiones, y que comúnmente tienen una apariencia brillosa. El color de los güevos paez evolucionar pola bona visibilidá del azul n'ambientes con poca lluz. Los güevos miden de 26,5 a 34,5 mm de llargu y 20,0 a 22,5 mm de diámetru máximu.
La incubación dura trece díes, anque l'últimu güevu puestu puede tardar 24 hores más en salir del cascarón que'l primeru. Dambos padres comparten la responsabilidá de guarar los güevos, pero la fema dedica más tiempu a la incubación que'l machu, y ye l'únicu padre en faelo de nueche cuando los machos tornen al dormidero comunal. Les críes nacen ciegues y desnudes. Desenvuelven plumón dientro de los siete díes de la eclosión y pueden ver a los de nueve díes. Una vegada que los pitucos son capaces de regular la so temperatura corporal, unos seis díes dempués de la eclosión, los padres dexen en gran midida de quitar los escrementos del nial. Enantes d'eso, la suciedá podría moyar el plumaxe de los pitinos según el material del nial, amenorgando la so eficacia como aislante y aumentando el riesgu d'enfriamientu de les críes. Los pitucos permanecen nel nial mientres tres semana, onde son de cutio alimentaos por dambos padres. Los pitucos emplumecidos siguen siendo alimentaos polos sos padres por una o dos selmanes más. Una pareya puede producir hasta trés puestes per añu, y de cutiu reutiliza y reforra el mesmu nial, anque dos puestes ye típicu, o namái una al norte del 48N. La mayoría de los xuveniles camuden dientro de dos meses, adquiriendo'l so primer plumaxe básicu. Llogren el so plumaxe adultu al añu siguiente. Al igual qu'otros paseriformes, los padres caltienen el nial llimpiu y quiten los sacos fecales de los pitinos.
Los parásitos de puesta intraespecíficos son comunes nos niales del estornín pintu. Les femes flotantes» (femes ensin apariar mientres la dómina de reproducción) nes colonies de cutiu ponen los sos güevos nel nial d'otra pareya. Tamién esisten rexistros de pitucos que yá salieron del nial y que tornen invadiendo los sos propios niales o los vecinos, desallugando la nueva puesta. La tasa d'ésitu de que los pitucos lleguen a la fase de emplumación y salgan vivos del nial ye de 48% a 79%, anque namá'l 20% de les críes llogra sobrevivir hasta la edá reproductiva; la tasa de supervivencia de los adultos ta más cerca de 60%. La esperanza de vida promedio ye d'unos 2 a 3 años, anque'l récord de llonxevidá ye de 22 años y 11 meses.
Los estorninos pintos adultos son cazaos por gavilanes tales como'l azor común y el gavilán eurasiático, y ferres incluyendo'l ferre pelegrín, alcotán européu y peñerina vulgar. Rapazos más lentos, como'l bilanu negru, bilanu real, ratoneru común y el aguilucho lagunero del Pacíficu, tienden a depredar les aves nueves que la so prinda sueli ser más fácil. El miná común dacuando desalluga a los güevos, pichones y los estorninos pintos adultos de los sos niales, y el indicador mozu, un parásitu de puesta, sirvir del estornín pintu como anfitrión. Los niales pueden ser allanados por especies capaces de xubir a ellos, tales como armiños, mapaches y esguiles, y los gatos pueden atrapar a los incautos.
Los estorninos pintos son güéspedes d'una variedá de parásitos. Nun estudiu de trescientos estorninos pintos nos Estáu Xuníos afayóse que toos teníen siquier un tipu de parásitu; el 99% tenía parásitos esternos, como pulgues, ácaros, o cachiparros, y el 95% tenía parásitos internos, na so mayoría distintes tipos de merucos. Les especies chupadores de sangre abandonen la so anfitrión cuando muerre, pero otros parásitos esternos permanecen nel cuerpu. Una ave con un picu deformado taba infestada por pioyos Mallophaga, probablemente por cuenta de la so incapacidá d'esaniciar los parásitos.
La pulga de les pites ("Ceratophyllus gallinae") ye la pulga más común nos sos niales. N'ocasiones, la pequeña pulga de gorriones "Ceratophyllus fringillae" tamién ye atopada ellí, lo que se debe probablemente a'l costume de los estorninos pintos d'apoderase de los niales d'otres especies. Esta pulga nun se topa nos Estaos Xuníos, nin siquier na población estaunidense del gorrión común. 
Ente los pioyos inclúyense especies como "Menacanthus eurystemus", "Brueelia nebulosa" y "Stumidoecus sturni". Otros parásitos artrópodos inclúin "Ixodes" cachiparros y ácaros tales como "Analgopsis passerinus", "Boydaia stumi", "Dermanyssus gallinae", "Omithonyssus bursa", "O. sylviarum", especies de "Proctophyllodes", "Pteronyssoides truncatus" y "Trouessartia rosteri". El ácaru coloráu de les pites ("D. gallinae") ye de la mesma presa del ácaru depredador "Androlaelaps casalis". La presencia d'esti tipu de control sobre'l númberu d'especies de parásites puede esplicar por qué les aves tán dispuestes a reutilizar niales vieyos.
Los estorninos pintos pueden contraer tuberculosis aviar, malaria aviar y linfomes inducíes por retrovirus. Los estorninos cautivos de cutiu atropen un escesu de fierro nel fégadu, una enfermedá que puede prevenise per aciu la adición de fueyes de té negro a los alimentos.
En 2004 envaloróse la población mundial d'estorninos pintos en 310 millones d'aves, esvalixaes nuna superficie total de 8.870.000 km². Con una distribución xeneral en tol hemisferiu norte, l'ave ye orixinaria de Eurasia y alcuéntrase en toa Europa, el norte d'África (de Marruecos a Exiptu), India (principalmente nel norte, pero estendiéndose regularmente más escontra'l sur y escontra les Maldivas) Nepal, el Oriente Mediu (incluyendo Siria, Irán y Iraq) y el noroeste de China.
Les poblaciones nel sur y l'oeste d'Europa y al sur del paralelu 40N son principalmente residentes, anque otres poblaciones migren de les rexones onde l'iviernu ye severu, el suelu xeláu y los alimentos escasos. Un gran númberu d'aves del norte d'Europa, Rusia y Ucrania, migren escontra'l suroeste o escontra'l sureste. Na seronda, cuando los migrantes lleguen en Gran Bretaña dende Europa del Este, munchos de los estorninos pintos de Gran Bretaña migren escontra la península ibérica y el norte d'África. Otros grupos d'aves atópense de camín a lo llargo del país y les rutes de les distintes corrientes d'aves pueden cruciase. De les 15.000 aves anilladas como pichones en Merseyside, Inglaterra, recuperáronse individuos en distintos momentos del añu en llugares tan distantes como Noruega, Suecia, Finlandia, Rusia, Ucrania , Polonia, Alemaña y los Países baxos. Esporádicamente rexistróse un pequeñu númberu d'estorninos pintos en Xapón y Hong Kong pero nun ta claro d'onde aniciaron estes aves. N'América del Norte, les poblaciones del norte desenvolvieron un modelu de migración, sacupando gran parte de Canadá nel iviernu. Les aves nel este del país treslladar al sur, y les del oeste enviernen nel suroeste de los Estaos Xuníos.
L'estornín pintu prefier árees urbanes o suburbanes onde les estructures artificiales y los árboles apurren sitios de anidación y dormideros fayadizos. Tamién favorez a cañaverales como dormidero, y les aves aliméntense frecuentemente en zones de campera, como campos agrícoles, praderíes, campos de xuegu, campos de golf, y pistes d'aterrizaxe, onde la yerba curtio facilita'l forrajeo. De xemes en cuando habiten nos montes abiertos y zones arbolaes y, dacuando atópense en zones arbustives tales como los gorbizales d'Australia. Estorninos comunes raramente habiten, montes húmedos mestos (esto ye, montes húmedos o montes esclerófilos), anque habiten nes zones costeres, onde añeren y fuelguen nos cantiles y busquen alimentos ente les algues. La so capacidá d'afaese a una gran variedá de hábitats dexó la dispersión y l'establecimientu de la especie en distintes rexones del mundu y dio llugar a un ampliu rangu de hábitats que varia de güelgues costeres a montes alpinos, de cantiles costeros a zones montascoses d'hasta 1900 metros sobre'l nivel del mar.
L'estornín pintu foi introducíu en Nueva Zelanda, Australia, Sudáfrica, América del Norte, Fiji y delles islles del Caribe, toes árees onde llogró establecese con ésitu. Como resultáu de delles d'estes introducciones llogró migrar a Tailandia, el sudeste d'Asia y Nueva Guinea.
Cinco aves individuales tresportaes nun barcu dende Inglaterra estableciéronse cerca del llagu de Maracaibo en Venezuela en payares de 1949, pero sumieron darréu. En 1987, reparóse una pequeña población d'estorninos pintos añerando nos xardinos na ciudá de Buenos Aires. De magar, a pesar de dellos intentos iniciales de erradicación, l'ave llogró ampliar la so área de reproducción a una tasa promediu de 7,5 kilómetru per añu, calteniéndose a una distancia de 30 km de la mariña atlántica. N'Arxentina la especie fai usu d'una variedá de sitios de anidación naturales y artificialessobremanera los furacos de picatueros.
Foi introducíu n'Australia pa combatir los insectos que formaben plagues pa los cultivos agrícoles. Los primeros colonos esperaben con interés la so llegada, creyendo que los estorninos pintos tamién yeren importantes pa la polinización del llinu, un productu agrícola importante. Nes granxes y los cultivos cercanos asitiáronse caxes de nial pa les aves recién lliberaes. La especie foi introducida en Melbourne en 1857 y en Sydney dos décades dempués. Pola década de 1880, hubo poblaciones establecíes nel sureste del país gracies a el llabor de los comités d'aclimatación.
Pola década de 1920, l'estornín pintu estableciérase en Victoria, Queensland y New South Wales, pero aquel día yera consideráu una plaga. Na ciudá d'Albany l'estornín pintu foi vistu per primer vegada en 1917, pero l'ave nun llogró espublizase nel restu del estáu de Australia Occidental. L'amplia y greba enllanada de Nullarbor forma una barrera natural, y adoptáronse midíes de control coles que s'esterminó 55.000 aves en tres décades. La especie tamién llogró colonizar les islles de Lord Howe y Norfolk.
Cuando los primeros colonos en Nueva Zelanda estenaron el monte, diéronse cuenta de que los sos cultivos recién plantaos fueron invadíos por un gran númberu de guxanos y otros insectos privaos de les sos fontes d'alimentación anterior. Les aves natives nun taben acostumaes a vivir n'estrecha proximidá del home polo que s'introdució l'estornín pintu dende Europa pa controlar les plagues. Foi introducíu per primer vegada en 1862 pola Sociedá d'Aclimatación Nelson y otres introducciones siguieron. Les aves estableciéronse rápido y na actualidá distribuyir en tol país, incluyendo les islles Kermadec, un grupu d'islles subtropicales nel norte, y a la mesma alloña la isla Macquarie al sur.
Dempués de dos intentos fallíos, unos 60 estorninos pintos fueron puestos en llibertá en 1890 por Eugene Schieffelin nel Central Park de Nueva York. Schieffelin yera presidente de la Sociedá Americana d'Aclimatación, que se propunxo d'introducir a toles especies d'aves mentaes na obra de William Shakespeare n'América del Norte. Alrodiu de la mesma fecha, el Portland Song Bird Club lliberó 35 pareyes d'estorninos pintos en Portland, Oregon. Estes aves llograron establecese, pero sumieron alredor del añu 1902. Los estorninos pintos remanecieron na rexón noroeste a mediaos de los años 1940, yeren probablemente descendientes de la introducción de 1890 en Central Park . Les 60 aves orixinales multiplicar hasta una población d'aprosimao 150 millones, ocupando una área que s'estiende dende'l sur de Canadá y Alaska hasta América Central.
L'estornín pintu paez llegar a les islles de Ono-i-lau y Vatoa en Fiji en 1925. Puede colonizar Fiyi dende Nueva Zelanda, pasando pola isla Raoul que forma parte de les islles Kermadec onde ye abondosa; esi grupu d'islles ye más o menos equidistante ente Nueva Zelanda y Fiyi. Sicasí, el so espardimientu en Fiyi foi llindada, y esisten duldes alrodiu de la viabilidá d'esta población. Tonga foi colonizáu a la mesma fecha y les aves llograron espublizase amodo en dirección del norte del grupu d'islles.
En Sudáfrica, l'estornín pintu foi introducíu en 1897 por Cecil Rhodes. Espublizóse amodo y en 1954 llegó a Clanwilliam y Port Elizabeth. Na actualidá ye común na rexón sur de la provincia del Cabu, volviéndose menos común escontra'l norte, hasta la zona de Johannesburgu. La so área de distribución inclúi la Provincia del Cabu, Transkei y les tierres baxes de Lesothu con avistamientos ocasionales en KwaZulu-Natal y Estáu Llibre d'Orange, según la zona alredor de la ciudá de Oranjemund en Namibia. Les poblaciones del sur d'África paecen ser residentes, y l'ave ta bien acomuñada col home, les sos viviendes y pacionales. Favorez les tierres regaes y ta ausente en rexones con suelos tan secos que nun puede probar o sondiar pa insectos. Ye posible que compita coles aves natives polos resquiebros como sitios de anidación, pero les especies autóctones son probablemente más perxudicaes pola destrucción del so hábitat natural de que pola competencia inter-específica. Reproducir de setiembre a avientu, y fora de la temporada de cría puede concentrase en grandes bandaes, de cutiu pasando la nueche en xuncales. Ye la especie d'ave más común nes zones urbanu y agrícola.
L'estornín pintu foi introducíu en Xamaica en 1903, y les Bahames y Cuba fueron colonizaos de forma natural dende los Estaos Xuníos. Ye un ave bastante común, pero local, en Xamaica, Gran Bahama y Bimini, y ye pocu común nel restu de les Bahamas, l'este de Cuba, islles Caimán, Puertu Ricu y Saint Croix.
Envalórase que la población mundial del estornín pintu cuenta más de 310 millones d'aves individuales y créese qu'esta cantidá nun ta menguando de manera significativa, polo que l'ave ta clasificada como una especie d'esmolición menor pola Unión Internacional pal Caltenimientu de la Naturaleza (UICN). Reparóse una marcada medría de les sos poblaciones n'Europa dende'l sieglu XIX hasta les décades de 1950 y 1960. Alredor del añu 1830, "S. v. vulgaris" amplió'l so rangu nes islles britániques, escontra Irlanda y zones d'Escocia onde enantes había estáu ausente, anque "S. v. zetlandicus" yá taba presente en Shetland y les Hébridas Esteriores. Nel norte de Suecia empezó a reproducise dende 1850, y n'Islandia dende 1935. La área de reproducción estender escontra'l sur de Francia y el nordés d'España, y hubo otres espansiones de la so área de distribución, especialmente n'Italia, Austria y Finlandia. Na península ibérica empezó a reproducise en 1960, ente que'l rangu del estornín negru espandir escontra'l norte dende la década de 1950. La baxa tasa de la meyora, alredor de 4,7 km per añu pa dambes especies, deber a les condiciones subóptimas del terrén montascosu y arboláu. De magar, la espansión haise desacelerado entá más por cuenta de la competencia direuta ente los dos especies asemeyaes nes zones onde se superponen, nel suroeste de Francia y el noroeste d'España.
A partir de 1980 reparáronse importantes amenorgamientos nes poblaciones en Suecia, Finlandia, el norte de Rusia (Karelia) y los estaos Bálticos, según amenorgamientos menores en gran parte del restu del norte y centru d'Europa. Nestes árees l'ave viose afectada pola agricultura intensiva, y en dellos países foi considerada una especie amenazada a nivel local, por cuenta del amenorgamientu poblacional de más de 50%. Nel Reinu Xuníu la población d'estorninos pintos amenorgar por más de 80% ente 1966 y 2004; anque les poblaciones en delles zones, como Irlanda del Norte caltuviéronse estables o inclusive aumentaron, les d'otres árees, sobremanera Inglaterra, cayeron entá más drásticamente. L'amenorgamientu xeneral paez ser venceyada a la baxa tasa de supervivencia de les aves jóvrnrd, lo que se debe probablemente a los cambeos nes práctiques agrícoles. Los métodos de cultivu intensivu que s'utilicen nel norte d'Europa resultaron nun amenorgamientu de les árees de llendo y, poro, nun amenorgamientu del suministru d'invertebraos de pacionales necesarios pa l'alimentación y el desenvolvimientu de los pitucos.
Cuidao que l'estornín pintu aliméntase d'insectos que se consideren como plagues, tales como los elatéridos, ye un ave consideráu beneficiosu nel norte de Eurasia, y esto foi una de les razones pa la so introducción n'otros llugares. 25 millones de caxes de nial fueron construyíes pa esta especie na antigua Unión Soviética, y afayóse que l'estornín pintu yera eficaz nel control del bárabu de yerba "Costelytra zelandica" en Nueva Zelanda. La introducción orixinal n'Australia foi promovida pol suministru de caxes de nial pa facilitar la reproducción d'esta ave principalmente insectívora, ya inclusive nos Estaos Xuníos, onde l'estornín pintu ye tratáu como una plaga, el Departamentu d'Agricultura reconoz que consume un gran númberu d'insectos.
Los estorninos pintos que fueron introducíos n'árees como Australia o América del Norte, onde otros miembros del xéneru tán ausentes, pueden tener un impactu sobre les especies natives al traviés de la competencia por sitios de anidación. N'América del Norte, les aves afectaes inclúin páridos, trepadores, picatueros, golondrines purpúrea y otros hirundínidos. N'Australia, los competidores de sitios de anidación inclúin la rosela carmesí y rosela oriental. Pol so papel nel amenorgamientu de les especies natives locales y los daños que causa na agricultura, incluyóse na llista de les "" de la Unión Internacional pal Caltenimientu de la Naturaleza.
L'estornín pintu tamién come frutes y puede causar daños en güertos d'uves, duraznos, aceitunes, bruseles y tomates o desenterrar granos recién semaos y cultivos en guañada. Amás puede comer forraxe d'animales de granxa y tremar les granes al traviés de los sos escrementos. Nel este d'Australia créese qu'especies de plantes invasivas, como Asparagus asparagoides, mores y Chrysanthemoides monilifera, fueron espublizaes por estorninos pintos, afectando l'ecosistema nativu. Nos Estaos Xuníos envalórase que los daños a l'agricultura alzar a alredor de 800 millones de dólares per añu. En Suráfrica, nun se considera que seya tan perxudicial pa l'agricultura como la ye nos Estaos Xuníos.
El gran tamañu de les bandaes tamién puede causar problemes. Les aves pueden ser absorbíes polos motores a reacción d'aviones, como asocedió nun incidente en Boston en 1960 nel cual 62 persones morrieron cuando un avión turbohélice voló nuna bandada y esbarrumbóse nel mar en Winthrop Harbor. Los sos escrementos pueden contener l'hongu "Histoplasma capsulatum", la causa de histoplasmosis nos seres humanos. En sitios de descansu esti hongu puede espolletar nos escrementos acumulaos. Esiste un númberu d'otres enfermedaes infeicioses que pueden ser tresmitíes a los seres humanos, anque'l potencial de les aves na diseminación de les infecciones puede ser esaxeráu.
Polos daños que pueden causar, hubo dellos intentos de controlar les poblaciones natives ya introducíes. Dientro de la área de reproducción orixinal, esto puede trate afectáu pola lexislación. Por exemplu, n'España la especie ye considerada un alimentu; cazar pa fines comerciales y esiste un periodu de veda. En Francia la especie ye clasificada como una plaga, y la temporada na que puede matase la cubre la mayor parte del añu. Nel Reinu Xuníu puede matase l'estornín pintu en cualquier dómina del añu. Como se trata d'una especie migratoria, les aves que participen nes midíes de control pueden provenir d'una amplia zona y ye posible que les poblaciones reproductores nun sían bien afectaes. N'Europa, la lexislación variable y les poblaciones migratories llinden les resultancies al llargu plazu de los intentos de control. L'usu de técniques non letales, tales como dispositivos visuales o auditivos p'asustar les aves, namái tienen un efectu temporal.
Grandes bandaes nes zones urbanes pueden crear problemes pol ruiu que producen, l'acumuladura d'escrementos y el golor de los mesmos. En 1949, posáronse tantes aves nes manecillas del reló de Big Ben en Londres, que se detuvo, dando llugar a intentos fallíos de disuadir les bandaes con redes, empuste químicu nes cornises y l'emisión de grabaciones de les llamaes d'alarma del estornín pintu. En 1954 dedicóse un episodiu completu de "The Goon Show" a una parodia de los esfuerzos inútiles d'alteriar los grandes dormideros comunes del estornín pintu nel centru de Londres.
Nes zones onde foi introducíu, l'estornín pintu nun ta protexíu pola lexislación, lo qu'abre la posibilidá d'empecipiar programes de control estensivos. Puede prevenise qu'utilicen caja nido, asegurándose de que los furos d'accesu tengan un diámetru menor que los 4 cm que precisen, y l'eliminación de perchas ye una midida disuasiva pa les visites a comederos pa páxaros.
En Australia Occidental prohibióse la importación d'estorninos pintos en 1895. Nueves bandaes que lleguen dende l'este son rutinariamente recibíos con disparos, ente que los mozos menos prudentes son atrapaos en trampes y redes. Tán desenvolviéndose nuevos métodos de control, como'l siguimientu d'una ave marcada pa establecer l'allugamientu del sitiu de descansu de los demás miembros de la bandada. Otra técnica consiste n'analizar el ADN de les poblaciones d'estorninos pintos australianos pa trazar les rutes de migración del Este hasta l'Oeste d'Australia y ameyorar les estratexes preventives. Nel añu 2009 namái quedaben 300 estorninos pintos n'Australia Occidental, y el gobiernu estatal acutó A$ 400.000 nesi añu pa siguir el programa de erradicación.
Nos Estaos Xuníos, los estorninos pintos tán exentos de la "Migratory Bird Treaty Act" que prohibe prindar o matar aves migratories, y nun se riquir autorización pa esaniciar los niales y güevos o matar les aves xuveniles o adultes. En 1966 llevar a cabu un estudiu pa identificar un avicida fayadizu pa matar estorninos pintos y abondo petitosu pa ser consumida por ellos. Riquíase tamién una baxa tosicidá pa mamíferos, col fin d'evitar que'l consumu d'aves muertes por animales domésticos causara la so muerte. El productu químicu que meyor respondía a estos criterios foi DRC-1339, agora comercializáu como Starlicide. En 2008, el Gobiernu de los Estaos Xuníos esterminó 1,77 millones d'aves, por envenamiento, disparos o trampes. En 2005, envaloróse la población d'estorninos pintos nos Estaos Xuníos en 140 millones d'aves, alredor del 45% del total mundial de 310 millones d'aves.
L'estornín pintu pue ser calteníu como mascota o como animal de llaboratoriu. El etólogu austriaco Konrad Lorenz escribió sobre la especie nel so llibru "King Solomon's Ring" ("L'aníu del Rei Salomón") describiéndola como «perru de los probes» y «daqué qu'amar», porque los pichones llógrense fácilmente na naturaleza y tres una cuidadosa crianza manual, son fáciles de caltener como mascota. Afaise bien a la cautividá, y espolleta con una dieta compuesta d'alimentación d'aves estándar y viermes de la farina. Puede caltenese dellos páxaros na mesma xaula, y el so interés facer fáciles d'entrenar o estudiar. Los únicos inconvenientes son los sos vezos de defecación indiscriminada y la necesidá de tomar precuros contra enfermedaes que pueden ser tresmitíes a los seres humanos. Ye frecuentemente utilizáu como ave de llaboratoriu, y como tal ye solamente devasáu pola palombu domésticu.
El so don pa la imitación foi reconocíu dende fai enforma tiempu. En "Mabinogion", una obra lliteraria medieval galesa, Branwen adomó un estornín pintu, «enseñar palabres y unviar al traviés del mar d'Irlanda, con un mensaxe pa los sos hermanos, que depués salearon de Gales a Irlanda pa rescatala. Pliniu'l Vieyu afirmó qu'a estes aves podía enseñáse-yos a falar frases completes en llatín y griegu, y en "Enrique IV" de William Shakespeare, la figura de Hotspur declaró «"El rei prohibióme falar de Mortimer, mas yo voi atopa-y onde duerma, y glaya-y nel oyíu: "¡Mortimer!" Ye más, voi faer qu'enseñen a falar a un estornín, que nun diga más que "Mortimer", aquel día regala-y lo y caltener viva la so rabia."»
El compositor Mozart tenía un estornín pintu como mascota que podía cantar parte de la so Conciertu pa pianu en sol mayor (KV. 453). Mercar nuna tienda dempués d'oyelo cantar una frase d'una obra qu'escribió seis selmanes enantes, qu'entá nun se realizara en públicu. Aportó a bien apegáu a l'ave y entamó un funeral ellaboráu cuando la mascota morrió tres años más tarde. Suxurióse qu'el so Chancia musical (K. 522) pue ser escrita nel estilu risible ya intrescendente de la vocalización d'un estornín pintu. Otros dueños d'estorninos pintos adomaos tamién comentaron sobre'l so talentu p'asonsañar frases y espresiones. Como les palabres nun tienen sentíu pal estornín pintu, los amiestu frecuentemente nos sos cantares o les utiliza n'ocasiones desavenientes pa los seres humanos. La so habilidá en mimetismu ye tan grande que visitantes incautos buscaron en devanéu al ser humanu que piensen oyer falar.
En dellos países mediterráneos los estorninos pintos considérense un alimentu y son atrapaos. La carne ye dura y de baxa calidá, y suel ser preparada en cazuela o paté. Una receta menta que ten de ser guisada «hasta que tean tienros, ensin importar el tiempu que puede durar». Inclusive si prepárase correchamente, pue ser vistu como un gustu adquiríu.
Sublegatus arenarum
El mosqueru matorralero norteño, atrapamoscas d'arenales o atrapamoscas rastrojero ("Sublegatus arenarum") ye una especie d'ave de la familia "Tyrannidae", que s'atopa en Antilles Neerlandeses, Aruba, Brasil, Colombia, Costa Rica, Guayana francesa, Guyana, Panamá, Surinam, Trinidá y Tobago y Venezuela.
Vive nos manglares y nes carbes redoma. 
En promediu mide 14 cm de llargor y pesa 13,5 g. Les partes cimeres son de color marrón buxu. Les nales son fuscas con barres alares color ante abuxáu opacu. La llinia supraloreal ye indistinta. El gargüelu y el pechu son gris claru que pasa a mariellu opaco maciu nel banduyu y la rexón infracaudal. El picu ye negru, cola base del quexal color carne. Les pates son fuscas.
Aliméntase d'insectos, qu'atopa ente la vexetación o atrapa al vuelu. Adicionalmente come frutos.
Constrúi con raicillas, bilortos, raquis de fueyes y telarañes, un nial en forma de taza pocu fonda, garrada pol cantu a una horqueta o montada sobre la exa d'una fueya. Alcontrar nun árbol, a un altor del suelu de 6 a 10 m. La fema pon 2 güevos blancos, con llurdios castañu a lila.
Sublegatus modestus
El mosqueru matorralero suriegu (Sublegatus modestus), tamién denomináu suirirí picu curtiu (Arxentina, Paraguái), suirirí copetón (Uruguái), viudita gris (Uruguái), moscareta matorralera sureña (Perú) o guaracava-modesta (Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Sublegatus", qu'integra familia Tyrannidae. Distribúise nel centru y centro-sur de América del Sur.
Mide 14 cm. Partes cimeros marrón oliváceo, con estría blanca pol güeyu. Picu curtiu y negru. Nales más escures con dos llistes blanques bien visibles. Gargüelu y pechu gris claro, oldeando col abdome amarellentáu.
La so área de nidificación estiéndese dende'l centru del Perú, el norte de Bolivia, el centru del Brasil, el Paraguái, Uruguái, y les provincies del noroeste, nordés, y centru de la Arxentina, llegando pel sur hasta'l norte de la Patagonia. Na seronda, la población austral migra hasta'l norte, al este de Perú y la cuenca amazónica.
Habita en montes semiáridos, o húmedos abiertos o degradaos, sabanes arbolaes, y arbustales grebos hasta los 2000 m d'altitú o más en Bolivia, pero mayormente embaxo de 1000 m. 
Quietu y discretu, posa erecto, polo xeneral ocultu na xamasca. Da vuelos curtios pa cazar insectos nel aire o sobre plantes, y puede comer frutos xuntu con "Elaenias" y otres aves.
Esta especie describióse orixinalmente pol naturalista alemán Maximilian zu Wied-Neuwied nel añu 1831, sol nome científicu de "Muscipeta modesta". La localidá tipu dada ye: «Camamú y Badea, Brasil». 
Dato moleculares ensin publicar suxuren qu'el xéneru ta íntimamente rellacionáu con "Suiriri islerorum". Tolos miembros del xéneru enantes yeren trataos como conespecíficos, pero la esistencia de diferencies vocales y de plumaxe soporta la separación en 3 especies, posiblemente más. La población de vezos residentes qu'habita en zones d'altor en Bolivia, que tien nales más llargues, podría representar una especie críptica, entá ensin nome.
Reconócense 2 subespecies: cola so correspondiente distribución xeográfica
Sublegatus obscurior
El atrapamoscas llaneru, atrapamoscas del dosel o mosqueru matorralero amazónicu ("Sublegatus obscurior") ye una especie d'ave de la familia "Tyrannidae" que s'atopa en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana francesa, Guyana, Perú, Surinam y Venezuela.
Vive ente carbes, árees arbolaes seques y nes sabanes con parrotales o árboles esvalixaos a menos de 460 m de altitú.
En promediu mide 14 cm de llargor y pesa 14 g. Partes cimeros gris escuru; gargüelu y pechu gris claru; banduyu blancuciu con matices amarellentaos.
Sugomel nigrum
El mieleru blanquinegru o páxaru miel negro (Sugomel nigrum) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Meliphagidae, la única especie nel xéneru Sugomel. Ye endémica d'Australia, y estiéndese llargamente nes zones grebes del continente, al traviés de montes abiertos y carbes, particularmente n'árees onde son frecuentes. los parrotales del xéneru "Eremophila". La especie presenta un marcáu dimorfismu sexual, los machos son de color blancu y negru, ente que les femes son motudes de gris marrón –l'aves inmadures son similares a la fema.
Aliméntase de néctar, tienen un picu curvu llongura pa llegar a la base de les flores tubulares. Tamién atrapa insectos en vuelu y consume regularmente carbón dexao nes fogatas. El machu canta en vuelu mientres la temporada de apareamiento, pero contribúi pocu a la construcción del nial y l'incubación de los güevos. Dambos sexos alimenten y curien a los pitucos. Anque les poblaciones paecen tar menguando, son lo suficientemente numberoses y estenses pa ser consideraes de preocupación menor en términos de caltenimientu.
Suiriri suiriri
El fiofío suirirí (Suiriri suiriri), tamién denomináu suirirí (en Uruguái y Paraguái), suirirí común (en Arxentina, Bolivia y Uruguái) o suirirí-cinzento (en portugués, en Brasil), ye una especie d'ave paseriforme, una de los dos pertenecientes al xéneru "Suiriri" qu'integra la familia Tyrannidae. Habita en América del Sur.
Mide 16  cm. Ye olivaceu penriba, cabeza más abuxada, rabadilla pardu amarellentada; nala negra con dos faxes y filetes amarellentaos, plumes de la cola corites con cantos amarellentaos. Gargüelu y pechu gris escamplaes, abdome amarellentáu en "S. s affinis" y blancuciu en "S. s. suiriri". Recuerda una "Elaenia" pero tien el picu tou negru. La subespecie "S. s. affinis" paezse enforma col suiriri de la Chapada ("Suiriri islerorum"). 
Esta especie alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Brasil, Paraguái, Surinam, y Uruguái. L'hábitat natural son espacios semiabiertos subtropicales o tropicales, como'l Chaco, el zarráu o la catinga y pandos lluviosos.
Ta ausente en gran parte de la Amazonia, evitando selves continues, a pesar de ser frecuente nes árees más abiertes del baxu Amazones.
Ta calificada como “poco esmolecedor” pol IUCN. Sicasí, l'amplia conversión del so hábitat a plantíos de Eucalyptus y Pinus y pa colleches de soya y arroz, como tamién llimpieza pa ganadería, representa una amenaza pa esta especie.(del Fuexu "et a el". 2004).
Vive xeneralmente en pareya, a baxu altor, dacuando baxando hasta'l suelu. Acostuma parar en vuelu, abriendo la cola y esponiendo la rabadilla más clara. 
El nial ye en forma de cesta rasa, construyíu con fibres vexetales y forráu de pelusa, toes eses camaes firmemente xuníes por gran cantidá de tela de araña. L'esterior ye afatáu con liquen y fragmentos de fueyes seques. El nial sofitar pola base y les llaterales en dos o más cañes diverxentes. La construcción ye de responsabilidá esclusiva de la fema. Los güevos son de color blancu perlla, midiendo en promediu 20,8  x 15,1  mm y pesando 2,5  g. Les críes presenten la cabeza, l'envés y les cobertoras de les nales marcaes por abondoses y diminutos llurdios blancos. La incubación ye realizada puramente pola fema, envalorada en 15,2  díes. Los pitucos permanecen nel nial por 18,9  díes. Delles evidencies suxuren qu'esta especie presenta dalguna forma de reproducción cooperativa. Guara em promediu 2 a 3 güevos. Dacuando guara los güevos del tordu renegrido ("Molothrus bonariensis").
La pareya fai un dúo ruidosu y solmenáu, una serie rápida de notes alborozadas que muncha vegaes inclúi la frase “pi-chiu”; mientres canten, dambos ximelgando les nales con puxanza.
La especie "S. suiriri" describióse per primer vegada pol ornitólogu francés Louis Jean Pierre Vieillot en 1818 sol nome científicu "Muscicapa suiriri"; localidad tipo «Puertu Pinasco, Paraguái»
Tradicionalmente fuera estremáu en dos especies, el suiriri del Chaco ("S. suiriri") col banduyu blancu y el suiriri del campu ("S. affinis"), más al norte, col banduyu mariellu y grupa con contrastantes pálidos, pero en realidá ambes crúciense llargamente al entrar en contactu, y polo tanto la mayoría de les autoridaes agora consideren que son parte d'una sola especie (Hayes, 2001). Foi tamién comprobáu que los sos les sos vocalizaciones son similares (Zimmer "et a el", 2001). Considerar al taxón "S. bahiae" como una subespecie de "S. affinis", pero en realidá puede ser la resultancia de la hibridación ente "S. s. suiriri" y "S. s. affinis". Nel so mayor parte paecer a esta postrera, pero escarez del contraste pálida na grupa. Sicasí "Suiriri islerorum" ye una especie del zarráu, distintu, y que foi apocayá descrita en 2001.
"Suiriri suiriri" y "S. affinis" (Sibley and Monroe 1990, 1993) fueron xuníos en "S. suiriri" siguiendo al South American Classification Committee (SACC) (2005).
Esti xéneru yera tradicionalmente asitiáu próximu a "Elaenia" y aliaos con base na morfoloxía esterna, sicasí datos científicos suxuren que ta más próximu de "Ornithion" y aliaos.
Suthora fulvifrons
El picoloro leonado (Suthora fulvifrons) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae que vive en Asia, nel Himalaya y los sos estribaciones orientales.
Ye un páxaru pequeñu, gordosu y de cola llarga, con un llargor corporal total d'unos 13 cm. La so cabeza, pechu y partes cimeros son principalmente de tonos ocres anaranxáu amarellentaos, con unes anches y llargues llistes pileales llaterales pardu abuxaes, de tonos similares a les plumes de vuelu y los estremos de la cola; ente que'l so banduyu y obispillo son ablancazaos. El so picu ye bien curtiu y de forma similar al de los loros.
Alcuéntrase nel este del Himalaya y los sos estribaciones orientales qu'arrodien a la pandu tibetanu, distribuyíu por Bután, Nepal, el suroeste de China y el norte de la India y Myanmar.
El so hábitat natural ye'l monte baxu y zones de carba ente los 2600 y 3500 msnm.
Suthora nipalensis
El picoloro gorjinegro (Suthora nipalensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae que vive nos montes del sur d'Asia. 
Mide alredor de 11 cm de llargor, incluyida la so llarga cola. Tien el picu curtio y robusto, coritu o buxu. Los sos partes cimeros son principalmente de color canela, con nales blanques y negres. Tien negres el gargüelu y les llargues llistes pileales llaterales negres, que se xunten na frente, en contraste col so lorum y les bigoteras casi verticales que son blancos. El color del so pileu varia según les subespecies, ente que na subespecie nominal ye gris ablancazáu nel restu de subespecies ye anaranxáu. El so pescuezu ye gris y el color de les coberteras auriculares tamién varia de color según les subespecies, pueden ser anaranxaes, grises o negres. Los sos partes inferiores son de tonos claros buxos o anteados.
Alcuéntrase nel Himalaya, principalmente nel centru y l'este, y los sos estribaciones orientales, amás de los montes qu'arrodien Indonesia. Distribuyíu pel norte de la India, Bután, Nepal, Myanmar, Laos, Tailandia, el suroeste de China y Vietnam. Los sos hábitats naturales son los montes planifolios de monte tropicales y subtropicales y los cañaverales de bambú ente los 1000 y 3050 msnm.
Suthora verreauxi
El picoloro doráu (Suthora verreauxi) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae que vive n'este d'Asia. El so nome científicu conmemora al ornitólogu francés Jules Verreaux. Dellos taxónomos considerar conespecíficu del picoloro gorjinegro.
El picoloro doráu ye un páxaru pequeñu, gordosu, cola cola llarga y el picu curtiu. Mide ente 10 y 12 cm de llargor total. El plumaxe de les sos partes cimeros y lladrales ye de tonos ocres amarellentaos, más vivos en cabeza y mantu, ente que les sos partes inferiores son ablancazaes, y presenta les plumes primaries y secundaries corites. El so gargüelu ye de color negru flanqueada por anches infrabigoteras blanques. El restu de los llaterales de la so cara son de color ocre amarellentáu o ablancazaos dependiendo de les subespecies. Tamién depende de la subespecie que tenga llistes superciliares blanques o non. El so picu ye bien curtiu y paez una versión en miniatura del de los loros. Los sos güeyos son negros.
Atopar nes zones de carba y bambú de China, Taiwán, l'este de Myanmar y el norte de Laos y Vietnam.
Sylvia althaea
La papuda de Hume (Sylvia althaea) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae que vive nel sur d'Asia. 
La papuda de Hume mide ente 13–14 cm de llargu. El plumaxe de les sos partes cimeros son pardu abuxaes, daqué más abuxaes nel pileu. El so gargüelu ye blanca y el restu de les sos partes inferiores son de color ablancazáu buxu. 
Enantes considerábase conespecifica cola papuda zarcerilla, anque anguaño considérase-yos miembros d'una superespecie que tamién inclúi a la papuda chica. Esta especie al pie de la papuda chica de les zones desérticas paecen formar el llinaxe asiáticu de la superespecie.
Les poblaciones que se reproducen nel Caucaso y el noroeste d'Irán dacuando consideráronse híbridos ente la papuda de Hume y la papuda chica, pero na actualidá asígnense claramente a la papuda chica, de la subespecie "Sylvia papuda caucasica" o inclusive de la subespecie típica europea "S. c. papuda".
La papuda de Hume alcuéntrase nel suroeste d'Asia. Habita nos altiplanos dende Irán oriental hasta llegar pel este hasta los montes Tian Shan d'Asia central y les estribaciones occidentales del Himalaya. La papuda de Hume cría n'altitúes ente los 2.000–3.600 m en zones de carba abierta, con frecuencia con enebros, y zones de cultivu, por casu de almendros. Ye un ave migratoria que se mueve al sur pel hibiernu, dende l'este de Arabia hasta la India, onde coincide coles papudes chiques tamién invernantes, anque les sos árees reproductives nun asolapen.
Sylvia atricapilla
La gorreta (Sylvia atricapilla) ye una especie d'ave paseriforme del xéneru "Sylvia" dientro de la familia Sylviidae. Ye un páxaru de pequeñu tamañu de color sobriu y discretu, canto prestosa, vuelu axilosu, comportamientu activu ya inquietu, que s'alimenta d'insectos y frutes. Habita principalmente en sotobosques y ta llargamente distribuyíu por Europa. Trátase d'una papuda frecuente, y localmente abondosa, que ta bien partida por toa España.
Mide ente 13 y 15 cm de llargor, con un valumbu d'ente 20 y 23 cm, y un pesu d'unos 14 a 20 g. Presenta'l craniu llevemente esplanáu. El picu (en dambos sexos adultos) ye coritu col quexal inferior gris cayuela. Los tarsos y los pies son gris azuláu. El iris ye de 3,5 mm de diámetru y de color castañu.
A güeyu tien un aspeutu discretu ya insignificante, una y bones la sobriedá de la so plumaje déxa-y pasar desapercibíu pa tou aquel que nun aprendiera a identificalo, que lo confundirán col gorrión común cada vegada que lo crucien fugazmente nel so camín (asocediendo esto más vegaes de lo que cabo imaxinase). 
" Nota: " Apenes se reparen diferencies ente les distintes subespecies de "Sylvia atricapilla", sicasí, morfológicamente sigo que podríen atopase leves diferencies fácilmente apreciables.
Ye un ave básicamente europea. Cría en casi toa Europa, nes Islles Canaries, noroeste d'África y Asia occidental. Migrador parcial. De presencia permanente nes Islles Britániques, nel sudoeste de Francia, en toa Italia, nel sudoeste de los Balcanes y en tola Península Ibérica, onde se caracteriza por ser unu de los páxaros más abondosos a tolos niveles, anque pel hibiernu apaecen en mayor númberu cola llegada d'ensame d'aves qu'apuerten escontra finales de setiembre y nel mes d'ochobre, procedentes d'otros puntos d'Europa, yá que como ye citáu enantes casi tol continente forma parte de la área de cría de los migrantes branizos.
Les 9 subespecies esistentes, distribúise de la siguiente forma:
N'España alcuéntrense 4 subespecies distintes de "Sylvia atricapilla". 
Ye una especie forestal que cría en terrenes arbolaos, avesíos y con mestu sotobosque, anque tamién pueden faelo en parques y Xardín con abondosu maleza, yá que siempres van de copa en copa, de matu en matu, y inquietamente de caña en caña. Exemplos onde estes papudes desenvuélvense son los carbayeres, fresnedas y otres formaciones de planifolios. Tamién habiten montes de coníferes, quejigares y montes mistos, monte bravíu, güertos de frutales y tamién olivares. Eviten zones bien seques por ello son frecuentes na vexetación de riberes, al pie de los regueros, onde los índices de mugor son mayores y onde los árboles preséntense más desenvueltos. Cuando les ciudaes ufierten mayor cantidá d'alimentu, o por motivos climáticos, etc., recurren a estes, pasando desapercibíes por ser resabiaes y al empar actives. 
Altitudinalmente esta especie ocupa rangos bien desemeyaos, dende'l nivel del mar hasta los 1.500 m (en Tenerife), inclusive 1.700 m en Pirineos centrales o los 1.800 nel Sistema Central y 1.850 m nes Cordales Béticos.
La papuda capirotada aliméntase d'insectos, fruta cultivada y bayes o frutos monteses. Mientres la primavera céntrase básicamente na captura coleópteros y dípteros, anque nun son estos los únicos insectos que cayen presa d'esti paxarucu. A partir de la nacencia de los sos pollos dedicar a recoyer infinidá de pequeñes gates y bárabos, mas estos tamién son cebaos con cerezes, figos y otros frutos monteses del tiempu. Mientres l'iviernu inxeren gran cantidá de mazana, aprovechándose de les colleches más próximes lo que-yos dexa aguantar l'iviernu ensin apenes movese de zones amenorgaes. Gústen-yos los frutos de la hiedra, según les bagues de les plantes d'adornu qu'atopen en xardinos o parques. Presentes na so dieta podríen tar, el sabugu, el espín, el aligustre, la rosa montés, la zarzamora, la madreselva, el texu, el xardón, etc., sintiendo especial predilección por toos ellos.
     " Oyer el cantar de Sylvia atricapilla"
La papuda capirotada ye un páxaru incansable que se fai notar cantando costantemente y mientres tol añu, tanto machos como femes. El so trino ye similar al de la papuda mosquitera, pa nun confundilo hai de notase qu'el de "Sylvia atricapilla" ye más curtiu. Presenten un canto prestosa y variáu qu'empieza con un garllo ricu y daqué desordenáu, empecipiando darréu una curtia serie de xiblíos. L'estribillu tien variaciones según les zones y les cles que se formen ente les papudes capirotadas. Cuando la papuda ta sollertada llanza un secu y duru "teck" "teck", que ye repitíu insistentemente de dos en dos, tomando un ritmu más rápidu cuanto mayor seya la escitación. Tamién ye destacable la emisión d'una serie de soníos curtios, en tonu bien baxu, que realicen al averase al nial.
Presenten un vuelo axilosa y activu, siendo este un paxarucu d'actitú inquieta y atareada. Cuando vuelen d'unu a otra carba, facer como a sacudiones, y en mayores distancies el so vuelu ye marcadamente onduláu. Nel branu xeneralmente la fema adulta va en pequeños grupos acompañada por 3 o 4 mozos, y nel iviernu les pareyes caltiénense xuníes. Cuando van en bandes y tán posaos, al ser axorizaos cada unu vuela en dirección distinta. Esta papuda nun acostuma a baxar al suelu, cuando lo fai camina a saltos y col cuerpu agacháu.
Esta papuda empieza a amosase sociable en seronda y mientres el iviernu. El celu manifiéstase llueu, sobremanera nos individuos sedentarios. Tantu mientres la dómina del apareamiento como mientres la incubación, los exemplares machos defenden un espaciu, o "amenorgáu" territoriu individual. Ye entós cuando se formen grupos de machos en redol a una carba, ente la maleza, seique nes cañes más baxes d'un árbol, o a cencielles nel so hábitat natural, y empiecen a escorrese ente la vexetación, llanzando soníos guturales frenéticamente y darréu. Pa llograr apoderar un determináu territoriu, la papuda capirotada machu esplega toles sos armes, de tala forma que enche exageradamente el plumaxe del so cuerpu, dexa cayer les sos nales, quedando estes colgaes perezosamente como si pesárenlos demasiáu, mentanto, la cola ábrese y ciérrase, y el machu que s'amuesa con mayores "cualidaes y valentía" consigue asina apoderar la situación, quedando por tanto dueñu d'un pequeñu territoriu. 
Pa presentase ante les femes, los machos d'esta papuda vuélvense bien cantariegos. El so cortexu ye una exhibición de cortexo, con coreografíes llenes de movimientu, ximelgando nales y cola, ensin dexar de trinar ente los parrotales.
El nial ye una construcción bien probe, "tresparente", llixeru y escasu en materiales. De normal ye'l machu quien escueye'l llugar d'allugamientu asitiando ellí dos o tres hierbes seques, anque ye la fema quien principalmente lo constrúi. Ente'l machu y la fema consiguen terminalo nunos 3 o 5 díes xeneralmente. Los materiales de construcción usaos por esta papuda son básicamente yerbes seques, mofu, y raicillas, tando forráu interiormente con pelos y yerba más fino, pa llograr un ciertu confort. Alcuéntrense escondíos en parrotales o otra maleza, suxetos en cañes débiles y a un altor del suelu que nun suel baxar de 80 cm nin xubir percima del 1,70 m. Los pitucos permanecen nel nial mientres un periodu de tiempu que bazcuya nunos 11 y 14 díes.
De color pardu buxu claru con munchos llurdios y puntos marrones, pardos o grises. Presenten una media de tamañu d'unos 19,4 x 14,6 mm aprosimao. Esta papuda realiza dos puestes añales, criando ente los meses de mayu y xunetu. La puesta normal vien siendo de 3 a 5 huevo, xeneralmente 4, que va guarar mientres unes 2 selmanes (de 11 a 15 díes).
La so esperanza de vida depende direutamente de los dos o trés primeros años dende la so nacencia, yá que si superar, pueden llegar a vivir ente seis y siete años ensin dificultá, siempres y cuando nun cayan presa de dalgún predador, carezan, o sufran dalgún tipu d'accidente.
Tien De destacar la hipersensibilidad d'estos páxaros a los cambeos sópitos de temperatura, principalmente a los enfriamientos, según a les desigües alimenticiu y dixestivu, provocaos por una dieta probe tantu en cantidá como en calidá, que produz una falta de los nutrientes necesarios pal so desenvolvimientu.
Los parásitos qu'agospien a "Sylvia atricapilla" son motivu de les posibles distintes enfermedaes infeicioses que pueden afectar a estes aves. Un exemplu ye'l parásitu de la malaria de la papuda capirotada, que puede faer bastante dañu a la especie si la so capacidá de tresmisión y dispersión presentar con demasiada potencia y facilidá.
Como toa pequeña ave de sotobosque, desque ye un simple pitucu la papuda capirotada pue ser presa de too tipu de vertebraos, pos reptiles, distintos pequeños mamíferos, y otres aves (como una simple pega), acobicien esti tipu de captures.
Tamién el ser humanu puede convertise nun "predador parcial" pa un gran númberu d'especies d'aves, ente elles la papuda capirotada, pos el duce cantar d'estes aves facer bien curioses pa calteneles en cautiverio, y esisten tou tipu de práctiques illegales per mediu de les que se prinda con redes y otros sistemes a estos paxarucos.
La población mundial de la papuda capirotada considérase creciente. N'Europa calcular ente 25 y 49 millones de pareyes, con enclín al aumentu. Les poblaciones locales d'esta especie pueden banciase en redol al 50% o inclusive más. Conozse que poblaciones en Alemaña y Austria aumentaron el númberu de pareyes nos años 80.
Sicasí, localmente falando, n'otros puntos concretos como pue ser el "Regueru de Calamocarro" (Ceuta), onde s'establez como un ave residente común, estudios realizaos ente los años 1998 y 2007 indiquen que la población d'esta especie tan solo caltiense estable, inclusive con enclín a un leve descensu a pesar del aumentu progresivu de la productividá y una tasa de recuperación neutra.
En España calcúlense aprosimao ente unes 850.000 y 1.500.000 pareyes (como población nidificante). La densidá de población en dómina de reproducción, midida en númberu d'aves por cada 10 hectárees (aves/10 hai), varia nes distintes zones y hábitats de la Península Ibérica, siendo d'ente 0'2 y 3'3 nel norte peninsular (hábitat con "Pinus radiata"), d'ente 0'99 y 3 nes campos cantábricos (hábitat con "Quercus petraea"), d'ente 0'2 y 1'83 en fayedales, d'ente 0'24 y 0'7 en "Pinus sylvestris" del centru, o d'ente 0'51 y 3'2 en melojares del centru. Les densidaes vense aumentaes a ente 2'6 y 6'2 en "Pinus pinaster" del centru y a 6'6 en campos con vexetación arbustiva del centru, baxen a 1'7 en encinares supramediterráneos del centru, aumenten a 7'6 en encinares de monte del sur peninsular y a 8'4 en carbayeres de monte del sur, según baxa a ente 0'3 y 2 en parques urbanos del centru peninsular. En Salamanca calcúlense densidaes d'ente 1'2 y 2'5 d'aves por cada 10 hai. En Galicia envalórase ente 2'8 y 6'9 aves por cada 10 hai.
Na actualidá, la papuda capirotada considérase globalmente nel mundu como una especie fora de peligru tocantes a el so estáu de caltenimientu, clasificándose como una especie "LC" (Least Concern o Esmolición Menor), y por tantu ye una especie ensin incluyir na Llista Colorada de la UICN (1996). 
N'España la papuda capirotada ye considerada una especie con categoría de ""Interés Especial"" (según el Real Decreto 439/1990), nel Catálogu Nacional d'Especies Amenaciaes ellaboráu pol Ministeriu de Mediu Ambiente, constando como especie ""Non Amenaciada"" nel Llibru Coloráu de los Vertebraos d'España (1992).
Sylvia boehmi
La papuda de Böhm (Sylvia boehmi) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae que vive en África Oriental.
Mide alredor de 12 cm de llargu. El plumaxe de les sos partes cimeros ye gris, cola cola y primaries negres; ente que les sos partes inferiores son blanques, sacante una ancha banda negra na parte cimera del pechu y los sos lladrales que son de color castañu acoloratáu.
Atopar nes arbolees d'acacies y les sabanes de Etiopía, Kenia, Somalia y Tanzania.
b. somalica" (Friedmann, 1928) – presente n'Etiopía, Somalia y el nordés de Kenia
Sylvia borin
La papuda mosquitera (Sylvia borin) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae.
Esta pequeña ave presenta un llargor de 14 cm, un valumbu de 22 cm y un pesu d'unos 16 o 20 g. El diámetru del iris, de color castañu, ronda los 3,5 mm. 
En cuanto al plumaxe, describir d'un color apagáu y en xunto nada vistosu. Tanto machu como fema presenten tonos pardos buxos nes partes cimeres, y más blancucios nes inferiores. Pechu y lladrales d'un color llevemente amarellentáu.
La papuda mosquitera habita tantu en montes caducifolios como mistos, llugares onde puede atopar sotobosque, maleza, sebes o carba onde desenvolvese. Pueden alcontrase en plantíos frutales, inclusive en xardinos, y con gran frecuencia en cañaverales. Cualquier espaciu arboláu con abondosa vexetación arbustiva, ye óptimo pa esta papuda. 
Ye insectívora, polo que s'alimenta principalmente d'insectos. Sicasí, tamién inxer bayes, como pueden ser les zarzamores, ya inclusive frutes como los figos.
La papuda mosquitera fabrica'l so nial xeneralmente a bien poco altor del suelu, pos nin si quiera suel superar los 40 cm, pudiendo atopase a 10 cm, y como altor máximu a un metro y mediu del mesmu. El nial, relativamente llixeru, ye construyíu y despintáu por machu y fema ente yerbes o cañes. Les puestes son d'unos 4 o 5 güevos, que van ser guaraos por dambos adultos mientres 11 o 14 díes. Los mozos abandonen el so nial abondo ceo, pos lo faen inclusive enantes de saber volar.
La so voz de reclamu antóxase como un ""tac"" caltriante. Presenta cantar melodioso, trino estensu y prestosu, producíu xeneralmente a cubiertu so la espesura. 
Sylvia cantillans
La papuda carrasqueña (Sylvia cantillans) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae.
Presenta un llargor de 12 cm, y un valumbu de 19 cm. L'iris ye castañu de Ø 3,5 mm. Picu abuxáu (más blancucia'l quexal inferior). Pates nun tonu anaranxáu.
El machu tien cabeza y mantu de color gris azuláu, nales y cola en tonu gris pardu, pescuezu y pechu castañu cobrizu, banduyu blancu y lladrales blancucios. Traces carauterístiques son un bigote blancu, n'ocasiones pocu marcáu, y aníu ocular de tonu acoloratáu anaranxáu. 
La fema estremar del machu pola so tonalidá más apagada y parda, onde la parte inferior faise más amarellentada, la cimera más parda, la bigotera reparar abondo menos marcada, y el aníu ocular más descoloríu en tonu naranxa claru.
Desenvolver ente carbes y maleza arbustiva de pequeñu porte, onde se despinta realizando vuelos curtios d'una a otru matu, pudiéndose alcuéntrase en campos baldíos, en campu abierto pobláu por esti tipu de vexetación (carba baxa) y con arboláu esvalixao. Suel atopase tamién nes proximidaes de los ríos, onde habita la espesura de les veres, húmedes y aptes pal so desenvolvimientu, onde atopa alimentu y resguarado.
La "papuda carrasqueña" presenta cuatro subespecies, talmente que según la so localización xeográfica asina va ser d'una o otra. 
En España ye un páxaru branizu, presente dende marzu hasta setiembre.
La papuda carrasqueña "occidental (Sylvia cantillans cantillans)", alcontrar nel noroeste peninsular de Italia, en Sicilia, sur de Francia y Península Ibérica. N'ocasiones tamién se lleguen a alcontrar exemplares nel noroeste d'África. 
La papuda carrasqueña "oriental (Sylvia cantillans albistriata)", alcontrar nel nordeste de Italia, y tola franxa que va escontra'l sudeste hasta'l sur de Turquía.
La papuda carrasqueña "de Moltoni (Sylvia cantillans moltonii)", ye reinal de les islles occidentales mediterránees (Córcega, Cerdeña y Islles Baleares), onde ta llargamente distribuyida. 
La papuda carrasqueña "inornata (Sylvia cantillans inornata)", distribuyir pol noroeste d'África.
El so reclamu ye caltriante, emitiendo un ""chec-chec"" nidiu y lentu, que tamién podría describise como ""chac""; emitir con frecuencia tamién n'estáu d'alarma. El so cantar ye melodiosu y musical, curtiu, y ensin notes aspres o metáliques.
Ye básicamente insectívora, aliméntase mayoritariamente de los insectos que caza, anque tamién inxer arañes, delles bárabos, distintos granes de plantes herbales, frutos monteses como bayes, y tamién puede picotiar dalguna qu'otra fruta que tope nel so camín.
Sylvia communis
La papoxa (Sylvia communis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae.
La papoxa presenta un llargor de 14 cm, valumbu de 22 cm, ya iris castañu de 3'5 mm Ø. El plumaxe pasa desapercibíu, el machu tien la cabeza nun tonu gris ceniza hasta debaxo del güeyu, coles partes cimeres en pardu acoloratáu, con delles plumes de les nales en color castañu, el gargüelu ye blanca, les restantes partes inferiores abuxaes y el pechu blancuciu, llixeramente irisado d'un tonu marrón clarín. Nesta especie la fema ye bien similar, namái que tien la cabeza pardusca y el pechu daqué más acoloratáu.
Desenvolver en terrenes abiertos con parrotales baxos, esto ye, n'espacios abiertos cubiertos de carba, yá que se mueve por carba de majuelos, sebes de carba, artos, genistas, boxes, enebros, sabines y uzes ente otros, onde puede despintase mientres sigue'l cursu de la so vida. Alcontráu en llenderos con parrotales y maleces, en campos de cultivu, praderíes y bosquetes. Evita vivir cerca d'espacios habitaos, y de normal tienen rocea de l'actividá urbana, anque n'ocasiones puede reparase nes proximidaes de pueblos.
Son aves principalmente insectívores, basando la so dieta en pulgones, guxanos, caparines, formigues, abeyes, mosquitos y mosques, ente otros, que caza ensin fuelgu. Sicasí tamién puede inxerir, sobremanera pel branu, ceberes, les zarzamoras de los artos onde se despinten, y los frutos de, por casu, majuelos y prunos.
Sylvia conspicillata
Sylvia conspicillata, conocida como Papuda tomillera, y dacuando tamién por Chirrera, ye una especie d'ave paseriforme del xéneru sylvia dientro de la familia sylviidae.
Descríbese como una papuda diminuta d'unos 13 cm de llargor y de llarga cola. El machu adultu presenta mantu y cabeza grises, con un inconspicuo aníu ocular blancu; les nales son de color castañu nun tonu vivu, la cola corita coles plumes esteriores de color blancu; gargüelu tamién blancu, y pechu gris clarín con ciertu tonu rosáu que va faciéndose blancu conforme baxa escontra'l banduyu. Fema y neñón de color más apagáu y pardu amarronáu.
Cría en tomillares y otros terrenes secos o grebos de vexetación escasa y esvalixada, como salicornia, artumisa, romeros o coscojales, en definitiva carbes baxes, y xeneralmente en zones que s'atopen a menos de 700 m. Tamién se desenvuelve en zones marismeñas, con almajos y otres plantes halófiles, esto ye, con carbes de marisma salobre. Gusta de tener bastante suelu desnudu o bien escasamente cubiertu pola vexetación. Añera a escasu altor, nos parrotales típicos del so hábitat.
Emite un ""churr"" castañeante. El so trino ye agudu y pocu variáu.
Ye básicamente insectívora, polo que xeneralmente s'alimenta d'insectos, anque tembién inxer arañes, moluscos y delles granes.
Sylvia papuda
La papuda zarcerilla (Sylvia papuda) ye una especie d'ave paseriforme de la familia sylviidae.
Esta pequeña ave presenta un llargor d'unos 12 a 14 cm. Picu y pates en tonu abuxáu escuru. El so plumaxe ye apagáu y non coloríu, siendo este de color gris pela cabeza hasta debaxo de los güeyos, y adquier un tonu parduzu conforme describimos les partes más inferiores. Les nales son lo más pardo. El gargüelu dende'l picu y el pechu son de color blancu.
Habita carba trupa, que puede ser espinosu, según sebes, viesques de monte, espacios con maleza y vexetación arbustiva, inclusive parques y xardinos, tantu como nueves coníferes. 
Esta papuda inxer principalmente arañes, bayes, según insectos y los sos bárabos.
Sylvia deserticola
La papuda del Atles (Sylvia deserticola) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae que vive nel noroeste d'África.
Como'l so nome indica cría nes montes del Atles, hasta los 1600 msnm, y pasa l'iviernu daqué más al sur, en rexones de carba semiárido hasta los cantos del desiertu, distribuyida por Marruecos, Arxelia, Túnez, l'este de Libia, Mauritania y Sáhara Occidental.
Sylvia hortensis
Sylvia hortensis ye'l nome científicu usáu en zooloxía pa referise a la comúnmente llamada papuda mirlona, siendo esta una pequeña especie d'ave del xéneru Sylvia dientro de la familia Sylviidae.
Presenta un llargor d'ente 14 y 16 cm, siendo por tantu una papuda grande, mayor que Sylvia atricapilla. El so plumaxe en machos adultos ye de coloración gris escuru na cabeza, gris blancuciu nes partes inferiores, presentando gargüelu blancu. El güeyu presenta un llmativo iris de color blancu. El picu ye coritu y les pates de color pizarra. Les femes y imaduros tienen la cabeza d'un tonu más pálidu.
La papuda mirlona ye una especie circunmediterránea, o lo que ye lo mesmo, ta bien estendida nes rexones europees que bordien el mar Mediterraneu según na rexón septentrional d'África. Alcontrar na península ibérica y Marruecos, estendiéndose la so distribución por tol mediterraneu hasta Turquía incluyida, alcontrándose pel este faciendo llende nel Cáucasu, Irán y Kazakhstán, onde tamién s'atopen. Escontra'l norte d'Europa estender hasta los Alpes, apenes y raramente atopándose en Suiza.
Habita distintos medios pos anque prefier carbes y campos baldíos tamién vive en montes abiertos con una vexetación de ciertu porte. Les mayores densidaes de población d'esta especie reparar escontra los 700 m s.n.m..
Aliméntase principalmente d'arañes, bayes, insectos y los sos bárabos.
Emite un prestosu cantar en forma garllo en tonu altu y fuerte, entrepolando delles notes estridentes y ciertos xiblíos. La so voz d'alarma ye bien similar a la del restu de papudes, emitiendo un secu y sópitu "tec tec" o "tac tac" que ye repitíu insistentemente. 
Sylvia layardi
La papuda de Layard (Sylvia layardi) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae que vive nel sur d'África. 
Ye un páxaru pequeñu y de cola llarga, que mide unos 13 cm de llargor total. El so picu ye relativamente curtiu y de color gris escuru, al igual que les sos pates. Los machos tienen el plumaxe de les sos partes cimeros gris escuru, ente que les femes tienen les partes cimeres de tonos pardu buxos. El so gargüelu ye blanca veteada en gris, les sos partes inferiores son ablancazaes y los sos lladrales de color gris claru.
Alcuéntrase en Lesothu, Namibia y Sudáfrica. El so hábitat natural son les zones de carba secu.
Sylvia leucomelaena
La papuda árabe (Sylvia leucomelaena) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae que vive n'Arabia y el nordeste d'África
Alcuéntrase nes rexones qu'arrodien el mar Bermeyu y el golfu d'Adén, distribuyida por Exiptu, Eritrea, Israel, Xordania, Omán, Arabia Saudita, Somalia, Sudán, Djibouti y Yemen.
El so hábitat son les sabanes seques cercanes a les mariñes.
Sylvia lugens
La papuda parda (Sylvia lugens) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae que vive en África Oriental.
Ye un páxaru pequeñu, de 13,5 cm de llargor mediu, cola cola llarga y nales relativamente curties y arrondaes. El so plumaxe ye uniforme y de tonos pardu buxos, más claros nes partes inferiores, llegando a ablancazaos nel banduyu, y abondo más escuros na cola. Los dos sexos tienen una apariencia similar.
Alcuéntrase nes viesques de monte y los altiplanos del este d'África, ente los 1400 y 3700 msnm. 
Sylvia melanocephala
La papuda cabecinegra (Sylvia melanocephala) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae. Mide unos 13 cm de llargor.
A güeyu podría reparase un gran paecíu cola papuda capirotada ("Sylvia atricapilla"), pero en realidá dambes papudes son bien fáciles d'estremar. El picu d'esta papuda ye negru cola base del quexal inferior más clara. Los tarsos y los pies son de color marrón. L'iris de los güeyos ye castañu o pardu y ta enmarcáu por un aníu ocular de color acoloratáu o rosa salmón nos adultos, y de un tonu más pardu rosáu nos mozos. 
Carbes mediterráneos trupos, con frecuencia presente n'espinos, alcornocal, llentiscos, palmitos, sabinares, carrascales, o pinares, pero siempres con sotobosque.
Tamién ocupa xardinos y arbolees o grupos d'árboles cercanos a viviendes, yá sían decorativos o cultivaos. Ye común en zones de bardiales y maleces, güertos, riberes de cursos fluviales, frutales de secanu, ya inclusive zones de la área suburbana. Mover ente parrotales y maleces a baxu altor onde gusten vivir y gusmiar, pero tamién pueden reparase n'árboles. Poques vegaes puede ver volar grandes distancies y más de cutiu pasa'l tiempu moviéndose ente les cañes baxes de matojos y parrotales, incesante nel so atareada vida. Cría en parrotales altos, en terrenales arbolaos abiertos con trupes espesures, anque locamente tamién lo fai en vexetación qu'apenes llega a la cintura. Añera en parrotales, xeneralmente a abondo poco altor.
Ye un páxaru esencialmente sedentariu, anque realmente puede dicise que realiza dellos movimientos posnupciales o ivernizos.
