2024 PINAGTIBAY NA BADYET NG BAYAN ADYENDA PARA SA KASAGANAAN: Pagkamit sa Ekonomiyang Pangmatagalan at Sustenible
Ang pagsipi, pagkopya, paglilimbag, at/o pagpapakalat ng publikasyong ito ay pinahihintulutan nang mahigpit para lamang sa di-komersiyal na gámit, hal., para sa publikong impormasyon, pang-edukasyon, at personal na mga layunin, at may kaukulang pagkilála sa Kagawaran at sa iba pa nitong pinagkuhaan ng datos/impormasyon. Ang Kagawaran ay hindi mananagot sa anumang mga isyung magmumula sa paggawa nito. Ang pagsasalin ng publikasong ito ay isinangguni at ipinasuri sa Komisyon ng Wikang Filipino. Mga pinagkuhanan ng mga larawan: Kagawaran ng Agrikultura, Kagawaran ng Enerhiya, Kagawaran ng Edukasyon, Design Center of the Philippines, Mary Kristine Dator +63 2 8657 3300 /DBMgovPH dbm.gov.ph
n a y a B g n t e y d a B a n y a b i t g a n P 4 2 0 2 i N A M A L A L I N G N N A A L A T 2 Paunang Salita ANG 2024 PINAGTIBAY NA BADYET NG BAYAN 4 Adyenda para sa Kasaganaan: Pagkamit sa Ekonomiyang Pangmatagalan at Sustenible MGA DIMENSIYON NG BADYET 6 Batay sa Sektor (Dating Systema) 8 Batay sa Sektor (COFOG) 10 Batay sa Klasipikasyon ng Gugulin 12 Batay sa Recipient Unit 14 Batay sa Rehiyon 16 Batay sa Special Purpose Fund 18 Batay sa Pinagkukunan ng Laang-gugulin MGA PRIYORIDAD SA PAGGUGOL 20 Impraestruktura 24 Seguridad sa Pagkain 28 Edukasyon 30 Kalusugan at Nutrisyón 32 Pangangalagang Panlipunan 34 Pagprotekta sa Paggawa at Pagpapaunlad ng Industriya 36 Kapaligiran, Pag-angkop sa Klima, at Katatagan Laban sa Sakuna 38 Mabuting Pamamahala PAGPIPINANSIYA SA PAMBANSANG BADYET 40 Ang 2024 Badyet at ang Ekonomiya 43 Programang Pampananalapi 44 Rentas 45 Mga Panghihiram ANG MGA BATAYANG KAALAMAN SA PAGBABADYET 46 Ang Siklo ng Badyet 48 Glosaryo 49 Mga Off-Budget Account 50 Itanong sa Pámahalaán 51 Survey Feedback Form
Paunang Salita Assalamu alaikum wa Rahmatullahi wa Barakatuh. Ang Pambansang Badyet ng Piskal na Taon (PT) 2024, na masinsinang binuo sa ilalim ng kasalukuyang Administrasyon, ay nagpapakita ng ating hindi natitinag na pangako na maisulong ang ating tungo sa pagbabagong pang-ekonomiya bansa Isinasalamin nito ang ating at kasaganaan. pangkalahatang dedikasyong isulong ang 8-Point Socioeconomic Agenda ng Administrasyon at ang Philippine Development Plan 2023-2028. na naglalayong makamit ang upper middle income status at gawing pangunahing destinasyon ng pamumuhunan ang Pilipinas sa pamamagitan ng patuloy na pagpapaunlad ng panlipunan, pampubliko at digital na impraestruktura. Samantala, ang pámahalaán ay nangangako sa pananagutan sa pananalapi, tinitiyak na ang mga programa at proyekto na ipatutupad ng mga ahensya ng pámahalaán ay handa at maipapatupad sa tamang oras, nang may lubos na integridad at kahusayan. Bilang unang buong-taon na badyet ng Administrasyong PBBM, General ang Appropriations Act (GAA) para sa PT 2024 ay naglalahad ng mga kongkretong programa at datos na tutulong sa pagsasakatuparan ng mga layunin ng bawat Pilipino at, sa huli, ang pangunahing sosyo- ekonomikong transpormasyon ng bansa na nilalayon sa ilalim ng Bagong Pilipinas. Sa pagsasaalang-alang ng mga ito, at sa pagsusumikap para sa aming adhikaing magkaroon ng isang bukas na pámahalaán, inilalatag namin sa inyo ang PT 2024 People's Enacted Budget. ng pamamagitan Sa ito, umaasa dokumentong kaming magkakaroon kayo ng mas mahusay na sa PT 2024 pag-unawa GAA pati na rin ang mas malalim na pagpapahalaga sa hangarin sa likod ng mga alokasyon. Ang Pambansang Badyet ng PT 2024 ay isang patunay sa ating hindi natitinag na pangako sa pagsisimula ng isang panahon ng sustenibleng paglago na nailalarawan sa pamamagitan ng pagiging kasama at bukas sa patuloy na pagbabago sa ilalim ng ating Agenda para sa Kaunlaran. adhikain at sa FY 2024, ang Para ay badyet kabuoang Php trilyon. Ang mga sektor ng Serbisyong Panlipunan at Serbisyong Pang-ekonomiya ay bumubuo sa higit kalahati ng badyet na ito, na binibigyang-diin ang aming pangako sa pagpapahusay ng mga pangunahing serbisyo at paghimok ng paglago ng ekonomiya. 5.768 Ang Pambansang Badyet ng PT 2024 ay isang patunay sa ating hindi natitinag na pangako sa pagsisimula isang panahon ng sustenibleng paglago na ng nailalarawan sa pamamagitan ng pagiging kasama at bukas sa patuloy na pagbabago sa ilalim ng ating Agenda para sa Kaunlaran. Inaanyayahan namin ang lahat ng stakeholder na makipagsanib-puwersa sa amin sa pagtupad sa aming ibinahaging pananaw ng isang maunlad at matatag na bansa para sa mga susunod na henerasyon. Sama-sama, bubuo tayo ng mas magandang kinabukasan para sa Pilipinas. Ang sektor ng Serbisyong Panlipunan ay tatanggap ng pinakamalaking bahagi, na nagkakahalaga ng Php 2.116 trilyon o 36.7 porsyento ng Badyet, upang matiyak ang patuloy na paghahatid ng mga programa sa edukasyon, kalusugan, at panlipunang proteksyon. Ang sektor ng Serbisyong Pang-ekonomiya, sa kabilang banda, ay tatanggap ng Php 1.775 trilyon o 30.8 porsiyento ng Badyet habang hinahangad ng gobyerno na makamit ang ating mga target na pang-ekonomiya at lumikha ng mga oportunidad sa trabaho gayundin ng mga de-kalidad na trabaho. Pabibilisin natin ang Build Better More Program, Wabillahi Tawfi q Wal Hidaya, Wasalamu alaikum wa rahmatullahi wa Barakatuhu. Amenah F. Pangandaman Kalihim KAGAWARAN NG BADYET AT PAMAMAHALA 3
4 ANG PINAGTIBAY NA 2024 PAMBANSANG BADYET Adyenda para sa Kasaganaan: Pagkamit sa Ekonomiyang Pangmatagalan at Sustenible Ang Pambansang Badyet ng Piskal na Taon (PT) 2024 ang kumakatawan sa layunin ng pámahalaáng palawigin pa ang mga pang-ekonomiyang nakamit ng nakaraang piskal na taon na may mapaghangad na alokasyong Php 5.768 trilyon. Ang planong ito ay naglalayong mapabuti pa ang mga serbisyong panlipunan, mapalakas ang mga pangunahing sektor ng ekonomiya, at masiguro na lahat ay nakikinabang sa isang nararamdaman at sustenibleng ekonomiya sa hinaharap. A. Estratehiyang Fiscal Consolidation Ang PT 2024 Pambansang Badyet ay nagmamarka ng isang makabuluhang milestone bilang unang buong-taong badyet ng Administrayong PBBM na naglalayong tuparin ang mga malinaw, nasusukat, at makatotohanang makroekonomiko at pampananalaping mga target ng Medium-Term Fiscal Framework (MTFF). Suportahan ang patuloy na paglago ng bansa nang may paglaki sa real Gross Domestic Product (GDP) para sa 2024 na nakikitang nasa gitna ng 6.5% hanggang 7.5% Ang Programang Pang-Impraestruktura sa ilalim ng PT 2024 General Appropriations Act (GAA) ay nasa 5.5% ng GDP sa pamamagitan ng Programang Build Better More Ipagpatuloy ang fiscal consolidation sa pamamagitan ng pagpapataas ng rentas habang binabawasan ang pagpipinansyang deficit Ang PT 2024 badyet na naghahalagang Php 5.768 trilyon ay katumbas ng 21.1% ng GDP Ang 2022-2028 MTFF 6.5-8.0% Taunang pagtaas ng real GDP para sa 2023 hanggang 2028 Mas mababa sa 60.0% Debt-to-GDP ratio ng NG pagsapit ng 2025 9.0% Single-digit na antas ng kahirapan pagsapit ng 2028 Hindi bababa sa $4,256 Gross National Income (GNI) per capita o ang pagkamit ng estadong upper middle-income 3.0% Deficit-to-GDP ratio ng Pambansang Pamahalaan (NG) pagsapit ng 2028 2024 PINAGTIBAY NA BADYET NG BAYAN
B. Pagpopondo ng 8-Point Socioeconomic Agenda Ang Pambansang Badyet ay sumusuporta sa mga pangunahing programa, aktibidad, at proyekto (PAPs) na tinukoy sa 8-Point Socioeconomic Agenda ng Pangulo at ng Philippine Development Plan 2023-2028. Ang sektor ng Serbisyong Panlipunan ay makakatanggap ng 36.7% ng Pambansang Badyet. Ang sektor ng Serbisyong Pang-ekonomiya ay makakatanggap ng 30.8% ng Pambansang Badyet. Ang Programang Pang-Impraestruktura sa ilalim ng PT 2024 GAA ay nasa 5.5% ng GDP. 9.5% na mas mataas sa PT 2023 Pambansang Badyet Ang 8-Point Socioeconomic Agenda A. Tiyakin ang Seguridad sa Pagkain B. Bawasan ang Pangtransportasyon at mga Panglohistikang Gugol C. Bawasan ang mga Pang-enerhiyang Gugol D. Pagbutihin ang Kalusugan E. Punan ang mga Kakulangan sa Pagkatuto F. Palakasin ang Pangangalagang Panlipunan G. Tiyakin ang Mabuting Pamamahala ng Salapi H. Husayin ang Episyenteng Pámahalaán KAGAWARAN NG BADYET AT PAMAMAHALA 5
6 MGA DIMENSYON NG BADYET Mga Dimensyon ng Badyet Batay sa Sektor (Dating Sistema) Isang paraan upang ipakita ang Pambansang Badyet ay ang pag-uuri nito ayon sa Serbisyong Panlipunan (Php 2.116 trilyon), Serbisyong Pang-ekonomiya (Php 1.775 trilyon), Pangkalahatang Serbisyong Publiko (Php 898.6 bilyon), Tanggulan (Php 278.1 bilyon), at Debt Burden (Php 699.2 bilyon). Serbisyong Panlipunan 2024: Php 2.116 T 2023: Php 2.004 T Ang kabuoang Php 2.116 trilyon, o 36.7% ng Pambansang Badyet, ay magpapatuloy sa pagpapabuti ng kalidad ng buhay sa bansa sa pamamagitan ng pagpopondo ng mga pangunahing proyekto sa kalusugan, edukasyon, kagalingang panlipunan, at pabahay, bukod sa iba pa. Mga Pangunahing Paglalaan • • • Edukasyon, Kultura, at Pagpapaunlad ng Lakas-tao: Php 983.5 B Panlipunang Kaligtasan, Kagalingan, at Empleo: Php 449.1 B Subsidyo sa mga Lokal na Yunit ng Pámahalaán (LGUs): Php 350.4 B Serbisyong Pang-ekonomiya 2024: Php 1.775 T 2023: Php 1.624 T Ang kabuoang Php 1.775 trilyon, o 30.8% ng Pambansang Badyet, ay makakatulong sa pagpapaunlad ng ekonomiya sa pamamagitan ng pagpapatayo ng mga pampublikong impraestruktura, at pangangasiwa ng mga yamang agrikultura, bukod sa iba pa. Mga Pangunahing Paglalaan • Mga komunikasyon, mga kalsada, at iba pang transportasyon: Php 964.0 B Subsidyo sa mga LGU: Php 331.4 B Agrikultura at Repormang Pansakahan: Php 235.1 B • 2024 PINAGTIBAY NA BADYET NG BAYAN
