Mga mag-aaral ng Junior High School Wakasan Natin Wakasan Natin ang Bullying ang Bullying Supervised by the Kani City Anti-Bullying Specialist Committee Special Advisor, Mr. Naoki Ogi Lungsod ng Kani フィリピン語版
1 Nakakapasok at nakakauwi ka ba sa paaralan ng ligtas at panatag ang kalooban? Noon pa man ay mayroon nang mga insidente ng pambubully, pero ang pambu-bully ay higit pa sa pagiging simpleng laro o biru-biruan dahil ngayon nagiging bayolente ang mga insidente at buhay na ang nasa panganib. Kamakailan, ang bullying (ijime) ay tinuturing nang isang pambansang problema na kailangan lutasin. Mahalaga na bigyang-pansin ang katayuan ng biktima ng bullying. Tinatawag na "bullying" ang isang insidente kung nasaktan o nakaramdam ng kalungkutan ang taong pinatatamaan. Anu-anong bullying ang mayroon? Pagkutya/Panunukso/ Hindi magandang palayaw Hindi sinasali/ Hindi pinapansin Cyber-Bullying/ masasamang salita Tinatago ang gamit/ Vandalization Pananakit/ violence Pananakot/Pagpilit
Komposisyon ng Bullying Audience Ang nambubully Innocent Bystander Ang nabu-bully Kahit sino at kahit saan pwede mangyari ang pambubully. Hindi lang ang biktima at ang nambubully ang kasali sa"bullying", pati rin ang mga nagpapalala ng sitwasyon (audience) at ang mga tumitingin kaso walang ginagawa (innocent bystander). Madaming pagkakataon na ang biktima ay nagiging bully din Audience Mga natutuwa habang pinapanood ang pambu- b u l l y. L a l o n g n a h i h i r a p a n a t l u m a l a l i m a n g pinsala para sa nabubully. Innocent Bystander Kahit na nakita nila ang bullying, nagpapanggap silang walang nakita. Nagiging resulta sa pagkatago at pagtagal ng bullying. Ang "Audience" at ang "Innocent Bystander" ay kasali pa rin sa Bullying. 2
3 Para ma-resolba ang pag-bubully Sa mga nag-iisip na "bukas nanaman mabubully ako" Bakit kaya umabot sa ganito? Sinisisi mo ba ang sarili mo na mahina ka o may problema ka kaya madali ka ma-bully? Wala kang ginagawang mali. Hindi mo na kailangan magbago. Ang mga may problema ay ang mga nambubully. Maraming tao sa kapaligiran mo na hindi mapapatawad ang bullying. Siguradong marami ang makakaintindi sa iyong mga problema at dinaranas na kahirapan. Lakasan ang loob at sumangguni sa kanila. Pwede rin mag-pahinga muna sa paaralan kung nahihirapan. Hanggang kailan ako magtitiis? Sa mga may planong maglaro, magbiro at manloko ng iba Naisip mo ba ang nararamdaman ng iba? Mayroong panahon na sa tingin mo ay ayos lang sa kalaro mo ngunit ayaw na pala niya. Hindi na maibabalik ang mga nagawa mo. Kahit na nakangiti lang siya, nasasaktan pa rin siya. Sana ay mapansin niyo ito sa lalong madaling panahon. At tumigil kayo kaagad. Hindi naman niya sinasabi na ayaw niya, at naglalaro lang kami. Sa mga nakakakita ng may nabu-bully sa iyong paligid Naglalaro lang ba sila o kinakawawa na nila yung bata? Tanungin mo ang sarili mo, kung ikaw ang nasa katayuan ng bata, gusto mo ba ang ginagawa nila? Kung ang sagot mo ay hindi, siguradong ito din ang pakiramdam ng batang binibiktima nila. Tawagin ang kanilang pansin at sabihin na tigilan ang kanilang ginagawa. Kung hindi mo sila kayang kausapin ng direkta, lakasan mo ang iyong loob at sabihin agad sa mga guro, mga kaibigan, o taong makakatulong sa iyo. Kung hindi mo kayang makipag-usap mag-isa, tumawag ka ng kaibigan para samahan ka. Ang kailangan ng bata ay ang iyong katapangan at lakas ng loob. Nakita ko lang naman at wala namang kinalaman sa akin.