Aliméntase fundamentalmente d'insectos, sintiendo predilección por orthopteres, hemipteres y bárabos de lepidopteres, anque tamién inxer arañes, ente otros. Pero amás, gústa-y a la papuda cabecinegra distintos tipos de frutes, como pueden ser los figos, les uves, los distintos frutos monteses qu'atopa nel so camín, o por casu les granes de gramínees.
Difícil ye la xera de describir el cantar d'un páxaru, pero si nun imaxinar, vamos intentar una posible identificación que tuviera de ser oldeada cola so escucha. La papuda cabecinegra canta davezu inclusive mientres vuelu decidíu, presenta una estensa voz aspra anque prestosa que de cutiu sostien en forma de cháchara enoxada o ataya emitiendo una musical y variable melodía. Cuando la papuda sollértase, emite un aceleráu y amenazante "tri-tri-tri-tri" en tonu baxu y roncu. Tamién ye habitual escucha-yos otros soníos, probablemente d'enfadu, como pue ser "sirsirsirsir" o "stictictictic".
El color del güevu de la "papuda cabecinegra" ye bien variable, de tala forma que podemos atopanos güevos d'un tonu rosáu, o bien de color blancu llixeramente tiñíos de verdosu, o tamién parduscos, etc. Tou tienen peques, y llurdios de coloración en distintos tonos, pardu acoloratada, olivácea, gris, beige, amarellentada, violácea, etc. Les dimensiones d'estos güevos averar a una media de 17,8 x 13,6 "mm". Polo xeneral cada puesta consiste nunos 3 o 4 güevos.
Sylvia melanothorax
La papuda chipriota (Sylvia melanothorax) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae que vive en Xipre y la contorna del mar Coloráu.
Como la mayoría de les especies del xéneru "Sylvia" presenta dimorfismu sexual nel so plumaxe. El machu adultu tien la cabeza negra con bigoteras blanques y el restu de partes cimeros gris llisu. Los sos partes inferiores son abuxaes densamente motudes en negru, lo que-y estrema del restu de papudes. Les femes sicasí tienen la cabeza abuxada y les partes inferiores ablancazaes con un llixeru motudu escuru.
Ye un ave migratoria que cría en Xipre y muévese al sur pa pasar l'iviernu nes mariñes occidentales del mar Coloráu, distribuyíu por Israel, Xordania, Exiptu, Sudán y Eritrea. 
Vive en zones de carba seca cercanes a la mariña, de cutiu nes fasteres de los montes. 
Forma una superespecie al pie de la papuda de Rüppell caracterizada por papuda de gargüelu escuru, con bigoteras blanques y los cantos de les remiges claros. De la mesma tán emparentaes coles papudes del Mediterraneu y Oriente mediu que tienen el aníu periocular estenu, especialmente cola papuda subalpina, la papuda sarda y la papuda de Menetries. Dambos grupos tienen la zona al pie del quexal blancu, anque nun formando una llista nel postreru. Percima d'esti blancu la cabeza de los machos ye de tonos escuros uniformes.
Aliméntase principalmente d'insectos, anque tamién come pequeños frutos.
Añera nes carbes baxes, onde pon ente 3 y 5 güevos. 
Sylvia minula
La papuda chica (Sylvia minula) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae que vive en Asia. 
Mide ente 12 cm de llargu y pesa ente 8 y 13 g. El plumaxe de la so cabeza ye gris y el del restu de les sos partes cimeros ye marrón buxu claru, el so gargüelu ye blanca y les demás partes inferiores son ablancazáu abuxaes. Estrémase de la papuda de Hume y la papuda zarcerilla porque ye más pequeña, tien el picu más curtiu, escarez de les mexelles escures que tienen les otres dos papudes y les sos partes cimeros son más clares, siguiendo la riegla de Gloger.
Enantes considerábase is conespecífica cola papuda zarcerilla, pero anguaño considérense especies separaes que formen parte de la mesma superespecie. La papuda chica y la papuda de Hume son les especies que formen el llinaxe asiáticu de la superespecie y diverxéronse p'afaese a les rexones baxes seques y los montes húmedos respectivamente.
Suelen reconocer trés subspecies, anque dellos autores consideren a la tercera una especie estreme:
Les subespecies "halimodendri" y "telengitica" atribuyíes atribuyíes a la papuda zarcerilla podríen pertenecer a la papuda chica, o alternativamente podríen ser híbridos de "S. m. jaxartica" y "S. m. margelanica" con papudes zarcerillas respectivamente.
La papuda chica habita en rexones grebes de baxa altitú dende l'este de Irán y Turkmenistan hasta Xinjiang nel norte de China central, onde cría ente les carbes espinoses. La so área reproductiva nun asolapa col de la papuda zarcerilla, que s'atopa más al norte, pero sí coincide xeográficamente col de la papuda de Hume pero a distintes altitúes. La papuda chica migra al sur pa pasar l'iviernu dende la península arábiga hasta'l nordés de la India, onde coincide coles papudes zarcerillas y de Hume que tamién pasen l'iviernu en munches d'eses rexones.
Sylvia mystacea
La papuda de Menetries (Sylvia mystacea) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae que vive nel suroeste d'Asia y l'estremu nororiental d'África. El so nome conmemora al zoólogu francés Édouard Ménétries que describió la especie en 1832. Ta emparentada cercanamente cola papuda sarda ("Sylvia melanocephala") del Mediterraneu y que tien un aspeutu similar.
La papuda de Menetries mide ente 12 y 14 cm de llargu y tien un valumbu alar d'ente 15 y 19 cm, y pesa alredor de 9-11 gramos. La so cola ye relativamente llarga y corita coles plumes esteriores blanques. Suel caltenela arguta o moviéndola de riba abaxo o de llau a llau. El so picu ye bastante robustu y escuru cola base rosada. Tien un aníu periocular claro. 
El machu de la subespecie nominal, "S. m. mystacea", tien les partes cimeres de color abuxáu escuru y les inferiores ablancazaes con una infrabigotera blanca y el pechu y el gargüelu rosadas. Tien la metá cimera de la cabeza corita que s'esclaria escontra tras hasta la so nuca gris, a diferencia de la papuda sarda que la tien totalmente negra. La papuda de Menetries tien les plumes terciaries de color uniforme a diferencia de la papuda sarda que les tien escures nel centru y colos cantos claros. La subespecie occidental, "S. m. rubescens", tien les partes cimeres d'un gris más claru que la subespecie nominal y el rosáu de les partes inferiores tamién ye más claru o escarez d'él. La subespecie oriental, "S. m. turcmenica", tamién tien les partes cimeres grises y les inferiores rosadas más clares que la nominal y tien les nales más llargues que les otres dos subespecies. Los machos de la papuda de Menetries vuélvense más parduzos fora de la estación de cría y la so cabeza faise menos escura.
La fema tien les partes cimeres de tonos pardu abuxaes claros y les inferiores ablancazaes. Paecer a les femes de la papuda sarda y la papuda carrasqueña, anque tien les plumes primaries más uniformes y más contraste ente'l llombu claru y la cola escura. Los machos inmaduros de primer añu son similares a les femes anque tienen daqué de rosa nel gargüelu y el pechu.
Ye un ave migratoria que cría nel suroeste d'Asia y pasa l'iviernu en Arabia, el sur de Irán y les rexones costeres d'África qu'arredolen el mar Negru. La subespecie "S. m. mystacea" cría dende la rexón rusa del Mar Caspiu, Xeorxa, Armenia y Azerbaixán hasta l'este de Turquía y el norte de Irán. "S. m. rubescens" cría nel sureste de Turquía, Siria, Iraq, l'oeste d'Irán y posiblemente n'El Líbanu. "S. m. turcmenica" atopar dende'l nordeste d'Irán hasta'l valle de Syr Darya en Asia Central y la rexón de Baluchistán en Pakistán. N'Europa y el restu d'África ye un divagante raru.
Alcuéntrase en zones de carba, montes abiertos y tierres cultivaos de clima continental secu. Xeneralmente ocupa rexones d'estepa, les fasteres de los montes y al pie de los ríos, de cutiu acomuñaos a los tarays. Alimentar ente les sos fueyes y cañes d'insectos y otros invertebraos, empezando pela parte cimera y baxando pol parrotal. Tamién s'alimenta de frutos y granes.
Constrúi niales en forma de concu ente la vexetación baxa, hasta los 90 cm del suelu. Pa la so fabricación usa ramines y yerbes y fórralo con plumes y pelo. Suelen poner cuatro o cinco güevos y guarar de 11 a 13 díes. Los güevos son blancos y brillantes con llixos marrones. Los pitucos dexen el nial a los 10 o 11 díes. Dambos miembros de la pareya encargar de guarar los güevos y de curiar de los pitucos. De normal críen dos niaraes per cada dómina de cría.
Sylvia nana
Sylvia añada ye'l nome científicu usáu en zooloxía pa referise a la comúnmente llamada papuda sahariana, tamién nomada como papuda desértica, siendo esta una pequeña especie d'ave del xéneru Sylvia dientro de la familia Sylviidae. 
Trátase d'un páxaru insectívoru de pequeñu tamañu qu'habita y cría n'espacios semidesérticos y otres zones de climes grebos. Presenta un discretu plumaxe en tonu pardu, igual pa machos y femes, y los sos güeyos son de color mariellu.
La "papuda sahariana" distribuyir a lo llargo del norte d'África, pol Desiertu del Sáhara, y Asia central, migrando pel hibiernu a la India y Arabia.
Tamién constitúi una especie raro y accidental en países como España, según nel Reinu Xuníu.
Sylvia nisoria
La papuda ferriasca (Sylvia nisoria) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae que vive en Eurasia y África Oriental.
Presenta un tamañu grande pa ser una papuda, con un llargor d'unos 15 a 17 cm, un valumbu d'unos 24 a 26 cm, y un pesu de 26 a 30 g. Los adultos son de color gris mate, d'un tonu más escuru alredor de los güeyos, que destaquen col iris de color mariellu. El mentón, pescuezu, pechu, banduyu, y lladrales, son d'un color blancuciu tapizáu de medies llunes en tonu gris. Les nales son más escures con plumes grises y pardes. Pates marrón arrosáu. Femes y machos a penes estrémense, siendo'l plumaxe del mesmu color. Los exemplares inmaduros ostenten un plumaxe d'un tonu más apagáu.
Esta especie estiéndese y reproduz per bona parte de Europa central y oriental, llegando hasta los Alpes y los Balcanes nel sur, y per la mayor parte del oeste del Asia templada. Últimamente ta menguando la so población n'en delles árees y en países como por casu Alemaña, por cuenta de la perda del so hábitat que ta siendo amenazáu por una agricultura intensiva. Ye un páxaru migratoriu, que pasa los iviernos nel este d'África. En España la papuda ferriasca tien una presencia ocasional, esto ye, pocu común o accidental.
Como la mayoría de les papudes, ye insectívora, anque tamién inxer bayes y otres frutes.
Emite un trino estensu; esplega un cantar melodioso entemecíu con cháchara, emitíu con frecuencia en plenu vuelu. La so voz de reclamu descríbese como un ""tac"" aspru.
Sylvia rueppelli
La papuda de Rüppell (Sylvia rueppelli) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae que vive nel Mediterraneu oriental y el nordés d'África. El so nome científicu conmemora al zoólogu y esplorador alemán Eduard Rüppell (1794–1884).
La papuda de Rüppell mide alredor de 13,5 cm de llargu. Los adultos tienen les partes cimeres de color gris y les inferiores ablancazáu abuxaes. El so picu ye finu y apuntiáu, les sos pates son pardes y los sos güeyos coloraos. El machu presenta la parte frontera y superior de la cabeza (pileu, frente, lorum y gargüelu), negres, amás de la parte cimera del pechu, ente los que destaca una bigotera blanca. Les femes tienen el gargüelu claru y la so cabeza ye más gris que negra. El so llombu gris tien tonos pardu buxos. 
Forma una superespecie al pie de la papuda chipriota, caracterizada polos sos gargüelu negres y les sos bigoteras blanques y tener los cantos de les rémixes claros. De la mesma tán emparentaes coles papudes del Mediterraneu y Oriente Mediu que presenten un aníu periocular estenu, la papuda carrasqueña, la papuda cabecinegra y la papuda de Menetries. Dambos grupos tienen la zona blanca nes mexelles, pero nel últimu grupu nun forma una banda estremada, percima del blancu les cabeces de los machos son de color negru llisu.
Ye una especie migratoria que cría en Grecia, Turquía y Siria y muévese al nordés d'África (Libia, Exiptu, Sudán, Chad y Níxer) pa pasar l'iviernu. N'Europa occidental ye un divagante raru.
Son aves insectívores que s'atopen ente les carbes espinoses. Nellos constrúin los sos niales onde ponen de cuatro a seis güevos.
Sylvia sarda
Sylvia sarda, conocida como papuda sarda, ye una especie d'ave paseriforme del xéneru "Sylvia" dientro de la familia Sylviidae. 
Con 12'5 cm de lonquitud, constitúi una pequeña papuda de llarga cola (sobremanera la subespecie "balearica"). D'apariencia similar a la papuda rabilarga ("Sylvia undata"). Les sos nales son curties y arrondaes, les sos pates anaranxaes d'un tonu pálidu nos adultos y pardu escuru nos exemplares inmaduros.
Alcuéntrase y reproduz básicamente nes islles mediterránees, incluyendo Córcega, Cerdeña, Montecristo, Giannutri, Pantelaria, y n'otres islles menores. Nes Islles Baleares alcuéntrase la subespecie "Sylvia sarda balearica" o papuda balear. 
Los sos desplazamientos migratorios son postnupciales, migrando mientres l'iviernu parte de la población al norte d'África.
Habita en zones arbustives con carba y cobertoria vexetal baxa, desenvolviéndose nel sotobosque, onde la maleza pueda sirvi-y pa despintase. Suelen evitar zones de monte con vexetación arbórea alta.
Sylvia subcaerulea
La papuda sureña (Sylvia subcaerulea) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Sylviidae que vive nel África austral. 
La papuda sureña mide ente 14–15 cm de llargu y pesa alredor de 16 g. Los sos partes cimeros son de color pardu buxu, cola cola negra y con una ancha llista blanca nel so parte inferior terminal. Les partes inferiores del so cuerpu son grises, sacante la zona perianal que ye de color castañu, amás tien un trupu veteado escuru nel gargüelu. Los sos güeyos son grises escamplaes y presenta un aníu periocular blancu. Les sos pates son negres. Dambos sexos tienen un aspeutu similar, y los xuveniles escarecen del motudu del gargüelu.
La so llamada ye un aflautado "chiirup-chii-chii".
La papuda de Layard ("Sylvia layardi") ye la única especie similar na zona, anque ye de tonos más claros, especialmente les partes inferiores, y escarez de la zona añal castaña que presenta la papuda sureña.
Alcuéntrase nel sur d'África distribuyíu por: Angola, Botsuana, Zimbabue, Zambia, Namibia, Sudáfrica, Lesothu, Mozambique y Suazilandia. Ye una especie común nes zones de carba, el fynbos y los llechos secos de los ríos.
La papuda sureña constrúi niales en forma de concu sobre la vexetación. Ye una especie monógama que s'empareyar pa tola vida. Xeneralmente suel atopase sola o en pareyes, moviéndose ente la vexetación en busca del so alimentu, que consiste n'insectos y otros invertebraos.
Esta especie tien un gran área de distribución, con una estensión d'unos 2.800.000 km². Créese que'l tamañu de la so población ye grande y con enclinos llueñe de les llendes d'amenaza marcaos pola IUCN (descensos del 30% en diez años o tres generaciones) polo que se clasifica como especie so esmolición menor.
Symposiachrus axillaris
El monarca negru (Symposiachrus axillaris) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Monarchidae endémica de Nueva Guinea y Goodenough.
El monarca negru mide unos 16,5 cm de llargu. Ye bien similar al "Rhipidura atra". El so plumaxe ye de color azul escuru, al igual que les aves del xéneru Rhipidura (o de los "cola d'abanicu"), de cutiu abren la so cola. Estrémense porque nun tener el llurdiu blancu sobre'l güeyu. La cabeza del monarca negru ye negra con solo unes poques plumes blanques nes sos "costazos" . El so picu ye azuláu (non mariellu).
Atopar n'en les islles de Nueva Guinea y Goodenough.
El so hábitat natural son les selves tropicales húmedes tantu de zones baxes como de monte.
Symposiachrus guttula
El monarca alimoteado (Symposiachrus guttula) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Monarchidae endémica de Nueva Guinea y les islles circundantes.
Atopar nes islles de Nueva Guinea, Waigeo, Misool, Aru y les islles de la provincia de Milne Bay. El so hábitat natural son les selves tropicales húmedes de zones baxes.
Symposiachrus loricatus
El monarca de Buru (Symposiachrus loricatus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Monarchidae endémica de la isla Buru, en Indonesia.
Alcuéntrase namái na isla Buru. Los sos hábitats naturales son les selves tropicales húmedes tantu de tierres baxes como de monte de la isla. La especie ocupa una estensión de más de 20,000 km² y la población estable supera los 10,000 exemplares, y polo tanto nun-y la considera una especie amenazada.
Symposiachrus manadensis
El monarca encapucháu (Symposiachrus manadensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Monarchidae endémica de Nueva Guinea.
Atopar namái en Nueva Guinea. El so hábitat natural son les selves tropicales húmedes de zones baxes.
Symposiachrus mundus
El monarca barbinegro (Symposiachrus mundus) ye una especie d'ave paseriforme na familia Monarchidae reinal del sureste de Indonesia.
Ye reinal de les islles Tanimbar, Babar y Damar. Los sos hábitats naturales son les selves tropicales húmedes y los manglares tropicales.
Symposiachrus trivirgatus
El monarca d'antioyos (Symposiachrus trivirgatus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Monarchidae qu'habita na Walacea y Australasia.
Alcuéntrase nel este de Australia, el sur de Nueva Guinea, les islles menores de la Sonda y les Molucas. Los sos hábitats naturales son les selves húmedes y los manglares tropical y subtropical.
Na actualidá la especie allúgase generalizadamente nel xéneru "Symposiachrus". Dacuando la subespecie "S. t. bimaculatus" dixébrase como una especie mesma "Symposiachrus bimaculatus".
Symposiachrus verticalis
El monarca de les Bismarck (Symposiachrus verticalis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Monarchidae reinal de les islles Bismarck.
Alcuéntrase na mayoría de les islles del archipiélagu Bismarck. El so hábitat natural son les selves tropicales húmedes de zones baxes.
Symposiachrus vidua
El monarca encollaráu (Symposiachrus vidua) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Monarchidae reinal del sur de les islles Salomón.
Alcuéntrase namái na isla Makira y castros circundantes, nel sur de les Islles Salomón, nel Océanu Pacíficu.
Synallaxis albescens
El pijuí pechiblanco (Synallaxis albescens), tamién denomináu pijuí de cola parda (Arxentina, Paraguái), pijuí blancuciu (Uruguái), arquiteutu güitío (Costa Rica), güitío gargantiblanco (Venezuela), chamiceru pálidu (Colombia), cola-escayu de pechu blancu (Perú) o uí-pi (Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Synallaxis" qu'integra la familia Furnariidae. Habita en Centru y Suramérica, dende Costa Rica hasta Arxentina, inclusive na islla Trinidá.
El pijuí pechiblanco mide ente 14 y 17 cm de llargor y pesa 13 a 15 g. Ye un páxaru espodáu con una cola de 9, 3 cm llargor. El plumaxe de les sos partes cimeros ye principalmente de color marrón claro, coles nales y cola más escures. Tienen el pileu de color castañu acoloratáu al igual que la nuca y les coberteras alares. La frente y los llaos de la cabeza son de color gris opacu. Los lores y y el cazu son blancucios. Presenta un llurdiu coritu na base del gargüelu, más vultable cuando s'enche al cantar. Los sos partes inferiores son ablancazaes colos lladrales parduzos. Dambos sexos tienen apariencia similar. La subespecie "josephinae" tien la parte frontera del pileu, los llaterales de la cabeza y el pechu grises.
El pijuí pechiblanco alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Costa Rica, la Guayana francesa, Guyana, Panamá, Paraguái, Perú, Surinam, Trinidá y Tobago, Uruguái y Venezuela.
Ye un ave sedentaria que vive nun ampliu espectru de hábitats herbales y arbustivos. Prefier les sabanes con árboles espardíos y nos rastroxos y pacionales altos, hasta los 1.200 m de altitú.
El pijuí pechiblanco ye un insectívoru malo de ver, porque busca alimentu ente la vexetación baxo y trupo, anque pue ser alcontráu poles sos repetitives llamaes que suenen como "güitio", a lo que debe'l so nome común en dellos llugares.
Constrúin niales esféricos con palitos con una entrada tubular d'unos 30 cm de llongura qu'asitien ente los parrotales baxos. Realicen puestes que suelen constar de dos güevos de color ablancazáu verdosu.
Synallaxis albigularis
El pijuí pechioscuro (Synallaxis albigularis), tamién denomináu chamiceru amazónicu (Colombia), colaespina pechioscura (Ecuador), pijuí de pechu escuru o joão-de-peito-escuro (em portugués, Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al numberosu xéneru "Synallaxis" qu'integra la familia Furnariidae. Ye nativu de América del Sur.
Mide 15 a 16 cm de llargor. Presenta corona anaranxada ablonda; frente y mexelles gris escuru; Pembaxo ye abuxáu (aves del norte más escures); coberteras de les nales anaranxaes ablondes; envés marrón oliváceo. La cola ye pardu abuxada, abondo curtia y esfelpeyada. El gargüelu ye blanca escamada de negru.
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador y Perú. .
Habita en zones de pacionales y carbes, en crecederes montiegues nueves, principalmente nes islles fluviales y ente la vexetación de la ribera de los ríos, xeneralmente per debaxo de ls 1.050 m de altitú, pero dacuando hasta los 1.800 msnm.
Similar a otros del xéneru "Synallaxis". Hurguetean nel mestu enrevesosu y remanecen dacuando pa cantar. Son difíciles de ser vistos y muncho más oyíos.
El so cantar ye un “pui-pe-re-re” col mesmu timbre de "S. Spixi", a pesar de que dambes presenten distribución alopátrica.
La especie "S. albigularis" describióse per primer vegada pol ornitólogu británicu Philip Lutley Sclater en 1858 sol mesmu nome científicu; localidad tipo «Río Napo, Ecuador».
=== Taxonomía suxure una relación próxima con "Synallaxis albescens" y "Synallaxis spixi" por cuenta de similaridades de voz y plumaxe. Considerada por dellos autores que seya especie hermana de la postrera, con quien yá foi tratada como conespecífica; la subespecie propuesta "pullata" de "S. spixi" ye un sinónimu de la subespecie nominal de la presente especie. Aves de mayor tamañu y muncho más escures de les cuenques de los ríos Huallaga y Ucayali nel Perú, paecen representar una nueva subespecie non descrita.
Synallaxis albilora
El pijuí ocráceo (Synallaxis albilora), tamién denomináu pijuí espinosu (Paraguái), pijuí de pechu ocre o joão-do-pantanal (en portugués, Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Synallaxis" qu'integra la familia Furnariidae. Ye nativu del centru de América del Sur.
Mide 16 cm. Ye bien uniforme, la cabeza gris, el lorum blancu; envés pardu, nales y cola ablondes. Pembaxo ye pardu anaranxáu vivu. La subespecie "simoni" ye más ablondu uniforme penriba y más ablancazada pembaxo. Llista superciliar ocre pocu vultable.
Alcuéntrase nel oeste de Brasil, estremu este de Bolivia y nordés de Paraguái. .
Ye localmente común nel sotobosque de montes decíduos y en galería y carbes riparios, principalmente embaxo de los 500 msnm.
Ye evasivu, forrajea nel suelu o cerca. Usualmente en pareyes que permanecen en contactu al traviés de los sos llamaos frecuentes. Xeneralmente nun se xunta a bandos mistos. Por cuenta del so hábitat más abiertu ye más fácilmente visible que "S. gujanensis", de costumes asemeyaes.
El cantar ye un “tiiu, tit-tuít” secu y caltriante, repitíu en ritmu sele.
La especie "S. albilora" describióse per primer vegada pol ornitólogu austriacu August von Pelzeln en 1856 sol mesmu nome científicu; localidad tipo «Cuiabá, Mato Grosso, Brasil».
Forma una superespecie con "Synallaxis maranonica" y "Synallaxis gujanensis", y el trés son de cutiu trataes como conespecíficas. Ye similar en voz y plumaxe a les subespecies meridionales de la postrera; ríquese un ampliu analís de les llendes de les especies. La subespecie "simoni" ye considerada como especie plena pol Comité Brasileñu de Rexistros Ornitolóxicos (CBRO) y como la subespecie "S. albilora simoni" pola mayoría de les clasificaciones.
Synallaxis azarae
El pijuí de Azara (Synallaxis azarae), tamién denomináu chamiceru piscuís (Colombia), pijuí de ceya canela (Arxentina), cola-escayu de Azara (Perú) o güitío de Azara, ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Synallaxis" qu'integra la familia Furnariidae. Habita en Suramérica. El so nome científicu ta dedicáu al naturalista español Félix de Azara.
El pijuí de Azara mide ente 17 y 17,5 cm de llargu. Los sos partes cimeros son principalmente de color pardu olivaceo, col pileu y les terminaciones de nales y cola de color castañu acoloratáu. La so cara y partes inferiores pueden variar del gris al ablancazáu, con esceición del so gargüelu onde s'entemez el blancu y el negru, y los sos lladrales son oliváceos o de color crema.
Ta presente en Arxentina (hasta Tucumán), Bolivia, Venezuela, Colombia, Ecuador y Perú.
Los sos hábitat natural principal ye'l sotobosque de les viesques de monte, ente los 1500 y 3000 m d'altitú, anque tamién apaez nes zones de carba trupa y ente les carbes de los cantos y escamplaes de les selves.
La especie describióse por naturalista francés Alcide d'Orbigny en 1835.
Synallaxis brachyura
El pijuí pizarrosu (Synallaxis brachyura), tamién denomináu arquiteutu plomizu (Costa Rica), chamiceru cayuela (Colombia), cola escayu gris (Hondures), colaespina pizarrosa (Ecuador), cola-escayu pizarrosu (Perú) o colaespina apizarrado (Nicaragua), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Synallaxis" qu'integra la familia Furnariidae. Ye nativu de América Central y del Sur. 
Alcuéntrase en Colombia, Costa Rica, Ecuador, Hondures, Nicaragua, Panamá y Perú.
Viven en carbes de potreros enmalezados, riberes de los ríos, los cantos de carreteres y riberes de los ríos, en tierres baxes, per debaxo de los 1.500 m de altitú.
Mide ente 15 y 18,5 cm y pesa en promediu 18,5 g. El so frente y llaos de la cabeza son de color gris cayuela escuru; la corona, la nuca y les coberteras alares y la base de les nales de color acoloratáu ablondu. L'envés ye oliva parduzu escuru y el restu de les nales y la cola oliva tisnáu escuru. El cazu y el gargüelu son de color pizarra con llurdios blancos. Les plumes de la parte inferior del gargüelu amuesen una base negra que-yos dibuxa un parche coritu. El pechu ye de color pizarra escuru y l'abdome ye más claru. Los lladrales son oliva coritu. L'iris ye castañu acoloratáu, el picu ye negru y les pates son ente gris azuláu y coritu.
Aliméntase d'insectos y arañes y los sos bárabos y güevos. Forrajean principalmente ente la vexetación enrevesosa.
Constrúin un nial en forma globular de 36 por 43 cm, con techu de paya y entrada tubular, aseguráu a dalgún parrotal, ente 0,4 y 4,5 m d'altor. La fema pon 2 a 3 güevos blancos o verdosos.
Synallaxis candei
The pijuí barbiblanco (Synallaxis candei), tamién denomináu gϋitío barbiblanco (Venezuela), chamiceru bigotudu (Colombia) o pijuí de bigotes blancos, ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Synallaxis" qu'integra la familia Furnariidae. Ye nativu de Colombia y Venezuela.
Habita en zones grebes, preferentemente ente la vexetación xerófita, como l'árbol de cují ("Prosopis juliflora"), euforbias y cactus, o nos marxes de los cursos y depósitos d'agua, siempres en tierres baxes, per debaxo de los 300 m d'altitú.
Mide 16,5 cm de llargor. Presenta corona color marrón buxu; mexelles y gargüelu negres, dixebraes per una banda horizontal ancha en forma de bigote; envés y cola color castañu ablondu; pechu acaneláu y banduyu blancuciu.
Synallaxis castanea
El pijuí gorginegro (Synallaxis castanea), tamién denomináu güitío gargantinegro (Venezuela) o pijuí de gargüelu negru ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Synallaxis" qu'integra la familia Furnariidae. Ye endémicu de Venezuela.
Mide 18,5 cm. Ye casi dafechu ablondu canela uniforme, con un llurdiu negru constrastante nel gargüelu, non bien grande. 
Distribuyir nuna área bien restricta nos montes costeros del norte de Venezuela dende Aragua escontra l'este hasta Miranda (esti de la área de Caracas).
Habita nel sotobosque de cantos de forestas montiegues húmedes ente los 1300 y los 2200 msnm.
Pórtase asemeyáu a "Synallaxis unirufa" (con quien nun se sobrepon), anque ye menos evasiva. Prefier permanecer na vexetación trupa, onde pares o grupos familiares juquetean y onde son difíciles de ver bien o por enforma tiempu.
Ye bien distinta; de cutiu dada pola pareya, el llamáu ye un rápidu "staccato" “ke-che-che-che-che” siguíu d'un más sonoru “ker-chí-chí”. 
La especie "S. castanea" describióse per primer vegada pol naturalista británicu Philip Lutley Sclater en 1856 sol mesmu nome científicu; localidad tipo «cerca de Caracas, Venezuela».
Forma una superespecie con "Synallaxis unirufa" y "Synallaxis fuscorufa"; los trés fueron consideraes conespecíficas delles vegaes, pero les diferencies vocales substanciales documentadas y los ensayos de "playback" recíprocu revelen una pronunciada discriminación vocal. Ye monotípica.
Synallaxis cinerascens
El pijuí cenicientu (Arxentina, Paraguái) (Synallaxis cinerascens), tamién denomináu pijuí coritu (Arxentina), pijuí escuru (Uruguái), coludito plomizu (Uruguái) o pi-puí (Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Synallaxis" qu'integra la familia Furnariidae. Ye nativu del centru esti de América del Sur. 
Distribuyir pol sureste de Brasil (escontra'l sur dende Goiás, Mines Gerais y sur d'Espírito Santu), esti de Paraguái (escontra l'este dende Paraguarí), nordés d'Arxentina (Misiones, esti de Provincia de Corrientes Corrientes) y norte de Uruguái.
El so natural hábitat son les escamplaes de los montes húmedos subtropicales o tropicales, atopar hasta los 1.700 msnm.
Mide 15 cm de llargor, nales y cola color castañu acoloratáu. Les sos mexelles son corites, el so gargüelu blancu abuxada a plateada con un llurdiu escuru; y el so pechu gris. 
Aliméntase d'insectos y arácnidos.
El nial realizar con palitos espinosos.
Synallaxis cinnamomea
El pijuí pechiestriado (Synallaxis cinnamomea), tamién denomináu güitío canelu (Venezuela), o chamiceru llistáu (Colombia), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Synallaxis" qu'integra la familia Furnariidae. Ye nativu de Colombia, Trinidá y Tobago y Venezuela.
Vive nel interior y los cantos del monte tropical y los plantíos, hasta los 2.000 m de altitú.
Mide 14 cm de llargor y pesa 16 g. La cabeza y l'envés son de color marrón escuru opacu; presenta un curtiu superciliar ocre; los costazos y les nales son de color castañu ablondu; la área malar y el gargüelu son blanques con rayitas negres; el pechu y el banduyu son de color ocre con pintes escures; la cola ye de color castañu.
La subespecie "S. c. aveledoi" ye la más pálida y "S. c. striatipectus" la más escura; "S. c. bolivari" presenta gargüelu más blancu con menos puntos negros. La subespecie de Tobagu "S. c. terrestrisi" ye más grande y clara; y "S. c. carri" de Trinidá ye escura y con pintes brilloses.
Aliméntase d'insectos, que busca a menos de 2 m d'altor del suelu, frecuentemente faciendo parte de bandes mistes con tres especies.
Constrúi un nial con cañes, en forma esférica, con una entrada tubular, nun parrotal baxu. La fema pon dos güevos de color blancuciu verdosu.
Synallaxis erythrothorax
El pijuí centroamericanu (Synallaxis erythrothorax), tamién denomináu cola escayu gris (Hondures), colaespina chepita (Méxicu), guitio pechirrufo o güitío pechu ablondu (México), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Synallaxis" qu'integra la familia Furnariidae. Ye nativu de América Central.
La so área de distribución inclúi Belice, El Salvador, Guatemala, Hondures y Méxicu.
El so hábitat consiste de monte húmedu subtropical y tropical, y monte bien degradáu. 
Synallaxis frontalis
El pijuí frentigrís (Synallaxis frontalis), tamién conocíu como pijuí común de cola acoloratada (Arxentina, Bolivia), pijuí de frente gris (Arxentina, Paraguái, Uruguái), coludito frente parda (Uruguái) o petrim (Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Synallaxis" qu'integra la familia Furnariidae. Ye nativu de América del Sur.
Distribúyese al traviés d'Arxentina, Bolivia, Brasil, Paraguái y Uruguái. .
El so hábitat natural inclúi montes secos subtropicales, viesques húmedes y zones degradaes. Hasta los 2500 msnm.
Mide 16,5  cm. Ye marrón olivaceu nes partes cimeres, frente gris, corona pardu acoloratada. Nales y llarga cola pardu acoloratada. Gargüelu blancu enllordiada de negru, pechu gris claro, centru del abdome blancu. Paecíu con "Synallaxis albescens" que tien la cola más marrón , y con quien ye localmente sintópico, a pesar de preferir ambientes más florestales. Con bones condiciones de lluz, esibe una llista superciliar más clara y tamién los güeyos mariellu naranxa, arrodiaos de delles plumes gris más claru.
Vive en pareya y tien el comportamientu torno propiu da les aves de la so xéneru, siendo, polo xeneral, más oyíu que vistu.
Sua alimentação consiste d'insectos y los sos bárabos, arañes, opiliones y otros artrópodos y moluscos. 
Constrúi un nial típicu de les aves del so xéneru, una bola de palitos y ramines de diversos tamaños, asitiada en (una forqueta y dientro d'un parrotal, con un tubu llateral del mesmu material como entrada. Como otros furnáridos, la pareya usa'l nial mientres bona parte del añu, seya pa reproducción o pa dormir. Caltienen contactu con llamaos baxos y nel periodu reproductivu (xunetu a avientu) emiten el so llamáu altu.
La so vocalización ye un distintu “ti-pli”, “chi-cli” o “be-trim” (que da orixe al so nome onomatopéyicu en Brasil).
La especie "S. frontalis" describióse per primer vegada pol ornitólogu austriaco August von Pelzeln en 1859 sol mesmu nome científicu; localidad tipo «Río São Franciso, Badea, Brasil»
Dellos autores consideren que forma una superespecie con "Synallaxis azarae" y "Synallaxis courseni" con base nel plumaxe y vocalización similar. El taxón propuestu "S. poliophrys" foi basáu na identificación errada d'un exemplar. El plumaxe varia clinalmente, siendo billante nel nordés y más opacu nel suroeste; la subespecie "fuscipennis", descrita en Bolivia, casi seguro básase nesta sutil variación clinal, tantu que nenguna de les sos alegaes carauterístiques (banda frontera más ancha y más gris, llombu más opacu, alma interna de les rectrices marrón) dexa un diagnósticu d'exemplar individual, mesmu cuando comparando estremos dende les fasteres de los Andes bolivianos con populaciones distantes del nordés d'Arxentina. La población del Ríu Cotacajes, en Cochabamba (Bolivia), aparentemente representa una subespecie ensin describir. 
Reconócense 2  subespecies cola so correspondiente distribución xeográfica: 
Synallaxis gujanensis
El pijuí coronipardo (Synallaxis gujanensis), tamién denomináu chamiceru pardusco (Colombia), güitío o guitio espinosu (Bolivia, Venezuela), cola-escayu de corona parda (Perú), pijuí espinosu o joão-teneném-becuá (en portugués, Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al numberosu xéneru "Synallaxis" qu'integra la familia Furnariidae. Ye nativu de América del Sur.
El pijuí coronipardo mide ente 16 y 16,5 cm de llargu. Tien la cabeza de color pardu buxu que se fai pardu olivaceu nel llombu. Presenta llistes superciliares difuses ablancazaes. Les nales y la cola son de color castañu acoloratáu. Les partes inferiores son de color canela buxu col gargüelu blancu. Les plumes de la cola terminen en punta y el so picu ye rectu y coritu.
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, la Guayana francesa, Guyana, Paraguái, Perú, Surinam y Venezuela.
Los sos hábitats preferíos son los estratos baxos del monte de ribera tropical, especialmente de les islles fluviales, atopándose en selves hasta los 1200 metros d'altitú.
Synallaxis hypospodia
El pijuí cenizo (Synallaxis hypospodia), tamién denomináu pijuí de pechu canela, pijuí alluno (Paraguái) o joão-grilo (juan alluno, en portugués, Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Synallaxis" qu'integra la familia Furnariidae. Ye nativu de América del Sur.
Mide 15,5 cm. Partes cimeros pardu oliváceo, frente gris y corona ablonda; nales ablondes y cola pardu escura. Gargüelu blancu enllordiada de negru, pechu gris claro, centru de la barriga blanca. Paecer al daqué mayor "Synallaxis frontalis" con quien ye vistu dacuando, pero la so cola más curtia ye pardu escuru apagáu, non ablonda. Ye especialmente similar a "Synallaxis albigularis", inclusive les sos vocalizaciones, pero ésti postreru ye gris más escuru y de cola más curtia y apuntiada, y les sos zones casi nun se sobreponen.
Distribúyese discontinuadamente nel sureste del Perú (Cuzco, Madre de Dios), norte y este de Bolivia (noroeste de La Paz, Beni, norte de Santa Cruz) y centro sur y este de Brasil (localmente nel sur de la Amazonia dende Amazones al este del Ríu Tapajós, y Mato Grosso escontra l'este hasta Ceará, Alagoas, norte de Badea y oeste de Mines Gerais). Rexistros más al sur nos estaos brasileños de Mato Grosso do Sul y São Paulo. Tamién en Paraguái.
Habita en carbes baxes, sabanes húmedes y cantos de montes húmedos, xeneralmente cerca d'agua, hasta los 700 msnm.
Pórtase asemeyáu a "S. frontalis", forrajea en pares, de forma evasiva como la mayoría de los "Synallaxis".
El so cantar ye una serie rápida de notes agudes, que se xunten nun trinado “chit, chi-chi-chi-chi-i-i-i-i”. Esta secuencia de píos trémboles recuerda a ciertos grillos, d'onde deriva unu de los sos nomes vulgares.
La especie "S. hypospodia" describióse per primer vegada pol naturalista británicu Philip Lutley Sclater en 1874 sol mesmu nome científicu; localidad tipo «cerca de Badea, Brasil».
Nel pasáu foi considerada una subespecie de "Synallaxis spixi"; los dos son consideraes como especies hermanes por dellos autores, pero otros consideren que nos son parientes cercanes por cuenta de les diferencies na morfoloxía de la cola, patrón del gargüelu y voz. El taxón denomináu "jaraguana" del este de Brasil (Goiás), descritu como una subespecie de "Synallaxis brachyura", foi basáu nun espécime mal identificáu de la presente especie. Ye monotípica. 
Synallaxis macconnelli
El pijuí de McConnell o güitío de monte (Venezuela) (Synallaxis macconnelli), tamién denomináu joão-escuro (en portugués, Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Synallaxis" qu'integra la familia Furnariidae. Ye nativu del norte de Suramérica.
El pijuí de McConnell mide una media de 15,5 cm de llargu. Les sos nales, pileu y frente son de color castañu y el so llombu y cola son pardu abuxaes, ente que la so cara y partes inferiores son de color gris. El so picu ye estrechu y llixeramente curváu nel so parte final.
Alcuéntrase nos tepuís del estremu norte de Brasil, la Guayana francesa, Guyana, Surinam y sur de Venezuela.
Los sos hábitats naturales son los parrotales de los marxes de les selves húmedes tropicales y les carbes del sotobosque hasta los 1900 metros d'altitú.
Synallaxis propinqua
El pijuí ventriblanco (Synallaxis propinqua), tamién denomináu colaespina ventriblanca (Ecuador), chamiceru buchiblanco (Colombia), pijuí de banduyu blancu o joão-de-barriga-branca (en portugués, Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Synallaxis" qu'integra la familia Furnariidae. Ye nativu de América del Sur.
Mide 16  cm. Penriba ye pardu buxu con nales y cola n'ablondu contrastante; les plumes de la cola son esfelpeyaes y apuntiaes. Gran llurdiu negru nel baxu gargüelu (delles vegaes conspícua); pechu gris y mediu abdómen blancu.
Distribuyir na Guayana francesa (Ríu Oiapoque), y este de Ecuador (baxu Ríu Aguarico, ríos Napo y Pastaza), nordés del Perú (ríos Napo, Amazones, Ucayali), estremu sureste de Colombia (islles de l'Amazones), Brasil (localmente a lo llargo de l'Amazones escontra l'este hasta'l Tocantins, tamién nel baxu Branco, mediu Juruá, alto Madeira) y nordés de Bolivia (baxu Ríu Beni).
Habita nes carbes de crecedera nueva nes islles riberanes arenoses efímeres de la Cuenca amazónica hasta los 300 msnm. Prefier les crecederes nueves de cañes "Gynerium". 
Solitariu o en pares, abasnar nel suelu o pocu enriba, raramente dexando la cobertoria vexetal. A pesar de ser bastante común nes islles riberanes, poco se conoz de los sos movimientos sazonales, pero mientres la estación lluviosa, munchos de les sos hábitats naturales pueden ser anubiertos, o delles vegaes competamente cubiertos per agua, sicasí, nun hai rexistros d'esta especie fora de les islles. Puede ser sintópico con "Synallaxis gujanensis" y "Synallaxis albigularis".
El cantar más frecuente ye un estrañu, nasal y de baxu tonu “ch-r-r-r-r-r-r-r-r”. Tamién da un cantar más lento, raspante “kriinh-kriinh-kre-kre-kre”; aves más solmenaes pueden acelerar el cantar paeciendo un “churr” de "Laterallus".
La especie "S. propinqua" describióse per primer vegada pol naturalista austriaco August von Pelzeln en 1859 sol mesmu nome científicu; localidad tipo «Río Madeira embaxo de la desaguada del Mahissy (=Ríu Igarapé Maici), Rondônia, Brasil».
Nun tien parientes próximos obvios. Ye monotípica.
Synallaxis ruficapilla
El pijuí coronirrojo (Synallaxis ruficapilla), tamién denomináu pijuí corona acoloratada (Arxentina, Paraguái), pijuí de cabeza acoloratada (Arxentina), coludito corona acoloratada (Uruguái) o pichororé (Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Synallaxis" qu'integra la familia Furnariidae. Ye nativu del centru esti de América del Sur.
Distribuyir pol sureste de Brasil (sur de Goiás, sur de Mines Gerais y Espírito Santu escontra'l sur hasta'l norte de Rio Grande do Sul), esti de Paraguái (Canindeyú, Altu Paraná, Itapúa) y nordés d'Arxentina (Misiones, Provincia de Corrientes Corrientes). Considérase-y presente d'orixe incierta en Uruguái.
Vive nel estratu inferior del interior de monte y de los cantos de monte, hasta los 1.400 m de altitú.
Mide 16 cm de llargor. De corona, nales y cola color castañu acoloratáu ablondu; zona loreal y mexelles corites; una delgada franxa superciliar mariella clara; gargüelu blancu abuxada a plateada con un llurdiu escuru; pechu gris blancuciu, lladrales y banduyu acanelaos a ocráceos. 
Aliméntase de insectu, arañes y moluscos.
Synallaxis rutilans
El pijuí acoloratáu (Synallaxis rutilans), tamién denomináu chamiceru coloráu (Colombia), colaespina acoloratada (Ecuador), cola-escayu acoloratáu (Perú), gϋitío acoloratáu (Venezuela) o joão-teneném-castanho (en portugués, Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Synallaxis" qu'integra la familia Furnariidae. Ye nativu de América del Sur.
Mide 14,5 a 15 cm de llargor. El plumaxe presenta variación ente les subespecies. Les occidentales tienen un plumaxe castañu acoloratáu (ablondu) nel envés, la cabeza y el pechu, con lores y gargüelu negros, cola corita y banduyu gris pardusco. El les subespecies centrales l'envés tien un aspeutu llixeramente oliváceo. La subespecie oriental "S. r. omissa" solamente presenta les nales acolorataes (ablondes), col plumaxe de la cabeza, l'envés y les partes inferiores color gris pardusco y el gargüelu y la cola negres.
Vive nel estratu inferior del monte húmedu de tierra firme, per debaxo de los 1.200 m de altitú. Prefier les escamplaes creaes por árboles cayíos.
Aliméntase d'insectos, que busca ente les fueyes seques, les enredaderes y nel suelu.
Synallaxis scutata
El pijuí canela (Arxentina, Paraguái) (Synallaxis scutata), tamién denomináu pijuí anaranxáu, pijuí ocráceo (Arxentina), cola-escayu de mexella ocrácea (Perú) o estrelinha-preta (en portugués, Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Synallaxis" qu'integra la familia Furnariidae. Ye nativu del centru de América del Sur. 
Estiéndese dende'l centru de Brasil al centru y este de Bolivia, Paraguái, y el noroeste de la Arxentina, nes provincies de: Jujuy, y Salta.
Esta especie describióse orixinalmente por Philip Sclater nel añu 1859, sol mesmu nome científicu. La so localidá tipu ye: «Badea, Brasil».
A "S. scutata", al pie de "Synallaxis candei" y "Synallaxis kollari", propunxo arrexuntáselos nun xéneru propiu: "Poecilurus", pero nun tener diferencies xenériques diagnosticables. Dalgunos consideren que los trés formen una superespecie, pero "S. scutata" difier sustancialmente nel patrón de coloración del so plumaxe y na estructura de la cola. El so patrón de plumaxe suxure que ye más probable qu'en realidá sía'l so pariente más cercanu "Synallaxis albilora". La subespecie "S. c. whitii" ye más escura, pero puede ser una variación clinal dende'l nordés al sudoeste.
Synallaxis spixi
El pijuí plomizu (Arxentina, Paraguái) (Synallaxis spixi) tamién denomináu chiclí (Arxentina), coludito boína colorada (Uruguái), pijuí común (Uruguái) o joão-teneném (en portugués, Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru Synallaxis qu'integra la familia Furnariidae. Ye nativu de América del Sur.
Distribúise nel este de Paraguái, sureste de Brasil (dende'l sureste de Badea y sur d'Espírito Santu escontra'l sur), nordés d'Arxentina (escontra'l sur hasta l'este de Santa Fe, Ente Ríos y norte de Bonos Aires) y Uruguái.
Vive nel nivel inferior de los cantos del monte y en campos arbolaos o con parrotales, n'elevaciones hasta los 2.050 m de altitú.
Mide 16 cm de llargor y pesa 14 g. Presenta corona de color acoloratáu ferrial y el restu de la cabeza y el peco grises; les bases de les plumes grises del gargüelu son negres. El plumaxe del envés ye pardu olivaceu a buxu, la cola parda abuxada y el banduyu gris. Les coberteras de les nales son de color ablondu ferrial.
El so nial ye un montón trupo y allargao de palitos apilados, con accesu llateral, construyíu en ya interior d'una carba. La fema pon hasta tres güevos de color blancuciu enllordiáu.
Synallaxis stictothorax
El pijuí collarejo (Synallaxis stictothorax), tamién denomináu colaespina collareja (Ecuador) o pijuí de pescuezu enllazáu ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Synallaxis" qu'integra la familia Furnariidae. Ye nativu de Ecuador y Perú.
El so hábitat natural son les carbes seques, per debaxo de los 200 m de altitú.
Mide en promediu 12,5 cm de llargor. Presenta corona y nuca color pardu buxu; frente con pintes blanques y negres y superciliar blancu delgáu y llargu; envés marrón; grupa color ablondu canela; ales color castañu acoloratáu ablondu con rémixes esternes corites; cola color ablondu con rectrices internes centrales corites; gargüelu blancu; pechu blancuciu con múltiples rayes delgaes y flanco color ante.
Dellos espertos consideren dudosa la pertenencia y esta especie al xéneru "Synallaxis", porque'l plumaxe y cantar nun son los típicos d'él y destaquen les sos semeyances col xéneru "Cranioleuca". Per otra parte, nun hai alcuerdu ente los especialistes sobre si'l pijuí de Chinchipe ye una especie distinta "Synallaxis chinchipensis" o una subespecie "Synallaxis stictothorax chinchipensis".
Synallaxis subpudica
El chamiceru cundiboyacense (Synallaxis subpudica), tamién denomináu pijuí de gargüelu plateada o pijuí de Cundinamarca ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Synallaxis" qu'integra la familia Furnariidae. Ye endémica de Colombia.
Habita nos Andes orientales del norte de Colombia (departamentos de Cundinamarca y Boyacá).
Vive nos cantos de les viesques de monte, nos montes de parrotales, carbes y sebes, ente los 2.000 y 3.000 m de altitú.
Mide 19 cm de llargor. La cola ye llarga, algama 10,9 cm de llargu y ye de color pardu buxu. La corona y les nales color castañu acoloratáu o ablondu oldeen col envés pardu con matices abuxaos a oliváceos, la frente y les mexelles grises, les partes inferiores color gris claru blancuciu, brillante nel gargüelu, que presenta un pequeñu llurdiu negru.
Synallaxis unirufa
El pijuí ablondu (Synallaxis unirufa), tamién denomináu güitío ablondu (Venezuela), chamiceru de antifaz (Colombia) o cola-escayu ablondu (Perú), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Synallaxis" qu'integra la familia Furnariidae. Habita en Suramérica.
El pijuí ablondu mide ente 17 y 18 cm de llargu. Como indica'l so nome prácticamente tol so cuerpu ye de color castañu acoloratáu casi uniforme, daqué más claro nes partes inferiores, aportando a color canela nes variedaes más clares. Presenta llistes lorales negres. La so cola ye llarga y les sos plumes terminen en punta.
Estender poles rexones andines y les sos estribaciones de Perú, Ecuador, Colombia y Venezuela.
El so hábitat principal el sotobosque de les selves húmedes de monte y los sos marxes, principalmente ente los 1700 y los 3200 metros d'altitú, y frecuenta los cañizales de "Chusquea".
Syndactyla dimidiata
El ticotico del Planalto (Syndactyla dimidiata) tamién denomináu ticotico de mantu castañu, ticotico coloráu (Paraguái) o limpa-folha-do-brejo (en portugués, Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Syndactyla" qu'integra la familia Furnariidae. Habita en Suramérica.
Mide 17,5 cm. Ye tou pardu ablondu penriba, con una llarga llista superciliar pardu anaranxada y estría escura tras del güeyu. Pembaxo ye pardu anaranxáu vivu; la cola ye ablondu vivu.
Ye una especie desaxeradamente pocu conocida. Magar foi suxuríu qu'esta especie sería unu de los pocos casos na familia Furnariidae en presentar dicromatismo sexual, nuna revisión detallada onde s'analizó la morfometría según la coloración del plumaxe de 33 pieles d'estudiu, concluyóse que, tantu la variación xeográfica como'l dicromatismo sexual reportáu aniciar por una incorrecta interpretación de la natural variación del plumaxe d'esta especie, lo cual refutó la hipótesis de dicromatismo sexual y de variación subespecífica.
Esta especie distribúise nel nordés del Paraguái, y el centru-sur del Brasil.
El so hábitat característicu ye la parte baxa y media de montes semihúmedos y selves tropicales o semitropicales de tipu en galería n'ambiente de Zarráu.
A pesar de calificada como “esmolición menor” pol IUCN, fíxose la observación qu'esta especie ta presumiblemente amenazada pola conversión p'agricultura d'árees forestadas dientro del planalto brasileñu, y precisaríase más información en relación al tamañu de la población y el so enclín. Un trabayu publicáu en 2014 encamentó considerala una especie vulnerable.
Ye vistu en pareya o solitariu, llueñe de bandaes mistes, regularmente inspeccionando epífitas sobre cañes.
Esta especie describióse orixinalmente nel añu 1859 pol ornitólogu austriacu August von Pelzeln, sol nome científicu de: "Anabates dimidiatus". La localidá típica ye: «Sangrador y ríu Mansu, Mato Grosso, Brasil».
Taba enantes arrexuntada nel xéneru "Philydor" y foi movida al xéneru "Syndactyla", siguiendo les evidencies presentaes por Robbins & Zimmer (2005), camudando'l nome científicu anterior "Philydor dimidiatum" al presente. Foi aprobáu pola Propuesta N° 198 al South American Classification Committee y adoptáu pol Congresu Ornitolóxicu Internacional (IOC (Versión 5.1, 2015) y Clements Checlist 6.9. Foi confirmáu polos estudios de Derryberry "et a el". (2011) que tamién atoparon que'l presente ye hermana de "Syndactyla rufosuperciliata".
El taxón "Syndactyla mirandae", descritu dende Brasil (Goiás) y subsecuentemente tratáu como una subespecie de "S. rufosuperciliata", ye, ello ye que un sinónimu de la presente especie, presumiblemente de la subespecie "baeri". Esta postrera enantes considerada una especie separada.
Según la clasificación del (IOC) (Versión 5.1, 2015) y Clements Checklist 6.9, reconócense 2 subespecies, cola so correspondiente distribución xeográfica: 
Sicasí, un estudiu específicu publicáu en 2014 determinó que correspondería considerala una especie monotípica. 
Syndactyla guttulata
Subepalo puntiáu (Syndactyla guttulata) ye una especie d'ave na familia "Furnariidae". Hasta que se señaló que la palabra "guttulated" nun esiste nel idioma Inglés, se la llapada llargamente a esta ave como Guttulated Foliage-gleaner nel dichu. 
Ye reinal de los montes húmedos que crecen na Cordal de la Mariña de Venezuela.
Syndactyla subalaris
El ticotico rayáu (Syndactyla subalaris), ye una especie del xéneru "Syndactyla", nel cual les sos especies son conocíes vulgarmente col nome de ticoticos. Habita en montes húmedos y selves de América Central y del Sur. Esta ave pertenez a la familia Furnariidae. 
Distribúise dende Costa Rica, siguiendo por Panamá, Colombia, y Ecuador, hasta'l Perú pel sur, y Venezuela pel este. 
Tachuris rubrigastra
El siete colories (Tachuris rubrigastra) ye una pequeña ave paseriforme de Suramérica perteneciente a la familia Tyrannidae. Ye l'únicu miembru del xéneru Tachuris y les sos relaciones con otros miembros de la familia son inciertes.
Mide 10.5 cm. La so cola ye curtia; les sos nales, curties y arrondaes; y el so picu, espodáu. Como'l so nome indicar, el so plumaxe ye bien coloríu. El llombu y les partes traseres son verdes; les inferiores son marielles; el pescuezu, blancu; la llinia alredor del pechu, negra; y la parte inferior de la cola, colorada. La cabeza ye azul buxu escuru, con una llinia mariella alredeor del güeyu. La parte cimera de la cabeza ye escura, xeneralmente con un llurdiu coloráu oculta. Les nales y cola son escures tamién, teniendo les primeres una llinia blanca y les segundes, plumes blanques nel esterior. Los mozos son menos coloríos que los adultos.
Hai cuatro subespecies: "T. r. rubrigastra" ye la más común, habitando dende'l sudeste de Brasil hasta'l sur d'Arxentina y el centru de Chile. "T. r. alticola" habita nos Andes del sudeste de Perú, l'oeste de Bolivia y el noroeste d'Arxentina. "T. r. libertatis" alcuéntrase na mariña de Perú y "T. r. loaensis" na Rexón de Antofagasta, nel norte de Chile.
Alcuéntrase-y nes zones húmedes cercanes a los ríos y llagos. Ta acomuñáu a les totoras. El nial ye construyíu ente los tarmos d'estes plantes.
Tachycineta albilinea
La golondrina de manglar (Tachycineta albilinea) ye una especie d'ave paseriforme non migratoria de la familia de los hirundínidos (Hirundinidae). Ye nativu de América Central, Méxicu y Perú.
La área de distribución de la golondrina de manglar inclúi les zones costeres Belice, Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Hondures, México, Nicaragua, Panamá y Perú.
La población disyunta que vive na mariña de Perú xeneró discutiniu: anque s'asemeya a la forma típica de la golondrina de manglar, escarez de rayes blanques na so cabeza. Mientres ye xeneralmente consideráu una subespecie, el so aislláu allugamientu xeográficu suxure que se trate posiblemente d'una especie distinta. 
El so hábitat consiste de monte de manglar subtropical y tropical, pacionales estacionalmente húmedos o anubiertos, güelgaes (ríos, regueros, tabayones, banzaos, barraqueres, llagos), y zones intermareales.
En promediu esta golondrina tien un llargor de 13 cm de llargu y pesa alredor de 14g. El picu ye pequeñu y negru. La golondrina de manglar adulta tien l'envés iridiscente verde azuláu, la parte inferior y el torso de color blancu, la cola y les plumes de vuelu son corites. Tien una delgada franxa blanca que cuerre dende'l picu escontra riba del güeyu. La fema suel tener colores más apagaos que'l machu, y les aves xuveniles son de color gris-marrón na parte cimera y gris-marrón blanquiáu per debaxo.
El vuelu de la golondrina de manglar ye típicamente direutu y baxu sobre l'agua. De cutiu pósase. La so llamada ye un retumbante "jeerrrt". 
Esta especie ta estrechamente rellacionada con bastante agua, y alcuéntrase de cutiu en pequeños grupos sobre los ríos o llagos, cuando nun se reproducen. La golondrina de manglar subsiste principalmente nuna dieta d'insectos, incluyendo especies de gran tamañu como les libélulas y les abeyes. 
Constrúi niales avolumaos en cuévanos naturales o artificiales cerca de l'agua, polo xeneral per debaxo de 2 metros d'altor. Los sitios de anidación inclúin furacos nos árboles y resquiebros nes roques o pontes. La puesta de güevos ye de trés a cinco güevos blancos que salen del cascarón en 17 díes. Los pitucos son alimentaos por dambos padres mientres 23 a 27 díes, hasta qu'abandonen el nial. Al igual que la golondrina bicolor esta especie ye bien agresiva pa otros hirundínidos mientres la dómina de cría y los niales tán dellos cientos de metros de distancia.
Tachycineta albiventer
La golondrina aliblanca o golondrina nala blanca (Tachycineta albiventer) ye un ave residente en clima tropical y subtropical de América del Sur. 
Habita dende Panamá, Colombia, Venezuela y la islla Trinidá hasta'l norte de la Arxentina. Esta especie nun ye migratoria. 
L'adultu de la golondrina aliblanca ye de 13,2 cm de llargu y pesa 17 g. Ye irisado con azul verdoso na parte cimera, blancu na parte inferior, la cola y los cantos de les plumes secundaries. Dambos sexos son similares, pero plumaxe de los mozos ye de color gris pardu percima, amás de la cola blanca. El so llamáu ye un chirrido aspru. 
Les golondrina aliblanca son fácilmente estremaes en relación a la golondrina bicolor, la qu'asocede dientro de la so distribución, pol blancu de les sos nales; esto ye carente nes demás "Tachycineta". Les golondrines aliblanca tamién tienen un picu más grande que les especies norteamericanes.
La golondrina aliblanca alcuéntrase xeneralmente cerca de l'agua, y aliméntase principalmente d'insectos voladores. De normal atópense en pareyes o en pequeños grupos. Esta golondrina constrúin los sos niales con plumes d'otres aves y delles granes nel buecu d'un árbol, ente les roques o n'estructures artificiales y guara de 3 a 6 güevos blancos. Atopóse un nial na Reserva Cuyabeno (Ecuador) el 30 d'agostu de 2003, que contenía naciellos.
Tachycineta leucorrhoa
La golondrina cejiblanca o golondrina agamba blanca (Tachycineta leucorrhoa), ye una especie d'ave del xéneru "Tachycineta", de la familia Hirundinidae. Distribuyir en de América del Sur.
Esta especie reproducir dende Bolivia y Brasil (Mato Grosso, Goiás, y Espírito Santu) hasta Paraguái, Uruguái, y el centru y norte de la Arxentina. La mayor parte de la so población austral migra al norte al averase l'iviernu, llegando hasta'l sudeste del Perú, el norte de Bolivia, y el norte de Brasil. 
Esta golondrina habita xeneralmente en llugares abiertos, cerca de l'agua. Los sos hábitats naturales son sabanes seques, subtropicales o tropicales, húmedes o estacionalmente anubiertes, pacionales, árees de cultivu, y montes abiertos o bien degradaos. 
L'adultu ye de 13 cm de llargu. Presenta una fina ceya blanca que parte dende'l picu. Ye azul con leve rellumu verdosu na parte cimera; blancu na parte inferior, y la cola. Les tapaes alares son blanques —calter diagnósticu—. Dambos sexos son similares, pero'l plumaxe de los mozos ye de color gris pardu percima, pero presenten igualmente la ceya blanca. 
Esta especie monotípica describióse orixinalmente pol ornitólogu francés Louis Jean Pierre Vieillot nel añu 1817, sol nome científicu de: "Hirundo leucorrhoa". La so localidá tipu ye: «Paraguái».
Integra una superespecie compuesta por 2 especies: "Tachycineta leucorrhoa", y "Tachycineta meyeni", les que mientres munchos años fueron consideraes conespecíficas, en razón de semeyances nes sos morfoloxíes y voces, pero la comparanza de les sos secuencies d'ADN sofita'l tratamientu como especies separaes.
Tachycineta meyeni
La golondrina patagónica o golondrina chilena (Tachycineta meyeni), ye una especie d'ave del xéneru "Tachycineta", de la familia Hirundinidae. Distribuyir en América del Sur.
Esta especie nidifica na Patagonia Arxentina —pel norte hasta'l ríu Negru inferior—; tamién lo fai nel centru y sur de Chile. Migra al norte al averase l'iviernu, llegando hasta'l centru de Bolivia, Paraguái, y el sudeste de Brasil. Esta golondrina habita xeneralmente en llugares abiertos, cerca de l'agua. 
L'adultu ye de 13 cm de llargu. Nun presenta ceya blanca. Ye azul con leve rellumu violáceo na parte cimera; blancu na parte inferior, y la cola. Les tapaes alares son cenicientes —calter diagnósticu—. Dambos sexos son similares, pero'l plumaxe de los mozos ye de color gris pardu percima. 
Esta especie monotípica describióse orixinalmente por Jean Cabanis nel añu 1850, sol nome científicu de: "Petrochelidon leucopyga", pero esi epítetu específicu, magar de cutiu inda s'utiliza, nun ye válidu pos esi nome yá taba ocupáu. La so localidá tipu ye: «Santiago, Chile».
Tachycineta stolzmanni
La golondrina de Baltes (Tachycineta stolzmanni), ye una especie d'ave del xéneru "Tachycineta", de la familia Hirundinidae. Distribuyir en de América del Sur.
Esta especie distribúise nel noroeste del Perú (nel sur de La Llibertá) y na mariña del sudoeste de Ecuador (Loxa). Esta golondrina habita xeneralmente en llugares abiertos, cerca de l'agua. 
Esta especie monotípica describióse orixinalmente por Rodolfo Amando Philippi nel añu 1902, sol nome científicu de: "Hirundo stolzmanni". La so localidá tipu ye: «Chepén, La Llibertá, Perú».
Integra una superespecie compuesta por 3 especies: "Tachycineta albilinea", "Tachycineta albiventer", y "Tachycineta stolzmanni", les que mientres munchos años fueron consideraes conespecíficas, pero difieren na estructura del nial, el llamáu en vuelu, y morfoloxía. Nuevos analises basaos nel citocromo b tamién sofiten el tratamientu como especies plenes.
Tachycineta thalassina
La golondrina verdemar (Tachycineta thalassina) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los hirundínidos (Hirundinidae). Ye un ave migratoriu nativu de América del Norte que pasa l'iviernu en América Central y el norte de Suramérica. La so área de distribución inclúi Canadá, Colombia, Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Hondures, Méxicu, Nicaragua y Estaos Xuníos. El so hábitat consiste de monte, carba, pacionales, árees predreses (cantiles, picos de montes), desiertu, marismas y salines intermareales.
Tachyphonus coronatus
El fruteru coronáu (Tachyphonus coronatus), ye una especie d'ave, perteneciente a la familia Thraupidae. Atópense distribuyíos por Arxentina, Brasil y Paraguái.
El so hábitat son les zones húmedes subtropicales o tropicales de tierres baxes, selves húmedes subtropicales o tropicales, viesques montiegues y zones previamente de viesques bien degradaes.
Tachyphonus cristatus
El tangara crestifuego (Tachyphonus cristatus), tamién denomináu fruteru de cresta acoloratada, tangara crestiflama (Ecuador), parlotero crestado (Colombia) o tiê-galu (Brasil, ye una especie d'ave paseriforme pertenceciente al xéneru "Tachyphonus" qu'integra la familia Thraupidae. Ye nativu de América del Sur.
En promediu mide 15 cm de llargor y pesa 19 g. El plumaxe del machu ye negru con cresta de color anaranxáu acoloratáu; la parte baxa del llombu y el centru del gargüelu son de color ante o leonado; coberteras y so les nales con pintes blanques; picu negru con base plateada. La fema ye de color canela o castañal ablonda, con corona y mexella abuxaes, gargüelu blancuciu a ante abuxao; partes inferiores color ante ocráceo brillante; picu gris.
Los machos recoyíos de la subespecie "T. c. nattereri" escarecen del parche color ante o leonado nel centru del gargüelu.
Vive nos estratos mediu y alto del monte de les tierres baxes y enllanaes aluviales, con menor frecuencia nos cantos de los montes, montes secundarios y árboles en pequeñes escamplaes axacentes, per debaxo de los 1.400 m de altitú.
Vive en pareya que xeneralmente busca alimentu na copa de los árboles a un bonu altor, revolviendo viviegamente la xamasca; típicamente acompaña bandaes mistes d'otros tangaras, furnáridos y otres aves. 