Pangkalahatang Serbisyong Publiko 2024: Php 898.6 B 2023: Php 796.0 B Ang kabuoang Php 898.6 bilyon, o 15.6% ng Pambansang Badyet, ay magpapanatili ng kaayusang publiko at kaligtasan sa pamamagitan ng pagpopondo ng mga pangkalahatang aktibidad ng gobyerno, tulad ng mga tungkuling panghalalan at serbisyo sibil, bukod sa iba pa. Mga Pangunahing Paglalaan • • • Kaayusang Publiko at Kaligtasan: Php 362.4 B Subsidyo sa mga LGU: Php 265.2 B Pangkalahatang Pamamahala: Php 232.9 B Tanggulan Debt Burden 2024: Php 278.1 B 2023: Php 232.5 B 2024: Php 699.2 B 2023: Php 611.0 B Ang kabuoang Php 278.1 bilyon, o 4.8% ng Pambansang Badyet, ay gagamitin upang protektahan ang soberaniya ng bansa at ipagtanggol ito laban sa mga panlabas at panloob na banta. Ang kabuoang Php 699.2 bilyon, o 12.1% ng Pambansang Badyet, ay ilalaan para sa mga bayarin sa interes para sa mga lokal at dayuhang panghihiram ng pámahalaán, pati na rin sa net lending. Pangunahing Paglalaan • Panloob na Seguridad: Php 278.1 B Mga Pangunahing Paglalaan • Debt Service-Interest Payments: Php 670.5 B • Net Lending: Php 28.7 B Batay sa Sektor na Alokasyon (Dating Sistema), 2022-2024 (sa bilyong Piso) Serbisyong Panlipunan 2022 (GAA) 1,932.4 2023 (GAA) 2,004.3 2024 (GAA) 2,116.4 Serbisyong Pang-ekonomiya 1,494.1 1,624.2 1,775.3 Pangkalahatang Serbisyo Publiko 834.7 796.0 898.6 Tanggulan 221.1 232.5 278.1 Debt Burden 541.3 611.0 699.2 KAGAWARAN NG BADYET AT PAMAMAHALA 7
8 MGA DIMENSIYON NG BADYET Mga Dimensiyon ng Badyet Batay sa Sektor (COFOG) Ang Pambansang Badyet ay maaari rin ipakita sa pamamagitan ng sistemang Classification of the Functions of Government (COFOG) upang tulungan ang publiko na maintindihan kung paano inilalaan ang Pambansang badyet para sa mga kalakal at mga serbisyo na makakaapekto sa kanila pang-indidwal at pangkalahatan. Sa pamamagitan ng sistemang COFOG, ang mga laang-gugulin ng pámahalaán ay mauuri base sa mga panlipunan at pangekonomiyang layunin. Mga Sektor na Pinakikinabangan ng Buong Lipunan Mga Pangkalahatang Serbisyo Publiko 2024: Php 2.338 T 2023: Php 2.152 T Tanggulan 2024: Php 260.8 B 2023: Php 210.0 B Php 956.5 B Mga lawas ehekutibo at lehislatibo, mga ugnayang pinansiyal at fiscal, mga ugnayang eksternal Php 251.3 B Php 9.1 B Php 266 M Tanggulang militar Tanggulang sibil Tanggulang Saliksik at Pagpapaunlad Php 685.0 B Mga transaksiyon sa publikong utang Php 557.6 B Mga pangkalahatang serbisyo Ugnayang Pang-ekonomiya 2024: Php 836.5 B 2023: Php 780.6 B Proteksiyong Pangkapaligiran 2024: Php 23.9 B 2023: Php 21.9 B Php 9.4 B Proteksiyon sa biodiversity at kalupaan Php 593.1 B Transportasyon Php 2.6 B Pagkontrol at pagpigil sa polusyon Php 192.0 B Agrikultura, pangangasiwa ng gubat, pangisdaan, at pangangaso Php 2.4 B Pamamahala ng basura Php 21.2 B Mga ugnayang pangkalahatan, komersiyal, at paggawa Publikong Kaayusan at Kaligtasan 2024: Php 304.6 B 2023: Php 282.6 B Php 190.9 B Mga serbisyong pangkapulisan Php 41.0 B Mga hukuman Php 27.3 B Mga kulungan 2024 PINAGTIBAY NA BADYET NG BAYAN
Mga Sektor na Pinakikinabangan ng Buong Lipunan Mga Sektor na Direktang Pinakikinabangan ng mga Indibidwal Mga Pangkalahatang Serbisyo Publiko Ugnayang Pang-ekonomiya Edukasyon Pangangalagang Panlipunan Kalusugan Publikong Kaayusan at Kaligtasan Pabahay at Community Amenities Tanggulan Proteksiyong Pangkapaligiran Libangan, Kultura, at Relihiyon Mga Sektor na Direktang Pinakikinabangan ng mga Indibidwal Edukasyon 2024: Php 928.2 B 2023: Php 857.0 B Kalusugan 2024: Php 313.7 B 2023: Php 321.3 B Php 317.3 B Paunang primarya at primaryang edukasyon Php 122.9 B Php 90.2 B Mga serbisyo sa publikong kalusugan Mga serbisyo sa ospital Php 291.2 B Edukasyong sekondarya Php 61.5 B Segurong pangkalusugan Php 137.4 B Edukasyong tersiyarya Pangangalagang Panlipunan 2024: Php 746.1 B 2023: Php 616.8 B Pabahay at Community Amenities 2024: Php 8.8 B 2023: Php 18.7 B Php 106.3 B Pantawid Pamilyang Pilipino Program o ang Conditional Cash Transfer (CCT) Php 4.9 B Php 2.2 B Suplay ng tubig Pagpapaunlad ng pamayanan Php 83.5 B Php 50.0 B Survivors (Gender and Development, Mga Internally Displaced Person, at Disaster Relief Assistance) Katandaan (Senior citizens) Php 1.7 B Pagpapaunlad ng Pabahay Libangan, Kultura, at Relihiyon 2024: Php 7.5 B 2023: Php 7.0 B Php 4.0 B Mga serbisyong pangkultura Php 1.3 B Mga serbisyo sa broadcasting at paglalathala Php 1.3 B Mga serbisyong panlibangan at isports KAGAWARAN NG BADYET AT PAMAMAHALA 9
10 MGA DIMENSYON NG BADYET Mga Dimensyon ng Badyet Batay sa Klasipikasyon ng Gugulin Ang mga gugulin at/o laang-gugulin ng pámahalaán ay maaari ding uríin batay sa kanilang klasipikasyong pang-ekonomiya, tulad ng: Serbisyong Pangkawani (PS), Pangangasiwa at Ibang Gastos sa Operasyon (MOOE), Mga Capital Outlay (CO), at Mga Gastusing Pampinansiya (FinEx). Pangangasiwa at Ibang Gastos sa Operasyon 2024: Php 2.275 T 2023: Php 2.030 T
Pang-araw-araw na operasyon ng mga Pambansang Ahensiya ng Pámahalaán (NGA), kabilang ang mga gastúsin sa mga pangunahing kagamitan at pagmamantene, bukod sa iba pa Mga programa, mga aktibidad, at mga proyekto ng pámahalaán, lalo ang mga pangunahing programa tulad ng Pantawid Pamilyang Pilipino Program at National Health Insurance Program, bukod sa iba pa Mga subsidyo para sa mga Korporasyong Pag-aari at/o Kontrolado ng Pámahalaán (GOCC) Mga alokasyon para sa mga lokal na pámahalaán (LGU)1/ 1/ Kabílang ang National Tax Allotment (dating Internal Revenue Allotment), Special Shares in the Proceeds of National Taxes, Local Government Support Fund, Special Shares in the Proceeds of Fire Code Fees, Barangay Officials Death Benefits, Alokasyon para sa Metropolitan Manila Development Authority, at Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao Serbisyong Pangkawani 2024: Php 1.483 T 2023: Php 1.477 T Mga suweldo, mga benepisyo, at iba pang kompensasyon ng mga kawani ng pámahalaán Mga pensiyon ng militar at unipormadong kawani • Mga sahod ng bagong manggagawang pangkalusugan sa ilalim ng Kagawaran ng Kalusugan (DOH), gayundin ang mga posisyon para sa kawani na teaching at non-teaching sa ilalim ng Kagawaran ng Edukasyon (DepEd) 2024 PINAGTIBAY NA BADYET NG BAYAN
Mga Capital Outlay (kabilang ang Net Lending) 2024: Php 1.339 T 2023: Php 1.177 T Mga kalakal at mga serbisyo na maaaring magamit nang lampas sa piskal na taón at maidagdag sa mga ari-arian ng Pambansang Pámahalaán Mga pangunahing programa ng iba't ibang mga NGA, tulad ng Build Better More Program at iba't ibang mga impraestrukturang panlipunan sa ilalim ng DOH at DepEd Mga Gastusing Pampinansiya 2024: Php 670.5 B 2023: Php 583.2 B Mga bayarin sa management supervision/trusteeship, mga tubò ng utang, mga bayarin sa guarantee, mga bayarin sa commitment, at mga bayarin sa bangko Mga tubò ng utang sa lokal at dayuhang panghihiram • Iba pang mga bayarin na naiipon ng mga NGA sa pagmamay-ari o pangungupahan ng mga aset o ari-arian Batay sa Klasipikasyon ng Gugulin, 2022-2024 (sa bilyong Piso) Mga Detalye 2022 (GAA) 2023 (GAA) MOOE 2085.3 2,030.3 PS 1,405.3 1,477.1 CO (kabilang ang Net Lending) 1,019.2 1,177.4 FinEx 513.8 583.2 2024 (GAA) 2,274.7 1,483.3 1,339.1 670.5 KAGAWARAN NG BADYET AT PAMAMAHALA 11
12 MGA DIMENSIYON NG BADYET Mga Dimensiyon ng Badyet Batay sa Recipient Unit Ang Pambansang Badyet ay maaari rin uriin base sa mga recipient entity - mga Pambansang Ahensiya ng Pámahalaán (NGAs), mga Lokal na Yunit ng Pámahalaán (LGUs), mga Korporasyong Pag-aari at/o Kontrolado ng Pámahalaán (GOCCs), at mga Pinagkakautangan. 17.5% 11.6% Kabuoan: Php 5.768 T 3.9% 66.9% Mga Pambansang Ahensiya ng Pámahalaán (66.9%) Mga Korporasyong Pag-aari at/o Kontroladong Pámahalaán (3.9%) Mga Lokal na Yunit ng Pámahalaán (17.5%) Mga Pinagkakautangan (11.6%) Talâ: Maaaring hindi magtugma ang kabuoang halaga dahil sa rounding off. 2024 PINAGTIBAY NA BADYET NG BAYAN
Mga Pambansang Ahensiya ng Pámahalaán 66.9% Php 3.859 T Mga Lokal na Yunit ng Pámahalaán 17.5% Php 1.011 T Mga Korporasyong Pag-aari at/o Kontrolado ng Pámahalaán 3.9% Php 226.8 B Mga Pinagkakautangan 11.6% Php 670.5 B Makakatanggap ng pinakamalaking bahagi ng Pambansang Badyet, ang mga NGA ay nilaanan ng Php 3.859 trilyon upang pondohan ang mga pang-araw-araw na operasyon at pangunahing programa at proyekto ng mga kagawaran at ahensiya. Para sa 2024, and mga LGU ay binigyan ng Php 1.011 trilyon upang pondohan ang National Tax Allotment ng mga LGUs at ang BARMM Annual Block Grant, bukod sa iba pa. Ang subsidyo sa mga GOCC na nagkakahalaga ng Php 226.8 bilyon ay inilaan upang tustusan ang mga pangunahing programa at proyekto ng mga korporasyon ng pámahalaán. Php 670.5 bilyon ang inilaan para sa mga pinagkakautangan upang bayaran ang mga bayarin sa interes sa mga panghihiram mula sa lokal at dayuhang hiniraman. KAGAWARAN NG BADYET AT PAMAMAHALA 13
14 MGA DIMENSYON NG BADYET Mga Dimensyon ng Badyet Batay sa Rehiyon Ang pagbabawas ng hindi pagkapantay-pantay ay mahalaga sa pagkamit ng isang pangmatagalan at sustenibleng ekonomiya. Upang makamit ito, patuloy na tinitiyak ng pámahalaán na ang mga angkop na pondo ay napupunta sa bawat rehiyon ng bansa. Badyet na Batay sa Rehiyon 2024: Php 3.957 T 2023: Php 3.646 T Luzon Visayas Mindanao Pambansang Punong Rehiyon Luzon Php 1.540 T Alokasyon kada tao: Php 30,179 Visayas Php 656.5 B Alokasyon kada tao: Php 30,604 Rehiyong Administratibo ng Cordillera Php 97.7 B Alokasyon kada tao: Php 52,435 Rehiyon I Php 180.6 B Alokasyon kada tao: Php 33,280 Rehiyon II Php 160.2 B Alokasyon kada tao: Php 42,270 Rehiyon III Php 369.2 B Alokasyon kada tao: Php 28,251 Rehiyon IV-A Php 341.1 B Alokasyon kada tao: Php 19,816 MIMAROPA Php 157.1 B Alokasyon kada tao: Php 47,426 Rehiyon V Php 234.0 B Alokasyon kada tao: Php 36,849 Rehiyon VI Php 222.4 B Alokasyon kada tao: Php 27,293 Rehiyon VII Php 228.2 B Alokasyon kada tao: Php 27,440 Rehiyon VIII Php 206.0 B Alokasyon kada tao: Php 41,289 2024 PINAGTIBAY NA BADYET NG BAYAN
Badyet na Di-Batay sa Rehiyon 2024: Php 1.811 T 2023: Php 1.622 T Mga Alokasyong Pambansa Mga Alokasyon para sa Sentral na Opisina Mga Alokasyong Pambansa Php 1.278 T Binubuo ito ng mga lump sum at mga special purpose fund na ipamamahagi sa mga kagawaran at mga ahensiya ng iba't ibang rehiyon sa loob ng taon ng badyet Mindanao Php 893.6 B Alokasyon kada tao: Php 32,744 Rehiyon IX Php 140.1 B Alokasyon kada tao: Php 36,093 Rehiyon XII Php 127.1 B Alokasyon kada tao: Php 24,607 Rehiyon X Php 190.1 B Alokasyon kada tao: Php 36,353 CARAGA Php 124.3 B Alokasyon kada tao: Php 43,388 Rehiyon XI Php 162.7 B Alokasyon kada tao: Php 28,988 BARMM Php 149.4 B Alokasyon kada tao: Php 32,905 Pambansang Punong Rehiyon Php 866.5 B Alokasyon kada tao: Php 60,188 Mga talâ: Maaaring hindi magtugma ang kabuoang halaga dahil sa rounding off.