Masayang pag-aaral at mabuting pakikipag-kaibigan Gawing anti-bullying ang klase maging ang paaralan K a p a g m a r a m i a n g m a g s a s a b i n g" h i n d i n i l a p a p a y a g a n a n g bullying", at nasa kalooban nila na aksyunan ito, mababawasan ang bullying. Kaya sama-sama tayong mag-isip upang wakasan ang bullying. "Ok lang na hindi tayo pare-parehas" Kilalanin ang inyong kapwa Lahat ng tao ay mayroong kaya at hindi kayang gawin. Kahit mayroon tayong hindi kayang gawin, siguradong may taong magbibigay ng tulong sa atin. Tayo ay nabubuhay upang magtulungan. Hindi rin importante na ikumpara ang sarili sa iba. Bawat isa sa atin ay may kanya-kanyang katangian na kailangang panatilihin dahil ito ang magbibigay importansya sa ating buhay. 4
5 Cyber-bullying Maraming maaaring gawin sa smartphone at cellphone gaya ng pagsearch sa iba , t-ibang bagay, makipaglaro at makipag-usap kahit sa mga hindi kakilala. May mga kapaki-pakinabang din gaya ng LINE, Facebook, Twitter kung saan maaaring makipag-ugnayan ng mabilis sa mga kaibigan, magpost ng sariling litrato, at makita ang impormasyon ng ibang tao. Ngunit maaaring mag-ingat dahil nagiging kasangkapan din ang mga ito sa bullying o maling gawain na hindi na maaaring mabura kung mali ang pagkakagamit nito. Ano sa tingin niyo? ~ Alamin natin ang katangian ng smartphone at cellphone ~ Pag-upload ng mga larawan sa Hindi pwede internet ng walang pahintulot ... Imposible "Di pwede/Dame""Ayaw/ Iya""Imposible/Muri"... Ano nga ba ang mga salita at Emoticon na may iba-ibang kahulugan? Hindi sinasabihan ng impormasyon na alam ng lahat Nice to meet you, ○○. Magkita tayo sa susunod. Makatanggap ng mail mula sa hindi kilalang tao.
Mga gawain na nagdudulot ng gulo o hindi pagkakaintindihan ~ Maaari ring magdulot ng bullying ~ Hindi ka maganda. Ang ibig mong sabihin maganda ako ■ Mga ginagamit na salita o emoji sa chat・text. Kahit na hindi planong magsabi ng masama sa kausap, pwede pa rin siyang masaktan dahil sa maling pag-intindi sa inyong sinabi. o hindi ako maganda? ■ Pagkakaiba ng kamalayan sa status na "Read" ng mail Huwag sanang husgahan kaagad o mag-isip ng masama tungkol sa kaibigan kapag nabasa niya ang mail at mabagal o hindi siya nakapagreply. Dahil mayroon din tayong kanya-kanyang pamumuhay at dahilan. Huwag agad mag-isip ng hindi maganda. ■ Pag-upload ng mga larawan at video ng ibang tao sa internet ng walang pahintulot. Sobrang delikado ang pag-upload ng mga larawan at video ng ibang tao ng walang pahintulot. Maaaring mag-comment ng masama o abusuhin ng ibang tao ang mga na-upload na bagay. ■ Pag-post o pagpapadala ng mail na mayroong hindi magandang impormasyon tungkol sa ibang tao. Ang pagpanggap na ibang tao, pagpost ng tsismis o hindi maganda ay illegal at maaaring magkaroon ng kaparusahan sa batas. Fulado é bobo! Nojento! Sa inyong palagay, paano magiging ligtas ang paggamit nito? ◉ Pag-isipan at pag-usapan kasama ng pamilya at mga kaibigan. □Anu-ano ba ang mga mensahe na madaling maintindihan ng tao? □Ano ang mga mensahe na masisiyahan ang makakatanggap? □Ilang oras at saan pwede gamitin ang internet? □Ano at sinu-sino (mga kakilala, grupo, etc) ang mga dapat ipaalam sa magulang? □Anu-anong mga mensahe ang hindi maganda o makakasakit ng damdamin ng kapwa? □Ano ang gagawin kung hindi agad nag-reply ang kaibigan? □Ano ang gagawin kapag hindi kayang mag-reply? Nabasa mo ba yung mail ko? read 6
