Independence ng Investigative Media Entities, Nakababahala 4 TSUPER AT PAHINANTENG NAGPOSITIBO SA DROGA NAG-CONFIRMATORY TEST PA 5 MEDIA HUBS NI SEC. ANDANAR 3 ISSN NO. 2672-2631 • TOMO 1 BLG. 3 • BUREAU OF COMMUNICATIONS SERVICES • HUNYO 2019 KUMPISKADONG DROGA, RECORD HIGH - PDEA 2 NCMF, NCIP Palalakasin ang Representasyon ng Moro at Lumad sa Gobyerno 2 COCO TIANGGE - Itinampok ng Philippine Coconut Authority local at exported na produktong gawa sa niyog nito lamang Hunyo 24-28, 2019. Siniguro ni PCA Market Research & Promotions Division Chief Rosella Villaruel na walang napapahiya sa dami ng benepisyong nakukuha mula sa niyog. (PCA) ang iba't ibang SPECIAL REPORT Latest sa Bangon Marawi 2 Ano ang masasabi mo sa Balita Central? Sumulat o bisitahin, i-Like, i-Follow, at magkomento sa aming social media at website. bcs.gov.ph bcs.gov bcs_gov bcs_gov
2 Hunyo 2019 Balita Kumpiskadong Droga, Record High - PDEA Ni Carolina S. Tongko QUEZON CITY - Nakapagtala ang Drug Philippine Enforcement Agency (PDEA) ng record high na bilang ng nakumpiskang iligal na droga ngayong unang kwarter ng 2019 kumpara sa naging record na nito sa nakalipas na 10 taon. Humigit-kumulang sa P5 bilyon halaga ng iligal na droga ang nasamsam ng PDEA kasama ang ibang law enforcement agencies sa ng pagtatapos Marso 2019 kumpara sa unang kwarter ng taon mga nagdaang mula 2009 hanggang 2018. na ang naaresto samantalang 5,375 drug personalities naman ang nasawi. Kasama rin sa ulat ang 653 bilang ng mga naarestong government workers at 2,185 na nasabat na mga batang nasa edad 4 hanggang 17 taon. Sa kabuuan, ipinagmalaki ng PDEA na sa 42,045 bilang ng "Iyon pa lang po is a big indicator that indeed, n a r a r a m d a m a n na sa mga kalsada it matters where sa most, communities. We hope that it is already being felt by the communities, iyong in regard to the decline of illegal drug activity," turan ni PDEA Spokesperson Derrick Arnold Carreon. especially PDEA Spokesperson Carreon mga barangay ay 12,099 na rito ang "drug-cleared". Maging nitong Mayo 30, 2019 lamang ay ibinalita ni Presidente Rodrigo Duterte sa Filipino community sa Japan na pababa na ang bilang ng iligal na droga sa bansa. Base sa datos na inilabas ng ahensya mula Hulyo 1, 2016 hanggang Marso 31, 2019, nakapagkumpiska na ito ng P32.42 bilyong halaga ng droga, controlled and chemicals, at drug laboratory equipment. Sa kabilang banda, nasa 318 na rin ang bilang ng nawasak nitong dens and clandestine laboratories. "Ang droga pababa na. . . Pero meron pa ring nagtatapon," ayon sa Pangulo. precursors Sinegundahan naman ito ni PDEA Spokesperson Carreon. "Perusing the figures ending March 31, 2019, the number of anti-drugs operations, the number of drug personality arrested, and even the bulk of from Ipinakita rin ng datos na sa 127,379 anti-drug operations na naikasa ng PDEA, 182,061 confiscation of dangerous drugs, dismantling clandestine of laboratories and drug dens, including of high-value targets, the number of children involved in dangerous drug operations, and drug-cleared barangays these account as - all of supporting evidence the President's pronouncement," ani ng Tagapagsalita. to is "The President on of top all situations. The President himself is leading the national against campaign illegal drugs and agencies will all not until President's the order marching has been achieved," p a g s i s i g u r o ng Spokesperson. stop Patuloy pa rin ang a n t i - d r u g operations ng sa 20,810 barangay sa kasalukuyan. ahensya Nanawagan din si Spokesperson taumbayan na sa Carreon magsumbong may nalalamang iligal na kalakalan ng droga sa kanilang lugar. "Ang panawagan po namin sa buong sambayanan: ang pagtugon po natin sa problema iligal na droga ay hindi sa lamang sa nakasalalay pamahalaan, but it requires the whole government - a approach. "whole-of-nation" Let's not turn a blind eye when we trade happening in our respective communities, kasi it's our own way of helping the government in our vision to combat illegal drugs activities," its paghihimok nito. ■ kung see illegal drug and Special Report: Latest sa Bangon Marawi Ni Monica N. Ladisla Mula nang maideklarang ligtas na ang Marawi mula sa mga teroristang Maute noong Oktubre 17, 2017, tinatayang 1,608 pamilya na ang nailipat sa mga temporary shelters at inaasahang makapagtatayo pa ng dagdag na 1,500 sa Boganga Transitory Site at 1,000 sa Rorogagus Transitory Site ang bago matapos taon. Nasimulan na rin ang pagtatayo ng 2,000 permanent housing units sa Pamayandeng Saranao Residences sa Brgy. Kilala pati palengke, health center, livelihood hall, at multi-purpose hall. pampublikong gusali, kasama tinatayang 12 bilyong sa ang rehabilitation pagpapagawa ng Marawi- Saguiaran-Piagapo-Marantao Ring Road at Transcentral Roads (Phase I-IV), bukod pa sa ibang lokal na proyekto. Department Ayon of and Public Works Highways Usec. Emil Sadain ng on Subcommittee Reconstruction ng TFBM, nakatakda nang magsimula ang konstruksyon ng Marawi Transcentral Road Contract Packages Hulyo ngayong taon. budget kay itong Sa kabilang banda, sinisiguro naman ng Department at of Health Department of Social Welfare and Development, co-chairs ng Subcommittee on Health and Social Welfare ng TFBM na patuloy ang probisyon ng relief assistance sa mga internally displaced na residente ng Marawi. Noong Abril 6 lamang ay nakapagpamahagi na ng P73,000 cash assistance sa mga pamilyang nasa MAA. Available sa mga mamamayan ang mga food pack na nagkakahalagang isa at may P11,000 bawat lamang hygiene kits, gamit pangkusina, sleeping gears; sustainable livelihood programs; tulong pinansyal FOR A GREATER MARAWI - Presentasyon ng Reconstruction and Development Plan ng DPWH. Sa biometrics-based profiling ng Housing and Urban Development Coordinating Council at National Housing na Authority nangunguna sa Subcommittee on Housing ng Task Force (TFBM), Bangon Marawi 37,479 ang naitalang internally displaced kung saan 15,727 rito ang nakatira sa most affected area (MAA). (NHA) family pamilya na at Pagdating sa pagsasaayos ng kalsada, tulay, at mga ( ▶ 6 ) Hunger Rate sa Bansa, Bumaba sa Unang Kwarter ng 2019 - SWS Ni Carolina S. Tongko Bumaba ang bilang ng mga pamilyang Pinoy na nagugutom sa inilabas na first quarter survey ng Social Weather Station (SWS) noon lamang Marso 28-31, 2019. Sa tala ng SWS, bumaba sa 9.5 percent ang hunger rate sa bansa ngayong Enero hanggang Marso kumpara sa 10.5 percent noong unang kwarter ng 2018. Nangangahulugan ito na mula sa 2.4 milyong pamilya noong 2018, bumaba na sa 2.3 milyon ang nakaranas ng kagutuman sa pagpasok ng 2019. Nagtala ang survey ng pinakamababa sa Kalakhang Maynila na mula sa 18.3 percent o 581,000 pamilya noong Disyembre 2018 ay 11.7 percent na lamang o 387,000 pamilya noong Marso 2019. Bumaba rin ang hunger rate sa Mindanao ng 2.2 points mula 8.4 percent noong Disyembre ng nakaraang taon. Sa kabilang banda, may nakita namang pagtaas ng 0.6 sa Luzon habang 0.8 sa Visayas. ( ▶ 6 ) NCMF, NCIP Palalakasin ang Representasyon ng Moro at Lumad sa Gobyerno Ni Joan A. Alcantara QUEZON CITY - Ibinahagi ng kamakailan National Commission on Muslim Filipinos (NCMF) at National Indigenous Commission on kani- ang (NCIP) People kanilang tugon sa panawagan ni Pangulong Rodrigo Duterte na mas palakasin pa ang representasyon ng Moro at Lumad sa gobyerno. Sa naging pahayag ni NCMF Tahir Executive Sinsuat Lidasan, sinabi nitong tinitingnan ng NCMF sa kasalukuyan ang pakikipag- Director Jr., ugnayan sa iba't ibang ahensya ng gobyerno upang hikayatin ang mga ito na mag-empleyo sa kanilang hanay ng mga kababayan nating Muslim para sa kanilang mas malawakang representasyon. ng Executive Director, magdudulot ang ganitong istratehiya o polisiya ng recruitment sa mas madaling pakikipagdayalogo sa mga ahensya ng mga komunidad sa Mindanao lalo na sa usapin ng pagsasaka. Ani "We are being concentrated in one or two agencies lang, na it would be better na ma-spread out iyong appointment natin. As long as they're qualified, and they're competent, and they can be an asset in the agency that they will be joining," turan ni Exec. Dir. Lidasan. "For example, it would be nice if we have Muslims in DA. . . Pwede implement projects concerning Muslim farmer in Mindanao, in Maguindanao, in Lanao del Sur. The Muslim officials can connect with the Muslim communities and be able to convey the government message and projects to the Muslims. Especially if one speaks the language, the dialect of the community they'll be serving," pagpapaliwanag pa nito. ( ▶ 6 )
M E D I A M A N Ni Martin M. Andanar Media Hubs sa Luzon, Visayas, at Mindanao Ngayong Hulyo 22, 2019 ang ikatlong State of the Nation Address (SONA) ni Pangulong Rodrigo Duterte. Bago ito ay magkakaroon ng pre-SONA ang iba't ibang sangay ng ating pamahalaan para ipakita ang kanilang mga naging accomplishment at kung anu-ano pa ang nasa kanilang programa para sa nalalabi pang tatlong taon ng kasalukuyang administrasyon. "Tatak ng Pagbabago" ang naging slogan ng Duterte Administration, pero hindi ito nakasentro lang sa pagbabago ng ugali na kumbaga, kung dati kang may bisyo ay iwasan mo na. Pagbabago ito para sa maraming aspeto ng ating buhay bilang mga Pilipino. Pagbabago sa sistema ng pamamalakad sa pamahalaan para naman maramdaman ng ating mga kababayan ang pagsulong at pag-unlad. EDITORIAL BOARD EILEEN CRUZ-DAVID Editor-in-Chief DARIUS JOSUE Managing Editor JOAN ALCANTARA Associate Editor CAROLINA TONGKO Production Manager ARLENE BARRIENTOS Circulation Manager KEVIN LARANANG Art Director / Cartoonist IVY ATOMPAG MONICA LADISLA Writers / Researchers ARNOLD DIAMAT Photographer ENREL TAN RAYMOND DELA RAMA Layout Artists BALITA CENTRAL is published bimonthly by the Bureau of Communications Services with office address at PCS Bldg. 310 San Rafael St. San Miguel Malacañang Complex, Manila 1005. BALITA CENTRAL is freely distributed by the Bureau of Communications Services. Any person caught selling copies of the tabloid will be penalized. For any inquiries, you may contact us through the following: Phone: (02) 734-2117 • E-mail: Facebook: bcs.gov • Website: Editoryal Aminin na natin na may mga nami-miss ang mainstream media na ibalita tungkol sa magagandang development sa ating bansa lalo na sa larangan ng imprastruktura, kaya naman hinihikayat ko kayo na kahit paminsan-minsan ay sa PTV kayo manood, ang ating government television, na laging nag-co-cover ng mga balitang pampamahalaan. Doon ay actual ninyong makikita ang mga nasa ilalim ng "Build, Build, Build" projects na may mga nakumpleto, tinatapos, o kaya ay sinimulan na. Matutuwa kayo sa inyong mapapanood dahil sa malapit na hinaharap, aanihin natin ang bunga ng mga proyektong ito. Sa panig naman ng Presidential Communications Operations Office (PCOO), palalawakin ng aking departamento ang pagtatayo ng media hub sa buong bansa para maging mas epektibo ang paghahatid ng mga balitang pang-gobyerno at malabanan ang paglaganap ng disinformation. Nauna nang itinayo ang media hub sa Mindanao na malapit nang matapos. Ang kasunod nito ay ang sa Luzon at Visayas. Ang media hub sa Visayas ay sa Cebu itatayo; at sa Clark, Pampanga naman ang sa Luzon. Kapag fully operational na ang mga media hub na ito ay dito agresibong isusulong ang mga inisyatiba ng pamahalaan sa freedom of information, media security, at ang patuloy na pagsisikap na mawakasan na ang problema sa lokal na komunismo - lalo pa at isa sa hangarin ng ating mahal na Pangulong Duterte ang ganap na kapayapaan sa buong bansa. At dahil naniniwala ako sa potensyal ng ating mga kabataan at sa kanilang pagiging digitally native at mayorya sa kanila ay hasang-hasa sa social media, nais ko silang bigyan ng malaking papel sa larangan 3 Hunyo 2019 ng komunikasyon. Nasimulan ko na ang programang "Youth for Truth" (YFT) kung saan ay ipinaliliwanag sa publiko sa pamamagitan ng mga kabataan kung paano lalabanan ang fake news. Bukod sa pag-iikot sa mga probinsya para magsagawa ng forum sa local bloggers, may radio program na rin ang YFT na umeere tuwing Biyernes ng gabi sa Radyo Pilipinas. Kapag naitayo na ang mga media hub, mas lalawak ito at maieere sa mga himpilan ng Radyo Pilipinas sa iba't ibang bahagi ng ating bansa gamit ang lokal na dayalekto. Kauna-unahan ang mga media hub na ito sa ating bansa na tatawagin natin na "Government Communications Training Facility". Ang kagandahan dito ay nakasentro ito sa mismong pagsasanay ng information officers mula sa local government unit o LGU hanggang sa national government sa larangan ng paghahatid ng mga balita at impormasyon sa lahat ng platform - TV, radio, newspaper, at maging sa online and news agencies. Sa kasalukuyan ay patuloy nating pinalalakas ang online presence ng media ating pamahalaan. Nitong May 2019, ang Philippine News Agency o PNA ay mayroon ng 2.2 million page views - eighth months ahead of the target date. Kaya naman nagpapasalamat ako sa lahat ng kasamahan ko sa PCOO na hindi nagsasawang itaguyod ang tatak ng pagbabago at pag-unlad na iniatas ng ating Pangulo. ■ agencies ng