Ang mga alokasyon kada tao ay batay sa updated na tinatayang populasyon sa kalagitnaan ng taon ng Pangasiwaan sa Estadistika ng Pilipinas (Hulyo 1, 2024). Mga Alokasyon para sa Sentral na Opisina Php 532.7 B Binubuo ito ng mga alokasyon na kumakatawan sa mga ari-arian na pinamamahalaan ng punong tanggapan ng mga kagawaran at mga ahensiya para sa kani-kanilang mga tanggapan KAGAWARAN NG BADYET AT PAMAMAHALA 15
16 MGA DIMENSIYON NG BADYET Mga Dimensiyon ng Badyet Batay sa Special Purpose Fund Ang mga Special Purpose Fund (SPF) sa Pambansang Badyet ay inilalaan para sa mga partikular na layunin ngunit hindi pa naipamamahagi sa mga tatanggap na ahensiya sa pagbabalangkas ng badyet. Ang mga SPF ay ipinapamahagi sa mga ahensiya, bukod pa sa mga karaniwang alokasyon sa panahon ng pagpapatupad ng badyet, sa ilalim ng mga espesyal na probisyon at kondisyon. Para sa 2024, kabuoang Php 2.169 trilyon and inilaan para sa mga SPF. Mga Disaggregated na SPF 2024 Php 1.450 T 2023 Php 1.403 T Mga pondong nahati-hati na at inilaan na para sa mga espesipikong aytem at layunin Alokasyon para sa mga Lokal na Yunit ng Pámahalaán (LGU) Php 1.010 T Subsiyo na inilaan sa mga lokal na pámahalaán na kumakatawan sa kanilang bahagi sa pambansang koleksiyon ng rentas Pension at Gratuity Fund Php 143.0 B Php 871.4 B Php 80.6 B National Tax Allotment Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao Payment for the pension, retirement and terminal leave benefits, separation benefits and incentives, and monetized leave credits of civil servants Php 34.6 B Php 18.3 B Php 5.6 B Special Shares of LGUs in the Proceeds of National Taxes Local Government Support Fund Metropolitan Manila Development Authority Revised Armed Forces of the Philippines Modernization Program Php 40.0 B Pambayad sa pensiyon, mga retirement at terminal leave benefit, mga separation benefit at insentibo, at mga monetized leave credit ng mga kawani ng pámahalaán Suportang Pambadyet sa mga Korporasyon ng Pámahalaán Php 226.8 B Miscellaneous Personnel Benefits Fund Php 29.7 B Mga equity at/o subsidyo na ibinibigay bilang tulong pinansiyal sa mga korporasyon ng pámahalaán Pagpopondo sa mga guguling pangkawani, tulad ng, pero hindi limitado sa, mga kinakailangan sa pagpuno ng mga posisyon at paggawa ng mga bagong posisyon Talâ: Maaaring hindi magtugma ang kabuoang halaga dahil sa rounding off. 2024 PINAGTIBAY NA BADYET NG BAYAN
Mga Lump Sum SPF 2024 Php 719.3 B 2023 Php 631.1 B Mga pondo na hindi pa nahati-hati at/o maaari lamang ipatupad kung matutugunan ang ilang tiyak na kondisyon Mga Debt Interest Payment Php 670.5 B Alokasyon na itinabi para sa inilalaan bilang pambayad sa interes na natamo mula sa lokal at dayuhang panghihiram National Disaster Risk Reduction and Management Fund Php 20.5 B Emergency fund na nakalaan para sa pagtulong at rehabilitasyon sa mga komunidad at lugar na apektado ng mga kalamidad na dulot ng kalikasan o tao, bukod sa iba pa Tax Expenditure Fund Php 14.5 B Pambayad sa mga buwis at bayad sa adwana ng mga ahensiya, mga LGU, at mga korporasyon ng pámahalaán Contingent Fund Php 13.0 B Reserba na pondo para sa mga kagyat at/o bagong proyekto at gawain na kailangang maipatupad o bayaran sa loob ng piskal na taon Allocations to LGUs Php 824 M Php 774 M Special Shares of LGUs in the Proceeds of Fire Code Fees Php 50 M Barangay Officials Death Benefits KAGAWARAN NG BADYET AT PAMAMAHALA 17
18 MGA DIMENSYON NG BADYET Mga Dimensyon ng Badyet Batay sa Pinagkukunan ng Laang-gugulin Isa pang paraan upang ipakita ang Pambansang Badyet ay sa pamamagitan ng mga pinagkukunan nito ng mga laang-gugulin. Binubuo ng Bagong Pangkalahatang Laang-gugulin (New General Appropriations) at Awtomatikong Laang-gugulin (Automatic Appropriations), ang kanilang mga alokasyon para sa 2024 ay nagkakahalaga ng Php 4.020 trilyon (69.7%) at Php 1.748 trilyon, ayon sa pagkakabanggit. Bagong Pangkalahatang Laang-gugulin Mga laang-guguling isinusumite sa Kongreso kada taon para sa pag-aproba at pagsasabatas 69.7% 2024: Php 4.020 T 2023: Php 3.671 T Nakaprogramang Bagong Pangkalahatang Laang-gugulin May tiyak o natukoy na magpakukunan ng pondo tuwing binabalangkas ang badyet Php 3.516 T Mga Kagawaran at mga Ahensiya Php 503.7 B Mga Special Purpose Fund Di-Nakaprogramang Laang-gugulin Maaaring gamitin ng mga Pambansang Ahensiya ng Pámahalaán kapag mayroong labis na mga rentas, bagong mapagkukunan ng rentas, at/o naaprobahang bagong utang para sa mga Proyektong Foreign-Assisted Php 225.4 B Pagpapalakas ng Tulong para sa mga Programang Pang-impraestruktura at Panlipunan ng Pámahalaán Php 20.2 B Suportang Pambadyet sa mga Korporasyon ng Pámahalaán Php 170.3 B Suporta para sa mga Proyektong Foreign-Assisted Php 10.0 B Revised AFP Modernization Program 2024 PINAGTIBAY NA BADYET NG BAYAN
Php 871.4 B National Tax Allotment Php 670.5 B Debt Service-Interest Payments Php 70.5 B Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao Block Grant Php 65.8 B Retirement and Life Insurance Premiums Awtomatikong Laang-gugulin Mga laang-gugulin na hindi nangangailangan ng pag-aproba ng Kongreso dahil ang mga ito ay pinahihintulutan na ng mga umiiral na batas 30.3% 2024: Php 1.748 T 2023: Php 1.597 T Php 28.7 B Net Lending Php 26.5 B Special Accounts in the General Fund Php 14.5 B Tax Expenditure Fund Php 480 M Pension of Ex-Presidents/Spouses KAGAWARAN NG BADYET AT PAMAMAHALA 19
Impraestruktura Sa 2024, ang pámahalaán ay patuloy na itataas ang akses sa mga pangunahing serbisyo, palalakasin ang mga ugnayan sa industriya, at palalawakin ang koneksiyon sa buong bansa sa pamamagitan ng pagpopondo ng mga programa, mga aktibidad, at mga proyektong maaaring ipatupad agad sa sektor ng impraestruktura, transportasyon, at digital. Build Better More 2024 Php 1.510 T1/ 2023 Php 1.330 T Php 521.3 B Mga Daanang Pantransportasyon Php 7.8 B Mga Sistema ng Suplay ng Tubig Php 352.8 B Mga Sistema sa Pagkontrol ng Baha Php 7.5 B Mga Sistema ng Paliparan Php 209.9 B Pagpapaunlad ng mga Lokal na Yunit ng Pámahalaán Php 5.3 B Mga Adkisisyong Right-of-Way Php 77.0 B Mga Gusali Php 4.4 B Mga Sistema para sa Suplay ng Koryente Php 56.8 Mga Sistemang Patubig Php 2.9 B Mga Pasilidad para sa Pabahay at Komunidad Php 42.1 B Mga Gusaling Pampaaralan Php 1.5 B Mga Sistema ng Daambakal Php 23.3 B Mga Ospital at Sentrong Pangkalusugan Php 940 M Mga Proyekto sa Reforestation 1/ Kabílang ang 20.0% Development Fund (Php 174.3 bilyon) at iba pang paglilipat/tulong pinansyal sa mga lokal na Yunit ng Pámahalaán (LGUs) na nilayon para sa mga aktibidad sa impraestruktura (i.e., Php 13.9 bilyon para sa Local Government Support Fund; Php 19.1 bilyon para sa Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao [BARMM] Annual Block Grant at Special Development Fund; at Php 2.7 bilyon sa ilalim ng mga programang impraestruktura ng Pangasiwaan ng Pagpapaunlad ng Kalakhang Maynila) 20 2024 PINAGTIBAY NA BADYET NG BAYAN
Breakdown ng Programa sa Impraestruktura batay sa Rehiyon, 2023-2024 Mga Detalye 2023 GAA (sa bilyong Piso) 2024 GAA (sa bilyong Piso) 2024 Distribusyón (sa porsiyento) Pambansa2/ 206.3 14.6 1.0 Sentral na Opisina3/ 740.8 922.3 61.1 NCR4/ 54.6 91.9 6.1 Rehiyong Administratibo ng Cordillera 11.7 16.7 1.1 Rehiyon I 26.3 29.7 2.0 Rehiyon II 23.3 26.7 1.8 Rehiyon III 38.9 53.5 3.5 Rehiyon IV-A 30.8 54.5 3.6 MIMAROPA 12.0 23.5 1.6 Rehiyon V 25.7 39.0 2.6 Rehiyon VI 23.2 35.2 2.3 Rehiyon VII 22.8 37.5 2.5 Rehiyon VIII 27.3 31.4 2.1 Rehiyon IX 13.1 16.1 1.1 Rehiyon X 18.6 29.3 1.9 Rehiyon XI 12.3 20.2 1.3 Rehiyon XII 12.8 18.8 1.2 CARAGA 10.5 14.6 1.0 BARMM5/ 19.5 34.7 2.3 Kabuoan 1,330.2 1,510.4 100.0 Talâ: Maaaring hindi magtugma ang kabuoang halaga dahil sa rounding off. 2/ Ang mga alokasyong pambansa (nationwide allocation) ay tumutukoy sa mga alokasyong hindi pa naibibigay sa iba't ibang panrehiyong tanggapan ng mga kagawaran/ahensiya. 3/ Ang mga alokasyon ng Sentral na Opisina ay binubuo ng mga alokasyong pang-impraestrukturang pinangangasiwaan ng punong tanggapan ng mga kagawaran/ahensiya para sa kani-kanilang mga yunit at sa mga multi-user special purpose fund (e.g., Calamity Funds). 4/ Ang mga alokasyong panrehiyon (regional allocation) para sa NCR ay binubuo ng mga kinakailangan sa pagpopondo sa mga kagawaran/ ahensiya na matatagpuan sa NCR na may saklaw sa buong bansa, ngunit walang mga operating unit sa mga rehiyon. 5/ Binubuo ng mga proyektong pang-impraestruktura sa mga lalawigan ng BARMM (at dáting ARMM) KAGAWARAN NG BADYET AT PAMAMAHALA 21
Sustenibleng Impraestrukturang Pangkalsada Isang Makabagong Sistema ng Transportasyon Bilang sangay ng pámahalaán sa engineering at konstruksiyon, ang Kagawaran ng mga Pagawaing Bayan at Lansangan (DPWH) ay bibigyan ng badyet na Php 997.9 bilyon sa 2024. Ang halagang ito ay 11.6% na mas mataas kaysa sa nakaraang taon nitong badyet na Php 894.2 bilyon, at gagamitin upang tiyakin na ang pagkakaroon at ligtas na pampublikong impraestruktura at pasilidad sa buong bansa. Ang Kagawaran ng Transportasyon ay makatatanggap ng Php 73.9 bilyon sa 2024 upang tiyakin ang isang magagamit, episyente, at maaasahang sistema ng transportasyon at komunikasyon sa bansa. Php 11.8 B Transportasyong Panriles Php 139.0 B Asset Preservation Program Upang palakasin at gawing makabago ang sistemang panriles sa bansa Upang mapanatili ang 1,196.398 kilometro (km) na mga kalsada at mapaayos, muling buoin, at mapahusay ang 798.711 km na mga nasirang sementadong pambansang kalsada Php 132.3 B Network Development Program Php 7.5 B Transportasyong Panghimpapawid Upang magtayo, mapaayos, at mapabuti ang mga bago at kasalukuyang paliparan sa buong bansa, tulad ng Ninoy Aquino International Airprot at Kalibo International Airport, bukod sa iba pa Upang magtayo ng 721.66 km na mga bagong kalsada at palawakin ang 647.288 km na mga kasalukuyang kalsada sa buong bansa Php 9.5 B Publikong Transportasyong Panlupa Php 24.8 B Bridge Program Upang magtayo ng 15,208.83 lineal meter at 156,156.76 m2 na mga tulay, gayunding ang magpanatili at mapaayos ang 525 na mga kasalukuyang tulay Upang magtayo at suportahan ang mga pasilidad para sa pampublikong transportasyon, tulad ng EDSA Busway Project and Public Utility Vehicle Modernization Program, at Active Transport Bike Share System and Safe Pathways Program Php 2.5 B Transportasyon sa Maritima Upang matiyak ang ligtas at episyenteng sistema ng transportasyong maritima sa pamamagitan ng New Cebu International Container Port at iba't ibang mga daungan na locally-funded 22 2024 PINAGTIBAY NA BADYET NG BAYAN