Aliméntase principalmente d'insectos, pero tamién consume frutos y granes.
Mientres la temporada de apareamiento, el machu suelen esibir ante la fema les sos coberteras subalares y la so cresta. Constrúi un nial en forma de cesta pequeña nel sotobosque. La fema pon dos güevos.
La especie "T. cristatus" describióse per primer vegada pol naturalista suecu Carolus Linnaeus en 1766 sol nome científicu "Tanagra cristata"; localidad tipo «Cayenne, Guayana francesa»
Dato xenéticos indiquen qu'esta especie ye hermana de "Tachyphonus rufiventer" y que "Tachyphonus luctuosus" ye hermana de dambes. La presente especie esibe marcantes variaciones xeográfiques de plumaxe, coles llendes raciales ruinamente definíos. El taxón "nattereri", con plumaxe del machu bien distinguida, podría representar una especie separada pero usualmente ye considerada como una subespecie del presente o como una aberración de "madeirae"; un espécime de fema que pensó sese de "nattereri" foi dempués reasignado a "madeirae" (el recién “descubrimientu” d'un espécime adicional, presumiblemente de "nattereri", puede elucidar esta cuestión). El rangu taxonómicu de l'aisllada subespecie litoránea oriental "brunneus" tamién merez investigación. Dada la cantidá y complexidá de les variaciones ente estes especies, y al fechu de que, per otra parte, les diferencies ente delles subespecies paecen triviales, una revisión taxonómica completa paez garantizada.
El Comité Brasileñu de Rexistros Ornitolóxicos (CBRO) na so Edición 2014 de la Llista d'Aves de Brasil arrexunta a la presente especie nel xéneru "Lanio", sol nome científicu "Lanio cristatus" y alza al rangu d'especie a la subespecie "T. cristatus nattereri" sol nome "Lanio nattereri".
Según la clasificación Clements Checklist 6.8 reconócense 9 subespecies, cola so correspondiente distribución xeográfica:
La clasificación del Congresu Ornitolóxicu Internacional (IOC) tamién inclúi una 10 subespecie: 
Tachyphonus delatrii
La tangara de Delattre (Tachyphonus delatrii), tamién denominada fruteru de copete anaranxáu, tangara coronidorada y tangara crestinaranja, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae que vive en América Central y el norte de América del Sur.
Atopar nes selves de Colombia, Costa Rica, Ecuador, Hondures, Nicaragua y Panamá.
Tachyphonus luctuosus
El fruteru negru (Tachyphonus luctuosus), tamién denomináu parlotero aliblanco, tángara caponiblanca, tángara ribetiblanca, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae que vive en Centru y Suramérica.
El fruteru negru mide unos 14 cm de llargu y pesa alredor de 14 g. Tien la cola llarga y el picu apuntiáu. Los machos adultos son de color negru brillante menos el cantu de los costazos y per debaxo de les nales. El llurdiu blancu de los costazos ye ye la principal diferencia con nel bien similar fruteru chicolateru, nel cual ésta ye menor y prácticamente solo visible en vuelu. Sicasí les femes y el neñones tienen les partes cimeres de color verde oliva y les inferiores amarellentaes cola cabeza y el pescuezu grises.
Ye un ave sedentaria que s'atopa nes selves húmedes tropicales y los plantíos de cacáu de América Central dende Hondures hasta Panamá y la islla Trinidá, y en América del Sur hasta'l sur hasta Ecuador y el sur de Brasil.
Tachyphonus phoenicius
El fruteru de costazos coloraos (Tachyphonus phoenicius) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de les tangaras (Thraupidae). Distribúise per Suramérica. Puede topase en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana francesa, Guyana, Perú, Surinam, y Venezuela. 
Tachyphonus rufiventer
La tangara crestiamarilla o fruteru de cresta mariella (Tachyphonus rufiventer) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae que vive en Suramérica.
Atopar nes selves húmedes de Bolivia, Brasil y Perú.
Tachyphonus rufus
El fruteru chicolateru (Tachyphonus rufus), tamién denomináu fruteru negru, parlotero malcasado y tangara forriblanca, ye una especie d'ave paseriforme de la familia de les tangaras (Thraupidae). Distribúise dende Costa Rica al norte d'Arxentina, incluyendo la cuenca amazónica, y les islles caribeñes de Trinidá y Tobago. Nun tien descrites subespecies.
Ye un páxaru pequeñu que mide alredor de 18,5 cm. El machu ye de plumaxe negru sacante una llista nel cantu de la nala y la parte inferior de les coberteras, dambes blanques. La fema ye por completu marrón acoloratada, daqué más pálida per debaxo. El so picu ye gris azuláu, más escuru nel quexal cimeru. 
Tachyphonus surinamus
Tachyphonus surinamus ye una especie d'ave paseriforme de la familia de les tangaras (Thraupidae). Distribuyir pola cuenca amazónica: Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana Francesa, Guyana, Perú, Surinam y Venezuela. Habita nel sotobosque de la selva tropical.
Tien descrites cuatro subespecies:
Ye un páxaru pequeñu, mide ente 15,5 y 16 cm. Ye una especie con un fuerte dimorfismu sexual: el machu ye negru con un llurdiu acoloratáu pocu visible na cabeza, col obispillo naranxa y con una llista blanca na nala; la fema ye de color olivaceu penriba, per debaxo de tonos amarellentaos, más fuertes nel banduyu, y cola cabeza abuxada.
Taeniopygia bichenovii
El diamante de Bichenov (Taeniopygia bichenovii, dacuando filogenéticamente denomináu Poephila bichenovii) ye una especie d'ave paseriforme mesma de Australia, de la familia Estrildidae.
Conócense dos subespecies del diamante de Bichenov: "Taeniopygia bichenovii bichenovii" y "Taeniopygia bichenovii annulosa".
El llargor d'esta ave, dende'l picu a la punta de les plumes caudales, nun supera los 10 cm. 
El color del so plumaxe, ensin ser de les brilloses tonalidaes que tienen otros estríldidos (Estrildidae), ye abondo prestosu a la vista. La cara, na zona de les mexelles, ye d'una cromía ablancazada, onde resalta'l negru de los sos güeyus. Dambes mexelles atópense encarcadas per una delgada llinia negra. La parte cimera de la cabeza, el llombu y l'estremu superior esternu de les nales son d'un pardu claru. Les nales rematen nun tonu castañu escuru con una multiplicidá de pequeños llurdios blancos. El pechu, debaxo del collar negru qu'enmarca la cara (antes descritu), ye de color marfileño, separáu del abdome, apenes más escuru, por una nueva delgada llinia negra. Les plumes de la cola son d'un marrón bien escuro.
Les diferencies sexuales ente especímenes del diamante de Bichenov nun son clares al güeyu inespertu. Polo xeneral, les llinies del plumaxe de los machos presenten una demarcación muncho más nítida que nel casu de les femes.
Otra diferencia ente los sexos ye que, al igual que n'otros estríldidos, como'l diamante mandarín, solo los individuos de xéneru masculín practiquen el cantar.
Trátase d'una especie d'un calter por demás pacíficu, tantu con otros diamantes de Bichenov, como con otres aves que comparten el so hábitat. Esta conducta, común mientres tol intre del añu, solamente vese afectada en periodu de cortexu, reproducción y crianza de pichones, onde la pareya de padres nun va tolerar que naide s'avere a la so niarada.
Pol so calter pacíficu y la sobria y delicada guapura del so plumaxe, el diamante de Bichenov ye una mascota bastante frecuente nes cases de los amantes de les aves, anque, obviamente, escarez de la popularidá que sí tienen otres especies, como'l canariu, el xilgueru y el ruiseñor. 
Acepten el caltenimientu dientro de xaules d'amenorgaes dimensiones, siendo conveniente caltenelos en grupos compuestos por pareyes, ensin llegar a atarraquitar a los individuos.
Tamién resulta prudente caltenelos, mientres el iviernu, n'ambientes internos, yá que, anque toleren abondo bien el clima fríu, tratar d'una especie propia de climes tropicales y subtropicales.
Tien De aprovíse-yos d'un nial caxa d'ente diez y quince centímetros per llau, al empar que se-yos suministra abondosu material col qu'acondicionar el nial (resulta, a tal fin, apoderáu'l segáu y el pelo d'animales).
La fema va faer una puesta con una media que va bazcuyar ente los cuatro y cinco güevos. Los mesmos van ser guaraos por dambos padres por un ralu de dos selmanes, al cabu de les cualos van nacer los pitucos, dafechu pelaos y ciegos.
Nesti periodu, ye importante que'l criador añeda a la dieta habitual d'el proxenitores (amiestu de granes pa l'alimentación d'aves exótiques, algamadera en cualquier tienda de mascotes), una bona ración d'alimentu vivo (que se llogra nos mesmos puestos de vienta).
L'emplume definitivu de les críes producir a partir de la tercer selmana de vida. La llibrea característica de los adultos algamar al cumplir los trés meses.
Kothe, Hans W. "El Nuevu Llibru de los Páxaros Exóticos: Diamante Mandarín y Otros Pinzones Reales" Susaeta Ediciones, ISBN 84-305-3287-0
Blackwell, Chris "El Diamante Mandarin. Avicultura Menor" ISBN 84-85725-42-5 
Guardia Herrero, Alberto de la; Verhoef-Verhallen, Esther J. J. "Enciclopedia De Los Páxaros Domésticos" Editorial Libsa, ISBN 84-662-1031-8. 
Taeniopygia guttata
El diamante mandarín (Taeniopygia guttata), tamién conocíu como diamante cebra de Timor o pinzón cebra, ye una especie d'ave paseriforme orixinaria de Australia, característicu pol so plumaxe de nidiu color crema y picu y pates de fuerte color acoloratáu.
Hai dos subespecies de diamante mandarín: "Taeniopygia guttata guttata", de tamañu más pequeñu, qu'habita dende Indonesia hasta les mariñes australianes; y "Taeniopygia gutatta castanotis", que s'atopa n'Australia continental y ye de tamañu más grande. 
Distribuyir poles islles Menores de la Sonda, tales como les de Sumba, Flores, Timor y otres de más amenorgada dimensión. La subespecie australiana, T". g. castanotis", tópase presente en bona parte del continente, especialmente na rexón seca del interior. Nun s'atopa nes húmedes selves lluvioses de les zones costeres.
El diamante mandarín ye un páxaru bien sociable y ye posible velo formando bandaes compuestes por pareyes que'l so númberu bazcuya ente les 25 y 100.
La disponibilidad d'agua en superficie constitúi un factor crucial na estructura de la so forma de vida yá que se caltienen lo más cerca posible de los puntos en que s'atopa. El diamante mandarín afíxose perbién a les tierres grebes y que de resultes d'ello ye capaz de beber agua con un conteníu muncho más alzáu de sal que la mayoría de les demás especies. Coles mesmes tamién cunta cola capacidá de retener l'agua cuando la mayoría de los páxaros esaniciar al traviés de la orina, lo cual fai posible qu'esta especie pueda aguantar mientres llargos periodos de tiempu ensin beber. 
El diamante mandarín, xuntu con otres especies exótiques que consiguen sobrevivir en condiciones propies del desiertu, bebi somorguiando'l picu na agua y zucándola, d'una manera paecida a les palombos. Esto déxa-yos beber con mayor rapidez (y abandonar con presteza la llamarga onde cuerren el peligru de sufrir un ataque per parte de dalgún depredador) ya igualmente aprovechar les pequeñes gotes depositaes na vexetación, nos rellabicos de les roques y n'otros puntos que nun seríen tan fáciles d'algamar si fixera usu de métodos convencionales propios d'otros páxaros. El diamante mandarín bebe escontra la metá del día ente qu'otres especies facer a l'amanecida o mientres les primeres hores de la mañana.
Ye un ave bien zaragatera, el so cantar ye un fuerte "beep", bien paecíu a cuando se fai sonar un patito de goma, que sonando repetidamente conforma un cantar con ciertu grau de complexidá. Cada ave tien un cantar distinto, anque diamantes de la mesma llinia sanguínea van esibir cantares asemeyaos.
El diamante mandarín machu va empezar a cantar na pubertá. El so cantar va partir como dellos soníos sueltos, pero a midida que crecen va perfeccionándose. Mientres esi procesu va dir aprendiendo soníos de la so redolada, munches vegaes usando'l cantar del so padre o d'otros machos como inspiración.
Nes rexones grebes del interior d'Australia l'agua nun tien calter estacional, como asocede nel casu nes zones costeres, y resulta totalmente impredicible cuándo va apaecer. Como resultáu d'esta situación, el diamante mandarín vese condicionáu pola meteoroloxía tocantes a el so ciclu de cría y por cuenta de tal circunstancia empieza a construyir la so nial asina empieza a llover. Esti ciclu tópase tan amestáu a les precipitaciones que la especie puede llegar a tener dos o trés puestes nun añu o pela cueta nun realizar nengún si nun llega l'agua. El venceyu que xune a la pareya ye fuerte, y créese que s'establez pa tola vida hasta qu'unu de los dos muerre, y nesi casu el que sobrevive va buscar un nuevu compañeru.
Les agües van dar llugar a que faigan la so apaición les plantes gramínees coles que s'alimenta'l diamante mandarín, y tamién munchos insectos, por que'l so motivu nun pierde tiempu y da en construyir el so nial. Púdose reparar que naquellos llugares en que la disponibilidad d'agua ye más segura a lo llargo de too l'añu, ye la fema en solitariu la que constrúi'l nial ente que'l machu lleva a cabu'l llabor de tresportar los materiales.
Sicasí, tratándose de la parte interna, dambos contribúin al so acabáu, lo cual de xuru deber a la necesidá d'imprimir cierta celeridad al ciclu de cría. Los puntos escoyíos pa instalar el nial varien considerablemente y lo mesmo asocede cola calidá del mesmu. Primero de too, el mayor grau de preferencia inclinar polos parrotales trupos pero convien señalar que'l diamante mandarín instalar en cualquier llugar qu'envalore apropiáu, incluyíu'l suelu ente la yerba. Tamién puede asoceder que se decida por antiguos niales d'otros páxaros, buecos esistentes nos árboles, termiteros, postes y inclusos grandes niales constituyíos por ramasca y primeramente ocupaos por aves de presa. 
La parte esterna del nial tópase formada por ramines o raigaños que deriven escontra otres de tipu más nidiu y de menor dimensión a midida que vanse averando al puntu en que va tener llugar la cría de los pitucos, que tópase recubiertu de plumes, briznas de yerba, pelos de coneyu y cualesquier otru material que la pareya pudiera consiguir. El nial puede tar rematáu por una cúpula pero tamién pue que escareza de cubierta y verdaderamente podemos dicir que nun respuende a la bella estructura que caracteriza'l de les especies d'auténticos texedores.
El númberu de güevos d'una puesta pue tar ente los 3 y los 7. Son de color blancu puru y el so tamañu ye coles mesmes variable, inclusive dientro d'una mesma puesta, pero tamañu mediu ronda los 15 mm.
Los güevos son guaraos por dambos proxenitores que los guaren por veces d'aprosimao una hora y media. Cada unu d'ellos abandona'l nial al oyer el cantar de llamada de la so pareya cuando ésta avérase y d'esta miente el relevu nun tien llugar nel interior. Mientres la nueche, sicasí, dambos páxaros permanecen dientro. La incubación xeneralmente empecípiase una vegada que foi puestu'l cuartu güevu y dura ente 12 y 15 díes, lo cual depende de la temperatura reinante.
Los nuevos pitucos crecen con muncha rapidez, xeneralmente tópense en condiciones d'abandonar el nial al algamar los trés selmanes d'edá. Tornen sicasí de forma siguida pa pasar la nueche al pie de los sos padres quien siguen alimentándolos hasta que tienen diez díes más, en que'l so momentu yá son dafechu independientes.
Los exemplares nuevos de diamante mandarín empiecen la so muda al llegar a la edá de 8-9 selmanes y remata dempués de que trescurriera un periodu de 4-7 selmanes, lo cual supon que se topen en condiciones de cría nel ámbitu montés en cumpliendo los trés meses aprosimao.
El diamante mandarín ye desaxeradamente sociable y dello tienen clara percepción los qu'integren una comunidá. Visítense mutuamente nos sos niales ensin que surda nengún problema pero nun toleren la presencia d'otros exemplares de la so mesma especie si provienen d'otra comunidá. Amuesen gran valentía na defensa de los sos niales contra los miembros d'otres especies, inclusive aquellos que quepe que sían de tamañu daqué mayor qu'ellos.
Son bien acordaos y nun dexen que les persones avérense-yos a distancies bien curties como nel casu d'otros páxaros. Afixéronse, sicasí, a la vida urbana y ye posible atopalos en redol a munchos asentamientos humanos, onde s'aprovechen en forma plena de los cultivos agrícoles y de la disponibilidad d'agua.
Les gramínees constitúin la base de la dieta del diamante mandarín. Les sos granes son recoyíes nel suelu o bien picotiaes en vuelu direutamente de la planta, nun sabiéndose de casu dalgunu en que s'enferronaren a elles como ye habitual en munches otres especies. Peracaben les granes tantu de plantes natives como introducíes y tamién inxeren un amenorgáu númberu de diversos insectos, incluyíes les termites. Pueden comer cachos de cenahoria, mazana y tamién llechuga. Tienen De tomar agua tolos díes, porque si falta solo un día, muerren por deshidratación.
Taeniotriccus andrei
El mosqueru pechinegro (Taeniotriccus andrei), tamién denomináu atrapamoscas pechinegro y picu chatu de pechu negru, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae que vive en Suramérica. Na actualidá ta asitiáu como la única especie del xéneru Taeniotriccus, anque enantes tuvo nel xéneru "Poecilotriccus".
El mosqueru pequinegro mide una media de 11,5 cm de llargu. El so picu ye relativamente curtiu y apuntiáu. Los machos tienen la cabeza de color castañu acoloratáu sacante'l pileu que ye negru como'l restu de les sos partes cimeros y pechu. Les sos nales tán cruciaes per una banda de color mariellu maciu en forma de «L» invertida formada pola base de les plumes de vuelu y les terciaries. El so banduyu ye de color gris. Les femes tienen un aspeutu similar anque daqué más claro, el so pileu ye de color coritu que s'estiende hasta la frente. El so pechu ye abuxáu y el llombu verdosu.
Alcuéntrase en Brasil, Surinam y Venezuela.
El so hábitat natural ye'l sotobosque trupu de les selves húmedes tropicales de rexones baxes, hasta los 350 m d'altitú, de cutiu ta presente nes riberes.
Tangara argyrofenges
La tangara dorsipajiza (Tangara argyrofenges) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae que vive en Suramérica.
Esta especie d'ave alcuéntrase distribuyida en Ecuador, Bolivia y Perú.
Tangara arthus
La tángara dorada (Tangara arthus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia "Thraupidae", que s'atopa nos montes de los Andes, dende Venezuela hasta Bolivia, ente los 700 y los 2.000 m de altitú.
En promediu mide 13,5 cm de llargor y pesa 22 g. La corona, frente, zona loreal, pescuezu, pechu y abdome color mariellu doráu, les nales con franxes negres, rectrices y alredor del picu y l'oreyes de color negru. La subespecie "T.a.arthus" presenta una banda color castañu cruciando'l pechu, banduyu y la cara inferior de les nales. La subespecie "T.a.aurulenta" ye color mariellu más claru.
La so dieta ta conformada por insectos que busca nes cañes de los árboles y frutes, principalmente bayes y melastomacees.
Tangara callophrys
La tangara opalina (Tangara callophrys) ye una especie d'ave paseriforme na familia "Thraupidae" que vive en Suramérica.
Alcuéntrase en drenaxes del este de los Andes al oeste de la cuenca del Amazones nel sur de Colombia, al este de Ecuador y Perú, y una rexón del noroeste de Bolivia; por Brasil nel suroeste-oeste del estáu d'Amazones y Acre.
La Tangara de corona opalina atopar nun rangu continuu centráu nel este del Amazones ente Perú y Ecuador, sureste de Colombia y bien al oeste del estáu d'Amazones, Brasil; toos del estáu d'Acre tán incluyíos nel sur col sur de Perú, y una rexón de la frontera del estremu noroeste de Bolivia.
Tangara cayana
La tangara isabel (Tangara cayana), tamién denominada tángara monxina, tangara pechinegro, saíra pechu negru o tangará triguera, ye una especie d'ave de la familia Thraupidae qu'habita en Suramérica.
Atopar nes Guayanas, Surinam, la mayor parte de Venezuela y la zona central-este de Colombia; na desaguada del ríu Amazones en Brasil, y casi tola rexón esti de dichu país, Paraguái y el nordés d'Arxentina. Tamién hai pequeñes poblaciones locales en Bolivia y Perú. Puede reparar en prácticamente cualquier espaciu abiertu con árboles, incluyendo hábitats alteriaos pol home tales como xardinos, plantíos y parques.
Esisten delles subespecies del Tangara monxina, que concéntrense en dos grupos: el grupu "cayana" del norte y del oeste, y el grupu "overa" del sur y esti (la subespecie "huberi" de la isla Marajó ye un entemediu ente dambos grupos). Los machos del grupu "cayana" tienen una corona anaranxada-acoloratáu-ferruñu, mázcara negra, y partes inferiores en tono crema col so pescuezu y pechu con un azul distintivo. Los machos del grupu "overa" tienen una corona anaranxada-mariellu-amarronao, y partes inferiores mariellu-amarronaes con un parche negru que s'estiende dende la mázcara escontra'l pescuezu y parte central del pechu, hasta la zona media del so banduyu. Los machos de dambos grupos tienen nales y cola de color turquesa. A diferencia de los machos les femes nun tener colores destacaos, y possen malapenes la "solombra" d'una mázcara.
Polo xeneral ye abondosu, y soler ver sola o en pareyes. Al igual que toles tangaras, ye una especie preponderantemente frugívora, cuantimás gústen-y los frutos de les especies natives "Cecropia" y Pimenteru brasileñu como tamién los de les families de les Magnoliaceae como por casu la "Michelia champaca".
Tangara chilensis
La tángara siete colories o tangara paraísu (Tangara chilensis) ye un ave paseriforme de la familia Thraupidae que s'atopa na Amazonia de Venezuela, Perú, Colombia, Ecuador, Bolivia, Brasil y les Guyanas y nel piedemonte amazónicu, hasta los 1.450 m de altitú.
Mide ente 13,5 y 15 cm de llargor y pesa en promediu 20,5 g. La cabeza ye verde brillante, la nuca y la parte cimera del envés y les nales son negres, pero la parte inferior del envés escontra la cola ye de color mariellu intensu. El gargüelu ye lila o violeta; el pechu y el banduyu azul turquesa. La rabadila ye colorada. El picu ye negru y les pates grises.
Xeneralmente ta en bandes de 4 a 20 individuos, que frecuenten la canopia alta y les copes emerxentes de los árboles, busquen alimentu per unos minutos y depués vuelen rápido a otros árboles altos distantes. Dacuando acomúñense con otres especies de páxaros. Aliméntase de frutos, bayes y insectos.
Tangara cucullata
La tangara antillana (Tangara cucullata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae que vive nel Caribe.
Esti páxaru alcuéntrase en Granada y San Vicente y les Granadines.
Tangara cyanicollis
La tangara cabeciazul (Tangara cyanicollis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae que vive en Suramérica.
Esta especie d'ave alcuéntrase distribuyida en Brasil, Colombia, Ecuador y Perú.
Tangara cyanocephala
La tángara de pescuezu coloráu, tangara militar o saíra militar (Tangara cyanocephala) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae, que s'atopa nel este y sur de Brasil, Paraguái y norte d'Arxentina.
En promediu mide 11 cm de llargor. El machu presenta plumaxe verde, con franxes negres nel envés y les nales y una raya mariella en cada nala; corona azul metálicu y franxa de color coloráu vivu alredor del pescuezu, que ye canela nes femes.
Aliméntase de frutos, incluyíos banano, guayaba, diverses bayes y amás d'insectos. Frecuentemente intégrense en bandes mistes con otres especies, a la de buscar el so alimentu.
De normal reproduzse ente setiembre y avientu. El nial tien forma de copa, construyíu a elevada o medianu altor, xeneralmente con bromelies y con entretejido d'epífites. Tanto'l machu como la fema curien los pitucos.
Esisten tres subespecies, que estrémense sutilmente nel llargor del cuerpu, l'anchor y tonu da la faxa del pescuezu y los tonos de color de la corona y especialmente, de les coberteras supracaudales:
Tangara cyanoptera
La tangara cabecinegra (Tangara cyanoptera) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae que vive en Suramérica.
Esta especie d'ave alcuéntrase distribuyida por Brasil, Colombia, Venezuela y Guyana.
Tangara cyanotis
La tangara cejiazul (Tangara cyanotis) ye una especie d'ave paseriforme na familia Thraupidae. Alcuéntrase en Bolivia, Colombia, Ecuador, y Perú. El so hábitat natural son les viesques de monte tropicales.
Tangara cyanoventris
La tangara ventriazul (Tangara cyanoventris) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae que vive en Brasil.
Los sos hábitats naturales son los montes húmedos tropicales.
Tangara desmaresti
La tangara de Desmarest (Tangara desmaresti) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae que vive en Brasil.
Tangara dowii
La tangara caripinta (Tangara dowii) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae que vive en Centroamérica.
Los adultos miden 13 cm de llargu y pesa 20 g. Tien una cabeza negra, envés y pechu cola escala de color azul, los llaos de la cara, el pescuezu, y un parche na corona son de tonos acolorataos, les nales y la cola tien ribetes azules, la grupa ye de color verde y el banduyu ye canela. 
Esta especie d'ave ye reinal de Costa Rica y l'oeste de Panamá.
Los sos hábitats naturales son los montes de tierres altes, ye bien común a partir de los 1.200 a 3.000 msnm.
Tangara florida
La tangara florida (Tangara florida), tamién denominada tángara o tangará esmeralda y tangara orejinegra, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae. Estudios de xenética molecular indiquen qu'esta especie ye parte d'un grupu monofiléticu qu'inclúi a "Tangara johannae", "Tangara schrankii", "Tangara arthus", "Tangara icterocephala", "Tangara xanthocephala", "Tangara chrysotis" y "Tangara parzudakii". 
Esta especie d'ave alcuéntrase distribuyida en Costa Rica, Colombia, Ecuador y Panamá.
Tangara guttata
La tangara pintoja (Tangara guttata), tamién denominada tángara pintada, tangará peza, tangara motuda o cebra, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae, que s'atopa en Brasil, Colombia, Costa Rica, Panamá, Trinidá y Tobago y Venezuela.
Vive nel nivel cimeru del monte húmedu, árees aledañas y escamplaes con árboles y parrotales espardíos, ente los 300 y 1.400 m de altitú.
En promediu mide 13 cm de llargor y pesa 20 g. Presenta'l plumaxe del envés negru con cantu de color verde campera brillosa, que produz un aspeutu de puntiáu negru. La grupa y los lladrales son verdes y les plumes de les nales y la cola negres con borde color azul celeste. La área loreal y la llista ocular son negres sobre cara mariella. Nel gargüelu, el pechu y la banda les plumes son negres nel centru con cantos ente azul pálido y blancuciu, y el banduyu ye blancu; les coberteras infracaudales son verde amarellentaes y presenten llurdios negros. La parte cimera del picu ye negra y l'inferior ye plateada cola punta negra. Les pates son gris azuláu. La fema tien les marques negres de la parte baxa del pechu menos estenses y los cantos verdes de la parte cimera más anchos y deque definíos.
Aliméntase de bayes y de granes ariladas y completa la so dieta con insectos y arañes.
El so nial tien forma de taza compacta, construyida ente la xamasca, con partes de fueyes, ente 3 y 8 m d'altor del suelu. La fema ponen 2 güevos blancos con motes color marrón. La incubación dura 13 díes y los pichones abandonen el nial 15 díes dempués de nacer.
Tangara gyrola
La tángara cabecirroja (Tangara gyrola) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae, que s'atopa nos montes húmedos y espacios arbolaos hasta los 1.500 m de altitú, dende Costa Rica hasta Brasil.
Mide 13,5 a 14 cm de llargor y pesa ente 19 y 23 g. La cabeza ye acoloratada, l'envés verde, el gargüelu, el pechu y el banduyu azul turquesa. Nel machu una llinia nítida de color mariellu intensu dixebra la coloración de la ccabeza d'a del envés y el gargüelu y amás, los costazos tán tiñíos de mariellu; la rabadilla ye azul marín que se torna verde na parte baxa del abdome y les zanques coloraes. Na fema la cabeza ye de color ablondu, el plumaxe del cuerpu menos brillosu. El picu ye coritu na punta y más claru na base; les pates son grises.
Ye sociable, vive en pareya o en grupos familiares y puede xunise a bandes con otres tángares. Aliméntase principalmente frutes, por casu de matapalo y guarumos y bayes de melastomacees y de "Lycianthes synanthera". Tamién come insectos que busca na parte inferior de les cañes, debaxo del mofu. Realiza migraciones estacionales altitudinales. El so llamáu ye un lentu "sii sii siii", "tsou tsui". Constrúi nun árbol, a 2 a 8 m d'altor, un nial en forma de taza, nel que la fema pon dos güevos blancos con llurdios de pardes. La fema guara los güevos mientres 13 a 14 díes y tres 15 o 16 los pitucos independícense.
Tangara icterocephala
La tangara goliplateada o tangara gargüelu de plata (Tangara icterocephala) ye un ave paseriforme de la familia Thraupidae. Esta tangara de colores brillosos ye un residente de Costa Rica, Panamá y dende l'oeste de Colombia al oeste de Ecuador.
En Costa Rica ye un ave común que s'atopa de 600 a 1.700 metros (2.000 a 5.600 pies) d'altitú nos niveles baxos y medios de los montes húmedos de monte y les zones axacentes semi-abiertes, clares y escures con árboles, amás d'en les llendes de los montes. En temporada de fuertes agües baxen al nivel del mar. Na so distribución suramericana atópense principalmente ente los 500 y 1.300 metros (1.600 pies y 4.300) d'altor, pero puede atopase n'altitúes d'ente 150 a 2.100 metros (490 a 6.900 pies).
L'adultu tangara goliplateada mide 13 centímetros de llargu y pesa 21 gramos. El machu ye principalmente mariellu, con rayes negres nel so llombu, y un gargüelu ablancazáu bordiada percima con una raya negra que s'estiende escontra'l malar. Les nales y la cola son de color negru con pálidos cantos verdes. Los sexos son similares, pero les femes adultes son más opaques y verde con tintes de plumaxe mariellu y llurdios escuros delles vegaes na corona. Los mozos son muncho más opacos y verdes, coles nales, cola y llombu escures, y rayes nel malar, un gargüelu gris y verde escuru nos cantos de les nales.
La copa compacta del nial ta construyida a 1 a 13 metros (3.3 a 43 pies) na caña d'un árbol. El guare normal ye de dos güevos con llurdios marrón y blancu opacu.
La Tangara gargüelu de plata presentar en pares, grupos pequeños, o como parte d'un fatáu d'especies mistes cuando s'alimenten. Aliméntase de frutos pequeños (xeneralmente tragar enteros), insectos y arañes.
El llamáu característicu de la Taraganga gargüelu de plata ye un fuerte "zzeeep" zaragateru, nun canta.
Tangara inornata
La tangara cenicienta (Tangara inornata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae que vive en América Central y el norte de América del Sur.
Esta especie d'ave alcuéntrase distribuyida por Mariña rica, Colombia y Panamá.
Tangara larvata
La tangara cabecidorada (Tangara larvata), tamién denominada tángara capuchidorada, tángara de caretu doráu y tangará collareja, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae que vive en América, distribuyida dende'l sur de Méxicu hasta l'occidente de Ecuador.
Al llegar a la edá adulta miden en promediu 13 cm de llargor dende al picu hasta la cola, y pesen unos 19 g. El machu tien la cabeza dorada con un antifaz negru delimitado por violeta na parte de riba y embaxo. Les partes cimeres del cuerpu son negres, sacante los costazos color azul turquesa, rabadilla y punta de les nales y cola. Les bandes son azules y el centru del banduyu ye blancu. La fema ye similar al machu, pero con un matiz verdosu na cabeza, dacuando con dellos llurdios negros na corona, y con más cantidá de blancu nes partes inferiores. Los inmaduros son más opacos, cola cabeza verde, les partes cimeres grises escures, les partes inferiores blancucies, y un pocu d'azul distribuyíu nel plumaxe.
Estes aves viven en pareyes o en grupos familiares, o bien formen parte de grupos tróficos interespecíficos. Comen pequeños frutos ya insectos.
El nial construyir nuna bifurcación de les cañes d'un árbol, o inclusive nun manizu de bananas verdes. La puesta consiste de dos güevos blancos con llurdios marrones.
Tangara lavinia
La tangara alirrufa o tángara de pescuezu doráu (Tangara lavinia) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae. Ye nativu de Belize, Colombia, Costa Rica, Ecuador, Guatemala, Hondures, Nicaragua y Panamá. Vive nel monte tropical, inclusive nel monte bien degradáu.
Tangara mexicana
La tángara turquesa (Tangara mexicana) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae que vive en Suramérica. 
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana francesa, Guyana, Perú, Surinam, Trinidá y Tobago y Venezuela. 
Vive nos cantos del monte húmedu, islles fluviales, árboles esvalixaos d'escamplaes y árboles de "Cecropia"; preferentemente a menos de 500 m d'altitú, pero frecuentemente hasta los 1.000 m y inclus en dellos llugares hasta los 2.000 msnm.
Algama 14 cm de llargor y pesa ente 20 y 26 g. Frente, mexelles y pechu de color azul turquesa escuru; lores negros; nuca, envés, nales y cola azul turquesa. Lladrales azul turquesa escuru, con llurdios negros. Banduyu de color mariellu maciu.
Hai cinco subespecies reconocíes:
Aliméntase de diversos frutos, especialmente de "Miconia" y "Cecropia", que busca en grupos de 3 a 10 individuos, xeneralmente de la mesma especie. Amás consume insectos.
Constrúi un nial en forma de taza avolumada en dalgún árbol parrotal. La fema pon tres güevos verdes buxos con llurdios marrón.
Tangara nigrocincta
La tangara pechinegra o tangará mazcarada (Tangara nigrocincta) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae que vive en Suramérica.
Esta especie d'ave alcuéntrase distribuyida por Brasil, Colombia, Venezuela, Perú, Bolivia y Guyana.
Tangara nigroviridis
La tangara de lentejuelas (Tangara nigroviridis), tamién denominada tángara caparina, tangará berilina y tangara estrellada, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae que puebla'l monte nublu andín esistente ente Colombia, Venezuela y Bolivia.
Tangara palmeri
La tangara grisdorada (Tangara palmeri) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae.
Esta especie d'ave alcuéntrase distribuyida por Ecuador, Colombia y Panamá.
Tangara parzudakii
La tangara carafuego (Tangara parzudakii) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae que vive en Suramérica.
Esta especie d'ave alcuéntrase distribuyida por Colombia, Ecuador, Venezuela y Perú.
Tangara preciosa
La tángara preciosa (Tangara preciosa), tamién denominada saíra castaña, achará y tangará castañu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae que vive en Suramérica.
El machu tien corona y envés de color coloráu a anaranxáu; banduyu celeste a buxu y abdome ocre; les plumes primaries son negres. La fema tien envés verde de dellos tonos, corona canela y banduyu mariellu a blancu. Ta cercanamente emparentada col tángara de llombu negru y les sos femes son indistinguibles a güeyu. Aliméntase principalmente de frutos monteses.
Alcuéntrase en d'Arxentina, Brasil, Paraguái, Uruguái.
Los sos hábitats naturales son montes templaos. 
Tangara punctata
La tángara pingada (Tangara punctata), tamién denominada tángara puntiada, tangara puntosa y tángara de mexelles grises, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae que vive en Suramérica.
En promediu mide 12,7 cm de llargor y pesa 15 g. El so envés ye verde brillante col centru de les plumes negros, que dan un aspeutu d'escames. Tien la cara, gargüelu y pechu de color color blancuciu azuláu; el banduyu blancu con puntos negros; y los lladrales y la rexón infracaudal de color verde pistachu. Los sos les y cola son negres coles puntes verde amarellentaes.
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Ecuador, la Guayana francesa, Guyana, Perú, Surinam y Venezuela. Amás, en 2012 foi topada en Colombia.
Los sos hábitats naturales son les selves húmedes tropicales de l'aguada oriental de los Andes, ente los 600 y 2.000 m de altitú.
Aliméntase de frutos, especialmente de bayes. Tamién come'l polen de les flores y insectos.
Llega al maduror sexual a los 12 meses. Constrúi un nial en forma de copa. La fema pon de 2 a 3 güevos y los pichones nacen 15 a 17 díes dempués.
Tangara ruficervix
Tangara ruficervix, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae.
Esta especie d'ave alcuéntrase distribuyida por Bolivia, Colombia, Ecuador y Perú.
Tangara rufigula
La tangara golirrufa (Tangara rufigula), tamién denominada tangará barbirrufa y tángara de gargüelu ablondu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae.
Esta especie d'ave alcuéntrase distribuyida por Colombia y Ecuador. Los sos hábitats naturales son les selves húmedes tropicales.
Tangara schrankii
La tangará carinegra o tangara verdidorada (Tangara schrankii) ye una especie d'ave paseriforme de la familia "Thraupidae", que s'atopa en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela.
Vive nel la canopia del monte húmedu del occidente de la Amazonia, tantu na tierra firme, como nes zones inundables y los cantos del monte y nos tepuyes, a menos de 1.600 m de altitú.
Mide 13,5 a 14 cm de llargor. El plumaxe del envés ye verde brillante con llistes negres; presenta frente y mázcara negres; la corona y la grupa son marielles; la cola y les nales son negres con amplios cantos azules; el gargüelu y los lladrales son verdes y el pechu y el banduyu mariellos.
Aliméntase d'insectos que busca nes fueyes, principalmente de la parte alta de los árboles, y amás come frutos.
Tangara seledon
La tangará arcoíris o tángara regia (Tangara seledon) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae, que s'atopa en Arxentina, Brasil y Paraguái.
Vive na viesca atlántica y otres viesques húmedes y zones axacentes al monte del sureste de Brasil, noroeste de Paraguái y la provincia de Misiones (Arxentina). Alcuéntrase-y tamién n'escamplaes arbolaes o con parrotales y en güertos y parques de la rexón.
Mide 13,5 cm de llargor y pesa 18 g. Presenta la corona, mexelles y cazu azul turquesa; la nuca y los llaos del pescuezu son mariellos a verdosos brillantes; la parte cimera del envés y el gargüelu negres; el llombu y la grupa anaranxaos; el pechu y el banduyu azul turquesa, con lladrales y crissum color verde brillante; les coberteras de les nales son azul violáceo y les plumes de vuelu negres llargamente bordiaes de verde. La fema presenta un plumaxe más opacu.
Aliméntase de frutes y tamién d'insectos.
Llega al maduror sexual al añu d'edá. Constrúi un nial en forma de concu, nel cual la fema pon de 2 a 4 güevos; los pichones nacen 15 a 17 díes dempués.
Tangara varia
The tángara enllordiada (Tangara varia) ye una especie d'ave paseriforme de la familia "Thraupidae", que s'atopa en Brasil, Guayana francesa, Surinam y Venezuela. 
Vive na dosel de la selva y los cantos del monte húmedu.
Mide 11,5 cm de llargor. El so plumaxe ye verde, con negru nes bases de les plumes, que-y da un aspeutu motudu. Les nales y la cola del machu tienen la cara cimera azul. La fema presenta nales verdes y un motudu menos vultable.
Tangara vassorii
La tángara negriazul ("Tangara vassorii"), tamién denominada tangara azulinegra, tangará negriazul y tángara piquerón, ye una especie d'ave paseriforme de la familia "Thraupidae", que s'atopa nes viesques húmedes de Bolivia, Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela, ente los 1.900 y 3.400 m de altitú y preferentemente ente los 2.400 y 2.900 m.
Mide en promediu 14 cm de llargor total. Na cabeza, los costazos y la parte cimera del cuerpu y so les nales, el plumaxe ye azul cobaltu fondu; les nales y la cola son negres. Pates y picu negros. La fema presenta les partes inferiores de color gris ceniza.
En pareya o en grupos d'hasta seis individuos y de cutiu en bandes mistes con otres especies van a los árboles frutales, salten y aletean, asítiense cabeza abaxo unes cuantes vegaes y depués vuelen. Aliméntase de frutes ya insectos.
Tangara velia
La tángara lomiopalina o tangará culiopalina (Tangara velia) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae que vive en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana francesa, Guyana, Perú, Surinam y Venezuela.
Vive na canopia del monte húmedu de tierra firme, los cantos del monte y en plantíos con solombra y claros arbolaos axacentes.
Mide ente 13 y 15 cm de llargor y pesa 19 g. El so plumaxe ye azul turquesa na cara y les partes inferiores y negru na corona, nuca les partes cimeres y un collar nel pescuezu; el uropigio ye mariellu; el centru del banduyu ye de color castañu.
A diferencia de les subespecies de la Amazonia, la tángara de pechu plateado de la viesca atlántica del sureste de Brasil, tien el pechu azul claro con puntos escuros y un pequeñu llurdiu mariellu na frente y ye considerada anguaño por munchos espertos como una subespecie "Tangara velia cyanomelas", pero, delles autoridaes considerar una especie distinta "Tangara cyanomelas" o "Tangara cyanomelaena".
Ye frugívora. Aliméntase de bayes, frutes y granes y adicionalmente d'insectos.
Constrúi un nial en forma de copa con 9 cm de diámetru y 5 cm de fondura. La fema pon 2 o 3 güevos color gris blancuciu; el periodu de incubación dura 13 a 17 díes y los pitucos abandonen el nial 15 a 16 díes dempués de nacer.
Tangara viridicollis
La tangara dorsiplateada o tángara plateada (Tangara viridicollis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae que vive en Suramérica.
Esta especie d'ave alcuéntrase distribuyida por Ecuador, Bolivia y Perú. Los sos hábitats naturales son les selves húmedes tropicales.
Tangara vitriolina
La tangara matorralera (Tangara vitriolina), tamién denominada tángara de les carbes y tangará rastrojera, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae que vive en Suramérica.
Esta especie d'ave, conocida en dellos llugares de Colombia como azulexu de peña, alcuéntrase en Colombia y Ecuador. Los sos hábitats naturales son les selves húmedes tropicales.
Tangara xanthocephala
La tangara coronigualda (Tangara xanthocephala), tamién denominada tángara coronada y tángara de corona azafrán, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae, que s'atopa nos montes de Bolivia, Colombia, Ecuador, Perú, y Venezuela, ente los 1.200 y 2.400 m de altitú.
En promediu mide 13,2 cm de llargor y pesa 19 g. El so pileu, parte de la nuca y los llaos de la cabeza son de color mariellu doráu intensu. La frente, el gargüelu y la zona qu'arredola los güeyos son negres a manera d'una mázcara. La mayor parte del cuerpu restante ye de color azul buxu opalescente (gris nos exemplares xuveniles), con franxes negres y les nales, puntes verdes azulaes na cola y col centru y parte inferior del banduyu color canela.
Permanez en pareya o en grupos d'hasta 10 individuos, frecuentemente integraos con otres especies de tángaras. Aliméntase de frutes, como les del xéneru "Miconia" y los guarumos y tamién d'insectos, que busca nes cañes de los árboles.
Taraba major
El batará mayor (Taraba major), tamién denomináu batará grande, batará blancu y negru, chororó, formigueru mayor o formigueru grande, ye una especie d'ave paseriforme de la familia "Thamnophilidae". Ye l'únicu integrante del xéneru Taraba (monotípicu).
Vive ente la vexetación trupa, tanta carbes, como'l cantu de los montes, en plantíos y ente les enredaderes, a un altor de 1 a 5 m del suelu, hasta los 1.400 m de altitú, nel sur de Méxicu, Centroamérica, Trinidá y en Suramérica hasta Arxentina y el sureste de Brasil.
En promediu mide 20,3 cm de llargor y pesa 75 g. Presenta dimorfismu sexual evidente. La corona, los llaos de la cabeza, la nuca y l'envés nel machu son negros y na fema son de color castañu acoloratáu o ablondu. El gargüelu, el pechu y el banduyu son blancos. Presenta barras alares angostes y blanques sobre fondu negru, nítidas nel machu, pocu visibles na fema; tamién un llurdiu escondíu na metá del llombu y lladrales fuliginosos. La parte inferior de la grupa presenta un tinte color ante. Les árees loreal y orbital son corites; l'iris ye coloráu intensu na ave adulta y castañal nos exemplares xuveniles. Les pates son gris azuláu.
Puede ser alcontráu fácilmente pol so cantar, un "puk-puk-puk"... compuestu por 30-40 notes. Tamién emite un ronquíu secu "churrrr".
Busca insistentemente y caza insectos, arácnidos y llagarteses pequeñes nes cañes y sobre les fueyes seques.
Vive xeneralmente en pareyes territoriales, que se reproducen ente abril y xunu (en Costa Rica). Constrúi, con fibres, raigaños, bejucos y fueyes, un nial en forma de bolsa grande, colgada de dalguna forqueta horizontal a un altor de 1,5 a 2,5 m. La fema pon dos güevos, de 29,3 x 22,6 mm, color crema, con llurdios marrón, moráu y lila. La incubación dura de 17 a 18 díes. Les críes permanecen nel nial unos 12 díes.
Tarphonomus certhioides
La bandurrita chaqueña o bandurrita nana (Tarphonomus certhioides) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive en Suramérica.
Atopar nes rexones seques con carba d'Arxentina, Bolivia y Paraguái.
Tarphonomus harterti
La bandurrita valluna o bandurrita boliviana (Tarphonomus harterti) ye una de les 2 especies qu'integren el xéneru de aves "Tarphonomus" de la familia Furnariidae. Habita en montes, y carbes d'altor en rexones templaes y templaes del centro-oeste de América del Sur.
Esta especie describióse orixinalmente nel añu 1892 por ornitólogu alemán Hans Hermann Carl Ludwig von Berlepsch.
Hasta l'añu 2007 esta especie yera allugada nel xéneru "Upucerthia" o en "Ochetorhynchus". 
Foi considerada una subespecie de la bandurrita chaqueña ("Tarphonomus certhioides"). 
Esta especie habita en carbes montiegues grebes y montes caducifolios en Bolivia, nos departamentos de: Chuquisaca, Cochabamba, La Paz, Potosí y Santa Cruz (oeste).
Tamién cunta con un rexistru nel noroeste de la Arxentina, nel estremu norte de la provincia de Jujuy, departamentu de Yavi, nun sector vegetado de la ciudá de La Quiaca (estremera cola ciudá boliviana de Villazón), enclavada nuna zona puneña, a 3442 msnm.
Tarsiger cyanurus
El ruiseñor coliazul (Tarsiger cyanurus), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Muscicapidae, enantes clasificada como un miembru de la familia Turdidae. Distribuyir en Asia y Europa Oriental.
Ye una especie migratoria, reproducir en montes mistos de coníferes y sotobosque nel norte d'Asia y el nordés d'Europa, dende l'este de Finlandia al traviés de Siberia a Kamchatka y el sur de Xapón. Pasa l'iviernu principalmente nel sureste d'Asia, nel subcontinente indiu, los Himalayes, Taiwán y el norte de Indochina. La so área de reproducción ta espandiéndose amodo escontra l'oeste al traviés de Finlandia, y ye un vagamundu raru n'Europa occidental. Tamién hubieron rexistros nel noroeste de América del Norte, principalmente nel oeste d'Alaska.
Mide de 13 a 14 cm de llargor y pesa de 10 a 18 g, ye similar en tamañu y pesu al colirrojo real y llixeramente más pequeñu qu'el raitán européu. Dambos sexos tienen la cola y la rabadilla azul y los lladrales anaranxaos, tien el gargüelu blancu y les partes inferiores de color blancu-buxu, el picu y les pates son de color negru. El machu adultu tien, adicionalmente, les partes cimeres de color azul escuru. Les femes y los machos inmaduros son de color marrón claro percima, tienen la grupa y la cola azul y el pechu escuru. Nel comportamientu ye similar al colirrojo real, moviendo la cola con frecuencia de la mesma manera, y regularmente volando dende una posición alta p'atrapar insectos nel aire o nel suelu. El machu canta'l so trino murniu dende les copes de los árboles. El nial ye construyíu n'o cerca del suelu, con 3-5 güevos que son guaraos pola fema.
Tchagra australis
La chagra coroniparda (Tchagra australis) ye una especie d'ave na familia Malaconotidae.
Alcuéntrase n'Angola, Benín, Botsuana, Burundi, Camerún, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Gabón, Ghana, Guinea, Kenia, Liberia, Malaui, Malí, Mozambique, Namibia, Nixeria, Ruanda, Sierra Lleona, Sudáfrica, Sudán del Sur, Suazilandia, Tanzania, Togu, Uganda, Zambia y Zimbabue.
Los sos hábitats naturales son los montes secos subtropicales o tropicales y les sabanes seques.
Tchagra jamesi
La chagra de James (Tchagra jamesi) ye una especie d'ave na familia Malaconotidae.
Alcuéntrase n'Etiopía, Kenia, Somalia, Sudán del Sur, Tanzania y Uganda. Los sos hábitats naturales son la sabana seca y les zones de parrotales subtropicales o tropicales.
Tchagra minutus
La chagra marismeña (Tchagra minutus) ye una especie d'ave na familia Malaconotidae.
Alcuéntrase n'Angola, Burundi, Camerún, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Etiopía, Gabón, Ghana, Guinea, Kenia, Liberia, Malaui, Mozambique, Nixeria, Ruanda, Sierra Lleona, Sudán, Tanzania, Togu, Uganda, Zambia y Zimbabue.
Los sos hábitats naturales son les zones arbustives subtropicales o tropicales, praderíes baxes inundables subtropicales o tropicales, y banzaos.
Tchagra senegalus
La chagra de Senegal (Tchagra senegalus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Malaconotidae que se distribúi pola península arábiga y la mayor parte d'África n'árees de carba, montes esvalixaos y cultivos. 
N'España, ta presente na ciudá autónoma de Ceuta
Inconfundible, la chagra del Senegal mide 19-22 cm de llargor, cola llarga, cuerpu abuxáu salvu les nales acolorataes y la cabeza negra con una ancha llista supraciliar blanca. 
Ponen dos o tres güevos intensamente motudos nun nial en copa nun parrotal. Dambos miembros de la pareya guaren, pero sobremanera la fema, mientres 12-15 díes. Los pollos vuelen tres dos selmanes nel nial. 
Cacen insectos y pequeños vertebraos dende una percha nun parrotal o árbol.
Tchagra tchagra
El chagra d'El Cabu (Tchagra tchagra) ye una especie d'ave na familia Malaconotidae, qu'habita en zones de parrotales trupos y carbes costeres nel sur y sureste de Sudáfrica y Suazilandia.
El chagra d'El Cabu mide unos 18 cm de llargu. Tien una corona parda y franxes negres nos güeyos dixebraes por un anchu supercilium blancu. Los sos partes inferiores son grises y el so envés ye marrón. Les nales cuando plegaes tienen un tonu castañu y la cola negra col estremu blancu. El so picu daqué aguyáu ye negru. Dambos sexos son similares, pero'l plumaxe de los xuveniles tien un tonu mate y tienen una franxa aterciopelada nel güeyu.
El machu del chagra d'El Cabu tien un cantar xibláu en tonu descendente, "ttttrtr te te te teuuu", al cual la fema respuende con un "tzerrrrrrrr".
Constrúi'l so nial en forma de taza don paliyos y biltos nuna forqueta nun parrotal. La puesta consiste de 2 a 3 güevos. Los güevos son blancos, con pintes grises y ablondes, guarar mientres 16 díes, siendo precisos otros 14 díes hasta que nacen los pitucos.
Esta ye una especie territorial solitaria. Alimentar a nivel del suelu d'insectos y pequeñes preses.
Teledromas fuscus
El gallín arena o pampa-guanaco (Teledromas fuscus) ye una especie animal d'ave na familia de les Rhinocryptidae. 
Ye monotípicu dientro del xéneru Teledromas. 
Ye endémica d'Arxentina; topar hasta los 2.500 msnm. 
El so hábitat ye'l monte subtropical o tropical secu, Estepes arbustives, prepuna, arenales y salistrales
Algama 16 cm de llargor. Paez un furnárido. Dorsal pardusco acaneláu. Cola parda a corita. Ceya y ventral blancucios.
Telophorus bocagei
El bubú de Bocage ("Telophorus bocagei"), ye una especie d'ave na familia Malaconotidae.
Alcuéntrase n'Angola, Camerún, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Guinea Ecuatorial, Gabón, Kenia, Ruanda, y Uganda. Los sos hábitats naturales son los montes secos subtropicales o tropicales y los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales.
Telophorus dohertyi
El bubú de Doherty (Telophorus dohertyi) ye una especie d'ave na familia Malaconotidae.
El so nome conmemora al coleccionista norteamericanu William Doherty.
Alcuéntrase en Burundi, República Democrática d'El Congu, Kenia, Ruanda, y Uganda.
Telophorus multicolor
El bubú multicolor (Telophorus multicolor) ye una especie d'ave na familia Malaconotidae.
Alcuéntrase nes zones occidental y central d'África, n'Angola, Camerún, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Guinea Ecuatorial, Gabón, Ghana, Guinea, Liberia, Malí, Nixeria, Ruanda, Sierra Lleona, Togu y Uganda.
Los sos hábitats naturales son los montes secos subtropicales o tropicales, montes baxos húmedos subtropicales o tropicales, y viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales.
Telophorus olivaceus
El bubú oliváceo (Telophorus olivaceus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Malaconotidae. Esisten dellos discutinios taxonómicos con respectu al xéneru en que tien d'encuadrase.
Alcuéntrase en Malaui, Mozambique, Sudáfrica, Suazilandia, y Zimbabue.
Los sos hábitats naturales son los montes secos subtropicales o tropicales, los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales, les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales, y les zones de parrotales seques subtropicales o tropicales.
Telophorus quadricolor
El bubú verde (Telophorus viridis) ye una especie d'ave na familia Malaconotidae. Numberoses autoridaes consideren al "Telophorus viridis viridis" como la subespecie nomada. Otros consideren que dambes son especies distintes, y nesi casu esta especie ye denominada "Telophorus quadricolor", siendo esti grupu distinguíu en dómines recién.
Alcuéntrase en Kenia, Malaui, Mozambique, Somalia, Sudáfrica, Suazilandia, Tanzania, y Zimbabue.
Telophorus sulfureopectus
The bubú azufráu (Telophorus sulfureopectus) ye una especie d'ave na familia Malaconotidae.
Alcuéntrase n'Angola, Benín, Botsuana, Burkina Faso, Burundi, Camerún, República Centroafricana, Chad, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Etiopía, Gabón, Gambia, Ghana, Guinea, Guinea-Bisáu, Kenia, Malaui, Malí, Mozambique, Namibia, Níxer, Nixeria, Ruanda, Senegal, Sierra Lleona, Somalia, Sudáfrica, Sudán, Suazilandia, Tanzania, Togu, Uganda, Zambia y Zimbabue.
Los sos hábitats naturales son los montes secos subtropicales o tropicales, les sabanes secu y húmedu.
Telophorus viridis
El bubú verde (Telophorus viridis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Malaconotidae. Esisten dellos discutinios tocantes a la so taxonomía con al respective de "Telophorus quadricolor".
Alcuéntrase en Angola, El Congu, República Democrática d'El Congu, Gabón, y Zambia. Los sos hábitats naturales son los montes boreales, monte secos subtropicales o tropicales, montes baxos húmedos subtropicales o tropicales, y zones de parrotales húmedes subtropicales o tropicales.
Telophorus zeylonus
El bubú xiblón (Telophorus zeylonus) ye una especie d'ave na familia Malaconotidae. Esta familia d'aves paserinas alcuéntrase estrechamente rellacionada coles aves de la familia Laniidae, y d'antiguo taba incluyida en dichu grupu.
Esisten cuatro subespecies, estremándose pol so color y tamañu. Magar la especie nun s'atopa amenazada como tal, la población de la subespecie escura "restrictus" nos montes Chimanimani solo entiende 400 aves.
L'exemplar adultu mide unos 22 cm de llargu, les sos partes inferiores son verde-oliva y la so cola negra tien un conspicuo estremu mariellu brilloso. La cabeza ye gris son un supercilium mariellu, y el so fuerte picu tien un quexal cimeru en forma de gabitu. Les partes inferiores son de color mariellu brillante con un anchu collar negru ente'l gargüelu y el pechu, que continua a los llaos del pescuezu wpor los güeyos hasta'l picu. Les pates son axulgrisáceo. Dambos sexos son similares, pero los xuveniles tienen les sos partes inferiores de color gris-verdosu, y nun tener el gorget negru.
La especie ye reinal del sur d'África, principalmente Sudáfrica y Namibia, con una población aisllada nos montes al este de Zimbabue y oeste de Mozambique.
La especie habita en zones abiertes, incluyíos carbes del karoo, fynbos y parques y xardinos de zones urbanes.
Constrúi'l so gran nial en forma de copa nuna carba o árbol. La puesta consiste polo xeneral de 3 güevos, color coloráu-pardu o azulverdoso con pintes liles; los güevos son guaraos por dambos sexos mientres unos 16 díes primero que los pichones ruempan el cascarón, siendo necesariu otros 18 díes por que desenvuelvan les sos plumes.
El bubú xiblón realiza una serie de xiblíos fuertes, de cutiu en dúo, pero'l más característicu ye'l que da'l so nome autóctonu a la especie, "bok-bok-mak-kik".. 
La so dieta consiste d'insectos, pequeñes llagarteses, culiebres, aves pequeñes y xaronques. Ye depredado por culiebres, mangostes, y bubús grandes tales como'l "Lanius humeralis" y el "Laniarius ferrugineus".
Temnurus temnurus
La pega de raquetes (Temnurus temnurus) ye una especie d'ave na familia Corvidae. Ye monotipu nel xéneru Temnurus.
Alcuéntrase en Camboya, China, Laos, Tailandia, y Vietnam.
Los sos hábitats naturales son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales.
Tephrodornis gularis
El paniega de monte grande o cenicientu grande ("Tephrodornis gularis") ye una especie d'ave na familia Tephrodornithidae. Enantes dacuando tuvo allugáu na familia Campephagidae. Dacuando'l Tephrodornis sylvicola ye consideráu conespecíficu.
Alcuéntrase en Bangladex, Bután, Brunéi, Camboya, China, India, Indonesia, Laos, Malasia, Myanmar, Nepal, Singapur, Tailandia, y Vietnam. Los sos hábitats naturales son los montes templaos, los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales, los manglares subtropicales o tropicales, y les viesques montiegues húmedes subtropicales o tropicales.
Tephrodornis pondicerianus
El cenicientu mozu (Tephrodornis pondicerianus) ye una especie d'ave na familia Tephrodornithidae, qu'habita n'Asia. D'antiguo foi allugáu nes families Campephagidae y Prionopidae. Ye un ave pequeña de color marrón ceniza con una tonalidá escura na mocada y una ceya ancha blanca. Habita n'Asia principalmente en zones de monte pocu mestu y zones arbustives. La forma qu'habita en Sri Lanka yera considerada una subespecie pero na actualidá considerar una especie separada "Tephrodornis affinis".
El cenicientu mozu ye d'un tonu ceniza-marrón, tien una cabeza grande con un fuerte picu en forma de gabitu. Tienen una ancha agamba color crema sobre un llurdiu escuru na mocada y les plumes esternes de la cola son blanques contrastanado cola cola que ye negra. La especie de Sri Lanka ye similar anque les sos zones inferiores son más escures, y la mocada escura ye bordiáu na so zona inferior por una franxa a manera de mostacho y la so grupa ye blanca.
Polo xeneral reparar en pareyes, tienen un fuerte canto tipu xiblíu formáu por delles notes. La llamada común ye un "weet-weet" siguíu d'una serie de rabiones "whi-whi-whi-whee?". Aliméntase d'insectos y frutos del monte principalmente posándose sobre la vexetación anque dacuando baxen al suelu. Tienen el costume d'afaese les nales, alzándoles sobre la cola depués d'habese posáu nuna caña. Añeren pel branu enantes de la temporada d'agües, constrúin un nial en forma de copa nuna caña d'un árbol. El nial construyir con fibres y corteza sosteníes por teles d'arañes y recubiertos de trocitos de corteza y liquen. El so interior alcuéntrase recubiertu por fibres vexetales sedoses. La puesta polo xeneral compónse de tres güevos. Dambos miembros de la pareya guaren. Namái la fema alimenta los mozos con insectos y frutos. En dellos años lleguen a criar dos camaes.
Terenotriccus erythrurus
El mosquerito colirrufo o atrapamoscas colicastaño (Terenotriccus erythrurus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia "Tyrannidae" que s'atopa dende Méxicu hasta'l norte de Bolivia, norte y centru del Brasil y les Guayanas. 
Viven nos niveles baxos o entemedios de los montes bien húmedos y montes secundarios altos, a menos de 1.200 m de altitú.
Mide 9 a 10,2 cm de llargor y pesa en promediu 7 g. La cabeza, el llombu y los costazos son oliva abuxáu, con un matiz ocráceo na frente. El aníu ocular, la rabadilla, les coberteras supracaudales, la cola y el cantu gruesu nes coberteras alares y la remeres son de color ablondu canela. El gargüelu ye ante. El pechu ye ente canela y ocráceo; l'abdome ye más pálidu y anteado. La mexella ye negra y el quexal ye color castañu maciu a anaranxáu claru.
El so llamáu ye "si-oou si" y el so cantar un repetitivu "ik ik ik ik ik".
Aliméntase d'insectos, especialment de cicaélidos, recoyíu na xamasca o cazaos en busques aérees acrobátiques.
El nial ye una bolsa en forma de pera de fibres vexetales y fueyes con una entrada llateral con visera, construyida pola fema la maleza y suspendíu d'una caña, a un altor de 1,5 a 6,2 m. La fema pon 2 güevos blancos con llurdios de color castañu y son guaraos pola fema mientres 15 a1 16. El machu nun xuega nengún papel nel cuidu de los güevos nin de los pitucos.
Esta especie considérase monofilética del xéneru Terenotriccus, pero enantes incluyóse dientro del xéneru "Myiobius", anque, difier nel so cantar, comportamientu y estructura de los miembros d'esi xéneru.
Terenura callinota
El tiluchí lomirrufo o culirrufo (Terenura callinota), tamién denomináu hormiguerito de rabadilla ablonda, culirrufo o lomirrufo; ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Centru y Suramérica.
Alcuéntrase en Colombia, Costa Rica, Ecuador, Guyana, Panamá, Perú, Surinam y Venezuela.
El so hábitat ye'l monte tropical. Permanez na canopia.
En promediu mide 10,7 cm de llargor y pesa 7 g. El machu presenta una franxa negra dende la corona hasta la nuca, que contornea los güeyos, que tán sobre un llurdiu blancu. L'envés ye verde oliva y tien un parche interescapular acoloratáu, ocultu. El obispillo presenta contrastes anaranxaos y castañal acolorataos. Les nales percima son negres con dos barras amarellentaes y per debaxo son grisosas a blancucies. El banduyu ta tiñíu de mariellu claro. La cola ye gris. La fema presenta la corona y les nales verde oliva como l'envés. El picu ye delgáu, con mexella negra y el quexal gris claru. Les pates son de color gris azuláu.
Alcuéntrase solitariu o en pareyes que se xunen a bandes d'otres especies de páxaros. Aliméntase principalmente d'insectos, a los cualos busca viviegamente ente la xamasca de la punta de les cañes.
Terenura humeralis
El tiluchí hombrocastaño (Terenura humeralis), tamién denomináu hormiguerito hombricastaño o caponicastaño, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Suramérica.
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Ecuador y Perú.
El so hábitat natural son les selves húmedes tropicales y subtropicales de rexones per debaxo de los 650 m d'altor.
La especie describióse científicamente polos zoólogos ingleses Philip Sclater y Osbert Salvin en 1880. Reconócense dos subespecies:
Terenura maculata
El tiluchí nanu (Terenura maculata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Suramérica.
Alcuéntrase en Arxentina, Brasil y Paraguái. 
Los sos hábitats naturales son les selves húmedes montiegues tropicales y subtropicales.
Terenura spodioptila
El tiluchí pioyín (Terenura spodioptila), tamién denomináu hormiguerito pioyín, hormiguerito lomirrojo o hormiguerito de nales cenicientes, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Suramérica.
Alcuéntrase en Colombia, Ecuador, la Guayana francesa, Guyana, Perú, Surinam, Venezuela y el noroeste de Brasil.
Los sos hábitat natural ye la canopia de les selves húmedes tropicales de les rexones baxes, a menos de 1.100 m de altitú.
En promediu mide 10 cm de llargor. El machu presenta corona negra, pescuezu y cara grises, con estrecha franxa superciliar blanca; l'envés y la grupa son acolorataos a ablondos; el banduyu y el pechu son blancos; les nales son negres con dos barras blanques y la cola ye corita. Na fema, la corona ye ablonda, la franxa superciliar color ante, l'envés castañu y la grupa ablonda.
Teretistris fernandinae
Teretistris fernandinae o chillina, especie d'ave reinal de Cuba, al igual qu'el so xéneru, nel qu'esiste amás otra especie "Teretistris fornsi". Pertenez a la familia Parulidae del orde Passeriformes.
En griegu "Teretistris" significa “finu o delicáu” y "fernandinae" en llatín vien-y de ser dedicáu al Conde de la Fernandina. Nel occidente de Cuba esta especie ye llamada chillina por glayar frecuentemente. Nel idioma taino, este y otros parulidae yeren llamaos bijiritas, que xunto con chinchillita son los nomes comunes del grupu en Cuba. .
"Teretistris fernandinae" ye una bijirita común na parte occidental de Cuba, d'onde ye reinal, incluyendo Cienfuegos, la Islla de la Mocedá y cayos axacentes. Vive en montes y carbes a cualquier elevación. Nunca cohabita cola especie hermana Teretistris fornsi.