4 Hunyo 2019 Balita FREEDOM PARK Ni Joan A. Alcantara Mayo uno sa Liriko ". . . Karapatan ay niyuyurakan Hanapbuhay ay walang katiyakan. Mababang sahod ay nakapako Subsob sa trabaho, wala pa ring benepisyo Ilang taon ng kontraktwal Hindi pa rin nagiging regular." ang mga itong makakuha ng experience hanggang sa makahanap sila ng permanenteng trabaho. II. 'Mababang sahod ay nakapako, subsob sa trabaho wala pa ring benepisyo'? Ibinahagi ng Confederation for Unity, Recognition, and Advancement of Government Employees ang anila'y sinusulong nilang mga batayang karaingan sa sahod at trabaho kasama na nga ang pagsasakatuparan ng national minimum wage na P16,000. Ayon sa kanilang kinatawan na si G. Ferdinand Gaite, napakalayo ng P11,000, na pinakamababang sahod sa kasalukuyan, sa sinasabing living wage na P35,000 o maging sa P42,000 na itinakda diumano ng gobyerno na kailangan ng isang pamilyang may lima hanggang anim na katao. Nais namang iparating ng DOLE na may proseso rito ang Department of Budget and Management (DBM). "The process of increases in the government is through the budget. . . So lahat naman ng government agencies, they propose the budgets. Isama mo. And then it will go through discussions, it will go through Congress. Kahit na mga pulis, I think they went through the budget process," paglilinaw muli ng Undersecretary. - Tubaw Music Collective I. 'Karapatan ay yinuyurakan, hanapbuhay ay walang katiyakan'? Kasabay ng naging komemorasyon ng buong bansa sa mga natatanging kontribusyon ng ating mga manggagawang Pinoy noong Mayo 1, 2019, muling nagpasaliwasan ang Migrante International upang ipanawagan ang kanilang naising buwagin ang labor export program na anila'y lalo pang nagpapataas ng bilang ng mga kababayan nating nangingibang bansa. Binigyang-diin naman ni Department of Labor and Employment (DOLE) Undersecretary for Labor Relations, Special Concerns, and Regional Operations Cluster Ana Dione na ang labor export program ay hindi kailanman naging polisiya ng gobyerno, bagkus ay isa lamang alternatibong trabaho. "We want to take a slice of the global market, and also have at the same time domestic," tugon ni Usec. Dione. "Kung ikaw ang professional, nasa iyo kung gusto mo rito or if you want to apply a job overseas. Alternative lang iyan," dagdag pa nito. Sa kabilang banda, nais ipaalam ng DOLE na bilang sagot sa pagpapaigting ng trabaho sa loob ng bansa, sa nagdaang tatlong taon ay naging epektibo ang job fair dahil maraming naempleyo kahit "on the spot". Bukod pa rito, meron ding "apprenticeship" para sa mga kabataang aplikante na tinatawag ang ahensya upang tulungan Binigyang-linaw din ni Usec. Dione ang kasalukuyang sistema sa pagtatakda ng minimum wage. "If you talk about national minimum wage, ang sinasabi nila pare-pareho ng minimum wage from Aparri to Jolo. But it takes legislation to do that," aniya. "Hindi kasi magawa iyon dahil ang current na batas Regional Wage Boards - regional minimum wages. Mayroon tayong minimum wage from Region 1, Region 2, Region 3, magkakaiba 'yan. . . It is Congress who decides," pagsasapunto niya. Sa kabila nito, sinabi ng Undersecretary na sa kasalukuyan ay sinisiguro ng pamahalaang may kinatawan ang labor groups sa Regional Wage Boards na binubuo ng tig- dalawang representante mula employer at worker sectors at mga representante mula DOLE, National Economic and Development Authority, at Department of Trade and Industry. "Sa DOLE kasi malakas ang tripartism na proseso. Ibig sabihin kapag may policy, talagang sina- subject namin ito sa discussions and consultations," ani Usec. Dione. Kanya ring nabanggit ang nakabinbin nang petisyon ng mga manggagawa upang buwagin ang RA 6727 o ang mga nabanggit na Regional Boards. Samantala, sinabi ni G. Gaite na bagama't wala silang tutol na pataasin ang sahod ng mga sundalo, pulis, at guro, panawagan pa rin ng grupong pataasin ang sahod ng lahat na ng manggagawa sa pampublikong sektor. DOLE Usec. Dione III. 'Ilang taon ng kontraktwal, hindi pa rin nagiging regular'? Ibinahagi ng DOLE na simula nang mag-umpisa ang kasalukuyang Administrasyon, isinusulong na nito ang regularisasyon sa hanay ng pribadong sektor. Simula noong 2016 hanggang 2018, humigit-kumulang 500 manggagawa na ang naging regular sa tulong na rin ng ahensya. Sa kabilang banda, iba ang istorya pagdating sa mga nagtatrabaho sa pamahalaan. Sa katunayan, sinabi ni Usec. Dione na nasa pakikipagdayalogo ngayon ang ahensya upang "i-rationalize" o "i-rightsize" ang mga plantilla sa gobyerno o alamin lang ang tamang bilang ng kakailanganing mga kawani bilang tugon sa panawagang gawing regular ang lahat ng job order, contract of service, contractual, at casual na nagtatrabaho rito. Ayon kay Usec. Dione, budget muli ang pinag-uusapan pagdating sa pagsasa-regular ng mga posisyon sa gobyerno kaya dadaan ito sa parehong proseso ng DBM. ■ Independence ng Investigative Media Entities, Nakababahala: PTFoMS MANILA - Nananatiling isa ang Pilipinas sa mga bansang may pinakamalayang pamamahayag bagama't may malubhang alalahanin sa pagiging "independent" ng media entities pagdating sa investigative journalism lalo na ang mga foreign- funded media outfit. Ito ang naging pahayag kamakailan ng Presidential Task Force on Media Security (PTFoMS) sa gitna ng kabi-kabilang "fact-checking" diumano ng iba't ibang midya sa war on drugs ng pamahalaan at maging sa statements of assets, liabilities, and net worth ni Pangulong Rodrigo Duterte at ng kanyang pamilya. Ayon at Undersecretary Joel Sy Egco, hindi exempted sa corruption ang sektor ng midya sa kabila ng katotohanang "biased" ang media entities sa kanilang owners at advertisers. "So called AC-DC, fly-by-night, or hao-shiao media practitioners are among the sad realities here," ani Usec. Egco. "In publishing investigative reports, there are interests and motives that are taken into account. . . There are serious questions on outfits that are said to be funded by foreign interests. Such is in the series of articles written by former Ambassador Rigoberto Tiglao on how these media groups or entities kay PTFoMS Executive Director Ni Joan A. Alcantara operate using endowments from foreign sources," pagsisiwalat pa niya. Sa kabilang banda, sinabi ng PTFoMS na isang paraan ang social media upang malaman ng publiko kung ano sa investigative reports ang reliable sa hindi. "In the age of social media, which is a great equalizer, any information can be double-checked, validated, and further verified," pahayag ng Undersecretary. "What is important is that anyone who proclaims the truth can be easily scrutinized nowadays. There are the dangers of omission, or presenting a half-baked story, and the deliberate effort to mislead or misinform. The receivers should be more circumspect and vigilant against these malpractices in the marketplace of ideas," paalaala pa niya. Cyberattacks sa journalists, binibigyang-pansin Binigyang-linaw rin ng PTFoMS ang naging pahayag ng Committee to Protect Journalists (CPJ) na hindi diumano pinagtutuunang-pansin ng ahensya ang cyberattacks o online harassments sa journalists lalo na sa mga tumatalakay sa kaso ng human rights sa bansa. Sa katunayan, tinuturing na tagumpay ng PTFoMS ang kamakailan lamang ay naging pakikipagtulungan ng Facebook sa ahensya sa pagtanggal ng kumalat na post na nagbanta sa buhay ng mamamahayag na si Bb. Julie Alipala nitong Sityembre ng nakaraang taon dahil diumano ay isa siyang komunista o terorista. Sa ginanap na pulong noong Oktubre 3, 2018 sa pagitan ng PTFoMS at Facebook, nangako ang mga opisyal ng popular na social media na makikipagtulungan sa pamahalaan upang masiguro ang online security ng journalists sa bansa. Nais ding bigyang-diin ni PTFoMS Chief-of-Staff Atty. Abraham Agamata na sa naging pag-uusap ng ahensya sa mga representante ng CPJ noong Abril 15, 2019, nagkaroon ng komprehensibong pagsusuri sa mga kasong naresolba na ng PTFoMS maging update sa Maguindanao Massacre. Paalaala ng PTFoMS, mismong CPJ sa kanilang 2018 Global Impunity Index ang nagsabing nag-improve ang katayuan ng bansa pagdating sa pagsiguro ng seguridad ng mga Pilipinong peryodista. Sa ipinalabas ding ulat noong Disyembre 2018 ng Reporters Without Borders, isang international non-profit at non-governmental organization, tinanggal na sa listahan ng Top 5 Most Dangerous Places for Journalists sa mundo ang Pilipinas. ( ▶ 10 )
Balita 5 Hunyo 2019 46 Tsuper at Pahinanteng Positibo sa Droga, Sumailalim sa Confirmatory Test ng PDEA Ni Carolina S. Tongko QUEZON CITY - Sumailalim pa sa confirmatory test ang 46 truck drivers, mga pahinante ng truck, at tricycle drivers ng Manila International Container Port at Port of Manila South Harbor na nagpositibo sa droga matapos ang naging surprise drug testing sa kanila nito lamang Mayo 16, 2019. rehabilitation program sila, and that's the only time that they can go behind the wheel again," pahayag ni PDEA Spokesperson Derrick Arnold Carreon. Dagdag pa ng Spokesperson, depende sa resulta ng drug dependency evaluation (DDE) ang uri ng intervention program na ibinibigay sa bawat nagpositibo. Ayon sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA), hindi kinulong ang mga trabahador bagama't hinahawakan muna pansamantala ng Land Transportation Office (LTO) ang lisensya ng mga nagpositibong drayber hanggang sa sila ay ma-clear. "Depending on the degree of use, as a result of DDE, kung mild, moderate, or severe, it will determine if the person will undergo community-based, out- patient, or in-patient rehabilitation," ani ng Tagapagsalita. "Wala naman po tayong hinuli diyan. Hindi naman sila ikinulong. We do confirmatory testing. Confirmatory testing is necessary kasi it might happen that the presumptive positive result is because of medication being taken by a person. Ngayon, kung na-validate ng confirmatory testing na gumamit, 'yan. May may ( ▶ 11 ) Siyasatin Lahat ng Mobile Phones Hindi Lang Galing Tsina - DICT Ni Ivy E. Atompag Oplan Harabas: Drug Testing Muna Bago Pasada Hangad ng PDEA sa biglaan at sabay- sabay na mandatory drug testing ng mga pampublikong tsuper na maiwasan ang mga aksidenteng maaaring idulot intervention na po Brigada Eskwela, Todo Suporta ang AFP, PNP Ni Monica N. Ladisla MANILA - Bukod sa madalas at nakagawian nang pagpapatrol at pagsasagawa ng checkpoints upang masiguro ang kaayusan sa pagbabalik- paaralan ng mga estudyante, umagapay rin ang parehong Armed Forces of the Philippines (AFP) at Philippine National Police (PNP) sa paglilinis at pagkukumpuni ng mga pasilidad ng iba't ibang eskwelahan sa bansa sa ilalim ng taunang Brigada Eskwela ng Department of Education. Ayon kay AFP Public Affairs Office (AFP-PAO) Chief Col. Noel Detoyato, kasama ang kasundaluhan ng mga magulang at estudyante maging sa malalayong lugar na nagkumpuni ng mga upuan, mesa, at palikuran ng mga paaralan. Naghandog din ng mga materyales tulad ng plywood, pako, at floorwax ang mga magigiting na sundalo para sa Brigada Eskwela. gamit. Minor lang naman na mga gamit ang nasira," paliwanag ni PNP Spokesperson Police Col. Bernard Banac. "Kaya kailangan pa rin talaga na kapag walang pasok dapat ay naka-lock ang mga silid-aralan at 'yung mga gate ng silid-aralan ay nakasarado," paalaala pa nito. Sa kabilang banda, may mga lugar pa rin na patuloy na nasa heightened alert status ng AFP ngunit siniguro ni Col. Detoyato na nakaantabay ang mga sundalo kaya naman walang dapat