Isang Mabisang Sistema ng Kolaborasyon Isang Pangmatagalang Impraestrukuturang Digital Ang kabuoang Php 411.0 bilyon ay inilaan para sa iba't ibang mga convergence at special support program ng mga pambansang ahensiya ng pámahalaán kasama ang DPWH, habang tinitiyak na ang mga pagsisikap sa pakikipagtulungang ito ay makatutulong upang makamit ang mga parehong layunin para sa isang sustenibleng hinaharap. Mga Access Road/Tulay sa: Upang ipagpatuloy ang pagpapabuti ng impraestrukutrang digital ng bansa, ilang bahagi ng 2024 Pambansang Badyet ay ilalaan para sa layuning ito. Php 998 M ICT Systems and Infostructure Development, Management, and Advisory Program Mga Itinalagang Destinasyong Panturismo: Php 15.2 B • Mga Pook Pangkalakalan, Pang-industriya, at Pang-ekonomiya: Php 9.3 B Mga Itinalagang Destinasyong Panturismo: Php 15.2 B • Mga Pook Pangkalakalan, Pang-industriya, at Pang-ekonomiya: Php 9.3 B Mga Daungan: Php 1.7 B • Mga Paliparan: Php 1.7 B • Mga Komunidad ng mga Katutubong Mamamayan (IP): Php 865 M6/ Php 750 M Government Data Center Infrastructure Mga Estasyong Panriles: Php 58 M Mga Pasilidad/Estruktura para sa: Upang pag-isahin ang lahat ng mga government data center para sa mas mabilis na mga transaksiyong pampubliko Mga Multi-Purpose na Gusali/Pasilidad upang Suportahan ang mga Serbisyong Panlipunan: Php 87.9 B Php 750 M National Broadband Plan Pambansang Seguridad: Php 5.1 B • Mga suplay ng tubig/septage at sewerage/sistema ng pagkolekto ng tubig mula sa ulan: Php 2.8 B Upang maglagay ng mga fiber optic cable sa buong bansa at tugunan ang mga problema sa koneksiyon ng internet Mga Evacuation Center/Pasilidad para sa Quarantine/Pasilidad para sa Publikong Kalusugan: Php 6.4 B Php 303 M National Government Portal Mga Taong May Kapansanan at mga Matatanda/ mga Senior Citizen, kabilang ang mga Pasilidad na Gender-Responsive: Php 480 M Upang pondohan ang mga kailangan sa operasyon ng gov.ph, na naglalaman ng lahat ng mga website ng pámahalaán sa bansa 6/ Kabílang ang mga badyet sa ilalim ng Basic Infrastructure Program at Sustainable Infrastructure Projects Alleviating Gaps KAGAWARAN NG BADYET AT PAMAMAHALA 23
24 MGA PRIYORIDAD SA PAGGUGOL Seguridad sa Pagkain Ang pámahalaán ay nakatuon sa pagtiyak ng abot-kayang pagkain para sa lahat ng Pilipino sa pamamagitan ng pagpapalakas ng mga lokal na sistema ng pagkain, pagpapalakas ng produksyon ng agrikultura, at pag-modernize sa mga lugar ng produksyon ng pagkain. Ang pangakong ito ay bahagi ng isang mas malawak na estratehiya upang muling pasiglahin ang agrikultura at gawin itong isang pangunahing magtataguyod ng paglago ng ekonomiya, tutugon sa mga hamon ng potensyal na krisis sa pagkain at tutungo sa pangmatagalang seguridad sa pagkain. Badyet ng Sektor ng Agrikultura Breakdown ng Badyet ng Agrikultura 2024: Php 221.7 B Php 114.3 B Kagawaran ng Agrikultura (DA) at mga kalakip na ahensiya Php 1.2 B Pangasiwaan sa Niyog ng Pilipinas (PCA) 2023: Php 173.6 B Php 70.2 B Pambansang Pangasiwaan sa Patubig (NIA) Php 1.0 B Regulatoryo ng Pangasiwaan ng Asukal (SRA) Php 14.0 B Pambansang Pangasiwaan sa Pagkain (NFA) Php 746 M Surian ng Pilipinas sa Panananaliksik ng Palay (PhilRice) Php 8.6 B Kagawaran ng Repormang Pansakahan (DAR) Php 551 M Pambansang Pangasiwaan sa Tabako (NTA) Php 6.0 B Pangasiwaan ng Pilipinas sa Pagpapaunlad ng Pangisdaan (PFDA) Php 522 M Pambansang Pangasiwaan sa Gatas (NDA) Php 4.5 B Korporasyon sa Seguro ng mga Pananim ng Pilipinas (PCIC) 2024 PINAGTIBAY NA BADYET NG BAYAN
Pagtitiyak na may Matatag na Supply ng Pagkain Php 51.2 B Mga Pangunahing Programa ng DA Php 9.0 B Buffer Stocking Program Php 30.9 B Pambansang Programa sa Palay Php 7.4 B Pambansang Programa sa Pangisdaan Php 5.4 B Pambansang Programa sa Mais Php 4.3 B Pambansang Programa sa Livestock Php 1.9 B Pambansang Programa sa mga Pananim na may Mataas na Kalidad Php 0.9 B Pambansang Programa sa Agrikulturang Organiko Php 0.4 B Pambansang Programa sa Urban at Peri-Urban na Agrikultura Upang tiyakin na mayroong sapat na suplay ng bigas sa mga panahon ng pangangailangan, tulad ng mga programa para sa disaster relief, sa pamamagitan ng pagbili ng palay mula sa mga lokal na magsasaka Php 889 M Seed Buffer Stocking Upang matiyak na mayroong sapat na suplay ng mga buto ng palay at mais sa panahon ng kalamidad at pangangailangan na maaaring makaapekto sa produksiyon ng pananim Pagsuporta sa mga Magsasaka at Mangingisda Php 4.5 B Crop Insurance Program Upang magbigay ng buong insurance premium sa mga magsasaka at mangingisda na nakalista sa ilalim ng Registry System for Basic Sectors in Agriculture at protektahan sila sa pagkalugi dulot ng mga kalamidad o peste Php 2.8 B Agriculture Credit Program Upang magbigay ng abot-kayang pagpapautang sa mga credit retailers/lenders, end-borrowers, at maghatid ng tulong sa pagbuo ng kapasidad sa mga magsasaka at mangingisda sa pamamaagitan ng mga seminar at workshop Php 1.8 B Agrarian Reform Beneficiaries Development and Sustainability Program Upang suportahan ang mga benepesiyado ng reporma sa sakahan na mapabuti ang kanilang produktibidad at kíta sa sakahan sa pamamagitan ng mga inisyatibang pagpapaunlad ng kapasidad, pati na rin ang pagbibigay ng akses sa mga serbisyo para sa utang at microfinancing KAGAWARAN NG BADYET AT PAMAMAHALA 25
26 Pagpapaunlad at Pag-modernize ng mga Lugar ng Produksiyon ng Pagkain Php 58.1 B Serbisyong Patubig1/ Php 19.6 B Mga Farm-to-Market Road (FMR)2/ Upang magtayo, magpahusay, mapabuti, at mag-instala ng mga sistema ng irigasyon sa buong bansa Upang magtayo ng 1,201.64 kilometero ng mga kalsada at tulay, na mag-uugnay sa mga lugar ng agrikultura at pangisdaan sa mga lugar ng produksyon at pamilihan Php 2.9 B Land Tenure Security Program Upang mamahagi ng mga lupaing pang-agrikultura, parehong pribado at publiko, sa mga magsasaka at manggagawa sa bukid na walang sariling lupain 2024 PINAGTIBAY NA BADYET NG BAYAN
Php 10.0 B Rice Competitiveness Enhancement Fund Php 6.0 B Fisheries Infrastructure Development Program Upang palakasin ang produktibidad sa sektor ng agrikultura sa pamamagitan ng mga pagpapabuti sa mga estratehiya sa pagpapaunlad ng bigas at mekanisasyon ng sakahan, bukod sa iba pa Upang magtayo, magpahusay, mapabuti, at magpatakbo ng mga pantalan sa buong bansa Php 2.4 B Fisheries Development Program Php 916 M National Soil Health Program Upang gumawa ng mga makabagong pamamaraan sa pagpaparami at magtatag ng mga kasanayan sa aquaculture na environmental-friendly Upang matiyak ang sustenibleng paggamit at pamamahala ng mga yamang lupa 1/ Kabílang ang mga badyet mula sa Pambansang Pangasiwaan sa Patubig (Php 56.8 B), at Kagawaran ng Agrikultura (Php 1.3 B) 2/ Kabílang ang mga proyektong locally-funded projects lamang KAGAWARAN NG BADYET AT PAMAMAHALA 27
28 MGA PRIYORIDAD SA PAGGUGOL Edukasyon Ang edukasyon ay nagsisilbi na isang mahalagang instrumento at pundasyon para mabigyan ng kapangyarihan ang mga Pilipino. Bilang pagkilala rito, patuloy na binibigyang importansiya at pamumuhunan ng pámahalaán ang pagbibigay ng mga de-kalidad, umaangkop, at ingklusibong programa pang-edukasyon para sa lahat. Badyet ng Edukasyon Kagawaran ng Edukasyon (DepEd) Php 762.1 B Mga Pampámahalaáng Unibersidad at Kolehiyo (SUCs) Php 132.9 B Komisyon sa Lalong Mataas na Edukasyon (CHED) Php 38.0 B Pangasiwaan sa Edukasyong Teknikal at Pagpapaunlad ng Kasanayan (TESDA) Php 21.5 B Iba pang mga institusyong pang-edukasyon1/ Php 14.5 B 1/ Kabílang ang Science Education Institute, Philippine Science High School System, Philippine National Police Academy, Philippine Military Academy, Philippine Public Safety College, Local Government Academy, at National Defense College of the Philippines Pagbibigay ng Tulong Pinansiyal at Subsidyo para sa mga Mag-aaral Tulong at Subsidyo mula sa Pámahalaán Free Higher Education Php 27.2 B Tulong Dunong Program Php 4.0 B Php 40.5 B Upang bigyan ng tulong pinansiyal and mga mag-aaral sa mga pribado at non-DepEd na institusyong pang edukasyon sa pamamagitan ng mga sumusunod na programa: Upang pondohan ang grants-in-aid ng mga kalipikadong mag-aaral na may limitadong pinansiyal na kapasidad Tertiary Education Subsidy Php 23.4 B Upang suportahan ang mga mag-aaral na kapos sa pampananalapi na nais magpatuloy ng edukasyong tersiyarya Student Financial Assistance Programs
Educational Service Contracting: 1,031,605 benepisyado Senior High School Voucher Program: 1,342,420 benepisyado Joint-Delivery Voucher Delivery Program: 117,889 benepisyado Upang tustusan angmatrikula at iba pang gastusin sa paaralan ng mga mag-aaral sa mga SUC at mga lokal na unibersidad at kolehiyong (LUC) kinikilala ng CHED Php 1.5 B Upang magbigay ng mga scholarship at programang grants-in-aid para sa mga mahihirap ngunit karapat-dapat na mga mag-aaral na naka-enroll sa mga publiko at pribadong institusyon ng edukasyong tersiyarya 2024 PINAGTIBAY NA BADYET NG BAYAN
Pagpapahusay sa mga Impraestruktura para sa Edukasyon at Akses sa De-kalidad na Kagamitan sa Pag-aaral Basic Education Facilities Php 33.9 B Computerization Program Php 8.9 B Seed Fund for Development of Medical Schools in SUCs Upang magtayo, magmantene, at mapabuti ang mga luma at bagong pasilidad pang-edukasyon Mga Aklat at Kagamitan sa Pagtuturò Php 12.0 B Upang bumili ng mga aklat at iba pang mga kagamitan sa pagtuturò, kabílang ang mga learning package at learning resource para sa mga library hub Upang magbigay ng mga mahahalagang package para sa teknolohiyang pang-impormasyon at komunikasyon (ICT), tulad ng mga eLearning cart package, mga smart TV package, at mga laptop, bukod sa iba pa Mga Learning Tool at Equipment Php 3.9 B Upang kumuha ng kagamitan panteknikal-bokasyonal, pati na rin ang mga kagamitan sa pag-aaral at kagamitang pang-agham at matematika Php 275 M Upang tulungan ang mga SUC na nag-aalok ng mga medical degree na programa sa paggawa ng mga kagamitan sa pagtuturo, pag-upgrade ng mga pasilidad, at magsagawa ng mga aktibidad sa pagpapaunlad ng kapasidad Pagsusulong ng mga Programang Ingklusibo at Bokasyonal Training for Work Scholarship Program Php 10.4 B Special Training for Employment Program (STEP) Upang suportahan ang paglago ng ekonomiya ng bansa sa pamamagitan ng pagbibigay ng mga kinakailangan na course offering na gagawa ng mga bihasa at sertipikadong manggagagawa para sa mga priyoridad at in-demand na industriya Php 1.6 B Upang magsagawa ng community- based specialty training at mga programang pangkabuhayan na naglalayong pahusayin ang empleyo ng mga target na benepisyaryo sa mga barangay Inclusive Education Program Tulong Trabaho Scholarship Program Php 6.0 B Php 1.0 B Upang pondohan ang mga sumusunod na programa sa ilalim ng DepEd: • Flexible Learning Options: Php 4.3 B Special Needs Education Program: Php 999 M Upang bumuo ng mga makabagong pamamaraan na magpapalakas sa mga kakayahan ng manggagawang Pilipino at matugunan ang kawalan ng trabaho at hindi pagkakatugma ng trabaho sa kasanayan Madrasah Program: Php 432 M • Multigrade Education: Php 162 M • Indigenous Peoples Education Program: Php 154 M KAGAWARAN NG BADYET AT PAMAMAHALA 29
Kalusugan at Nutrisyón Ang kalusugan ay nananatiling isa sa mga pangunahing priyoridad ng pámahalaán habang patuloy nitong pinopondohan ang mga programa, mga aktibidad, at mga proyektong nagtataguyod ng mabuting kalusugan at pangkalahatang kapakanan ng mga Pilipino sa lahat ng edad. Pagbibigay ng De-kalidád na mga Serbisyo sa Pangangalagang Pangkalusugan Php 71.5 B Health Facilities Operations Program Upang pondohan ang mga gastusin sa operasyon ng lahat ng pasilidad sa pangangalagang pangkalusugan na nasa ilalim ng Kagawaran ng Kalusugan Mga Panlalawigang Ospital at Ibang mga Pasilidad Php 27.9 B Pagbili at Paglalaan ng mga Gamot at mga Bakuna Upang bumili ng mga gamot, mga bakuna, at mga medikal at dental na suplay ng mga pasilidad sa pangangalagang pangkalusugan ng pámahalaán Pangkalusugan: Php 50.9 B Mga Ospital sa Metro Manila: Php 17.7 B Mga Dangerous Drug Abuse Treatment and Rehabilitation Center: Php 1.6 B Mga National and Sub-National Reference Laboratory: Php 732 M Mga Blood Center and National Voluntary Php 20.0 B Public Health Emergency Benefits and Allowances for Health Care and Non-Health Care Workers Upang pondohan ang COVID-19 allowance ng mahigit 600,000 kalipikadong manggagawa sa pangangalangang pangkalusugan at hindi pangkalusugan mula Hulyo 1, 2021 hanggang Hulyo 21, 2023 Blood Services: Php 639 M Php 28.6 B Health Facilities Enhancement Program Php 18.0 B National Health Workforce Support System Upang magtayo, magpahusay, at/o palawakin ang mga pasilidad ng pampublikong pangangalagang pangkalusugan, gayundin ang pagbili ng mga kagamitan sa ospital at mga sasakyan para sa medical transport Upang magtalaga ng hindi bababa sa 26,035 na mga doktor, mga komadrona, mga nars, at iba pang mga kawani na may kaugnayan sa kalusugan sa magkakalayo, kapos-palad, at/o malalayong lugar sa buong bansa 30 2024 PINAGTIBAY NA BADYET NG BAYAN