La chillina mide cerca de 13 cm de llargu. Dambos sexos son d'igual apariencia. La cabeza y la nuca son mariellu verdoses, que pueden paecer más marielles en contraste con xamasca verde. Los llaos del pescuezu son verde amarellentaos. El gargüelu y l'aru qu'arrodia'l güeyu son mariellos. El llombu, la rabadilla, les nales y la cola son grises. El restu de les partes inferiores son blancu abuxaes. Suel axuntase en bandos chillones, en vuelu curtiu. Nun son espantines. Rexistren la vexetación a baxu altor y el suelu en busca d'insectos, arañes y lagartijitas.
Añera de marzu a xunetu sobre cañes fines horizontales o sobre epifitas. Faen el nial en forma de copa, con raigaños finos, yerbes y fibres. Ponen dos o tres güevos que miden 2 cm de llongura por 1,4 cm d'anchu, son blancuciu azulaos y nel estremu más anchu tienen llurdios pequeños de color castañu acoloratáu y moraes. 
Teretistris fornsi
Teretistris fornsi o pechero, ye una especie d'ave reinal de Cuba, al igual qu'el so xéneru, nel qu'esiste amás otra especie, "Teretistris fernandinae". Pertenez a la familia Parulidae del orde Passeriformes.
En griegu "Teretistris" significa “finu o delicáu” y "fornsi" en llatín dedicáu a Forns”. Nel oriente de Cuba esta especie ye llamada pechero pol so pechu mariellu. Nel idioma taino, este y otros parulidae yeren llamaos bijiritas, que xunto con chinchillita son los nomes comunes del grupu en Cuba. .
"Teretistris fornsi" ye una chinchillita común na parte centro-oriental de Cuba d'onde ye reinal, pero ta espandiéndose escontra l'occidente del país, llegando hasta Matances pola mariña norte. Vive en montes y carbes a cualquier elevación. Nunca cohabita cola especie hermana Teretistris fernandinae.
El pechero mide cerca de 13 cm de llargu. Dambos sexos son d'igual apariencia. El vértiz de la cabeza, la nuca, el llombu, la rabadilla, les nales y la cola son grises. La cara, los llaos del pescuezu y les partes inferiores son mariellos, sacante la parte baxa del abdome y añal que son blancu abuxaes. Suel axuntase en bandos chillones, en vuelu curtiu. Nun son espantinos. Rexistren la vexetación a baxu altor y el suelu en busca d'insectos, arañes y lagartijitas.
Terpsiphone atrochalybeia
El monarca colilargo de São Tomé ("Terpsiphone atrochalybeia") ye una especie d'ave de la familia Monarchidae.
Ye endémica de la islla de Santu Tomé y del cercanu castru de les Tórtolas (Santu Tomé y Príncipe). Los sos hábitats naturales son los montes secos y los montes húmedos subtropicales o tropicales.
Terpsiphone bourbonnensis
El monarca colillargu de les Mascareñes (Terpsiphone bourbonnensis) ye una especie d'ave na familia Monarchidae.
Alcuéntrase en Mauriciu y Reunión. El so hábitat natural son los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales.
Terpsiphone cinnamomea
Terpsiphone cinnamomea (ablondu papamoscas del paraísu) ye una especie d'ave na familia Monarchidae. Alcuéntrase en Indonesia y les Filipines. El so hábitat natural son los montes tropicales o subtropicales húmedos de tierres baxes. Nun s'atopa amenaciáu.
Terpsiphone cyanescens
El monarca colilargo de Palawan (Terpsiphone cyanescens) ye una especie d'ave na familia Monarchidae.
Terpsiphone mutata
El monarca colilargo malgax (Terpsiphone mutata) ye una especie d'ave na familia Monarchidae.
Alcuéntrase en Comoros, Madagascar, y Mayotte.
Los sos hábitats naturales son los montes secos subtropicales o tropicales y los montes baxos húmedos tropicales o subtropicales.
Créese que'l monarca colilargo malgax evolucionó a partir d'ancestros africanos, yá que paez bien rellacionáu col Terpsiphone viridis que col Terpsiphone paradisi. Esisten seis subespecies reconocíes, qu'apenes difieren na so apariencia.
El monarca colilargo malgax ye un ave paserina de tamañu medianu, mide unos 18 cm de llargu y pesa ente 12.1 a 12.3 gr. Los machos tienen llargues plumes de cola, que pueden llegar a midir hasta 18 cm de llargu. La fema ye de color ablondu-anaranxáu, con cabeza y nuca negros. Les plumes de vuelu nes sos nales son negres con cantos ablondos, y ella tien una delgada, franja color celeste nel párpagu.
Esta especie ye reinal de Madagascar, Mayote y les islles Comoros. Ye una especie común en tolos tipos de montes nativos sacante les viesques montiegues, n'altores dende'l nivel del mar hasta 1600 m. Tamién se presenta anque con menos frecuencia en zones montiegues, incluyíes plantíos, xardinos y montes secundarios.
Terpsiphone paradisi
El monarca colilargo asiáticu (Terpsiphone paradisi) ye una especie d'ave paserina de tamañu medianu nativa d'Asia. Los machos tienen un par de llargues plumes centrales na cola, y en delles poblaciones un plumaxe negro y ablondo ente qu'otres tienen plumaxe blancu. Les femes tienen coles curties con nales ablondes y cabeza negra. Aliméntase d'insectos, que prinden nel aire de cutiu debaxo de la trupa fronda de los árboles.
Habiten nuna amplia zona y la so estendida población paez ser estable, nel 2004 el IUCN considerar una especie so esmolición menor.
Na so primer descripción en 1758, Carl von Linné denominó a la especie "Corvus paradisi". Enantes los Terpsiphones taben clasificaos na familia Muscicapidae, pero anguaño atópense na familia Monarchidae xuntu colos atrapamoscas monarques.
Terpsiphone rufiventer
El monarca colilargo ventrirrojo (Terpsiphone rufiventer), ye una especie d'ave de la familia Monarchidae.
Ye un ave de tamañu medianu, el machu adultu mide unos 17 cm de llargu, pero les llargues plumes timoneres modificaes casi doblen el so llargor. La so cabeza ye negra, y el restu del so plumaxe ye castañu, sacante por una prominente franxa negra na nala. La fema ye menos llamativa y nun tener les timoneres modificaes de la cola. Los exemplares xuveniles son totalmente marrones.
En ciertes zones los machos tienen variaciones apreciables tocantes a el so plumaxe. Esiste un morfismo de la especie nel cual les porciones castañes del plumaxe del machu tomen el color blancu, y en delles races les llargues timoneres modificaes de la cola son negres. "Terpsiphone viridis", alcuéntrase bien rellacionáu con esta especie, y los exemplares híbridos tienen les zones inferiores con un amiestu de negru y colloráu.
El monarca colilargo ventrirrojo ye un ave ruidosa con una llamada "zweet"curtia. Les sos pates son curties y siéntase nuna postura arguta nes cañes. Ye una especie insectívora, de cutiu cazando en vuelu. La puesta consiste d'un par de güevos los cualos deposita nun pequeñu nial en forma de taza construyíu nun árbol.
Alcuéntrase na zona tropical d'África occidental al sur del desiertu del Sahara. Ye un residente común que se reproduz na rexón. El so hábitat natural son los montes trupos tropicales y subtropicales.
Terpsiphone rufocinerea
El monarca colilargo del Congo (Terpsiphone rufocinerea) ye una especie d'ave de la familia Monarchidae.
Alcuéntrase en Angola, Camerún, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Guinea Ecuatorial, y Gabón.
Los sos hábitats naturales son los banzaos subtropicales o tropicales y les güelgues arbustivos.
Terpsiphone viridis
El monarca colilargo africanu (Terpsiphone viridis) ye una especie d'ave paserina de tamañu medianu.
El monarca colilargo africanu ye un residente reproductor d'África al sur del desiertu del Sáhara. Polo xeneral esta especie alcuéntrase en montes abiertos y sabana. Pon de dos a tres güevos nun pequeñu nial en forma de taza nun árbol.
El machu adultu del monarca colilargo africanu mide unos 17 cm de llargu,pero les sos enllargaes plumes na cola doblen el so llargor. La so cabeza, pescuezu y partes inferiores son color negru, y les sos nales y cola son castañes. Los machos tienen una prominente franxa blanca nes nales. La fema tien un tonu más amarronáu nes sos zones inferiores y nun tener la franxa nes nales y plumes de cola. Les aves nueves son similares a la fema pero con tonos más apagaos.
El monarca colilargo africanu ye un ave ruidosa con una llamada caltriante. Les sos pates son curties y al posase la so postura ye bien irguida como la pose d'un paniega. Ye insectívoru, de cutiu atrapa a les sos preses en vuelu.
Tersina viridis
El azulejo golondrina, tángara golondrina, tersina o fruteru golondrina ("Tersina viridis") ye una especie d'ave, la única de la so xéneru, perteneciente a la familia "Thraupidae".
Ta llargamente distribuyíu en Suramérica, dende Panamá hasta'l norte d'Arxentina. cantos de los montes, montes abiertos, escamplaes, les crecederes de segundes, y otres árees cerca de l'agua. Vive nos cantos de los montes, montes abiertos, escamplaes, les crecederes secundaries y otres árees cercanes a l'agua.
Mide 14 a 15 cm de llargor. Presenta dimorfismu sexual. El plumaxe de machu ye azul brillante con antifaz y gargüelu negros; presenta'l banduyu y crísum blancos. La fema ye verde brillante nel envés y verdosu amarellentáu nes partes inferiores, colos lladrales estriaos. 
Aliméntase de frutes y insectos, que puede atrapar en vuelu. Por cuenta de la forma del picu y la cabeza, ye capaz de recoyer los frutos diversos, llevándolos y almacenándolos en dalgún llugar ocultu. Consume una variedá de frutes, incluyendo bayes y aguacate, según diversos insectos, balte como les termites, saltamontes y formigues.
La fema escava un ribayu y fai el nial no fondero del túnel, onde pon 2 a 4 güevos, que guara mientres 13 a 17 díes. Ls pitucos, alimentaos solamente pola fema, abandonen el nial dempués d'unos 24 díes. El machu solamente encárgase de xixilar el nial. 
Thamnistes anabatinus
El batará café (Thamnistes anabatinus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae. Ye l'únicu miembru del xéneru monotípicu Thamnistes.
Ye nativu de América Central y el noroeste de Suramérica, incluyendo Belize, Bolivia, Colombia, Costa Rica, Ecuador, Guatemala, Hondures, Méxicu, Nicaragua, Panamá, Perú y Venezuela. El so hábitat consiste de monte húmedu tropical y subtropical. Nun tien subespecies reconocíes.
Thamnomanes ardesiacus
El batará gorgioscuro (Thamnomanes ardesiacus), tamién denomináu batará golioscuro, batará de pescuezu escuru y burujaba pizarreña, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Suramérica. 
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, la Guayana francesa, Guyana, Perú, Surinam y Venezuela. 
Thamnomanes caesius
El batará cinéreo, topeta guayanesa o formigueru cenizo ("Thamnomanes caesius") ye una especie d'ave de la familia "Thamnophilidae", que s'atopa en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana francesa, Guyana, Perú, Surinam y Venezuela. 
Vive nel sotobosque del monte húmedu, tantu en tierra firme como nes árees inundables.
En promediu mide 14,5 cm de llargor y pesa 15,5 g. Presenta dimorfismu sexual. El machu ye de coloración uniformemente gris; la fema tien les partes cimeres de color marrón olivaceu y les partes inferiores predominantemente de color canela.
Aliméntase d'insectos, qu'atrapa en vuelu o ente la xamasca.
Constrúi un nial en forma de taza. La fema pon dos güevos rosados con llurdios de color castañu acoloratáu.
Thamnophilus amazonicus
El batará amazónicu o topeta gorru gris (Thamnophilus amazonicus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los formigueros (Thamnophilidae), que vive en Suramérica. 
La so hábitats ye'l monte de galería y de zones estacionalmente inundables de la Amazonia, en Brasil, dende l'estáu de Maranhão, hasta Colombia, Ecuador, Perú, Bolivia, Guyana, Surinam y Guayana Francesa y tamién al oriente y sur de Venezuela.
Mide 14 a 15 cm de llargor. El cuerpu del machu ye gris, el de la fema castañu acoloratáu, dambos con nales y cola con pintes blanques y negres.
Thamnophilus atrinucha
El batará pizarrosu occidental (Thamnophilus atrinucha), tamién conocíu en Venezuela como tiojorita pintada, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae. 
Ye nativu de América Central y el noroeste de Suramérica, incluyendo Belice, Colombia, Costa Rica, Ecuador, Guatemala, Hondures, Nicaragua, Panamá y Venezuela. El so hábitat consiste de monte húmedu tropical y subtropical. Nun tien subespecies reconocíes.
Thamnophilus bernardi
El batará collarejo (Ecuador) o batará encollaráu (Perú) (Thamnophilus bernardi) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al numberosu xéneru "Thamnophilus" qu'integra la familia Thamnophilidae. Ye nativa del Ecuador y el Perú.
El so hábitat natural son les viesques seques y carbes. 
La presente especie, xuntu con "Thamnophilus melanonotus" y "Thamnophilus melanothorax", yá foi asitiada nel xéneru "Sakesphorus", pero fueron tresferíes al xéneru "Thamnophilus" acordies con los estudios de filoxenia molecular de Brumfield & Edwards 2007, que confirmaron que Sakesphorus yera polifilético, lo que foi reconocíu pol South American Classification Committee (SACC) per aciu l'aprobación de la propuesta N° 278.
=== Subespecies reconocen cuatro subespecies:
Thamnophilus caerulescens
Batará variable (Thamnophilus caerulescens) ye una especie d'ave na familia "Thamnophilidae", alcuéntrase principalmente en América del Sur. Ye, como'l so nome común indica, ensin dulda la especie de formigueru col plumaxe más variable, que lleva a la especulación de qu'entiende más d'una especie, pero la evidencia disponible anguaño suxure qu'esti camientu ye incorrecta.
El Batará Variable ye un páxaru gordosu, con un llargor total d'aprosimao 14 a 16 cm (5.5 a 6.3 pulgaes). El machu tien nales negres con cantu gris al rémixe (dacuando bien estrecha, y apenes visible na subespecie onde los machos son principalmente negros), y barres nes nales blanques que pueden apaecer como llurdios, especialmente na cubierta de les nales menores. La cola ye de color negru con puntes blanques (meyor visible dende embaxo). Nel este, centru y sur de les subespecies, el pechu y la mayor parte de la cabeza son de color gris, el llombu ye de color gris con cantidaes variables de negru (pue ser casi totalmente negru), un parche blancu semi-oculta interescapular, y la corona ye de color negru (la corona negra ye amenorgada nel estremu norte del Brasil). La variación nel color de la barriga y rexón infracaudal ye bien complexu, que va dende'l blancu en delles subespecies, más gris que n'otros, a lo canela escuru. El machu de la subespecie occidental "melanochrous" de los Andes del Perú ye sosprendentemente distintu, siendo polo xeneral negru, sacante pol blancu nes sos nales y cola. El machu de la subespecie "aspersiventer" de los Andes nel noroeste de Bolivia y Perú averar al "melanochrous" en color, pero ye trupu y blanca salvu nel banduyu.
Les femes son igualmente variables. Na mayoría d'esta gama d'especies, les sos nales son de color marrón coritu con cantos ablondu a los rémixes, y barres nes nales de color blancu o beige (de cutiu paecen abondo irregular). Nel nordés de Brasil, les barres de les nales son bien amenorgaos, y na población de Ceará, una ampliación onde básicamente nun esiste. La cola asemeyar a la de los machos, pero de cutiu ye más marrón. Les partes inferiores son color naranxa y canela, nuna subespecie que s'estiende pa enriba hasta'l pechu, pero na mayoría'l pechu ye de color marrón maciu o gris. La parte posterior ye de color marrón y la cabeza ye gris puru o tiñíos de gris marrón claro, ente que la mayoría de les subespecies tienen una corona de color marrón, que ye de color negru en delles partes del centru de Brasil y nes subespecies de la rexón andina, la "melanochrous" y la "aspersiventer". Dambos sexos de toles subespecies tienen les pates grises y un picu gordosu que ye de color gris per debaxo y coritu percima. Delles subespecies confundir fácilmente colos Batará pizarrosus, pero difiérense costantemente nel so ampliu cantu blancu de les terciaries.
El Batará Variable alcuéntrase llargamente nel este y el sur de Brasil, con poblaciones dixuntes en Ceará, Pernambuco y Alagoas. Dende'l sur de Brasil, el so algame estiéndese al traviés de Uruguái, Paraguái, el norte d'Arxentina, Bolivia, y a lo llargo de l'aguada oriental de los Andes en Perú, hasta'l norte de la Región Amazones.
Atopar nuna amplia distribución de hábitats de gran densidá de llixeru arboláu, que van dende'l cantu del monte húmedu al monte grebu. En gran parte de la so distribución puede alcuéntrase nes tierres baxes, pero alcuéntrase principalmente en llombes del nordés de Brasil, y llindar a les tierres altes d'hasta 2600 metros (8500 pies), a nivel local, hasta 3000 m (9800 pies ), al traviés d'una gran parte del so cordal de los Andes.
Polo xeneral ye común y polo tanto considerada de menor esmolición pola BirdLife International y la UICN. La subespecie cearensis nel estremu nordés de Brasil llindar a una rexón cola estensa destrucción del hábitat, y el so estáu puede ser causa d'esmolición.
En términos de comportamientu, este ye un típicu formigueru "Thamnophilus". Xeneralmente alcuéntrase solu o en pares en niveles baxos, de cutiu dientro de la trupa maleza. Arriendes d'ello, de cutiu puede ser malo de ver lo. Aliméntase principalmente d'insectos y otros artrópodos. Tamién se reportó que s'alimenten de granes y frutos. Mientres s'alimenten, vense regularmente "llavando" la cola y ximelgando les sos nales. La so reproducción ye estacional, pero'l momentu esactu depende de la rexón. El nial ye como una taza de texida, xeneralmente asitiar en partes baxes. Dambos sexos guaren de 2 a 3 güevos.
El so plumaxe ye bien variable, delles variaciones na voz y la so distribución inusual dieron llugar a especulaciones xeneralizaes de que se trata más d'una especie. Los estudios con ADN mitocondrial y la voz de la población de Bolivia, que ye un puntu d'alcuentru de delles de les subespecies claramente distintes, nun sofitó la teoría de delles especies, en llugar de lo que suxure que gran parte de la variación vocal ye clinal y de fluxu xenético ente distintes poblaciones que se caltién ensin interrupciones. Los taxones nel nordés de Brasil, que tamién son relativamente distintivos, nun fueron incluyíos nestos estudios, y poro, nun ta claru si son dignos de reconocencia como especies. Otru problema rellacionar coles variaciones dientro de les subespecies. Por exemplu, les subespecies "dinellii" y "cearensis" son variables, dando como resultáu la descripción de les subespecies adicionales pa delles subpoblaciones. Si dalgunos d'estos son válidos, entá ta por trate.
=== Subespecies reconocen les siguientes subespecies según un orde filogenético de la llista del Congresu Ornitolóxicu Internacional:
Thamnophilus doliatus
El batará barrado (Thamnophilus doliatus), tamién denomináu batará rayáu, topeta-barrada (Brasil) o batará barreteado (Costa Rica), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al numberosu xéneru "Thamnophilus" qu'integra la familia Thamnophilidae. Ta llargamente distribuyida por casi tola rexón Neotropical. Alcuéntrase-y dende Méxicu hasta'l norte arxentín al traviés de Centroamérica y la mayor parte de Suramérica.
Mide 16,5 cm y pesa 28 g. Tien la cresta arizada y güeyos mariellos. El machu ye negru barrado de blancu penriba; corona negra, munches vegaes con blancu semioculto; nuca y llaos de la cabeza más estriaos. Pembaxo, ye blancu barrado de negru. La fema ye canela vivu penriba cola nuca y llaos de la cabeza estriaos de blancu puercu y negru; pembaxo ye pardu anaranxada. Ye más pequeñu y col picu ganchudu y menos gruesu qu'el de "Cymbilaimus lineatus"; la mexella ye corita, el quexal ye gris azuláu, y les pates son plomices. El machu xuvenil ye barrado ante y negru tisnáu percima y per debaxo, non tan bien definíu como'l de los adultos. La fema xuvenil ye similar a les adultes pero más o menos barrada con un negru tisnáu percima y tisnáu.
Alcuéntrase-y en Arxentina; Belice; Bolivia; Brasil; Colombia; Costa Rica; Ecuador; El Salvador; Guayana francesa; Guatemala; Guyana; Hondures; Méxicu; Nicaragua; Panamá; Paraguái; Perú; Surinam; Trinidá y Tobago y Venezuela. 
Habita una diversidá d'ambientes: florestas tropicales y subtropicales húmedes de baxa altitú, sabanes seques y zarraos, montes y carbes húmedes y seques, xardinos y árees urbanes y rurales habitaes y florestas altamente degradaes. Xeneralmente embaxo de los 1500 msnm.
Aliméntase d'insectos que busca esaminando la xamasca, saltitando xuntu cola so pareya. Nun se xunta a bandaes mistes. En delles ocasiones siguen a formigues guerreres en compañía d'individuos de "Gymnocichla nudiceps" (en Centroamérica).
La so nial consiste nuna taza fonda de parés delgaes, pegada pol cantu a una horqueta horizontal. Ta construyida de bejucos finos, bilortos, rizomorfos negros d'hongos y de cutiu unos pocos manizos de mofu verde per fora. Alcuéntrase un altor de 1 a 9 m. Ponen 2 güevos, en rares ocasiones 3, de color blancu con llurdies y salpicadura café purpúreo o chocolate, sobre tou la superficie o concentraos nel estremu más gruesu. Reproducir de xineru a xunu.
Más oyíu de que vistu, el so cantar ye una serie sonoro y rápido de notes nasales que s'aceleren, “han han-han-hanhanhanhanhan-han”, terminando nuna nota bien distinta; recuerda a una risada. Al cantar, el machu acostuma erizar la cresta y abrir la cola, dacuando ximelgando'l cuerpu; la fema puede fae-y ecu, con un cantar más agudo y polo xeneral, más curtiu. 
La especie "T. doliatus" describióse per primer vegada pol naturalista suecu Carolus Linnaeus en 1764 sol nome científicu "Lanius doliatus"; ensin localidad tipo, correxíu pa «Surinam».
Pertenez a un grupu de especies que tamién inclúi "Thamnophilus zarumae", "Thamnophilus multistriatus", "Thamnophilus tenuepunctatus", "Thamnophilus palliatus", "Thamnophilus torquatus" y "Thamnophilus ruficapillus". Forma uma superespecie cola primera d'aquelles con quien yera enantes tratada como conespecífica, pero difier en morfoloxía y vocalizaciones. La taxonomía de la presente especie precisa d'estudiu y posible revisión; les subespecies pueden constituyir más qu'una especie; más allá, el plumaxe varia considerablemente ente les varies subespecies, aparentemente siguiendo un patrón clinal, y precísense comparances de la morfoloxía con carauterístiques moleculares y otres pa reconfirmar la validái de munchos taxones; el tratamientu actual ye tentativo. Otres subespecies descrites son "yucatanensis" (sur de México, norte de Guatemala) y "pacificus" (oeste d'Honduras a oeste de Costa Rica), que paecen ser indixebrables de "intermedius"; "fraterculus" (este de Colombia, norte de Venezuela, Trinidá), considerada non estremable de la nominal; y "subradiatus" (este de Perú, oeste de Brasil), "novus" (Mato Grosso) y "signatus" (nordés de Bolivia, suroeste de Brasil), que paecen ser indixebrables de "radiatus". Amás, aves del norte de Colombia, enantes consideraes una populación disyunta de "nigricristatus", crucia con "albicans" y ye, poro, incluyida cola postrera.
Según Clements Checklist 6.8 reconócense 12 subespecies, estremaes en 2 grupos, cola so correspondiente distribución xeográfica:
Grupu politípico "doliatus":
Grupu monotípicu "capistratus":
El CBRO (Comité Brasileñu de Rexistros Ornitolóxicos) reconoció a la subespecie "T. d. capistratus" como especie plena: "Thamnophilus capistratus", pero entá non reconocíu por otres clasificaciones.
El IOC y Zoonomen reconocen a otres 5 subespecies, totalizando 17 , cola so correspondiente distribución xeográfica:
Thamnophilus melanothorax
El batará guayanés (Thamnophilus melanothorax), tamién denomináu batará de cola franjeada o topeta-de-cauda-pintada (en portugués, Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al numberosu xéneru "Thamnophilus" qu'integra la familia Thamnophilidae. Ye nativu del norte de América del Sur.
Alcuéntrase en Brasil, la Guayana francesa, Guyana y Surinam.
El so hábitat natural son los banzaos tropicales y subtropicales.
La presente especie, xuntu con "Thamnophilus melanonotus" y "Thamnophilus bernardi", yá foi asitiada nel xéneru "Sakesphorus", pero fueron tresferíes al xéneru "Thamnophilus" acordies con los estudios de filoxenia molecular de Brumfield & Edwards 2007, que confirmaron que Sakesphorus yera polifilético, lo que foi reconocíu pol South American Classification Committee (SACC) per aciu l'aprobación de la propuesta N° 278.
Thamnophilus nigrocinereus
El batará gris coritu topeta cenicienta o batará cenicientu (Thamnophilus nigrocinereus) ye una especie d'ave de la familia "Thamnophilidae", los formigueros.
La especie alcuéntrase en Brasil, Colombia, Venezuela, y l'este de la Guayana Francesa, según tamién una rexón del nordés de Bolivia. El so hábitat natural son los montes húmedos subtropicales o tropicales de tierres baxes y banzaos subtropicales o tropicales. Debe'l so nome por cuenta d'el so color gris coritu, que lo estremen d'otros formigueros.
Mide 17 cm de llargor. Presenta dimorfismu sexual. El machu tien la cabeza, el gargüelu la nuca y la parte cimera del envés con tonos negros y el restu del envés, la grupa y les partes inferiores grises, les nales son corites con llinies delgaes entramadas blanques. La fema tien la cara y el pileu negros; les partes inferiores color castañu acoloratáu ferrial y les nales pardes escures ensin llinies. 
El Batará coritu-gris atopar a lo llargo del propiu ríu Amazones y nel sureste de la cuenca amazónica de Brasil, según nes árees más orientales de la Guayana Francesa y el n'estáu de Amapá, nel nordeste brasileñu. El so distribución estiende un pocu al suroeste nun cuadrante d'unos 1.000 a 1.400 km; la so llende oriental ta a 950 km de la desaguada del ríu Tocantins. Nel oeste bordiando parte del cuadrante suroeste, ta llindada pol río Madeira, y sigue agües enriba hasta l'estremu nordés de Bolivia por 75 km nuna área alredor de la confluencia del Madiera col ríu Guaporé. Al este algama les desaguaes de los ríos Tapajós, Xingú y el baxu Tocantins, nuna extención d'unos 3500 km.
La so distribución ampliar escontra'l noroeste dende'l ríu Amazones, agües enriba del Rí negru, nun corredor fluvial, nel oriente y centru de Colombia y tamién escontra'l sur y centru de Venezuela y hasta la desaguada del ríu Orinoco, ensin que s'alloñar d'esti ríu nin s'atope na rexón del Caribe.
Thamnophilus palliatus
El batará dorsicastaño (Thamnophilus palliatus), tamién denomináu batará llistáu o topeta-listrada (en portugués, Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Thamnophilus" qu'integra la familia Thamnophilidae. Habita en América del Sur.
Mide ente 16 y 16,5 cm. Iris mariellu, el machu tien corona negra, estríes negres y blanques nos llaos de la cabeza y parte posterior del pescuezo y partes cimeros, nales y cola ablondu acanelaes; pembaxo ye llistada negru y blancu. La fema ye como'l machu pero cola corona ablondu acanelada y más ablancazada pembaxo coles llistes negres más anches. 
Distribúise per Bolivia, Brasil y Perú.
Habita en florestas tropicales y subtropicales húmedes de baxa altitú y montiegues; montes altamente degradaos; plantíos y árees urbanes y rurales habitaes ente 500  y 2300  msnm nos faldeos al este de los Andes y embaxo de los 800 m nel este de Brasil.
Bien paecida a "Thamnophilus tenuepunctatus"; ye un cantar oyíu de cutiu, dáu por dambos sexos, el machu más altu y la fema faciendo ecu. Una serie de notes nasales qu'acelera rápido terminando nuna nota final enfática y más baxa “hah-hah-hai hai-hahahahahahaha-hánh”; recuerda a "Thamnophilus doliatus". El llamáu inclúi un nasal “nah”.
La especie "T. palliatus" describióse per primer vegada pol naturalista alemán Martin Heinrich Carl Lichtenstein en 1823 sol nome científicu "Lanius palliatus"; localidad tipo «Badea, Brasil».
Foi considerada conespecífica con "Thamnophilus tenuepunctatus", pero los dos tienen zones de distribución axuntes ensin barreres aparentes y ensin evidencies de cruzamientos. Dambes pertenecen al llamáu “grupu "doliatus"”, que tamién inclúi "Thamnophilus doliatus", "Thamnophilus zarumae", "Thamnophilus multistriatus", "Thamnophilus torquatus" y "Thamnophilus ruficapillus". La validez y les llendes de distribución de les subespecies de la presente especie precisen ser reexaminados.
Thamnophilus pelzelni
El batará pizarrosu del Planalto (Thamnophilus pelzelni), tamién denomináu topeta-do-planalto (en portugués, Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Thamnophilus" qu'integra la familia Thamnophilidae. Ye endémicu de Brasil.
Mide 14,5 cm. El machu ye gris penriba, cola corona negra y l'envés entemecíu con negru; nala negra con marques blanques bien visibles; cola y cobertoras negres con puntes blanques. Pembaxo ye gris, col abdome más ablancazáu. La fema ye marrón penriba, corona y envés más acanelaos, nala cola mesma confirguración del machu. Pembaxo ye pardu anaranxada, más intensu nel pechu y más pálidu nel abdome.
Distribuyir pol pandu central de Brasil dende l'este de Maranhão, Ceará y Paraíba hasta'l norte de Mines Gerais y oeste de Badea y dende l'este y sur de Mato Grosso y Goiás hasta'l norte de Mato Grosso do Sul, estremu norte de Paraná y oeste de São Paulo.
Habita en montes tropicales y subtropicales secos y húmedos de baxa altitú, en caatingues, zarraos y montes en galería hasta los 1100 msnm.
El cantar ye una serie rápida de notes nasales bien enunciaes, qu'empieza lenta, acelera en timbre y termina con un temblón: 
“han hai-hai-háhahahahá”.
La especie "T. pelzelni" describióse per primer vegada pol ornitólogu austriaco Carl Edward Hellmayr en 1924 como subespecie, sol nome científicu "Thamnophilus punctatus pelzelni"; localidad tipo «Abrilongo, Mato Grosso, Brasil».
Ye monotípica. Forma una superespecie con "Thamnophilus punctatus", "Thamnophilus stictocephalus", "Thamnophilus sticturus" y "Thamnophilus ambiguus"; toes consideraes conespecífiques enantes, con "Thamnophilus atrinucha" tradicionalmente tamién incluyida.
Thamnophilus punctatus
El batará pizarrosu puntiáu (Thamnophilus punctatus), tamién denomináu tiojorita puntiada, topeta puntiada, batará plomizu y formigueru gris, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thamnophilidae que vive en Suramérica.
La especie describióse científicamente por George Shaw en 1809. Enantes taben incluyíos nesta especie como subespecies el batará pizarrosu occidental ("Thamnophilus atrinucha"), el batará pizarrosu de Natterer ("Thamnophilus stictocephalus"), el batará pizarrosu bolivianu ("Thamnophilus sticturus"), el batará pizarrosu del Planalto ("Thamnophilus pelzelni") y el batará pizarrosu de Sooretama ("Thamnophilus ambiguus"), a toos ellos denominar símplemente como batará pizarrosu.
Anguaño descríbense cuatro subespecies de batará puntiáu:
El batará puntiáu alcuéntrase nel nordés de Suramérica en Brasil, Venezuela y les Guayanas, namái al norte del ríu Amazones. En Brasil ocupa'l cuadrante nordés de la cuenca del Amazones nel estáu de Roraima estendiéndose escontra l'oeste a los estaos de Pará y Amapá. Hai una población separada nes fasteres orientales de los Andes, en Colombia y Venezuela. Amás esisten otros dos poblaciones aisllaes na desaguaes del Huallaga y el ríu Marañón nel norte de Perú y el sur de Ecuador. La población de Perú y Ecuador dacuando considérase una especie estreme denominándose batará del Marañón o peruanu ("Thamnophilus leucogaster").
El hábitat natural del batará puntiáu son los montes de rexones baxes, evitando xeneralmente del interior de les selves húmedes.
Thamnophilus ruficapillus
El batará pardu (Thamnophilus ruficapillus), tamién conocíu como topeta corona acoloratada (en Arxentina) o papuda bataraz (en Uruguái), ye una especie d'ave del xéneru "Thamnophilus", de la familia Thamnophilidae. Distribuyir en rexones templaes de América del Sur.
Esta especie distribúyese, con delles subespecies, nel oeste de América del Sur, dende'l norte del Perú, gran parte de Bolivia, hasta Catamarca, nel noroeste de la Arxentina. Otra población presentar nel este de América del Sur, dende Espírito Santu y Mines Gerais nel este de Brasil, pasando pel este del Paraguái, tol Uruguái, hasta'l nordés de l'Arxentina, llegando pel sur hasta'l nordeste de la provincia de Bonos Aires, na ribera derecha del Ríu de la Plata. Según la subespecie, habita nel sotobosque trupu de forestas húmedes, de monte o d'enllanada, xeneralmente cerca de l'agua.
Esta especie describióse orixinalmente por Louis Jean Pierre Vieillot nel añu 1816, sol mesmu nome científicu. Nun foi axuntada una localidá tipu, anque foi axudicada a: «Corrientes, Arxentina».
Al pie de les especies: "Thamnophilus zarumae", "Thamnophilus torquatus", "Thamnophilus tenuepunctatus", "Thamnophilus multistriatus", y "Thamnophilus palliatus", integra'l "grupu Thamnophilus doliatus". Con "Thamnophilus torquatus" paez formar una superespecie.
Thamnophilus schistaceus
El batará apizarrado (Bolivia) (Thamnophilus schistaceus), tamién denomináu batará alillano, batará cayuela (Colombia), topeta apizarrada o topeta-de-olho-vermelho (de güeyu coloráu, en portugués, Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Thamnophilus" qu'integra la familia Thamnophilidae. Habita en América del Sur.
Mide 14 cm. L'iris ye pardu acoloratáu a colloráu. El machu ye gris pizarrosu uniforme na mayor parte de la so zona, llixeramente más pálidu pembaxo. Nel sureste de Colombia, esti d'Ecuador y nordés del Perú presenta una corona negra bastante constrastante. La fema ye pardu olivácea penriba con corona ablonda y face abuxada. Pembaxo ye pardu amarellentada olivácea.
Distribuyir pola cuenca amazónica en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador y Perú.
Habita en florestas tropicales y subtropicales húmedes y tamién inundables. Hasta los 1300 msnm a lo llargo de la base de los Andes.
Xeneralmente busquen alimentu independientemente de bandaes mistes.
El cantar ye frecuente y oyíu de llueñe (inclusive al mediu día): una serie rápida de notes nasales, “anh-anh-anh-anh-anh-anh-anh-anhanh” con una distintiva nota final doble más baxa; la fema puede repicar con una versión más alta y más curtia. El númberu de notes y la velocidá de la emisión pueden variar. Principalmente'l machu tamién da un lentu “arr...arr...arr...” con n'efectu de lladrida que recuerda al ferre montés agavilanado ("Micrastur ruficollis").
La especie "T. schistaceus" describióse per primer vegada pol naturalista francés Alcide d'Orbigny en 1837 sol mesmu nome científicu; localidad tipo «Cochabamba, Bolivia». 
Llueu rellacionada con "Thamnophilus murinus". Les subespecies propuestes "dubius" (esti del Perú), que representa un plumaxe intermediariu nun ampliu cline, y "inornatus" (centru de Brasil), que representa'l fin d'un cline y que crucia llargamente cola nominal, son consideraes sinónimos de la subespecie nominal. La subespecie "heterogynus" puede ser considerada específicamente distinta.
Reconócense 3 subespecies, cola so correspondiente distribución xeográfica:
Thamnophilus torquatus
El batará alirrufo (Thamnophilus torquatus), tamién denomináu batará nala colorada (Paraguái), topeta de nales ablondes o topeta-de-asa-vermelha (en portugués Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Thamnophilus" qu'integra la familia Thamnophilidae. Distribuyir en rexones templaes del centru de América del Sur.
Mide 14 cm. Tien l'iris anaranxáu. El machu tien la corona negra, face y pescuezo abuxaos, envés pardu y nales ablondes, constrastantes; la cola ye negra barrada de blancu. Pembaxo ye blancu barrado de negru nel pechu. La fema ye pardu olivaceu penriba, con corona, nala y cola canela; pembaxo ye pardu amarellentáu puercu. 
Distribúise nel este de Brasil, dende'l sur de Pará y el sur de Maranhão pel este hasta Pernambuco y per el sur hasta'l centru-oeste de Mato Grosso, Mato Grosso do Sul, São Paulo, el cantu occidental de Ríu de Janeiro y el centru de la rexón costera de Badea. En Bolivia, nel nordeste del departamentu de Santa Cruz; y nel nordeste del Paraguái, nel departamentu de Canindeyú.
Habita n'árees arbustives, montes ralos y zarraos, y, localmente, hasta en plantíos de café; hasta los 1000 msnm.
Ave discreta, raramente vista, sacante cuando vocaliza; la pareya nun paez xuntase a bandaes mistes.
De normal atopáu nel estato mediu arbóreo ente 0 y 2 m del suelu, forrajean faciendo saltos curtios, pausando cada 2 a 15 segundos pa buscar por preses enantes de dar una rápida cuchellada col so picu o un saltu curtiu. La so dieta consiste d'una variedá d'artrópodos, incluyendo escarabayos, formigues, arañes y saltapraos.
Esta especie monotípica describióse orixinalmente nel añu 1825 pol ornitólogu y naturalista británicu William John Swainson, sol mesmu nome científicu. La localidá tipu axudicada ye: «Urupé, Badea, Brasil».
Al pie de les especies: "Thamnophilus zarumae", "Thamnophilus ruficapillus", "Thamnophilus tenuepunctatus", "Thamnophilus multistriatus", y "Thamnophilus palliatus", integra'l "grupu Thamnophilus doliatus". Con "Thamnophilus ruficapillus" paez formar una superespecie.
Thamnophilus unicolor
La topeta unicolor o batará unicolor (Thamnophilus unicolor) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los formigueros (Thamnophilidae). Habita les selves montascoses tropicales de Colombia, Ecuador y Perú.
Thapsinillas affinis
El bulbul colidorado (Thapsinillas affinis), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Pycnonotidae.
Ye reinal de les Molucas (Ceram y Ambon). El so hábitat natural son les viesques húmedes de les tierres baxes subtropicales o tropicales.
Thlypopsis
Thlypopsis ye un xéneru d'ave de la familia Thraupidae. Ta integráu por 6 especies, les qu'habiten en montes y selves del centru y norte de América del Sur. Son denominaes comúnmente como tangarás, fruteros, o zarceritos. 
Esti xéneru distribúise dende'l norte de Colombia y Venezuela, por Ecuador, Perú, Bolivia, Paraguái y casi tol Brasil, hasta'l noroeste y nordés de la Arxentina, llegando pel sur hasta les riberes del ríu Paraná mediu, ya inclusive raramente más al sur, hasta'l delta inferior del ríu Paraná. Nun hai rexistros entá en localidaes de Uruguái. Habiten en selves, montes, y arbustales húmedos, tantu d'enllanada como n'altitúes elevaes.
Esti xéneru describióse orixinalmente por Jean Louis Cabanis nel añu 1851.
Esti xéneru subdividir en 6 especies:
Thlypopsis fulviceps
El fruteru de cabeza leonada, tangará cabecifulva, fruteru cabecileonado, o zarcerito encapucháu, (Thlypopsis fulviceps), ye una especie del xéneru "Thlypopsis", de la familia Thraupidae. Esta ave habita en montes y selves del norte de América del Sur. 
Esta especie distribuyir en Colombia y Venezuela.
Esta especie describióse orixinalmente por Jean Louis Cabanis, nel añu 1851, sol mesmu nome científicu. La so localidá tipu ye: «Caracas, Venezuela».
Thlypopsis inornata
El fruteru de vientre crema, o tangará senciella, (Thlypopsis inornata), ye una especie del xéneru "Thlypopsis", de la familia Thraupidae. Esta ave habita en montes y selves del noroeste de América del Sur. 
Esta especie distribúise nel estremu sudeste de Ecuador, nel estremu superior de la cuenca del ríu Marañón, cerca de Runfa, y nel sur de Zamora–Chinchipe.
Tamién habita nel centru-norte del Perú, nel ríu Marañón mediu y superior, y altu ríu Huallaga - ríu Utcubamba, nel oeste d'Amazones y Cajamarca.
Esta especie monotípica describióse orixinalmente por Władysław Taczanowski nel añu 1879, sol nome científicu de: "Nemosia inornata". La so localidá tipu ye: «Tambillo, Cajamarca, Perú».
Forma una superespecie con "Thlypopsis sordida".
Thlypopsis ornata
El fruteru de pechu ablondu, tangará pechicanela, o zarcerito pechirrufo, (Thlypopsis ornata), ye una especie del xéneru "Thlypopsis", de la familia Thraupidae. Esta ave habita en montes y selves del noroeste de América del Sur. 
Esta especie distribuyir en Colombia, Ecuador, y Perú. 
Esta especie describióse orixinalmente por Philip Sclater nel añu 1859, sol nome científicu de: "Nemosia ornata". La so localidá tipu ye: «Pallatanga, Ecuador».
Thlypopsis pectoralis
El fruterito d'enveses castaños, o tangará pectoral, (Thlypopsis pectoralis), ye una especie del xéneru "Thlypopsis", de la familia Thraupidae. Esta ave habita en montes y selves del oeste de América del Sur. 
Esta especie distribúise de manera reinal nes fasteres orientales de los Andes en Huánuco, Pasco, y Junín, nel centru del Perú. 
Esta especie monotípica describióse orixinalmente por Władysław Taczanowski nel añu 1884, sol nome científicu de: "Nemosia pectoralis". La so localidá tipu ye: «Acancocha, Junín, Perú».
Forma una superespecie con "Thlypopsis ornata", con quien amás se la consideró conespecífica.
Thlypopsis ruficeps
El tangará alisero, fruteru alisero, o tangará alisera, (Thlypopsis ruficeps), ye una especie del xéneru "Thlypopsis", de la familia Thraupidae. Esta ave habita en montes y selves del centro-oeste de América del Sur. 
Esta especie distribuyir nes fasteres orientales de la rexón andina, dende'l centru del Perú en Ayacucho, Apurímac y Cuzco, el centru y sur de Bolivia, hasta'l noroeste de la Arxentina.
Esta especie monotípica describióse orixinalmente por Alcide d'Orbigny y Frédéric de Lafresnaye nel añu 1837, sol nome científicu de: "Sylvia ruficeps". La so localidá tipu ye: «Cerca de Palca, Apupaya (ente Cochabamba y Incasivi), Bolivia».
Thlypopsis sordida
El tangará cabecinaranja, fruteru de sombreru, fruteru cabeza naranxa, fruterito xilgueru, tangará gris, o zarcerito cabeciamarillo, (Thlypopsis sordida), ye una especie del xéneru "Thlypopsis", de la familia Thraupidae. Esta ave habita en montes y selves del centru y norte de América del Sur. 
Esta especie distribúise dende'l sur de Colombia y el ríu Orinoco nel centru de Venezuela, pel este de Ecuador, l'este del Perú, l'este de Bolivia, casi tol Brasil, Paraguái, y el noroeste y nordés de la Arxentina, llegando pel sur hasta les riberes del ríu Paraná mediu, ya inclusive raramente más al sur, hasta'l delta inferior del ríu Paraná. Nun hai rexistros entá en localidaes de Uruguái.
Esta especie describióse orixinalmente por Alcide d'Orbigny y Frédéric de Lafresnaye nel añu 1837, sol nome científicu de: "Nemosia sordida". La so localidá tipu ye: «Yuracares, Bolivia».
Forma una superespecie con "Thlypopsis inornata". 
Thraupis abbas
La tangara aliamarilla (Thraupis abbas) ye un ave americana tropical que pertenez a la familia de los tráupidos. Distribúise dende Méxicu hasta Costa Rica.
Los adultos miden ente 15 y 17 cm de llargor. Nun hai gran dimorfismu sexual. Son de cabeza y pescuezu color moráu maciu, cuerpu olivaceu opacu, con llurdios escuros y azules nel llombu. Les nales y la cola son corites, y nes nales hai llurdios mariellos brillosos. El picu y les pates son negros. Los xuveniles nun tienen tonos azules nin moraos, sinón son de color verde olivo.
Como otros miembros del xéneru "Thraupis", la tangara aliamarilla ye un ave que vive en montes tropicales húmedos. Ye tamién visitante de xardinos, güertos y campos de cultivu. Aliméntase d'insectos, frutos y néctar. Forma grupos d'hasta 50 individuos. Constrúin un pequeñu nial en forma de concu de fibres vexetales, fueyes y mofu, onde la fema pon 3 güevos grises con llurdios pardos.
Distribúise dende'l nordés de México a lo llargo de l'aguada del Golfu, la península de Yucatán y l'estáu de Chiapas. En Centroamérica alcuéntrase en Belice y tierres baxes de Guatemala, El Salvador, Hondures, Nicaragua y el norte de Costa Rica.
Thraupis bonariensis
Thraupis bonariensis ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae.
Ye una especie qu'habita n'Arxentina, Uruguái, Brasil, Paraguái, Bolivia, Chile, Perú y Ecuador.
Aliméntase de frutos y fueyes de "Morrenia odorata".
Thraupis cyanocephala
El azulexu montañeru ("Thraupis cyanocephala") ye una especie d'ave de la familia "Thraupidae", que s'atopa nos cantos de los montes de Bolivia, Colombia, Ecuador, Perú, Trinidá y Tobago y Venezuela, ente los 1.400 y los 3.000 m de altitú.
Corona, cabeza y mexelles azules; frente y contorna de los güeyos negros; garganta pecho y banduyu azules a grises; nales y espalda color oliva; la cara inferior de les nales y la cola marielles a doraes. Mide en promediu 19 cm de llargor.
Thraupis cyanoptera
Thraupis cyanoptera, ye una especie d'ave de la familia Thraupidae, perteneciente al xéneru Thraupis.
Ye una especie d'ave que s'alcuentra en Brasil.
Thraupis glaucocolpa
Thraupis glaucocolpa, ye una especie d'ave de la familia Thraupidae, perteneciente al xéneru Thraupis.
Ye una especie d'ave que s'alcuentra en Venezuela y Colombia.
Thraupis ornata
Thraupis ornata, ye una especie d'ave de la familia Thraupidae, perteneciente al xéneru Thraupis.
Thraupis palmarum
La tangara o azulexu de palmeres (Thraupis palmarum) ye un ave del orde Passeriformes de tamañu medianu. Distribúise dende Nicaragua hasta Bolivia, Paraguái y el sur de Brasil. Tamién na islla Trinidá y, dende 1962, en Tobagu.
Atopar n'árees semi-abiertes, incluyendo cultivos y xardinos. Constrúi'l so nial n'árboles, xeneralmente palmes, y la fema guara trés, dacuando dos, güevos amarellentaos con llurdios marrones mientres 14 díes. Los pitucos permanecen nel nial otros 17 díes.
Los adultos miden 19 cm de llargu y pesen unos 36 g. El so plumaxe ye opacu, de color gris y verde oliva. Les plumes de vuelu son corites, la cola tamién, pero delineada con verde. Nel vuelu, ye visible una raya mariella na nala. Los sexos son similares, anque la fema ye un pocu más pálida.
Son sociales, y comen una gran variedá de frutes. Inclusive liban dacuando néctar y comen insectos, incluyendo bárabos de Lepidoptera. 
Thraupis sayaca
Thraupis sayaca comúnmente llamáu celestino común o celestón, pero tamién conocíu como chogüí, pebidal o sayubú ye una especie d'ave de la familia Thraupidae.
Mide aprosimao 15cm. El machu presenta un color celeste metalizado nel envés, siendo les nales y la cola de color gris en tonu verdosu. La fema ye d'un color más apagáu.
En Arxentina distribuyir poles provincies de Jujuy, Formosa, Salta, Tucumán, Córdoba, Misiones, Ente Ríos, Bonos Aires, Mendoza, Santa Fe, Santiago del Esteru, Chaco, Provincia de Corrientes Corrientes, Catamarca, La Rioxa, ente que nel restu d'América, tamién se distribúi por Uruguái, Paraguái y Bolivia.
Aliméntase de granes y frutos. Tamién come fueyes de Morrenia odorata, Senna occidentalis y probablemente otres especies de la mesma familia; ésti comportamientu ye conocíu como Foliofagia.
Constrúin un refechu nial fabricáu con tarmos, palos, y otros materiales similares. La fema pon de 3 a 5 güevos.
Thripophaga fusciceps
El colasuave senciellu (Thripophaga fusciceps), tamién denomináu colasuave cabecifusca y espinero llisu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive en Suramérica.
Vive nes selves húmedes tropicales de Bolivia, Brasil, Ecuador y Perú. Alcuéntrase en trés poblaciones dixuntes.
Thryomanes bewickii
El chivirín de cola escura (Thryomanes bewickii) distribuyir en Norteamérica llegando hasta'l centru de México, mide 14 cm aprosimao siendo un pocu menor que'l gorrión mexicanu.
Sigue una llista de les subespecies reconocíes comúnmente. Dos tán extintes dende'l s. XX, principalmente por cuenta de destrucción d'hábitat y predación de felinos.
Les últimes trés comúnmente xúnense en "T. b. mexicanus".
Thryophilus pleurostictus
La mura rayada (Thryophilus pleurostictus) tamién conocida como chivirín barrado o cucarachero ventribarrado, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Troglodytidae.
Ye nativu de Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Hondures, Nicaragua y Méxicu. El so hábitat natural son el monte tropical y subtropical, manglares y carbes.
Thryophilus rufalbus
La mura acoloratada, chivirín acoloratáu, cucarachero acoloratáu o soterrey ablondu y blancu (Thryophilus rufalbus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Troglodytidae. Na actualidá pertenez al xéneru "Thryophilus", enantes al xéneru "Thryothorus".
Ye nativu de Méxicu, Belice, Guatemala, El Salvador, Hondures, Nicaragua, Costa Rica, Panamá, Colombia y Venezuela.
El so hábitat natural son el monte secu y les árees húmedes abiertes y arbolaes, dende'l nivel del mar hasta los 1.500 m de altitú.
En promediu mide 15 cm de llargor y pesa 22 g. Plumaxe de les partes cimeres de color castañu acoloratáu ablondu, coles nales y la cola con rayes negres delgaes; mexelles con llinies blanques y negres, llinia ocular llarga y blanca; les partes inferiores son blanques, tiñíes nos llaos y lladrales de marrón abuxao. La subespecie "T. r. minlosi" tien la corona y les partes inferiores tiñíes de gris.
Aliméntase d'insectos, arañes y otros invertebraos.
Constrúi un nial en forma de retorta, con rizomorfos d'hongos negros, ramines y raicillas, a un altor de 2 a 3 m del suelu, sobre dalgún árbol o palma. La fema pon 3 a 4 güevos de color azul verdosu. La incubación dura dos selmanes y los pitucos abandonen el nial depués d'otros dos selmanes.
Thryophilus sinaloa
El cucarachero sinaloense (Thryophilus sinaloa), tamién conocíu como chivirín sinaloense, colchoneru común, mura sinaloense o saltapared sinaloense, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Troglodytidae.
Ye endémica de Méxicu, con dos avistamientos documentados en Estaos Xuníos, dambos en Arizona. Habita en viesques seques y manglares.
Thryorchilus browni
El cucarachero del bambú (Thryorchilus browni), tamién denomináu mura del cantu del monte o soterrey del bambú (Costa Rica), ye una especie d'ave paseriforme, la única perteneciente al xéneru monotípicu Thryorchilus qu'integra la familia Troglodytidae. Ye nativu de América Central.
Mide 10 cm y pesa 14 g. Ye relativamente pequeñu, de cola recortada, con ceyes anches y llurdios blancos sobre la nala doblada. Los adultos son de color café leonado brillante percima, con un barreteado angostu y negru nes nales y la cola. Presenten de 5 a 6 primaries más esternes, con un cantu ampliu. Cunten con una ceya ancha y el aníu ocular de color blancu. La llista postocular ye gruesa y café. Los llaos del pescuezu presenten un llistáu blancu y negru. Per debaxo son d'un blancu más o menos enllordiáu o un tisnáu fusco nos llaos; los lladrales son café anteado. La mexella ye gruesa, el quexal ye color carne y les pates son café claro. 
Alcuéntrase nel centru y sur de Costa Rica y oeste de Panamá.
Habita en carbes (especialmente de bambú) tropicales y subtropicales d'altitú y forestas montiegues húmedes ente los 2800 y los 3600  msnm, sobremanera enriba de la llende cimera de la esistencia d'árboles.
Ye probable que formen pareyes mientres tol añu. Son activos y curiosos y frecuentemente llevanten y ximielguen la cola.
Busca ente los nuedos de fueyes, mete'l picu ente fueyes endolcaes y hendiduras. Mover a lo llargo de les cañes; dacuando tamién brinca pel suelu. Acostuma esnalar p'atrapar la preses del viesu de les fueyes o les cañes. Aliméntase d'insectos pequeños, guxanos o arañes.
La so nial consiste nuna pelota bueca con entrada llateral, texida por completu de fueyes de bambú, con un forru escasu de fibres fines, a un altor de 1 a 3 m, allugáu sobre un parrotal o un bambú. Ponen 2 güevos blancos, chiscaos finamente con café pálido per toos llaos. Reproducir d'abril a xunu.
La especie "T. browni" describióse per primer vegada pol ornitólogu estaunidense Outram Bangs en 1902 sol nome científicu "Troglodytes browni"; localidad tipo «Volcán de Chiriquí, 3050 m, Chiriquí, Panamá».
Recuerda a los integrantes de "Henicorhina" en munchos aspeutos (cantar, plumaxe, nial), pero recién trabayos d'analises d'ADN suxuren que ye más próximu a "Troglodytes"; anguaño asitiáu nel so propiu xéneru pola mayoría d'el autores, pindiu de más investigaciones. La validái de les subespecies ye apostada, y sería meyor considerada monotípica.
Según la clasificación Clements Checklist 6.9, reconócense 3 subespecies, cola so correspondiente distribución xeográfica:
El Congresu Ornitolóxicu Internacional (IOC) (Versión 4.4, 2014) considerar monotípica. 
Thryothorus ludovicianus
La mura carolinense ('Thryothorus ludovicianus') ye una especie d'ave paseriforme de la familia Troglodytidae. Ye l'únicu miembru del xéneru monotípicu Thryothorus.
Ye nativu de Canadá, Estaos Xuníos, Méxicu, Belize, Guatemala y Nicaragua. El so hábitat natural consiste de monte templáu, subtropical y tropical.
Tiaris bicolor
El semillerito bicolor (Tiaris bicolor), tamién denomináu tomeguín prieto, gorrión negru, juana maruca y pebidal pechinegro, ye una especie d'ave Thraupidae que vive nes Antilles y el norte de Suramérica. Enantes clasificábase na familia Emberizidae.
En llatín "Tiaris" significa «con ornamientu de cabeza» y "bicolor" «de dos colories».
Mide unos 11 cm de llargu. El machu tien la cabeza, el gargüelu, el pechu y el banduyu d'un color negru esllucíu. El llombu ye verde olivo bien escuru. La fema tien l'envés beige-olivaceu y pembaxo abuxáu. Los xuveniles son como la fema pero más opacos. Aliméntase de granes y frutos nel suelu.
Alcuéntrase xuntu nes zones costeres de Venezuela, el norte de Colombia, amás de la mayoría de les Antilles. Frecuenta carbes baxes y espesures de vexetación de mariñes.
Añera d'abril a xunu. El nial ye globosu con entrada llateral, o dende embaxo construyíu con payes, fibres, raicillas y pelos. La puesta ye de tres güevos blancucios col estremu mayor bien llenu de llurdios pequeños.
Tiaris canorus
Tiaris canorus, tomeguín del pinar o senserenico especie d'ave reinal de Cuba, perteneciente a la familia Thraupidae del orde Passeriformes.
En llatín "Tiaris" significa “con ornamientu de cabeza” y "canorus" “que canta”. Tomeguín del pinar ye'l nome en Cuba occidental, considérase que ye una deformación de “tomeguín del espinar” porque non yá esiste en pinares y porque añera n'árboles y parrotales espinosos. Nel oriente del país llámase-y senserenico. N'inglés ye llamáu "Cuban grassquit".
]].N'España ye conocíu como Yerbero de Cuba
"Tiaris canorus" ta presente na isla de Cuba de forma común n'árees naturales y ye más raru cerca d'asentamientos humanos. Vive en sabanes, en cantos de montes semicaducifolios o de pinos, en carbes costeres y n'espesures de maleces n'árees agropecuaries. La especie tamién taba presente na Islla de la Mocedá mientres el sieglu XIX pero anguaño sumió d'esta isla. Foi introducida nes Bahames.
Miden 11 cm de llargu o daqué menos. El machu pol envés ye d'un color verde-olivo escuru, y gris nel vértiz de la cabeza. El picu ye negru, arrodiáu d'una mázcara negra que cubre'l gargüelu y hasta los güeyos, que son castañu escuru. Un collarín anchu de color mariellu arrodia la mázcara partiendo dende enriba de los güeyos hasta'l pechu. Ellí dixebra la mázcara negra d'un gran llurdiu negru nel pechu. Nel banduyu'l color ye gris parduzu. Les pates son de color negru'l machu y castañal clara acoloratáu la fema. La fema ye similar pero col collarín menos estensu y de color mariellu más apagáu, na mázcara y el llurdiu del pechu en cuenta de negru, el color ye abuxáu. Los inmaduros son como les femes pero de colores más apagaos. 
Cuando nun tán en dómina de apareamiento arrexúntase en pequeñes bandes familiares. Busquen el so alimentu de granes gramínees, pequeñes frutes y biltos ente les yerbes ya insectos. En dómina de cría les pareyes establecen una unión bien fuerte. Los machos vuélvense bien celosos y engarren ente sigo pol so territoriu. 
Añeren tol añu solo paran cuando s'atopen en muda pa folgar. El so nial ye globular, d'entrada penriba, grande respectu al tamañu de l'ave. Prefieren faelos sobre árboles o parrotales espinosos. Ye construyíu con payes, fibres y raigaños finos, y el so interior revistíu con materiales mullíos y pelos. La puesta ye de dos o tres güevos que miden 1,6 por 1,2 cm, blancucios, con tonu llixeru verde azuláu, con llurdios pardos y moraes nel estremu más anchu.
En Cuba ye de los páxaros que más comúnmente se prinden pa enxaular. Munchos muerren per caúnu que llogra afaese al cautiverio. El celu amarradiegu de los machos ye usáu pa engarralos como gallos”. La especie foi bien esportada a Europa hasta mediaos del sieglu XX. Llogróse la so reproducción en cautividá en voladeras grandes y en xaules de cría y aconséyase poner una escoba de paya virada escontra riba como nial.
Tiaris fuliginosus
El semillerito afumáu (Tiaris fuliginosus), tamién denomináu espiguero negru, pebidal tisnáu, tordillo afumáu o común, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae que vive en Suramérica. Enantes clasificábase dientro de la familia Emberizidae.
El semillerito afumáu mide alredor de 12 cm de llargu. El plumaxe de los machos ye de color gris bien escuru prácticamente negru, ente que les femes son de color gris mediu nes partes cimeres que s'esclaria a midida que avérase al banduyu ablancazáu. El so picu ye cónicu y negru en dambos sexos.
Les sos poblaciones tán esvalixaes pel norte y este de Suramérica, atopándose en Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Guyana, Paraguái, Trinidá y Tobago y Venezuela. 
Los sos hábitats naturales son les zones de carba y les escamplaes de los montes hasta los 1500 metros d'altitú.
Tiaris obscurus
El espiguero pardu (Tiaris obscurus), tamién conocíu como pebidal pardu o tordillo pardu, ye una especie d'ave passeriforme de la familia Thraupidae. Esta extrechamente rellacionáu col Pinzón de Darwin.
Pue atopase en Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Paraguái, Perú y Venezuela. El so hábitat natural son les viesques húmedes, viesques montiegues, carbes y árees degradaes.
Tien cuatro subespecies reconocíes. 
Tiaris olivaceus
Tiaris olivaceus ye una pequeña especie d'ave perteneciente a la familia Thraupidae del orde Passeriformes. Esiste en Méxicu, Centroamérica, norte de Suramérica, Antilles Mayores, y les Islles Caimán. 
En llatín "Tiaris" significa “con ornamientu de cabeza” y "olivaceus" “oliváceo”.
Tomeguín de la tierra ye'l so nome en Cuba occidental, y nel oriente del país llámase-y viudito.
Frecuenta sabanes, carbes, o espesures de maleces n'árees agropecuaries. En Cuba ye común en casi tol país, dende'l nivel del mar hasta elevaciones medianes, y en dellos casos puede atopase inclusive cerca de los asentamientos humanos.
Mide unos 11 cm. Ye verde olivo pol envés y buxu pembaxo. El picu ye gris escuru y los güeyos castaños. El machu tien sobre'l picu y los güeyos a manera de ceyes, dos enllordies mariellu-anaranxao y nel gargüelu unu gran llurdiu del mesmu color. Tien el pechu negru, color que s'espande cola edá. La fema tien les ceyes” y el gargüelu de color mariellu claro, y nun tien el pechu negru sinón gris parduzu. El neñón ye como la fema pero col mariellu de les ceyes y el gargüelu entá más pálidu. Aliméntase de granes gramínees, pequeñes frutes y retueyos.
Añera a lo llargo de too l'añu. El nial ye globosu con entrada llateral, construyíu con payes, fibres, raicillas y pelos. La puesta ye de dos o cuatro güevos blancucios daqué azulosos que nel estremu más gruesu tienen llurdios moraos y castañes.
Ye de los páxaros qu'en Cuba más comúnmente cácense pa enxaular. Munchos muerren per caúnu que llogra afaese al cautiverio. Non toos tienen la capacidá d'afaese fácilmente polo que la so discriminación ye entá mayor por cuenta del so cotizáu cantar.
Hai una gran variedá de tipos de cantar dende'l cantar campaniella puru yá casi extinto pol so altu valor, campaniella llisu (campaniella con cantar corriente) , cantar timbrado carauterízase por ser un cantar mas metálicu estos cantares que s'atopa nes partes templaes de Centroamérica y el cantar corriente o grillu con una gran variedá dende cantar grueso o finu como s'atopa más que tou nes partes calientes.
Tichodroma muraria
El esguilatorres, (Tichodroma muraria) ye una pequeña ave que s'atopa al traviés de los montes de Eurasia, incluyendo los Pirineos, los Alpes y los montes del Altái. Ye l'únicu miembru del xéneru Tichodroma. Dacuando ye consideráu como únicu miembru de la subfamilia Tichodromadinae na familia Sittidae, pero tamién ye separáu como familia independiente Tichodromadidae (Del Fuexu "et a el". 2007).
Les aves escontra l'este de Turkmenistán son llixeramente más escures, y dacuando fueron clasificaes como una raza separada "T. m. nipalensis".
El treparriscos ye mayormente non migratoriu, pero camudar a altores inferiores mientres l'iviernu, y dacuando analaya más llueñe entá, cuando dacuando usa canteres o edificaciones. Aves aisllaes envernaron tan llueñe como en Inglaterra, y una tamién envernó na Universidá d'Ámsterdam.
Ésta ye un ave de 15,5 a 17 cm de llongura con plumaxe sosprendentemente curiosu en carmesí, gris y negru, con vuelu como de caparina y xoriles inaccesibles. El so nome común chinu significa ‘flor de roca’.
Esta especie carismática ye bastante mansa, pero de cutiu ye sosprendentemente malo de ver nes fasteres de los montes.
Aliméntase d'insectos que llogra col so llargu picu, y añera en cuévanos predresos, poniendo 4 a 5 güevos blancos rayaos, que son guaraos pola fema. El cantar del machu ye una secuencia de xiblíos.
En vuelu paez un "Upupa epops" de colores estraños o una caparina xigante, pero engata paredones de piedra como si fuera un mure.
Tityra cayana
El titira colinegro, bacaco benedictín o tueré grande (Tityra cayana) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tityridae que vive en Suramérica. Enantes clasificábase dientro de Cotingidae.
Mide ente 20 y 22 cm de llargor y pesa de 60 a 70 g. Presenta dimorfismu sexual. El machu ye de color blancu mate percima y blancu per debaxo, col pileu negru; les rectrices, la remeres primariu y secundariu son tamién son de color negru; les remeres terciaries son de color gris plateado. Les femes presenten color marrón escuru en llugar de negru nes nales y la cola y color marrón na cabeza, el llombu y la parte inferior, con estríes corites. Dambos sexos tienen un aníu ocular acoloratáu de piel desnudo; l'iris ye coritu; el picu ye de color coloráu na base con punta negra. Les pates son fuscas. 
El so llamáu ye un runfíu curtiu "ed", "rek", "urd" o "wenk". Tamién canta un doble "bizei-buzzei" o un triple "wink, wink, wink". Ye más frecuente que cante cuando alza vuelu.
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana francesa, Guyana, Paraguái, Perú, Surinam, Trinidá y Tobago y Venezuela.
Vive nos cantos del monte húmedu, montes secundarios, plantíos con árboles de solombra, nel pantanal, los zarráus o sabanes, según en tierra firme y el monte d'árees estacionalmente inundables, polo xeneral a menos de 500 m de altitú, pero dacuando hasta los 1100 msnm.
Aliméntense principalmente de frutos de tamañu medianu, anque dacuando peracaben tamién insectos, pero casi siempres son nuevos los que los peracaben. Busca alimentu en pareya y dacuando solo o en pequeños grupos, pero siempres son intolerantes a otres especies d'aves a les que traten de d'estornar.