ipangamba ang nagbabalik-eskwelang publiko. "We really have to protect the youth kasi sila ang ginagawang sangkalan at very vulnerable na sector ng ating society sa recruitment leftist and other scams ng mga terrorist organizations," turan ng AFP-PAO Chief. QUEZON CITY - Sa kabila ng naging agam-agam ng mga Pinoy sa paggamit ng electronic services at gadgets gaya ng mobile phones at internet networks na made in China matapos ang naging security ban ng US sa Huawei kamakailan, pinaalalahanan ng Department of Communications and Information Technology ang publikong (DICT) maging masiyasat sa pagbili at paggamit ng lahat ng electronic products na galing ibang bansa at hindi lang sa China. Ito'y dahil malaki ang tiwala ng DICT na handa ang ahensyang sugpuin ang cyber threats sa national security ng Pilipinas. "The DICT has the tools necessary to protect our cyberspace against threats affecting national security. The cybersecurity management platform has also been established to protect critical infrastructures, including government network assets and facilities," paliwanag ni DICT Assistant Secretary Alan Silor. Bukod pa rito, sinisiguro rin ng DICT na may nakaumang itong regulasyon at ng istandard electronic equipment. sa pag-apruba The Philippines has enjoyed a liberal regulatory regime including a standard equipment type approval or certification processes . . . and that safeguards have been in place in order to ensure the cyber security of critical infostructures and industries," pahayag ni Asec. Silor. Aniya, mahalaga pa rin ang maging mapanuri upang makaiwas sa identity theft at iba pang malisyosong aktibidad sa cyberspace ang publiko. "The DICT likewise counts on the sound discretion of eFilipinos to practice cyber hygiene and be aware of potential dangers of potential online content," tugon ng Assistant Secretary. Risk nakalatag na management procedures, Sa kanyang naging pahayag, sinabi ni Asec. Silor na bahagi na ng operasyon ng mga industry telecommunication ang pagkakaroon ng risk management procedures. Sa kabila nito, siniguro pa rin nila sa pamahalaan ang isang diversified architecture sa kanilang operasyon bukod pa sa istrikto nang system audit bilang pagsunod sa Cybersecurity Masterplan 2022 na kumikilala sa industriya ng telekomunikasyon bilang isang critical infostructure. "These companies have exhibited the that network confidence maintaining equipment which origins are that of China, or supplied by Chinese companies, are routinely audited for vulnerability and integrity," ani ng DICT Assistant Secretary. ■ "Ang commitment palagi ng ating field commanders, especially sa level ng mga batallions natin, is the manpower and nagdadala na rin ng mga basic na tools," ani Col. Detoyato. Sa panig naman ng PNP, naging sa katuwang ang mga kapulisan pagkukumpuni sirang ng mga bintana at pagpipintura depende na rin sa naging pangangailangan ng eskwelahan. Pinaigting pang seguridad sa mga paaralan at kalapit na lugar Sa kasagsagan ng Brigada Eskwela, may mga naitalang insidente ang PNP ngunit maituturing na minor lang dahil na rin sa mas pinaigting pa nitong seguridad. "Ang nakita natin sa Brigada Eskwela ay may mga gamit ng mga eskwelahan na medyo nasira. Maaaring nitong bakasyon ay may mga nakakapasok na mga tao at may mga nasisira na Ugnayang sportsfest kasama ang lokal na gobyerno Bukod sa paglilinis ng mga eskwela, kaakibat din ang PNP ng lokal na gobyerno sa paghihimok sa mga kabataan na sports. "Kailangan magkaroon ng activity ang mga kabataan para occupied sila at hindi malulong sa barkada o sa iligal na droga. Kaysa naman nandoon lang sila sa bahay na naglalaro ng Mobile Legends o kaya online games, mayroong mga sports activities ang local government na nakaalalay ang kapulisan. Sumusuporta tayo," ayon kay Police Col. Banac. lumahok sa Katulad ng PNP, nakasuporta rin sa kaparehong gawain ang AFP. "We always hold iyong mga sportsfest. Kasi gusto nating mapalapit iyong mga sundalo natin sa mga estudyante at civilians through sports. May mga kampo kasi tayo na may mga facilities. summer nag-o-open kami Every ng mga clinics para sa mga bata," pagbabahagi naman ni Col. Detoyato. ■
6 Hunyo 2019 Balita Special Report: Latest sa Bangon Marawi (mula sa pahina 2) . . .para sa paghahanap ng trabaho; agarang tulong medikal; psycho-social intervention; at training para sa mga programang pangkabuhayan. Handog naman ng Department of Trade and Industry ng Subcommittee on Business and Livelihood ng TFBM ang "Kawiyagan", isang aktibidad na nagsisigurong diretsong matatanggap ng mga apektadong residente ng suporta tulong Marawi pangkabuhayan at ng humanitarian partners nito. Simula noong 2017, nakapagpamahagi na ng 3,052 sewing machines kasama ang starter cloths; 500 bigasan kits; grocery packs; sari-sari store starter kits; carpentry toolkits; electronic toolkits; carinderia kits; starter kits para sa Maranao delicacies o street food; at food carts kasama bisikleta at sangkap sa pagluluto. ang at ahensya Nagbukas din ang Technical Education and Skills Development Authority ng skills training para sa pagluluto, paggawa ng tinapay at pastry, pananahi, computer system servicing, electrical installation at maintenance, at iba pa. Ang Department of Science and Technology naman ang nagbigay ng skills training para sa do-it- yourself bamboo shelter production; paggawa ng corn mill; personal care products; charcoal briqueting; herbal processing; at essential oil extraction na pwedeng panghanapbuhay. Resource Management ng TFBM sa pagsiguro ng maayos na distribusyon ng lupa sa mga residente ng Marawi. Agaran na rin ang demolisyon at pag- aalis ng debris sa 24 barangay sa MAA sa tulong na rin ng NHA. Sa kasalukuyan, 390 istruktura na ang dine-demolish sa kabila ng patuloy na paghahanap sa 49 pang unexploded ordnances para mai- dispose. Target ng TFBM na malinis sa lahat ng debris ang Marawi sa Nobyembre upang masimulan na ang konstruksyon ng mga pampublikong imprastruktura sa MAA. Naibalik na rin ang kapayapaan at serbisyong kaayusan maging ang publiko sa Marawi sa pangunguna naman ng Department of the Interior and Local Government ng Subcommittee on Security, Peace, and Order ng TFBM. Samantala, mahigpit pa ring pinapatupad ng Armed Forces of the Philippines ang security measures nito upang maiwasan ang anumang katulad na pag-atake sa hinaharap. Patuloy pa rin ang pakikipag-ugnayan ng TFBM sa lokal at internasyonal na midya para mapanatili ang transparency sa lahat ng aktibidades at pagsisikap ng grupo na maibangon ang siyudad. Ayon sa estima ng Department of Finance, aabot sa P60.51 bilyong piso ang halagang magagamit sa rehabilitasyon ng Marawi, Butig, at Piagapo sa loob ng limang taon. Kaisa ang Department of Environment and Natural Resources na pangunahing ahensya sa Subcommittee on Land Target ng Task Force na makumpleto ang rehabilitasyon ng Marawi sa 2022. ■ NCMF, NCIP Palalakasin ang... (mula sa pahina 2) Kasama na rin sa mga suhestiyon ng ahensya ang pag-appoint sa executive positions ng mga kapatid nating Muslim. mga ito ang tunay na social justice lalo na sa kanilang rights to ancestral domains. Bukod pa rito, balak din ng Komisyon na mas pagtibayin pa ang kasalukuyang praktis ng pagbibigay-referral sa mga bagong graduate na mga mag-aaral na Muslim sa unibersidad at kolehiyo sa pamamagitan ng paghihikayat sa mga itong mag-aplay sa mga posisyon sa gobyerno gamit ang iba't ibang media information campaigns. "How it'll be strengthened, actually, is to implement what is stipulated in the law. Nakasaad nga rito is ang ating Estado ay dapat mag-recognize, magrespeto, mag- promote, at protektahan ang karapatan ng indigenous people. . . Para ang bawat isa sa ating komunidad ay magiging active partner for nation-building," ani ng Commissioner. NCMF Exec. Dir. Lidasan "We are encouraging Muslim graduates of universities and colleges to apply in if government positions or agencies they think they are qualified because is encouraging the President now the government to absorb qualified Muslims to be able to provide equitable ni representation," Exec. Dir. Lidasan. paghihimok Sa panig naman ng NCIP, naniniwala ang bagong appoint na si Commissioner Allen Capuyan na kailangang mas paigtingin pa ang aplikasyon ng mga polisiya at mekanismo ng Indigenous Peoples' Rights Act of 1997 o RA 8371 na itinuturing niyang "covenant" ng gobyerno sa mga kapatid nating tribo para makamit ng Para matulungang maging aktib na katuwang sa pagpapaunlad ng bansa ang ating mga kapatid na katutubo, sinabi ni Comm. Capuyan na sisiguruhin ng ahensyang mabibigyan sila ng kakayahang maging competitive o makasabay sa mainstream. "Kasi may capacity na sila, e. Paano sila magiging productive member of our society kung mismong sa kanilang community ay nababaon pa rin sila sa kahirapan, at gutom, at injustice," turan ni Comm. Capuyan. "Bilang bagong Chairman sa NCIP, ito iyong napakalaking bagay na tinitignan ko, na the NCIP must be responsive and relevant to the changing times and events that is happening in our society, particularly ang nangyayari sa ancestral domain. At the same time, NCIP must make sure that the communities must be resilient, must be unified, must be capacitated, must be empowered para magampanan ang nila k a n i l a n g pamumuhay sa mga d a r a t i n g pang mga daan-daang t a o n , " paliwanag din nito. ■ NCIP Comm. Capuyan Hunger Rate sa Bansa, Bumaba sa Unang Kwarter ng 2019 - SWS (mula sa pahina 2) Muling pinulsuhan ng Balita Central ang taumbayan sa katatapos pa lamang na survey at narito ang ilan sa kanila: Jerry Badoria, 48, Potrero, Malabon Hamilton Chua, 39, Caloocan City Danilo Francisco, 47, Tañong, Malabon City Jovel Irish Gavica, 35, Longos, Malabon City Alma Soliven, 67, Pangasinan "Ako kasi, iisa lang ang anak ko kaya hindi naman kami gaanong nakararanas ng gutom kasi hindi naman tayo nagpapabaya sa trabaho. Ang concern ko lang talaga ay 'yung mga tao sa paligid natin. Talagang marami tayong kababayan na nagugutom sa bansa. Maaaring bumaba pero kaunti lang. Kakaunti kasi naniniwala pa rin tayo sa pamamalakad ng gobyerno." "Ganu'n pa rin kahit 'yung mga nasa lansangan. Tingin talaga ko, mas maganda lahat. kung magkaisa ang Although may nakikita kang improvement, kulang pa rin talaga, e. Kahit sa lugar namin, ganoon pa rin. Walang mapagkunan ng diskarte o sideline." "Nabawasan kasi umaangat na ang bansa natin, e. Siguro may mga naghihirap pero hindi na ganoon kagrabe gaya ng dati. Halos karamihan ng tao ngayon, nakakapag- business kahit small time. Katulad nakakapag- business ako kahit maliit. Kahit paano, nakararaos naman kami sa araw-araw." ko, "Pero sa tingin ko naman, bumaba - bumaba 'yung bilang ng mga nagugutom sa Pilipinas kasi maraming nagising na sangay ng gobyerno, lalung-lalo na ang mga concerned government sector na mag-provide ng mga livelihood programs sa iba't ibang barangay sa iba't ibang panig ng Pilipinas upang magbigay-tulong, magtustos, or maging source para sa unfortunate people." "Ay, 'yung bilang ng mga nagugutom po, marami sa panahon na 'to. 'Yung mga bilihin, pataas nang pataas. Tapos ang sahod, walang increase. Hindi sapat ang para matustusan sahod ang mga pangunahing pangangailangan. Maging ako, nagpapaaral ako ng mga apo. Nangungutang pa nga ako sa Bumbay para lang may maipadala sa mga apo ko". ■