7 Kapag may problema sa pag-bubully Kapag binubully o may kilalang binubully, makipag-usap sa mga teachers, mga kaibigan, o mga taong madali mong makausap. Ang inyong magulang o kapamilya ang unang susuporta sa inyo. Kung hindi mo alam ang dapat gawin, maraming taong makikinig sa iyong saloobin. Lakasan lamang ang inyong loob at subukan humingi ng tulong. School teacher at School counselor Pamilya at Kaibigan Ikaw Telephone Consultation ‒ Institute of Education ☎0574-63-2444 (Mon ‒ Fri 9AM to 4PM) Committee of Experts for Anti-Bullying of Kani City ☎0120-263-115 (Mon ‒ Fri 8:30AM to 5PM) Huwag kalimutan na madaming gumagabay sa iyo. Mensahe Mula kay Ogi Mama Magandang araw sa inyong lahat! Ako si Ogi mama. Hindi ganoon kalaganap ang pambu-bully dito sa Kani city kumapara noong mga nakaraan at nalabanan ninyo sa pamamagitan ng inyong sariling kakayahan at kaalaman ng student council ang bullying. Ang pinakamalalim na nagiging problema sa ngayon an ang cyber-bullying. Naniniwala ako na sa paggamit ng kakayahan at kaalaman ng bawat isa, magiging masaya ang pagpasok sa paaralan at mapapabuti ang pakikipag-kaibigan. Huwag malinlang ng SNS. Ako ay sumusuporta sa inyo! Naoki Ogi (also known as) Ogi Mama Special Advisor to the Committee of Experts for Anti-Bullying of Kani City
. e r b o s y a m a n t a u s l g n a w a g g a P 0 9 2 0 9 0 5 局 便 郵 児 可 認 承 7 7 8 1 , e h a s n e m g n a . t e h p m a p l a s a n t a u s a n l a y n i l g n a g a p a K n i t i n u p 1 g n u k a a h a b a b a N l . p a s u a k g n a o n s i y a n a s i d n H i p a s u - g a p k a m i a s n a a g b g n l i . o n o p e e t l 可児郵便局私書箱2号 可児市役所 いじめ防止専門委員会相談室 行き 限 期 効 有 出 差 年 3 和 令 で ま 日 1 3 月 3 は 手 切 ん せ ま り い やまおり線② . g n d i l i g g n a e t s a p / e u g l g n n a y g a L 1 g n a n i i p u t t a ) け づ り の ( l e p a p 2 g n a s o p a t a k g a p ) ① 線 り お ま や ( . a y n i l a n ) ② 線 り お ま や ( o t i g o u h - i l , e u g l g n a a n o y u t a n g a p a K p m a t s g n n a g n a l i a k a n i d n H i . x o b l i a m a s 2 3 やまおり線① a s g n u k , o r e P a y a K , t a u s l . t a u m u s l g n o k a m e l b o r p y a m y a w a k i g a p a K t n a m a u s g n ) o a n g g n t i n n n a l n o n a y y a u a n a k i t u n g s ( a k a y i h h a n t a g n i y l l i u b a s g n e d e w p , p a s u - g a p k a m i . t a l u s a s o t i g n a m a l a n n a a d i i d n h t a i a m e b o r p g n o y n l i a s g n o u t u t l y a i m a K . n b o o a s i l a g m g n o y n i g n a a b i a s n h b a s a s n m a n i i i n a a r a p g n p s i i i - g a m g n m a k n i r i o m a m a s a K . a m e b o r p g n o y n l i g n a a b o s e r a m a r a p l g n o y n i g n a g n a l n a s a k a l t a a t r o p u s u s y a i m a K . n m a i a s t a u m u s l t a b o o l h n i H a e n i l t o H n o i t a t l u s n o C g n y i l l u b - i t n A す で 要 不 で ま 日 1 3 月 3 年 3 和 令 は 手 切 5 1 1 3 6 2 0 2 1 0
8 号
番 話
電 談
相 め
じ い