Añera nun furacu de dalgún árbol, xeneralmente nun nial de picatueru abandonáu o na corona d'una palmera seca, onde asitia un llechu de fueyes seques y delles pequeñes cañes. La fema pon 3 güevos de color ante con llurdios marrón, que guara mientres casi tres selmanes. Dambos padres alimenten a los pitucos, qu'abandonen el nial 3 selmanes a un mes dempués.
== Taxonomía reconocen dos subespecies, que dacuando fueron trataes como especies separaes, y presenten la siguiente distribución y carauterístiques:
Tityra inquisitor
La titira coroninegra o tueré chicu (Tityra inquisitor) ye un ave paseriforme de tamañu medianu. Tradicionalmente asitióse na "Cotingidae" o na familia "Tyrannidae", pero les pruebes suxuren que ye meyor en "Tityridae", onde agora ye asitiáu pola SACC. 
Alcuéntrase n'Arxentina, Belize, Bolivia, Brasil, Colombia, Costa Rica, Ecuador, Guyana Francesa, Guatemala, Guyana, Hondures, Méxicu, Nicaragua, Panamá, Paraguái, Perú, Surinam, Trinidad y Tobago y Venezuela. 
Tityra semifasciata
El titira amazcaráu o puerquito ("Tityra semifasciata") ye un ave tropical de la familia Cotingidae (n'ocasiones incluyida dientro de la familia Tityridae) qu'habita dende Méxicu hasta Bolivia y oeste de Brasil.
Ye un ave mediana, robusta, ente 19 y 20 cm. Los machos son de color gris claro, con un antifaz negru alredor de güeyos y na frente. Los güeyos, de la mesma, tán delimitados por un aníu coloráu (ensin plumes). El picu ye coloráu con negru na punta. Hai plumes negres nes nales y na cola; les pates tamién son negres.
Les femes caltienen el patrón del machu tocantes a aníu ocular, picu y pates; pero la cara, la corona y la frente son color marrón, lo mesmo que la nuca, el llombu y les bandes.
Vive en zones tropicales y subtropicales, dende'l norte de México a lo llargo de América Central hasta'l noroeste de Suramérica. Tamién se reportó na islla Trinidá.
Llámase-y puerquito pol so cantar, similar a los gurníos d'un gochu ("Sus scrofa"). Aliméntase principalmente d'insectos.
Todirostrum chrysocrotaphum
El titirijí cejiamarillo (Todirostrum chrysocrotaphum) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Todirostrum" qu'integra la familia Tyrannidae. Alcuéntrase principalmente al sur de la Cuenca del Amazones de Brasil, tamién na Amazonía de Colombia, Ecuador, Perú y Bolivia; la especie rexistrar en Venezuela. 
La distribución de la titirijí cejiamarillo ye principalmente na cuenca sur del Amazones, y nel este parte col ríu Amazones, nel sureste, el so algame estender escontra l'este, incluyendo Ilha de Marajó y l'última rexón enagües embaxo de tan solo el ríu Tocantins , del sistema del ríu Araguaia-Tocantins. Esta estensión al sureste de la gama termina nel centru(norte) del estáu de Maranhão, na rexón de Badea de São Marcos nel Océanu Atlánticu.
Na cuenca occidental del Amazones, estender nes rexones del sur de la cuenca del noroeste, y ta llindada pol Ríu Negru que s'estiende a los sos afluentes enagües enriba nel centru-sur de Colombia.
Todirostrum cinereum
El titirijí común (Todirostrum cinereum), tamién denomináu titirijí lomicenizo, espatulilla común o mariella y mosquerito común, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae que vive en Centru y Suramérica.
El titirijí común ye un páxaru pequeñu cola cabeza proporcionalmente grande y picu negru, llargu y rescto. De picu a cola mide ente 9,5 a 10,2 cm, y tien un pesu mediu d'ente 6,5 y 6,8 g. La metá cimera de la so cabeza ye negra que se va difuminando a gris escontra la nuca, y el restu de les sos partes cimeros son de color verde olivaceu escuru. Les sos nales son corites y presenten dos llistes marielles al igual que los sos cantos, y la so cola ye negra coles puntes blanques. Los sos partes inferiores son dafechu marielles. Dambos sexos tienen un aspeutu similar, pero los xuveniles tienen la parte cimera de la cabeza abuxada, marques crema nes nales y les partes inferiores más clares.
Estiéndese dende'l sur de Méxicu hasta'l noroeste de Perú, l'este de Bolivia y el sur de Brasil. El so hábitat natural son les zones arbolaes abiertes como les escamplaes y los marxes de les selves húmedes, amás de los montes secundarios, anque evita l'interior de les selves trupes. Tamién ye habitual velos nos plantíos arbóreas y los xardinos. Cria dende'l nivel del mar hasta los 1150 metros d'altitú, localmente hasta los 1500.
Xeneralmente reparar a los titirijíes comunes en pareyes, faciendo rápides incursiones o acurriéndose nel aire p'atrapar pequeños artrópodos d'ente la vexetación. De cutiu puédese-y ver cola cola alzada mientres se mueve poles cañes.
Tanto'l machu como la fema encargar de construyir el nial en forma de bolsa con una entrada llateral, suspendíu xeneralmente d'una fina caña o una liana a un altor ente 1 y 5 metros d'altor, anque dacuando pueden llegar a asitialos hasta los 30 metros. La fema guara la puesta, xeneralmente compuesta de dos güevos blancos, mientres 15–16 díes.
Todirostrum maculatum
El titirijí motudu (Todirostrum maculatum), tamién denomináu espatulilla enllordiada o titirijí enllordiáu ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae, que s'atopa en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana francesa, Guyana, Perú, Surinam, Trinidá y Tobago y Venezuela.
Vive en bosque de galería y cantos del monte húmedu de la Amazonia y nes árees urbanes arbolíos axacentes.
Mide ente 9 y 10 cm de llargor. L'iris ye anaranxáu. La cabeza gris ye con delles rayes; el restu de les partes cimeres son acampeza oliva, coles nales negres de cantos mariellos; el gargüelu ye blanca y el restu de les partes inferiores son de color mariellu, pero con estríes negres nel gargüelu, pechu y lladrales. El picu ye llargu y planu.
La pareya constrúi un nial de forma globular con entrada llateral. La fema pon dos güevos blancos con puntos acolorataos y guarar por 15 a 19 díes. Dambos padres alimenten los pitucos, qu'abandonen el nial dempués de 16 a 21 díes.
Todirostrum pictum
El titirijí pintáu o espatulilla pintada (Todirostrum pictum) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae que vive en América del Sur.
Mide 9 a 10 cm de llargor. La so cabeza ye negra acebache, tien les partes inferiores de color mariellu con llinies negres nel pechu; les partes cimeres verdes con costazos negros y los cantos de les nales mariellos; llistes lorales y pescuezu blancos; l'iris ye de color mariellu llamativu. El picu ye negru.
El titirijí pintáu vive nel dosel del cantu del monte húmedu, escontra los 400 m de altitú.
Aliméntase d'insectos alaos. Tamién inclúi frutos na so dieta.
Todirostrum poliocephalum
El titirijí cabecigrís (Todirostrum poliocephalum), tamién denomináu titirijí de cabeza gris o teque-teque (Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Todirostrum" qu'integra la familia Tyrannidae. Ye reinal de Brasil.
Ave bien pequeña, mide 9 a 10 cm. L'iris ye mariellu-anaranxáu. Picu en forma d'espátula, como tolos del so xéneru. Recuerda enforma al más llargamente distribuyíu titirijí común ("Todirostrum cinereum"); esibe uma llurdiu mariellu bien característica nel lorum, ye más olivaceu (non solamente gris) nel envés y la cola ye oliva ensin cantos blancos. Pembaxo ye mariellu. Cabeza y corona gris azuláu escuru.
Alcuéntrase nel sureste de Brasil, dende'l sureste de Badea y Mines Gerais escontra'l sur hasta Santa Catarina.
Asocede na Viesca atlántica tantu costera como de faldeos y d'altitú, y en matos mesófiles. Hasta los 1350 msnm.
Ye bien paecíu al titirijí común, con quien asocede localmente en Brasil, pero tiende a ser más florestal. Ye básicamente un ave arborícola, que dacuando baxa abondo; ye animáu, llevanta y ximielga la cola, delles vegaes llevantándose bastante sobre les sos piernes. Anda en pares y xeneralmente nun se xunta a bandaes mistes.
Aliméntase de pequeños frutos y insectos que prinda nel aire.
Constrúi la so nial pendular, un tranzado de 30 cm, colgáu de la punta de les cañes.
La especie "T. poliocephalum" describióse per primer vegada pol naturalista alemán Maximilian zu Wied-Neuwied en 1831 sol nome científicu "Todus poliocephalus"; localidad tipo «Río de Janeiro, Brasil».
El Comité Brasileñu de Rexistros Ornitolóxicos (CBRO) asitia'l xéneru "Todirostrum" na familia Rhynchocyclidae Berlepsch, 1907 separada de Tyrannidae.
Tolmomyias assimilis
El picoplano aliamarillo (Tolmomyias assimilis), tamién denomináu picu chatu de nales marielles, picoancho aliamarillo y piquiplano aliamarillo, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae que vive nel sur de América Central y América del Sur 
Hai diferencies significatives n'especial el cantar ente les poblaciones al este y al oeste de los Andes lo que suxure que los dos tipos d'aves tengan de considerase como especies distintes, anque dambes poblaciones tienen aspeutu similar y paécense enforma al picoplano sulfurosu. En tal casu la población al oeste de los Andes el so nome científicu camudaría a "T. flavotectus", ente que la población amazónica caltendría'l nome científicu "T. assimilis". 
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Colombia, Costa Rica, Ecuador, la Guayana francesa, Guyana, Nicaragua, Panamá, Perú, Surinam, Venezuela.
Vive na selva húmeda al sur de América Central, y nel Topetó y el Amazones en América del Sur. 
Tolmomyias flaviventris
El picoplano pechiamarillo (Colombia) (Tolmomyias flaviventris), tamién denomináu picoancho pechiamarillo (Ecuador) o bicu chatu amarelo (en portugués, Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Tolmomyias" qu'integra la familia Tyrannidae. Alcuéntrase en América del Sur. 
Mide 12,7 cm de llargor y pesa 11,3 g. La cabeza y partes cimeros son de color verde oliva coles nales y la cola más escures y colos cantos de les plumes de color mariellu y dos barras marielles en cada nala. El gargüelu, el pechu y aníu ocular son doraos, los lores son de color ocre, y l'abdome ye mariellu opacu. El picu ye esplanáu lateralmente, y ye de color negru enriba y blancu embaxo. Hai diferencies de coloración ente subespecies, asina, les del occidente presenten plumaxe más oliva opacu escuru y los oriente y el norte más mariellu y brillosu.
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana francesa, Guyana, Perú, Surinam, Trinidá y Tobago y Venezuela.
Vive nel nivel cimero y medio del monte; nos árboles de les sabanes, zarráus y árees inundables, banzaos, marimas y manglares.
Tien vezos asemeyaos a "Tolmomyias sulphurescens", posa erecto, nun llevanta la cola; da vuelos curtios pa prindar insectos nes fueyes y vuelve a la so percha. Solo o en pareya. Ye más arborícola y nun se xunta a bandaes mistes. Puede ser sintópica con otros conxéneres na so vasta zona de distribución.
Aliméntase básicamente d'insectos.
Constrúi un nial con forma de botella, fechu de fibra vexetal y suspendíu d'una caña, polo xeneral cerca d'un nial d'aviespes, que supuestamente-y apurren cierta proteición contra'l depredadores. La fema pon dos o tres güevos de color blancu cremosu o arrosáu, con mancha color púrpura, sobremanera nel estremu más grande; la fema los guara mientres 17 díes.
La especie "T. flaviventris" describióse per primer vegada pol naturalista alemán Maximilian zu Wied-Neuwied en 1831 sol nome científicu "Muscipeta flaviventris"; localidad tipo «sur de Bahia, Brasil».
Les relaciones dientro del xéneru son inciertes, pindies de completase estudios xenéticos más amplios. Les subespecies del oeste de la Amazonia ("viridiceps", "zimmeri", "subsimilis") delles vegaes son trataes como especies dixebraes con base en diferencies de plumaxe y vocalización. Sicasí, les llendes taxonómicos de toles subespecies tán ruinamente delineados. Los taxones denominaos "borbae", de Borba (Río Madeira, en Brasil), consideráu como un cruzamientu ente "viridiceps" y la nominal; "collingwoodi", descrita dende Trinidá, ta incluyida dientro de "aurulentus". El CBRO (Comité Brasileñu de Rexistros Ornitolóxicos) considera al presente xéneru como perteneciendo a la familia Rhynchocyclidae .
Reconócense 6  subespecies, estremaes en 2  grupos politípicos, cola so correspondiente distribución xeográfica:
Grupu "flaviventris" (de lórum ocre):
Grupu "viridiceps" (de face olivácea):
Delles clasificaciones consideren estos dos grupos como especies separaes: el presente y "Tolmomyias viridiceps", ente ellos el IOC y Zoonomen.
Tolmomyias poliocephalus
El picoplano cabecigrís (Tolmomyias poliocephalus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae, que s'atopa en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana francesa, Guyana, Perú, Suriname y Venezuela.
Vive nel sotobosque y el nivel mediu de montes húmedos tropicales y subtropicales, per debaxo de los 1.000 m de altitú.
El picoplano cabecigrís mide 12 a 13 cm de llargor. Tien l'envés de color verde oliva amarellentáu, el pileu, nuca y subbigoreras grises. Tien la llista loral y el gargüelu blanques. Los sos partes inferiores son amarellentaes con flacos oliva. Tien les nales negres con barres marielles.
Constrúi un nial en forma de bolsa a unos 25 m sobre'l suelu, xeneralmente cerca d'un nial d'aviespes. La fema pon dos a tres güevos.
Tolmomyias sulphurescens
El picoplano sulfurosu o picochato grande (Tolmomyias sulphurescens) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae que s'atopa en Arxentina, Belice, Bolivia, Brasil, Colombia, Costa Rica, Ecuador, El Salvador, Guatemala, Guayana francesa, Guyana, Hondures, Méxicu, Nicaragua, Panamá, Paraguái, Perú, Surinam, Trinidá y Tobago y Venezuela.
Vive nel nivel mediu del interior del monte y dacuando nos llurdios de vexetación riberana nuna zona ensin hinchentes ya islles fluviales, per debaxo de los 2.000 m de altitú.
El picoplano sulfurosu mide de 12,5 a 14,2 cm de llargor y pesa alredor de 15,2 g. El plumaxe del so envés ye verde oliva; el pileu abuxáu; el banduyu amarellentáu; y presenta filetes amarellentaos en coberteras. El so quexal ye rosada.
Aliméntase d'insectos que busca ente la xamasca o atrapa en vuelu.
Constrúi'l so nial con fibres negres del hongu "Marasmius", ésti tien forma globular con entrada llateral a manera de túnel escontra baxo, na punta de dalguna cañes delgada de la parte baxa o midía d'un árbol del monte. La fema pon 2 o 3 güevos nuna cámara asitiada na parte cimera del nial, enriba de la entrada. La incubación dura 17 a 19 díes; xeneralmente ye la fema la que guara los güevos, pero por momentos ye substituida pol machu. Los pitucos abandonen el nial 22 a 24 díes de nacer.
Tolmomyias traylori
El picoplano ojinaranja (Tolmomyias traylori), tamién denomináu picoplano ojiamarillo (Colombia) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Tolmomyias" qu'integra la familia Tyrannidae. Ye nativa de la parte oriental de la Amazonia en América del Sur.
Mide 13,5 cm. L'iris ye anaranxáu maciu. Penriba ye oliváceo, la corona daqué abuxada. Área loral, cubierta de los oyíos, gargüelu y pechu pardu-amarellentáu apagáu, pembaxo ye mariellu maciu. Nengún otru "Tolmomyias" esibe'l güeyu anaranxáu y el pescuezo pardacento por alantre. 
Distribuyir pol sureste de Colombia (sureste de Putumayo, noroeste d'Amazones), esti de Ecuador (este de Napo) y nordés del Perú (norte del Ríu Amazones en Loreto).
Habita en montes de várzea tropicales y subtropicales, embaxo de los 300 msnm.
Distintu de los otros picoplanos, abondo comunes, esta especie paez ser más rara, anque non amenazada. Anda solitariu o en pares, usualmente nun se xunta a bandaes mistes; ye más arborícola qu'el picoplano sulfurosu ("Tolmomyias sulphurescens").
La so dieta consiste d'insectos.
El so llamáu más frecuente ye un distintu runfíu “juiiiiizzz-birrrt”, delles vegaes con otres notes runfíu amestaes. El cantar hasta unes 5-7 notes bien enunciaes “zhriiii”.
La especie "T. traylori" describióse per primer vegada polos ornitólogos estaunidenses Thomas Schlunberger y Theodore A. Parker en 1997 sol mesmu nome científicu, qu'homenaxa al ornitólogu Melvin Alvah Traylor Jr.; localidad tipo «5 km ESI de Orán, Loreto, Perú».
Les relaciones dientro del xéneru) son inciertes, dependiendo de completase estudios xenéticos más fondos; aparenta tar más próxima al complexu de taxones "Tolmomyias sulphurescens". Ye monotípica. 
Toxorhamphus novaeguineae
El picudu ventrigualdo (Toxorhamphus novaeguineae) ye una especie d'ave paseriforme de la familia "Melanocharitidae" endémica de Nueva Guinea y les islles cercanes.
Atopar nes selves húmedes tropicales de Nueva Guinea, les islles Aru y Raxa Ampat.
Toxorhamphus poliopterus
El picudu cabecigrís (Toxorhamphus poliopterus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia "Melanocharitidae" endémica de Nueva Guinea
Alcuéntrase namái na cordal central de la isla de Nueva Guinea, salvo'l so estremu occidental, tantu na zona perteneciente a Indonesia como na de Papúa Nueva Guinea.El so hábitat natural son los montes tropicales montiegos húmedos.
p. poliopterus" - esti y sudeste de Nueva Guinea
Toxostoma cinereum
El cuitlacoche cenicientu o cuitlacoche peninsular (Toxostoma cinereum) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Mimidae endémica de la península de California, en Méxicu, onde s'atopa dende la punta sur de la península hasta 31°N na mariña oeste y 29°N na mariña esti. El so hábitat natural son les zones de carba desértico.
El cuitlacoche cenicientu mide unos 25 cm de llargu. El so plumaxe ye pardu buxu nes partes cimeres ente que les inferiores son blanques chiscaes con llixos triangulares negres, con especialmente densidá nel pechu. Les plumes esteriores de la cola tienen les puntes blanques.
Toxostoma crissale
El cuitlacoche culirrojo (Toxostoma crissale), tamién conocíu como cuitlacoche crisal, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Mimidae. Distribúise nel suroeste de los Estaos Xuníos (oeste de Texas, el sur de Nuevu México, el sur de Arizona, sureste de California, estremu sur de Nevada y l'estremu suroeste Utah) y nel norte de Méxicu.
Estes aves algamen hasta 32 cm de llargor y tienen un picu fondamente curvado. Los güeyos son de color mariellu opacu. Pue atopase cerca de regueros desérticos en maleza trupa, carbes de mesquite, sauces, encinillo, manzanita y chaparral. L'ave escasamente vuela al campu, prefiriendo caminar o correr alredor del so territoriu y na mayoría de vegaes cuerren a escondese cuando son fadiaos por un depredador potencial.
Nos primeros años del estudiu de les aves del oeste d'América del Norte, esta especie foi confundida col cuitlacoche californianu ("Toxostoma redivivum"), col cual ta estrechamente rellacionáu. La descripción de "T. redivivum" nel llibru de John Cassin en 1856 "Illustrations of the Birds of California, Texas, Oregon, British, and Russian America" llevó darréu a otros ornitólogos a la conclusión de que siquier trés de les aves descrites yeren en realidá cuitlacoches crisal. Cuando un ciruxanu del exércitu que trabayaba en Nuevu México unvió amueses a Cassin d'un páxaru qu'él creía que yera un cuitlacoche californianu, Cassin unvió les amueses a Spencer Baird nel Institutu Smithsoniano. Baird determinó que nun yera un cuitlacoche californianu y publicó los sos afayos en 1858, identificando al cuitlacoche crisal como una nueva especie.
Erros d'impresión na publicación de Baird en 1858 llevó al tracamundiu per munchos años y al discutiniu sobre'l nomamientu del cuitlacoche crisal. La publicación de Baird identificó la nueva especie como "Toxostoma dorsalis", una y bones la imprentadora camudara'l nome de la nueva especie de cuitlacoche col nome d'una nueva especie de xuncu, "Xuncu dorsalis". Baird fixo arreglos por que el erru fuera correxíu, grabando'l nome como "T. crissalis" el siguiente mes. Darréu, el nome "T. crissalis" foi aceptáu y utilizáu hasta 1920, cuando l'ornitólogu Harry Oberholser publicó una nota afirmando que "T. dorsalis" tenía de ser utilizáu nel so llugar porque tenía prioridá sobre la publicación de "T. crissalis", a pesar de que la publicación orixinal fuera un erru y que fuera correxida rápido. Como resultancia, l'epítetu "T. dorsalis" apaeció na lliteratura ornitolóxica hasta 1983, cuando la Comisión Internacional de Nomenclatura Zoolóxica restauró formalmente al nome previstu por Baird de "T. crissale".
El cuitlacoche crisal constrúi'l so nial en parrotales trupos a un altor de 3 a 8 pies, polo xeneral so una caña grande pa la proteición, tantu d'otros páxaros como del sol. El machu y la fema collaboren na construcción del nial en forma de copa, construyíu a partir de ramines y forráu con vexetación más fina. Los güevos, que son de color azul ensin llurdios (esta ye la única especie de cuitlacoche que pon güevos ensin llurdios), son puestos en niaraes de 2 a 3 güevos y son guariaos mientres unes 2 selmanes, con dambos, machu y fema, turnándose nel nial. Les críes vuelen de 11 a 13 díes dempués de la eclosión. Los mozos son más pálidos y más apagaos que los adultos, coles subcaudales más marrón.
La especie ye omnívora, alimentándose d'insectos, granes y frutos. El cuitlacoche crisal aliméntase principalmente en suelu, utilizando'l so llargu picu pa sondiar a la so presa ente la foyarascasobremanera so los parrotales.
Toxostoma curvirostre
El cuitlacoche piquicurvo o común (Toxostoma curvirostre) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Mimidae mesma de Méxicu y el sur de los Estaos Xuníos.
Un cuitlacoche adultu mide ente 24 y 29 cm de llargu. La cola ye llarga; el plumaxe de les partes cimeres pardu buxu y nes partes inferiores ye claru. Estremar d'otros cuitlacoches similares pel so picu llargu y curvu, y pola presencia de rayes escures nel pechu claru. El güeyu de los adultos ye anaranxáu o colloráu, ente que los individuos inmaduros tienen los güeyos mariellos.
Ye un habitante común de los desiertos del suroeste d'Estaos Xuníos, dende Arizona hasta Texas. En México vive dende'l desiertu de Sonora, nos estaos de Sonora y Chihuahua, y la so distribución estender al sur al traviés de la altiplanicie Mexicana hasta les zones altes de Oaxaca. Vive en desiertos y zones semidesérticas, en vexetaciones de carbes, de parrotales y cactus, pero tamién suel presentase nes llendes de los montes y ye un habitante relativamente común en xardinos y parques urbanos de la ciudá de México.
Alimentar nel suelu, y la so dieta consiste de pequeños frutos, insectos, viermes o moluscos. Xeneralmente son aves solitaries, pero pueden alimentase en pareyes y formar grupos alimenticios con otres especies d'aves.
Toxostoma lecontei
El cuitlacoche pálidu (Toxostoma lecontei) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Mimidae. Distribúise nel suroeste d'Estaos Xuníos y el noroeste de Méxicu. Prefier vivir en desiertos con bien poca vexetación, onde s'entemez colos suelos arenosos. El nome científicu de la especie conmemora al entomólogu estaunidense John Lawrence LeConte.
Toxostoma longirostre
El cuitlacoche piquilargo (Toxostoma lonxirostre), tamién conocíu como cuitlacoche picu llargu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Mimidae. Distribúise nel sur de Texas y el nordés de Mexico.
Hai dos subespecies reconocíes, "T. l. lonxirostre", acoloratáu brillante na parte cimera, dende'l sureste de San Luis Potosí y el norte de Veracruz al sur, y "T. l. senetti", más gris percima, dende'l norte de Veracruz.
El cuitlacoche piquilargo ye delgáu y de cola llarga, con un promediu de 26,5 a 29 cm de llargor y alredor de 70 g de pesu. Los adultos son de color marrón na parte cimera con un tinte acoloratáu más brillosu na grupa y la cola, ye de color ablancazáu na parte inferior con una raya negra en cada llau del gargüelu y rayes negres ​​sobre'l pechu y el banduyu. Tien dos barras pálides nes nales. La cabeza ye de color abuxáu, especialmente na cara. El picu ye negru, abondo llargu y llixeramente curváu escontra baxo, los güeyos son de color naranxa a mariellu.
Distribúise dende'l sur Texas al traviés de Tamaulipas y l'este de Coahuila a lo llargo de l'aguada atlántica de México al centru de Veracruz. Presentar en llugares con parrotales o carbes de too tipu.
Polo xeneral permanez ocultu o cerca del suelu, anque puede cantar dende perchas visibles. Aliméntase sobremanera d'insectos y frutes, busca insectos nel suelu dando vueltes energéticamente a les fueyes y otres refugayes.
El nial, en forma de copa avolumada, ye asitiáu en vexetaciones trupes a baxa o mediu altor, fechu de materiales tales como cañes y yerbes. La fema pon ente 2 y 5 güevos de color blancu azuláu con llurdios de color marrón acoloratáu y gris o blancu verdosu con diminutos llurdios marrones.
Toxostoma redivivum
El cuitlacoche californianu (Toxostoma redivivum) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Mimidae que s'atopa nel hábitat del chaparral de California y Baxa California. Tien costumes similares al "cuitlacoche culirrojo" y el "cuitlacoche pálidu", y suel ser la única especie de "Toxostoma" na mayor parte de la so llindada área de distribución. Al igual que la mayoría de los sos parientes, escasamente vuela n'espacios abiertos, prefiriendo caltenese ocultu na trupa maleza. Poro, magar ye común en gran parte de la so área de distribución, nun ye bono de ver.
Mide cerca de 30 cm de llargor y pesa cerca alredor de 85 gramos, siendo la especie de mimido más grande. Polo xeneral, ye de color marrón. Tien un patrón escuru na mexella y a diferencia de la mayoría del so xéneru, tien güeyos escuros. Aliméntase d'insectos y pequeños invertebraos.
Toxostoma rufum
El cuitlacoche acoloratáu (Toxostoma rufum) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Mimidae mesma de Norteamérica.
El cuitlacoche acoloratáu ye color castañu acoloratáu nes partes cimeres y blancu con un motudu escuru nes partes inferiores. La so cola ye llarga, acoloratada con cantos más claros arrondaos. Los güeyos son de color mariellu intensu. El promediu de los adultos ye de 29 cm de llongura con un valumbu alar de 33 cm, y pesa alredor de 68 gramos.
Alcuéntrase en carbes y parrotales trupos, de cutiu en busca d'alimentu nes fueyes seques nel suelu. Tamién esfruta de la converxencia del verde cortáu y non cortáu, sobremanera si hai un ampliu terrén de parrotales, esto ye, árboles frutales con maleza. Tamién esfruta de xardinos perennes y puede vese saltando dende'l suelu p'atrapar insectos nes flores y la xamasca. La so área de reproducción inclúi los Estaos Xuníos y Canadá, al este de la montes predresos.Trátase d'una migración parcial, onde les aves del norte pasen l'iviernu nel sur d'EE.XX. Solo hai un rexistru británicu d'este viaxe tresatlánticu.
Esta ave ye omnívora, come insectos, bayes, nueces y semilla, según lombriz, caracoles y, dacuando lagartija.
La fema pon 3-5 güevos nun nial de ramines llenes de yerba.El nial ye construyíu nun parrotal trupu o na parte baxa d'un árbol. Dambos padres guaren y alimenten a les sos críes.Estes aves tienen dos o tres generaciones nun añu. Ellos son capaces de cantar hasta 3000 distintes cantares. El machu canta una serie de frases curties repitíes melodiosamente dende una percha abierta pa defender el so territoriu y ye tamién bien agresivu na defensa del nial.
El cuitlacoche acoloratáu ye'l páxaru oficial del estáu de Xeorxa, y foi la inspiración pal nome de l'antigua Lliga Nacional del equipu d'H.oquei en Atlanta, los Atlanta Thrashers, pol so nome n'inglés.
Tregellasia leucops
Tregellasia leucops ye una especie d'ave Passeriformes, perteneciente a la familia Petroicidae, del xéneru Tregellasia.
Trichodere cockerelli
El mieleru de Cockerell (Trichodere cockerelli) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Meliphagidae. Ye la única especie de la so xéneru y nun se reconocen subespecies. Ye endémica de Australia, atopándose na zona costera del norte de la península del Cabu York, onde ye consideráu como una especie moderadamente común.
Trichothraupis melanops
El fruteru d'antioyos negros o fruteru corona mariella (Trichothraupis melanops) ye una especie d'ave de la familia "Thraupidae". Ye l'únicu miembru del xéneru Trichothraupis. 
Habita ente los 500 y 2.400 m de altitú, nos niveles inferiores del monte y zones arbolaes. Atopar nuna gran parte del este y sur de Brasil, esti de Paraguái, norte de Uruguái y al nordés d'Arxentina; con una población dixunta a lo llargo de l'aguada oriental andina, en Perú, Bolivia y nordés d'Arxentina. Polo xeneral ye común y estendida, polo que la BirdLife International y la UICN consideren la sobreviviencia de la especie, de menor esmolición, anque la población acomuñada colos Andes ye relativamente local y pocu común.
Mide 16,5 cm de llargor. La parte inferior del so cuerpu ye de color canela a leonado; el llombu y la cabeza son de color marrón olivaceu qu'oldea cola la cola y les nales negres, estes postreres con un espéculo blancu que ye malo de ver cuando s'alza en vuelu, pero conspicuo nel momentu del vuelu. El machu tien un llurdiu mariellu na corona y un gran llurdiu negru alredor de los güeyos, que paecen "gafes" o antioyos.
Aliméntase d'insectos y tamién de frutos. Frecuentemente busca alimentu en badas mistes con otres especies, actuando como centinela y sigue les formigues guerreres p'atrapar les preses que fuxen d'elles. P'alimentase acomúñase tamién con dos especies de monos: "Cebus apella" y "Alouatta fusca".
Trochalopteron morrisonianum
El charrán de Morrison ("Trochalopteron morrisonianus") ye una especie d'ave de la familia Leiothrichidae.
Puede ser atopada en República Popular de China China y Taiwan.
Trochocercus cyanomelas
El monarca d'El Cabu (Trochocercus cyanomelas) ye una especie d'ave na familia Monarchidae.
Alcuéntrase en Burundi, República Democrática d'El Congu, Kenia, Malaui, Mozambique, Ruanda, Somalia, Sudáfrica, Suazilandia, Tanzania, Uganda, Zambia, y Zimbabue.
Trochocercus nitens
El monarca brillosu (Trochocercus nitens) ye una especie d'ave na familia Monarchidae.
Alcuéntrase n'Angola, Camerún, República Centroafricana, El Congu, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Guinea Ecuatorial, Gabón, Ghana, Guinea, Liberia, Nixeria, Sierra Lleona, Sudán del Sur, Togu y Uganda.
Troglodytes aedon
El cerrica criollu (Troglodytes aedon), tamién denomináu mura común, cucarachero común, chercán, chivirín saltapared, saltapared continental norteño, soterrey cucarachero, cerrica casera, curucucha, y tacuarita, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Troglodytidae, que se distribúi pola mayor parte d'América. En Rarámuri (Tarahumara): chuépari (Sierra Tarahumara, Chihuahua).
Mide aprosimao 10 cm y pesa alredor de 12 g, tien un cantar curtio y repetitivo n'ocasiones y dacuando puede llegar hasta ser melodiosu. Tanto'l machu como la fema tienen un color arena pela cabeza y bandes de les nales, rayes negres y marrones poles nales y la cola, y pol abdome marrón bien claro. Los exemplares nuevos son más escuros que los adultos.
Ye un ave inquieta de movimientos rápidos, polo xeneral siempres la ve engatando, nun volar grandes distancies anque tea en peligru.
Aliméntase de insectos y de arácnidos qu'atopa nes plantes o nel suelu.
Fabrica'l so nial con camperes y plumes que los asitia en buecos nos árboles secos, teyaos, caños, etc.
Alcuéntrase en América dende'l sur de Canadá hasta Tierra del Fueu. Les poblaciones de Norteamérica pel hibiernu migren al sur hasta Méxicu. 
Habita en pacionales, xuncales, xardinos de les cases, etc.
Troglodytes rufociliatus
El chivirín ceya ablonda (Troglodytes rufociliatus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae. Ye nativu de América Central, incluyendo El Salvador, Guatemala, Hondures, Méxicu y Nicaragua. El so hábitat consiste de monte húmedu montiegu tropical y subtropical. Nun tien subespecies reconocíes.
Troglodytes rufulus
El cucarachero de Pantepui, cerrica de Tepuy o mura de Pantepui ("Troglodytes rufulus") ye una especie d'ave de la familia Troglodytidae. 
Vive nos cantos del monte y carbes de los tepuyes del surriente de Venezuela y rexones estremeres de Guyana y Roraima, Brasil, ente los 1.000 y 2.800 m de altitú, principalmente ente 1.500 y 2.400 msnm.
Mide ente 11,4 y 12,2 cm de llargor. El plumaxe de les partes cimeres ye de color castañu ablondu; presenta agambes color ante ocráceo y mexelles con tonos ocráceos; les nales y la cola tienen barres delgaes corites; los llaos y flacos son castaños a ablondos y el pechu y banduyu son abuxaos.
Troglodytes solstitialis
La mura ceya blanca, cerrica montañesa, cucarachero cervunu, cucarachero paramero, o mura paramera (Troglodytes solstitialis), ye una especie qu'integra'l xéneru "Troglodytes", de la familia Troglodytidae. Esta ave distribuyir nel norte y centro-oeste de América del Sur.
Estiéndese, siempres per fasteres selváticas de montes, dende Venezuela, Colombia, Ecuador, Perú, y Bolivia, hasta les provincies del noroeste de la Arxentina. 
Esta especie describióse orixinalmente por Philip Sclater nel añu 1859, sol mesmu nome científicu. La localidá tipu dada ye: «Cerca de Riobamba, Chimborazo, Ecuador».
Dacuando considérase qu'inclúi a "Troglodytes rufulus", "Troglodytes rufociliatus", "Troglodytes ochraceus", y "Troglodytes monticola" como subespecies, sicasí, estudios d'ADN atoparon que, salvu quiciabes la postrera, son toes elles distintes especies. 
Turdoides affinis
El turdoide piquigualdo (Turdoides affinis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Leiothrichidae reinal del sur de la India y Sri Lanka.
Habita en carbes, cultivos y xardinos. Esta especie, como la mayoría de los turdoides, nun ye migración de les aves migratoria, y tien nales curties arrondaes y un vuelu débil, y xeneralmente reparar cantando y buscando alimentu en grupos. Frecuentemente ye confundíu col turdoide matorralero ("Turdoides striata"), que la so zona de distribución asolapar en partes del sur de la India, a pesar de que tien un cantar distintivo y tiende a atopase en hábitats con más vexetación. N'inglés, el so nome común tamién se confunde col turdoide cabeciblanco ("T. leucocephala").
Estes aves tienen partes cimeros de color gris marrón, gris nel gargüelu y el pechu con dalgún llurdiu, y un banduyu beige maciu. La cabeza y la nuca son de color gris. El Sri Lanka la subespecie "T. a. taprobanus" ye d'un gris pálidu monótonu. Nel sur de la India, la subespecie nominal tien un pileu ablancazáu y la nuca con un tonu escuru. Les anches son más pálides y la cola tien una extermo escuru. Les aves nel estremu sur de la India son bien similares a la subespecie de Sri Lanka col color de pileu y llombu más grises. El güeyu ye blancu azuláu. La subespecie de la India ta más fuertemente rayada nel gargüelu y el pechu. La subespecie cingalesa asemeyar al turdoide matorralero, "Turdoides striatus", anque esta especie nun s'atopa na isla.
Reparáronse siete vocalizaciones distintives nesta especie y tien un llamáu más agudu qu'el turdoide matorralero. El turdoide matorralero tien llamaos con una calidá más fuerte y nasal.
La taxonomía d'esta especie yera confusa nel pasáu y non podía estremase col turdoide matorralero simpátrico y el turdoide alirrufa ("Turdoides rufescens") de Sri Lanka.
Esta especie distribúyese irregularmente nel sur de la India y Sri Lanka. La subespecie nominal alcuéntrase en Andhra Pradesh, al sur del ríu Godavari y Karnataka al sur de Belgaum en Tamil Nadu. Prefier altitúes baxes y los hábitats más secos qu'el turdoide matorralero, pero n'ocasiones atopar al pie de él. La subespecie de Sri Lanka alcuéntrase nes tierres baxes y llombes hasta aprosimao 1500 m evitando'l trupu monte.
El turdoide piquigualdo vive en bandaes de siete a diez o más. Ye un páxaru ruidosu, y la so presencia ene un fatáu puede xeneralmente ser reconocida a cierta distancia pol parllotéu continuu, chirridos y garllo producíu polos sos miembros. N'ocasiones, unu de los miembros pósase a lo cimero d'un árbol y actúa como una centinela ente que los restantes miembros de la bandada alimentar n'o cerca de la tierra. Aliméntase principalmente d'insectos, pero tamién comen frutos, néctar y restos de comida humana. Tamién son conocíos por comer ciertes llagarteses ("Calotes versicolor") y escorpiones látigo. Nun volar llargues distancies, la máxima distancia percorrida hasta detenese foi d'aprosimao 180 metros y enantes de volar, polo xeneral, ganen altor saltando d'un árbol o parrotal altu. Drongos reales ("Dicrurus macrocercus"), pegues vagamundes ("Dendrocitta vagamunda") y esguiles indios de palmera ("Funambulus palmarum") frecuentemente reparar alimentándose cerca d'estos turdoides.
Los páxaros espierten enantes del amanecer, alredor de 6 de la mañana, y empiecen a buscar aliemento. Son relativamente inactivos nes hores más caloroses del día, dende les 13:30 a 16:30 hores. Axuntar en grupos alredor de 19:00 hores y se afechen enantes de dir dormir. Los miembros d'un grupu de suañu allegante a otru tienen a los mozos nel centru del grupu. Cuando s'alimenten les aves centinela faen llamaos con movimientos de nales y pequeños saltos. L'afecháu ye una actividá común, sobremanera pel hibiernu, y los miembros pueden pidir comida a otros. 
Al turdoide piquigualdo gústa-y particularmente tomar baños, y puede visitar fontes pa páxaros nos sos respectivos territorios, polo xeneral alredor de la tarde o al anochecerín. N'ocasiones, reparóse a estes aves visitando bebezones d'aves en redol de les 18:30 hores, dempués de la puesta del sol, cuando la escuridá apenes empieza.
Un estudiu en plantíos de Sivakasi reparó de que los grupos teníen una área de distribución de 0.4 km y una densidá de población de 55 aves per kilómetru cuadráu.
Viose a esta especie añerar mientres tol añu, pero la temporada alta de cría ye anterior a l'apaición del monzón del sudoeste. Constrúi'l so nial nun árbol, ocultu en mases trupes de xamasca. La mayoría de los niales asitiar por debaxo d'un altor de cuatro metros. El nial ye un pequeñu tazón asitiáu la bifurcación d'una caña. La niarada normal ye de dos a cuatro güevos azul turquesa, anque la fema puede poner hasta cinco nes llombes de Sri Lanka. Los güevos eclosionen dempués de 14 a 16 díes. Los venaos padres alcuéntrase nel cantu del nial en llugar de sentase nos pitucos. El parasitismu de puesta pol críalo blanquinegru ("Clamator jacobinus") ye conocíu tantu de la rexón india como na cingalesa. El cuquiellu chikra ("Hierococcyx varius") tamién foi señaláu por parasitar el nial. En casu escepcional, viose al turdoide matorralero alimentando a los pitucos del turdoide piquigualdo. Los pitucos son alimentaos principalmente con insectos, y n'ocasiones con llagarteses. Al igual que la mayoría de los páxaros que se encaraman, los padres curien el saneamientu del nial, al esaniciar los restos fecales de los mozos, que polo xeneral ellos tragar. Viéronse ayudantes nel nial p'ayudar a los padres na so construcción, según na alimentación de los pichones.
El depredadores de los güevos inclúin la mangosta, cuervus y el cucal chinu ("Centropus sinensis"), que tamién puede apoderase de los pitucos. Culiebres ratoneres ("Ptyas mucosus") pueden, en dalgún momentu, amenaciar a los pitucos.
En Sri Lanka, esta ave ye conocida como "demalichcha" en sinhala.
Turdoides caudata
Turdoides caudata, ye una especie ave de la familia Timaliidae. Atopar nes carbes secu y abiertu de los países nel sur d'Asia y tamién en Irán. Nun s'atopa amenaciáu.
Turdoides hartlaubii
Turdoides hartlaubii ye una especie d'ave na familia Timaliidae. Alcuéntrase n'Angola, Botsuana, Burundi, República Democrática d'El Congu, Namibia, Ruanda, Tanzania, Zambia y Zimbabue. Nun ta amenaciáu.
Turdoides malcolmi
El turdoide gris (Turdoides malcolmi) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Leiothrichidae nativa de la India.
El común localmente en carbes, montes abiertos y xardinos. Son vistos xeneralmente en pequeños grupos y estrémense fácilmente d'otros turdoides de la rexón pol so llamáu nasal y les plumes esteriores ablancazaes na so llarga cola. Ye unu de los turdoides grandes en tamañu de la rexón.
La especie tien un cuerpu de color marrón con blancu cremosu nes plumes esteriores de la so llarga cola, que son fácilmente visibles, yá que vuela coles nales bazcuyando a baxu altor sobre'l suelu. Les bridas son escures y la frente ye de color gris con rayes blanques na exa de les plumes. La cloaca y cubiertes inferiores de la cola son de color gris maciu. El mantu tien llurdios escuros y ensin rayes de la exa. Los trés plumes esternes de la cola son de color blancu y el cuartu par tien el malla blanca esterna. Les nales son de color marrón bien escuru. El iris ye mariellu y el quexal cimeru ye de color marrón escuru, ente que'l quexal inferior ye amarellentada. La cola ye llixeramente cruz prohibíu. Reportáronse especímenes anormales qu'amuesen albinismu o leucismo.
La especie foi primeramente descrita na rexón del Decán. El nome científicu provién del coronel W. H. Sykes n'agradecimientu pol sofitu que recibió del mayor xeneral John Malcolm.
Pue atopase al traviés del subcontinente indiu, el sur del Himalaya, dende l'este del desiertu de Thar hasta Bihar. La especie nun s'atopa en Kerala y reportar provenientes de la área de Sind nun fueron confirmedos. Alcuéntrase principalmente en montes abiertos de carbes seques y árees cultivaes. Nun s'atopa na zona seca oriental de Tamil Nadu, sicasí un espécime escosu reparóse en Pondicherry.
La especie alcuéntrase en pequeñes banddas que se caltienen en contactu con llamaos nasales fuertes. Los miembros de la bandada pueden xunise en defensa contra'l depredadores. Los individuos pueden empezar una alteria polos sos propios reflexos. Reparar sobremanera nes rexones con carbes abiertes onde s'alimenten n'o cerca del suelu. Salten y salten sobre'l terrén en busca de preses. Los individuos nun grupu pueden manifestar una conducta garapolera. Aliméntense principalmente d'insectos, pero tamién s'alimenten de pequeños llagartos, moluscos y arácnidos. Tamién s'alimenten de granes, granos y bayes. Alcuéntrase nos xardinos de delles ciudaes como Puni y Ahmedabad. N'otres ciudaes, como Bangalore, solo vense nes contornes de la zona urbana n'espansión.
Son conocíos por reproducise mientres tol añu, pero sobremanera mientres la temporada d'agües de marzu a setiembre. La niarada avezada ye cuatro güevos. El nial ye una copa pocu fonda asitiáu nun parrotal d'especies espinoses. Los sos niales son parasitados pol críalo blanquinegru ("Clamator jacobinus") y el cuquiellu chikra ("Hierococcyx varius"). Suxurióse que más d'una fema puede poner güevos nun solu nial y ayudar na incubación, sicasí esto nun se confirmó.
Anque ye seguro con una amplia distribución, delles poblaciones locales vense amenaciaes pola cacería. Un cestodo endoparásito, "Vogea vestibularis", foi afayáu nesta especie.
Turdoides melanops
El turdoide amazcaráu (Turdoides melanops) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Leiothrichidae.
Consideróse-y una vegada conespecíficu col turdoide de Sharpe ("T. sharpei).
Como se definió, alcuéntrase nel noroeste de Botsuana, el norte de Namibia y Angola. Lo mesmo qu'al qu'otros turdoides, alcuéntrase baxo, sobre'l terrén o cerca de vexetación maderiza trupo, inclusive nes zones cultivaes.
La especie mide aprosimao 21 a 25 cm (8 a 10 pulgaes) de llargor. Les mayoría d'estes aves son de color marrón buxu con llurdies de color blancu, con variantes locales ya individuales, sobremanera ventralmente. La combinación de güeyos mariellos o blancos pálidos y brides negres (les árees ente'l güeyu y el picu) dixebra esta especie d'otros turdoides similares, anque tolos turdoides nuevos tienen güeyos marrones.
El cantar descríbise como un «"wha-wha-wha"» nasal y un aspru y rápidu «"papapapa"».
Turdoides rubiginosa
Turdoides rubiginosa (Ablondu Chatterer) ye una especie d'ave de la familia Timaliidae. Alcuéntrase n'Etiopía, Kenia, Somalia, Sudán, Tanzania y Uganda. El so hábitat natural son la sabana ensuga del trópicu o carbes seques subtropicales. Nun s'atopa amenaciáu.
Turdoides striata
El turdoide matorralero (Turdoides striata) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Leiothrichidae nativa del subcontinente indiu.
Son aves sociales que s'alimenten en pequeños grupos de seis a diez aves, un vezu que-yos dio'l nome popular de les "siete hermanes" ("Saath bhai" en hindi) con cognados n'otros idiomes rexonales que signifiquen "siete hermanos".
El turdoide matorralero ye un ave reproductivu residente común na mayor parte del subcontinente indiu y frecuentemente reparar en xardinos dientro de les grandes ciudaes, según nes zones montiegues. Nel pasáu, el turdoide cingalés, "Turdoides rufescens", de Sri Lanka foi consideráu como una subespecie d'esti turdoide, pero foi alzáu a una especie.
La especie habita en montes y cultivus. Esta especies, como otros turdoides, ye un ave non [[migración de les aves migratoria], porque tien nales curties arrondaes y un vuelu débil. Los sexos son idénticos, monótonamente coloriaos d'un gris parduzu con un picu mariellu faciéndolos confundibles namái cola especie reinal turdoide piquigualdo ("[[Turdoides affinis]]") y l'India peninsular y Sri Lanka. Les partes cimeres son, polo xeneral, llixeramente más escures y tien un pocu de llurdios nel gargüelu y el pechu. La especie "T. s. somervillei" en [[Maharashtra]] tien una cola bien acoloratada y plumes de vuelu primaries escures. El turdoide matorralero puede ser separáu del turdoide piquigualdo pela parte [[lorum|loreal]] escura ente'l picu y la vista, según la falta d'un [[pileu (aves)|pileu]] más claru en contraste. Sicasí, los [[vocalización de les aves llamáu]]s de los dos especies son distintos ya inconfundibles. El turdoide matorralero tien fuertes llamaos nasales ente que'l turdoide piquigualdo llanza llamaos más fuertes. Otru turdoide que tamién ye bien similar puede atopase n'árees urbanes ye'l turdoide gris ("[[Turdoides malcolmi]]"), pero esta especie tien una cola llarga con distintives plumes esternes blancucies de la cola.
Vive en bandaes de siete a diez o más. Ye un páxaru ruidosu, y la so presencia d'una bandada puede xeneralmente ser reconocida a cierta distancia polos fuertes llamaos maullantes, parllotéu continuu, chirriante y gorjeos producíos polos sos miembros.
[[File:Jungle Babbler by Nabarun.jpg|thumb|left|Subespecie nominal [[afecháu|afechándose]] en [[Calcuta]].]]La especie describióse en 1823 sol nome de "Cossyphus striatus" y basóse nuna amuesa de la rexón de [[Bengala]]. Hai delles subespecies xeográficamente aisllaes que presenten diferencies nel color del plumaxe. L'anterior subespecie "rufescens" de Sri Lanka ye considerada una especie independiente. Les subespecies llargamente aceptaes inclúin:
La lliteratura más antigua pue ser confusa por cuenta de dalgún usu incorrectu, como Whistler (1944, Spolia Zeylanica, 23:131), quien usó'l nome "affinis" (que podría ser confundíu con "Turdoides affinis" cuando intentaben indicar la subespecies de "striatus" alcuéntrase na India peninsular.
Estes aves son amistoses y bien social. Dacuando formen el núcleu d'una bandada mista d'especies p'alimentase. Aliméntense principalmente d'[[insectu|insectos]], pero tamién comen [[cariópside|granu]]s, [[néctar]] y [[baya|bayes]]. Los grupos caltienen [[territorialidad|territoriu]]s y deféndense contra los vecinos, pero n'ocasiones tolerar. Pol so tamañu, viven enforma tiempu y reparóse que lleguen vivir hasta 16.5 años en cautiverio.
Cuando s'alimenten, delles aves ocupen una posición ventaxosa y actúen como centineles. Son conocíos por axuntar se en grupu contra posibles depredadores como les [[culiebra|culiebres]].
Les aves nueves tienen un [[iris]] escuru. Les aves madures tienen un color cremosu maciu y atopóse que l'iris tien un epiteliu escuru que lu vuelve invisible cuando les fibres musculares desenvuelven l'iris y faen invisibles el colores escuros basales y depués facer apaecer color crema.
Reproducir mientres tol añu; reparóse'l puntu cume nel norte de la India ente marzu y abril y de xunetu a setiembre. Les aves son capaces de reproducise dempués del so tercer añu. El [[nial d'aves|nial]] ye construyíu a metá nun árbol, ocultu en trupes capes de xamasca. La [[puesta (güevos)|niarada]] normal ye de trés o cuatro (pero puede ser hasta siete) [[güevu (bioloxía)|güevos]] azules verdosos escuros. Nel norte de la India, les aves que se reproducen mientres xunu a setiembre tienden a ser parasitadas pol críalo blanquinegru ("[[Clamator jacobinus]]") y en delles ocasiones pol cuquiellu chikra ("[[Hierococcyx varius]]"). El ayudantes del nial asisten a los padres na alimentación de los pitucos. Tienen una supervivencia incipiente ye bien alta.
Les aves abandonen el nial y les femes tienden a abandonar el so grupu natal dempués d'unos dos años. Frecuentemente les aves dientro d'un grupu apurrir al [[afecháu social]], xueguen a persecuciones y asemeyen engarradielles. Cuando se ven amenaciaos polos depredadores, que se dixo que tamién pueden aparentar la muerte.
[[File:Jungle Babbler.ogg|thumb|right|Un espécime en Molem, Goa (India).]]Estes aves son bien comunes de pueblos y ciudaes —en particular nel norte de la India— y son bien conocíos pola so costume de movese en grupos, lo que-yos confirió'l nome local de "Sat Bhai", que lliteralmente significa «siete hermanos», pero al traducilo al [[idioma inglés|inglés]] de la India significa «siete hermanes». Los visitantes a esi país yeren propensos a reparar estes aves ruidosu y activu, y [[Frank Finn]] reportó un incidente mientres la dómina colonial na India:
[[Categoría:Turdoides|striata]]
[[Categoría:Aves del subcontinente Indiu]]
[[Categoría:Animales descritos en 1823]]
[[Categoría:TB3]]
Turdoides subrufa
El turdoide ablondu (Turdoides subrufa) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Leiothrichidae reinal de los Ghats occidentales del sur de la India. 
La especie ye un páxaru grande y de color marrón escuru a oliva percima, cola frente gris. Les plumes de les nales tienen un tinte acoloratáu. Les plumes de la frente tienen tonos coritos. El iris ye de color blancu maciu a mariellu y les bridas son escures. La parte inferior ye d'un brillante ablondu, más pálidu nel centru del gargüelu y el banduyu. La subespecie nominal alcuéntrase nos Ghates occidentales hasta'l norte del Palghat Gap mientres "hyperythra" atopar al sur onde se diz que ye más coloríu. Lleguen a midir 25 a 26 cm de llargor con una valumbu de 8.7 a 9.0 cm. La so cola mide alredor de 11-11.5 cm.
Esta especie atopar al sur de los Ghates occidentales en Mahabaleshwar meridional hasta les llombes Palni y al este nes llombes Shevaroy. Atópense principalmente cerca del suelu, onde s'alimenten d'insectos y bayes, pero tamién faen usu de los árboles. L'hábitat normal ye'l monte abiertu, carbes o fasteres cubiertes de yerba.
La temporada de reproducción ye principalmente de febreru a payares y el nial ye un tazón pequeñu ente les cañes d'un árbol. Los güevos, que la fema pon dos a cuatro, polo xeneral son trés azulaos escuros brillantes.
Tienen un fuerte vocalización de les aves llamáu, similar a un «"treenh-treenh"».
Turdus albicollis
El malvís cuelliblanco (Turdus albicollis) tamién conocida como mirla collareja, tordu de collar blancu, malvís collar blancu, o malvís pescuezu blancu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Turdidae que vive en diverses rexones de Suramérica, tales como Colombia, Venezuela, Brasil, la zona norteña d'Arxentina, en Trinidá y Tobago y en Perú.
Ye un ave que mide 26 cm aprosimao. La parte cimera de la cabeza y les articulaciones son negres, coles plumes de la frente marxinaes de café blanco. El restu de les partes cimeres ye gris foscu con tintes oliváceo. El gargüelu ye ablancazada y tien estríes negres. El pechu, el banduyu y les plumes subcaudales son de color mariellu claru. Nos xuveniles el pechu ye rayáu. Les nales y la cola son negres. El picu y les pates son de color mariellu.
Turdus albocinctus
El mierlu encollaráu o malvís de pescuezu blancu (Turdus albocinctus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los túrdidos. Distribúise nel centru-sur d'Asia.
El so hábitat natural son los montes subtropicales húmedos y carbes de gran altitú nel subcontinente indiu, que van al traviés de Bangladex, Bután, India, Myanmar, Nepal y Pakistán.
Ta clasificáu como de preocupación menor pola IUCN, por cuenta de la so amplia gama de distribución.
Turdus amaurochalinus
El malvís chalchalero (Turdus amaurochalinus), tambien denomináu como malvís arxentín (en Chile), malvís de banduyu cremosu (en Perú), zorzal mandioca (en Paraguái) o sabiá común (en Uruguái), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Turdidae que vive en Suramérica. 
Tien actitúes asemeyaes al malvís coloráu, pero daqué menos terrícola y fai cimblar la cola en forma característica (pocu notable nel otru).
Tien una amplia distribución en montes y praderíes de América del Sur, en Arxentina, Bolivia, Brasil, Chile, Paraguái, Perú y Uruguái. 
Ye común tantu en montes, praderíes arbolaes y montes abiertos como en hábitats humanos, tales como xardinos y parques na ciudá. 
El nial ye allugáu abondo alto, sofitáu nes cañes. 
Ye con forma de taza. Ta construyíu con ramines fines y raigaños. Daqué de folla. Tapizáu nel so interior con fibres vexetales. Ellí la fema pon tres güevos de color celeste verdosos con llurdios abuxaos. 
El so cuerpu mide 24,5 cm. Picu mariellu nos machos, y negru nes femes y nueves. La cabeza y envés son de color pardu oliváceo, el gargüelu claru con rayes escures, el pechu cenicientu y el ventral blancuciu.
Ye omnívoru; aliméntase principalmente de frutos y invertebraos. Busca frutos carnosos que constitúin la base de la so comida, tantu los de tamaños pequeños que puede encloyar enteros (hasta les dimensiones d'una aceituna) como los más grandes que suel picar p'abrir y consumir la so magaya. Ye habitual que resulte un bon dispersor de les granes de les plantes que consume. 
Bien distinto, pausáu, asemeyando sílabas; de menor potencia pero más variáu y aspru qu'el del malvís coloráu. Reclamu similar a una miaguida y tamién llozaderes.
Turdus assimilis
El mierlu gorgiblanco (Turdus assimilis), tamién conocíu como malvís cuelliblanco, malvís gorjiblanco o mirla del Pacíficu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Turdidae. 
Ye nativu de Belize, Colombia, Costa Rica, Ecuador, El Salvador, Guatemala, Hondures, Méxicu, Nicaragua, Panamá y Estaos Xuníos. El so hábitat natural inclúi monte tropical y subtropical y carbes. 
Turdus atrogularis
El malvís papinegro (Turdus atrogularis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los túrdidos. Distribúyese llargamente nel sur d'Asia y l'este d'Europa.
Dacuando considérase como una subespecie politípica del "Turdus ruficollis", pero tratamiento más recién considéren-yos como especies separaes.
Distribuyir a lo llargo de los cantos de montes de coníferes o caducifolios mistos, de cutiu en montes de "Pinus sibirica" o monte mistos de abetu, especialmente a lo llargo de los cursos d'agua o en zones pantanoses.
La so área de reproducción estiéndese dende l'estremu este d'Europa a Siberia Occidental y el noroeste de Mongolia. El rangu d'ivernada estiéndese dende'l Oriente Mediu, anque pocu frecuente na península Arábica hasta l'este de Myanmar. Como vagamundu puede atopase en Xapón, Tailandia y Taiwán, según a la mayor parte de Europa Occidental.
Turdus aurantius
El malvís de cazu blancu o malvís gorgiblanco (Turdus aurantius) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los túrdidos. Distribuyir nes Islles Caimán y Xamaica. El so hábitat natural son les selves húmedes de tierres baxes, viesques montiegues y zones previamente de viesques bien degradaes.
Turdus bewsheri
El malvís de les Comores (Turdus bewsheri) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los túrdidos. Distribuyir en Comoras y Mayotte. El so hábitat natural son les viesques húmedes de tierres baxes.
Turdus boulboul
El tordu aligrís (Turdus boulboul) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Turdidae. Ta llargamente distribuyíu en Asia, atopándose en Bután, China, India, Laos, Myanmar, Nepal, Pakistán, Tailandia y Vietnam, siendo esporádica en Bangladex. Nun se reconocen subespecies.
Turdus cardis
El malvís xaponés (Turdus cardis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Turdidae. Ta llargamente distribuyíu en Asia, atopándose en China, Xapón, Corea, Laos, Nepal, Rusia y Vietnam, siendo esporádica en Tailandia. Nun se reconocen subespecies.
Turdus chiguanco
El malvís chiguanco (Turdus chiguanco) ye una especie d'ave na familia Turdidae. Habita en Arxentina, Bolivia, Chile, Ecuador y Perú, en tierres húmedes tropicales y subtropicales, amás de montes con altos niveles de degradación.
Turdus chrysolaus
El malvís cabecipardo o mierlu de picu coloráu (Turdus chrysolaus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los túrdidos. Distribúise nel este d'Asia.
El so hábitat natural son les viesques templaes de China, Xapón, Corea del Norte, Corea del Sur, Filipines, Rusia y Taiwán.
Turdus dissimilis
Turdus dissimilis, ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Turdidae. Alcuéntrase en [[Bangladesh], [[China]], [[India]], [[Laos]], [[Myanmar]], [[Pakistán]], [[Tailandia]], y [[Vietnam]].
El so hábitat natural son les [[viesca|viesques seques]] [[clima subtropical|subtropical]]es o [[clima tropical|tropical]]es y les [[viesca|viesques húmedes]] subtropicales o tropicales de [[monte]].
Esti páxaru mide 18 a 22 cm con un pesu de 75 g. Tien un claru [[dimorfismu sexual]].
El machu tien la cabeza y el pechu negru, ente que'l picu ye de color mariellu brillante. La parte cimera del abdome y los lladrales son de color lladriyu coloráu, más o menos intensos, les nales cimeres de color gris escuru o marrón, dependiendo de la subespecie. La parte inferior del banduyu ye puerca coles pates blanques y naranxa-mariellu.
La fema tien una coloración variable na cabeza que va dende d'el color oliva al marrón. L'envés y les nales son de color marrón escuru. El so gargüelu, parte inferior del abdome y debaxo de la cola son de color blancu. El so pechu ta motudu de gris y gris escuru. La parte cimera del abdome ye un color marrón acoloratáu menos sosteníu que nel masculín.
[[Categoría:Turdus|dissimilis]]
Turdus falcklandii
El malvís patagónico (Turdus falcklandii) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Turdidae.
Habita nel estremu sur de Suramérica. Dende'l sur del desiertu d'Atacama, hasta la Tierra del Fueu.
Describiéronse tres subespecies:
Mide alredor de 24 centímetros. La so cabeza y la so cola son parduces, con plumes blanques na parte del banduyu. Les sos pates son mariellu anaranxáu, y el so picu daqué más claro.
Ye interesante ver la maña con que busca y atopa los merucos na tierra, les que constitúin una parte importante de la so dieta. Come insectos y cascoxos.
El so vuelu ye rápido, curtiu y ondulante. Atopar tantu na tierra como na copa de los árboles.
Turdus fulviventris
El malvís ventricastaño (Turdus fulviventris) tamién conocíu como mirla colorada, mierlu ventricastaño o tordu de banduyu castañu ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los túrdidos. Distribúise nel norte de América del Sur.
El so hábitat natural son ser viesques húmedes de monte y los cantos del monte ente los 1.300 y 2.700 m de altitú, en Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela. Ta clasificáu como de preocupación menor pola IUCN por cuenta de la so amplia gama de distribución.
Mide 25 cm de llargor. Presenta picu amarellentáu y aníu ocular anaranxáu. El machu tienen la cabeza y el gargüelu negres, nel gargüelu con rayes blanques; l'envés ye gris escuru coles nales y la cola corites; tien una banda gris brillante na parte cimera del pechu; la parte inferior del pechu ye anaranxada a acoloratada ferrial; el crísum ye castañu buxu. La coloración de la fema ye similar pero opaca.
Turdus fumigatus
El tordu acaneláu, mirla cacáu, paraulata acanelada o malvís chocolate (Turdus fumigatus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Turdidae que vive en Suramérica y dalgunes Antilles.
El hábitat d'esti tordu de gran tamañu son les selva húmeda trupes. 
Alcuéntrase en Anguilla y Antigua and Barbuda, Barbados, Bolivia, Brasil, Colombia, Dominica, Granada, Guadeloupe, la Guayana francesa, Guyana, Martinica, Montserrat, Saint Kitts y Nevis, Santo Lucía, San Vicente y les Granadines, Surinam, Trinidá y Tobago y Venezuela.
En Suramérica la área de distribución del tordu acaneláu que s'estiende pola cuenca del Amazones y el escudu guayanés estremar en dos zones separaes. Hai una población de tamañu mediu que vive na mariña suroriental de Brasil, esta estrecha franxa costera mide 300 km d'anchu y estiéndese del estáu de Alagoas nel norte hasta'l Ríu de Janeiro, por unos 2300 km. La otra zona de distribución de la especie ta nel nordés de Colombia y el sur de Venezuela y l'escudu guayanés.
El tordu acaneláu mide ente 22–24 cm long. Ye de color pardu acoloratáu escuru nes partes cimeres y más claru a midida que avérase'l banduyu. Hai cinco subespecie ruinamente definíes, que s'estremen principalmente pola coloración del so plumaxe. Dambos sexos son d'apariencia similar, anque los xuveniles tienen colores más apagaos y ye corriente que tengan les plumes de les partes con cantos motudos.
El tordu acaneláu aliméntase principalmente nel suelu o la so redoma d'insectos, especialmente formigues, y otros invertebraos y de delles bagues. Ye una especie espantina, anque en Trinidá son más ardigosos y avérense a los comederos.
El so cantar ye un garllo melodiosu y amás emite una gran variedá de llamaes típiques de los tordos como "chuck" y "chak".
Los sos grandes niales tán fechos de ramines y tien forma de concu. Asitiar nes cañes baxes de los árboles o sobre los felechos arborescentes. Ponen dos o tres güevos de color azul verdosu con llixos acolorataos que guaren les femes mientres 13 díes. Los pollos tarden n'abandonar el nial de 13–15 díes.
Turdus fuscater
La paraulata morera o mirla patinaranja (Turdus fuscater) ye una especie d'ave paseriforme suramericana de la familia del xéneru "Turdus". Puebla zones montiegues y de carba de Venezuela, Colombia, Ecuador, Perú, Bolivia.
Puede estremase'l machu adultu de la fema adulta a partir del aníu ocular. El machu tien un aníu ocular de color naranxa o mariellu y la fema tener de color negru. El T. fuscater ye confundíu col Turdus serranus, sicasí, el T serranus ye de color negru más escuru nel pechu qu'el T fuscater.
Turdus grayi
El malvís pardu, yigüirro, mierlu pardu, mierlu huertero o cenzontle d'agua (Turdus grayi) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Turdidae, común en América Central, anque s'atopa dende'l sur de Texas y Méxicu hasta Colombia. Ye l'ave nacional de Costa Rica. Tien un cantar de delles tonalidaes que ye similar al del ave llira, por cuenta de que toma soníos qu'escucha pa componelo. 
De normal mide de 23 a 27 cm de llargor y tien un pesu de 74 a 76 g. El plumaxe ye de color marrón, y más escuru percima que per debaxo (los especímenes de rexones más húmedes son más escuros que los demás). Tien rayes nel gargüelu. Los güeyos son coloraos y les pates son rosadas. Los individuos xuveniles son enllordiaos.
Turdus hauxwelli
El malvís de Hauxwell (Turdus hauxwelli) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los túrdidos orixinaria de América del Sur.
El so hábitat natural son les viesques húmedes subtropicales y banzaos de Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela.