Balita 7 Hunyo 2019 NDRRMC: "Duck, Cover, and Hold" 'Matik Tuwing May Lindol Ni Monica N. Ladisla QUEZON CITY - Muling pinaalalahanan ng National Disaster Risk Reduction and Management Council (NDRRMC) ang publiko na i-develop ang muscle memory ng mga ito pagdating sa "duck, cover, and hold" at iba pang dapat tandaan tuwing may lindol. Ito'y matapos hagupitin ng 6.1 magnitude earthquake ang Porac, Pampanga at yanigin ng intensity 5 na lindol ang Kalakhang Maynila kamakailan. inspeksyon sa mga imprastruktura matapos ang lindol. "Magawa lang 'yung tatlong bagay na 'yun, maging routine na para sa kanila na kapag lumilindol, automatic na gagawin nila, then we'll be saving lives," ayon kay Dir. Juangco. Nationwide Simultaneous Earthquake Drill Education, Bureau of Fire Protection, at Armed Forces of the Philippines. Ibinahagi rin ni Dir. Juangco ang pakikiisa ng Globe at Smart Communications sa ito ng ahensya. ■ inisyatibo na Ayon kay Bb. Susana Juangco, Director ng Capacity- Building at Training Service ng NDRRMC, natutukoy ang pagdating ng bagyo ngunit hindi pa ang lindol sa kasalukuyang estado ng teknolohiya sa bansa. Gayunpaman, patuloy ang walang-sawang pag-abiso ng ahensya sa publiko ng kahalagahan ng pagsunod sa proseso ng duck, cover, and hold at agarang paglikas upang makaiwas sa anumang sakuna. Hinihikayat din ng NDRRMC ang lahat na magkaroon ng masusing Sa kabilang banda, nanawagan din ang NDRRMC sa madla na makiisa sa gaganaping Nationwide Simultaneous Earthquake Drill sa Agosto 8 sa Ormoc City, Leyte at Nobyembre 14 sa Calapan City, Oriental Mindoro. Nakatakda ring makilahok sa nasabing malawakang drill ang Department of the Interior and Local Government, Department of Social Welfare and Development, Department of Health, Philippine Institute of Volcanology and Seismology, Department of NDRRMC Dir. Juangco YOUTH FOR TRUTH Mahigit tatlong buwan na ang lumipas mula inilunsad ng Presidential Communications Operations Office (PCOO) at ng Radyo Pilipinas 1 ang programang para sa mga kabataang kontra sa pekeng balitaan - ang Youth For Truth. Ang Youth for Truth o YFT, bilang kaakibat ng kampanyang Dismiss Disinformation ng PCOO, ay may layuning himukin ang mga kabataan na maging mas maalam sa pagkilatis kung tunay o huwad ang impormasyong nababasa o napapanuod nila lalo na sa social media. nang Tinatayang mayorya ng populasyon ng Pilipinas ang gumagamit ng social media at karamihan dito ay mga kabataan. Ang bilang na ito ay sapat upang magpalaganap ng maling impormasyon na maaaring makapanira sa isang tao o institusyon. Kung pagtutuunan ng pansin at oras upang maturuan ang mga kabataan ng kaalaman sa pagsupil sa disinformation na kilala sa tawag na "fake news", kabaligtaran ang magaganap at ang mga kabataang ito rin mismo ang makatutulong sa pagpapalaganap ng mga impormasyong makabubuti sa bayan. Ang inyong lingkod ang nagsisilbing anchor ng YFT, kasama sina Nicole Namuco bilang co-host at Bea Bailon bilang Chief Youth Correspondent. Tinututukan ng YFT ang mga isyu na napapanahon at mahahalaga para sa mga kabataan. Ilan sa mga napag- usapan sa YFT ay ang 2019 elections, mental health, Pride March, at millennial leadership - ang episode kung kailan naging studio guest si Pasig City Mayor-elect Vico Sotto. Hindi nawawala ang parteng Dismiss Disinformation na nagtatampok ng isang eksperto o awtoridad sa isyu na aming nakakapanayam upang tanungin kung ano ang katotohanan sa kabila ng mga kumakalat na disinformation. Ang pang importanteng bahagi ng programa ay ang pakikipanayam sa mga youth leaders mula sa iba't ibang lalawigan. Dito, naibabahagi ng mga kabataan ang mga tunay na kaganapan sa kanilang mga komunidad. Bukas din ang programa sa mga "vlogs" o anumang "creative content" na mula sa mga kabataan na ang layunin ay maibahagi sa nakararami ang mga kaganapan, mga programa, o mabubuting balita sa kani-kanilang mga lugar. isa Paminsan siguro ay manhid na ang ilan sa tuwing maririnig ang linyang, "ang kabataan ang pag-asa ng bayan." May lalim ang mga salitang ito, ngunit sa palagay ng iba ay hanggang salita na lamang nga ito. Taliwas dito, naniniwala ang Youth for Truth sa kahalagahan ng patuloy na pagtitiwala at pagsuporta sa mga kabataang Pilipino. Naniniwala ang YFT na sa pananalig at pagkilos nang naaayon sa katotohanan lalo na ng mga kabataan, mapadadali ang pag-unlad ng bayan. Inaasahan lalong paglawak ng pamayanan na nakikinig at sumusuporta sa YFT. ang ay Ang YFT Radio mapakikinggan tuwing Biyernes ng gabi sa RP1 738 kHz. Mapapanood din ang kasalukuyan at mga nakaraang episodes sa Facebook pages ng PCOO, PNA, RTVM, PBS, at ng Youth For Truth YouthforTruthPH/). Ang mga komento, suhestiyon, "creative content" ay maaaring ipadala sa YFT FB page. - VINCI A. BELTRAN/ DIRECTOR IV, PCOO Program reaksyon, at FOI, Nagsagawa ng Midyear Conference para Magtaguyod ng "Informed and Smart Citizenry" Matagumpay na idinaos ng Freedom of Information-Project Management Office (FOI-PMO) sa ilalim ng Presidential Communications Operations Office (PCOO) ang Midyear Conference nito na may temang "#FOIEngage: Gearing Towards a Nation of Smart Citizens" sa Hotel Jen Manila, Lungsod ng Pasay. isakatuparan ng FOI- Ninanais na PMO na magkaroon ng komunidad na binubuo ng mga mamamayang may pakialam sa pamamagitan ng pagdagdag ng kamalayan sa FOI Program. Sa ngayon, may iba't ibang proyekto tulad ng capacity development activities, pagbisita sa mga paaralan, at roadshows na ginagawa ang FOI-PMO upang palakihin pa ang bilang ng tatangkilik sa programa. PCOO Asec. Ablan Dinaluhan ng iba't ibang kawani ng pamahalaan, miyembro ng civil society organizations, at grupo ng mga akademiko ang nasabing conference kung saan sila ay nagbahagi ng kanilang mga kuro-kuro at adhikain patungkol sa mga paraan upang mas mapalawak pa ang kaalaman at kamalayan ng publiko ukol sa umiiral na FOI Program ng gobyerno. Sa nasabi ring conference, binanggit ni PCOO Assistant Secretary at FOI Program Director Kristian Ablan ang mga naging accomplishment ng FOI Program sa nakalipas na tatlong taon, maging ang kasalukuyang katayuan ng FOI Bill sa Kongreso para sa kaalaman ng nakararami. Ang FOI-PMO ay nagdadagdag pa ng mga proyekto upang bigyan ng sapat na pagsasanay ang mamamayan at stakeholders nito kaugnay sa paggamit ng FOI katulad ng FOI Campus Caravan, paglagda ng Memorandum of Understanding para mapabilang ang FOI sa curricula, FOI Student Ambassadors Project, FOI Library Project, PCOO Roadshows, Press Freedom Caravan, Training of Trainers, at Basic Data Storytelling Workshops. Sa katatapos lamang na Midyear Conference, umaasa ang FOI-PMO na magkakaroon ng magandang bunga ang programang ito lalo na sa paghubog ng lipunan. Patuloy na pinauunlad ng FOI-PMO ang mga istratehiya nito upang mas maabot pa ang nakararaming Pilipino para sa kaunlaran ng programa at mas mapalalim pa ang tiwala ng publiko sa gobyerno. - IRA Y. CRUZ
8 Hunyo 2019 Editoryal SAMU'T SARI Tanglaw Ni Eileen Cruz-David Ni Darius F. Josue 80% HaPPy witH duteRte Ayon sa resulta ng survey ng Social Weather Stations (SWS) ngayon lamang Hunyo 2019, 80% ng mga Pilipino ay masaya sa palakad ng Pangulong Duterte sa pamahalaan . Ayon pa sa SWS, ito ay isang "personal record high" kumpara sa resulta ng mga nakaraang survey. Ibig sabihin ng survey na 'yan, mga ka-Central, happy ang mga tao sa mga naging desisyon ng Pangulong Duterte sa iba't-ibang usapin. Sa bugso ng pagpasok ng foreign investors na naakit sa bumababang kriminalidad at bilang ng mga adik, dumami na rin ang mga trabahong pwedeng pasukin ng mga Pinoy. Sa mga proyekto nga ng Build, Build, Build kapos na ang mga construction workers. Sumasabay rin kasi ang mga condominium at gusaling itinatayo naman ng pribadong sektor lalo na ang real estate developers. Lumalakas naman na talaga ang ekonomiya natin. 'Yung TRAIN Law na tinututulan dati ay tama pala dahil nakatulong pa itong palaguin ang ekonomiya natin. Kasama na rito ang exemption sa buwis ng mga minimum wage earners na sabi ng mga kritiko lamang ang pondong ay mababawasan pumapasok sa kaban ng bayan. Dahil hindi na sila binubuwisan, mas nakabibili na ng pagkain ang mahihirap nating kababayan at natutustusan ang iba pang gastusin ng kanilang pamilya. At dahil prayoridad ng Pangulo ang mamuhunan sa human capital, ginawa na n'yang libre ang edukasyon sa lahat ng state colleges and universities sa ilalim ng RA 10931. Makakapag-aral na rin sa wakas ang mga anak ng mahihirap nating mga kababayan. Lubos na matutulungan din ang mga mahihirap sa pamamagitan ng Pantawid Pamilyang Pilipino Program o 4Ps sa ilalim ng RA 11310 na kung saan maari silang makatanggap ng tulong pinansyal sa loob ng pitong taon. KaiLangan ng PagKaKaisa at Pang-unawa! Ang Pilipinas ay maituturing na isa sa may pinakamarurunong at talentadong mamamayan. Kahit saang pampalakasan o tagisan ng talino, angking kagandahan, at abilidad, ang Pilipino ay maituturing na "world class." Napatunayan na ito ng maraming ulit. Sa katunayan, ang ating butihing Senador Manny Paquiao na kilala bilang "Pambansang Kamao" ay patuloy pa ring namamayagpag sa larangan ng boksing. Nitong nakaraang taon sa ginanap na Miss Universe, itinanghal naman si Bb. Catriona Gray na pinakamagandang babae sa buong mundo dahil sa kanyang natatanging kagandahan na umani ng maraming paghanga sa lahat ng bansa na nakilahok sa patimpalak. Nag-uumapaw ang ating kasiyahan sa tuwing maipapakita natin sa buong mundo ang kakaibang talento ng ating mga kababayan. Ang buong Pilipinas ay nagdiriwang at masayang ipinagmamalaki ang karangalang natatamo ng mga kapwa natin Pilipino sa labas ng ating bansa. Kaya naman ang ating mga pambato ay lalo pang ginaganahan sa naririnig nilang sabay-sabay na papuri at pagbati mula sa ating mga kababayan, sapagkat ramdam nila ang suporta at pagkakaisa ng ating mga puso. Dahil dito, mas lalo pang tumibay ang samahan at kumpiyansa natin sa isa't isa. Ito ay nagpapahiwatig lamang na kaya nating maging matagumpay sa iba't ibang larangan o disiplina kung tayo ay nagkakaisa at mayroong suporta ng bawat isa. ( ▶ 12 ) Hindi rin mali ang pagpataw ng mataas na buwis sa alak at sigarilyo. Siguradong maraming mga nagyoyosi at tumotoma ang tumigil na sa kanilang mga bisyo. Pabor sa mahirap na pamilya 'yan. Dagdag pa pala diyan 'yung Executive Order ng Pangulo na nagbabawal sa paninigarilyo sa pampublikong mga lugar. Ang Universal Health Care Law na inaprubahan kamakailan ng Pangulo, siguradong makatutulong sa marami at hindi lang sa mga mahihirap. Panalo tayo rito, mga ka-Central, dahil sa batas na ito mapangangalagaan ang kalusugan ng bawat Pilipino. Ang Rice Tariffication o RA 11203 nakatulong din na maibsan ang kahirapan. Mas mababa na ngayon ang presyo ng bigas at abot-kaya na ng mahihirap. Ang mga Local Government Units natin, mga ka-Central, kapansin-pansing sumasabay rin sa sipag ng National Government ngayon. Sa obserbasyon nga ng marami, mas masigla at masigasig ang gobyerno natin sa kasalukuyan. Iba talaga ang nagagawa ng malakas at matalinong Pangulo. Kaya naman tuloy ang pagiging happy ng nakararami sa performance ng Presidente. TANAW Ni Harold E. Clavite PayaK na PaMuMuHay Karamihan sa ating mga Pilipino ay nagmula sa simpleng angkan at pamilya at sanay sa simpleng buhay bilang ordinaryong mamamayan. Pagdaan ng maraming panahon, nagbabago ang prayoridad ng tao at nagbabago rin ang pananaw nito sa buhay at anyo ng hinaharap. Sa gitna ng pag- unlad ng isang bansa o bayan, nakikisabay rin ang populasyon at mga komunidad na umunlad ang kani-kanilang buhay. Pero paano natin magagamit ang simpleng nakagisnan upang mapaunlad ang ating buhay bilang mamamayan? Anong klaseng negosyo ang maaring gawin na magpapalaganap ng simpleng nakagisnan at makatutulong din sa araw-araw na pangangailangan? Dahil naman sa maigting na kampanya laban sa kriminalidad at droga, marami na rin ang numumuhunan sa ating bayan. Pansinin po ninyo. Mas masipag ang mga pulis natin ngayon at napakabilis nilang tukuyin at hulihin ang mga lumabag sa batas. Itinaas ng Pangulo ang sweldo nila at dahil diyan kailangan nilang doblehin ang sipag para sulit ang taumbayan. Para sa mga reaksiyon, suhestiyon, at sumbong, mag-text sa 0917-871-6834 o mag- email sa Para sa mga nakaraang isyu ng Samut-Sari, i-like kami sa Facebook sa @bcs.gov o bisitahin ang ■ Alam ninyo bang ang tsinelas ay naging simbolo na ang pakakalinlan sa bayan ng Liliw sa Laguna? Tunghayan itong kwento ni Joy Gabrido ng Philippine Information Agency- Laguna, na hindi lamang nagpapakita ng pag-unlad ng bayan kundi nagpapakita na rin ng pagkamalikhain ng ating mga kababayan: Ang Bayan ng Liliw, bagaman agrikultural ang malaking bahagi ng ekonomiya, ay higit na nakilala dahil sa mga de- kalidad at abot-kayang halagang mga tsinelas at sapatos na ginagawa at itinitinda ng mga mamamayan dito. "Isa sa pangunahing industriya namin at pangunahing pinagkakakitaan din in terms of turismo ay ang tsinelas," pahayag ni Tourism Officer Mary Maileen S. Sulibit. Mayroon ka bang balitang nais ibahagi? May kolum ka bang nagustuhan? Sumulat o bisitahin, i-Like, i-Follow, at magkomento sa aming social media at website.