Pagpapabuti ng Pangkalahatang Akses sa Pangangalagang Pangkalusugan Php 101.5 B National Health Insurance Program Upang magbigay ng subsidyo sa health insurance premium ng 6.06 milyong maralitang miyembro sa ilalim ng National Household Targeting System for Poverty Reduction at 4.15 milyong maralitang senior citizen Php 58.1 B Medical Assistance to Indigent and Financially-Incapacitated Patients Upang magbigay ng tulong pinansiyal para sa pagpapaospital at mga gastusin sa pagpapagamot ng 1.31 milyong maralitang pasyente sa mga ospital ng pámahalaán Php 7.6 B Family Health, Immunization, Nutrition, and Responsible Parenting Upang punan ang pagpopondo para sa mga sumusunod na programa: Family Health Program, Nutrition Program, Oral Health Program, at National Immunization Program Php 6.3 B Prevention and Control of Communicable Diseases Upang maiwasan ang pagkalat ng mga nakahahawang sakit, tulad ng tuberculosis, HIV/AIDS, at malaria, bukod sa iba pa Php 1.3 B Cancer Assistance Fund Upang pondohan ang mga gastusin sa pag-iwas, screening, maagang pagtuklas, pagsusuri, at paggamot sa cancer para sa mga pasyente, mga taong may cancer, mga survivor ng cancer, at mga taong may mataas na tsánsang magkaroon nito Pagtitiyak ng Mabuting Nutrisyón para sa Lahat Php 15.9 B Mga Programa sa Pagkain Upang maghain ng mga mainit at masustansiyang produkto ng pagkain, kabílang ang mga bitamina at mga dietary supplement, para sa mga buntis/nagpapasusong babae at mga wasted/severely wasted na mag-aaral sa papamagitan ng mga sumusunod: School-Based Feeding Program: Php 11.7 B Supplementary Feeding Program: Php 4.1 B Tutok Kainan Dietary Supplementation Program: Php 49 M Php 1.9 B Philippine Food Strategic Transfer and Alternative Measures Program Upang magbigay ng cash-based na tulong sa humigit-kumulang 50,000 sambahayang kulang sa pagkain sa pamamagitan ng mga digital card Php 300 M Philippine Multi-Sectoral Nutrition Project Upang maghatid ng mga serbisyo sa at subaybayan ang mga nutritionally at-risk at mahihirap na buntis sa ika-5 hanggang ika-6 na klase ng munisipalidad sa buong bansa Php 52 M First 1,000 Days Program Upang maiwasan ang hindi angkop na paglaki at matiyak ang sapat at mabuting nutrisyón sa loob ng unang 1,000 na araw sa buhay ng isang bata, simula sa pagkabuo nito hanggang 2 taong gulang KAGAWARAN NG BADYET AT PAMAMAHALA 31
32 MGA PRIYORIDAD SA PAGGUGOL Pangangalagang Panlipunan Alinsunod sa pangako nitong mapahusay ang serbisyong kagalingan ng mga Pilipino, binibigyang diin ng Administrasyon ang kahalagahan ng akses sa mahahalagang serbisyong panlipunan at ang pagpapatupad ng mga mahahalagang programa sa proteksiyon ng panlipunan. Para sa 2024, ang pámahalaán ay nagsisikap isulong ang ingklusibong sosyo-ekonomikong pagpapaunlad at itaguyod ang pangkalahatang kapakanan ng mga Pilipino sa pamamagitan ng pagpapatibay ng mga pamamaraan para sa pangangalagang panlipunan, lalo na ang mga marginalized at vulnerable na populasyon. Pangangalaga Php 106.3 B Pantawid Pamilyang Pilipino Program sa Kagalingan ng Bulnerable Upang tulungan ang 4.4 milyong benepisyadong sambahayang Pilipino sa cash assistance, mga grant para sa kalusugan at edukasyon, at mga subsidyo sa bigas, bukod sa iba pa Php 49.8 B Social Pension for Indigent Senior Citizens Upang suportahan ang mga maralitang senior citizen sa pamamagitan ng pagbibigay ng Php 1,000 buwanang stipend upang madagdagan ang kanilang mapagkukunan para sa mga pangunahing at medikal na pangangailangan, bukod sa iba pa Php 34.3 B Protective Services for Individuals and Families in Difficult Circumstances Upang bigyan ng tulong pinansiyal, sa pagkain, medikal, at sa edukasyon ang mga indibidwal at pamilyang nasa mga hiráp na sitwasyon Pagsuporta sa Paglaki at Pagbuti ng mga Komunidad at Kabuhayan Php 26.7 B Ayuda sa Kapos Ang Kita Program Upang magbigay ng pang-isang beses na cash aid sa mga minimum wage earners, na nasa ilalim ng kategorya ng mababang kita, na lubhang apektado ng tumataas na inflation Php 7.6 B Sustainable Livelihood Program Upang mabigyan ng interbensiyon at bigyang kapasidad ang mga benepisyadong sambahayan sa pamamagitan ng mga Micro-enterprise Development at Employment Facilitation track 2024 PINAGTIBAY NA BADYET NG BAYAN
Php 2.2 B Kapit-Bisig Laban sa Kahirapan - Comprehensive and Integrated Delivery of Social Services (KALAHI-CIDSS) - Kapangyarihan at Kaunlaran sa Barangay Upang madagdagan ang akses sa mga pangunahing serbisyo at makapagbigay ng komprehensibong tulong sa mga mahihirap na komunidad Php 900 M PAyapa at MAsaganang PamayaNAn Program Upang ipatupad ang mga inisyatiba para sa sosyo-ekonomikong pagpapaunlad sa mga lugar na malaki ang tsansang magkaroon ng at maging apektado ng kaguluhan Php 751 M Pambansang Pabahay Para sa Pilipino Program Upang tustusan ang subsidyong pang-interes na ibinigay ng pámahalaán upang masimulan ang pagpapatayo ng mga disente at abot-kayang mga bahay para sa mga kalipikadong pamilyang Pilipino Pagsusulong sa Php 4.1 B Supplementary Feeding Program Tamang Nutrisyon at Kalusugan Upang bigyan ng mga masusustansiya't mainit na pagkain ang mga kabataang naka-enrol sa mga child development centers at mga supervised neighborhood play na pinapamahalaan ng LGU, pati na rin ang pagbibigay ng gatas sa mga batang malnourished mula sa edad na 3 hanggang 5 Php 1.9 B Philippine Food Strategic Transfer and Alternative Measures Program Upang madagdagan ang mapagkukunan ng pagkain ng mga karapat-dapat na pamilyang nakakaranas ng gutom at malnutrisyon Php 155 M Bangsamoro Umpungan sa Nutrisyon Upang mapabuti ang timbang at kalusugan ng mga kabataan sa rehiyong Bangsamoro at hikayatin ang mga pinuno ng mga sambahayan na makamit ang seguridad sa pagkain at pangkalahatang kapakanan ng pamilya KAGAWARAN NG BADYET AT PAMAMAHALA 33
34 MGA PRIYORIDAD SA PAGGUGOL Pagprotekta sa Paggawa at Pagpapaunlad ng Industriya Ang susi sa isang mas maunlad na Pilipinas ay gawing globally-competitve ang mga manggagawang Pilipino at iangat ang kondisyon ng mga Micro, Small, and Medium Enterprise (MSME). Sa pamamagitan nito, ipapatupad ang iba't ibang mga hakbang at interbensiyon upang matiyak ang pagkamit ng mga layuning ito. Pagpapalakas ng Manggagawang Pilipino Pagsuporta sa Pag-empleo ng Kabataan Php 32.2 B Livelihood and Emergency Employment Program Php 488 M Special Program for Employment of Students Upang magbigay ng tulong at suporta sa humigit-kumulang 1.4 milyong nawalan ng trabaho, maralita, at/o di-pormal na manggagawa sa pamamagitan ng mga sumusunod: Upang magbigay ng pansamantalang trabaho sa kabuoang 99,983 na mga hindi nag-aaral na kabataan, mga mahirap-pero-karapat-dapat na mga mag-aaral, at/o mga dependent ng mga nawalan o mawawalan ng trabahong mga manggagawa Tulong Panghanapbuhay sa Ating Disadvantaged Workers Program: Php 28.9 B Php 708 M Government Internship Program DOLE Integrated Livelihood Program: Php 2.4 B Adjustment Measures Program: Php 259 M Upang pahintulutan ang 13,554 na mga kabataang benepisyado upang maging bahagi ng mga ahensiya ng pámahalaán bilang mga intern at aktibong ipakita ang kanilang mga kakayahan at talento sa larangan ng serbisyo publiko Php 46 M JobStart Philippines Program Upang mapahusay ang kakayahang magtrabaho ng 5,676 na kabataan sa pamamagitan ng mga kasanayan sa buhay at teknikal na pagsasanay, bukod sa iba pa 2024 PINAGTIBAY NA BADYET NG BAYAN
Pangangalaga sa mga Pilipinong nasa Ibayong Dagat Php 5.3 B Overseas Employment and Welfare Program Upang ipatupad ang Worker's Welfare and Government Placement Services at Overseas Employment Facilitation Services Php 2.4 B Social Protection and Welfare for Overseas Filipino Workers (OFWs) Program Upang maipatupad ang Emergency Repatriation Program at Workers Auxiliary Support Program (WASP)/ Paralegal for OFWs Php 1.3 B Emergency Repatriation Program Upang mabigyan ng akses ang 23,500 na mga OFW, na nasa kagipitan sa mga bansang may kaguluhan dahil sa politika o natural na kalamidad, sa pansamantalang tirahan, tulong sa paliparan, psychosocial counseling, stress debriefing, at mga serbisyong pangtransportasyon Pagsusulong ng Pag-unlad ng mga Lokal na Industriya Php 957 M Exports and Investments Development Program Upang paunlarin, pangasiwaan, at isulong ang lokal at dayuhang mga eksport at mga pamumuhunan sa bansa Php 863 M Industry Development Program Upang bumuo ng mga estratehikong plano, programa, at polisiya upang paunlarin ang mga kompetitibong industriya Php 749 M MSME Development Program Upang ipatupad ang mga inisyatibang magpapahintulot ng paglago at pag-unlad ng mga MSME Ibang mga Proyekto Php 609 M Shared Service Facilities Php 200 M Malikhaing Pinoy Program Php 100 M Creative and Innovation Hub Php 76 M One Town, One Product: Next Generation Php 75 M Pangkabuhayan sa Pagbangon at Ginawa Program Php 89 M Livelihood Seeding Program: Negosyo Serbisyo sa Barangay Php 48 M Go Lokal KAGAWARAN NG BADYET AT PAMAMAHALA 35
36 MGA PRIYORIDAD SA PAGGUGOL Kapaligiran, Pag-angkop sa Klima, at Katatagan Laban sa Sakuna Ang pámahalaán ay patuloy sa pagpapatupad ng mga inisyatibang nagpapabuti sa kalidad ng buhay para sa mga susunod na henerarasyon habang binibigyang-priyoridad ang proteksiyon ng kapaligiran, address ang pagbabago ng klima, at pagsusulong ng pangangalaga ng saribuhay. Pagtitiyak sa Proteksiyon at Pangangalaga ng Kapaligiran para sa Sustenibleng Pamumuhay Php 2.4 B Protected Areas Development and Management Php 492 M Soil Conservation and Watershed Management Upang pangalagaan at mapabuti ang katatagan ng saribuhay sa bansa sa pamamagitan ng pagsusulong ng sustenibleng pamamahala ng lahat ng klase ng kagubatan, pati na rin ang mga latian at mga kweba Upang mapanatili at mapamahalaan ang mga yamang lupa at mga watershed, pati na rin ang mga river basin, sa pamamagitan ng mga pag-aaral at pagsasaliksik Php 1.5 B Manila Bay Rehabilitation Program Upang mapabuti and kalidad ng tubig sa Manila Bay, kabílang ang mga estero at daanan ng tubig na konektado rito, sa pamamagitan ng pagpapatupad ng mas mahigpit na sistema sa pamamahala ng solidong basura, bukod sa iba pa Php 267 M Solid Waste Management Program Upang matiyak ang tamang pagtatapon ng mga basura sa pamamagitan ng rehabilitasiyon at pagtatása ng mga dumpsites sa buong bansa Php 198 M Clean Water Program Php 1.2 B National Greening Program Upang mapahusay at mapabuti ang kalidad ng tubig ng mga pangunahing ilog at mga kritikal na lawas ng tubig Upang mapabuti ang kaayusan ng kaligiran at ipagpatuloy ang rehabilitasyon ng kagubatan sa pamamagitan ng pagtatanim ng mga punongkahoy sa mga nakalbong kagubatan Php 1.1 B Green Green Green Program Php 192 M Protection and Conservation of Wildlife Upang maitaguyod ang ecolohiya na balanse at protektahan ang mga búhay-ilahas sa pamamagitan ng pangangalaga ng mga kritikal na habitat at pamamahala sa mga nanganganib na uri ng búhay-ilahas Upang pondohan ang pagtatayo, rehabilitasyon, pagsasaayos, o pagpapabuti ng mga green open space at impraestruktura para sa active mobility Php 181 M Clean Air Program Php 647 M Management of Coastal and Marine Resources/Areas Upang mapabuti ang kalidad ng hangin sa bansa sa pamamagitan ng pagsuporta sa mga operasyon at pagmamantene ng 118 air quality stations Upang suportahan ang proteksiyon, pamamahala, at rehabilitasyon ng mga coastal at marine area ng bansa 2024 PINAGTIBAY NA BADYET NG BAYAN