Turdus hortulorum
El malvís dorsigrís (Turdus hortulorum) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los túrdidos. Distribúyese llargamente nel este d'Asia.
El so hábitat natural son les viesques templaes. Ye nativu de China, Hong Kong, Corea del Norte, Corea del Sur, Rusia y Vietnam, ye vagante en Xapón y Taiwán.
Turdus ignobilis
El malvís piquinegro (Turdus ignobilis), tamién denomináu tordu de picu negru, mierlu piconegro o mayu embarrador, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Turdidae que vive en Suramérica.
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guyana, Perú, Surinam y Venezuela.
Los sos hábitats naturales son les selves húmedes tropicales y subtropicales de rexones baxes amás de les zones arbustives. Tamién puede vivir nos viesques vieyes degradaes.
Mide en promediu 24 cm de llargor. Plumaxe marrón escuru nel envés, cola ales y parte cimeru de la cabeza; gargüelu blancuciu con llinies escures estreches, que se faen castañes a olivacees nel pechu, banduyu y coberteras.
Aliméntase de nueces, frutos y bárabos d'insectos.
Apariar en mayu. La fema pon dos güevos azules con llurdios marrón; la incubación dura 12 a 15 díes. Dambos padres alimenten a los pitucos.
Turdus iliacus
El malvís carrasqueru (Turdus iliacus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Turdidae.
El malvís alirrojo ye unu de los malvises europeos de menor tamañu, el so llargor ye d'unos 21 cm y el so pesu ente 60 y 65 gramos. Les sos nales tienen una envargadura d'unos 33 a 34 cm. Les femes y machos son bien similares. 
Ye distintiva la ceya blanca que tien enriba de los sos güeyos. Tamién ye característica del malvís alirrojo la coloración acoloratada con pintes negres de los sos lladrales y pechu. El so envés, la parte cimera de les nales y zona posterior de la so cabeza ye de color pardu, siendo'l restu de les sos partes inferiores de color blancu. La so cola ye de color pardu nel so parte cimeru.
Esisten dos subespecies de malvís alirrojo:
Solo una parte de la población migra, les aves mover del norte escontra'l sur mientres l'iviernu. Reproduzse en montes y carbes en Escandinavia y l'antigua Unión Soviética incluyíos los estaos bálticos, n'Europa central la so zona de reproducción llega hasta Holanda, Bélxica, Alemaña, Suiza, y Francia. Magar escasamente nidifica en Gran Bretaña y Irlanda, grandes bandaes pasen l'iviernu nestos países.
Ye omnívoru, alimentándose d'una amplia gama d'insectos y viermes mientres el branu y de bagues mientres l'iviernu.
Añera nos árboles, poniendo dellos güevos nun nial refechu. Polo xeneral la fema constrúi un nial de folla y yerbes. Pon de 5 a 6 güevos de color verdosu con pequeñes pintes, la fema guarar mientres 2 selmanes. Dambos padres alimenten a los pitucos que tán en condiciones de volar a les 2 selmanes de nacer. 
Ye común velos añerar en pequeñes colonies, posiblemente pa protexese de los cuervos grandes. Reparóse que defenden el so nial atacando a aves predadoras como los cuervos dexando cayer fieces sobre les sos nales.
El machu tien un cantar simple paeciendo dicir "chac-chac", un individuu que busca restablecer contactu cola so bandada suel llanzar un "uic" nun tonu agudu.
Turdus infuscatus
El tordu negru ("Turdus infuscatus"), tamién conocíu como malvís montañés, mierlu negru o mierlu guatemalteco, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Turdidae.
Ye nativu de El Salvador, Guatemala, Hondures y Méxicu. El so hábitat natural inclúi monte húmedu montiegu tropical y subtropical.
Turdus jamaicensis
El malvís jamaicano o tordu de güeyos blancos (Turdus jamaicensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los túrdidos. Ye reinal de la isla de Xamaica.
El so hábitat natural son les viesques húmedes, viesques montiegues y zones degradaes. Ta clasificáu como preocupación menor pola IUCN.
Turdus kessleri
El malvís de Kessler o mierlu de Kessler (Turdus kessleri) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los túrdidos. Ye orixinaria del centru-esti d'Asia.
El so hábitat natural son les viesques templaes y carbes. Ye nativu de China pero tamién puede ser atopáu en Bután, el norte de la India y Nepal.
Turdus lawrencii
El malvís imitador (Turdus lawrencii) tamién conocíu como mirla amazónica, mierlu mímicu o tordu de Lawrence ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los túrdidos. Distribúyese llargamente nel norte de Suramérica.
Describióse en 1878 por George N. Lawrence como "Turdus brunneus", un nome que yá taba n'usu y polo tanto camúdase'l so nome por "Turdus lawrencii" por Elliott Coues en 1880.
El so hábitat natural son les viesques húmedes de tierres baxes y banzaos, ye nativu de Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela.
Turdus leucomelas
El malvís sabiá (Turdus leucomelas), tamién conocíu como mirla buchiblanca (en Colombia), sabiá misioneru (en Uruguái), malvís de nales caneles (en Paraguái), malvís de pechu pálidu (en Perú), o paraulata montañera (en Venezuela), ye una especie d'ave passeriformes perteneciente a la familia de los túrdidos ("Turdidae"), y que de la mesma compon xuntu con otres múltiples especies el xéneru "Turdus". 
El malvís sabiá describióse per primer vegada en 1818 por Louis Jean Pierre Vieillot nel ventiavu tomu de la obra "Nouveau Dictionnaire d'Histoire Naturelle Appliquée Aux Arts", sol nome científicu de "Turdus leucomelas". De magar, el malvís sabiá ye una de les múltiples especies incluyíes dientro del xéneru "Turdus", que de la mesma pertenez a la familia de los túrdidos, qu'entiende a aves paseriformes distribuyíes alredor del mundu.
La palabra "Turdus" del so nome científicu significa malvís en llatín. Per otru llau, el epítetu "leucomelas" deriva de los raigaños griegos "leukos" = blancu y "melas" = negru. Nel 2005, la Sociedá Española d'Ornitoloxía encamentó'l nome vulgar de malvís sabiá pa nomar a ésta especie.
Reconócense tres subespecies del malvís sabiá:
Dellos autores entá nun consideren a la subespecie "albiventer" como tal, yá que aseguren qu'individuos de dicha subespecie son idénticos a los exemplares de la subespecie nominal "leucomelas".
El malvís sabiá nun presenta dimorfismu sexual aparente, anque'l machu tien les nales de mayor llargor ente que la fema tien mayor pesu. L'ave mide aprosimao 23 cm (9") de llargor con un pesu que varia ente 47–76 g (1.65–2.7 oz). En medición estándar, la nala mide ente 11.3–12.5 cm (4.45–4.92") de llargor, la cola 9.4 cm (3.7"), el picu 2.3 cm (0.9") y el tarsu ente 2.8–3.2 cm (1.1–1.26").
Ye de talla y forma similar al raitán americanu, pero escarez del coloríu coloráu del so pechu y el tonu del so cuerpu ye d'un marrón más uniforme. El so cantar y vezos alimenticios tamién se paecen a los del so pariente norteamericanu. En partes de la so área de distribución coincide col sabiá común col que sería más probable confundilo, anque al contrariu d'ésti, el tordu sabiá tien un claru contraste ente'l color abuxáu de la cabeza y los tonos pardos escamplaes del mantu, y amás escarez de les llistes lorales negres que tien el sabiá común. 
El canto del malvís sabiá ye una serie melódica de soníos prestosos, similar al cantar del malvís robín pero más complexu. Xeneralmente, el malvís sabiá realiza'l so cantar ente los meses d'avientu y xunetu mientres permanez ocultu na caña de dalgún árbol. Per otra parte, les llamaes d'ésta especie son descrites como un aspru y violentu «"wert-wert-wert"» o un «"yieg-yieg"».
La subespecie "Turdus leucomelas cautor" alcuéntrase namái al norte de Colombia, onde comparte territoriu cola subespecie "Turdus leucomelas albiventer", qu'amás se distribúi por Venezuela, Guyana, Guyana Francesa y al norte de Brasil. Per otra parte, la subespecie "Turdus leucomelas leucomelas" alcontrar al sur de Brasil, esti de Perú y Paraguái, norte de Bolivia y al nordés d'Arxentina.
Pue atopase nuna amplia variedá de hábitats forestales al este y el norte de Suramérica con delles poblaciones nel oeste. Paez afaese perbién a los seres humanos y ye bien común nes zones de la so área de distribución poblaes por persones; inclusive añera de cutiu en xardinos con parrotales y árboles pequeños.
El malvís sabiá aliméntase principalmente de fruto y pequeños invertebraos. Ente los principales frutos que consume atópense les bruseles, les acerolas y los frutos pertenecientes a la especie "Rapanea ferruginea". Ente que los invertebraos más comunes que formen parte de la so dieta son merucos, grillos y escarabayos. Tamién s'alimenta del amento del xéneru d'árboles "Cecropia".
Turdus libonyanus
El malvís de Kurrichane (Turdus libonyanus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los túrdidos. Distribúyese llargamente nel sur d'África.
El so hábitat natural son les sabanes seques y carbes d'Angola, Botsuana, Burundi, República Democrática d'El Congu, Lesothu, Malaui, Mozambique, Namibia, Sudáfrica, Suazilandia, Tanzania, Zambia y Zimbabue.
Ta clasificáu como preocupación menor pola IUCN, por cuenta de la so amplia gama de distribución, la so población calcular en 10.000 aves madures y envalórase un amenorgamientu del 10% nos próximos diez años, por cuenta de la fragmentación y perdida del so hábitat.
Turdus maculirostris
El mierlu ecuatorianu o tordu orejipelado (Turdus maculirostris) ye un ave residente atopáu nel oeste de América del Sur nel oeste de Ecuador y el nordés de Perú. Qu'antes yera considerada como una subespecie del paraulata güeyos de candil, "Turdus nudigenis", pero tien un aníu ocular más estrechu, y ye bien dixebraos nel rangu.
El tordu ecuatorianu ye de 21,5 - 23 cm de llargu. Ye claro d'oliva-café percima (más pálidu qu'el paraulata güeyos de candil) y un color marrón más claru per debaxo. El gargüelu ye de color marrón con rayes de color ablancazáu, y la parte inferior del banduyu ye ablancazada. Tien un estrechu aníu ocular mariellu. Los sexos son similares, pero les aves nueves tán chiscaes vistu penriba y per debaxo. Nun hai subespecies.
El nial ye una taza alliniaos avolumaos de cañes baxes d'un árbol. Nel nial namái s'a conocíu tres güevos con llurdios de color acoloratáu-azul.
El tordu ecuatorianu alimentar nos árboles de frutes, bayes y dellos insectos y merucos. Trátase d'una especie cobarde, y puede ser en gran midida crepuscular. Ye de normal solo o en pareyes, pero puede axuntase n'árboles frutales, de cutiu col Turdus reevei.
Turdus maranonicus
El malvís del Marañón o tordu de Marañón (Turdus maranonicus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los túrdidos, ye orixinaria de América del Sur.
El so hábitat natural son les viesques seques y viesques húmedes de baxa altitú. Ye nativa de noroeste de Perú y el sur de Ecuador, ta clasificáu como de preocupación menor pola IUCN.
Turdus migratorius
El mirlo primavera (Turdus migratorius) tamién conocíu como malvís robín, mierlu americanu, robín, robín americanu, malvís migratoriu, malvís pechirrojo, malvís raitán o malvís real, ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los túrdidos. Distribúyese llargamente en América del Norte dende'l norte de Canadá y Alaska. Invierna nos estaos de Florida y California; y en Méxicu, Guatemala y Belice. Ye l'ave oficial de los estaos de Connecticut, Míchigan y Wisconsin.
Ye principalmente activu mientres el día y axúntase en grandes bandaes mientres la nueche. La so dieta consiste n'invertebraos —como bárabos d'escarabayu y guxanu— al igual que frutes y bagues. Ye una de les primeres aves en reproducise al tornar del iviernu. El so nial construyir de yerba grueso, ramines, papel y plumes qu'unta con folla y amortigua con yerba o otru material blando.
Esta especie describióse per primer vegada en 1766 por Carlos Linneo, na docena edición de la so "Systema Naturae" como "Turdus migratorius". 
El nome binomial derivar de les palabres llatínas: "Turdus", "tordu" y "migratorius" de "migrara" 'migración'. 
Hai alredor de 65 especies de malvises de tamañu mediu y grande nel xéneru "Turdus", caracterizaos peles sos cabeces arrondaes, nales allargaes y apuntiaes y cantares de normal melodiosos. 
Un estudiu del xen mitocondrial citocromo b indica que'l raitán americanu nun ye parte del clado de los tordos de centru y sudamérica, sinón qu'amuesa semeyances xenétiques col malvís de Kurrichane ("Turdus libonyanus") y el malvís oliváceo ("Turdus olivaceus"), dambes especies africanes. 
Esto entra en conflictu con un estudiu de ADN en 2007 de 60 de 65 especies del xéneru "Turdus" qu'asitia al malvís cuellirrufo ("Turdus rufitorques") centroamericanu como'l pariente más cercanu de robín americanu. A pesar de tener distintu plumaxe, los dos especies son similares na vocalización y comportamientu. 
Esiste una superstición ente los habitantes de Quebec según la cual tou aquel que vea'l primer raitán de la primavera va tener bona suerte. El raitán ye consideráu'l símbolu de la primavera y pollo foi popularizáu na cultura popular con poemes, ente los que s'atopen “"I dreaded that first robin so"” de Emily Dickinson y “"El primer raitán"” del "Dr. William H. Drummond"; y cantares como “"When the rede, rede robin"” escrita por "Harry M. Woods" y “"Rocking Robin"” escrita por "Roger Thomas".
Anque'l superhéroe de cómics Robín foi inspiráu por una ilustración de "Newell Convers Wyeth" sobre Robín Hood, una versión posterior suxure qu'el so madre nomar asina porque nació'l primer día de la primavera y la camisa colorada del so traxe suxure'l pechu coloráu del páxaru.
Turdus mupinensis
El malvís chinu o malvís mongolés (Turdus mupinensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los túrdidos, ye orixinariu de la zona central de China y el norte de Vietnam.
El so hábitat natural son les viesques templaes, húmedes y montiegues.
Un estudiu molecular recién pon a les especies europees de plumaxe similar, el malvís común ("Turdus philomelos") y el malvís charro ("Turdus viscivorus"), como parientes más cercanos del malvís chinu.
Turdus naumanni
El malvís de Naumann (Turdus naumanni) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los túrdidos. Distribúyese llargamente nel este d'Asia. Ta estrechamente rellacionáu col tordu escuru ("Turdus eunomus"), los dos fueron de cutiu consideráu como conxéneres.
Reproduzse en zones montiegues abiertes del centro-sur y l'este de Siberia, escasamente llega a Europa central y occidental. Pel hibiernu migra al sur-sureste d'Asia, principalmente a China y los países vecinos. El so hábitat natural son los montes, praderíes y pacionales boreales.
Ye un ave de tamañu medianu pero robustu, similar n'apariencia al malvís real ("Turdus pilaris"). La parte inferior de les nales ye de color marrón acoloratáu, el llombu y la cabeza son de color marrón claru.
La cara, el pechu, los lladrales y los cadriles tienen llurdios acolorataos, el banduyu y so la cola ye de color blancu. 
La fema ye abondo similar al machu, pero les aves nueves tienen un patrón más débil.
Añera n'árboles, poniendo de 3 a 5 güevos nun nial desordenáu pero perfectamente alliniaos. Les aves migratories y aves invernantes suelen formar pequeños grupos. Ye omnívoru, y aliméntase d'una amplia variedá d'insectos, especialmente mosquitos, viermes y bayes.
Turdus nigrescens
El mierlu coritu (Turdus nigrescens) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los túrdidos, ye orixinaria de América Central.
Ye reinal de les tierres altes de Costa Rica y l'oeste de Panamá. Ye un ave abondosa n'árees abiertes y el cantu de montes de carbayu, de normal percima de 2200 m d'altitú, ta clasificáu como de preocupación menor pola IUCN.
Mide de 24 a 25.5 cm de llargu y pesa 96 g en promediu. El machu adultu ye de color marrón-anegrazáu coles nales y la cola negres, y una área de color negru ente'l picu anaranxáu y los güeyos. Les pates y aníu ocular desnudu son de color naranxa y l'iris ye de color gris maciu. La fema ye similar pero más marrón y un pocu más pálida, y tien les partes desnudes de mariellu anaranxao. Les aves nueves paecer a la fema adulta, pero tien rayes beige o naranxa na cabeza, l'envés escuru y llurdios nes partes inferiores.
Pórtase como otres especies del xéneru "Turdus", tales como'l robín americanu. Forrajean nel suelu solos, o en pareyes, avanzando en saltos y carreres con paraes frecuentes, escargatando la foyarasca en busca d'insectos y arañes, tamién s'alimenta de frutos pequeños, sobremanera "Ericaceae" y "Solanum".
Constrúi un nial bordiáu de yerba nun árbol, a 2-8 m percima del suelu, y la fema pon dos güevos de color azul verdosu ente marzu y mayu.
Turdus nigriceps
El malvís plomizu o malvís de cabeza negra (Turdus nigriceps) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Turdidae que vive en Suramérica.
Alcuéntrase nel Arxentina, Bolivia, Brasil, Ecuador, Paraguái y Perú. Esiste una variedá qu'ocupa'l nordés d'Arxentina, Paraguái y Brasil que dellos taxónomos consideren subespecie del malvís plomizu y otros una especie separada como "Turdus subalaris".
Los sos hábitats naturales son los montes templaos y les selves húmedes.
Turdus nudigenis
La paraulata güeyos de candil (Turdus nudigenis) ye un ave residente y que se reproduz nes Antilles Menores y en América del Sur, dende Colombia y Venezuela escontra'l sur, y el norte de Brasil.
El Tordu d'Ecuador, que ye bien similar, anque alopátrico, enantes yera consideráu una subespecie de la paraulata güeyos de candil y denominar "Turdus nudigenis maculirostris"; anguaño catalogar como una especie separada y denominar "Turdus maculirostris"; tien un aníu ocular daqué más estrechu y solo habita nel monte y carbes del oeste de Ecuador y noroeste del Perú.
La paraulata güeyos de candil mide 23 a 24 cm de llargu y pesa unos 60 g. El so envés ye d'un color verde oliva con tonu marrón, siendo esti color más pálidu nel pechu; el cogote ye marrón con rayes blanques, y el banduyu ye ablancazáu. Tien un prominente aníu de color mariellu alredor de los güeyos, lo que-y da'l so nome científicu y el so nome vulgar.
Hai dos subespecies con definiciones un tanto probes, que estrémense principalmente nel tonu del plumaxe. Los animales de distintu sexu son similares, pero les aves nueves tienen llurdios nel envés y el pechu, y l'aníu del güeyu ye daqué más delgáu.
El so cantar ye un garllo musical, más lentu y de tonu más grave qu'el del malvís cacáu, anque tamién produz un llamáu similar al d'un gatu ("queeoow"), y si ta alerta emite un "kereel".
L'hábitat d'esti gran túrdido son les escamplaes del monte, pacionales y cultivos. El Paralauta güeyos de candil aliméntase, principalmente a nivel del suelu o na so proximidá, de frutos, bayes y dalgunos insectos y merucos de tierra. Ye una especie cobarde, anque en Trinidá y Tobago ye más ardigosa, y avérase a los comederos y toma comida de les meses.
El so nial ye una pequeña cesta abuitada formada con cañes na zona baxa d'un árbol. Los dos o tres güevos que pon son de color azul escuru con llurdios pequeños acolorataes y solo son guaraos pola fema.
Turdus obscurus
El malvís rojigrís (Turdus obscurus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los túrdidos. Distribúyese llargamente nel este d'Asia.
Reproduzse en trupos montes de coníferes y taigues nel este de Siberia. Pel hibiernu migra al sur-sureste d'Asia ya Indonesia. Ye un vagamundu raru n'Europa Occidental. Tamién se producieron avistamientos ocasionales en Israel y Australia.
Mide aprosimao 22 cm de llargu. Tien el llombu y la cabeza gris con una raya negra dende'l güeyu hasta'l picu y una raya blanca enriba de la ceya. El pechu ye de color naranxa maciu, los lladrales marrones y el banduyu casi blancu. Machu y fema son similares n'apariencia. Los páxaros nuevos tienen la cabeza de color marrón.
Añera n'árboles poniendo de 4 a 6 güevos nun nial llimpiu. Les aves migratories y aves invernantes suelen formar pequeños grupos. Ye omnívoru, comiendo una amplia variedá d'insectos, merucos de tierra y bagues.
Turdus obsoletus
El malvís ventripálido (Turdus obsoletus), tamién conocíu como mirla selvática, mierlu vientriblanco o tordu del Orinoco, ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los túrdidos. Ye orixinaria del sur de Centroamérica y el norte de América del Sur.
El so hábitat natural son les viesques húmedes, viesques montiegues y zones degradaes. Ye nativu de Colombia, Costa Rica, Ecuador, Panamá y Perú.
Ta clasificáu como preocupación menor pola IUCN.
== Subespecies reconocen trés subespecies d'esta ave: 
Turdus olivaceus
El malvís oliváceo (Turdus olivaceus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los túrdidos. Distribúyese llargamente nel este d'África.
Habiten predominantemente montes perennes, pero tamién tienden a vivir en parques, grandes xardinos y hábitats afechos nos suburbios. Distribúise en Sudán, Eritrea, Somalia, Etiopía, Kenia, Tanzania, Mozambique, El Congu, República Democrática d'El Congu, Uganda, Ruanda, Malaui, Lesothu, Zimbabue, Botsuana, Sudáfrica y Namibia.
Ta clasificáu como preocupación menor pola IUCN, por cuenta de la so amplia gama de distribución.
Puede algamar un llargor de 24 cm y un pesu mínimu de 101 gramos. La cola y les partes cimeres son de color marrón opacu oliváceo. El banduyu ye blancu y el restu de les partes inferiores tienen un tonu naranxa. El gargüelu ye motuda con llurdios blancos. La so dieta consiste de merucos, insectos, cascoxos, frutes y arañes.
La fema constrúi un nial típicamente de 2 a 9 m percima del suelu, nun árbol o sebe. Los 1 a 3 (xeneralmente 2) güevos son guaraos puramente pola fema mientres 14 a 15 díes hasta la eclosión, los pitucos abandonen el nial dempués de 16 díes.
Solamente nel sur d'África hai cinco subespecies que s'estremen principalmente nes cantidaes relatives de blancu, naranxa y marrón nes partes inferiores: "T. o. swynnertoni", "T. o. transvaalensis", "T. o. olivaceus", "T. o. pondonensis", y "T. o. culminans". 
El tordu del Karoo ("Turdus smithi"), el malvís somalín ("Turdus ludoviciae") y malvís de los Taita ("Turdus helleri") en forma variada fueron incluyíes como subespecies o consideraes especies distintes del malvís oliváceo, de les cualos la postrera ta en peligru críticu. Amás los taxones de partir norte de la so distribución considérense dacuando como una o delles especies separaes ("T. abyssinicus", y "T. roehli").
Turdus olivater
El malvís cabecinegro (Turdus olivater), tamién denomináu tordu de cabeza negra, mirla cabecinegra y paraulata cabecinegra, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Turdidae que vive en Suramérica.
El malvís cabecinegro mide unos 23-24 centímetros de llargu. El machu de la subespecie nominal "olivater" tienen la cabeza, el pescuezu y el pechu de color negru, ente que'l so llombu ye de color pardu que se va esclariando escontra'l banduyu. El so picu y aníu ocular son de color mariellu brillante y les sos pates tamién son amarellentaes. Les femes son pardu verdoses nes partes cimeres cola cabeza y les partes inferiores abuxaes. Y los sos picos y pates tamién son grises.
Alcuéntrase en Brasil, Colombia, Guyana, Surinam y Venezuela.
Los sos hábitats naturales son les selves montiegues húmedes tropicales o subtropicales y les carbes de rexones altes. Tamién puede vivir nos viesques vieyes degradaes.
El malvís cabecinegro describióse científicamente pol ornitólogu francés Frédéric de Lafresnaye en 1848. Reconócense ocho subespecies:
Turdus pallidus
El malvís pálidu (Turdus pallidus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los túrdidos. Distribúise nel del este d'Asia.
Mide aprosimao 23 cm de llargu. Les pates son de color marrón-arrosáu y el picu ye gris percima y mariellu per debaxo. El machu ye marrón na parte cimera, cola cabeza y el gargüelu de color gris azuláu. Les partes inferiores son de color marrón, más escuru nos lladrales y ablancazáu nel banduyu y debaxo de la cola. Les plumes de vuelu de les nales son de color gris escuru y les coberteras subalares son de color gris o blancu. La cola ye de color gris escuru con puntes blanques nes plumes esteriores. La fema ye similar al machu pero más opaca, cola cabeza y el gargüelu más marrón maciu.
Habita en montes, carbes, xardinos y parques. Ye un ave cobarde que tiende a escondese. Puede presentase en grandes bandaes mientres la migraciónsobremanera cuando hai bagues. Reproduzse nel sureste de Siberia, nel nordés de China, Corea y puede reproducise en Xapón, especialmente na isla de Tsushima. Ye en gran parte migratoriu, envierna nel sur y el centru de Xapón, Corea del Sur y el sur de China, n'ocasiones llegando hasta Yunnan y Taiwán.
Turdus pelios
Turdus pelios, ye una especie d'ave paseriforme perteneciente nala familia Turdidae. 
Ye común nes zones montiegues y en gran parte del África sub-sahariana. Les poblaciones son residentes. Son omnívoros, comiendo una gran variedá d'insectos, merucos de tierra y bayes. Añeren en parrotales o similares. Nun formen bandaes.
Turdus philomelos
El malvís (Turdus philomelos) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Turdidae qu'habita bona parte de Eurasia. Presenta envés marrón y banduyu amarellentáu con llurdios escuros xeneralmente color café y clasifícase en trés subespecies. El so particular cantar, que repite frases musicales, mereció frecuentes alusiones poétiques.
L'ave criar nos montes, xardinos y parques, y presenta una conducta migratoria parcial, una y bones munchos exemplares enviernen nel sur d'Europa, norte d'África y el Mediu Oriente. introducir en Nueva Zelanda y Australia; y anque nun s'atopa so amenaza global, la so población menguó significativamente en delles partes d'Europa probablemente por causa de cambeos nes práctiques agrícoles. 
El malvís constrúi un refechu nial de folla sobre un árbol o parrotal, y guara cuatro a cinco güevos azules con llurdios escuros. Ye un ave omnívora que tien el costume d'utilizar una determinada piedra a manera de incla onde romper cascoxos. De la mesma forma qu'asocede con otros paseriformes, afectar parásitos esternos ya internos, y ye víctima de predadores como gatos y aves de presa.
"Turdus philomelos" describióse per primer vegada pol ornitólogu alemán Christian Ludwig Brehm en 1831, y caltién el so nome científicu orixinal. El nome xenéricu "Turdus" vien del latin pa «Tordu», y l'epítetu específicu "philomelos" referir a un personaxe de la mitoloxía griega, Filomela, que la so llingua foi cortada, pero que depués foi tresformada nun páxaru cantante. El so nome derivar del griegu "Φιλο" "philo-" ("amante de"), y "μέλος" "melos" ("cantar").
Un estudiu molecular recién indica que los parientes más cercanos de "T. philomenos" son el malvís charro ("T. viscivorus") con un plumaxe similar, y el malvís mongolés ("T. mupinensis"); estos trés especies son renuevos tempranos del fonduxe "Turdus", primero que se diversificó y estendióse pel mundu, y polo tanto tán menos estrechamente rellacionaos con otres especies de malvises europeos como'l mierlu común ("T.  merula"). 
Estrémense trés subespecies, de les cualos la subespecie nominal, "T. p. philomelos", cubre la mayor parte de la so área de distribución. "T. p. hebridensis", descritu pol ornitólogu británicu William Eagle Clarke en 1913, ye sedentariu (non migratoriu) y alcuéntrase nes Hébridas Esteriores y la isla de Skye en Escocia. Ye la subespecie más escura, col envés marrón escuru, una rabadilla gris, el color de fondu pálidu nes partes inferiores y los lladrales tiñíos de gris.
"T. p. clarkei", descritu pol zoólogu alemán Ernst Hartert en 1909 y nomáu n'honor de William Eagle Clarke, añera nel restu de Gran Bretaña, Irlanda y nel continente européu en Francia, Bélxica, Países Baxos y posiblemente un pocu escontra l'este tamién. Les partes cimeres del so plumaxe son de color marrón con tonos más templaos que los de la subespecie nominal, la parte trasera tiñida de color oliva y les partes inferiores con un fondu mariellu. Ye parcialmente un ave migrante, una y bones delles aves qu'enviernen nel sur de Francia y na península Ibérica. Esta subespecie intergrada cola subespecie nominal nel centru d'Europa, y con "T. p. hebridensis" nes Hébridas Interiores y l'occidente de Escocia, y nestes árees les subespecies presenten carauterístiques entemedies. Subespecies adicionales, tales como "T. p. nataliae" de Siberia propuesta pol rusu Serguéi Buturlín en 1929, nun son llargamente aceptaes.
El malvís común (representáu pola subespecie nominal "T. p. philomelos") mide de 20 a 23,5 cm de llargu y tien un pesu de 50-107 gramos. Dambos sexos son asemeyaos y tienen un llombu marrón y les partes inferiores perfectamente negru con llurdios de color crema o mariellu-beige, que se vuelve más pálidu nel banduyu. La parte inferior de les nales tien un color mariellu templáu, el picu ye de color mariellu y les pates y los pies son de color rosa. D'oeste a esti al traviés de la so área de reproducción, de Suecia a Siberia, el tonu de les partes cimeres d'esta especie vuélvese muncho más fríu. Les aves xuveniles paecer a los adultos, pero tienen rayes beige o naranxa na parte posterior y nes coberteras de les nales.
La especie de tordu européu que más se paez al malvís común ye'l malvís alirrojo ("T. iliacus"), pero estremar por tener una pronunciada llista superciliar blanca, lladrales coloraos, y mientres el vuelu estremar poles partes inferiores de les sos nales que son de color coloráu. El malvís charro ("T. viscivorus") ye muncho más grande y les esquines de la so cola son de color blancu; el malvís mongolés ("T. mupinensis"), tien un plumaxe más asemeyáu pero estremar poles marques negres na cabeza y la so área de distribución que non se superpone.
El malvís común tien una llamada agudo y curtio, "tsip", que sustitúi mientres la migración por un "siip" delgáu y alto, similar a la llamada del malvís alirrojo, pero más curtiu. La llamada d'alarma ye un "chuc-chuc" que se vuelve cada vegada más curtiu y más estridente na midida qu'aumenta l'amenaza. El machu suel cantar dende una percha elevada como'l visu d'un árbol o un techu. El so cantar componer d'una serie de frases musicales altes y clares, repitida dos a cuatro veces, "filip filip filip codidio codidio quitquiquit tittit tittit tereret tereret tereret", y ye entemecíu de notes aspres y de mimetismu. La subespecie de les Hébridas canta principalmente ente febreru y xunu, pero les demás subespecies suelen cantar dende payares a xunetu. En relación al so pesu, esta especie tien una de les llamaes más fuertes ente les aves.
Un machu puede tener un repertoriu de más de 100 frases, munches de les cualos pueden ser copiaes de los sos padres y de páxaros vecinos. El mimetismu puede incluyir la imitación de teléfonos, y llamaes d'aves cautives, incluyendo especies exótiques como'l sirirí cariblanco.
Reproduzse na mayor parte d'Europa (anque non na mayor parte de la península Ibérica, les tierres baxes de Italia nin nel sur de Grecia), ya incluyendo Ucrania y Rusia casi hasta'l llagu Baikal. Llega hasta la llatitú 75 °N en Noruega y hasta aprosimao 60 °N en Siberia. Les aves de Escandinavia, Europa y Rusia enviernen na rexón del Mediterraneu, el norte d'África y el Oriente Mediu; de les aves del oeste d'Europa col so clima más templáu, namái dalgunes salen de les sos zones de reproducción.
La subespecie nominal foi introducida en Nueva Zelanda y Australia por sociedaes d'aclimatación ente 1860 y 1880, al paecer por razones puramente sentimentales. En Nueva Zelanda foi introducida nos dos islles principales; establecióse rápido y estendióse a les islles vecines, incluyendo Kermadec, Chatham y Auckland. Anque ye común y llargamente distribuyida en Nueva Zelanda, n'Australia namái esiste una pequeña población alredor de la ciudá de Melbourne. En Nueva Zelanda, la depredación per parte d'especies d'aves introducíes paez tener un efectu perxudicial llindáu, afectando dellos invertebraos, y estropiando a los cultivos comerciales de frutes. Como especie introducida, nun tien proteición llegal en Nueva Zelanda, y puede ser matada en cualquier momentu.
Añera en montes con suficiente sotobosque, cercanu a zones más abiertes hasta una altitú de 2.200 msnm (en Suiza). Nel oeste d'Europa tamién añera en xardinos y parques. La subespecie de la isla de les Hébrides ("T. p. hebridensis") añera en zones más abiertes, incluyendo gorbizal, ente que nel este del rangu eurasiático, la subespecie nominal llindar a los cantos de los trupos montes de coníferes.
Nes zones onde se practica agricultura intensiva, y onde les práctiques agrícoles paecen render les tierres desaparentes, los xardinos formen un hábitat de reproducción importante. 
Nun estudiu inglés amosóse que namá'l 3,5% de los territorios alcuéntrase en tierres de cultivu, ente que el 71,5% de los territorios alcuéntrase en xardinos, a pesar de qu'esti hábitat namái representa'l 2% de la área total. Los niales restantes alcuéntrase nos montes (1% de la superficie total).
Polo xeneral, l'hábitat d'iviernu ye tamién el que s'utiliza p'añerar, sacante que se s'eviten tierres altes y otres localidaes espuestes; Sicasí, la subespecie "T. p. hebridensis" suel frecuentar la vera del mar pel hibiernu.
El malvís común nun ye gregariu, anque ye posible que dellos aves xúntense pel hibiernu o tean de casualidá acomuñaos en hábitats de forajeo, dacuando con otros tordos como'l mierlu, malvís real (Turdus pilaris), malvís alirrojo ("Turdus iliacus") y "Turdus ruficollis". A diferencia del malvís real y malvís alirrojo que son más nomádicos, el malvís común tiende a tornar con regularidá a les mesmes árees d'ivernada.
Ye una especie monógama y territorial. Nes árees onde ye un ave migratoriu, el machu vuelve establecer el so territoriu de cría y empieza a cantar asina torne. Nes zones más templaes onde una parte de l'aves suel permanecer mientres tol añu, el machu residente nun sale del so territoriu de cría, cantando de forma intermitente, pero la fema puede establecese nun rangu d'ivernada individual hasta que la la pareya axuntar a principios de la primavera.
Mientres la migración, viaxa principalmente pela nueche con una acción de vuelu fuerte y direuta. Vuela en bandaes esvalixaes que crucien el mar nun frente ampliu en llugar de concentrase nos pasos curtios (como asocede na migración de grandes aves planeadoras), y llapada con frecuencia pa caltener el contactu. La migración puede empezar asina a finales d'agostu nes partes más orientales y septentrionales de la área de distribución, pero la mayoría de les aves que tienen que cubrir distancies más curties, dirixir al sur dende setiembre hasta mediaos d'avientu. Sicasí, el mal tiempu puede obligar a movimientos migratorios adicionales. La migración de torna bazcuya ente mediaos de febreru en tol Mediterraneu hasta mayu nel norte de Suecia y Siberia central. Vagantes fueron rexistraos en Groenlandia, delles islles del Atlánticu y África Occidental.
La fema constrúi un nial en forma de copa forráu con folla y yerba seco. Escueye un parrotal, árbol o enredadera, o, nel casu de la subespecie de les Hébridas, nel suelu. Pon cuatro o cinco güevos de color azul brillante, llixeramente enllordiáu de negru o moráu; polo xeneral tienen un tamañu de 2.7 x 2.0 centímetros (0.79 x 1.06 in) y pesen 6.0 gramos, de los cualos el 6% ye pulgu. La fema guara los güevos sola mientres 10-17 díes. Dempués de la eclosión trescurren otros 10-17 díes hasta que les críes salgan del nial. Dos o tres niaraes nun añu ye normal, pero nel norte de la área de distribución namái puede tener una niarada. Un promediu de 54,6% de les críes britániques sobrevive'l primer añu de vida, y la tasa de supervivencia añal d'adultos ye del 62,2%. La esperanza de vida típica ye de tres años, pero la edá máxima rexistrada ye de 10 años y 8 meses.
El malvís ye dacuando anfitrión de cucos parasitarios, como'l cucu común ("Cuculus canorus"), pero esto ye bien raru porque'l malvís suel estremar los güevos non miméticos de los cuquiellos. Sicasí, el malvís nun demuestra la mesma agresión qu'el mierlu común escontra'l cuquiellu adultu. Les aves introducíes en Nueva Zelanda, onde'l cuquiellu nun asocede, caltuvieron mientres los postreros 130 años la capacidá de reconocer y refugar güevos non-miméticos.
Ente'l depredadores de los malvises adultos inclúyese gatos, miagones europeos ("Athene noctua") y gavilanes ("Accipiter nisus"); los güevos y pitucos son depredados por pegues, glayos, y esguiles de les Carolinas si tán presentes. 
Al igual qu'otres aves paseriformes, los parásitos son comunes ya inclúin endoparásitos, como'l nematodo "Splendidofilaria (Avifilaria) mavis" que'l so nome específicu derivar del tordu "Turdus mavis". Según les resultancies d'un estudiu rusu sobre parásitos d'el sangre, tolos malvises reales, malvises alirrojos, y malvises comunes incluyíes na amuesa yeren portadores de hematozoanossobremanera "Haemoproteus" y "Trypanosoma". Cachiparros del xéneru "Ixodes" tamién son comunes y pueden contener axentes patóxenos, incluyendo encefalitis nes zones montiegues del centru y este d'Europa y Rusia, y, más comúnmente, bacteries del xéneru "Borrelia". Delles especies de "Borrelia" causen la enfermedá de Lyme, y aves como'l malvís, que forrajean na tierra, pueden actuar como reservorio de la enfermedá.
El malvís común ye omnívoru y aliméntase d'una gran variedá d'invertebraos, especialmente de merucos y cascoxos, según frutes blandes y bayes. Al igual qu'el so pariente, el mierlu, atopa preses animales a güeyu. Sirvir d'una técnica de caza corriendo y parrando en campu abierto, y xurga na foyarasca en busca d'alimentos en zones montiegues.
Cascoxos formen un alimentu particularmente importante mientres seques o cuando'l mal tiempu fai difícil atopar otru alimentu. El tordu de cutiu usa una piedra favorita como «incla» pa romper la concha del cascoxu y estrayer el cuerpu blandu qu'invariablemente llimpia nel suelu enantes de consumilo. Les aves xuveniles primeramente tiren oxetos y traten de xugar con ellos hasta qu'aprienden a utilizar les incles como ferramientes pa romper les conches de cascoxos. Los pitucos reciben principalmente alimentos d'orixe animal, como merucos, baboses, cascoxos y bárabos de insectos.
El cascoxu moru ("Cepaea nemoralis") ye regularmente comíu pol malvís, y suxurióse qu'el patrones polimórficos de la concha representen una respuesta evolutiva p'amenorgar la depredación, anque'l malvís común probablemente nun ye la única fuerza selectivo arreyada.
Tien un estensu área de distribución, que la so superficie ye d'aprosimao 10 millones de kilómetros cuadraos y una llarga población que se compon d'ente 40 y 71 millones d'aves namái n'Europa.
Nel paleárticu occidental esiste evidencia d'un amenorgamientu de la población, pero a un nivel per debaxo del estragal riquíu pa una esmolición mundial (esto ye, un amenorgamientu del númberu de más d'un 30% en diez años o tres generaciones) y polo tanto esta especie ye clasificada como de «esmolición menor» na Llista Colorada. 
En Gran Bretaña y los Países Baxos, prodúxose un descensu de más de 50% de la población y el malvís común incluyir nes llistes coloraes rexonales.
Los amenorgamientos son mayores nes tierres agrícoles (73% dende mediaos de 1970) y créese que se debe a cambeos nes práctiques agrícoles mientres les últimes décades. Anque nun se conoz les razones esactes de la cayida poblacional, pue tar rellacionáu a la perda de sebes, la llantadera de cultivos na seronda en llugar de la primavera, y posiblemente l'aumentu del usu de pesticidas. Estos cambeos pueden haber amenorgaos la disponibilidad d'alimentu y de sitios de anidación. Nos xardinos, l'usu de cebos envelenaos pa controlar los llimiagos y los cascoxos pueden representar una amenaza, y nes zones urbanes, dellos tordos son atropellaos cuando usen la superficie dura de les carreteres pa romper les conches de cascoxos.
El cantar característico del malvís común, con frases melódiques que se repiten dos o más vegaes, describióse pol poeta británicu del sieglu XIX Robert Browning nel so poema "".
El cantar del malvís tamién inspiró al escritor británicu del sieglu XIX, Thomas Hardy nel so poema «"Darkling Thrush"», y el poeta británicu del sieglu XX, Ted Hughes, quien destacó los sos proezas de caza en "Thrushes". El poeta galés del sieglu XIX, Edward Thomas escribió 15 poemes sobre mierlos y tordos, incluyendo «"The Thrush"».
El malvís ye l'emblema del club de fútbol inglés West Bromwich Albion, escoyíu porque se guardaba un malvís común como mascota nel pub utilizáu pol equipu pa camudase. Tamién dio llugar al llamatu inicial de West Bromwich Albión, "The Throstles" (Los tordos).
Tordu fueron atrapaos como alimentu dende fai 12.000 años y una de les primeres referencies alcuéntrase na "Odisea": «Entós, como palombos o malvises batiendo les sos nales estendíes contra dalgún llazu improvisáu en carbes — volando en busca d'un nial atopadizu, pero una horrible cama recibir». La caza sigue anguaño en tol Mediterraneu, pero nun se cree que ye un factor importante nel amenorgamientu d'esta especie en delles partes de la so área de distribución.
N'España, esta especie ye cazada mientres la so migración al traviés del país, de cutiu usando lliga que, anque prohibíu pola Unión Europea, sigue siendo tolerada y dexada na Comunidad Valenciana. En 2003 y 2004, la Unión Europea intentó, ensin ésitu, poner fin a esta práctica na Comunidad Valenciana.
Hasta siquier el sieglu XIX, el malvís común caltúvose como ave de xaula pola so voz melodiosa. Al igual que cola caza, hai poca evidencia de que la captura d'aves monteses para avicultura tuviera un efectu significativu sobre les poblaciones monteses.
Turdus pilaris
El malvís carrascal (Turdus pilaris) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Turdidae.
El malvís real ye un tordu grande, algama un llargor d'unos 26 cm y un pesu de 100 gramos. Les femes y machos son bien similares. El so envés ye de color castañu y la zona posterior de la so cabeza, el cogote y obispillo son de color gris azuláu. La zona inferior de les nales ye blanca y de color pardu nel so parte cimeru. El so pechu ye de color acoloratáu con llamátigos negres, siendo'l restu de les sos partes inferiores de color blancu. La so cola ye de color pardu nel so parte cimeru.
Solo una parte de la población migra, les aves mover del norte escontra'l sur mientres el iviernu. Reproduzse en montes y carbes en Escandinavia y l'antigua Unión Soviética incluyíos los estaos bálticos, n'Europa central la so zona de reproducción llega hasta Holanda, Bélxica, Alemaña, Suiza, y Francia. Magar escasamente nidifica en Gran Bretaña y Irlanda, grandes bandaes pasen l'iviernu nestos países.
Ye avezáu que mientres la migración y mientres el periodu ivernizu les aves formen grandes bandaes, muncha vegaes xuntu colos malvises alirrojos.
Ye omnívoru, alimentándose d'una amplia gama d'insectos, viermes y cascoxos mientres el branu y de bagues mientres l'iviernu.
El so nome en inglés "Fieldfare" deriva del anglosaxón feld-fere que significa "viaxeru de los campos", probablemente pol so constante movimientu mientres s'alimenta.
Turdus plebejus
El malvís serranu (Turdus plebejus), tamién conocíu como sensontle montañés, mierlu montañeru o malvís plebeyu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Turdidae.
Ye nativu de Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Hondures, Méxicu, Nicaragua y Panamá. El so hábitat natural inclúi monte húmedu montiegu tropical y subtropical.
Turdus plumbeus
El malvís patirrojo (Turdus plumbeus) tamién conocíu como chuá-chuá, malvís cubanu, malvís de pates coloraes, malvís de pates coloraes o malvís real, ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los túrdidos. Distribúyese llargamente en delles islles del Caribe.
El so hábitat natural son les viesques seques, viesques húmedes, viesques montiegues y zones degradaes. Esta especie puede ser considerada como la contraparte caribeña del robín americanu, yá que tien vezos similares, incluyendo ser un visitante frecuente de xardinos y verdes.
Pue atopase na Les Bahames, Caimán Brac, Cuba, Dominica, República Dominicana, Haití y Puertu Ricu. Enantes podía atopase na islles del Cisne de Hondures, pero anguaño alcuéntrase extinto.
Aliméntase mayoritariamente de frutes, pero un terciu de la so dieta inclúi insectos (guxanos, escarabayos, formigues, grillos, aviespes), amás de cascoxos ocasionales, xaronques, llagarteses y los güevos d'otres aves.
Turdus poliocephalus
El malvís insular o mierlu isleño (Turdus poliocephalus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los túrdidos. Fueron descrites casi 50 subespecies, dende Taiwán, al traviés del sudeste d'Asia y Melanesia a Samoa, amosando grandes diferencies nel plumaxe. Hai delles subespecies amenaciaes y trés yá s'escastaron.
El mierlu isleño ye miembru del cosmopolita xéneru "Turdus" (Linnaeus, 1758), unu de los xéneros d'aves más llargamente distribuyíos nel mundu. La taxonomía del mierlu isleño ye complexu, y desafió los intentos d'estremar el grupu en función de los cuatro tipos morfolóxicos sospechosos. Les subespecies "Turdus poliocephalus niveiceps" de Taiwán representa'l taxón más claru y puede ser una especie separada. Esta subespecie vive na gama septentrional de les especies, y ye la única na que machos y femes difieren en color. Tamién se cree qu'esisten a lo menos dos subespecies nueves entá non descrites científicamente na isla indonesia de Célebes. 
Ta distribuyíu irregularmente na so amplia gama. Ta presente nes islles Samoa, Fiyi, Vanuatu, Nueva Caledonia, les Islles Salomón, Nueva Guinea y les islles circundantes, munches islles de Indonesia, Filipines y Taiwán. Sicasí, llindar a les árees coles comunidaes d'aves inferiores a 25-35 especies. 
Nes islles más grandes (como Borneo o Nueva Guinea) namái s'atopa nes altitúes altes, percima de 2750 m. Les islles pequeñes namái puede soportar comunidaes muncho más pequeñes d'aves, y nestes islles pueden atopase n'altitúes más baxes. Dos o más subespecies pueden esistir en delles islles, segregaos en distintes hábitats. Los rangos de munches subespecies pueden ser tan pequeños como una única isla, por casu en Kadavu la subespecie "T. p. ruficeps".
Les 49 subespecies del mierlu isleño varien dramáticamente n'apariencia, pero casi toos paécense un típicu "Turdus" y tienen el picu, el aníu ocular y les pates marielles. La subespecie de Samoa, "T. p. samoensis", ye idénticu n'apariencia al mierlu común ("Turdus merula"), ente que el "T. p. seebohmi" del norte de Borneo ye escuru na parte cimera col pechu coloráu y aseméyase al "Turdus migratorius". Delles subespecies tienen la cabeza dafechu blanca (incluyendo los machos de "T. p. niveiceps ", non asina la fema), y la subespecie de Kadavu "T. p. ruficeps" tien la cabeza totalmente naranxa.
El mierlu isleño tien una dieta bien amplia, aliméntase d'una serie d'invertebraos tales como insectos (principalmente escarabayos), arañes, cascoxos, merucos de tierra, lo mesmo que de carroña ya inclusive pequeños reptiles. Tamién s'alimenta de frutos y granes, dependiendo de lo que ta localmente disponible. La so técnica de forrajeo descríbese como similar a la del mierlu, la investigación de la foyarasca y les cañes baxes de la cubierta trupa, pero en dellos llugares tamién s'alimenten a dosel.
La mayoría de los mierlos reproducir en llugares discretos de la isla qu'habiten, añeren dos temporaes de tres meses (el tiempu esactu varia dependiendo del allugamientu), anque les aves en Fiyi añeren de xunu a xineru. El nial ta bien construyíu y bien escondíu na trupa vexetación, nel que la fema pon hasta trés güevos.
Como especie, mierlu isleño nun se ve amenazáu y munches subespecies son localmente bien comunes. Sicasí, delles subespecies tán amenaciaes, y el "T. p. erythropleurus" considerar en peligru críticu. Esta subespecie alcuéntrase na isla de Navidá, y vese amenazada pola introducción de la formiga lloca, que ye capaz de matar a los pitucos. 
Delles subespecies rexistren un descensu nos rangos, incluyendo'l "T. p. samoensis" de Samoa y el "T. p. xanthopus" de Nueva Caledonia, que s'escastó de Grande Terre y ta acutada a namái 100 aves que sobreviven en Yande y Neba.
Tres subespecies escastáronse, "T. p. vinitinctus" de la isla Lord Howe, "T. p. mareensis" de les islles de la Llealtá y la "T. p. poliocephalus" de Isla Norfolk. "T. p. poliocephalus" yera relativamente común en fecha tan recién como 1941, pero pa 1975 escastárase por cuenta de la introducción d'aguarones negros, perda d'hábitat y l'hibridación tres la colonización del mierlu común estrechamente rellacionáu.
Turdus reevei
El malvís dorsiplomizo o mierlu dorsiplomizo (Turdus reevei) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los túrdidos. Ye orixinaria de Perú y Ecuador.
El so hábitat natural son les viesques seques y viesques montiegues.
Ta clasificáu como preocupación menor pola IUCN por cuenta de la so amplia gama de distribución.
Turdus rubrocanus
El malvís castañu o mierlu de cabeza gris (Turdus rubrocanus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los túrdidos. Distribúise nel sureste d'Asia y el norte del subcontinente indiu.
Habita nes viesques templaes d'Afganistán, Bután, India, Laos, Myanmar, Nepal, Pakistán, Tailandia y Vietnam.
Turdus rufitorques
El mierlu de pechu café (Turdus rufitorques), tamién conocíu como mierlu pescuezu ablondu, malvís cuellirojizo o malvís cuellirrufo, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Turdidae.
Ye nativu de El Salvador, Guatemala, Hondures y Méxicu. El so hábitat natural inclúi viesca montiega tropical y subtropical y pacionales montiegos.
Turdus rufiventris
El malvís coloráu (Turdus rufiventris), tamién conocíu como malvís común (en Uruguái), o tordu de banduyu ablondu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Turdidae que vive en Suramérica. Ye bien bono de reconocer pol so banduyu bermeyu (el so nome científicu significa lliteralmente «tordu de banduyu coloráu») y les rayes escures que presenta sobre'l pescuezu ablancazáu. Los malvises tienen pates relativamente llargues y delgaes.
Tien una amplia distribución en montes, montes y selves de América del Sur, dende l'oeste de Bolivia, Paraguái y Uruguái, el sur de Brasil hasta'l centru y mariña de la Arxentina. Ye unu de los malvises más conocíos nesta rexón. En Bonos Aires estender mientres la segunda metá del sieglu XX dende los montes riberanos y montes de balta del nordeste provincial, escontra casi tol territoriu, al traviés de les arbolees d'estancies y poblaos. Convirtióse nuna especie abondosa en ciudaes, yá que s'afai perbién al mediu urbanu.
Frecuenta tantu les copes de los árboles como'l suelu. En zones urbanes, ye abondosa en xardinos y parques con verde y árboles. Atopa abelugu inclusive nos pulmones de mazana vegetados del centru, arrodiáu de grandes edificios. Tien movimientos abruptos, realiza curties carreres y saltitos. Prefier llugares avesíos. Vive solu o en pareya. Estos malvises pueden vivir en cautiverio y/o pueden vivir hasta 30 años nel so hábitat natural.
El nial ye circular, abiertu, con forma de taza de cantos anchos, d'unos 13 a 15 cm de diámetru esternu y 6 a 7,5 cm d'altu. Ta construyíu con fibres vexetales, tapizáu nel so interior con ramillas fines y yerbes tienres. Ellí la fema pon ente trés y cuatro güevos blancos o celestes con pintes marrones.
Pesa alredor de 70 gramos y el so cuerpu mide ente los 22 y 23 cm. Picu casi rectu, mariellu nos machos, de 1cm y mediu. Presenta párpagu mariellu, envés pardu olivaceu y zona ventral colloráu anaranxáu. Gargüelu con finu estriáu pardu sobre fondu ablancazáu.
Ye omnívoru; aliméntase principalmente de frutos y invertebraos. Busca frutos carnosos que constitúin la base de la so comida, tantu los de tamaños pequeños que puede encloyar enteros (hasta les dimensiones d'una aceituna) como los más grandes que suel picar p'abrir y consumir la so magaya. Ye habitual que resulte un bon dispersor de les granes de les plantes que consume. Cuando camina pel suelu, dedicar a xurgar ente la foyarasca o los mantillos orgánicos en busca de merucos que son de la so especial predilección, ente otros invertebraos que completen la so dieta.
Escontra fines d'invierno enantes del amanecer, empieza a ensayar el so melodiosu cantar, imitativo del cantar d'otres especies selvaxes o doméstiques (xilgueros, pites, etc...), al paecer, pol simple prestar de cantar. Nes ciudaes, les sos vocalizaciones escúchense claramente nel silenciu mañaneru, enantes d'empezar el bullicio urbanu. Mientres el día tamién ye posible escuchar el so cantar potente, harmónicu y reiterativo, con notes pocu variaes pero melodioses. Amás, profier un xiblíu murniu (d'una nota repitida) cuando se topa ocultu. El reclamu ye agudu.
Turdus rufopalliatus
El malvís dorsicanelo, tamién llamáu maravía (Turdus rufopalliatus) ye un ave mexicana de la familia de los túrdidos.
Ye paecíu al malvís pechirrojo ("T. migratorius"), pero llixeramente más pequeñu, algamando los 22.5 cm de longitud promedio. Estremar pol so característicu color acoloratáu o acoloratáu-olivaceu nel llombu, partes cimeros de les nales y lladrales del pechu, qu'oldea col color gris de la cabeza, nuca y cola. El banduyu y les plumes cobertoras inferiores de la cola son blanques. El gargüelu ye blanca con rayes negres. El picu y el aníu ocular son mariellos. Los sexos son similares, anque les femes son más opaques. Los xuveniles, como asocede con otres especies de malvises, tienen llurdios nes partes inferiores, y son de plumaxe pardu con llurdios más pálidos nes partes cimeres.
El malvís dorsicanelo habita montes secos caducifolios, en ecotonos, y en campos de cultivu; tanto a lo cimero de los árboles como nel suelu. La so área de distribución toma principalmente l'aguada del Océanu Pacíficu, dende l'estáu de Sonora hasta'l Istmu de Tehuantepec. Hai poblaciones aisllaes en parques de la Ciudá de Méxicu y Oaxaca de Juárez —dos ciudaes d'elevada altitú—, que, créese, son descendientes d'aves de xaula escapaes.
Dacuando fueron avistaes aves errantes nel sur de los Estaos Xuníos.
Turdus serranus
El malvís negru (Turdus serranus) ye una especie d'ave na familia Turdidae. Habita nes selves de monte dende Venezuela hasta'l noroeste de la Arxentina.
Tien 24 cm de llargu. El machu ye tou de color negru lustruso con reflexos azulaos. El picu y les pates son marielles o con tonos anaranxaos. La fema ye pardusca dorsalmente, coles nales escures, la parte ventral ye más clara, col gargüelu estriáu de pardu. 
Ye similar a otres especies escures del xéneru "Turdus", por casu "Turdus chiguanco", con quien comparte l'hábitat, pero'l color negru polencu, con reflexos azulaos nel plumaxe del machu estremar. 
Distribuyir en selves de monte dende Venezuela, pasando por Colombia, Ecuador, Perú, Bolivia, hasta'l noroeste de la Arxentina, nes provincies de: Jujuy y Salta, ente que en Tucumán ye ocasional. 
Describióse orixinalmente por Johann Jakob von Tschudi nel añu 1844 con aves procedentes del Perú.
Enantes yera incluyida en "Turdus infuscatus" pero ye más pequeña y el so cantar ye distintu. 
Son 5 les subespecies reconocíes pa esti taxón:
Turdus tephronotus
El malvís cenicientu (Turdus tephronotus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los túrdidos. Distribúyese llargamente nel este d'África.
El so hábitat natural son les sabanes seques y carbes de Etiopía, Kenia, Somalia y Tanzania.
Turdus torquatus
El Ñerbatu montés (Turdus torquatus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Turdidae del xéneru "Turdus".
Ta estrechamente emparentáu col mierlu común ("Turdus merula") del que s'estrema fácilmente pela zona de plumaxe blancu que destaca sobre'l so pechu a manera de "baberu". El restu del cuerpu ye negru nel casu de los machos, ente que les femes son pardes y provistes d'un "baberu" por tar chiscáu de plumes leonadas. Los cantos de les nales son más pálidos que'l restu del cuerpu. Tolos mozos de menos d'un añu presenten la coloración femenina, independientemente del so sexu.
Dalgunes de les plumes vuélvense abuxaes en seronda, dándo-y un aspeutu escamosu a esta especie. 
El cantar ta formáu por delles "frases" curties que se repiten de 2 a 4 vegaes ("tac-tac-tac", "chuc-chuc-chuc-chuc"), xeneralmente nuna caña o'l suelu, anque dacuando tamién se produz en plenu vuelu. Nesti casu'l soníu produz una sola vegada, siendo paecíu a un "chuirrr". 
El mierlu capiblanco habita en zones de monte, onde sustitúi al mierlu común. El so hábitat característicu ye'l monte subalpino esclariáu, con preferencia polos de pinu negru. Reproduzse nes Islles Britániques, Escandinavia, Pirineos, delles localidaes d'Europa central y el Cáucasu. A la fin del branu emigra escontra'l sur pa pasar l'iviernu, llegando hasta'l norte d'África. En España envierna nos montes de Teruel, la serranía de Ronda (Málaga) y la sierra de Tramontana (Mallorca), preferentemente en zones cubiertes de sabines, que los sos frutos inxer nesta dómina.
Los mierlos capiblancos axuntar en grupos mayores mientres el iviernu, ente que'l restu del añu lleven una vida solitaria o en grupos pequeños.
Aliméntase d'insectos, lombriz de tierra, frutos de sabina y otros frutos monteses.
Retorna a les sos árees de cría ente marzu y abril. Mientres la dómina de reproducción deposita numberosos güevos en niales iguaos sobre les cañes d'un parrotal.
Turdus unicolor
El malvís unicolor (Turdus unicolor) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los túrdidos. Ye común nos montes abiertos nel Himalaya, y migra estacionalmente na India peninsular.
Los machos pequeños tienen un color gris azuláu uniforme, l'envés y el banduyu ablancazaos. Les femes y les aves nueves tienen partes cimeros más marrón.
Les poblaciones migren escontra'l sur de la India nel iviernu. Son omnívoros, comen una amplia variedá d'insectos, merucos de tierra y bayes. Añeren en parrotales. Nun formen bandaes.
Turdus viscivorus
La griba, o malvís de monte que tien por nome científicu Turdus viscivorus, ye un ave del orde Passeriformes y de la familia Turdidae. Mesmu d'Europa y parte d'Asia, describióse por Linneo en 1758. Tocantes a el so taxonomía, los estudios moleculares suxuren un mayor parentescu a especies como "T. philomelos" o ("T. mupinensis", más que con "T. merula".
Trátase d'un malvís de comportamiento agresivu, atrevíu, de gran tamañu, con un valumbu d'hasta 48 cm, lo que lo convierte nel mayor páxaru cantor européu. Suel presentase en pareyes, magar en seronda tiende a formar bandaes y, en iviernu, a ser solitariu.
Tien una voz gárrula, potente; el cantar ye musical, fuerte, aflautado y repetitivu. El machu emite'l so fuerte y melodiosu cantar dende un árbol, teyaos o otres perchas elevaes, de cutiu mientres el mal tiempu o pela nueche, y empezando relativamente llueu na primavera. El cantar ye como una versión más dura y simple del del mierlu común. El cantar d'alarma paecer a una carraca o a una ametralladora.
Ye omnívoru, aliméntase d'insectos y bárabos, nel suelu, lo mesmo que de bayes y frutos. Esti páxaru mientres l'iviernu puede defender parrotales de pequeños frutos d'otros páxaros que los intenten comer. Puede comer los frutos del arfueyu.
Añera de marzu a xunu poniendo dos niaraes de 3 a 5 güevos; el nieru, con forma de taza, suel disponese en cañes altes y ta compuestu de ramines y fueyes, enxareyaes de forma pocu trupa. Fai los sos nieros nos árboles.
Tylas eduardi
El vanga cabecinegro (Tylas eduardi) ye una especie d'ave na familia Vangidae. Ye monotipu del xéneru Tylas. Ye reinal de Madagascar. Los sos hábitats naturales son los monte secos subtropicales o tropicales y los montes baxos húmedos subtropicales o tropicales.
Tyranneutes stolzmanni
El saltarín nanu o baillarín nanu (Tyranneutes stolzmanni) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pipridae que vive en Suramérica. 
El saltarín nanu mide 8 cm de llargor. El plumaxe ye verde oliva escuru nel envés y el pileu, y mariellu nel gargüelu, el pechu y el banduyu.
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Perú y Venezuela. 
Vive na Amazonia, sacante na cuenca norte del ríu Amazones, al oriente del ríu Negru. Ye común nel estratu mediu al interior del monte húmedu de tierra firme y de les ribera y nel monte de suelu arenosu, per debaxo de los 600 m d'altitú.
Tyranneutes virescens
El saltarín diminutu (Tyranneutes virescens), tamién denomináu baillarín diminutu y saltarín aceituno, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Pipridae que vive en Suramérica.
En promediu mide 7,5 cm de llargor y pesa 7 g. El plumaxe del envés ye verde oliva. El machu presenta una estría mariella nel pileu, que ye bien pequeña o ta ausente na fema. El gargüelu y el pechu son de color gris claro, el banduyu crema.
Los sos hábitats naturales son les selves húmedes tropicales de rexones baxes, hasta los 500 m de altitú.
Tyrannopsis sulphurea
El tiranu palmeru (Tyrannopsis sulphurea), tamién denomináu atrapamoscas sulfurosu (Venezuela), mosqueru azufráu (Ecuador), sirirí colimocho (Colombia) o suiriri-de gargüelu raxáu (en Portugués, Brasil) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae nativa de América del Sur. Ye la única especie del xéneru Tyrannopsis.
Distribúise dende l'este de Colombia (al sur dende Meta y Vaupés), este y sur de Venezuela (sureste de Sucre al sur hasta Delta Amacuro, Bolívar y Amazones), Trinidá, Guyana, Surinam y Guayana francesa, al sur hasta l'este de Ecuador (primariamente ríu Napo y ríu Aguarico, pero de xuru más estendida), esti del Perú (Loreto, Ucayali, rexistrada tamién en Madre de Dios), estremu noroeste de Bolivia (Pando), y Amazonia en Brasil (al este hasta Maranhão, al sur hasta Rondônia, sur de Mato Grosso, Goiás y Tocantins).
Vive n'árees onde abonda la palma de moriche, como les zones inundables del monte húmedu y les riberes de los ríos, a menos de 900 m de altitú. 
Mide 19 y 20,3 cm de llargor y pesa en promediu 54 g. La cabeza y el pescuezu son de color gris escuru y tien una llista pileal mariella oculta. La parte anterior del pescuezu lluz como un baberu blancu. El pechu y el banduyu son mariellos. Presenta tintes oliváceos a les bandes del pechu. L'envés ye castañu oliváceo, les nales y la cola marrón escuru.
Aliméntase principalmente d'insectos qu'atrapa en vuelu n'esperando atentamente'l so pasu a lo cimero d'una palma. Tamién come bayes.
Constrúi'l nial na copa d'una palma de moriche, con forma de concu abierta. La fema pon 2 güevos color crema, con llurdios marrones.
La especie "T. sulphurea" describióse per primer vegada pol naturalista alemán Johann Baptist von Spix en 1825 sol nome científicu "Muscicapa sulphurea"; localidad tipo «Manaus, Ríu Negru, Brasil».
Por enforma tiempu foi considerada pariente cercana a "Myiozetetes" con base nel plumaxe. Evidencies más recién, principalmente relatives a morfoloxía, arquitectura del nial y secuenciamiento molecular indiquen una afinidá cercana con "Megarynchus"; los datos moleculares tamién aproven evidencies conflictantes pero razonablemente débiles de que los dos seríen un grupu-hermano de "Conopias", o basal a un grupu incluyendo "Conopias" como hermanu a un clado bien soportáu conteniendo "Empidonomus", "Griseotyrannus" y "Tyrannus". Son necesarios datos secuenciales adicionales pa resolver les verdaderes afinidaes d'estos taxones. Ye monotípica.
Tyrannulus elatus
El mosquerito coronáu (Tyrannulus elatus), tamién denomináu atrapamoscas de copete mariellu (Venezuela), mosquerito coroniamarillo (Costa Rica), tiranolete coroniamarillo (Ecuador), tiranuelo coronáu (Colombia) o maria-te-viu (maría te vio, en portugués, Brasil), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae que vive en Centru y Suramérica. Ye la única especie del xéneru Tyrannulus.
El mosquerito coronáu ye un páxaru pequeño y gordoso que mide una media de 10,7 cm de llargu y pesa alredor de 7,5 g. Los sos partes cimeros son de color pardu olivaceu al igual qu'el so pechu. Presenta una llista pileal de color mariellu intensu, que xeneralmente ta oculta. Les sos zones ventrales tamién son de color mariellu anque más pálidu. Les sos nales son escures y presenten dos bandes ablancazaes. El so picu ye escuru, curtiu y apuntiáu.