Editoryal 9 Hunyo 2019 Being fixated in invoking a particular right through actions which will cause the destruction of the very holder of such right, apart from being thoughtless and senseless, is to our minds an exercise in self-destruction. Kaya naman akma lamang na ang tsinelas ang naging simbolo ng pagkakakilanlan ng bayang ito. Labingwalong taon na ang nakalilipas, noong taong 2002 ay inumpisahang ipagdiwang ang makulay at makasaysayang Tsinelas Festival. From the Desk of Spokes Ni Salvador S. Panelo It is absolutely fallacious to argue that the President is surrendering our sovereignty by not aggressively pursuing the arbitral ruling in our favor rendered by the Permanent Court of Arbitration. Let me remind the critics: the issue here is not about which country has a better claim based on its constitution or laws. Nor is it the enforcement of our upheld rights, which unfortunately until now, no entity or country is inclined to perform. Ngayong taon ay ginanap ito mula ika-23 hanggang ika-29 ng Abril kung saan itinampok ang iba't ibang kompetisyon kasama na ang street dance, pagpipinta, palaro ng lahi, pagandahan, at marami pang iba, at mga aktibidad na nagtataguyod sa produktong tsinelas. on tHe issue conceRning ouR excLusiVe econoMic zone The Constitution is a living instrument. It is not just a scrap of paper. It is not just a concept in law that requires law students to study to pass the bar examinations or for lawyers to invoke it with respect to a litigation in court. The Constitution is not only a guide, but a rule in governance that lays the power of the governors as well as the duties and obligations of the governed. It defines the rights of the members of society vis-a-vis their fellow citizens. Dahil sa ganda, tibay, at abot-kayang mga produktong tsinelas, sandalyas, at sapatos sa Liliw ay dinarayo ang lugar ng mga turista upang mamili ng mga ito. What is the issue? The issue is how to go about getting the benefits without endangering the lives of our countrymen and bringing us to the precipice of war. Gayunpaman, 'di lamang mga panapin sa paa ang dinarayo rito kundi maging ang kanilang mga espesyal na pagkain gaya ng uraro, pako, suso, talangka, sinantulan, at sikat na pandesal na tinatawag na Bonete. The President, as Head of State, with only the well-being and security of the Filipino people in mind and in his heart, believes that aggressively enforcing the arbitral award will only precipitate or trigger an armed conflict that could escalate into continuing bloody encounters detrimental to the national interest - hence, he has resorted to diplomatic negotiations that may reap the desired windfall from the arbitrary ruling. The government is the creation of the people to serve and protect them from danger and extinction. This is precisely the reason why the framers of the Constitution have immortalized the raison d'etre of a government, which is: its prime duty is to serve and protect the people. This is found in Section 4 of Article 2 of the Constitution. Dagdag pa rito ang mga gulay na ika nga ay 'di na lamang sa Baguio matatagpuan kundi sa Liliw rin gaya ng repolyo, Baguio beans, cauliflower, broccoli, at ang pinakabago sa lahat na strawberry. At ito umano ay dahil sa magandang klima na mayroon sa bayang ito. Before, in the Scarborough, we could not fish as our fishermen were being driven away. But after the agreement with the President, they are no longer being molested. The head of the government is the President, and necessarily, by parity or force of logic, the duty to serve and protect the people is lodged upon him. And upon him lies the sacred burden of utilizing the powers, whether inherent to that position or granted by the people, to serve them for their welfare, and to protect them from whatever mortal danger that lurks. Ayon kay Sulibit ay taun-taon nilang sinisiguro na mayroon silang bagong maipapakita at maiaalok sa mga tao tuwing Tsinelas Festival. "Ngayon po sa pagkakataong ito ay ating pinalalakas iyong retaso, o ang aming 'Tsinelas on the Ramp.'" The President's measured tack, as I described it before as "calibrated responses", is consistent with Section 2 of Article 2 of the Constitution stating: "The Philippines renounces war as an instrument of national policy, adopts the generally accepted principles of international law as part of the law of the land and adheres to the policy of peace, equality, justice, freedom, cooperation, and amity with all nations." Sa "Tsinelas on the Ramp" ay ginagamit ng mga kalahok ang retaso ng mga pinaggawaan ng tsinelas sa pagdidisenyo ng mga gown. The provision in the Constitution protecting the natural resources and marine wealth, which is found in Section 2 of Article 12 of the Constitution, while apparently, at first glance, is meant to bestow upon the Filipino people favorable preferences as regards the nation's wealth, it is actually designed to safeguard their very existence and survival, because in the hierarchy of rights, the right to life takes precedence over the right to property. Dito ay naipapakita ang pagkamalikhain ng mga taga-Liliw habang nakatutulong din sa kalikasan dahil napapakinabangan ang mga retaso ng tsinelas na dapat ay itatapon na. The detractors and critics claim that they are not suggesting war as a form of resolution. Either they do not realize - or they ignore the fact - that as far as China is concerned, it has sovereignty over the entire South China Sea, and any aggressive move by any country contrary to its claim of ownership is deemed an assault to its sovereignty, and will be repelled by force. And they've shown that when Vietnam and other countries got into their area which they claim to be theirs. Ngayong taon din ay nagkaroon ng pagkakataon ang mga lola mula sa bayan na lumahok sa isang beauty pageant kung saan naitampok ang kanilang ganda, talento, at talino. Section 2 of Article 12 of the Constitution, reserving the use and enjoyment of the nation's marine wealth to Filipino citizens, should - as it must be - read in relation to the primordial duty of the President to serve and to protect the Filipino people. If you go over the Constitution, most of the provisions, if not all, relative to the protection of the State and its people emanate from that. That is the basic premise. Isa pa sa espesyal sa taong ito ay ang pagsasama-sama ng iba't ibang mga simbahan ng iba't ibang relihiyon at sekta sa pambungad na programang tinawag na "Celebration with God". They argue that this Administration should stand up for the country through other means, which they cannot even precisely articulate. They say that as if we have not done anything. Let me remind them that this Administration has been filing diplomatic protests against the activities of China and their elements. We have been raising specific issues and concerns through Bilateral Consultation Mechanism. We have been fighting for, and enjoining other countries in crafting a code of conduct, that will be observed by all stakeholders in the disputed areas of water. Naipakita rito ang pagkakaisa ng mga Liliweno anuman ang relihiyon at paniniwala. Jurisprudence is replete with pronouncements of the Supreme Court, and we learn that also in the college of law, that: "every part of the statute must be considered together with other parts of the statute and kept subservient to the general intent of the whole enactment." Samantala, patuloy naman ang suporta ng Pamahalaang Lokal ng Liliw sa industriya ng tsinelas at mga negosyante at manggagawa ng sapatos dito. A provision in the Constitution, and for that matter, any law, cannot be read in isolation but always in conjunction with the other provisions, to give life, and not to kill the very rationale of the Constitution. Isa sa mga proyekto nilang naisagawa para higit pang makilala at madala ang kanilang mga produkto kasama ang tsinelas sa iba't ibang bahagi ng Pilipinas ay ang "Caravan on Wheels". We reiterate that we remain steadfast in maintaining our claims with respect to our territory and exclusive economic zones. This is based on the constitutional command of the Constitution on the President to serve and to protect the Filipino people. In doing so, we shall maintain amity and friendly relations with all nations as directed by the Constitution as well. I would like to address this again to those advocates of the theory of Justice Carpio: the framers of the Constitution in tasking the President to serve and to protect the Filipino people could never have intended to chain the President in performing his constitutional duty by placing provisions in the Constitution in derogation of such obligation. "Ito pong 'Caravan on Wheels' ay isa pong truck na umiikot po sa buong Pilipinas para po maipakita po hindi lamang po ang tsinelas [kundi pati] lahat po ng produkto sa bayan ng Liliw," paliwanag ng Tourism Officer. ■ ( ▶ 12 ) Mayroon ka bang balitang nais ibahagi? May kolum ka bang nagustuhan? Sumulat o bisitahin, i-Like, i-Follow, at magkomento sa aming social media at website. bcs.gov.ph bcs.gov bcs_gov bcs_gov
10 Hunyo 2019 Tag-ulan, Walang Epekto sa Presyo at Suplay ng High-Value Crops Ayon sa DA Ni Ivy E. Atompag QUEZON CITY - Katulad noong nakaraang El Niño, inaasahang wala ring gaanong magiging epekto sa suplay at presyo ng high-value crops lalo na sa mga gulay at prutas ang tag-ulan ngayong taon. Ayon kay Department of Agriculture Assistant Secretary for Agribusiness Andrew Villacorta, kasama sa taunang paghahanda ng sektor ng agrikultura sa wet season ang paniniguro ng mga magsasaka na maganda ang drainage sa kani-kanilang mga lugar para masiguro ang stable na suplay ng gulay at prutas kahit pa maging matindi ang pag-ulan. Dagdag pa rito ang seed reserve o buffer stock sa palay, isang bilyong pisong Quick Response Fund na isinasantabi kada taon para sa bigas at iba pang pangunahing pangangailangan ng mga magsasaka, at membership ng mga ito sa Philippine Crop Insurance na mga programa ng gobyerno. Sa ulat ng Department of Science and Technology, inaasahang may tatlong bagyong tatama sa bansa sa mga susunod na ilang buwan. ■ In Focus: Quality Education, Decent Work and Economic Growth, at Reduced Inequalities - NEDA Ni Ivy E. Atompag PASIG CITY - Upang tumugma sa tema ng Voluntary National Review ng Sustainable Development Goals (SDGs) ng United Nations taon, pokus ng National Economic ngayong Development Authority (NEDA) ang 3 sa 17 global goals ng nabanggit na international organization, kabilang na ang kalidad na edukasyon; disenteng trabaho at malagong ekonomiya; at pantay na kasaganaan para sa mga mamamayan. Ayon kay NEDA Secretary Ernesto Pernia, malaki ang magagawa ng tatlong nabanggit na development goals sa people empowerment at inclusiveness na tema ng 2019 Voluntary National Review ng SDGs. Sa sa pagpapatupad ng SDGs ang Philippine Development Plan na medium-term economic at development blueprint ng bansa. Samantala, ang Regional Development Plans naman ng Department of the Interior and Local Government ang nagsasalokal ng mga ito. Pilipinas, nagsisilbing mekanismo Hinikayat din ng NEDA Secretary ang mga pribado at internasyunal na sektor na makipagtulungan sa gobyerno upang makamit ang SDGs pagsapit ng 2030. Layon ng SDGs na magkaroon ng pantay-pantay at maginhawang pamumuhay ang mga mamamayan ng bawat bansang kasapi ng United Nations. SDG #4: Quality Education Ayon sa NEDA, malaki ang naitulong ng K-12, Alternative Learning System, at inclusive education Negosyo Inflation Rate Sumadsad sa Pinakamababa: DOF Ni Ivy E. Atompag interest rates sa 25 basis points hanggang 16 percent na magiging epektibo ng Hulyo dahil pabababain ng mga ito ang borrowing costs. Naniniwala ang DOF na maaabot pa rin ng pamahalaan ang target annual inflation rate nito na 2-4 percent. sa MANILA - Sumadsad ang pinakamababa nitong bilang sa nakalipas na 21 buwan sa 2.7 percent nitong Hunyo kumpara sa 3.2 percent noong Mayo ngayong taon. inflation rate Ayon kay Department of Finance (DOF) Assistant Secretary Antonio Joselito Lambino II, nakatulong sa pagbaba ng inflation rate ang patuloy na pagbaba rin at pagpapatatag ng suplay at presyo ng bigas dahil sa Rice Liberalization Act. Sa kabilang banda, sinabi naman ng mga eksperto na magandang balita para sa ekonomiya ang pagbaba ng "Ang BSP, balanse kung gumawa ng projection. Patuloy ding babantayan ng BSP ang mga galaw sa presyo nang naaayon sa kanilang mandato na price stability at growth," ani Asec. Lambino. Ayon sa Assistant Secretary, tanging ang Administrasyong Duterte lang ang nakapagpababa nang mabilis sa inflation rate kumpara sa mga nagdaan nang administrasyon sa nakalipas na dalawang dekada. "It to previous administrations over the past two decades, it took the Duterte Administration the least amount of time to tame an elevated inflation rate. Walang ibang nakagawa nito na ganito kabilis," aniya. ■ is noteworthy that compared Independence ng Investigative Media Entities... (mula sa pahina 4) Dagdag pa ni Usec. Egco, walang katotohanan ang naging paratang ng National Union of Journalist of the Philippines na dahilan ang popularidad ng Pangulo upang malagay sa panganib ang kahit na sinuman sa midya dahil tanging si Presidente Duterte lang ang nagpatupad ng freedom of information sa sangay ng Ehekutibo at bumuo ng Task Force for Media Security para sa Filipino journalists. press