Language: Persian
دربارهٔ واژهٔ تاریخ و منشأ آن گزارش‌های مختلف و گوناگونی وجود دارد برخی ریشهٔ واژهٔ تاریخ را در زبان فارسی و مفهوم «ماه روز» جستجو نموده‌اند واژهٔ «ماه روز» در ایران باستان به معنای «تعیین روزی که در آن امری مشهور بین ملت یا دولتی آشکار شده یا آنکه در آن روز واقعهٔ ترسناکی چون زلزله یا طوفان حادث گردیده است» بنابراین آنچه در این مفهوم دارای حضور و نمود بیش‌تری بوده توجه به رخدادها و حوادث در قالب مکانی و زمانی است در برخی از گزارش‌ها آمده است که چون عمر بن خطاب در تعیین مبدأ محاسبهٔ زمان دچار مشکل شد به پیشنهاد هرمزان از موالی ایرانی ساکن در مدینه از تعریب ترکیب فارسی «ماه روز» واژهٔ «مورَّخ» را ساختند و مصدرش را «تأریخ» قرار دادند در خصوص تعریب و معرب بودن واژهٔ تاریخ باید توجه داشت که کمترین شباهت آوایی و قرابت واکه‌ای یا هم‌آهنگی واکه‌ای تشابه صرفی یا تکواژی بین «ماه روز» و «تاریخ» وجود ندارد و به همین دلیل آن را تعرب غریبی می‌دانندابومنصور جوالیقی ریشهٔ تاریخ را غیر عربی دانسته در حالی که جوهری آن را از مادهٔ «الإرخ» به معنای «ماده گاو جوان وحشی» و ابن منظور از «أرَخَ» و «وَرخَ» واو بدل از همزه دانسته است اصمعی هم آورده که قیسیان و تمیمیان هر دو برای تعیین زمان شکل‌هایی از این واژه را به‌کار برده‌اند و این حاکی از آن است که تاریخ واژه‌ای عربی استفرانتس روزنتال احتمال