Pamumuhunan para sa Klima at Katatagan sa Kalamidad Php 457.4 B Mga Gugulin para sa Pagbabagong Klima Upang tustusan and mga program at proyekto para sa pag-angkop sa pagbabago ng klima: Php 373.4 B Kasapatan ng Tubig Php 6.5 B Katatagan ng Ecosystem at Kapaligiran Php 36.6 B Seguridad sa Pagkain Php 18.2 B Sustenibleng Enerhiya Php 6.1 B Mga Industriya at Serbisyong Climate Smart Php 13.1 B Pagpapaunlad ng Kaalamanan at Kapasidad Php 2.8 B Seguridad sa Tao Php 0.6 B Cross-Cutting Php 244.6 B Flood Management Program Upang pondohan ang mga pangmatagalang solusyon sa baha sa pamamagitan ng pagtatayo ng 1,500 impraestruktura para sa mitigasyon ng baha at rehabilitasyon ng 965 pasilidad para sa mitigasyon ng baha sa mga pangunahin river basin at mga ilog Php 20.5 B National Disaster Risk Reduction and Management Fund Upang suportahan ang rehabilitasyon at pagbangon ng mga komunidad na apektado ng mga kalamidad na likás o gawa ng tao sa pamamagitan ng agarang tulong, ayuda, at serbisyong pang-rehabilitasyon, ang Php 1.0 bilyon nito ay para sa parametric insurance coverage ng mga pasilidad ng pámahalaán laban sa mga kalamidad na dulot ng kalikasan Php 7.9 B Quick Response Fund Upang magsilbing standby na pondo para sa agarang tulong ng mga pambansang ahensiya ng pámahalaán sa mga lugar na apektado ng mga sakuna, mga kalamidad, mga epidemya, o mga komplikadong hindi inaasahang pangyayari Php 3.0 B Kagawaran ng Edukasyon Php 1.8 B Kagawaran ng Kagalingan at Pagpapaunlad Panlipunan Php 500 M Tanggapan ng Tanggulang Sibil Php 500 M Kagawaran ng Kalusugan Php 1.0 B Kagawaran ng Agrikultura Php 1.0 B Kagawaran ng mga Pagawaing Bayan at Lansangan Php 75 M Philippine Coast Guard Php 50 M Kawanihan ng Proteksiyon Sunog Php 50 M Pambansang Pulisya ng Pilipinas Talâ: Maaaring hindi magtugma ang kabuoang halaga dahil sa rounding off. KAGAWARAN NG BADYET AT PAMAMAHALA 37
38 MGA PRIYORIDAD SA PAGGUGOL MGA PRIYORIDAD SA PAGGUGOL Mabuting Pamamahala Ang paglinang ng isang kultura ng mabuting pamamahala - kabílang ang isang transparent, patas, at mabilis na sistema ng hustisya - ay mahalaga para sa pagpuksa ng kahirapan, pagkamit ng bansang walang nagugutom, at pagseguro ng isang pangmatagalan at sustenibleng ekonomiya. Para sa 2024, ang pámahalaán ay nananatiling nakatuon sa paghahangad ng mabuting pamamahala para sa ikabubuti ng buhay ng lahat ng Pilipino. Pagsulong ng Epektibong Pámamahala Php 4.8 B Kawanihan ng Adwana Php 789 M Community-Based Monitoring System Upang pasimplehin ang mga operasyon at mga proseso sa Kagawaran ng Adwana para sa mas mahusay na koleksyon ng rentas at pagpapadali ng kalakalan Php 2.9 B Revenue Information Systems Development and Infrastructure Support Upang pondohan ang pagbuo at pagsasama-sama ng mga estadistika na nakabase sa komunidad at gamitin ang mga ito para sa pagsusuri ng kahirapan at pagpatupad ng mga naaangkop na mga patakaran at interbensiyon Php 388 M Public Financial Management Program Upang mapabuti ang koleksyon ng rentas sa pamamagitan ng pagpapalawak ng kasalukuyan at pagbuo ng bagong sistema ng Information and Communications Technology sa Kagawaran ng Rentas Internas Upang isulong ang pagiging transparent sa paggamit ng pampublikong pondo, gayundin ay matiyak ang episyenteng paghahatid ng mga kalakal at mga serbisyo Php 1.6 B Philippine Identification System Php 235 M Ease of Doing Business (EODB) and Efficient Delivery of Government Services Program Upang mas mapabilis ang paglabas ng National ID, kabílang ang digital na bersiyon nito o ang "ePhilID" Upang subaybayan at tiyakin ang pagsunod ng mga ahensiya ng pámahalaán sa EODB Act (Batas Republika Blg. 11032) at isinasainstitusyon ang regulatory management system 2024 PINAGTIBAY NA BADYET NG BAYAN
Pagsulong sa Mabilis, Patas na Hustisya, at Paglaban sa Korapsiyon Php 60.2 B Ang Hudikatura Adjudication Program: Php 27.9 B Pagbuo, pagkompleto, pagkompone, at/o pag-ayos ng mga Bulwagan ng Katarungan: Php 4.2 B Php 38.2 B Kagawaran ng Katarungan Law Enforcement Program: Php 7.6 B o Mga Serbisyo sa Proteksiyon, Seguridad, at Benepisyo ng Witness: Php 541 M Pangangalaga ng mga Bilanggo (Kawanihan ng Koreksiyon): Php 5.9 B Border Control and Management Program o Anti-Trafficking in Persons Enforcement: Php 96 M (Kawanihan ng Imigrasyon): Php 1.2 B o Anti-Cybercrime Enforcement: Php 20 M Libreng Tulong-Legal para sa mga Maralita Crime Detection and Investigation Program (Pambansang Kawanihan ng Pagsisiyasat): Php 3.1 B at Ibá pang Kalipikadong Táo (Tanggapan ng Abogado ng Bayan): Php 5.0 B Parole and Probation Program (Pangasiwaan sa Parole at Probasyon): Php 766 M Php 5.6 B Tanggapan ng Tanodbayan Anti-Corruption Investigation Program: Php 762 M Anti-Corruption Enforcement Program: Php 550 M Corruption Prevention Program: Php 97 M KAGAWARAN NG BADYET AT PAMAMAHALA 39
40 PAGPIPINANSIYA SA PAMBANSANG BADYET Ang 2024 Badyet at ang Ekonomiya Ang Php 5.768 trilyon na Pambansang Badyet para sa PT 2024 ay nakahanay sa mga makroekonomikong pagtataya at mga estratehiya ng fiscal consolidation ng pámahalaán na sumusuporta sa mga layunin ng Medium-Term Fiscal Framework (MTFF). Mga Makroekonomikong Pagtatáya, 2022-2026 Mga Detalye Aktuwal 2022 Naiakma 2023 2024 Mga Target1/ 2025 2026 Real GDP Growth Rate (%) 7.6 6.0-7.0 6.5-7.5 6.5-8.0 6.5-8.0 Inflation Rate (%) 5.8 6.0 2.0-4.0 2.0-4.0 2.0-4.0 364-Day Treasury Bill Rate (%) 2.5 6.0 5.5-6.5 4.5-5.5 4.5-5.5 FOREX (Php/USD) 54.48 55.50-56.00 55-58 55-58 55-58 Secured Overnight Financing Rate (SOFR), 6 buwan (%)2/ 2.5 5.3 4.5-5.5 3.5-4.5 3.5-4.5 Dubai Crude Oil Price (USD/bariles) 97.05 82-85 70-90 65-85 65-85 Paglaki ng mga Eksport (%)3/ 5.9 (4.0) 5.0 6.0 6.0 Paglaki ng mga Import (%)3/ 18.5 (3.0) 7.0 8.0 8.0 1/ Mga pagtatáya at target na pinagtibay ng Development Budget Coordination Committee (DBCC) noong Disyembre 15, 2023. 2/ Sa pagpupulong ng DBCC Executive Technical Board noong Nobyembre 25, 2022, ang SOFR ay naaprobahan bilang kapalit ng London Interbank Offered Rate (LIBOR), na itinigil ang publikasyon noong Hunyo 2023. 3/ Batay sa konsepto ng Balance of Payments Manual 6 (BPM6) ng IMF. Paglago ng GDP Antas ng Inflation Iniakma ng pámahalaán ang target nito Mula 2024 hanggang 2026, ipinapatupad ang sa paglaki sa 6.5% hanggang 7.5% para sa iba't ibang hakbang upang tugunan ang mga 2024, at 6.5% hanggang 8.0% para sa 2025 hanggang 2026, bilang konsiderasyon sa mga pangunahing sanhi ng pagtaas sa presyo ng mga bilihin at serbisyo, na inaasahang magbabalik ng makroekonomikong pagbabago inflation rate sa 2.0% hanggang 4.0% na target. 364-Day Treasury Bill Rate Foreign Exchange Rate (FOREX) Ang one-year debt paper ay inaasahang Ang pagtataya sa peso-dollar exchange rate magkaroon ng antas mula 5.5% hanggang 6.5% mula 2024 hanggang 2026 ay inaasahang para sa 2024, at 4.5% hanggang 5.5% para sa mananatili sa Php 55 hanggang 58 bawat 2025-2026. USD 1. Mga Import at Eksport Dubai Crude Oil Nakikita ng pambansang pámahalaán ang Inaasahan ang presyo ng langis ng Dubai na kapansín-pansíng pagbuti sa pag-angkat ng mamagitan sa USD 70 hanggang 90 bawat mga kalakal ngayong taon, na may pagtaas ng bariles sa 2024. Ang presyo ng kada bariles ay 5.0% para sa mga eksport at 7.0% para sa mga nakikitang bababa sa USD 65 hanggang 85 import sa 2024. Inaasahan na tataas pa ito sa para sa 2025 at 2026 dulot ng nabawasang 6.0% para sa mga export at 8.0% para sa mga mga interupsiyon sa industriya ng langis at ng import sa 2025-2026. mga salik na kanais-nais. 2024 PINAGTIBAY NA BADYET NG BAYAN
SOFR Bilang kapalit ng LIBOR, ang SOFR ay ang bagong pamantayan ng foreign interest rates ng mga bansa. Para sa 2024, ang antas ng SOFR ay nakikitang mamamagitan sa 4.5% at 5.5%. Ang mga matatag at may basehang pagtatayang makroekonomiko at pananalapi ang nagtutugma sa 2024 Pambansang Badyet sa mga makatotohanan at sustenibleng estratehiya at target sa pampananalapi. Sensibilidad ng Badyet sa Mahahalagang Makroekonomikong Palatandaan, 2024 (sa bilyong Piso) Mga Detalye Pagbabago 2024 Rentas Pagbabayad Balanse ng Badyet1/ Peso-to-US Dollar Exchange Rate Php 1.00 depreciation 11.2 3.6 7.6 Treasury Bill Rate (lahat ng maturities) 1.1 5.4 (4.3) Treasury Bond Rate (lahat ng maturities) 1.4 7.2 (5.8) SOFR (180-araw) 1 percentage point na dagdag -- 15.3 (15.3) Antas ng inflation 31.2 -- 31.2 Paglaki ng Real GDP 32.6 -- 32.6 Paglaki ng mga Import 7.0 -- 7.0 Talâ: Maaaring hindi tumugma ang kabuoang halaga dahil sa rounding off. 1/ Ang negatibong numero sa balanse ng badyet ay nangangahulugang pagtaas ng deficit. Pinagmulan ng Datos: Kagawaran ng Pananalapi at Kawanihan ng Ingatáng-Yaman KAGAWARAN NG BADYET AT PAMAMAHALA 41
42 Paglago ng GDP Ang 1 percentage point na paglaki ng GDP ng bansa ay magdadagdag ng Php 32.6 bilyon sa mga rentas ng pámahalaán, bilang resulta ng mas malaking tax base. Hindi ito magdudulot ng awtomatikong dagdag sa pagbabayad. Sa gayon, palalakihin nito ang balanse ng badyet nang nasabing halaga. Antas ng Inflation Ang 1 percentage point na pagtaas sa presyo ng mga bilihin at serbisyo ay makakatulong sa pámahalaán na makapangolekta ng Php 31.2 bilyon na mga dagdag rentas, nang walang paggasta ang gobyerno. Palalawigin nito ang balanse ng badyet ng pámahalaán nang nasabing halaga. Peso-to-US Dollar Exchange Rate Ang kada Php 1.00 na paghina ng Philippine Peso laban sa US Dollar ay magdadagdag ng Php 3.6 bilyon sa pagbabayad, sa anyo ng mas mataas na mga bayad sa foreign interest. Gayunpaman, malalamangan ng pagtaas ng mga rentas ang pagtaas ng pagbabayad nang Php 7.6 bilyon. Ang mga rentas, na may halagang Php 11.2 bilyon, ay magmumula sa mas mataas na koleksyon ng Peso mula sa foreign grants at buwis ng mga import. 2024 PINAGTIBAY NA BADYET NG BAYAN Domestic Interest Rates (T-bill) Ang 1 percentage point na pagtaas sa Treasury Bill rate ay magdadala ng Php 1.1 bilyon na mga dagdag rentas para sa pámahalaán. Gayunpaman, magreresulta rin ito sa Php 5.4 bilyon na dagdag na pagbabayad mula sa mga interest payments. Foreign Interest Rates (SOFR) Ang 1 percentage point na pagtaas ng SOFR ay magdudulot ng Php 15.3 bilyon sa pagbabayad, dahil sa dagdag na mga bayad sa foreign interest na hindi mapapantayan ng dagdag na pagpasok ng rentas. Treasury Bond Rate Ang 1 percentage point na dagdag sa Treasury Bond rate ay magdadagdag ng Php 1.4 bilyon sa mga rentas, ngunit magdudulot ng dagdag na pagbabayad na naghahalagang Php 7.2 bilyon mula sa mga bayad sa interes ng mga bond securities ng pámahalaán. Paglaki ng mga Import Sa bawat 1 percentage point na pagtaas sa paglaki ng mga import, ang kaban ng bayan ay makakatanggap ng Php 7.0 bilyon na mga dagdag rentas; na may katumbas na dagdag sa balanse ng badyet.