freedom caravans na isinasagawa ng PCOO hindi lang sa Pilipinas kundi maging sa ibang bansa ay paraan ng ahensya upang malaman ng pamahalaan ang uri ng balitang nakararating sa international community. "There is a disconnect on the matter of good news reaching target audience abroad and this is being addressed by the press freedom roadshows and caravans, a brainchild of Sec. Andanar," turan ng Undersecretary. Samantala, rin ng Undersecretary ang ibang kahalagahan ng pagsasama ng stakeholders sa pagsasagawa ng isang agresibong kampanya na magsusulong social media literacy. Sa kasalukuyan, nakikiisa ang Presidential Communications Operations Office (PCOO) sa international community sa pandaigdigang kampanya laban online "fake news". sinabi iba't sa Reporting sa 'Pinas, "systematically negative" Sa inilabas na pahayag ng PTFoMs, sinabi nitong hindi nakalagpas sa obserbasyon ni Danish Ambassador Jan Top Christensen noong nakaraang taon ang sistematikong negatibong pamamahayag sa bansa dahil sa kawalan ng pagsunod sa internasyonal na isang ulat, nakapag-ambag ang pamantayan. Sa ganitong uri ng pagbabalita diumano sa negatibong pagtingin ng international community sa kasalukuyang gobyerno. Sinabi rin niyang sa kabila ng mga alegasyon sa kanyang pamilya, hindi pa rin nawawalan ng tiwala ang Pangulo sa midya sa pangkalahatan. Kaligtasan ng community press, sisiguruhin Ani Usec. Egco, ang community press ang maituturing na "backbone" ng demokrasya sa bansa, kaya naman nararapat lamang na bigyang-pansin din ang seguridad ng mga lokal na peryodista na naghahatid-balita sa kani-kanilang komunidad na madalas hindi nakikita sa national media. Sa ulat ng National Telecommunications Commission at Publishers Association of the Philippines, mayroong 440 cable at TV stations, 430 AM stations at 1,020 FM stations, at humigit-kumulang na 400 newspaper titles na nagkalat sa buong Pilipinas. Ayon kay Usec. Egco, hindi na maiiwasan ang mga negatibong balita ngunit may mga midya na labis ang pagka-biased sa kasakalukuyang Administrasyon ni Presidente Duterte maging sa kanyang pamilya. Ang "We have to engage these thousands of media outfits and empower them. Sec. Andanar is by far the only press secretary to personally go around and meet face-to-face with the country's journos to hear their sentiments and help provide solutions to their woes," pagbabahagi ni Usec. Egco. ■ programs para sa mga indigenous group at persons with disabilities upang mapadali ang access sa kalidad na edukasyon ng mga Pinoy. Ito'y sa kabila ng hamon na mapaigi pa ang kalidad ng edukasyon dahil na rin sa performance ng bansa sa National Achievement Test. Human (Heart) Nature and Lamoiyan Corporation's employment of the deaf and mute, are programs supportive of the objective of the SDGs of leaving no one behind," ayon sa Kalihim. SDG #10: Reduced Inequality SDG #8: Decent Work and Economic Growth Bukod sa mga programang "Go Negosyo" at "Sustainable Livelihood Programme" ng Department of Social Welfare and Development para sa Micro, Small, and Medium Enterprises, kinikilala rin ng NEDA ang tulong ng pribadong sektor sa pagtataguyod ng inclusiveness sa trabaho. Ang Pantawid Pamilyang Pilipino Program na kilala rin sa pinaikling "4Ps" at Local Government Support Fund-Assistance to Disadvantaged Municipalities ay mga programa ng pamahalaang nagbibigay sa oportunidad kahirapan. sa mga pamilyang makaahon "Some private sector initiatives, such as those by Para sa karagdagan pang impormasyon tungkol sa SDGs, bisitahin ang website sa ■
Balita 11 Hunyo 2019 30 Gov't at Private Media Workers Dumalo sa 2-Week Training sa China Tatlumpung manggagawa at mamamahayag galing sa mga pribadong kumpanya ang dumalo sa 2019 Seminar for Information Officers and Media sa pamumuno ng National Radio and Television Administration (NRTA) na isinagawa sa Beijing at Shenzhen, China mula May 15-30. ng gobyerno Sa Exchanging "Converging Media Civilizations", sumailalim sa loob ng dalawang linggong serye ng mga forum, lecture, at cultural visit at immersion ang 30 media workers para higit na maunawaan ang kondisyon ng bansang China sa aspeto ng media, politika, at ekonomiya, maging ang nito sa Pilipinas. temang kasaysayan ng diplomatic ties maunawaan ng dalawang bansa ang bawat isa. Magsisilbi ring isang magandang alaala ang kanilang naging karanasan sa China. "We appreciate the contrast effort of the National Radio and Television Administration to bridge the information gap between the two countries. You have welcomed us into your home and have given us more than plain information that could easily be forgotten. You made us feel and experience China and that will never escape our memories," pahayag ni Beltran. Bukod sa mga lectures, dumalo rin ang delegasyon ng Pilipinas sa 2019 Dialogue on Asia Internet Audio-Visual Broadcasting Policy and Release of Cooperations Results na isinagawa sa Communication University of China sa Beijing. Kasama ang higit 300 na mga information officers at mamamahayag mula sa Asya at Europa sa pagtalakay ng ilang mga paksa ukol sa bagong polisiya sa paggawa ng mga audio-visual content sa internet, telebisyon, at radyo. na pribado ay isang parte po ng connectivities na nakapaloob sa 'One Belt, One Road Initiative'. Ito ay ang 'people-to-people exchange' na tinatawag nila. Nakita ko po na napaka-advanced ng kanilang technology na ginamit sa paggawa ng mga balita sa radyo, sa TV, at sa tinatawag nilang new media," paliwanag ni San Pedro. Umaasa naman si San Pedro na sa ilalim ng people- to-people exchange ay magkakaroon ng mutual understanding at respect ang bansang Pilipinas at China. Sina Florenda Querubin, Editor ng Sun Star Cebu, at Rebecca Velasquez, Publisher ng Pulso ng Caviteño, ay namangha sa pagkakaroon ng China ng advanced technology pagdating sa print at broadcasting. "This is my understanding on the history behind the progressive country here in China and we are so amazed with the advanced, sophisticated technology they are now into. I hope that this program will strengthen the ties of our country and China," ayon kay Querubin. GETTING TO KNOW CHINA - Lumahok sa isang media exchange sa China ang Pilipinas noong Mayo. Ayon kay NRTA Deputy Director Zhou Jihong, ang seminar ay daan para sa maayos na pagpapalitan ng kaalaman ng dalawang bansa sa larangan ng media at komunikasyon. "I am positive that you will gain friendship and new perspectives and push forward exchanges and shared development in radio and television sector during this two-week seminar and visiting events," pahayag ni Zhou. Umaasa naman si Zhu Jiadi, Director ng Research Training Institute, na ang pagsasanay ay magbibigay ng mas malinaw na sitwasyon ng China at magbubunga ng kooperasyon sa pagitan ng dalawang bansa. "We would like to show the media people, ideas, and practice of China to all of the country, to have an exchange and cooperation in the field of media with China and other countries. We would like the Philippine media to know the 'real' China," ani Zhu. Bumisita rin ang delegasyon sa ilang mga broadcasting at technology company sa China tulad ng Beijing Television Network, China International Radio, Shenzhen Media Group, at Tencent. Para kay Arnel San Pedro, Editor-in-Chief ng iOrbit News Online Pampanga, ang ginawang pagbisita ng delegasyong Pilipinas sa mga government media ay isang patunay lamang ng magandang dulot ng people-to- people exchange sa bawat bansa. "'Yun pong pagbisita ng mga government media practitioner dito (sa China) at ng iba pang mamamahayag 46 Tsuper at Pahinante... (mula sa pahina 5) . . .ng pagmamaneho sa ilalim ng impluwensya ng ipinagbabawal na gamot. Hinihikayat ng Oplan Harabas ang mga drayber na bumabyahe sa iba't ibang terminal sa bansa na magpa-drug test muna bago mamasada. "'Yung mga pinuntahan natin na mga government institution ay hindi napuntahan ng mga naunang batch. Mas malawak ang isinagawang program sa batch na ito na nagbigay sa atin ng higit na pag-unawa sa media ng dalawang bansa," sabi naman ni Velasquez. Sa susunod na taon, mas pag-iigihan pa ng NRTA ang media training at mas aasahan pa ng mga delegasyon ng Pilipinas ang mas komprehensibong pagsasanay sa larangan ng media at komunikasyon, ayon kay Zhu Jiadi. "We want the media people, journalists to learn more of each other by people-to-people exchange. We will try to improve each year and give a better seminar for the next batch of media from the Philippines." - GREGGY N. EUGENIO Regulatory Board, National Bureau of Investigation, Civil Aviation Authority of the Philippines, Philippine Coast Guard, Department of Health, at Land Transportation Office. Three-pronged approach sa pagsugpo sa iligal na droga Naniniwala si Presidential Communications Director Vinci Beltran na isang paraan ang seminar para higit na "This is precisely the intent of Harabas - para iwasan nila ang paggamit ng droga. Dahil marami naman pong paraan to stay awake and ito na rin ang maging eye- opener for employers na baka naman kailangang may alternate driver iyan. Do not let them drive for long period na walang karelyebo o pahinga. Or otherwise, iyon nga, there are accidents arising from drug use," ani Spokesman Carreon. Nito lamang Marso inilunsad ng PDEA ang kauna- unahang Oplan Harabas sa Pasay City Jeepney Terminal, Pasay City UV and Jeepney Terminal, Mall of Asia Terminal (UV, Multicab, Jeep, at Taxi), AJODA Nichols Terminal, Ninoy Aquino International Airport Terminal, terminals (DCRTODA, MATODA, at DCVTODA), at 54 pa sa ibang rehiyon sa Pilipinas. Sa ginanap na operasyon, 4,469 na tsuper at pahinante ang sumailalim sa drug testing kung saan 50 sa mga ito ang nagpositibo sa ipinagbabawal na gamot. tatlong tricycle Katuwang ng PDEA sa Oplan Harabas ang Philippine National Police, Land Transportation Franchising and Ang Oplan Harabas ay istratehiya ng PDEA na may tatlong lebel sa pagsugpo ng ipinagbabawal na gamot. Una na ang supply reduction strategy kung saan winawasak ng ahensya ang pinagmumulan ng suplay ng mga delikadong droga at pinahihinto ang maramihang distribusyon nito; sinisira ang mga drug dens, shabu tiangge, at clandestine laboratories; at pinapaaresto ang mga international drug trafficking organizations. Sumunod ang demand reduction strategy kung saan pinapaabot ng PDEA ang adhikain nitong labanan ang iligal na droga sa mga eskwela, mga pampubliko at pribadong kumpanya, hotels, bars, condominiums, at exclusive villages. Panghuli ang harm reduction strategy na dahilan ng drug testing sa mga tsuper. Sa ilalim ng istratehiyang ito, tinatrabaho ng ahensya na mabawasan ang mga maaaring maging masamang epekto ng iligal na droga kahit sa mga batang solvent. ■
12 Hunyo 2019 From the Desk of Spokes ( mula sa pahina 9 ) on tHe 3Rd anniVeRsaRy of PRRd as PResident, citing His accoMPLisHMents Tomorrow, June 30, 2019, we join the Filipino people as they celebrate the 3rd anniversary of Mayor Rodrigo Roa Duterte as our country's 16th President. The President's record as the Philippines' Chief Executive speaks for itself. Halfway through his term as the President of the Republic of the Philippines, PRRD has attained countless and incomparable feats, including but not limited to, reducing the rate of criminality to an incredible low figure, dismantling the illegal drug industry and apparatus with the voluntary surrender of already more than a million drug personalities and rehabilitating the victims thereof, initiating strategies and measures to thwart the local communist rebellion from spreading and crushing attempts of terrorism originating from different parts of the globe. While the President has given priority to the improvement of peace and order in the country, he laid the foundation that will propel the nation to progress and reach new heights. With an unprecedented political will, genuine empathy as well as relentless resolve to uplift the general welfare of the people, he signed long-pending bills into laws, issued executive measures like: free tuition in state universities and colleges, free irrigation to farmers, free internet access in public places, institutionalization of feeding programs for public school students, universal health care program, free medicines and financial support to indigent patients, mandatory Philhealth coverage for persons with disabilities, huge and unparalleled subsidies in favor of government hospitals, increase of SSS pensions for seniors, improvement of the wages of government employees, doubling the salaries of soldiers, policemen, jail officers and firemen, prohibition on illegal labor subcontracting resulting in the regularization of hundreds of thousands of workers, and establishment of work-from-home arrangements. The Chief Executive also signed into laws and proposed measures aimed at reducing poverty, e.g., Pantawid Pamilyang Pilipino Program, and the Magna Carta of the Poor, to uplift the standard living of those belonging to the underprivileged class of our society. The President has likewise distributed Certificates of Land Ownership Awards to thousands of agrarian reform beneficiaries and farmers. He has consistently pushed Congress to legislate for the return of the coco levy fund in favor of coconut farmers through a trust fund. The Duterte Administration has repatriated thousands of Overseas Filipino Workers (OFWs) affected by Amnesty Programs implemented by