Appendicula undulata var. longicalcarata (Rolfe) Ames Kalagayan: kulang sa datos; Nanganganib Dipodium fevrellii J.J. Sm. Kalagayan: kulang sa datos,: Nanganganib Eulophia spectabilis (Dennst.) Suresh Kalagayan: kulang sa datos; Nanganganib Liparis condylobulbon Rchb.f. Kalagayan: kulang sa datos; Nanganganib CONTACT INFORMATION Zhereeleen D. Meneses Environmental Biology Division Institute of Biological Sciences College of Arts and Sciences University of the Philippines Email: zdmeneses@up.edu.ph Mga Natatangi at Nanganganib na Orkids sa Isla ng Samar In the end, we will conserve only what we love; we will love only what we understand; we will understand only what we are taught. -Baba Dioum (1968)
ANG MGA ORKIDS A n g p a m i l y a n g O r k i d s (Orchidaceae) ay isa sa pinakamalaking pamilya ng mga halaman. Binubuoi ito ng humigit kumulang 25,000 - 30,000 species sa 880 genera. Ang mga halamang ito ay may mala-alikabok na mga buto na dumide- pende sa mga mycorrhiza upang umusbong at mabuhay. Sa Pilipinas, may halos 1,100 species ng orkids na kung saan 80% ay tinaguriang endemic o tanging sa Pilipinas lamang matatagpuan. Sa kabila ng kasaganaang ito, kulang pa rin ang datos pang-ekolohiyal sa mga orkids. Kasama ng banta sa pagkasira ng kagubatang tirahan, nanga- ganib silang tuluyang mawala at di mapag- aralan. MGA KADALASANG GAMIT NG ORKIDS Bilang pagkain Ornamental Tradisyunal na medisina Paggawa ng pabango Simbolong kultural ILANG NATATANGING ORKIDS SA ISLA NG SAMAR Grammatophyllum wallisii Rchb.f. Kalagayan: Critically endangered Cymbidium aliciae Quisumb. Kalagayan: Endangered Phalaenopsis lueddemanniana Rchb.f. Kalagayan: Endangered Trichoglottis loheriana (Kraenzl.) L.O.Williams Kalagayan: Endangered Phalaenopsis aphrodite Rchb.f. Kalagayan: Vulnerable Phaius tankervilleae (Banks) Blume Kalagayan: kulang sa datos; Nanganganib Dendrobium dearei Rchb.f. Kalagayan: kulang sa datos,: Nanganganib Bulbophyllum makoyanum (Rchb.f.) Ridl. Kalagayan: kulang sa datos; Nanganganib Crepidium binabayense (Ames) Szlach. Kalagayan: kulang sa datos; Nanganganib Cryptostylis taiwaniana Masam. Kalagayan: kulang sa datos; Nanganganib
Ang kaigangan (kilala sa ingles na "forest over limestone") ay nagtataglay ng mga natatanging uri ng buhay-ilang o "wildlife". Kasama na dito ang iba't ibang uri ng hayop, halaman, mikrobyo, at fungi na hindi karamiwang makikita sa iba pang uri ng kagubatan. Ang ganitong uri ng "ecosystem" ay siya ring pinagmumulan ng sariwang tubig at kadalasang may mga kweba na nagtataglay ng di pang- karaniwang uri ng mga organismo. Kaya't itong protektahan at dapat natin pangalagaan. Sohoton Cave CONTACT INFORMATION Zhereeleen D. Meneses Environmental Biology Division Institute of Biological Sciences College of Arts and Sciences University of the Philippines Email: zdmeneses@up.edu.ph Mga Natatangi at Nanganganib na Orkids sa Isla ng Samar In the end, we will conserve only what we love; we will love only what we understand; we will understand only what we are taught. -Baba Dioum (1968)
ANG MGA ORKIDS A n g p a m i l y a n g O r k i d s (Orchidaceae) ay isa sa pinakamalaking pamilya ng mga halaman. Ito ay binubuo ng humigit kumulang 25,000 - 30,000 species mula sa 880 genera. Ang mga halamang ito ay may mala-alikabok na mga buto na du- midepende sa mga mycorrhiza upang umusbong at mabuhay. Sila ay matatagpu- an sa halos lahat ng panig ng mundo mula sa baybayin hanggang sa matataas na ka- bundukan. Sa Pilipinas, may halos 1,100 species ng orkids na kung saan 80% ay tinaguriang endemic o tanging sa Pilipinas lamang matatagpuan. MGA KADALASANG GAMIT NG ORKIDS Bilang pagkain Ornamental Tradisyunal na medisina Paggawa ng pabango Simbolong kultural ILANG NATATANGING ORKIDS SA ISLA NG SAMAR Grammatophyllum wallisii Rchb.f. Kalagayan: Critically endangered Cymbidium aliciae Quisumb. Kalagayan: Endangered Phalaenopsis lueddemanniana Rchb.f. Kalagayan: Endangered Trichoglottis loheriana (Kraenzl.) L.O.Williams Kalagayan: Endangered Phalaenopsis aphrodite Rchb.f. Kalagayan: Vulnerable Mt. Huraw Ang tropikal na kagubatan ay kara- niwang nagsisilbing tahanan ng malalaki at matatayog na mga puno gaya ng mga ya- kal (Shorea astylosa) at White Lauan (Shorea contorta) na siya ring nagsisilbing kapitan ng mga orkids at iba pang halamang baging o epiphyte. Samantala, ang kagubatan sa mapu- pulang lupa (forest over ultramafic substrate) ay kadalasang nagtataglay din ng mga or- ganismong doon lang matatagpuan. Gayun- paman, kadalasan itong minimina dahil sa taglay nitong mineral. Hinabangan