の り づ け 9 のりづけ Isulat ang iyong problema at alalahanin tungkol sa bullying. Isulat ang iyong impormasyon Furigana Pangalan Edad Paaralan Grade Section Paano namin sasagutin ang inyong konsultasyon? □Sulat din □Telepono □Bahay □Sariling cellphone □Iba Tirahan 〒509-02□□ Gifu-ken Kani-shi Contact no. ( ) - Cellphone - - 才 の り づ け
Upang maging lungsod na walang bullying ang Kani city Nagtalaga ang Kani city ng "Committee of Experts for Anti-bullying" upang wakasan ang bullying. Nilalayon nito na maging panatag ang kalooban na pumasok sa paaralan at makapag-aral sa pagkaka-isa ng city hall, ng paaralan at ng mga magulang. Magulang/ Tagapag-alaga Mga kaugnay na organisasyon P a y oS u p o r t K o n s ulta s y o n Konsultasyon Pagpigil Paaralan Imporante na turuan ng magulang ang bata tungkol sa bullying a at kung paano ito nakakasama sa kapwa. Konsultasyon a n t a K o n s ulta s y o n Committee of Experts for Anti-Bullying of Kani City S urvey Bullying y n t g a n P a a g n sin City Hall Mamamayan at Trabahador Maging mabait kayo sa inyong kapwa at seryosohin ang problema ng bullying. 10
Mensahe mula sa mga Dalubhasa ng Bullying Prevention "Upang wakasan ang bullying, mahalagang "Mahalaga rin ang iyong negatibong maging "Batang alam damdamin. (galit, lungkot, dismaya, kaba, maawa at makisama sa kapwa."" atbp)" Hashimoto Osamu (Japanese Faculty of Psychology Association Gifu branch Bullying Problem Director) Mizuno Kayo (Vice Chairwoman / Clinical Psychologist) "Magbigay ng kahalagahan sa sarili at sa ibang tao. Lahat tayo ay mahalaga." "Lahat tayo ay may pagkakaiba. Dapat isa-isip na kahit tayo ay magkakaiba, parehas tayong mga tao. Lahat tayo ay dapat magkasundo." Kakeno Mayo (Abogado) Kajii Satoru (Dating Director ng Central Child Consultation Center) Kani City Committee of Experts for Bullying Prevention Consultation Room Kani City Family Life Plaza mano ‒ Kosodate Shien ka 2F Telephone Consultation Children Consultation (Free Dial) 0120-263-115 0574-62-8700(Direkta) (Lunes ‒ Biyernes) 8:30AM to 5PM Consultation by Letter Gamitin ang form na nakalagay sa pahina 8 ‒ 9 ng pamphlet Konsultasyon gamit ang Smartphone/Cellphone (Mail) Gamitin ito kung hindi makatawag sa oras ng konsultayon. Huwag kalimutan i-register ang contact no. dahil dito din sila mag-rereply. ▼ Mayroon ding ibang lugar na maaaring kumonsulta.▼ Heart-to- heart telephone consultation/Kokoro no denwa soudan (Kani City, Institute of Education) 0574-63-2444 Kahit anong alalahanin tungkol sa pamumuhay sa paaralan (Lunes - Biyernes 9AM to 4PM) FREE DIAL な や み いおう 24 Kodomo S.O.S. (Gifu Prefecture BOE) 0120-0-78310 available 24 hours Children's Rights No. 110/ kodomo no jinken 110ban (Ministry of Justice) FREE DIAL 0120-007-110 (Lunes - Biyernes 8:30AM to 5:15PM) Children's Rights No. 110/ kodomo no jinken 110ban (Ministry of Justice) 〒500-8114 Gifu-shi Kinryucho 5-13 Gifu Chiho Houmu Kyoku Jinken Yogo lin Maaaring kumonsulta sa pamamagitan ng sulat o postcard. Children's Rights SOS e- mail/ kodomo no jinken e- mail (Ministry of Justice) Childline/ chairudorain (Special NPO) 0120-99-7777 espesyalista sa mga batang 18 anyos pababa (Araw-araw 4PM to 9PM) 可児市いじめ防止パンフレット(中学生用) 令和2年3月発行 発行/可児市 フィリピン語版 第2版 500