several countries. For the returning OFWs, they were provided with training and livelihood assistance for their reintegration. An Overseas Filipino Bank was also established to provide efficient remittance services, low service rates, and profitable offers to OFWs. PRRD made the Philippines one of the strongest economies and growth leaders in the region by changing its business climate that prompted the influx of foreign investments, thereby ushering the Golden Age of Infrastructure in the country with his Build, Build, Build Program. Under his leadership, the Philippines earned the highest credit rating in our economic history with a Editoryal BBB+ upgrade from global debt watcher Standard and Poor's. The President has similarly intensified revenue collections of the government to new record-highs, including the collection of around six billion pesos from Philippine Airlines for overdue navigational fees and the landmark settlement by the government of about forty billion pesos with Mighty Corporation for the latter's failure to pay excise taxes. In addition, PRRD, as Head of State, has pursued an independent foreign policy by means of removing our country's subservience to the West. Notable effects of which are the return of the historic Balangiga bells from the United States, and the reshipment of trash back to Canada, while improving our relations with all other countries, such as Russia, China, and those belonging in the Southeast Asian region. During this time, he has also strengthened local domestic regions such as the signing of the Bangsamoro Organic Law to transform Mindanao from "an island of promise" to "an island of fulfillment". After the successful plebiscite that established the Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao, the normalization under the comprehensive agreement on the Bangsamoro is now on track. Further, the President has eliminated the "tanim bala" scam in our airports after his initial weeks in office, issued an order on freedom of information for its strict compliance by the Executive Department, created a task force on media security, cut red tape in the government, implemented a nationwide smoking ban in public places through an executive order, froze the proliferation of online gambling, and ordered a halt to the construction of new casinos. Moreover, PRRD has fired military and high officials in the government for corruption or incompetence, even including his longtime friends and allies. The Palace has responded to all letters addressed to Malacañang by referring them to various departments, offices, or agencies for immediate action. It also launched hotlines for emergencies (911) and citizens' complaints (8888), and reduced government spending by prohibiting the use of luxury cars and air travels in business class, and scrapping junket foreign travels of government officials, among others. He has exemplified modesty in public service by forbidding the hanging of his portrait in all government offices and serving inexpensive and simple food in government social events. The President has also promoted and protected the country's environment, including the closure of the cesspool that was Boracay for its rehabilitation, the clean-up of Manila Bay, and the prohibition on open-pit mining. The Chief Executive has demonstrated altruism as the nation's father by visiting our troops regularly to boost their morale, attending the wakes of our slain soldiers, policemen, and other law enforcement personnel who died in the line of duty and taking care of their grieving families. The President has done all these (and these are just some examples) in his three years of national service, while giving his critics and detractors the free space to air their grievances. Despite the political noise and virulent black propaganda against him and his family, initiated by his political enemies, he has not filed a single case against them. Much has been done in the past three years. The Filipino people can expect the same number of significant achievements, if not more, in the remainder of the President's term. Even as the majority of the Filipinos are in awe of PRRD's accomplishments, the best is still to come. ■ KaiLangan ng PagKaKaisa... ( mula sa pahina 8 ) Kung ang ganitong mga bagay ay naipakita na natin at napatunayan na, na ang pagkakaisa at sama-samang suporta ay mabisang sangkap sa tagumpay ng mga Pilipino, bakit hindi natin ipagpatuloy na maging maganda ang ating samahan? Obserbahan po ninyo. Napakaraming magagandang proyekto ang ating pamahalaan, panay naman ang batikos ng kabila at walang katapusang diskusyon ng mga kontra sa Administrasyon. Maging ang diwa ng sambayanang Pilipino ay hati- hati na rin at nalilito, dahil ang iba sa ating mga naihalal na siyang inaasahan nating tutulong ay walang konkretong pagsuporta sa ating pamahalaan. Kung sino pa ang inaasahan nating magtatanggol sa kapakanan ng mahihirap, puro konprontasyon ang ginagawa at walang konkretong pagkilos. Akala pagkatapos ng konprontasyon at mahabang diskusyon ay naresolba na ang problema ng Pilipinas. ho siguro nila ay Ang ganitong sitwasyon ay maaaring maging sanhi ng mabagal na pag-usad ng mga proyekto na dapat ay napakikinabangan na ng ating kapwa Pilipino. Hangad natin, mga kaibigan, na magkaroon ng pagkakaisa at pagkakaunawaan lalung-lalo na sa pagitan ng mga namumuno sa ating bayan. Kailangan nating magkapit-bisig at ipakita na tayo ay sama-sama bagama't magkakaiba sa pananaw at paniniwala. ito madaling gawin, kaya't Alam kong hindi napaka tayo'y magkaroon ng kababaang-loob at respeto sa ating kapwa. Tayong mga Pilipino, likas sa atin ang maibigin sa ating kapwa ngunit napakadali rin nating masaktan kapag tayo ay nakaririnig ng masasakit na salita o pagtuya mula sa ating kapwa. importante na Maging mahinahon tayo sa pakikitungo natin sa isa't isa. Ang galit at pagtuya ay halos hindi humahantong sa kapaki-pakinabang na usapan at lalong hindi makatutulong sa pagresolba ng problema ng ating bayan. Kung tayo man ay magbibigay ng obserbasyon, kailangang ito ay maipahayag nang maayos o maging constructive sa pagkilatis ng isang bagay upang lubos na maunawaan ang magandang hangarin nito. Gayunpaman, dapat nating ang magaganda nating nasimulan tulad ng pagsuporta natin sa ating mga pambato at manlalaro na marami nang naiuwing karangalan sa bansang ito. Sana ganoon din ang gawin nating pagsuporta sa ating kasalukuyang Administrasyon na ang hangarin ay patuloy na maiahon ang ating mga kababayan sa kahirapan. ipagpatuloy Hangad ko rin, mga kaibigan, na nawa'y pagpalain tayo ng ating Diyos Amang Lumikha at patuloy Niyang hilumin ang malalim na sugat ng ating bayan. Huwag nating pabayaang malubog tayo sa malalim na sugat ng pagkakawatak-watak. Hangad ko rin ang panalangin ng ating mga namumuno sa simbahan na bigkisin ng pagkakaisa, pagtutulungan, at pagkakaunawaan ang lahat ng Pilipino para sa maganda, maginhawa, at mapayapang kinabukasan ng ating Inang Bayan. #tanglawParasaBayan ■
Feature / Lifestyle 13 Hunyo 2019 na-block Ka na ba sa social Media dahil sa Pulitika? Christopher Roque 42, Navotas City Jose Aguinaldo Deala 51, Navotas City Jobert Teston 30, Caloocan City Roberto Mariano Torres 48, Norzagaray Bulacan Lito Singlatan, 32 Zamboanga del Norte Emmanuel Jesus Salazar 60, Navotas "Minsan na akong sa may nakaaway sa Facebook dahil ko pag-po-post ng ko pananaw tungkol sa pulitika. Nagkasagutan kami, ganu'n. Pero hinayaan ko na lang. Kanya- kanya naman tayo ng ideya, ng pananaw, 'di ba? Okay lang, wala namang nawala sa akin. Ang mahalaga, nakapag-comment ako." "Actually, kapag nakikita ko na maganda ang programa ng gobyerno, shine-share ko. For example, kapag talagang nakatutulong sa pamahalaan gaya ng programa rito sa Navotas City - iyong fun run na ginawa kahapon tungkol awareness. sa prostate Sa ngayon, wala pang insidente na na-block ako o may nakaaway dahil sa pag-po-post ko ng tungkol sa gobyerno o sa pulitika. Ibig sabihin lang, tanggap nila ang mga magagandang programa ng gobyerno. Sa tingin ko lang iyon, ha." "Napaka-active ko sa Facebook. Iyon lang talaga ang mayroon ako. Nag-fo-follow lang ako sa ilang mga pulitiko. Minsan nag-she-share ako. Pero wala namang na pagkakataon nagkaroon ako ng kaaway o na-block ako dahil sa pag-po- post o pag-she-share tungkol sa ko ng pulitika. Wala naman sigurong masama roon." akong "Madalas mag-comment tungkol sa nangyayari sa Pilipinas pero hindi ako nagkaroon ng kaaway sa Facebook. Hindi pa ako na-block. Sa totoo lang, dumami pa nga ang mga kaibigan ko kasi siguro, parehas kami ng gustong mangyari sa Pilipinas. Wala naman kasi akong masamang intensyon. Sila nga, panay batikos sa pamahalaan. Minsan, sila-sila rin ang nagsisiraan. Sa malayang pagpapahayag lang tayo. Hindi siguro naman isasapubliko iyan kung 'di totoo, 'di ba?" lang pagkakataon "May na naipapahayag ko ang pananaw ko tungkol sa pulitika, sa Facebook, ganyan. Pero wala naman akong nakaaway dahil sa pag-po-post ko. Kung na-block ako sa Facebook? Wala, walang ganu'n. Wala naman akong nakikitang masama sa ginagawa ko. Pinoy tayo. May pakialam tayo sa bayan natin." "Ay, wala pa dahil tama naman lahat ng sinasabi ko sa Facebook. May mga post naman na anti-government din talagang nag-co- pero comment kapag sa government tungkol lalo na kapag tungkol kay President Duterte. Siyempre, maganda naman ang ginagawa ng Pangulo. Minsan nga, hindi nila tine-televise ang ginagawa magagandang ni President, e. Block? Walang ganu'n. Kanya- kanya tayo ng opinyon, e." ang ako St. Scholastica, Nakamit ang First Place sa Patimpalak ng mga Batang Entrepreneur sa Asya Ni Monica N. Ladisla MANILA - Binitbit ng St. Scholastica ang unang pwesto sa katatapos pa lamang na 2019 JA Asia Pacific Company of the Year Competition na nilahukan ng iba't ibang high school students mula sa 13 bansa sa Asya dahil sa kanilang makabagong ideya ng paggawa ng eco- friendly bag na tinawag nilang "Isla". Ang patimpalak ay idinadaos taun-taon upang bigyang-pugay ang mga natatanging kabataang entrepreneur sa rehiyon. Bukod sa recycled textiles at faux leather, gawa rin ang multi-purpose bag na Isla sa coconut coir na nadiskubre ng St. Scholastica students na sina Alaina Tria, Porsha Mangilit, Raphaella Mae Sanchez, at Gwen Maurie Villaver habang inoobserbahan ang mga binebentang buko sa labas ng kanilang paaralan. Mismong ang mga estudyante rin ang gumuguhit ng disenyo at nagsasagawa ng quality check sa raw materials at final output ng bag bago ibenta sa kanilang customers. "We already took up the roles ng adults at a young age, kami-kami na 'yung pumupunta sa manufacturer because we wanted to play a role bigger than what was expected from normal students like us," ani Alaina, Chief Executive Officer (CEO) ng grupo. Naging instant hit sa millenials ang naturang bag na nagpapamalas ng maraming kagamitan ng niyog na nagmumula sa mga lokal na magsasaka ng Laguna, Quezon, at Albay. Socially entrepreneurs responsible student- Ayon kay St. Scholastica Academic Coordinator Yasmin Nuguid, ang Isla ay sumasalamin sa naisin ng paaralang maging sensitibo ang kanilang mga mag- aaral sa pangangailangan ng kanilang komunidad. "Most of their products, meron siyang social responsibility, which is basically what the school is. The mission and vision of the school is we want them to be agents of social transformation," paliwanag ng guro. "What we want to emphasize to the girls is that, how can you make use of your strand, of your knowledge, of your skills to help those who are marginalized, to help the society become better." Ang grupo rin ang nakapag-uwi ng FedEx Access Award dahil sa pagsasalarawan ng kanilang business model sa prinsipyo ng global connectivity. Lumago ang negosyo nina Alaina, Porsha, Raphaella, at Gwen sa tulong na rin ng social media at patuloy na pagdami ng kanilang Facebook followers, na sa kasalukuyan ay nakatatanggap ng pagtangkilik kahit sa ibang bansa. Next project: Bucko Dahil sa tagumpay at mainit na suporta sa Isla, nais din ng grupo na gumawa ng belt bag na tatawagin naman nilang "Bucko". Plano rin ng mga batang entrepreneurs na lumahok sa trade shows at bazaars at tumanggap ng consignment offers sa hinaharap. Buong pagmamalaki ring ibinahagi ng mga estudyante ng St. Scholastica ang paghanga sa kanilang gawain ni Department of Trade and Industry Secretary Ramon Lopez na mayroon ding sarili na niyang Isla bag. Hinikayat ng mga estudyante ang mga kapwa nila kabataan na maging matapang at maparaan. "Don't be afraid just because you're still kids. And also, think outside of the box and don't settle for less," paghihimok ng batang CEO na si Alaina.■ BUKO KAYO D'YAN - Hit ang "Isla" bag nina Alaina, Porsha, Raphaella, at Gwen coir. na gawa sa coconut