PAGPIPINANSIYA SA PAMBANSANG BADYET Programang Pampananalapi Upang matiyak ang macro-fiscal na katatagan, sinisikap ng Pambansang Pámahalaán (NG) na bawasan ang laki ng utang bilang porsyento ng GDP nang hindi hihigit sa 60% pagsapit ng 2025, at bawasan ang deficit-to-GDP ratio sa 3.0% pagsapit ng 2028 sa pamamagitan ng fiscal consolidation. Programang Pampananalapi ng Pambansang Pámahalaán, 2022-2026 (sa bilyong Piso) 7,000.0 6,428.8 5,925.8 6,000.0 5,159.6 5,340.2 5,630.0 5,283.4 5,000.0 4,235.3 4,699.2 4,000.0 3,545.5 3,846.7 3,000.0 2,000.0 1,000.0 0.0 1,000.0 2,000.0 (1,614.1) (1,493.5) (1,394.7) (1,226.5) (1,145.4) 3,000.0 2022 Aktuwal 2023 Outlook 2024 Target 2025 Target 2026 Target Talâ: Alinsunod sa mga makroekonomikong pagtatáya, mga target ng paglago, at programang pampananalapi na pinagtibay sa ika-186 DBCC Meeting noong Disyembre 15, 2023. Indikatibo at maaaring mabago. Pagbabayad Rentas Deficit Ang mga pagbabayad ay pananatilihing malapit sa 20.0% ng GDP. Para sa 2024, ang kabuoang pagbabayad ay nakatalaga sa Php 5.630 trilyon, o 20.6% ng GDP. Sa halagang ito, Php 1.409 trilyon o 5.2% ng GDP ang gagamitin sa tinatayang pangkalahatang pagbabayad mula sa mga programa at proyektong pang-impraestruktura na ipapatupad ng mga Pambansang Ahensiya ng Pámahalaán, mga pang-impraestruktura na bahagi ng mga transfer ng NG patungo sa mga lokal na yunit ng pámahalaán, at subsidyo/equity sa mga korporasyon ng pámahalaán. Inaasahan ng pámahalaán ang pagtaas ng mga koleksiyon ng rentas nang 10.1% ngayong taon, na naghahalaga ng kabuoang Php 4.235 trilyon. Ito ay katumbas ng 15.5% ng GDP ng bansa. Ang bumababang mga antas ng deficit ay alinsunod sa nais ng Medium-Term Fiscal Framework na panatilihin ang NG debt-to-GDP ratio sa napangangasiwaan at pandaigdigang pamantayan na 60.0% ng GDP. Ang target na deficit ng badyet sa 2024 ay Php 1.395 trilyon, na katumbas ng 5.1% ng GDP, mas mababa sa inaasahang Php 1.494 trilyon o 6.1% ng GDP noong 2023. KAGAWARAN NG BADYET AT PAMAMAHALA 43
44 PAGPIPINANSIYA SA PAMBANSANG BADYET Rentas Ang kita ng pámahalaán ang pangunahing nagpopondo sa Pambansang Badyet. Kabílang sa mga pinagkukunan ng mga rentas ng pámahalaán ay mga buwis, mga bayarin at mga singilin, kíta mula sa mga operasyon, at kíta mula sa pagsasapribado. Sa 2024, inaasahan ng pámahalaán ang mga koleksiyon ng rentas na tumaas nang 10.8%, na may kabuoang Php 4,235.3 bilyon. Kabuoang Rentas (sa bilyong Piso) 4,235.3 4,048.0 Rentas mula sa Buwis 187.3 Rentas na di-galing sa Buwis Sa 2024, nilalayon ng pámahalaán na makalikom ng Php 4,235.3 bilyon na rentas, na kumakatawan sa 15.5% ng GDP ng bansa. Ito ay mas mataas mula sa kabuoang koleksyon na Php 3,824.1 bilyon noong 2023. Ang pagtaas sa koleksiyon ay dahil sa mga pagsisikap ng pámahalaán upang mapabuti ang koleksyon ng buwis, na may tax effort na 14.8% ng GDP sa 2024, kumpara sa 14.1% noong 2023. Kabuoang Rentas, 2022-2026 (sa bilyong Piso) Taon Rentas 2023 (Aktuwal) 3,824.1* 2024 (Program) 4,235.3 2025 (Target) 4,699.2 2026 (Target) 5,283.4 batay sa Cash Operations Report ng taóng 2023 2024 PINAGTIBAY NA BADYET NA BAYAN
PAGPIPINANSIYA SA PAMBANSANG BADYET Mga Panghihiram Ang panghihiram ng pámahalaán mula sa mga lokal at dayuhang pinagkukunan ay magkakahalaga ng Php 2.460 trilyon at magpopondo sa iba't ibang proyekto at gawain ng pámahalaán, kabílang ang mga inisyatibang magpapalakas sa pagpapaunlad ng impraestruktura tulad ng programang Build Better More. Pagpipinansya ng Pambansang Pámahalaán, 2022-2024 (sa milyong Piso) Taon Kabuoang Panghihiram Lokal Dayuhan 2022 2,163,490 1,643,399 520,091 2023 2,193,265 1,634,230 559,035 2024 2,460,000 1,853,150 606,850 Para sa 2024, kukunin ng pámahalaán ang 75.0% ng kabuoang panghihiram nito mula sa mga lokal na nagpapahiram, habang ang natitirang 25.0% ay magmumula sa mga dayuhang pondo. Ito ay upang mabawasan ang pagkalantad sa pagbabago-bago sa palitan ng salapi sa gitna ng umiiral na kawalang-katiyakan sa pandaigdigang ekonomiya. Nasa tamang landas ang pámahalaán sa pagpapatupad ng Medium-Term Fiscal Framework (MTFF) target, na naglalayong bawasan ang debt-to- GDP ratio ng bansa sa mas mababa sa 60.0% pagsapit ng 2025. Upang makamit ang layuning ito, inaasahan ang pámahalaán na mapabuti ang mga koleksyon ng rentas at mapaliit ang deficit sa pamamagitan ng programang fiscal consolidation. Debt-to-GDP ratio, 2020-20251/ Taon Aktuwal MTFF Target 2020 54.6 -- 2021 60.4 -- 2022 60.9 61.8 2023 60.2 61.2 2024 -- 60.0 2025 -- 58.3 1/ Alinsunod sa pinagtibay na mga makroekonomikong pagtatáya sa ika-186 DBCC Meeting. KAGAWARAN NG BADYET AT PAMAMAHALA 45
46 ANG MGA BATAYANG KAALAMAN SA PAGBABADYET Ang Siklo ng Badyet Ang pagbabadyet sa pámahalaán ay may apat na magkakaibang yugto na bumubuo sa Siklo ng Badyet: paghahanda, pagsasabatas, pagpapatupad, at pananagutan. Habang ipinatutupad ng Sangay Ehekutibo ang badyet para sa kasalukuyang taon, inihahanda rin nito ang badyet para sa susunod na taon at tinitiyak na ang mga layunin ay nakamtan sa pamamagitan ng pagsubaybay, pagtatása, at pag-uulat ng actual performance sa buong taon. Ipinakikita rito ang ideal na iskedyul ng mga gawain na sinusunod ng mga ahensiya ng pámahalaán sa loob ng siklo. Simula u 1.1 | Dis ng NT Pag-isyu ng Budget Call 1.2 | Ene-Peb ng KT Pakikilahok ng Mamamayan/Mga Konsultasyon sa Regional Development Council 1.3 | Peb ng KT Pagsagawa ng mga pagdinig sa badyet at pagribyu ng Tier I para sa TB 4.4 | Sa loob ng susunod na taon Pagsagawa ng awdit Paghahanda 4.3 | Ago-Set Publikasyon ng Mid-Year Report ng Development Budget Coordination Committee para sa KT at Year-End Report para sa NT Pananagutan 4.2 | Kada buwan ng KT Pagpaskil ng mga Disbursement Assessment Report Pagsasabatas 4.1 | Kada kwarter ng KT Pagsumite ng quarterly Budget at Financial Accountability Report Pagpapatupad 3.7 | Hul ng KT Pagbahagi ng mga NCA sa ikalawang semestre 3.6 | Ene ng KT Pamamahagi ng mga Notice of Cash (NCA) para sa unang semester 3.5 | Ene ng KT Pagsumite ng mga BED na naiakma na batay sa GAA 3.4 | Ene ng KT Paggawad ng mga kontrata 2024 PINAGTIBAY NA BADYET NG BAYAN
TB: Taón ng Badyet (Kasalukuyang Taón + 1 taón) NT: Nakaraang Taón (Kasalukuyang Taón - 1 taón) KT: Kasalukuyang Taón 1.4 | Mayo ng KT Program convergence 1.5 | Mayo ng KT Pagsumite ng mga panukalang badyet sa Tier II para sa TB 1.6 | Mayo-Hun ng KT Pagsagawa ng mga pagdinig sa badyet at pagribyu ng Tier II para sa TB 1.7 | Hun ng KT Konsolidasyon, balidasyon, at kumpirmasyon 1 Paghahanda Mula Dis ng NT hanggang Hul/Ago ng KT 2 Pagsasabatas Mula Ago/Nob ng KT hanggang Dis ng KT 1.8 | Hun ng KT Aprobasyon ng Panukalang Pambansang Badyet sa Gabinete para sa TB 1.9 | Hul ng KT Pagsumite ng Panukalang Pambansang Badyet sa Kongreso 3 Pagpapatupad Mula Ago ng NT hanggang Hul ng KT 4 Pananagutan Mula Ikatlo ng KT hanggang sa susunod na taon 2.1 | Ago-Nob ng KT Deliberasyon ng Badyet sa Mababang Kapulungan at Senado Pinagmulan ng Datos: Joint Circular No. 2017-1 na inilabas noong 30 Hunyo 2017 ng Kagawaran ng Badyet at Pamamahala (Department of Budget and Management), Kagawaran ng Pananalapi (Department 2.2 | Dis ng KT Ratipikasyon ng Kamara at Senado ng General Appropriations Bill of Finance), at ng Pambansang Pangasiwaan sa Kabuhayan at Pagpapaunlad (National Economic and Development Authority) 3.3 | Dis ng NT Pagsumite ng Budget Execution Documents (BEDs) batay sa National 3.2 | Nob ng NT Pagsumite ng Monthly Disbursement Program 3.1 | Ago ng NT Maagang gawain sa prokyurment 2.3 | Dis ng KT Pagpapatibay ng General Appropriations Act (GAA) Expenditure Program (NEP) KAGAWARAN NG BADYET AT PAMAMAHALA 47
48 ANG MGA BATAYANG KAALAMAN SA PAGBABADYET Glosaryo 1 | Allotment Ang bahagi ng mga laang-gugulin na nagsisilbing limitasyon ng isang entidad ng pámahalaán at batayan para sa paggawa/pagkakaroon ng mga obligasyon, alinsunod sa layunin, mga kahingian sa dokumentasyon, at sa loob ng nakatakdang panahon na nakasaad sa alinman sa sumusunod na dokumento ng awtorisasyon sa badyet na inisyu ng DBM: 1. General Appropriations Act bílang Allotment Order (GAAAO), para sa tiyak na mga guguling aytem na itinuturing nang naipamahagi sa oras ng pagkabisà ng GAA, (hal., "For Comprehensive Release"); 2. General Allotment Release Order (GARO) na ibinibigay sa lahat ng pambansang ahensiya ng pámahalaán, sa pangkalahatan, upang magkaroon ng mga bayarin, (hal., Retirement and Life Insurance Premium (RLIP), maliban sa RLIP para sa mga kagawaran/ ahensiya na maaaring ibawas sa Special Accounts in the General Funds (SAGFs) at ang mga sakop ng espesyal na kaayusan); at 3. Special Allotment Release Order (SARO) na ibinigay sa mga kinilalang ahensiya upang magkaroon ng obligasyon na hindi lalagpas sa nabigay na halaga sa tinukoy na panahon para sa nakasaad na layunin nito. Saklaw nito ang mga gugulin na ang paglabas ay napasasailalim sa pagtalima sa tiyak na mga batas o mgaregulasyon, o na nangangailangan ng hiwalay na aprobasyon o clearance ng karampatang awtoridad. 