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Colombia, Costa Rica, Ecuador, Guayana francesa, Guyana, Panamá, Perú, Surinam y Venezuela.
Los sos hábitats naturales son los marxes de les selves húmedes tropicales, les zones pocu trupes del monte y les zones de carba abiertes. Tamién ye frecuente nes arbolees de la contorna de zones habitaes pol home y los xardinos.
Tyrannus albogularis
El papamoscas, pitirre o tiranu gorgiblanco (Tyrannus albogularis) ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae, los tiranos o papamoscas. Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Perú, Venezuela y les Guayanas.
El so hábital natural son les tierres baxes, per debaxo de 1.000 m de altitú, y los güelgaes tropicales y subtropicales. Vive nos cantos de ls montes, árees semiabiertes, sabanes o zarráus, caatingues, carbes, árees agrícoles, parques y xardinos.
El tiranu gorgiblanco concéntrase sobremanera al este de la cuenca del ríu Amazones, onde constitúi una especie residente y non migratoria. La so área de distribución permanente estender escontra'l sudeste de Brasil.
Nel norte de la cuenca amazónica estiéndese dende la rexón de les Guayanas, ensin llegar a la mariña y escontra l'este hasta la Isla de Marajó na desaguada del Amazones. Nes árees al oeste y sudoeste de la so distribución ye un ave migratoria.
La población d'esta especie nel sudeste de Brasil migra mientres l'iviernu escontra la Amazonia occidental.
Mide en promediu 21 cm de llargor. La cabeza ye de color gris claru; presenta una mázcara corita, qu'oldea col gargüelu blancu. El pechu, el banduyu y la rexón infracuadal son mariellos. L'envés y la nuca son de color oliváceo. Les nales y la cola son fuscas.
Tyrannus caudifasciatus
El pitirre guatíbere, pitirre cantor, guatíbere o clérigu (Tyrannus caudifasciatus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae. Distribúise per Cuba, La Española, Xamaica, Puertu Ricu, Les Bahames y les Islles Caimán.
"Tyrannus" del llatín, significa “tiranu”, "caudifasciatus" de “cola con franxa”, "flavescens" “amrillento”. ‘Pitirre’ ye nome onomatopéyicu de los "Tyrannus" en Cuba porque ye la vocalización del "Tyrannus dominicensis", el más común en Cuba, y ‘guatíbere’ tamién ye nome onomatopéyicu pero pola voz del "T. caudifasciatus". N'inglés llámase "loggerhead kingbird".
Presente en Cuba, La Española, Xamaica, Puertu Ricu, Les Bahames y les Islles Caimán. Vive en montes, manglares y redoma de barraqueres, arbolees fluviales. 
Mide unos 23 cm de llargu. La cabeza y el pescuezu son de color negru mate y el restu del envés ye gris escuru. La cola ye negra pero col ápiz más pálidu y acoloratáu y con ribete blancu cenicientu nel estremu; la so corte terminal ye arrondáu. Les partes inferiores son mayormente blancu abuxaes, pero con tonu daqué amarellentáu nes axilas y nes cobertoras inferiores de la cola. El picu y los pies son negros. Na coroniella tien una manchita anaranxada clara o mariella que nel neñón ta ausente, amás esti estremar del adultu por tener les nales con barrados parduzos. El so cantar paez dicir “te-te-til guatíbere”. 
== Comportamientu posen solos en perchas ensin fueyes pa ver les sos preses. Cuando cortexen pósense engarraos, engrifan la coroniella, llevanten enforma la cola y dexen les nales daqué cayíes, aparentando les preliminares d'una engarradiella. Aliméntase d'insectos voladores grandes, de llagarteses y frutes pequeñes.
Añeren d'abril a xunetu a non muncho altor del suelu sobre la bifurcación de cañes fines horizontales. El nial ye de forma de copa, fechu de ramillas, raicillas, fibres y pelos, y ensin recubrimientu internu nidiu. La puesta ye de dos o cuatro güevos de color blancu daqué rosáu con manchitas nel estremu gruesu de colores castañu acoloratáu, pardu claru y moráu abuxáu, miden 2,5 por 1,8 cm.
"T. c. bahamensis" de Les Bahames
"T. c. caudifasciatus" de la Islla de Cuba
"T. c. caymanensis" de Islles Caimán
"T. c. flavescens" de la Islla de la Mocedá
"T. c. gabbii" 
"T. c. jamaicensis" de Xamaica
"T. c. taylori" 
Tyrannus couchii
El tiranu xiblador (Tyrannus couchii) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae. Ye un ave propiu de América del Norte y América Central. Nun tien subespecies reconocíes.
La so área de distribución inclúi Estaos Xuníos, Méxicu, Belize y Guatemala. El so hábitat natural compónse de monte subtropical y tropical, pacionales y carbes.
Tyrannus crassirostris
El tiranu piquigrueso (Tyrannus crassirostris) ye una especie ave paseriforme de la familia Tyrannidae que vive nel suroeste de Norteamérica y el norte de América Central. 
Mide alredor de 24 cm de llargu. Los adultos tienen les partes cimeres de color pardu verdosu escuru y les partes les partes inferiores blanques a esceición del banduyu que'l so color bazcuya ente'l mariellu claro y l'ablancazáu. La so llarga cola ye de color pardu o negru. Tienen una llista ablancazada o mariella clara na parte cimera de la cabeza pero que de normal nun ye visible. El so picu ye abondo más grande y fuerte qu'el de los demás miembros del grupu, traza que-y da nome, y fai-y ser unu de los tiranos que s'estremen con mayor facilidá.
El tiranu piquigrueso cría na franxa que va dende'l sureste de Arizona, l'estremu suroeste de Nuevu México,y el norte de Sonora, (el Archipiélagu Madrense), nos Estaos Xuníos, y la mariña occidental de Méxicu, hasta l'oeste de Guatemala. Suel atopase en xuntu a los regueros y zones abiertes xuntu a l'agua, cuantimás nel cantu de los montes de plátanos.
Aliméntense principalmente d'insectos que prinden al vuelu tres otearlos dende les cañes de los árboles.
Tyrannus dominicensis
Tyrannus dominicensis, pitirre abeyeru o pitirre especie d'ave del Sudeste de Estaos Xuníos, les Antilles, Panamá y el norte de Suramérica. Pertenez a la familia Tyrannidae del orde Passeriformes. 
"Tyrannus" del llatín, significa “tiranu” y "dominicensis" de Santu Domingo o La Española. ‘Pitirre’ ye un nome onomatopéyicu porque nel cantar paez dicir esa voz, y ‘abeyeru’ por ser un gran cazador d'abeyes. N'inglés llámase "gray kingbird".
Cría nel Sudeste de Estaos Xuníos, les Antilles, y el norte de Suramérica, pero envierna en La Española, Puertu Ricu, les Antilles Menores, Panamá y el norte de Suramérica. En Cuba ye residente ente'l 19 de febreru y el 6 d'ochobre. Vive nos campos cultivaos, montes pocu mestos y tamién nes ciudaes. 
Mide unos 23 cm de llargu. El picu ye grande. Pol envés ye gris, con un llurdiu negru detrás del güeyu. L'estremu dosal de la cola ye dacuando más claru. Les partes inferiores son mayormente blanques, pero con tonu daqué amarellentáu dende'l banduyu hasta les cobertoras de la cola. La cola termina más llarga escontra los llaos que nel mediu. Na coroniella tien una manchita anaranxada que nel neñón ta ausente, amás esti estremar del adultu por tener les plumes y el llombu con ribetes castaños. Aliméntase d'insectos voladores, de les abeyes n'especial, de llagarteses y frutes pequeñes.
Añeren d'abril a xunetu n'árboles. El nial ye de forma de copa, fechu de ramillas, bejucos y yerbes, y con recubrimientu internu finu de yerbes y raicillas. La puesta ye de trés o cuatro güevos de color blancu parduzu o rosáu con llurdios de colores castañu, malva y gris.
Tyrannus forficatus
La tijereta rosada (Tyrannus forficatus), tamién conocíu como Tiranu-tijereta rosado, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae. Ye un ave migratoriu qu'añera n'América del Norte y envierna en América Central. Nun tien subespecies reconocíes.
La so área de distribución inclúi Canadá, Estaos Xuníos, Méxicu, Belice, Guatemala, El Salvador, Hondures, Nicaragua, Costa Rica, Panamá, Les Bahames, Cuba, Haití, Puertu Ricu, Islles Turques y Caicos, y asocede dacuando na República Dominicana. Ye un ave migratoriu qu'añera nos Estaos Xuníos y el nordés de México y envierna nel sur de México, América Central y delles islles del Caribe. El so hábitat natural compónse de monte subtropical, sabanes pacionales y carbes.
Tyrannus melancholicus
El benteveo real, sirirí o suiriri real (Tyrannus melancholicus) ye una especie d'ave de la familia Tyrannidae.
Mide aprosimao 20 cm y pesa alredor de 40 g. El machu nun s'estrema de la fema con al respective de la so plumaxe, tien l'abdome d'un color mariellu, el pechu d'un color olivaceu el pescuezu ye d'un color gris claro, la cabeza ye de color gris y l'envés verde grisoso.
Habita en sabanes, cerca de ríos, montes, carbes y árees urbanes. En América distribúise dende Estaos Xuníos hasta Arxentina.
Aliméntase especialmente d'insectos que caza xeneralmente en vuelu anque dacuando incorpora pequeños frutos a la so dieta.
Constrúin un nial con forma de taza fabricáu con camperes, raigaños y tarmos, que lo asitien a medianu altor o a gran altor, la fema asitia tres güevos abuxaos con llurdios acolorataos o café los pichones nacen alredor de los 15 díes y abandonen el nial al poco tiempu de la so nacencia.
Debíu al comportamientu agresivu d'esta especie, en Colombia utiliza la espresión popular "Tou gavilán tien el so sirirí" indicando qu'hasta'l más fuerte tien daquién que puede fadialo. De la mesma, "sirirí" conózse-y a una persona cansona ya insoportable.
Tyrannus savana
La tijereta sabanera (Tyrannus savana) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae. 
La tijereta sabanera tien les partes inferiores blanques, les cimeros grises, les nales marrón escuru, y el picu y la metá cimera de la cabeza negros. Los machos dacuando presenten una llinia mariella na coroniella. La especie tien una cola encruciada desaxeradamente llarga, de 2 a 3 vegaes el llargor del cuerpu nos machos. Les plumes de la cola son negres o marrón bien escuro per dambos llaos; les más esternes son les más llargues. Nes femes, la cola ye daqué más curtia. Los xuveniles siempres presenten una cola muncho más curtia. Los machos miden 37-41cm, les femes 28-30cm, de la punta del picu a la punta de la cola.
== Subespecies reconocen les siguientes subespecies: 
La especie más similar ye la tijereta norteña ("Tyrannus forficatus"), na que la cola ye proporcionalmente más curtia, negra na parte cimera, y blanca na inferior. Estrémense amás pola so coloración. "T. forficatus" tien la cabeza y les partes cimeres gris pálidu, partes inferiores más clares, flanco salmón acoloratáu, y nales gris escuru.
Habiten rexones abiertes con árboles o parrotales, dende onde puede cazar insectos. Amás suélense parar nos cables de la lluz.
La so conducta de caza en vuelu realizar, posándose nuna percha o caña preferentemente seca, de la parte cimera del docel d'un árbol, cazando insectos en vuelu, tornando en numberoses ocasiones depués d'un vuelu cimeru en redondu a la mesma percha. 
Cuando les abeyes reines salen nel so vuelu nupcial, ye bien común que sían atrapaes por una tijereta, cuando coincide cola área de distribución de la especie. 
L'impactu que tien en apicultura ye mínimu y l'ave merez llargamente ser protexida.
Tyrannus tyrannus
El pitirre americanu, sirirí migrante, tiranu viaxeru, tiranu oriental o benteveo blancu y negru ("Tyrannus tyrannus"), ye una especie de la familia de los tirandos.
Los adultos son de color gris a coritu nel envés, mientres el banduyu y el pechu son blancos. Tienen una llarga cola negra col estremu blancu y nales llargues y apuntiaes. Tienen un llurdiu coloráu na so corona, poques vegaes reparada. Algamen ente 19 y 23 cm de llargor , 33 a 38 cm de valumbu de les nales y un pesu d'ente 33 y 55 g.
El so llamáu tien un tonu altu, con runfíos y chirridos pocu musicales, con frecuencia en comparaos colos d'una barrera eléctrica.
El so hábitat de crianza son les zones abiertes de América del Norte. Faen un nial resistente en forma de taza nun árbol o parrotal, dacuando na parte cimera d'un tueru. Son aves agresives cuando defenden el so territoriu, inclusive en contra de les aves muncho más grandes. Migren en bandaes hasta América del Sur pa safar l'iviernu del hemisferiu norte. Pasen por Centroamérica de norte a sur, dende fines d'agostu o empiezos de setiembre y hasta fines d'ochobre y depués, tornen dende fines de marzu hasta a mediaos de mayu.
En sitios abiertos prinden insectos en vuelu, dacuando baxando a recoyer comida de la vexetación. Principalmente nes sos zones d'ivernada, aliméntense tamién de bayes y frutes como les de la "Bursera simaruba", y con preferencia les del xéneru "Ficus.
Dellos tiranos faen los sos niales al campu, ente qu'otros esconder perbién. Nel sur de la Columbia Británica añeren en campos abiertos o nos parrotales sobre agües abiertes; a lo cimero d'árboles altos ya inclusive na parte cimera de tueros. Demostróse que les pareyes que s'escuenden los sos niales y tienden a ser menos agresives colos intrusos cerca del nial (seique en ficies de la cubierta del nial), ente que pareyes qu'añeren nel abiertu tienden a ser más abiertamente agresives contra los intrusos. Tanto'l machu como la fema participen na defensa del nial, pero les femes pueden permanecer nos niales bien ocultes.
Les pareyes qu'añeren al campu puede ser capaces de ver a'l depredadores primero que lleguen y úsense el comportamientu agresivu pa protexer a les sos críes de depredadores como cuervos y cornejas. Son capaces d'identificar y retirar del so nial los güevos del tordu vaqueru. Sicasí dacuando llogren depredar el nial, la pega azul, el cuervu americanu, les esguiles y dalgunes culiebres . Los peñerines son depredadores probables de los adultos. 
Tyrannus verticalis
El tiranu occidental (Tyrannus verticalis), tamién denomináu tiranu pálidu y tiranu colinegro, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae que vive en Norteamérica y Centroamérica.
El tiranu occidental mide de 20 a 23 cm de llargu. Los adultos tienen les partes cimeres de color verde buxu, cola cabeza grís y una llista ocular daqué más escura. Tienen un pequeñu penachu acoloratáu que solo espleguen mientres el cortexu o cuando s'enfrenten a otres especies. El so banduyu y parte inferior del pechu ye de color mariellu ente que la parte cimera del so pechu ye ablancazada o gris. La so cola ye llarga y negra sacante les plumes esteriores que son blanques.
El so hábitat reproductivu son les planicies del oeste de América del Norte. Ye una especie migratoria que se mueve en bandaes hasta Florida, les mariñes del Pacíficu del sur de Méxicu y América Central.
Suelen permanecer a la chisba posaos sobre perchas en llugares estenos y llanzase p'atrapar insectos al vuelu, dacuando acúrrense volando na so busca pa cayer sobre ellos nel suelu. Amás aliméntense de bagues.
Ye una especie agresiva que defende'l so territoriu d'otres aves, inclusive d'especies mayores qu'ellos como dalgunes rapazos.
Tyrannus vociferans
El tiranu gritón (Tyrannus vociferans) ye una especie d'ave de la familia de los tiranos, que se distribúi pel oeste de Estaos Xuníos, en Méxicu, y en Guatemala. La parte dorsal ye de color gris y el pechu de color gris escuru, el so banduyu ye mariellu, el so gargüelu ye de color gris maciu y la so cola ye de color escuru de forma cuadrada, sacante les sos puntes, que son más claros y angostos. Suel vivir en pequeños grupos de 20.
Upucerthia albigula
La bandurrita de Arica (Upucerthia albigula), tamién denominada bandurrilla de Arica y Bandurrille de Arica, ye una especie d'ave del xéneru "Upucerthia" y de la familia Furnariidae, que vive en Suramérica.
Alcuéntrase en Chile y Perú. Los sos hábitats naturales son les zones de carba y les estepes semidesérticas.
Upucerthia dumetaria
La bandurrita común (Upucerthia dumetaria), tamién denominada bandurrita del sur y bandurrita del cordal, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive en Suramérica. Enantes considerábase que "O. saturatior" yera una subespecie de la bandurrita común.
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Chile, Perú y Uruguái. Los sos hábitats naturales son les zones de carba y les praderíes de monte.
Upucerthia saturatior
La bandurrilla (Upucerthia saturatior), tamién denominada bandurrita araucana, bandurrita negra, o bandurrita del monte patagónico, ye una especie d'ave del xéneru "Upucerthia" y de la familia Furnariidae, que vive en Suramérica.
Esta especie habita nel sudoeste de la Arxentina, y nel sur de Chile. Los sos hábitats naturales son les carbes y praderíes de monte que bordien el monte subantártico.
Na Arxentina alcuéntrase nel sudoeste, nel cordal andín de la Patagonia, nes provincies de: Neuquén —sudoeste—, Ríu Negru —oeste—, y el noroeste de Chubut.
Valle de Lonquimay 
La especie describióse nel añu 1900 por William Earl Dodge Scott, pero depués foi tratada solo como una subespecie de "Upucerthia dumetaria" por Chapman en 1919, ensin faer un estudiu fayadizu como respaldu. Darréu, siguió siendo considerada solo una subespecie pola mayor parte d'el autores mientres 90 años. Recién nel añu 2009 pudo ser nuevamente alzada al estatus d'especie plena, gracies a un fondu estudiu comparativu d'exemplares de muséu sofitáu por trabayu de campu, que conclúi que dambos taxones son bien distintos, y que nun hai gradación ente ellos.
Ye posible estremar a "Upucerthia saturatior" de la regionalmente próxima "Upucerthia dumetaria" por una serie de detalles. 
Upucerthia validirostris
La bandurrita andina o bandurrita ocrácea (Upucerthia validirostris) ye una especie (bioloxía) d'ave de la familia Furnariidae. Pue alcontrase n'Arxentina y Bolivia.
El so hábitat natural son les praderíes asitiaes a grandes altitúes en zones tropicales o subtropicales.
Upucerthia validirostris jelskii
La bandurrita de Jelski (Upucerthia validirostris jelskii), tamién denominada bandurrilla de Punir, bandurrita de Punir, o bandurrita puneña, ye una subespecie de la especie d'ave "Upucerthia validirostris", del xéneru "Upucerthia". Vive nel centru-oeste de Suramérica.
Alcuéntrase nel noroeste de la Arxentina, oeste de Bolivia, nordés de Chile, Y Perú. Los sos hábitats naturales son les zones de carbes y estepes grebes del altiplanu puneño.
Esti taxón describióse orixinalmente por Jean Cabanis nel añu 1874, sol nome científicu de: "Coprotretis jelskii". La localidá típica ye: «Junín, Perú».
Esti taxón, rellacionáu tamién con "Upucerthia albigula", concluyóse que se subordina a "Upucerthia validirostris", cola que foi considerada como formando una superespecie. Los dos taxones amuesen un gradiáu cline na coloración del plumaxe, que vase tornando cada vegada más acoloratáu en paralelu al aumentu na llatitú del hábitat de los exemplares estudiaos, y quiciabes tamién se presente un leve cline nes sos midíes. Los sos cantares o reclamos son bien similares. Paecía que les sos distribuciones asolapar en Potosí, sudoeste de Bolivia. El so otrora subespecie "Upucerthia jelskii pallida" ye vocalmente distintiva, polo que posiblemente se trate d'una especie distinta.
Cuando-y la consideraba una especie plena subdividir en 3 subespecies:
Uraeginthus bengalus
El azulito carirrojo (Uraeginthus bengalus), tamién conocíu como azulito de Senegal o gordón azul de mexelles coloraes, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Estrildidae. Reproduzse nes rexones más seques d'África subsaḥariana.
Describióse per primer vegada por Carlos Linneo na so edición 1766 de Systema Naturae, asignándolo al xéneru "Fringilla". Darréu foi movíu al xéneru "Uraeginthus". Xuntu col azulito coroniazul ("Uraeginthus cyanocephalus") y el azulito angoleñu ("Uraeginthus angolensis") forma un complexu d'especies dientro del xéneru. Amás, pueden formar un superespecie col azulito angoleñu, col que comparte hábitats similares.
Hai cinco subespecies, que s'estremen principalmente na cantidá d'azul na cara y les partes inferiores de les femes.
El 15 de febreru de 2013, la American Ornithologists' Union marcó esta especie na so base de datos como sinónimu taxonómicu de la familia "incertae sedis" que contién al plataneru ("Coereba flaveola"). Nun se dio nenguna esplicación, y paecería qu'esto puede ser un erru.
Al igual que los otros miembros del so xéneru, ye un pequeñu pinzón de tan solo 12,5 a 13 cm de llargor. El so pesu mediu ye de 9,9 g, con estremos conocíos nes poblaciones monteses que van dende 8,9 hasta 11 g. Los machos adultos tienen les partes cimeres uniformemente marrones, el pechu los lladrales y la cola d'azul pálido y el banduyu amarellentáu. Los machos tienen un llurdiu coloráu en cada mexella, pero en rares ocaciones puede apaecer de color naranxa o inclusive mariellu. Les femes son similares pero más apagaes, y escarecen de los llurdios na mexelles. Les aves inmadures son como la fema, pero col azul acutáu a la cara y el gargüelu.
Ye común y xeneralizáu en gran parte d'África central y oriental. La so área de distribución estiéndese dende Senegal, Gambia y el suroeste de Mauritania al traviés del sur Malí, el sur de Niger, el sur de Chad y el sur de Sudán a Etiopía y Somalia, estender escontra'l sur hasta la República Democrática d'El Congu, al este de Angola, el norte y l'oeste de Zambia, al sur de Tanzania y el norte de Mozambique. Tamién s'introdució pa les islles h.awaianes de Hawái y Oahu.
Reparar con frecuencia en pacionales secos y sabanes, según alredor d'asentamientos humanos.
Ye granívoru, aliméntase principalmente de granes de gramínees, miyu y otres granes pequeñes. Tamién se sabe que s'alimenta de forma esporádica de cera d'abeyes. Los granívoros más grandes, como la vilba colicinta ("Vidua macroura"), estornar de les fontes d'alimentu, lo que llinda les oportunidaes d'alimentación de les aves más pequeñes y afecten el so ésitu de forrajeo.
El nial ye una gran estructura de yerba en forma de cúpula con una entrada llateral, construyíu nun árbol o parrotal, nel que la fema pon 4-5 güevos blancos.
Uragus sibiricus
El camachuelo colilargo (Uragus sibiricus) ye una especie d'ave de la familia Fringillidae y únicu representante del xéneru Uragus.
Distribúise per bona parte del Asia central y oriental: Xapón, China, Mongolia los dos Corees, Kazakhstán, Kirguistán y Rusia.
Uragus sibericus clasificábase dixebráu de cualquier xéneru de páxaros. Sicasí, atopóse que ta genéticamente empartentado col Carpodacus rubicilloides y con nengún de los otros estudiáu.
Orixinalmente describióse por Pallas en 1773 como "Loxia sibirica".
Urocissa caerulea
La pega de Formosa (Urocissa caerulea) tamién conocida como pega azul de Formosa () o "dama de monte cola llarga" (; taiwanés: Tn̂g-boé soaⁿ-niû), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Corvidae. Ye endémica de la islla de Taiwán.
La pega azul de Formosa ye aprosimao del tamañu de la pega común, pero con una cola más llarga. Mide alredor de 64 y 65 centímetros de llargor. Les nales miden de 18 a 21 centímetros y la cola alredor 40 centímetros de llargu.
Machu y la fema son similares n'apariencia. La cabeza, el pescuezu y el pechu son de color negru, los güeyos son mariellos, el picu y les pates son coloraes, y el restu del plumaxe ye d'un ricu color azul escuru a púrpura. Tamién tien marques blanques nes nales y la cola.
Urocissa erythrorhyncha
La pega piquirroja (Urocissa erythrorhyncha)ye una especie d'ave paseriforme de la familia Corvidae. Ta distribuyida per bona parte de China, la India y Indochina.
Urocissa flavirostris
La pega piquigualda (Urocissa flavirostris) ye una especie d'ave na familia Corvidae. Forma una superespecie cola pega de Formosa y la pega piquirroja. La especie alcuéntrase en zones del norte del subcontinente indiu incluyíu les estribaciones de los Himalayas, con una población aisllada en Vietnam.
Mide 66 cm de llongura incluyida la so cola que mide unos 46 cm. Dambos sexos son similares. La cabeza, pescuezu, y pechu son negros con un llurdiu blancu na so nuca; el restu del plumaxe inferior ye blancu, con daqué de tono lila; tol plumaxe cimeru ye d'un color azul-púrpura, mas brillosu nes nales y la cola; les sos plumes de vuelu tienen estremos blancos, y el so llateral espuestu tamién ye blancu; la so cola ye llarga y gradual, les plumes son azules, con estremos blancos, toes sacante'l par central tienen una banda negra per delantre del blancu.
Constrúi'l nial nuna bifurcación d'una caña d'un árbol, polo xeneral de tamañu moderáu anque con xamasca trupa, lo que fai que seya difícil reparalo. El nial ye abondo grande y ye construyíu con paliyos y recubiertu con camperes, raigaños y fibres. La puesta consiste de 3 o 4 güevos. El color base de los güevos va d'un tonu crema amarellentáu a un tonu ablondu predresu, y bien dacuando son d'un verde bien claro. Les marques son pequeñes pintes de diversos tonos de marrón, pardu o purpura, y polo xeneral tienden a arrexuntase nuna zona cerca del estremu más anchu del güevu.
Urocissa whiteheadi
La pega de Whitehead (Urocissa whiteheadi) ye una especie d'ave na familia Corvidae. Estrémase de les otros miembros del so xéneru en qu'el so plumaxe ye blancu y negru, faltándo-y les plumes azules que tienen otres "Urocissa". Ye por ello que dacuando se la asitia nel so propiu xéneru monotipo, "Cissopica", anque paez ten abondes carauterístiques como pa permanecer nel xéneru "Urocissa". Esisten dos subespecies denominaes "whiteheadi" en Hainan y "xanthomelana" nel sur de China, norte de Vietnam, y el norte y centru de Laos.
Urocynchramus pylzowi
El pinzón de Przhevalsky (Urocynchramus pylzowi) ye un ave paseriforme de la familia Fringillidae y única representante del xéneru Urocynchramus. Distribuyir polos montes de China centru occidental. El nome común vien-y por Nikolai Przhevalsky, esplorador rusu que describió la especie.
Les sos afinidaes taxonómiques por llargu tiempu nun tuvieron clares, foi considerada como miembru de Fringillidae y de Emberizidae. Groth (2000) propunxo que s'instaurara como únicu miembru de la familia Urocynchramidae, (daqué que orixinalmente fuera propuestu na lliteratura ornitolóxica alemana en 1918 por Domaniewski, y tamién por Wolters en 1979) y esti cambéu foi adoptáu na edición sesta (2007) de la llista d'aves de Clements; anque esto nun foi adoptáu polos organismos de caltenimientu y estudiu de les aves.
El pinzón de Przhevalsky ye un ave pequeña d'apariencia similar a "Uragus sibiricus". La cola ye llarga, y los sexos son dimórficos, los machos con gargüelu, pechu y banduyu rosados brillantes. Los dos sexos tienen el plumaxe castañu rayáu nel llombu y les nales. El picu ye más finu qu'el de "Uragus sibiricus". La característica morfolóxica que más los estrema ye la pluma primaria esterior, que nos Fringillidae y Emberizidae ye vestigial, y en "Urocynchramus" ye dos tercios del llargor de la primaria más próxima.
"Urocynchramus pylzowi" vive n'elevaciones ente 3050 y 5000 msnm, en pareyes mientres la reproducción y en pequeñes bandaes mientres l'iviernu. Przhevalsky describió'l cantar d'esta especie como similar al de les Emberizidae. La especie nun foi bien estudiada na naturaleza, y conozse pocu del so comportamientu. Nun se piensa que tea amenazada por actividaes humanes y se llista como ave Estáu de caltenimientu ensin amenaciar na llista de la IUCN.
Uropsila leucogastra
La mura cantariega (Uropsila leucogastra), tamién conocida como cucarachero ventriblanco o chivirín banduyu blancu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae. Ye l'únicu miembru del xéneru monotípicu Uropsila.
Ye nativu de América Central, incluyendo Belice, Guatemala, Hondures y Méxicu. El so hábitat consiste de monte húmedu tropical y subtropical de tierres baxes. Nun tien subespecies reconocíes.
Vauriella gularis
El papamoscas embridado (Vauriella gularis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Muscicapidae.
Ye reinal de les zones montiegues del norte de la isla de Borneo.
Vermivora pinus
El chipe aliazul o reinita aliazul (Vermivora pinus) ye una especie d'ave migratoria de la familia de los parúlidos. Añera nel oriente de Estaos Xuníos y invierna dende'l sur de Méxicu hasta'l centru de Panamá.
Ye una especie con llixeru dimorfismu sexual. Los machos adultos tienen la cabeza y les partes ventrales de color mariellu, con lores negros. Les plumes cobertoras inferiores de la cola son blancucies. La nuca y l'envés son de color mariellu oliváceo. La cola y les nales son gris azuláu; nes nales hai dos bandes blancucies.
Les femes y el neñones son similares a los machos, anque llixeramente más opacos, amás de que tienen dellos matices oliváceos na corona. Les femes tienen la zona loreal oliva fusca y los machos inmaduros presentar negra.
Habita n'escamplaes de montes, nel sotobosque y ecotonos. Aliméntase principalmente de bárabos d'insectos.
Hibrídase llargamente col chipe alidorado ("V. chrysoptera") onde coinciden dambes especies, principalmente na zona de los Grandes Llagos y en Nueva Inglaterra. D'esta hibridación producen dos morfos principales:
Magar les diferencies morfolóxiques, el entrecruzamiento con "V. chrysoptera" ye motivu de que n'ocasiones seya consideráu coespecífico con esti postreru.
Vidua paradisaea
La Vilba del Paraísu, "Vidua paradisaea" nun ave pequeña color café qu'habita en África Oriental, dende l'este de Sudán hasta'l sur de Angola. Mientres la temporada de cría'l machu lluz un pechu color café doráu con un abdome blancu amarellentáu y una llarga cola negra que puede llegar a midir 36 cm de llargu, ye dicir tres veces la llongura del so cuerpu.
Ye un parásitu del pinzón Melba. Les críes de la Vilba son más zaragateres que les críes del Pinzón, polo que los padres adoptivos danlu más atención qu'a les sos propies críes.
El so estatus de caltenimientu según la Llista Colorada evaluóse como de baxa esmolición (LC). 
Vireo altiloquus
El vireo bigotudu (Vireo altiloquus), ye una pequeña ave paseriforme de la familia Vireonidae, perteneciente al xéneru "Vireo".
Reproduzse nel sur de la Florida y les Antilles occidentales y migra pel hibiernu escontra les Antilles Mayores y el norte d'América del Sur, hasta les islles de la mariña de Venezuela. Dacuando fueron atopaos exemplares na mariña Caribe de Costa Rica y Panamá. Trátase una Migración de les aves migrante parcial.
El so hábitat de crianza son les árees montiegues de fueya caduques y los plantíos, y na Florida tamién los manglares. Constrúi un nial en forma de taza nuna horqueta de la caña d'un árbol y la fema pon 2 a 3 güevos blancos.
Mide ente 14 y 15 cm de llargor y les sos nales algamen 25 cm de valumbu. Pesa ente 17 y 19 g. Tien les pates relativamente grueses, de color gris azuláu y un sólidu picu coritu.
L'envés ye de color verde oliva parduzu y el banduyu blancu, con color amarellentáu nos lladrales y debaxo de la cola. Tien l'iris de los güeyos color coloráu lladriyu y una corona gris-marrón con tenues cantos escuros. Presenta una llinia escura al traviés de los güeyos y una franxa blanca na ceya. Tien una llinia de color coritu (el "bigote") a los llaos del pescuezu, dixebrando'l gargüelu blancu de les mexelles oliva. Les aves xuveniles son similares, pero tienen los güeyos color café-acoloratáu.
Paecer al vireo ojirrojo, pero ye más pardu y opacu nel envés y estrémase más claramente peles llinia negres en "bigote". El so cantar consta de trés sílabas que suenen como "whip, Tom Kelly", más abrupto qu'el del vireo ojirrojo.
La subespecie de la Florida "Vireo altiloquus barbatulus" tien un picu 15 % más curtiu que'l picu de la del norte del Caribe "V. a. bonairensis". Esta postrera dacuando vija tamién hasta Florida y Luisiana.
La so dieta consta principalmente de insectos de la xamasca d'árboles y dacuando vuelen mientres s'alimenten. Coles mesmes, comer pequeñes cantidaes de bayes.
Vireo bairdi
Vireo bairdi, ye una especie d'ave paseriforme, perteneciente a la familia Vireonidae, del xéneru "Vireo". Esta especie d'ave distribuyir por Méxicu.
Vireo carmioli
Vireo carmioli, ye una especie d'ave paseriforme, perteneciente a la familia Vireonidae, del xéneru "Vireo". Distribuyir polos montes de Costa Rica. 
Vireo cassinii
El vireo de Cassin (Vireo cassinii) ye una especie d'ave paseriforme, perteneciente a la familia Vireonidae, del xéneru "Vireo". Distribúise per Canadá, Estaos Xuníos y Méxicu.
Vireo crassirostris
El vireo de les Bahamas (Vireo crassirostris) ye una especie d'ave de Bahames, República Dominicana, Cuba, Islles Caimán y Isla Tortúa (de Haití) y tamién nes islles de Providencia y Santa Catalina (de Colombia) nel Caribe occidental. Pertenez a la familia Vireonidae del orde Passeriformes.
En llatín "Vireo" ye'l nome d'esti tipu d'aves, y "crassirostris" ye “cara gorda”. 
En Cuba alcuéntrase en vexetación costera del Cayo Paredón Grande y viéronse exemplares mozos tamién en Cayo Cocu, nes provincies de Camagüey y Ciegu d'Ávila respectivamente, dambos del Archipiélago Jardín del Rei (o Sabana-Camagüey).
Mide cerca de 14 cm de llargu. El picu ye gruesu. Los güeyos son castaños. Nel envés ye oliváceo, pembaxo ye blancuciu o amarellentáu, y dacuando, daqué verduzco escontra los llaos. Tien como antioyos mariellos arrodiando los güeyos y sobre el picu, y una manchita negra ente'l güeyu y el picu. Tien dos bandes blancu-amarellentaes vultables nes nales. L'exemplar mozu aseméyase al adultu pero coles bandes de les nales pocu vultables y les plumes de la cabeza y el llombu con puntes castañes.
Ye un ave que yera considerada en Cuba con categoría d'amenaza crítica. Na área de distribución en Cuba tán faciéndose desenvolvimientos turísticos. Sicasí, na llista colorada de la IUCN apaez como non amenazada (LC).
Vireo flavifrons
Vireo flavifrons, ye una especie d'ave paseriforme, perteneciente a la familia Vireonidae, del xéneru "Vireo". Distribúise per Canadá, Estaos Xuníos, Centro América y parte del norte de América del Sur.
Vireo flavoviridis
Vireo flavoviridis ye una especie d'ave paseriforme, perteneciente a la familia Vireonidae, del xéneru "Vireo". Distribúise per Colombia, Bolivia, Perú, Ecuador, Méxicu y Panamá.
Vireo gilvus
El vireo gorjeador (Vireo gilvus) ye una especie d'ave paseriforme, perteneciente a la familia Vireonidae, del xéneru "Vireo". Distribúise per gran parte de Norteamérica y América Central incluyendo Canadá, Islles Caimán, Costa Rica, Cuba, El Salvador, Guatemala, Hondures, Xamaica, Méxicu, Nicaragua y Estaos Xuníos. El so hábitat consiste de monte y güelgues.
Vireo griseus
Vireo griseus ye una especie d'ave paseriforme, perteneciente a la familia Vireonidae, del xéneru "Vireo". Distribúise per Hondures, Méxicu, Cuba, Guatemala y Estaos Xuníos.
 Estáu de caltenimientu: Esmolición menor (UICN 3.1)
 El vireo de güeyos blancos, Vireo griseus, ye un pequeñu páxaru cantor, Reproducir 
nel sureste de los EE.XX. de Nueva Xerséi al oeste hasta'l norte de Missouri
El Vireo güeyos blancos ye de 13 - 15 cm de llargor. La so cabeza y el llombu son una d'oliva abuxáu, y les 
partes inferiores son blanques, colos lladrales de color mariellu.
Los güeyos blancos Vireo de cantar ye una variable y rápida seis-siete frase nota, empezando y 
terminando con una moza fuerte, Mientres la temporada de cría, la dieta d'esta especie componse casi puramente d'insectos, 
principalmente guxanos.
Na seronda y l'iviernu complementa'l so dieta d'insectos coles bagues
Vireo gundlachii
Vireo gundlachii ye una especie d'ave paseriforme, perteneciente a la familia Vireonidae, del xéneru "Vireo". Distribúise per Cuba.
Vireo huttoni
El vireo de Hutton (Vireo huttoni) ye una especie d'ave paseriforme, perteneciente a la familia Vireonidae, del xéneru "Vireo". Distribúise per Canadá, Estaos Xuníos, Méxicu, Guatemala y Belize. El so hábitat consiste de monte húmedu tropical y subtropical.
Vireo latimeri
Vireo latimeri ye una especie d'ave paseriforme, perteneciente a la familia Vireonidae, del xéneru "Vireo". Distribúise per Puertu Ricu.
Vireo leucophrys
Vireo leucophrys ye una especie d'ave paseriforme, perteneciente a la familia Vireonidae, del xéneru "Vireo". Distribúise per Méxicu.
Vireo magister
Vireo magister ye una especie d'ave paseriforme, perteneciente a la familia Vireonidae, del xéneru "Vireo". Distribúise per Méxicu.
Vireo modestus
Vireo modestus ye una especie d'ave paseriforme, perteneciente a la familia Vireonidae, del xéneru "Vireo". Distribúise per Xamaica.
Vireo nanus
Vireo nanus ye una especie d'ave paseriforme, perteneciente a la familia Vireonidae, del xéneru "Vireo". Distribúise per República Dominicana y Haití.
Vireo nelsoni
Vireo nelsoni ye una especie d'ave paseriforme, perteneciente a la familia Vireonidae, del xéneru "Vireo". Distribúise per Méxicu. 
Vireo olivaceus
Vireo olivaceus, el vireo ojirrojo ye una especie de pequeña ave paseriforme, de la familia Vireonidae, perteneciente al xéneru Vireo, americana, de trelce a catorce centímetros d'altu. Paecer a la bijirita pero nun ta rellacionada colos parúlidos del Nuevu Mundu (Parulidae). Esta especie, común nel so hábitat, nun se considera amenazada pol IUCN.
Los vireos ojirrojos adultos son mayormente de color verde oliva na parte cimera con ancas blanques; tienen un iris coloráu y una cresta gris con punta negra. Tienen una llinia negra nos güeyos y una llinia blanca ancha xusto percima de la negra. Tienen pates grueses de color azul buxu y picu escuru. 
Esta ave, non siempres vista, puede cantar por llargos periodos de tiempu; paez repitir siempres la mesma llamada y la mesma respuesta. Alluga'l récord de más cantares entonaos nun namái día ente les diverses especies d'aves. 
La subespecie que vive en Suramérica tien un cantar más simple, un iris de color avellana, y distintes proporciones físiques. Dacuando reprodúcense col "Vireo chivi", resultando en races como "V. o. chivi", "V. o. vividior" y "V. o. tobagoensis", siendo'l postreru una subespecie relativamente grande y reinal en Tobagu. 
Nel pasáu, considerar al "Vireo flavoviridis" y al "Vireo gracilirostris" como subespecies del vireo ojirrojo.
L'hábitat natural d'esta especie ye la área montiega de Canadá y l'este y noroeste de los Estaos Xuníos. El vireo ojirrojo migra a Suramérica, onde pasa l'iviernu. La población llatinoamericana establecer en prácticamente toles zones montiegues de la rexón; la mayor parte d'éstes son residentes, pero les poblaciones que se reproducen al sur del continente (en Arxentina, Uruguái, Paraguái y Bolivia) migren a Centroamérica.
Esti vireo ye unu de los paseriformes divagantes más comunes en Europa Occidental, Irlanda y Gran Bretaña. Nel norte de Ohio, paez tornar pa reproducise aprosimao pa la mesma dómina que va un sieglu; sosprendentemente, paez abandonar la zona pel hibiernu una o dos selmanes enantes nel presente que nel pasáu. 
Aliméntase de insectos que llogra ente los árboles, cuantimás les gates y los áfidos. Tamién comen frutos coloraos, cuantimás enantes de la migración, y nel so hábitat d'iviernu, onde los árboles dan frutos tales como la mora blanca y el palu mulatu, pueden inclusive ser atraíos escontra parques y xardinos. 
El nial presenta forma d'una taza y fabricar ente les cañes de los árboles. Esta ave sufre de parasitismu pol tordu cabeza café al norte del so hábitat, y pol tordu renegrido al sur. Tamién son propensos a sufrir infecciones causaes por tripanosomes.
Vireo pallens
El vireo de manglar (Vireo pallens) ye una especie d'ave paseriforme, perteneciente a la familia Vireonidae, del xéneru "Vireo". Distribúise per Méxicu, Guatemala, El Salvador, Hondures, Nicaragua y Costa Rica.
Vireo philadelphicus
Vireo philadelphicus ye una especie d'ave paseriforme, perteneciente a la familia Vireonidae, del xéneru "Vireo". Distribúise per Estaos Xuníos, Méxicu y Panamá.
Vireo plumbeus
Vireo plumbeus ye una especie d'ave paseriforme, perteneciente a la familia Vireonidae, del xéneru "Vireo". Distribúise per Estaos Xuníos, Méxicu, Hondures, Belize.
Vireo solitarius
El vireo solitariu (Vireo solitarius) ye una especie d'ave paseriforme, perteneciente a la familia Vireonidae, del xéneru "Vireo". Distribúise per Canadá, Estaos Xuníos, Méxicu y Cuba.
Vireo swainsonii
Vireo swainsonii ye una especie d'ave paseriforme, perteneciente a la familia Vireonidae, del xéneru "Vireo". Distribúise per Canadá, Estaos Xuníos, México, El Salvador, Guatemala y Hondures.
Vireo vicinior
Vireo vicinior ye una especie d'ave paseriforme, perteneciente a la familia Vireonidae, del xéneru "Vireo". Distribúise per Estaos Xuníos y Méxicu.
Vireolanius leucotis
El vireón coronigris (Vireolanius leucotis) tamién denomináu verderón real, follajero de capa escura o follajero de coroniella pizarrosa ye una especie d'ave de la familia de los vireónidos. Habita nos monte húmedos del norte de Bolivia, oriente del Perú , noroccidente y oriente de Ecuador, occidente y sur de Colombia, suroriente de Venezuela; Guyana, Surinam, Guayana Francesa y norte de Brasil.
Iris verde llima, picu fuerte agazupáu con punta escontra baxo y coritu na parte cimera y gris azuláu embaxo. Cabeza gris cayuela con franxes negres y vultables ceyes de color mariellu brillante, con llurdios negros debaxo y al llau del güeyu. Envés verde oliva y gargüelu, pechu y banduyu de color mariellu brillante coles nales tiñíes d'oliva. Una sola races tien la mexella blanca, que nun se presenta nes demás.
Bien común na canopea del monte húmedu, onde s'atopa en pareyes o integrada en bandes mistes con otres especies d'aves. De xemes en cuando baxa hasta'l suelu como parte d'eses bandes.
Vireolanius melitophrys
El follajero de pechu castañu (Vireolanius melitophrys), tamién conocíu como vireón pechicastaño o vireón pechu castañu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Vireonidae. 
Ye nativu de Guatemala y Méxicu. El so hábitat natural inclúi monte húmedu montiegu tropical y subtropical. 
Vireolanius pulchellus
El follajero esmeralda (Vireolanius pulchellus), tamién conocíu como vireón verde o vireón esmeralda, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Vireonidae. 
Ye nativu de Belice, Colombia, Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Hondures, Méxicu, Nicaragua y Panamá.
El so hábitat natural inclúi monte húmedu tropical y subtropical. 
Mide 14 cm de llargor y pesa 30 g. El picu grueso y ganchudo. El machu tien la frente, la nuca y l'área orbital de color azul brillante; la corona y les mexelles verdes tiñíes con azul; el restu de la rexón cimera ye verde brillante, con matices oliva nes nales y la cola; el gargüelu ye mariella brillosa, col cazu más blancuciu; el restu de la rexón inferior ye verde amarellentáu, con tinte oliva nos lladrales, que se fai mariellu na parte baxa del banduyu y les coberteras infracaudales. La fema presenta menos azul na cara y la corona y el so cazu siempres ye mariella.
Aliméntase de insectos, principalmente los que son relativamente llargos y les gates. Tamién consume bayes y granes ariladas.
Volatinia jacarina
El miagón, chirrio, negrucu o comesebo (Volatinia jacarina) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Thraupidae y únicu representante del xéneru Volatinia. Pue atopase nes zones de pradería, carba y sabana de Suramérica y Centroamérica.
Ye un ave pequeña, d'unos 10 cm de llargu. Presenta un claru dimorfismu sexual nel plumaxe: El machu ye de color negru azuláu, coles partes inferiores de les nales blanques. Les femes y el neñones son parduscos, col banduyu más claru y rayáu. El picu ye anaranxáu.
Principalmente aliméntense de granes, anque tamién d'insectos.
Corcorax melanorhamphos
El corvino negru (Corcorax melanorhamphos) ye una especie d'ave na familia Corcoracidae. Ye una de solu dos miembros que sobreviven na familia Corcoracidae n'Australia, y ye l'únicu miembru del xéneru Corcorax. Ye nativa deI sur y este d'Australia y ye un exemplu de evolución converxente una y bones esta lejanamente emparentáu coles choves europees a les cualos paezse.
El corvino negru o chova de nales blanques describióse orixinalmente pol naturalista francés Louis Jean Pierre Vieillot en 1817 cola denominación "Coracia melanorhamphos", otros nomes que se-y asignaron son "Pyrrhocorax leucopterus" pol zoólogu holandés Coenraad Jacob Temminck en 1820, y "Corcorax australis" pol naturalista francés René-Primevère Lesson en 1830. enantes del nome actual propuestu por Gregory Mathews en 1912. El epiteto especifico deriva de les palabres en griegu antiguu "melano-" 'negru' y "rhamphos" 'picok'.
Alcuéntrase na familia d'el constructores de niales de folla o Corcoracidae, qu'en llibros antiguos escríbese como Grallinidae primero que se reasitiara'l xéneru "Grallina" na familia Monarchidae. Ye una de les úniques dos especies qu'esisten xuntu col corvino apóstol ("Struthidea cinerea"), que tienen apariencies distintes pero presenten similaridades tocantes a el so comportamientu. La familia d'el constructores de niales de folla Corcoracidae na actualidá alcuéntrase allugada nel grupu 'Core corvine', qu'agospia a los cuervos, paniegues, aves del paraísu, coles d'abanicu, monarques atrapamoscas, y drongos.
Los corvinos negros son fácilmente reconocible anque de cutiu confundir con "cuervos". Ye un ave grande y negro, que mide unos 45 cm de llargu, siendo apenes más pequeña qu'un cuervu o daqué más grande qu'una pega australiana; pero tien güeyos coloraos y un picu más finu y llevemente curváu escontra baxo, similar al de la chova europea. Cuando l'ave alcuéntrase escitada los sos güeyos encher y el color tórnase más brillosu. Cuando vuela ye fácil reparar los grandes llurdios blancos que tien nes nales.
David Attenborough, The Life of Birds, Episode 9, 35 mins ff.
Mohoua albicilla
El mohoua cabeciblanco (Mohoua albicilla) ye una especie d'ave pequeña ( 15 cm de llargu, 18.5/14.5 g.) de la familia mohoua.
Ye reinal de Nueva Zelandia. Les partes inferiores del machu, les sos nales y cola son d'un color marrón maciu, ente que la so cabeza, y pechu son blancos, la so cabeza ye d'un color blancu casi puru. Les femes y xuveniles tienen colores similares sacante que la nuca y la zona cimera de la so cabeza son d'un marrón apagáu. El so picu y güeyos negros oldeen cola cabeza blanca y les sos pates que son d'un azul corito.
D'antiguo bien comunes nos montes nativos na isla Norte, el mohoua cabeciblanco sufrió un marcáu descensu na so población a lo llargo de los últimos dos sieglos dende la colonización europea y na actualidá solo habita un porcentaxe amenorgáu de les tierres onde moraba d'antiguo. Históricamente la deforestación destruyó amplies zones del hábitat d'esta especie pero na actualidá la mayor amenaza ye la depredación per parte d'especies de mamíferos invasores tales como aguaróns y armiños. Foi oxetu d'una activa campaña de caltenimientu y foi reintroducíu con ésitu en reserves cerca de Auckland y Wellington. Nel pasáu los mohoua cabeciblancos ocupaben un sitial especial na cultura maorí. Amás de ser mentaos en numberoses lleendes, los maorinos consideraben que los mohoua cabeciblancos yeren mensaxeros de los dioses y podíen predicir el futuru y por causa de diches creencies, cazar y utilizar en diversos rituales.
La zona na qu'habita siempres foi la isla Norte de Nueva Zelanda, y delles islles na so proximidá, incluyida la isla Little Barrier (onde ye l'ave más común nel monte) la isla Great Barrier y la isla Kapiti; sicasí, la zona amenorgóse de manera significativa dende'l sieglu XIX por causa de diversos factores rellacionaos con actividaes humanes. La distribución del mohoua cabeciblanco y el so pariente cercanu, el mohoua cabecigualda son simpátricas, onde la zona habitada por esta últimu especie acutada a la isla Sur. Los mohoua cabeciblancos polo xeneral atópense acutaos a grandes zones de parrotales antiguos y monte nativu qu'entá s'atopen na isla Norte pero demostraron ser adaptables al establecer poblaciones en dellos plantíos exóticos de pinu, especialmente nel pandu volcánicu de la isla Norte.
Willisornis poecilinotus
El formigueru dorsiescamado (Willisornis poecilinotus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los formigueros (Thamnophilidae). De cutiu incluyóse nel xéneru "Hylophylax", pero anguaño sábese que pertenez a un clado distintu, polo que-y lo alluga dientro del xéneru monotípicu Willisornis. Mientres un curtiu ralu tuvo allugáu nel "Dichropogon", pero esti nome yá yera primeramente utilizáu por un xéneru de mosques asílidas ("Dichropogon" Bezzi, 1910).
Habita nos montes de la Amazonia de Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Guayana Francesa, Guayana, el Perú, Surinam y Venezuela.
El so hábitat natural son los montes húmedos tropicales. Al igual qu'otres especies de hormigueritos, de cutiu sigue ensames de formigues guerreres.
Amás de presentar dimorfismu sexual, el plumaxe de la subespecie ye por demás variable, lo qu'induz a especulaciones que'l formigueru dorsiescamado como lo define na actualidá podría incluyir a más d'una especie. Los machos de toles subespecies, y les femes de delles subespecies (anque non de toes) tienen rayes blanques nel so envés, lo que-y da la denominación común de formigueru dorsiescamado.
Wilsonia citrina
El chipe encapucháu (Wilsonia citrina), tamién conocíu como reinita encapuchada, ye una especie d'ave paseriforme de la familia de los parúlidos que cría en América del Norte y pasa l'iviernu en Méxicu, les Antilles y América Central.
Mide 12 o 13 cm de longitud promedio na so edá adulta. El machu ye presenta un característicu capiellu negru qu'arrodia la cara mariella. El restu del plumaxe de les partes dorsales ye oliváceo, y el de les partes ventrales (quitando gargüelu y parte cimeru del pechu) mariellu.
Wilsonia pusilla
El chipe coroninegro (Wilsonia pusilla), ye una especie de pequeña ave paseriforme de la familia de los parúlidos. Ye una especie migratoria qu'añera en vastes zones d'Alaska, Canadá y la mariña esti de los Estaos Xuníos, y envierna principalmente en Méxicu y América Central.
Xanthocephalus xanthocephalus
El tordu cabeciamarillo, Xanthocephalus xanthocephalus, ye un ictérido de tamañu medianu, y únicu miembru del xéneru Xanthocephalus. Distribuyir en Norteamérica; añera en Canadá y los Estaos Xuníos y invierna principalmente en Méxicu.
Los adultos tienen un picu marcáu. El machu adultu ye principalmente negru con cabeza y pechu mariellu; tien un llurdiu blancu na nala dacuando solamente visible mientres el vuelu. La fema adulta ye principalmente marrón col gargüelu y el pechu mariellos opacos.
El so hábitat de crianza son los banzaos de espadaña acuática en Norteamérica, principalmente al oeste de los Grandes Llagos. El so nial construyir cola vexetación del banzáu y sobre ésta. Faen los sos niales en colonies, compartiendo de cutiu el so hábitat col tordu sarxentu. Mientres la estación de la crianza y de anidamiento, los machos son bien territoriales y pasen enforma del so tiempu colgaos nos tarmos de plantes acuátiques, esibiéndose o escorriendo a los intrusos.
Estes aves emigren nel iviernu al suroeste de los Estaos Xuníos y a México. Emigren de cutiu n'enormes bandaes con otres especies d'aves. Estos tordos son solamente residentes permanentes nuna pequeña zona de Norteamérica: el Valle de San Joaquín, en California (Estaos Xuníos) y el sur del Valle del Ríu Coloráu (estaos de Arizona y California, y Baxa California, México). Foi columbráu amás de manera accidental en rexones bien alloñaes de la so área de distribución natural, como nel este d'América del Norte y nes Antilles. Escasamente foi vistu en Europa occidental, con dellos rexistros, que s'abarrunten referir a escapes del cautiverio.
Estos páxaros busquen alimentos nel banzáu, en campos o na tierra; cacen dacuando insectos nel vuelu. Comen principalmente granes ya insectos. Fora del periodu de la nidificación, aliméntense de cutiu en bandada, frecuentemente con otres especies de tordos. El cantar d'esti páxaru asemeyar al ruiu que produz l'abrir y cerrar d'un gonciu ferruñosu.
Xanthotis macleayanus
El mieleru de Macleay o melífago de rayes marielles (Xanthotis macleayanus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Meliphagidae endémica de Australia. Tien una distribución llindada dientro d'Australia, viviendo namái nel norte de Queensland, dende Cooktown hasta l'estremu sur de les montes Paluma. Habita en viesques seques y viesques húmedes de tierres baxes. El so nome conmemora a William John Macleay, naturalista, zoólogu, herpetólogu y políticu australianu.
Xenodacnis parina
Xenodacnis parina, ye una pequeña ave neotropical passeriforme perteneciente a la familia Thraupidae. Ye l'únicu miembru del xéneru monotípicu Xenodacnis.
Alcuéntrase nel sur de Ecuador y Perú. Conózse-y como Azulito altoandino. Apaez nos montes de los montes del Cordal de los Andes a un altor de 3000 a 4600 metros.
Los adultos lleguen a los 12,5 cm de llargor. Los machos son de color azul fondu colos güeyos escuros. Los machos de toles subespecies son más apagaos, coles partes inferiores de color marrón acoloratáu.
Xenopipo atronitens
El saltarín negru (Xenopipo atronitens) ye una especie d'ave de la familia Pipridae, que s'atopa en Bolivia, Brasil, Colombia, Guayana francesa, Guyana, Perú, Surinam y Venezuela.
Vive nel occidente y norte de la Amazonía, nel estratu inferior de los montes y carbes, frecuente nos montes de galería.
Mide cerca de 12 cm de llargor. Presenta dimorfismu sexual. El plumaxe del machu ye negru brillante; el de la fema ye verde escuru nes partes cimeres, gargüelu y pechu, tornándose verde amarellentáu nel restu de les partes inferiores.
Xenopipo holochlora
El saltarín verde ("Xenopipo holochlora") ye una especie d'ave de la familia "Pipridae", que s'atopa en Colombia, Ecuador, Panamá y Perú.
Vive nel monte húmedu, en tierres baxes o nes llombes, per debaxo de los 1.300 m de altitú y preferentemente ente los 500 y 1.000 msnm.
Mide 12 cm de llargor. El plumaxe del envés ye verde mofu, col gargüelu, el pechu y los lladrales verde oliva y el banduyu amarellentáu. L'iris ye escuru. Les pates son grises.
Dellos espertos consideren que "X. h. litae" tien de considerase como una especie distinta ("Xenopipo litae"). 
Xenopirostris xenopirostris
El vanga de Lafresnaye (Xenopirostris xenopirostris) ye una especie d'ave de la familia Vangidae.
Ye reinal de Madagascar. El so hábitat natural son la zona de parrotales secos subtropical o tropical.
Xenops minutus
El picolezna menudu (Xenops minutus), tamién denomináu picolezna llisu, senciellu o mozu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive en América, dende'l sur de Méxicu hasta'l norte d'Arxentina.
El picolezna menudu mide de 11,5 a 12,5 cm de llargu, y pesa unos 12 g. Tien un picu fuerte y apuntiao cola parte inferior llixeramente curvada escontra riba. La cabeza ye de color marrón con llistes superciliares de color crema y llistes malares ablancazaes. Les partes cimeres son pardes, faciéndose acolorataes nel obispillo y la cola. Presenta una banda beige sobre les nales que son de color marrón escuru. Los pares inferiores son llises y de color pardu oliváceo. Dambos sexos son d'aspeutu similar, ente que los xuveniles tienen el gargüelu de color pardu escuru. L'ausencia de llixos y llistes nos sos partes inferiores ye la diferencia más obvia al respective de les otres especies de "Xenops", especialmente col picolezna acoloratáu. Amás ye la única especie de rexones baxes del xéneru.
El picolezna menudu aliméntase de insectos de les corteces, tueros podres y les cañes seques, incluyíos los escarabayos de la madera podre. Mover en toes direcciones pol tueru como los agateadores, anque nun usa la so cola pa sofitase. Puede ser alcontráu poles sos agudes llamaes en forma de "chiit", o los sos cantares, una serie de cinco o seis notes vibrantes "fit fit fit f’ f’f f’". De cutiu xúnese a bandaes d'alimentación al pie de otres especies.
Alcuéntrase en Arxentina, Belice, Bolivia, Brasil, Colombia, Costa Rica, Ecuador, Guatemala, la Guayana francesa, Guyana, Hondures, Méxicu, Nicaragua, Panamá, Paraguái, Perú, Surinam y Venezuela.
== Taxonomía reconocen diez subespecies:
A diferencia de la mayoría de los miembros de la familia Furnariidae que suelen construyir ellaboraos niales de folla, los picoleznas menudos llindar a atropar hebras de fibres vexetales nun furacu d'un tueru o caña en descomposición a un altor ente 1,5 y 9 m. La puesta media ye de dos güevos blancos, que son guaraos por dambos miembros de la pareya.
Xenops rutilans
El picolezna acoloratáu (Xenops rutilans), tamién denomináu picolezna grande, estriáu o rayáu y piquivuelto llistáu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive en América, dende Costa Rica hasta'l norte d'Arxentina.
El picolezna acoloratáu mide una media de 12,2 cm de llargu y pesa unos 12,6 g. Tien un picu fuerte y apuntiao, cola parte inferior llixeramente curvada escontra riba. La so cabeza ye de color marrón escuru con llistes superciliares y malares ablancazaes. Les partes cimeres del so cuerpu son pardu acolorataes y presenta una banda beige nes sos nales. Los sos partes inferiores son de color pardu olivaceu chiscáu con múltiples vetes ablancazaes. Les femes y los machos tienen un aspeutu similar. 
Suel ser difícil alcontralos visualmente anque ye más fácil escuchar les sos llamaes, una serie descendente de 5 o 6 notes metáliques que suenen "zit".
Habita en Arxentina, Bolivia, Brasil, Colombia, Costa Rica, Ecuador, la Guayana francesa, Guyana, Panamá, Paraguái, Perú, Surinam, Trinidá y Tobago y Venezuela.
El so hábitat natural son les canopies y selves húmedes de los montes y los sos estribaciones ente los 600-2.200 m sobre'l nivel del mar, y puede usar los montes secundarios y en rexeneración. Suel ser difícil reparar a los picoleznas acolorataos porque s'alimenten nes corteces de los tueros, los toconos en descomposición o les cañes seques onde se camufla perfectamente.
Mover nos tueros de los árboles en toles direcciones como los agateadores, anque nun usa la so cola pa sofitase. Aliméntase de artrópodos como los bárabos de escarabayos de la madera podre, pero tamién de termites voladores. Suel xunise a bandaes mistes d'alimentación con otres especies d'aves, con una frecuencia que depende de la localización, moviéndose xeneralmente polos altores medies del monte.
Los picoleznas acolorataos constrúin el so nial atropáu delles ramines y raigaños nel furacu d'un árbol ente 1,5 y 4,5 m d'altor. La puesta normal consta de dos güevos blancos que son guaraos por dambos miembros de la pareya.
Xenops tenuirostris
El picolezna picofino o picolezna menor (Xenops tenuirostris) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive en Suramérica.
El picolezna picofino mide de 10 a 10,5 cm. La so cabeza ye de color marrón escuru con llistes superciliares y malares ablancazaes. Les partes cimeres del so cuerpu son pardu acolorataes y les sos partes inferiores son de color pardu olivaceu chiscáu con múltiples vetes ablancazaes. El so aspeutu ye bien similar al picolezna acoloratáu anque de tamañu llixeramente menor y el so picu ye más estrechu, apuntiáu y menos curvado. Amás les nales del picolezna picofino son d'un color acoloratáu más intensu y na cola presenten dos llistes llonxitudinales más escures y marcaes. Les femes y los machos tienen un aspeutu similar.
Los sos hábitats naturales son les selves tropicales estacionalmente inundables, los bosque galería y los banzaos.
La especie describióse científicamente pol ornitólogu austriacu August von Pelzeln en 1859. Reconócense trés subespecies:
Xenopsaris albinucha
El anambé chicu (Xenopsaris albinucha) tamién denomináu tijerilla o añambé chicu, ye la única especie qu'integra'l xéneru monotípicu: Xenopsaris, de la familia Tityridae, anque tradicionalmente asitió-ylo en Cotingidae o Tyrannidae. Esta ave distribuyir nel centru y norte de América del Sur.
Estender por Venezuela, seique Colombia, el centru y este de Brasil, esti de Bolivia, Paraguái, l'estremu oeste del Uruguái, y les provincies del centru, noroeste y nordés de la Arxentina, llegando pel sur hasta la ribera austral del Ríu de la Plata. 
Los sos hábitats naturales son montes semiáridos subtropicales o tropicales, y montes húmedos subtropicales o tropicales, siempres en baxa altitú. 
Esta especie describióse orixinalmente por Hermann Burmeister nel añu 1869, sol nome científicu de: "Pachyramphus albinucha". La localidá tipu dada ye: «Cerca de Bonos Aires, Arxentina». El xéneru crear Robert Ridgway nel añu 1891. 
Les sos afinidaes taxonómiques son entá inciertes. Les primeres hipótesis de los especialistes presumíen qu'esti xéneru yera cercanu a "Knipolegus", "Serpophaga", y "Suiriri"; posteriores investigaciones incluyir na familia Cotingidae, y ellí cercana a "Pachyramphus". 
Estudios sistemáticos posteriores indicaron que, sobre la base d'un analís cladístico de la so morfoloxía, esta especie puede ser el pariente más cercanu de "Pachyramphus", pero con afinidaes daqué inciertes.
Suxurióse que los dos xéneros tendríen de fundise, pero na mayoría de los tratamientos el xéneru "Xenopsaris" caltiense como monotípicu por cuenta de les diferencies significatives que la caractericen: ausencia d'un fuerte dimorfismu sexual, escamación tarsal distintu, distintu tipu de nial, remera primaria P9 curtia y en punta, tamañu muncho más pequeñu, etc. Tamién se propunxo que, sumaos a "Laniocera", "Laniisoma" y "Iodopleura", dambos xéneros seríen parte d'un grupu natural, conocíu como'l "grupu Schiffornis".
Xiphocolaptes albicollis
Xiphocolaptes albicollis ye una especie d'ave de la subfamilia Dendrocolaptinae. Ye reinal de Brasil.
El so hábitat natural son los montes secos tropicales o subtropicales. Ta amenazáu pola perda d'hábitat. Nun s'atopa amenaciáu.
Xiphocolaptes major
El esguilador xigante (Arxentina, Paraguái) (Xiphocolaptes major), tamién denomináu ferrerín coloráu, ferrerín castañu o arapaçu-do-riolo (en portugués, Brasil), ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Xiphocolaptes", de la subfamilia Dendrocolaptinae conocíos como ferrerín, qu'integra la familia Furnariidae. Ye nativu del centro sur de América del Sur.
Bien grande, pesa 155 g y mide ente 28 y 30,5 cm (este ye'l mayor ferrerín).
Casi toa castañal acoloratada. Picu llargu, pesáu y un tanto curvu, buxu o color de cuernu. Castañal acoloratada intensu nes partes cimeres, cabeza más clara y más amarronada, loruns coritos. Partes inferiores castañal más clara, en dellos individuos, leve estriáu nel pechu y barrado escuru nel banduyu.
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Brasil y Paraguái. El so hábitat natural son los montes secos tropicales o subtropicales y les tierres baxes tropicales húmedes o montes subtropicales.
Gracies a el so picu robustu, consume preses de gran tamañu, como grandes artrópodos y cascoxos arborícoles. Esti páxaru yá foi vistu comiendo una culiebra de cerca de 40 cm de llargu; otru individuu taramió un esperteyu, aprovechando'l so reposu diurnu.
La especie "X. major" describióse per primer vegada pol ornitólogu francés Louis Jean Pierre Vieillot en 1818 sol nome científicu "Dendrocopus major"; localidad tipo «Paraguái».