14 Hunyo 2019 Sports Bilang ng Para-athletes, tumaas ngayong taon - PsC Ni Joan A. Alcantara MALOLOS CITY, Bulacan - Malugod na ibinalita ng Philippine Sports Commission (PSC) na mas mataas ang tiyansang makadiskubre ng talento at makapag- bagong recruit Philippine National Team ng persons with disabilities (PWDs) na maglalaro sa Para-Asian Games sa darating na Enero 2020 dahil sa tumaas na bilang ng para- lumahok sa 7th athletes na PSC-PHILSPADA National Para Games na ginanap sa Bulacan Sports Complex nitong Mayo 21-31, 2019. Mula 1,000 noong 2018 ay nadagdagan pa ng 200 ang bilang ng PWDs na naglaro ngayong 7th edition ng isports. ang ay Ang magandang balita imbitasyong dulot ng mga local ipinakalat ng PSC sa government (LGUs) at mas pinaigting pa nitong kampanya sa ilalim ng Grassroot Sports Development Program na nagbibigay-pagkakataon sa PWDs na makalahok sa para- Asian activities sa kani-kanilang units Development. "Alam naman natin na iyong mga PWD meron silang kakayahan na ma-improve iyong isang community based on their contribution, lalo na sa sports," dagdag pa nito. Katuwang ng PSC ang Philippine Sports Association the Differently Abled (PHILSPADA) sa pagsasagawa rin ng national games para makadiskubre ng bagong talento lalo na sa mga isports na wala pang para-athlete gaya ng badminton sa midget category. for "We are trying to improve at ibang madagdagan pa iyong mga sports na wala tayong representative na atleta, katulad noong badminton na midget, so far wala tayong national team noon, e. So ngayon meron na itong edition na ito," pagbabalita ng Commissioner. tayong na-discover Ang Pilipinas ang nakatakdang mag-host ng Para-Asian Games sa susunod na taon. LGUs, very supportive ang Malaki pasasalamat ng PSC sa Bulacan Provincial Government dahil sa intensyon at suportang ipinakita nito sa 7th P S C - P H I L S P A D A National Para Games. rin "Tayo po ay PWD- friendly, ating lalawigan ng Bulacan, kaya po dito sa atin nailagay, dito sa atin ginawa ang paralympics na ito. Kaya nagpapasalamat po tayo napili ang lalawigan ng Bulacan na dito mag-compete ang ating PWD sa buong Pilipinas," pahayag ni Bulacan Governor Daniel Fernando. ang ang 2020 Para-Asian Games. - sa Naghahanda na SCOUTED! PSC para lugar. Noong nakaraang taon ay lumibot ang PSC sa Maynila, Tanauan, Benguet, at Cavite upang magsagawa ng iba't ibang palaro para sa mga ito. "Actually, itong para games, ito iyong not only the athletes, we are trying to give awareness to those PWD persons na magkaroon sila ng self-confidence to come out, to join this group para naman mapabilang sila sa community na 'to," ani PSC Commissioner Arnold Agustin, tagapangasiwa ng programang Grassroot Sports Sang-ayon naman sa malakas na suporta ng PSC at lokal na pamahalaan si Powerlifting Bronze Medalist and National Athlete Adeline Dumapong- Ancheta mula Ifugao. "I've been playing sports since I was 6 years old, and sobrang ang haba na ng itinakbo at in-improve ng para- sports, pati suporta ng PSC. . . Pero LGU, malalakas iyong suporta nila. Let's say we have Pasig, we have Cainta, we have Davao, ang lalakas ng support. . . We have to give credit to the Malolos, iyong itong provincial ng Bulacan," aniya. sa kabila ng naging Ito'y ilang mga ng alalahanin manlalaro ukol sa budget sa pamasahe, allowance, at pasilidad tulad ng kubeta. "Actually, first time naman na na-encounter na gano'n na hindi natuloy, e. . So, nagkaroon sila ng problema because of the election," sagot ni Comm. Agustin sa isyu ng mga manlalarong nahuli o hindi na natuloy makapaglaro. Sa kabilang banda, ibinahagi rin ng Commissioner ang naging ambag ng ahensya para sa budget ng palaro. "Nagbigay ang PSC dito ng P8.4M para matuloy itong Philippine National Games. . . Ang part naman ng LGU is the venue at tsaka iyong billeting sa mga atleta. Kami iyong sa mga beddings nila, tapos iyong mga technical officials. . . tapos iyong mga equipment," paliwanag nito. . Sa kabuuan, nagpapasalamat pa rin ang mga para-athletes na nakilahok sa 7th PSC- PHILSPADA National Para Games sa oportunidad na makapaglaro rito. "To all players, to all different LGUs who are here, we thank everyone na nag-invite sila sa amin kahit malayo kami. . . To those willing magsali sa ganitong sports, for persons with disability, huwag po kayong mahiya, huwag po kayong matakot, just feel free, enjoy, and 'pag may determination, gusto mong laruin, makakaya mo. Even PWD po kayo," paghihimok ni Captain Ball Dorel Padilla mula Negros Occidental ng pinakaunang sitting volleyball sa katatapos pa lamang na National Para Games. ■ SiSi on Life After UAAP 81: 'GUSto Ko MAGtUro' Ni Joan A. Alcantara SAN JUAN CITY - Ibinunyag kamakailan ni University Athletic Association of the Philippines (UAAP) Season 81 Most Valuable Player at Athlete of the Year for Collegiate Sports Cherry Ann "Sisi" Rondina ang naisin niyang magturo ng volleyball bilang career matapos kanyang ang huling season sa popular na volleyball game. Team naming gawin sa volleyball," ani Rondina. Sa isang eklusibong panayam noong Hunyo 22, 2019 sa FilOil Flying V Centre, ibinahagi ng dating University of Sto. Tomas (UST) Golden Tigresses Team Captain at ngayon ay Petron Blaze Spikers Outside Hitter ang puro niyang pagmamahal sa volleyball kahit na graduate na siya sa UST. from helping my "Aside family, giving help sa mga goals ko, itong volleyball para sa akin pinapasaya ako lagi. And wala namang nabago do'n," pahayag ni Rondina na nagsimulang maglaro ng naturang sports simula Grade 3 sa elementarya. "Volleyball in my blood na, kasi is ang daming nabago through volleyball sa buhay ko. And I'm very isa nabigyang ako opportunity na makapaglaro," dagdag pa niya. thankful na sa mga Petron Blaze Spikers Rondina Origins ng "cherry bomb" Bagama't sa PSL nanggaling ang terminong "cherry bomb", malugod pa ring ibinahagi ni Rondina ang "sikreto" sa lakas ng kanyang spikes. "Just play your game, huwag mo lang baguhin. Siyempre, lang na gusto pakita mo mong maglaro and I really love volleyball talaga," aniya. "Sarap sa feeling na naglalaro ka not just for yourself or your teammate, but also sa company na nilalaro namin kung naka- commit. And siyempre, giving supporters sa PSL na makakita pa sila ng magagandang laban and laro sa PSL." saan kami Malaki ang pasasalamat niya sa fans na laging nakasuporta sa kanya at sa Philippine SuperLiga (PSL). "We're very thankful na nandiyan sila palagi to support us, not just me but siyempre sa PSL, and sa lahat ng nalaruan namin. . . Sabay-sabay kaming ngingiti sa lahat ng achievements na makukuha namin. Win or lose, thankful kami kasi naipakita kaya naming sa UAAP Women's Para Volleyball Star, disiplina at magandang pag-uugali ang dapat bigyang importansya ng isang gustong maging katulad player volleyball niya. "Giving yourself na discipline, lahat ng good characters for yourself, iyon na iyong nagma-matter. Kasi hindi nakukuha ang isang achievement sa kasikatan," pagpapaalaala niya. ■ lahat ang
Kamote 1 2 33 5 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 PAHALANG 1 Tawag sa pagtaas ng presyo ng ilang pangkaraniwang serbisyo't produktong binibili ng mga konsyumer (sa wikang Ingles) 4 Pinakamalaking pangkat-etniko sa bansa na nangangahulugang "katutubo" sa salitang Cebuano 6 Brand ______ and Digital Activation, isang seminar na naglalayong magbigay-suporta sa mga lokal na negosyo tulad ng mga small at medium enterprises 7 Isang uri ng virus na nagpapahina ng immune system na maaaring maging AIDS (dinaglat) 8 Ipinagmamalaking bag ng mga mag-aaral ng St. Scholastica's College na gawa sa hibla ng niyog at ni-recycle na tela 9 Programang para sa kabataan na naglalayong wakasan ang paglaganap ng pekeng pagbabalita (dinaglat) 10 Ahensya ng gobyerno na naglunsad ng Oplan Harabas (dinaglat) 12 ________ Eskwela, isang halimbawa ng diwa ng bayanihan 14 Abaca, ampalaya, niyog, at patatas ang ilan sa mga halimbawa nito (sa wikang Ingles) 15 Isa sa pinakatanyag na networking site sa buong mundo Entertainment Mga sagot sa nakaraang isyu S U D O K U 2 3 5 9 8 6 7 4 1 6 8 4 2 1 9 5 3 9 1 4 3 5 7 2 8 6 4 7 2 8 3 5 6 1 9 3 6 8 2 9 5 7 4 5 9 7 6 4 8 3 2 1 4 6 5 2 3 9 8 8 5 9 6 4 3 2 7 7 2 3 1 9 8 4 6 5 A E R O S P A C E G U A R D E M O K R D F A T O I B K E N E R A L O E F E C L A M A T I O N G R A R I A I V I L R E R A W P A G A S A N F U T H O R I T Y PABABA 1 Isa pang katawagan sa bakuna o pagbabakuna 2 Ahensya ng pamahalaan na naatasang magplano at magpaunlad ng pangkabuhayang sektor ng bansa 3 Programa ng PDEA na humihikayat sa mga tsuper ng pampublikong transportasyon na sumailalim sa drug testing bago mamasada 5 Converging _____ Exchanging Civilizations, tema ng seminar na dinaluhan ng mga piling mamamahayag ng Pilipinas at Tsina na naglayong magpalitan ng kaalaman sa larangan ng midya at komunikasyon 6 Kinilalang UAAP's Women's Volleyball Tournament Season 81 Most Valuable Player 11 Isa sa dalawang pinakamalaking piyer sa bansa kung saan isinagawa ang Oplan Harabas ng PDEA (dinaglat) 13 Tawag sa mga katutubong Muslim sa bansa Abangan ang sagot sa susunod na isyu. 15 Hunyo 2019 Darius Josue ! S U D O K U
baLita centRaL, aVaiLabLe na sa Mas MaRaMing PaMPubLiKong teRMinaL Ni Monica N. Ladisla METRO MANILA - Bukod sa mga istasyon ng LRT at MRT, makakakuha na rin ng kopya ng Balita Central ang mga mananakay ng Victory Liner sa Sampaloc, Pasay, at Caloocan, gayundin ang mga Laking pasasalamat ng Bureau of Communications Services sa pakikiisa ng mga pampublikong terminal ito sa adhikaing maiparating sa na masa ang mga polisiya at programa ng gobyernong laan sa pag-unlad ng bansa. (BCS) TOUCHDOWN - Available na Central Balita sa rin ang NAIA. pasahero ng Raymond Transportation sa Nagtahan at Aurora Boulevard dahil sa karagdagang kiosks ng pahayagan na itinayo sa mga nabanggit na bus terminals kamakailan. Higit pa rito, matatagpuan na rin ang Balita Central sa Manila North Harbor at information counters ng iba't ibang domestic terminals ng Manila International Airport Authority. Dahil sa mas pinalawak na distribusyon ng Balita Central, mas madali na ngayong magkakaroon ng kopya ng pahayagan ang mas marami nating mga kababayan. BALITA CENTRAL SA VICTORY LINER - Makikita na ang kiosk ng Balita terminals. Central sa Victory Liner Ang Balita Central ang primerang pahayagan ng BCS na naghahatid ng tama, makabuluhan, at napapanahong impormasyon mula sa iba't ibang sangay ng ehekutibo. Ang BCS ay isang ahensya sa ilalim ng Presidential Communications Operations Office. ■ BCS Muling naghahanda Sa Third-ParTy iSO audiT Ni Monica N. Ladisla MANILA - Muling nagsagawa ang Bureau of Communications Services (BCS) sa pangunguna ng Planning Division ng quality audit seminar- workshop bilang sa mga miyembro ng Internal Quality Audit (IQA) Team nito para sa darating na bagong surveillance audit ng third-party auditors ngayong taon. review CONSISTENCY naghahanda third-party IS THE KEY - Muling sa ang audit. BCS para surveillance Team ng tamang kaalaman para na rin sa pansarili nitong internal audit. ISO 9001:2015 Binigyang-pansin seminar-workshop, ang katuwang Quality Plus Management Consulting, ang wastong pagsasagawa ng audit planning, audit reporting, audit follow- up, at risk and opportunity management. Sa tulong ni Bb. Rofella Samar, Quality Plus Management Consultant, nagkaroon din ng pagkakataon ang mga miyembro ng IQA Team na lumikha ng aktwal na audit plan, audit program, audit checklist, mind map, at risk and opportunity assessment. sa Ito'y upang mapanatili ang magandang katayuan ng BCS bilang isang ISO- certified na ahensya ilalim ng Presidential Communications Operations Office at masiguro na updated ang IQA sa Sa huli ay nagbigay ng eksaminasyon ang Quality Plus sa mga miyembro ng IQA bilang sukat sa lawak ng natutunan ng mga ito sa paglahok sa seminar-workshop na tumagal ng apat na araw. ■ BCS, MASuSINg NAghANDA KONTRA FAKE NEWS Ni Monica N. Ladisla MANILA - Masusing pinaghandaan ng Bureau of Communications Services (BCS) ang kanyang publikasyon ngayong taon na susuporta sa kampanya laban fake news ng Presidential Communications Operations Office sa pamamagitan ng pagsalang sa iba't ibang journalism seminar-workshops ng mga manunulat ng ahensya. Para kay G. Laparan, ang pagsusulat isang sa midya ay nagsisimula sa masusing pananaliksik at pagtitipon ng impormasyon. Kanya ring ibinahagi ang praktis ng mainstream na lathalaing Philippine Star pagdating sa copyediting at proofreading. Pinangunahan ng iba't ibang propesyonal sa larangan ng journalism at photography ang magkakahiwalay na seminar- workshops na inorganisa ng BCS. Ibinahagi rin ni Bb. Hidalgo sa kanyang presentasyon ang protocols ng Palasyo pagdating sa media coverage, maging ang Journalist's Code of Ethics. Malugod na nagbahagi ng kanyang kaalaman sa print journalism ang Desk Editor ng Philippine Star na si G. Leo Laparan II. Samantala, tinalakay naman ng Head ng Office of the Secretary Media na si Bb. Rowena "Wheng" Hidalgo-Otida ang paksa ukol sa presidential coverage. Ipinakita rin ng Founding CEO at Chief Photographer ng Jellyfish Advertising Consultancy na si G. Rossini Calabig ang kanyang pagkadalubhasa pagdating sa potograpiya. Paghahanda Para #DismissDisinformation sa Kampanyang PCOO OSEC Media Head Hidalgo-Otida Sa kabilang banda, hinikayat naman ni G. Calabig ang mga manunulat ng BCS na bigyang pansin ang komposisyon at timing sa pagkuha ng isang larawan gamit ang propesyonal na kamera o kahit ang mobile phone. Binigyang-diin niya ang kahalagahan ng liwanag at iba't ibang anggulo sa potograpiya. ■ BCS SNIPPETS IN Facebook Headlines Nilibot ng BCS ang Build, Build, Build Photo Exhibit sa Calamba at Los Banos sa Laguna at Sto. Tomas sa Batangas. #BCSinSnippets #BCS #DuterteLegacy Nagbahagi ang BCS ng kaalaman sa marketing at branding sa 43 mga kababaihang maybahay, micro-entrepreneur, at benepisyaryo ng livelihood center sa Munisipalidad ng Pulilan, Bulacan. yyzkgz4c #BCSinSnippets #BCS #GAD #WomenEmpowerment bcs.gov