2 | Laang-Gugulin Ang isang awtorisasyon alinsunod sa batas o iba pang pagpapatibay ng batas, samakatuwid ay angangailangan ng aksyon ng Kongreso, na nagdidirekta sa paggasta ng mga publikong pondo para sa isang partikular na layunin, hanggang sa isang tinukoy na halaga sa ilalim ng tinukoy na mga kondisyon. 3 | Badyet Ang badyet ang kabuoang plano ng pámahalaán sa isang taon. Ito ay talahanayan/talatakdaan ng mga gugulin na ibinatay sa konseptong bayarin o salapi at ang kaukulang pinanggagalingan ng pagpopondo, alinman mula sa kíta, pangungutang, o cash drawdown. Sa hulí, ito ay kasangkapan upang magawa at makamtan ng pámahalaán ang development agenda nito. 4 | Budget Deficit Isang sitwasyon na ang gugulin ng pámahalaán ay mas malaki sa kíta nito. 5 | Cash Budgeting System Taunang mga laang-gugulin na naglilimita sa pagkuha ng mga obligasyon at pagbabayad para sa mga kalakal na naihatid at mga serbisyong naibigay, nasuri, at natanggap sa loob lámang ng kasalukuyang piskal na taon. Ang mga bayarin para sa mga obligasyon ay maaaring bayáran hanggang sa dulo ng Dagdag na Panahon ng (Extended Payment Period) ayon sa pahintulot ng GAA. 6 | Serbisyo sa Utang Ang kabuoan ng debt amortization at interest payments, kasáma ang mga commitment fee at ibá pang singílin, sa mga panlabas at panloob na utang. 7 | Pagbabayad Isang ng mga utang na isinagawa sa kasalukuyan o nakaraang mga taón, na may kinalaman sa salapi o di- salaping mga transaksiyon at sakop ng mga disbursement authority. 8 | Expenditure Program Ang aprobadong ceiling o hanggahan sa mga obligasyon na maaari lámang gastusin ng pámahalaán sa isang itinakdang taon. Ang nasabing ceiling 2024 PINAGTIBAY NA BADYET NG BAYAN ay sinusuportahan ng mga tináyang pinagkukunan ng salapi. 9 | Klasipikasyon ng Gugulin Ang mga klasipikasyon ng gugulin sa ilalim ng sumusunod na mga kategorya: 1. Serbisyong Pangkawani (SP) 2. Maintenance and Other Operating Expenses (MOOE) 3. Financial Expenses (FinEx) 4. Capital Outlays (CO) 10 | Patakarang Pampananalapi Ang bahagi ng patakaran ng pámahalaán na may kinalaman sa paglikom ng yaman sa pamamagitan ng pagbubuwis at panghihiram at pagpapasiya tungkol sa antas at pattern ng paggugol. 11 | Gross Domestic Product (GDP) Ang sum ng kabuoang halaga na idinagdag sa lahat ng mga resident producer unit dagdag ang bahagi (maaaring ang kabuoan) ng mga buwis sa mga produkto, na babawasan ng subsidyo sa mga produkto, na hindi kasama sa paghahalaga ng output. Ang GDP ay tumutukoy lámang sa kabuoang halaga ng mga produkto at serbisyong ginawa sa isang bansa sa isang partikular na nakatakdang panahon, tulad ng isang kwarter o isang taon. Ang antas ng paglago ng GDP na ibinagay sa mga presyo ay maaaring gamitin bílang sukatán ng pagsulong ng ekonomiya o pag-unlad ng isang bansa. 12 | Inflation Ito ay tumutukoy sa antas ng pagbabago sa karaniwang presyo ng mga bilihin at serbisyo na kadalasang binibili ng mga mamimili.
Mga Off-Budget Account Ang ilang ahensiya ng pámahalaán ay awtorisado ng batas na kumuha ng koleksiyon mula sa kanilang mga aktibidad, na maaaring gamitin para sa mga partikular na layunin. Bagaman hindi bahagi ng General Appropriations Act, ang mga pondo na ito, kilala bilang mga off-budget account, ay sumasailalim sa awdit ng Komisyon sa Awdit (COA). Mga Off-Budget Account, PT 2024 Ang mga koleksiyon mula sa mga off-budget account ng mga ahensiya ng pámahalaán sa 2024 ay inaasahang umabot ng Php 161.4 bilyon. Kabílang ang mga koleksiyon mula sa mga nakaraang taon, ang mga ito ay popondohan o magdadagdag sa mga pondo para sa mga partikular na gugulin na awtorisado ng batas na nagkakahalaga ng Php 136.4 bilyon. 4 2 0 2 3 2 0 2 115 120 125 130 135 140 145 150 155 160 Php 161.4 B Php 136.4 B Php 152.1 B Php 120.6 B 165 Koleksiyon Gugulin Mga Pangunahing Off-Budget Account Kagawaran ng Kalusugan Koleksiyon: Php 37.6 B Gugulin: Php 30.2 B Kagawaran ng Paggawa at Empleo Koleksiyon: Php 5.5 B Gugulin: Php 4.4 B Ang Hudikatura Koleksiyon: Php 37.2 B Gugulin: Php 27.7 B Kagawaran ng Pananalapi Koleksiyon: Php 4.9 B Gugulin: Php 4.3 B Mga Pampámahalaáng Unibersidad at Kolehiyo Koleksiyon: Php 35.6 B Gugulin: Php 34.8 B Kagawaran ng Katarungan Koleksiyon: Php 4.5 B Gugulin: Php 3.0 B Tanggapang Pampangulugan sa Komunikasyon Koleksiyon: Php 8.1 B Gugulin: Php 7.1 B Kagawaran ng mga Migranteng Manggagawa Koleksiyon: Php 2.8 B Gugulin: Php 2.2 B Kagawaran ng Edukasyon Koleksiyon: Php 6.3 B Gugulin: Php 5.9 B Kagawaran ng mga Pagawaing Bayan at Lansangan Koleksiyon: Php 2.8 B Gugulin: Php 524 M KAGAWARAN NG BADYET AT PAMAMAHALA 170 49
50 Itanong sa Pámahalaán Upang magbigay ng ákses sa impormasyon, palakasin ang pakikilahok ng mamamayan, at magbukas ng higit pang mga paraan para sa publikong tulong, ang mga contact number ng mga pilíng ahensiya ng pámahalaán ay makikita sa ibaba. Makilahok sa pamamagitan ng pagtawag o pag-e-mail para sa karagdagang kaalaman. Mga Pilíng Tanggapan ng Ugnayang Publiko sa Sangay Ehekutibo Tanggapan ng Pangulo Presidential Action Center 8249-8310 loc. 8175 Kagawaran ng Katarungan DOJ Action Center (DOJAC) 8526-3365; 8521-2930 dojac@doj.gov.ph Tanggapan ng Pangalawang Pangulo Dibisyon ng Tulong sa Publiko 8370-1716 to 19 loc. 112, 113 Kagawaran ng Paggawa at Empleo Serbisyong Pang-Impormasyon at Publikasyon 1349 (DOLE Hotline) Kagawaran ng Agrikultura Tanggapan ng Ugnayang Publiko 8928-8741 to 64 loc. 2136; 8927-4076 Kagawaran ng mga Migranteng Manggagawa Sentro ng Publikong Impormasyon at Tulong 8722-1144; 8722-1155 repat@dmw.gov.ph Kagawaran ng Edukasyon Sentro ng Aksiyon sa Tulong Publiko 8636-1663; 8633-1942; 8638-7529 action@deped.gov.ph Kagawaran ng mga Pagawaing Bayan at Lansangan Serbisyo ng mga Stakeholders Relation 5304-3202; 5304-3280; 5304-3532; 5304-3275 Kagawaran ng Kapaligiran at Likás Na Yaman Serbisyong Estratehikong Pangkomunikasyon at Hakbangin 8920-2211; 8926-1004 Kagawaran ng Agham at Teknolohiya Desk ng Ugnayang Publiko at mga Karaingan 8838-9080 Kagawaran ng Ugnayang Panlabas Tanggapan ng mga Migranteng Manggagawa 8834-4996 oumwa@dfa.gov.ph Kagawaran ng Turismo Sentro ng Impormasyon sa Turismo/ Yunit ng Impormasyon sa Turismo at mga Espesyal na Proyekto 8459-5200 to 30 loc. 223; 8551-0698; 8832-2964 (Airport) Kagawaran ng Kalusugan Malasakit Program Office 8651-7800 loc. 1806, 1809 Kagawaran ng Kalakalan at Industriya DTI Direct/Customer Contact Center 1-DTI (1-384); (0917) 834-3330 ASK@dti.gov.ph Kagawaran ng Interyor at Pamahalaang Lokal Serbisyong Publiko at Komunikasyon 8876-3454 loc. 5701; 8925-0349 Kagawaran ng Transportasyon Sentro ng Aksiyon sa Tulong Publiko 8790-8400 loc. 362, 723 publicassistance@dotr.gov.ph 2024 PINAGTIBAY NA BADYET NG BAYAN
Kagawaran ng Badyet at Pamamahala Publikasyon ng 2024 Pinagtibay na Badyet ng Bayan Survey Feedback Form Pangalan (Opsiyonal): Organisasyon (Kasáma ang posisyon): Mga Detalye ng Kontak: Sektor (Lagyan ng tsek): NGA CSO LGU Academe SUC Media Iba pa (Tukuyin): Panuto: inyong matapat na puna ay makatutulong sa amin upang mapahusay ang paraan ng paghaharap ng Pambansang Badyet sa mga susunod na isyu. 1 Lubos na Hindi Sumasang-ayon 2 Hindi Sumasang-ayon 3 Nag-aalinlangan 4 Sumasang-ayon 5 Lubos na Sumasang-ayon Impormatibo ba ang publikasyon? Ang sumusunod na seksiyon ay napapanahon at impormatibo: Ang 2024 Pinagtibay na Pambansang Badyet 1 2 3 4 5 Mga Priyoridad sa Paggugol 1 2 3 4 5 Pagpipinansiya sa Pambansang Badyet 1 2 3 4 5 Mga Batayang Kaalaman sa Pagbabadyet 1 2 3 4 5 Madali bang maintindihan ang publikasyon? Ang nilalaman ay lohiko at organisado. 1 2 3 4 5 Ang wika ay madaling maintindihan. 1 2 3 4 5 Ang mga grap, talahanayan (tables), at ilustrasyon ay nakatulong upang mas maunawaang mabuti ang teksto. 1 2 3 4 5 Madali bang basahin ang publikasyon? Ang mga font (typeface, súkat), grap, at tsart na ginamit ay malinaw at madaling basahin 1 2 3 4 5 Ang kombinasyon ng mga kulay ay kaakit-akit. 1 2 3 4 5 Ang layout ng publikasyon ay kaaya-aya sa paningin. 1 2 3 4 5
Iba pang Komentaryo at Mungkahi: Halimbawa, aling bahagi ng publikasyon ang nakikita mong pinakamakabuluhan/hindi makabuluhan? O paano mo balak gamitin ang publikasyon? Matapos sagután ang form na ito, maaari itong isumite sa pamamagitan ng: Koreo: Advocacy, Communications, and Training Service, Department of Budget and Management, General Solano St., San Miguel, Manila 1005 Email: I-scan o kuhanan ng malinaw na retrato at ipadala sa Maari ring sagutan sa pagpunta sa bit.ly/2024PEBsurvey o pag-scan nitong QR code:
2024 Pinagtibay na Badyet ng Bayan Ginawa ng Serbisyong Pang-adbokasiya, Komunikasyon, at Pagsasanay ng Kagawaran ng Badyet at Pamamahala Pangalawang Kalihim Margaux Salcedo Direktor Diana C. Camacho-Mercado John E. Lansangan Ria Consuelo C. Mendoza Pierre Angelica C. Rañon Mark Angelo R. Dator Ma. Soraya E. Salvador Cedric Allen U. Katigbak Sangay ng Salin - Komisyon sa Wikang Filipino Pinagkuhanan ng Datos Kawanihan ng Badyet at Pamamahala A-F Kawanihang Teknikal ng Badyet Kawanihan sa Pagpaplano sa Pananalapi at Reporma Kawanihan ng Pámahalaáng Lokal at Regional Coordination Kagawaran ng Badyet at Pamamahala (c) Mayo 2024 Reserbado ang lahat ng Karapatan