Les relaciones d'esta especie permanecen inciertes; estudios filogenéticos recién basaos na morfoloxía suxuren una afiliación con "Xiphocolaptes albicollis". La subespecie nominal y "X. m. castaneus" cruciar nel norte d'Arxentina. Les variaciones individuales nel plumaxe son posiblemente más marcaes que les variaciones xeográfiques.
Reconócense 4 subespecies cola so correspondiente distribución xeográfica:
Xiphocolaptes promeropirhynchus
El ferrerín xigante, trepador picu negru o ferrerín picofuerte (Xiphocolaptes promeropirhynchus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae. 
Ye nativu de América Central y Suramérica, incluyendo Belice, Bolivia, Brasil, Colombia, Costa Rica, Ecuador, El Salvador, Guatemala, Guyana, Honduras, México, Nicaragua, Panamá, Perú, Venezuela. 
Vive nel monte húmedu trupu, preferentemente ente los 400 y 1.700 m de altitú, anque se-y atopa hasta los 2.800 msnm.
Mide 30 cm de llargor y pesa ente 120 y 140 g. Presenten pileo color marrón coritu; l'envés llombu y les coberteras alares son de color castañu; la corona y parte cimeru del envés tienen un llistáu color ante; la cara presenta tonos marrón escuru y ante, con llistes postocular y malar anteadas abondo bien definíes; el cazu y el centru del gargüelu son de color blancu anteado. Les remeres y la cola son de color castañu acoloratáu ablondu; la rabadilla ye de color ablondu escuru; el pechu tien un finu llistáu ante y l'abdome un barreteado negru; el restu de la rexón inferior ye marrón oliváceo. L'iris ye castañu; el picu ye llargu de color cuernu oliváceo; les pates son verde oliva.
Xipholena punicea
El Cotinga Pompadour ("Xipholena punicea") ye una ave passeriforme, de la familia Cotingidae, qu'habita na Amazonia septentrional y nel escudu guianense. La especie tien cerca de 19 cm de llargor, el machu ye de coloración purpúrea sedosa, nales d'un blancu puru, en contrastante coles puntes negres, y la fema ye abuxada. Tamién ye conocida pol nome de Cotinga Vieno Tintu.
Xiphorhynchus elegans
El ferrerín elegante (Xiphorhynchus elegans) ye una especie d'ave na subfamilia "Dendrocolaptinae". 
Foi consideráu una subespecie del "Xiphorhynchus spixii". Alcuéntrase nel oeste y el sur de la Amazonia en Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador y Perú. El so hábitat natural son los montes húmedos tropicales de tierres baxes. La subespecie "X. y. juruanus" ye tratada dacuando como una especie separada.
Xiphorhynchus erythropygius
El ferrerín enllordiáu (Xiphorhynchus erythropygius) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae. 
Ye nativu de América Central y el noroeste de Suramérica, incluyendo Belice, Colombia, Costa Rica, Ecuador, El Salvador, Guatemala, Hondures, Méxicu, Nicaragua y Panamá. El so hábitat consiste de monte húmedu tropical y subtropical.
Xiphorhynchus flavigaster
El ferrerín picomarfil (Xiphorhynchus flavigaster) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae. 
Ye nativu de América Central incluyendo Belice, Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Hondures, Méxicu y Nicaragua. El so hábitat consiste de monte tropical y subtropical, manglares, carbes y güelgues.
Xiphorhynchus fuscus
El ferrerín nanu (Xiphorhynchus fuscus), tamién denomináu chinchero nanu y esguilador nanu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive en Suramérica.
Xiphorhynchus guttatus
El ferrerín pegón (Xiphorhynchus guttatus), tamién denomináu ferrerín golianteado (Ecuador), ferrerín gorjipálido (Méxicu), ferrerín xiblador (Colombia), esguilador gorgianteado (Costa Rica, Hondures) o arapaçu-de-gargüelu-amarela (en portugués, Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Xiphorhynchus" qu'integra la familia Furnariidae. Ye nativu de Suramérica tropical. Nel pasáu incluyíase dientro d'esta especie al ferrerín cacáu.
El ferrerín pegón mide ente 27–28 cm de llargu, y pesa alredor de 64 g, polo que ye xuntu al ferrerín de Lafresnaye el miembru más grande del xéneru "Xiphorhynchus". El so cuerpu ye de color pardu acoloratáu cola cabeza, pescuezu y pechu chiscáu con múltiples llixos y pequeñes llistes ablancazaes. El so picu ye llargu y llixeramente curváu escontra baxo, que la so quexal cimeru ye de color gris escuru y l'inferior ye beige claru. La so llamada típica ye un "chiv-ri chiv-ri" alto.
Atopar nes selves húmedes de Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, la Guayana francesa Guyana, Perú, Surinam y Venezuela.
La especie describióse científicamente pol zoólogu alemán Martin Lichtenstein en 1820. El so taxonomía ye complexa. Nel pasáu incluyóse dientro d'esta especie al ferrerín cacáu ("X. susurrans") de América Central y el noroeste de Suramérica, pero anguaño considérase una especia aparte. Del taxón restante dacuando dixebróse el grupu "guttatoides" (incl. "dorbignyanus"), de picu pálidu y monteado crema, y el grupu "eytoni" (incl. "vicinalis" y "gracilirostris"), de picu escuru y motudu ablancazáu, considerándolos les especies ferrerinos de Lafresnaye ("X. guttatoides") y ferrerín de picu escuru ("X. eytoni"). Anque visualmente son abondo distintos, estos dos grupos formen un solu clado, separáu del grupu nominal ("guttatus", "polystictus" y "connectens") de "X. guttatus", que sicasí ta más próximu a "X. susurrans". La bioxeografía y los datos xenéticos suxuren que la relación ente estes subespecies y el taxón agora englobado en "X. guttatoides" y "X. susurrans" merez estudios más detallaos. Dependiendo de les resultancies d'estos estudios la especie "Xiphorhynchus guttatus" podría acutase a la población costera suriega, que ta amenazada d'estinción pola fragmentación del so hábitat.
L'escenariu evolutivu más probable ye los antepasaos del ferrerín de Lafresnaye estiéndese dende baxar Amazonía hasta l'este y el sur de los d'Andes, y que los ancestros del ferrerín pegón y el cacáu estendiérense ríu abajo pa llegar a la mariña norte de Suramérica, onde entós "X. susurrans" dixebrar nun llinaxe norteño. De fechu ye posible que les variedaes transandinas pudieren nel futuru constituyise n'especie estreme, "X. nanus".
Reconócense tres subespecies de ferrerín pegón:
Son principalmente insectívoros. Alimentar na parte baxa de los árboles, xeneralmente en solitariu, anque en grupos pueden siguir a les columnes de formigues guerreres.
Los ferrerinos pegonos constrúin niales nos buecos de los árboles y toconos secos, onde suelen poner dos güevos blancos.
Xiphorhynchus obsoletus
El ferrerín llocu (Xiphorhynchus obsoletus), tamién denomináu ferrerín llistáu (Colombia, Ecuador), esguilador llocu (Venezuela) o arapaçu-riscado (en portugués, Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Xiphorhynchus", de la subfamilia Dendrocolaptinae qu'integra la familia Furnariidae. Ye nativu de Suramérica.
En promediu'l ferrerín llocu mide 20,3 cm de llargor y pesa 31 g. El so picu mide 2 cm. L'envés y la cabeza presenten rayes color ante sobre fondu de de color castañu, más escuru na cresta que tien un cantu negru; nales, grupa y cola castañu acoloratáu o ablondu; garganta ante a rosada; pechu castañu escuru con rayes blacuzcas a anteadas; banduyu castañu escuru.
Los sos hábitats naturales son les selves húmedes de rexones baxes, los banzaos y les zones de carba tropicales. Vive nes riberes de la Amazonia, hasta los 500 m de altitú.
Xiphorhynchus ocellatus
El trepatronco ocelado (Xiphorhynchus ocellatus) ye una especie de páxaru suramericanu de la subfamilia Dendrocolaptinae.
Alcuéntrase-y nes selves tropical y subtropical de Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, Perú, y Venezuela.
Xiphorhynchus pardalotus
El ferrerín xiblador o esguilador xiblador (Venezuela) (Xiphorhynchus pardalotus), tamién denomináu arapaçu-assobiador (en portugués, Brasil) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Xiphorhynchus", de la subfamilia Dendrocolaptinae, qu'integra la familia Furnariidae. Vive nel nordés de Suramérica.
Atopar nes selves húmedes tropicales del norte de Brasil, la Guayana francesa, Guyana, Surinam y Venezuela.
Xiphorhynchus susurrans
El ferrerín cacáu (Xiphorhynchus susurrans), tamién denomináu ferrerín gorgicrema y esguilador gorgianteado o chillón, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Furnariidae que vive en América Central y el norte de Suramérica. Enantes foi consideráu una subespecie del ferrerín pegón ("X. guttatus").
El ferrerín cacáu mide una media de 23 cm de llargu, y pesa alredor de 37 g. El so cuerpu ye de color pardu escuru cola cabeza, pescuezu y pechu chiscaos de múltiples llistes de color crema. El so picu ye llargu, llixeramente curváu escontra baxo y de color negru. 
La so llamada consiste nun altu kiw-kiw-kiw-kiw.
Alcuéntrase en Costa Rica, Guatemala, Hondures, Nicaragua, Panamá, Trinidá y Tobago, Colombia y Venezuela.
El so hábitat natural ye la selva húmeda tropical de rexones baxes anque tamién puede vivir nos plantíos y cultivos con árboles.
El ferrerín cacáu describióse científicamente pol naturalista inglés William Jardine en 1847 como subespecie del ferrerín pegón ("X. guttatus"), anque darréu foi dixebráu como una especie estreme. Reconócense ocho subespecies, estremaes en dos grupos. Nun ta del tou determináu cual ye la relación ente les distintes subespecies y col trapatroncos pegón.
"X. s. marginatus" . Na cuenca pacífica de Panamá.
Xolmis cinereus
La monxina gris (Xolmis cinereus), o viudita gris ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Tyrannidae.
Alcuéntrase en Arxentina, Bolivia, Brasil, Paraguái, Perú, Surinam, y Uruguái. El so hábitat natural son les sabanes seques subtropicales o tropicales dacuando húmedes o yerbazales de tierres baxes anubiertes y camperes.
Xolmis irupero
La monxina blanca (Xolmis irupero), tamién conocida como viudita blanca común, ye una especie d'ave de la familia de les Tyrannidae.
Alcuéntrase nel nordeste y centru d'Arxentina; tamién na caatinga y el pantanal de Brasil, en Paraguái, Bolivia y Uruguái. El so hábitat natural son los pacionales subtropicales o tropicales secos, y les antigües selves altamente degradaes. Esta ye un ave pequeña, blancu brillosu, con güeyos negros, pates negres y un picu apuntiáu curtiu a medianu. Tien cantos bien negros na parte esterior de les nales y una cola curtia.
Xolmis pyrope
El diucón (Xolmis pyrope), tamién conocíu como urco o huilco, ye un ave paseriforme de América del Sur perteneciente a la familia Tyrannidae. La subespecie "X. pyrope fortis" ye endémica del archipiélagu de Chiloé y estrémase pol so tamañu un pocu mayor y colores daqué más escuros.
Mide ente 19 y 21 cm de llargu. El so plumaxe ye principalmente llanu y gris, presentando primaries y cobertoras con distintes tonalidaes de grises escuros. Los güeyos son de color coloráu brillante, sacante nos exemplares inmaduros, que los tienen de color pardu.
Aliméntase de insectos y frutos monteses.
Habita la mayor parte de Chile, dende Copiapó hasta Tierra del Fueu, el sur d'Arxentina y les Islles Malvines. El so hábitat correspuende a terrenes abiertos con presencia de parrotales o árboles.
Xolmis rubetra
La Monxina Castaña (Xolmis rubetra) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Tyrannidae. Ye llamativa polos sos colores claros y castañales, y la dificultá pa ser atopada.
Ye reinal d'Arxentina. El so hábitat natural son les carbes seques subtropicales o tropicales y les tierres de camperes. Tamién nes grebes estepes de la Patagonia.
Xolmis velatus
la monxina velada, o Xolmis velatus, ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Tyrannidae.
Alcuéntrase en Bolivia, Brasil, y Paraguái. El so hábitat natural son les sabanes seques y les tierres de camperes.
Rhipidura hypoxantha
El abanicu de banduyu mariellu (Chelidorhynx hypoxantha), ye una especie d'ave na familia Stenostiridae. Habita nel subcontinente indiu. Mide unos 8 cm de llargu. Ye de color mariellu y tien una franxa negra nel güeyu, una franxa blanca nes nales y una ancha cola negra con estremu blancu.
D'antiguo taba asitiáu na familia Rhipiduridae, pero estudio de ADN indiquen que ye un pariente cercanu del "Stenostira scita" y polo tanto foi tresferíu a la familia Stenostiridae (IOC World Bird List), nel xéneru monotipo Chelidorhynx.
Zosterops nigrorum
El anteojitos amarellentáu ("Zosterops nigrorum") ye una especie d'ave na familia Zosteropidae.
El so hábitat natural son los montes subtropicales húmedos.
Yuhina bakeri
La yuhina nuquiblanca (Yuhina bakeri) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Zosteropidae, anque enantes tol so xéneru encuadrar na familia Timaliidae. Alcontrar en Bangladex, Myanmar, Bután, China, India y Nepal. Los sos hábitats naturales son los montes templaos y les tierres baxes, húmedes y montiegues.
Yuhina castaniceps
La yuhina estriada (Yuhina castaniceps) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Zosteropidae que vive nel sur d'Asia. 
Estiéndese dende l'estremu nororiental del subcontinente indiu hasta l'oeste del sudeste asiáticu. Alcuéntrase nes viesques de monte del este del Himalaya y los sos estribaciones orientales, la cordal Arakan y los montes al norte de la península malaya; distribuyíu por Bangladex, Myanmar, Bután, Hong Kong, nordés de la India, Laos, Nepal, Tailandia.
Yuhina everetti
La yuhina de Borneo (Yuhina everetti) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Zosteropidae teinal de la isla de Borneo. El so nome científicu conmemora al alministrador colonial británicu y naturalista Alfred Hart Everett.
Alcuéntrase namái nes selves de monte de Borneo, dende'l nordés hasta l'interior de la islla, distribuyida por Brunéi, Indonesia y Malasia.
Zeledonia coronata
La reinita de Zeledón (Zeledonia coronata) ye una especie d'ave paseriforme que vive en América Central. El so nome conmemora al ornitólogu costarricense José Castulo Zeledón.
La so taxonomía foi complicada y aldericada. Ye la única especie del xéneru Zeledonia. Tradicionalmente clasificóse na familia Turdidae o bien na so propia familia (Zeledoniidae), darréu asitióse en Parulidae. Los analises xenéticos más recién asitiar nuna posición basal indefinida ("Incertae sedis") ente Parulidae y Icteridae.
Ye un páxaru gordosu, de pates llargues, nales arrondaes y cola curtia, que tien un llargor total d'unos 11,5 cm. El so plumaxe ye principalmente gris, colos lladrales y les coberteras de les nales verde olivacees, como los cantos de les plumes de vuelu. Presenta un pequeñu penachu eréctil de color mariellu anaranxáu flanqueado por llistes pileales llaterales negres. El so picu ye curtiu y negru, y les sos pates de llongures tarsus parduces.
Alcuéntrase en Costa Rica y l'oeste de Panamá. El so hábitat preferíu son los carrizales y yerbazales húmedos cercanos a les selves o nel so interior. 
Aliméntase d'insectos, que busca principalmente pel suelu y la vexetación baxa. 
Zimmerius acer
El tiranuelo de Guyana o mosquerito de Guyana (Zimmerius acer) ye una especie d'ave de la familia de los tirandos (Tyrannidae). Habita nos montes de la cuenca del Amazones y el nordés de Brasil. Hasta bien apocayá yera consideráu una subespecie del mosquerito patifino ("Zimmerius gracilipes").
Zimmerius bolivianus
El mosquerito bolivianu (Zimmerius bolivianus), tamién denomináu atrapamoscas bolivianu, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Tyrannidae que vive en Suramérica.
Atopar nes selves montiegues de Bolivia y Perú.
Describióse científicamente pol naturalista francés Alcide d'Orbigny en 1840. Reconócense dos subespecies:
Zimmerius chrysops
El mosquerito caridorado (Zimmerius chrysops), tamién denomináu tiranuelo cejiamarillo (Colombia) o atrapamoscas caridorado (Venezuela) ye una especie d'ave paseriforme perteneciente al xéneru "Zimmerius" qu'integra la familia Tyrannidae. Ye nativu de América del Sur.
Habita florestas húmedes montiegues y tamién de baxa altitú y montes secundarios altamente degradaos, tropicales y subtropicales, principalmente embaxo de los 2000 msnm.
Zimmerius gracilipes
El mosquerito patifino, tiranolete patitenue o tiranuelo amazónicu ("Zimmerius gracilipes") ye una especie d'ave de la familia "Tyrannidae", que s'atopa en Venezuela, Colombia, Ecuador, Perú, Bolivia y Brasil.
Vive nel dosel del monte húmedu, tantu en tierra firme como en zones inundables, árees de suelos arenosos y el cantu del monte, xeneralmente per debaxo de 1.000 m de altitú, pero atopáu hatsa 2.000 msnm.
Mide 10,5 cm de llargor. Iris abuxáu maciu. Presenta corona gris; partes cimeros verde oliva, con nales escures y coberteras y plumes de vuelu con cantos mariellos; tien supraloreal y gargüelu blancucios; pecho oliva abuxáu y banduyu mariellu claru.
Aliméntase de frutos y de artrópodos prindaos ente la vexetación.
Constrúi un nial pendular en forma de bolsa con entrada llateral.
La especie "Zimmerius acer" de les Guayanas y el nordeste de Brasil, hasta apocayá una subespecie "Zimmerius gracilipes acer", pero foi dixebrada como especie distinta.
Zimmerius vilissimus
El tyrannulet mosquerito (Zimmerius vilissimus), tamién conocíu como tyrannulet arfueyu, ye una bien pequeña ave paseriforme de la familia Tyrannidae. Reproducir dende'l sur de Méxicu hasta Panamá. El tyrannulet de Venezuela ("Zimmerius improbus"), del norte de Colombia y el norte de Venezuela, taba consideráu como una subespecie d'esta ave.
El tyrannulet mosquerito ye un ave común de les tierres baxes, a 3000 m d'altitú, principalmente en rexones húmedes. Pue atopase nos montes, montes secundarios, pacionales y plantíos d'árboles y xardinos frondosos.
Mide 9,5 cm de llargu y pesa 8,5 g. La parte cimera ye de color verde oliva y la corona de la cabeza de color gris opacu. Les nales son corites, con ribete de plumes marielles, pero non la barra de les nales, y la so llarga cola ye escura. El gargüelu y el pechu son de color ablancazáu con rayes grises, el banduyu ye blancu, y los lladrales tienen un color mariellu verdosu opacu. Les llargues pates son corites. Los individuos de dambos sexos son similares, pero los más nuevos tienen una corona de color oliva, supercilia amarellentada y nales más amplies, pero más pálides.
Ye un páxaru activu, polo xeneral vistu solu o en pareya, a lo cimero de los árboles. Aliméntase principalmente d'arfueyu, pero tamién de bagues ya insectos pequeños, tomaos en vuelu de salíes curties dende una percha. La llamada ye un fuerte "peeer" y el cantar del amanecer ye un quejumbroso "yer-de-dee", "yer-de-dee".
El nial ye aprosimao esféricu, con una entrada llateral y fecho de mofos y forráu con fibra vexetal; pue construyise ente los mofos o raigaños epífitas colgantes, dientro d'una fueya muerta grande, o dientro o debaxo d'un nial colgante mariellu-aceituna. Ye construyíu de 2 a 15 m sobre'l suelu. La incubación, que realiza la fema, dura de 14 a 15 díes, con otros 17 díes por que eclosione el güevu.
Zimmerius viridiflavus
El mosquerito peruanu (Zimmerius viridiflavus) ye una especie d'ave na familia Tyrannidae. 
Afírmase tradicionalmente que ye reinal nel Perú, pero recién pruebes xenétiques suxuren que tien d'incluyir al taxón "flavidifrons" como una subespecie, y nesi casu la distribución del mosquerito peruanu estender hasta'l momentu al sur de Ecuador. Per otra parte, "flavidifrons" dacuando ye considerada una especie separada, el tiranuelo lojano, pero nun ta estrechamente rellacionáu col tiranuelo dejiamarillo como se creía enantes.
L'hábitat natural del mosquerito peruanu son viesques húmedes subtropicales o tropicales.
Zonotrichia albicollis
El chingolo gorgiblanco (Zonotrichia albicollis) tamién denomináu sabaneru de gargüelu blancu, gorrión de gargüelu blancu y gorrión gorgiblanco, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Emberizidae que vive en Norteamérica.
El chingolo de pescuezu blancu mide diecisiete centímetros de llongura con un valumbu alar de veintitrés centímetro. Polo xeneral pesen seis gramos. 
Hai dos variaciones nel plumaxe de los adultos conocíes como'l rayáu marrón claru y el blancu. Na forma blanca la cabeza ye negra con una llinia blanca nel centru. Los oyíos son grises y el cantu cimeru forma una llinia negra. 
Na forma marrón, la cabeza ye de color marrón escuru esclariándose nuna llinia al centru. Los oyíos son grises o marrones claros y la llinia cimera ye tamién marrón. Dambes variantes presenten güeyos escuros, pescuezu blancu, y cuerpu gris y mariellu. Dellos individuos tienen llinies llaterales escures a cada llau de pescuezu. 
El pechu tien guedeyes grises o marrones y estes meches siguen pol cuerpu, anque'l banduyu ye, polo xeneral, d'un tonu abuxáu tenue. Les nales son grises con dos llinies blanques distintives. Los sexos son morfológicamente similares. 
Los chingolos de pescuezu blancu reproduzse nel centru de Canadá y Nueva Inglaterra. Añeren cerca de la tierra so los parrotales o n'árboles baxos de fueya caduca, n'árees forestales. Asitien de trés a cinco güevos per vegada, que presenten un color azul o verde blancuciu.
Pel hibiernu, esta ave migra al sur y al este de los Estaos Xuníos. Raramente treslladar escontra l'oeste d'Europa, en países como Escocia. 
El chingolo de pescuezu blancu caza sobre la tierra, baxu o cerca de les carbes o onde haya vexetación baxa. Principalmente comen granes, insectos y bagues.
Hai siquier dos cantares distintivos d'esta especie. Unu consiste nuna nota inicial, siguida por trés o más notes repitíes con un intervalu d'aprosimao un terciu ente caúna. El segundu cantar consiste nuna nota inicial, una segunda y un final abrupto, coronáu por una tercer nota, repitida dos o tres veces, d'aprosimao un terciu menos de duración que les anteriores. Esti cantar, nos países de fala inglesa d'onde provién l'ave, de cutiu conocer pol usu de recursos mnemotécnicos cola cadencia de "Po-or Sam Peabody, Peabody, Peabody" (o "O-oh sweet Canada, Canada, Canada"). El ritmu ye bien regular, y el timbre puede describise como calteníu. Estos intervalos musicales namái son averaos; pa un oyíu humanu'l cantar de cutiu suena fuena de tonu. La nota repitida camuda de tonu dacuando bien imperceptiblemente, contribuyendo al so efectu. 
Zonotrichia atricapilla
El gorrión gorridorado (Zonotrichia atricapilla) ye una especie d'ave de la familia Emberizidae. Añera nel norte d'Alaska y de Canadá y nel iviernu migra al oeste de Estaos Xuníos y norte de Méxicu.
Los adultos miden ente 15 y 17 cm de llargor (dende la punta del picu hasta la punta de la cola) en promediu. Nun hai dimorfismu sexual. El color del cuerpu ye bien similar al d'otres especies del so xéneru: partes dorsales pardes leonadas y partes dorsales gris chombu, con dellos tonos parduscos nel banduyu. Les sos carauterístiques diagnósticas alcuéntrase na cabeza: una corona mariellu brillante con daqué de blancu na parte posterior, arrodiada por una gruesa raya negra que parte con los güeyos y entiende la frente. El restu de la cabeza, incluyendo mexelles, nuca, gargüelu y pescuezu, ye gris.
Pel hibiernu, el plumaxe de los adultos puede camudar, volviéndose más opacu. La corona puede permanecer d'un color amarellentáu, o en dellos casu puede ser totalmente parda, lo que fai difícil la identificación de la especie. El mesmu patrón de plumaxe aplicar nos individuos xuveniles.
El so hábitat en primavera y branu ye l'interior de bosque de coníferes y n'árees de vexetación arbustiva de tundra. Nesa temporada, la so distribución entiende Alaska y el noroeste de Canadá (Yukón, Territorios del Noroeste, Columbia Británica). Pel hibiernu migra al sur, pa distribuyise dende l'estremu suroeste de Canadá hasta'l norte de la Península de Baxa California, en México, y a lo llargo d'una amplia franxa del oeste de los Estaos Xuníos, prefiriendo árees arbustives trupes. Aliméntase principalmente de granes y insectos.
El so cantar ye un xiblíu de trés notes, descendente, con delles tonalidaes quexumoses. Añera en parrotales y pon ente 3 y 5 güevos blancos con llurdios parduscas.
Zonotrichia capensis
El chingolo, chincol, cachilo, copetón, pichitanca, comemaíz, chesy hasy, afrechero o pinche ("Zonotrichia capensis") ye un ave neotropical, la única d'esta distribución ente los mal llamaos "gorriones americanos" del xéneru "Zonotrichia". Ye similar a la especie alóctona del gorrión domésticu ("Passer domesticus"), estremándose por tener un copete con rayes negres y una figura menos atayante. 
Algama ente 14 y 15 cm de llargu. El picu ye curtiu y rectu, d'unos 15 mm. Amuesa la corona y la cara grises, con una banda negra. El gargüelu ye blanca, con un visible collar na nuca de color canela o castañal. El banduyu y el pechu son pardu claru o ablancazaos, con reflexos más escuros y les bandes abuxaes. L'envés ye tamién pardu, enllordiáu de negru, coles nales y la cola de tonu más escuru. Los xuveniles tienen plumaxe más uniforme, con xaspiáu más escuru nel pechu.
Les pates tán bien afeches al so vezu arborícola. Amuesa tres deos empobinaos palantre y unu escontra tras.
Ye solitariu, formando pareyes en dómina de reproducción; más escasamente forma bandaes monoespecíficas o con otros paseriformes. Pasa enforma tiempu n'árboles y parrotales, anque baxa a tierra a recoyer el so principal alimentu, granes y viermes. Habita una gran variedá de redolaes, dende praderíes abiertes y estepes hasta montes, plantíos agrícoles y ambientes urbanos. Permanez activu hasta entráu l'anochar.
Ente primavera y empiezos del branu formen pareyes. Constrúin el nial, de forma semiesférica y un diámetru esternu d'hasta 13 cm, formáu por paya nel esterior y goches, pelos y plumón pola cara interna. Suelen llevantalos nel suelu en zona de pacionales zarraos; más raramente construyir en parrotales o en cañes baxes.
La fema deposita en díes corríos de 2 a 5 güevos de forma ovoide, de color verde maciu o celeste, con llurdios o aníos de color castañu, gris o lila, d'unos 19 x 15 mm. La incubación retrasa ente 11 y 13 díes; tres la eclosión, los pichones permanecen nel nial ente 10 y 11 díes, mientres van cobrando un plumaxe más escuru qu'el qu'amuesen al nacer.
El copetón ye presa del parásitu de nial "Molothrus bonariensis", el tordu renegrido o chamón, qu'espulsa dalgunos de los sos güevos pa depositar los mesmos, que son guaraos y criaos pol chincol.
El cantar del copetón ye esclusivu del machu; anque n'apariencia simple, formáu por una tema de tres tiempos y un trino posterior, dexa identificar la población d'orixe del machu. Magar la tema ye distintu en cada individuu, el trino ye característicu d'un grupu poblacional, dexando a la fema identificar la procedencia de la so prospectiva pareya. Tresmitir de xeneración en xeneración; los pichones adquirir ente los 10 y 40 díes de vida, escuchando'l cantar de los adultos del so grupu.
Esta especie distribuyir por toa América del Sur (salvo Isla Malvines y Tierra del Fueu), América Central, Aruba, Curazao y l'isla La Española (la República Dominicana y Haití).
 y sobre afrechero.
Zonotrichia leucophrys
El gorrión corona blanca (Zonotrichia leucophrys), tamién conocíu como gorrión de corona blanca, gorrión blancu-coronáu (dacuando confuso escritu ensin guion) y chingolo piquiblanco, ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia Emberizidae orixinariu de Norteamérica.
El so tamañu ye medianu, de normal los adultos tienen aprosimao 18 cm de llargu, tienen rayes blanques y negres na so cabeza, una cara gris, les sos partes cimeros son veteadas de color marrón y una cola llarga. Los sos nales son marrones coles barres y el pechu ye de color gris claro. Son similares n'apariencia al gorrión garganta blanca pero nun tien les marques blanques nel pescuezu.
Hai cinco subespecies anguaño reconocíes del gorrión corona blanca ("pugetensis, gambelii, nuttalli, oriantha, y leucophrys"), variando en comportamientu migratoriu y el hábitat de reproducción. 
La subespecie nuttalli ye residente permanente en California, ente que la gambelii puede emigrar hasta'l Círculu polar árticu mientres la estación de cría pel branu. Los páxaros norteños emigren al sur d'Estaos Xuníos.
El so hábitat de cría ta en zones con parrotales a lo llargo del norte de Canadá y oeste de los Estaos Xuníos.
El gorrión corona blanca ye bien raramente divangante en Europa Occidental. Alcontróse un exemplar nel condáu de Cork (Irlanda) en mayu de 2003. Otru foi atopáu en Another was found in Norfolk (Inglaterra), en xineru de 2008. Reparóse un mozu exemplar en Ona (Noruega) n'ochobre de 2009.
Estos páxaros busquen comida na tierra o na vexetación baxa, pero faen dacuando vuelos curtios p'alimentase de insectos voladores. Aliméntense principalmente de granes o otres partes de les plantes ya insectos. Mientres el iviernu, de cutiu busquen comida en bandada.
El gorrión de corona blanca ye conocíu pol so mecanismu natural de vixilia, que-y dexa tar despiertu hasta dos selmanes mientres la migración. Esta capacidá foi estudiada pa la so posible aplicación n'humanos, como por casu nel control de la mormeyera nel trabayu por veces o na conducción de camiones.
Zonotrichia querula
El chingolo de Harris (Zonotrichia querula), tamién conocíu como sabaneru de Harris, ye una especie d'ave paseriforme de la familia Emberizidae. Reproduzse nel norte de Canadá (principalmente nos Territorios del Noroeste y Nunavut, estendiéndose llevemente al norte Manitoba y Saskatchewan). Mientres l'iviernu migra a los estaos de les Grandes Enllanaes en Estaos Xuníos, dende Dakota del Sur hasta Texas. El nome común d'esta especie conmemora l'ornitólogu aficionáu estaunidense Edward Harris (1799–1863).
Zoothera andromedae
El malvís de Andrómeda (Zoothera andromedae) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Turdidae que vive nel sudeste asiáticu.
Estender por Filipines y les islles de la Sonda, distribuyíu por Indonesia, Malasia y les islles Filipines. Alcuéntrase principalmente nos montes tropicales de monte.
Zoothera cameronensis
El malvís camerunés (Zoothera cameronensis) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Turdidae que vive principalmente en África Central. 
La subespecie "Z. c. kibalensis" de los montes de Uganda occidental dacuando considérase una especie estreme.
Alcuéntrase principalmente nes selves de monte de Camerún, Guinea Ecuatorial, Gabón República Democrática d'El Congu y Uganda.
Mide 18 cm de llargor. El plumaxe de les partes cimeres ye castañu buxu cola corona fusca y el de les inferiores ablondu con un llurdiu blancu nel banduyu. La cara ye color canela claro con una llinia negra vertical a diagonal sobre'l güeyu y un llurdiu o llinia negra sobre l'oyíu. Presenta barres negres, blanques nes nales. El crísum ye blancu y les puntes de la cola corites.
Zoothera dauma
El malvís doráu ("Zoothera dauma") ye un ave túrdida nativa d'Asia. Conocer tamién col nome científicu "Geocichla horsfieldi". 
Esta ave vive n'ambientes húmedos de taiga y montes de coníferes, principalmente nel este d'Asia y Siberia. Les races norteñas son migratories; la mayoría de los individuos treslladar al sudeste d'Asia mientres l'iviernu. Bien raramente, puede migrar escontra Europa Occidental.
Dambos sexos son similares: miden ente 27 y 31 cm de llargu y son de color escuru, con llamátigos de blancu o mariellu pálido. La so característica más vultable mientres el vuelu ye la banda negra sobre les nales blanques, similar a la del malvís siberianu. El cantar del machu ye un xiblíu rápidu, mecánicu y ruidosu, con poses d'ente cinco y diez segundos ente cada "frase", d'un segundu de duración caúna. 
Hai delles races que, na actualidá, dixebráronse y se categorizan por separáu como especies distintes. "Z. d. aurea", incluyendo la cuestionada subespecie "Z. d. toratugumi", ye la especie siberiana migratoria del nordés d'Asia. "Z. d. dauma" vive nel Himalaya y migra escontra zones más templaes mientres l'iviernu. "Z. d. horsfieldi" mora en Indonesia nes islles de Sumatra, Xava, Bali, Lombok y Sumbawa. "Z. d. neilgherriensis" vive nes llombes del sudoeste de la India. "Z. d. imbricata" ye reinal de les llombes de Sri Lanka y estrémase de manera bien particular, yá que ye más pequeña, tien picu más llargu y les sos pates son más acolorataes. A lo último, el "Z. d. major" habita namái les Islles Amami en Xapón.
La taxonomía d'esti grupu entá nun s'especificó con claridá. Dalgunes d'estes subespecies son bien similares y l'identidá d'otres poblaciones, como les qu'habiten Taiwán, nun ye precisa.
Tanto'l "Z. machiki" d'Indonesia como'l "Z. lunulata" y el "Z. heinei" de Australia fueron consideraos "Z. dauma" nel pasáu.
El malvís doráu ye bien herméticu y prefier tar arrodiáu d'un ambiente trupo. Añera sobre los árboles, d'a trés o cuatro güevos (de color verde maciu) per vegada. Ye omnívoru: aliméntase de delles clases de insectos, viermes y frutos coloraos.
Geokichla piaggiae
El malvís abisinio o malvís etíope (Geokichla piaggiae) ye una especie d'ave de la familia Turdidae, nativa del nordés d'África. Vive a grandes altitúes en viesques de montes.
Aliméntase de granes espardíes pel suelu. Esta ave tien un calter bien cobarde, fuxendo rápido a la primer sensación d'amenaza.
El so plumaxe ye gris, esclariándose na parte del banduyu y con llixos negros nel pechu. Una traza distintiva ye'l cantu del güeyu color blancu.
Zoothera sibirica
El malvís siberianu(Zoothera sibirica) ye una especie d'ave de la familia Turdidae.
Reproduzse na taiga siberiana. El so comportamientu ye extraordinariamente migratoriu, diendo munchos de los sos miembros hasta'l sudeste d'Asia mientres l'iviernu. Menos frecuente ye la migración escontra l'oeste d'Europa. Ye un páxaru bien discretu. 
El malvís siberianu ye similar en tamañu al malvís común. Ye omnívoru y aliméntase d'una gran variedá de insectos, lombriz y bayes.
El malvís siberianu machu ye de color azul escuru agrisáu penriba y embaxo, ente que sobre los güeyos tien una delgada tira de color blancu. La fema ye de color amarronáu, con una tira de color d'ante sobre los güeyos.
Una traza característica de dambos sexos perceptible en vuelu ye la banda negra nel aviesu blancu de les nales, un detalle compartíu con "Zoothera dauma".
Zoothera wardii
El malvís de Ward (Zoothera wardii), ye una especie d'ave paseriforme de la famila Turdidae. Cría nos Himalayas. Ye un ave migración de les aves migratoria, qu'envierna principalmente en Sri Lanka y en menor númberu nel sur de la India.
Esta especie pocu común reproducir n'altitúes de 1500 a 2500 m sobre'l nivel del mar nos montes trupos del Himalaya. Les árees de invernación son similares pero inclúin árees menos densamente montiegues, y tán asitiaes ente 750 y 1500 metros d'altitú. El malvís de Ward, como munchos malvises dientro del xéneru "Zoothera", pue ser bien calláu, pasando desapercibíu, especialmente cuando cría.
Los malvises de Ward son omnívoros, pero comen más insectos que frutes. Alimentar nel suelu y son xeneralmente solitarios, anque pel hibiernu formen bandaes pocu xuníes.
Miden unos 22 cm de llargu. Los machos son aves elegantes, con negru nel envés, una ceya blanca llarga y nes cobertoras y terciaries de les nales y na rabadilla y la cola les plumes tienen les puntes blanques. Les partes de baxo son blanques colos lladrales con llurdios negros. El picu y les piernes son mariellos. 
El cantar paecer al trino d'un bulbul. Les femes y los mozos tienen los mesmos patrones básicos, pero'l negru ye remplazáu por castañal escura, y el blancu por castañal clara. Les parte inferiores son más escamoses.
Los pulcros niales de copa son recubiertos con yerba, allugaos en forquetes de cañes d'árboles. Ponen 3-4 güevos blancos o azulosos.
Zosterops abyssinicus
El anteojitos abisinio (Zosterops abyssinicus) ye una pequeña ave paseriforme perteneciente a la familia de anteojitos Zosteropidae. Ye reinal del nordés d'África y el sur de Arabia.
Mide de 10 a 12 cm. de llargor. Les partes cimeres son color verde, anque pueden ser más escures o abuxaes más escontra'l norte. Esiste un aníu angostu alredor de los güeyos, arrodiáu per una llinia negra. Les partes baxes varien d'un mariellu claro a un blancu abuxáu. Esta ave tien una variedá de trinos y gorjeos como llamaes de contactu.
N'África, habita dende'l nordés de Sudán hasta Eritrea, Etiopía, el norte de Somalia y Kenia hasta'l norte de Tanzania. Tamién la atopa na Islla Socotra. En Arabia, vive dende'l sudoeste de Arabia Saudita a Yemen y el sur d'Omán. El so hábitat natural son les tierres montiegues abiertes, les carbes, los uadis y los xardinos. Puede tar cerca de 1800 metros sobre'l nivel del mar n'África y a 3100 metros n'Arabia. De normal camúflase ente les cañes de los árboles, anque dacuando baxa al suelu. Aliméntase principalmente d'insectos y néctar de les flores.
Zosterops chloris
El anteojitos ventrilimón (Zosterops chloris) ye una especie d'ave na familia Zosteropidae. El so envés ye de color mariellu-oliva, el so banduyu y zona inferior ye d'un mariellu característico. Tien fuertes pates de color gris escuru, un picu escuru, y el so llargor ye d'unos 11 a 12 cm..La sub-especie "Z.c. flavissimus", atopada nes islles Wakatobi, ye la más mariella de les subespecies.
La so dieta consiste d'invertebraos, frutes y néctar.
Ye reinal de Indonesia, onde s'atopa en delles islles dende'l estrechu de la Sonda hasta les islles Aru. Alcuéntrase en delles de les Islles menores de la Sonda como tamién en partes de Célebes, y numberoses islles pequeñes, anque nun habita les islles mayores de Borneo, Xava, Sumatra y Timor.
El so hábitat natural son los montes subtropicales húmedos y los montes de manglares.
Zosterops everetti
El anteojitos de Everett ("Zosterops everetti") ye una especie d'ave na familia Zosteropidae (en discutiniu), que podría pertenecer a los Timaliidae. El nome fai honor al alministrador y coleccionista británicu Alfred Hart Everett.
Alcuéntrase en Brunéi, Indonesia, Malasia, Filipines, y Tailandia. El so hábitat natural son los montes tropicales húmedos y les viesques montiegues.
Zosterops griseotinctus
El anteojitos de les Luisiada (Zosterops griseotinctus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Zosteropidae endémica de Papúa Nueva Guinea.
Alcuéntrase namái nes islles cercanes a la mariña esti de Nueva Guinea: el archipiélagu de les Luisiadas y les islles Bismarck más occidentales.
Zosterops japonicus
El anteojitos xaponés (Zosterops japonicus), tamién conocíu como ojiblanco xaponés o mejiro (メジロ, 目白), ye una especie d'ave paseriforme de la familia Zosteropidae. La so área de distribución inclúi gran parte del este d'Asia, incluyendo Xapón, China, Vietnam, Taiwán y les Filipines. Foi introducíu intencionalmente n'otres partes del mundu como mascota y como control de plagües, con resultancies mistes. Como una especies autóctona de les islles xaponeses, foi representáu nel arte xaponés en numberoses ocasiones, ya históricamente caltúvose como un páxaru de xaula.
Ye de color verde oliva na parte posterior y de color verde maciu nel so parte inferior. Les pates, piernes y picu son de negru a marrón. La frente ye verde y el gargüelu de color mariellu. Tien nales arrondaes y el picu llargu y delgáu. Les nales son de color marrón escuru. Al igual qu'otros ojiblancos, esta especie esibe un característicu aníu ocular blancu que-y da nome ("mejiro" tamién significa "güeyu blancu" en xaponés). Los adultos miden ente 4 y 4,5 pulgaes de llargor y pesen ente 9,75 y 12,75 gramos.
Esta especie d'ave escasamente atópense nel suelu. Ye una especie bien sociable que pueden formar bandaes con otres especies, pa forrajear mientres el vuelu, namái s'axunten con aves d'otres especies fora de la dómina de reproducción. El acicalamiento social ye desaxeradamente común. El acicalamiento interespecífico (ente distintes especies) reparóse n'aves en cautiverio.
Distribuyir en Xapón, Taiwán, l'este de China y el norte de Filipines. Les poblaciones migratories pasen l'iviernu en Myanmar, la islla de Hainan, en China y Vietnam. Ta bien estendíu y ye común en Xapón, consideráu una de les especies d'aves más dominantes.
Zosterops kulambangrae
El anteojitos de les Salomón (Zosterops kulambangrae) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Zosteropidae endémica de les islles Nueva Xeorxa, nes islles Salomón. Conocióse tamién col nome científicu de "Zosterops rendovae", pero esi nome ta asignáu correchamente al anteojitos gorjigrís.
Esisten trés subespecies. "Z. k. kulambangrae" ta estendida pela mayor parte del grupu d'islles de Nueva Xeorxa, ta presente en Kolombangara, Vonavona, Kohinggo, Nueva Xeorxa, Vangunu y Nggatokae. Ente que "Z. k. paradoxus" alcuéntrase solo en Rendova y "Z. k. tetiparius" solo en Tetepare. Los trés subespecies presenten diferencies na so capacidá de dispersión. "Z. k. kulambangrae" muévese regularmente a los castros vecinos, pero nunca se rexistró a les otres dos subespecies fora de les sos islles natives que falten ente sigo solo 3,4 km.
Ye un páxaru d'unos 12 cm de llargu. El color del plumaxe de les sos partes cimeros ye principalmente verde y mariellu verdoso nes inferiores. Presenta un finu aníu periocular blancu, y la frente y el lorum coritos. El so picu ye negru y les sos pates amarellentaes.
Zosterops lateralis
El páxaru d'antioyos o zosteropo de llombu gris ye un passeriforme nativu de Australia, Nueva Zelanda y les islles del sudeste del Pacíficu como Lord Howe, Nueva Caledonia, les Islles de la Llealtá, Vanuatu y Fiyi.
Tien numberoses subespecies
Críen en primavera y empiezos del branu austral (ente setiembre y avientu). El so nial ye un pequeñu concu de yerba, mofu, pelo, teles d'araña y peluses; asitiáu en dalgún pequeñu árbol o carba. Ponen de 2 a 4 güevos, de color azul maciu. Pueden tener dos niaraes mientres la temporada de cría. 
Son omnívoros, anque tienen preferencia pola fruta. Dalgunos viticultores y floricultor considerar una plaga.
El páxaru d'antioyos foi vistu per primer vegada en Nueva Zelanda en 1832 recibiendo de los maoríns el nome de "Tauhou" ("pequeñu estrañu"). Llegó en grandes númberos en 1856, suponse que foi un bandu migratoriu esviáu por una nube. En Nueva Zelanda considérase-y una especie nativa cuidao que nun foi artificialmente introducíu y ta protexíu.
Zosterops luteus
El anteojito australianu o ojiblanco mariellu (Zosterops luteus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Zosteropidae endémica de Australia.
El so hábitat natural son los manglares.
El anteojito australianu ye un páxaru de pequeñu tamañu que mide ente 11-12 cm de llargor. Los sos partes cimeros son de color verde mazana y les inferiores son marielles. Carauterízase por presentar un aníu ocular anchu de color blancu. El so picu ye relativamente curtiu, apuntiáu y de color negru.
Zosterops maderaspatanus
El anteojitos malgax (Zosterops maderaspatanus) ye una especie d'ave dientro de la familia Zosteropidae qu'habita en Comoras, Madagascar, Mayotte y Seixeles. Los sos hábitats naturales son los montes secos tropicales o subtropicales, los montes húmedos de tierres baxes, los manglares y los montes montascosos húmedos.
Zosterops mayottensis
El anteojitos de la Mayotte (Zosterops mayottensis) ye una especie d'ave dientro de la familia Zosteropidae. Alcuéntrase solamente en Mayotte, nes Islles Comoro. Son habitantes naturales de los montes secos, les tierres baxu y húmedu tropicales o subtropicales y los manglares. La subespecie "semiflava" (anteojitos de Seychelles) habitaba enantes en Marianne y seique otres islles dientro de Seixeles, pero ta agora extinta. Dellos especialistes considerar especies separaes.
Zosterops meyeni
El anteojitos filipín ("Zosterops meyeni") ye una especie d'ave na familia Zosteropidae.
Ye endémica de les Filipines.
El so hábitat natural son los montes humedos subtropicales.
Zosterops montanus
El anteojitos montiegu (Zosterops montanus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Zosteropidae que vive nel sudeste asiáticu.
Atopar nes selves de monte de Indonesia (Sumatra, Xava, Célebes, les islles menores de la Sonda y les Molucas), Timor Oriental y les Filipines.
Zosterops pallidus
El anteojitos d'El Cabu ("Zosterops pallidus") ye una pequeña ave paseriforme dientro de la familia Zosteropidae, reinal del sur d'África.
Esisten seis subespecies. Tradicionalmente, el grupu nominal del oeste y el grupu "capensis" del este consideráronse especies separaes, "Z. pallidus" y "Z. capensis". Esta postrera puede estremase en dos subgrupos, los "capensis" del suroeste y los "virens" del este. Toles subespecies pueden reproducise ente sigo cuando entren en contactu, incluyendo a los miembros del grupu nominal y los de "capensis" en Estáu Llibre, anque delles autoridaes na materia, como allugar como especies estreme.
La especie mide cm. de llargu y tien nales llargues y arrondaes, pates fuertes y un aníu de plumes blanques en redol a los güeyos. Les partes cimeres son verdes y el pescuezu ye mariellu fuerte. Los miembros del grupu nominal tienen un banduyu mariellu claru y unos costaos coloríos. Los "capensis" tienen un pechu y banduyu gris, ente que "virens" tien un color mariellu verdosu.
Son bien cantariegos y caltienen el contactu con un un "pee, pree" o "pireeee" nidiu. El so cantar consiste en frases llargues repitíes o notes pocu oyibles que varien en tonu, volume ya intensidá. Suelen empezar por un soníu "pirrup pirrup" y depués siguir con un trino rápidu, que puede incorpotrar otros tipos de llamaos.
Ye una especie sociable, que forma grandes bandaes fora de la temporada de apareamiento. Constrúi un nial en forma de taza nun árbol y pon de dos a tres güevos ensin llurdios y de color azuláu, que se va romper al cabu d'once a doce díes y los pichones emplumecen nun tiempu similar. El picu de la temporada de reproducción ye de setiembre a avientu. Esti anteojitos aliméntase básicamente d'insectos, pero tamién de delles flores, de néctar, frutes y pequeñes granes. Tamién suel ser presa de delles aves.
Alcuéntrase en dellos hábitats con o ensin una gran cantidá de vexetación en Sudáfrica, Namibia, Botsuana, Mozambique, Lesothu y Suazilandia.
Zosterops poliogaster
El anteojitos serranu (Zosterops poliogaster) ye una especie d'ave dientro de la familia Zosteropidae. Inclúi numberoses subespecies, delles de les cualos habiten namái montes aisllaos. Dalgunes considérense dacuando especies monotípicas separaes, como "Zosterops kulalensis", "Zosterops silvanus", "Zosterops winifredae", "Zosterops kikuyuensis" y "Zosterops mbuluensis". Alcuéntrase en Eritrea, Etiopía, Kenia, Sudán y Tanzania. Los sos hábitats naturales son los montes serranos húmedos, los manglares tropicales o subtropicales, los plantíos humanos y los xardinos rurales.
Zosterops rendovae
El anteojitos gorjigrís (Zosterops rendovae) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Zosteropidae endémica del archipiélagu de les islles Salomón. Tamién se conocía como "Zosterops ugiensis" yá que de cutiu usábase "Z. rendovae" pa denominar al anteojitos de les Salomón ("Z. kulambangrae").
Atopar nes islles de Guadalcanal y Makira nel sur de les islles Salomón y na isla Bougainville, la postrera pertenez a Papúa Nueva Guinea anque ta nel norte del archipiélagu de les islles Salomón. Cada isla tien la so propia subespecie: "Z. r. rendovae" en Makira, "Z. r. oblitus" en Guadalcanal y "Z. r. hamlini" en Bougainville. Habita nel monte primariu, principalmente ente los 900–2000 m msnm pero tamién s'atopa en menor cantidá n'altitúes más baxes.
Ye un páxaru pequeñu, de 12–13 cm de llargor. El plumaxe de les sos partes cimeros ye principalmente verde escuru, cola cola parduza, col lorum pardu y un finu aníu periocular de color blancu. Los sos partes inferiores son de color gris sacante la les coberteras la parte inferior de les nales que son marielles. El so picu ye coritu, más claru na base y el quexal inferior.
Zosterops rennellianus
El anteojitos de la Renell (Zosterops rennellianus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Zosteropidae endémica les islles Salomón.
Alcuéntrase namái na isla de Rennell, allugada nel estremu sur del archipiélagu de les islles Salomón.
Zosterops salvadorii
El anteojitos de Enggano (Zosterops salvadorii)ye una especie d'ave paseriforme de la familia Zosteropidae.
Ye endémica de la isla de Enggano, y quiciabes de la cercana isla Mega al sudoeste de Sumatra (Indonesia).
Zosterops senegalensis
El anteojitos senegalés (Zosterops senegalensis) ye una especie d'ave dientro de la familia Zosteropidae.
El taxón "stenocricotus", d'África central y "kirki", de Comoras, descritos por munches autoridaes na materia como «anteojitos senegalés», considérense dacuando especies separaes: el «anteojitos de Camerún» o «anteojitos del monte» ("Zosterops stenocricotus") y el «anteojitos de Kirk» ("Zosterops kirki").
El anteojitos senegalés habita n'Angola, Benín, Burkina Faso, Burundi, Camerún, República Centroafricana, Chad, Comores, República Democrática d'El Congu, Costa de Marfil, Guinea Ecuatorial, Eritrea, Gabón, Gambia, Ghana, Guinea, Guinea-Bisáu, Kenia, Liberia, Malaui, Malí, Mauritania, Mozambique, Namibia, Níxer, Nixeria, Ruanda, Senegal, Sierra Lleona, Sudáfrica, Sudán, Tanzania, Togu, Uganda, Zambia y Zimbabue. Los sos hábitats naturales son los montes tropicales o subtropicales secos, árees húmedes y baxes, la sabana y les carbes seques.
Zosterops stalkeri
El anteojitos de Seram (Zosterops stalkeri) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Zosteropidae reinal de los montes de la isla de Seram, en Indonesia. Enantes, taba considerada conespecífica con "Zosterops minor", pero'l trabayu de Pamela C. Rasmussen xuntu con otros colegues demostró que se trata d'especies separaes. Esta mesma investigación clarificó el estatus específicu del anteojitos de la Sangihe ("Zosterops nehrkorni").
En comparanza con otres especies rellacionaes, esti anteojitos tien el picu más claru, cola base más ancha y fendida. El so aníu ocular (una característicu del xéneru) ye pequeñu y ta partíu na parte frontera. Nel pileu y los llaterales de la cabeza tien plumes negres, ente que'l restu de les sos partes cimeros presenten un color verde olivaceu con rellumu broncíneo, salvo'l so obispillo ye amarellentáu como la base de la so cola, y la so cola que ye pardu corita. El so pechu, banduyu y lladrales son de color ablancazáu buxu nos llaos, presenta un tonu gris blancuciu. Les sos pates son clares y el so picu abuxáu.
Los sexos son similares, pero los especímenes más nuevos presenten un verde más intensu na zona del pescuezu y una tonalidá más negra nes plumes del cazu. El so cantar tamién difier de les d'otros anteojitos y magar esta especie ye insectívora, tamién s'alimenta de frutes y néctar de dellos tipos.
P. C. Rasmussen, J. C. Wardill, F. R. Lambert and J. Riley. "On the specific status of the Sangihe White-eye" Zosterops nehrkorni", and the taxonomy of the Black-crowned White-eye "Z. atrifrons "complex": FORKTAIL 16 (2000): 69-80.
Zosterops vaughani
El anteojitos de Pemba ("Zosterops vaughani") ye una especie d'ave paseriforme de la familia Zosteropidae.
Ye reinal de la isla de Pemba y castros axacentes (Tanzania). Los sos hábitats naturales son los montes grebos tropicales o subtropicales, los montes húmedos y baxos, los manglares y la sabana greba.
Zosterops wallacei
El anteojitos ojigualdo (Zosterops wallacei) ye una especie d'ave na familia Zosteropidae. 
Ye reinal de Indonesia, onde s'atopa en delles de les Islles menores de la Sonda: Sumbawa, Sumba, Komodo, Flores y el archipiélagu de Solor.
Zosterornis whiteheadi
El timalí de Whitehead (Zosterornis whiteheadi) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Zosteropidae endémica de la isla de Luzón, en Filipines. 
El timalí de Whitehead mide unos 15 cm de llargu y pesa ente 17-28 g. Nel plumaxe de les sos partes cimeros predomina'l pardu oliváceo, ente que les sos partes inferiores son amarellentaes. Presenta'l pileu gris y la so cara ye de color castañu acoloratáu, onde destaquen los sos aníos perioculares blancos. Esisten dos subespecies, la nominal y "Z. w. sorsogonensis" d'aspeutu similar al descritu, pero con pileu y nuca arrodiaos por un cantu negru. 
La subespecie nominal, "Z. w. whiteheadi", ta presente nel norte y centru de Luzón, ente que "Z. w. sorsogonensis" ta nel sur esti de la isla. 
Esta especie alcuéntrase nes viesques de monte, xeneralmente percima de los 1000 m d'altitú (anque dacuando baxa hasta los 100m). Alcuéntrase tantu nos montes de fueya ancha como nos montes de pinos, los montes abiertos ya inclusive nos hábitats modificaos pol home.
Aliméntase de granes, frutos, insectos (especialmente d'escarabayos) y arañes. Pueden alimentase en solitariu, por pareyes o en bandaes d'hasta trenta individuos, de normal ente ente la vexetación baxa del monte, pero dacuando pueden faelo nes copes. Pueden xunise a otres especies formando bandaes mistes d'alimentación.
Llista de festividaes y celebraciones
Día del trabayu: 1 de mayu *
Día de la independencia: 20 de xunetu *
Batalla de Boyaca: 7 d'agostu *
Amor y amistá
Independencia de Cartaxena: 11 de payares
Día del padre *
Día de los neños
El Bogotazo, el día de les víctimes
Dia Del Cachaco (penúltimu sábadu del mes d'agostu)
Natalicio de José Martí: 28 de xineru *
Día de la rebeldía nacional: 26 de xunetu
Día de la Independencia: 24 de mayu Primer Berru d'Independencia: 10 d'agostu
16 de xineru: Firma de los Alcuerdos de Paz
7 de mayu: Día del Soldáu *
10 de mayu: Día de la Madre *
17 de xunu: Día del Padre *
22 de xunu: Día del Maestru *
4, 5 y 6 d'agostu: Fiestes Agostinas
1 d'ochobre: Día del Neñu *
5 de payares: Día del primer Berru d'Independencia Segundu Domingu de Payares: Día Nacional de les Pupusas
Día del Padre: 19 de marzu *
Día del trabayador: 1 de mayu *
Día de la Madre: 1º domingu de mayo *
Díes de les Comunidaes Autónomes: Difier según la comunidá *
Día de la Hispanidá o Fiesta Nacional: 12 d'ochobre *
Día de la Constitución: 6 d'avientu
Día del Maestru: 25 de xunu *
Día del Exércitu: 30 de xunu *
Día de la madre: 10 de mayu *
Día de la Independencia (d'España en 1821): 15 de setiembre *
Día de la Revolución: 20 d'ochobre
. Día del soldáu hondureñu *
1 de xineru: Añu nuevu *
19 de marzu: Día del Padre *
14 d'abril: Día de les Américas
30 de mayu: Día del Árbol
20 de xunetu: Día del cacique Lempira (lempira)
15 de setiembre: Día de la Independencia *
17 de setiembre: Día del Profesor
21 d'ochobre: Día de les Fuerces Armaes d'Honduras
Día de Reyes: 6 de Xineru *
Día de la Constitución: 5 de Febreru *
Día de la Bandera: 24 de Febreru *
Día de los neños: 30 d'Abril
Aniversariu de la batalla de Puebla: 5 de Mayu *
Día de les madres: 10 de Mayu *
Día del maestru: 15 de Mayu *
Día del estudiante 23 de Mayu *
Día de la Marina Nacional de México: 1 de Xunu 1942
Día de la raza (Descubrimientu d'América): 12 d'Ochobre 1492
Nochebuena: 24 d'Avientu
Natalicio de Rubén Darío (en 1867): 18 de xineru *
Día del periodista nicaragüense: 2 de marzu *
Día de la resistencia indíxena (xesta de Diriangén en 1523): 17 d'abril
Natalicio d'Augusto C. Sandino (en 1895): 18 de mayu *
Día de la madre nicaragüense: 30 de mayu *
Día del neñu: 1 de xunu *
Día del padre nicaragüense: 23 de xunu *
Día del maestru nicaragüense (xesta patriótica de Enmanuel Mongalo y Rubio en 1855): 29 de xunu *
Trunfo de la Revolución Popular (contra la dictadura d'Anastasio Somoza Debayle en 1979): 19 de xunetu *
Día del estudiante nicaragüense: 23 de xunetu *
Día del Exércitu (Fundación del EDSN en 1927): 2 de setiembre *
Batalla de San Xacintu (victoria sobre los filibusteros en 1856): 14 de setiembre *
Día del descubrimientu d'América (por Cristóbal Colón en 1492): 12 d'ochobre *
Día de l'Allarida (fiesta de fervor marianu): 7 d'avientu
Día de los Mártires Cayíos na Xesta Patriótica del 9, 10 y 11 de xineru de 1964 (Duelu nacional): 9 de xineru *
Selmana Santa (Reflexón, Feriáu): Primer Selmana d'Abril
Fundación Ciudá de Panamá de l'Asunción de Santa María L'Antigua (Solu feriáu na Ciudá de Panamá, en 1519): 15 d'agosto *
Inauguración de la Canal de Panamá (en 2014, cumple 100 años d'inauguración la vía interoceánica): 16 d'Agostu *
Descubrimientu d'América: 12 d'Ochobre *
Día de los Difuntos: 2 de Payares
Día de Llutu y Reflexón Patriótica (non feriáu, duelu nacional): 20 d'avientu *
Nochebuena: 24 d'avientu *
Navidad: 25 d'avientu
Día de San Blas (Patronu del Paraguay): 3 de febreru *
Día de San Valentín(de los namoraos): 14 de febreru * 
Día del Tereré: 23 de febreru *
Día de la Muyer paraguaya: 24 de febreru * 
Día de los Héroes: 1 de marzu *
Día Internacional de la muyer: 8 de marzu *
Día Internacional de la Poesía y entamu de seronda: 21 de marzu *
Día Mundial de l'Agua: 22 de marzu *
Día Mundial de la Salú: 7 d'abril
Día de la Cruz (kurusu jegua): 3 de mayu *
Día mundial de la Solidaridá: 5 de mayu *
Día de la Cruz Roja: 8 de mayu *
Día de la Enfermera: 12 de mayu *
Día d'Independencia (d'España en 1811): 14 y 15 de mayu *
Día de la Madre: 15 de mayu *
Día del Himnu Nacional: 20 de mayu *
Día del Llabrador: 22 de mayu *
Día del Mediu Ambiente: 5 de xunu *
Día de la Paz del Chaco: 12 de xunu *
Día del Árbol: 19 de xunu *
Día de la Constitución Nacional: 20 de xunu *
Día del Entamu del Iviernu: 21 de xunu *
Día de la fundación d'Asunción: 15 d'agostu *
Día del Neñu: 16 d'agostu *
Día de la Guarania: 27 d'agostu *
Día del Camín: 5 d'ochobre *
Día del Folclor: 22 d'agostu
Día de la Madre: Segundu domingu de mayu *
Día del Padre: Tercer domingu de xunu *
Fiestes Patries nel Perú: 28 y 29 de xunetu *
Combate de Angamos: 8 d'ochobre
Selmana Santa: marzu-abril
26 de xineru: Aniversariu de Juan Pablo Duarte. La fiebre del antroxu anubre'l país
16 d'agostu: Día de la Restauración
24 d'avientu: Nuechebona Llaborable hasta'l mediudía *
31 d'avientu: Nuechevieya
Desembarco de los 33 Orientales: 19 d'abril
Xura de la Constitución: 18 de xunetu *
Declaratoria de la Independencia (del Imperiu del Brasil): 25 d'agostu *
Descubrimientu d'América (Día de la Raza): 12 d'ochobre
Día Mundial de l'Alimentación
El 16 d'ochobre de cada añu, celébrase'l Día Mundial de l'Alimentación, proclamáu en 1979 pola Conferencia de la Organización de les Naciones Xuníes pa l'Agricultura y l'Alimentación (FAO).
La so finalidá ye concientizar a los pueblos del mundu sobre'l problema alimentario mundial y fortalecer la solidaridá na llucha contra la fame, la desnutrición y la probeza. El día coincide cola fecha de fundación de la FAO en 1945.
El Día Mundial de l'Alimentación (DMA) foi establecíu per países miembros de la FAO na Xunta Xeneral de la Organización Númberu 20, en payares de 1979. La delegación Húngara, encabezada pol Ministru Húngaru d'Agricultura y Alimentación Dr.Paul.Romany actuó un activu rol na Sesión Númberu 20 de la Conferencia de la FAO, suxuriendo la idea de celebrar mundialmente el DMA. Dende entós desenvolvióse cada añu en más de 150 países, dando a conocer los problemes detrás de la probeza y la fame.
Dende'l 18 de payares de 1981, el Día Mundial de l'Alimentación adoptó causes o temes cada añu, col fin de destacar árees precisaes de reformes sociales.
El 5 d'avientu de 1990 la Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes na Resolvimientu 35/70 acueye con beneplácito la observancia del Día Mundial de l'Alimentación.
D'alcuerdu a esta guía hai cuatro grupos alimenticios, tolos grupos son igualmente importantes y nun pueden reemplazase. Nun s'encamienta baxar más de 1 quilu a la selmana, de normal con una dieta equilibrada perder de 14 gramos a 0.9 kg per selmana. 
Los tos menúes diarios tienen d'incluyir el númberu de porciones que s'encamienta pal to nivel d'actividá física, como se va esplicar más palantre. Tu decides los alimentos que comes y cómo les cocines.
Ye la base de la pirámide, estos alimentos provienen de granos. Aproven carbohidratos y otros elementos vitales. Equí atópense les pastes, el maíz, los ceberes, el arroz, el pan, etc. Ye preferible que nun se consuman en forma refinada. Por exemplu la farina común blanca ye refinada y nun tien el mesmu valor nutritivu de la farina integral ensin refinar.
Equí atópense les plantes, los vexetales y les frutes. Son alimentos ricos en fibres, vitamines y minerales. Deber d'inxerir de 3 a 5 porciones de vexetales acaldía y 2 a 4 porciones de frutes.
Nesti nivel atopen dos grupos, la lleche, los sos derivaos y les carnes. Equí atópense alimentos derivaos de la lleche como'l yogurt, la lleche y el quesu. Tamién s'atopa'l grupu de proteínes como la carne de pollu, pexe, frijoles, llenteyes, güevos, y nueces. Son alimentos ricos en minerales esenciales como'l calciu, el fierro y proteínes. Lo ideal ye inxerir de 2 a 3 porciones d'estos alimentos al día.
La punta de la pirámide, esto significa que d'esti grupu nun tenemos de consumir enforma. Les grases, los aceites, los postres y los duces tán equí. La crema, los refrescos gaseosos (sodas), pasteles, repostería, los aderezos grasosos y bébores riques n'azucres. Estos alimentos nun aproven casi nengún nutriente al nuesu cuerpu pero son abondosos en caloríes.la pirámides alimenticia ye importante nes nueses vides y l'orde .
Aniversariu de la traxedia de Bagdad
El 19 d'agostu foi designáu pola Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes como'l Aniversariu de la traxedia de Bagdad.
La Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes decide designar qu'el 19 d'agostu de cada añu conmemore'l Aniversariu de la traxedia de Bagdad, recordando a los que morrieron en Bagdad el 19 d'agostu de 2003 al serviciu de les Naciones Xuníes.
PERSONAL DE LA ONU:
OTROS:
Añu Internacional de l'Agricultura Familiar
La Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes na so 66ª sesión declaró oficialmente'l 2014 "Añu Internacional de l'Agricultura Familiar" (AIAF).
La Organización de les Naciones Xuníes pa l'Alimentación y l'Agricultura (FAO) foi convidada a facilitar la so implementación en collaboración con gobiernos, organismos internacionales de desenvolvimientu, organizaciones de llabradores y otres organizaciones pertinentes del sistema de les Naciones Xuníes y organizaciones non gubernamentales. 
El 22 d'avientu de 2011 la Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes na Resolvimientu 66/222 proclamó l'añu 2014 Añu Internacional de l'Agricultura Familiar.