Ito'y pasya mo. Ito'y karapatan mo. Hindi mahalaga ang iyong edad o ano ang iyong kondisyong medikal - lagi kang may karapatang sumali sa mga pagpapasya tungkol sa iyong pangangalaga. Kabilang dito ang mga desisyon tungkol sa iyong gamot at kung paano mo ninanais na mamuhay. Bagama't ang mga gamot ay maaaring gumanap ng mahalagang tungkulin sa pagtulong sa iyo na mamuhay nang komportable, manatiling ligtas at mabuhay nang mas matagal pa, ang ilang mga gamot ay maaaring hindi gumana gaya ng inaasahan, maaaring pasamain ang iyong pakiramdam, at maaaring magdulot ng di-ginugustong mga side effect o mga pagbabago sa pag-aasal. May karapatan kang mabigyan ng impormasyon tungkol sa iyong gamot, kung paano ito gumagana at kung may anumang maaaring mga side effect na maaaring umapekto sa kalidad ng iyong buhay. Tungkulin mong magpasya kung ang gamot ay tama para sa iyo, at lahat ng kasangkot sa iyong pangangalaga ay dapat igalang ang iyong mga karapatan, maging ang iyong mga pinahahalagahan at mga mas ginugusto. ✔ Tandaan, karapatan mong magkaroon ng kontrol sa iyong gamot. Ang kuwento ni Ray. Si Ray* ay nagbalik sa kanyang pasilidad sa pangangalaga ng matatanda makaraang maoperahan. Napansin ng kanyang anak na si Susan na niresetahan siya ng bagong gamot at naalala niya ang mga pagbabago na nakita niya kay Ray: "Sa panahong iyon, hindi siya makalakad, pahilahod lang, siya ay sobrang nalulumbay, umiiyak palagi. At hindi siya makalunok... Sinasabi niya, Ang pag-iisip ko ay impiyerno para sa akin. Ni hindi siya nakikipag-usap." Labis na nabahala si Susan sa mga pagbabago sa kanyang ama ngunit hindi niya nakumbinsi ang mga nars na ihinto ang pagbibigay sa kanya ng gamot. Nagpasya siyang ilipat ang kanyang ama sa isang bagong pasilidad, kung saan kaagad ay naawat siya sa gamot. Inilarawan ni Susan ang pagbabago "Ngayon ay katulad na katulad na siya ng dating sarili niya. Siya ay Irish, na may makapal na puntong Irish, at siya'y katawa-tawa. Siya ay nakatutuwa. Gusto lang niyang lumabas at mananghalian. Madalas kaming mag-piknik. Naglalakad kami sa dalampasigan. Kung may tumutugtog na musika sa pub, pumupunta kami sa hapon, kapag hindi siya masyadong pagod." 1800 700 600 OPAN organisasyong naghahatid ng serbisyo sa inyong estado o teritoryo: ACT TAS VIC NSW NT - Top End NT - Central QLD SA WA Sinusuportahan ng pondo mula sa Pamahalaan ng Australya Gamot: Ito'y Pasya Mo Gaano ang nalalaman mo tungkol sa iyong gamot? Alam mo ba na ang mga gamot na iyong iniinom ay pagpapasya mo at ikaw ang may kontrol kung ano ang iinumin mo? Ang buklet na ito ay magbibigay sa iyo ng kakayahang magkaroon ng may-kaalaman at aktibong papel sa iyong mga desisyon tungkol sa mga gamot na iyong iniinom. Sinusuportahan ng pondo mula sa Pamahalaan ng Australya
297 X 210 6PP DL ROLL FOLD Ano ang isang may-kaalamang pasya? Mga gamot na dapat may- kamalayan ka. Mga tanong tungkol sa iyong gamot. Sa susunod mong pagpapatingin sa iyong GP, dalhin mo ang listahang ito ng mga tanong. Ang mga tanong na ito ay makatutulong din para sa pagrepaso ng gamot na iyong iniinom. Ang may-kaalamang pasya ay kapag ikaw ay gumawa ng desisyon tungkol sa iyong pangangalagang medikal, o sa pangangalaga ng iyong minamahal, na may kaalaman at pagkaunawa sa mga benepisyo at maaaring panganib na nakapaloob. Maaaring baguhin ng ilang mga gamot ang mga iniisip o pag-aasal, o makaapekto sa iyong pang-araw-araw na buhay. Ang mga gamot na ito ay tinatawag na mga psychotropic, ngunit ang mga ito ay maaaring kilala sa iba pang mga pangalan. ê	Ano ang aking iniinom? Iyong karapatan at iyong tungkulin na piliin kung aling opsyon ang tama para sa iyo, o para sa tao na inaalagaan mo, at simulan o ihinto ang isang gamot. Maaari mong hindian at piliing hindi inumin ang gamot. Maaari ka ring magbago ng iyong isip sa anumang oras, kahit na nasimulan mo nang inumin ang gamot. Kadalasan, ang mga ito ay labis na ginagamit sa Australya sa mga matatanda at maaaring magkaroon ng malubhang mga side effect. Mahalaga na maunawaan mo kung ano ang mga gamot na ito, bakit maaaring iniinom mo ang mga ito at paanong ang mga ito ay maaaring umapekto sa kakayahan mong gumawa ng mga desisyon. Kailan ako dapat uminom ng mga gamot na ito? ê	Paano ito makatutulong sa akin? ê	Ano ang mga side effect? ê	Ano ang maaaring mangyari kung hindi ko ito iinumin? ê	Ano ang mga alternatibo (kabilang ang mga alternatibong hindi gamot)? Sino ang aking tagagawa ng desisyon? ê	Kailan maaaring marepaso ang aking gamot? Ang mga gamot na ito ay tumutulong gamutin ang mga kondisyon sa kalusugang pangkaisipan gaya ng depresyon. Gayunpaman, kung minsan ang mga ito ay ibinibigay upang kontrolin ang pag-aasal ng isang tao. Kapag ginamit ang mga ito para sa ganitong layunin, ito ay tinatawag na kemikal na pagpigil. ê	May mga oras na maaaring gusto mong humingi May makukuhang tulong. ng tulong at suporta mula sa iba upang makagawa ng desisyon tungkol sa iyong mga opsyon sa paggamot. Para sa karagdagang suporta: ê	May ibang oras na maaaring kailangan mo ng 1. Maaari kang humiling ng appointment sa iyong doktor, o humiling ng pagrepaso ng isang espesyalista o pangalawang opinyon. 2. Kung ikaw ay tumatanggap ng klinikal na isang tao na iyong mapagtitiwalaan na gumawa ng desisyong iyon para sa iyo, batay sa iyong mga pinahahalagahan at ginugusto, at kung ano ang maaaring ninanais mo. May mga pagkakataon na angkop ang mga gamot na ito para sa kondisyong medikal ng isang tao, gaya kung siya ay dumaranas ng matinding pagkabahala at agresyon, na maaaring maglagay sa kaniya sa panganib ng pagkapinsala. pangangalaga sa bahay o ikaw ay nasa isang pasilidad ng pangangalaga sa matatanda, maaari kang pormal na humiling sa iyong provider ng pagmimiting sa kaso o pagrepaso ng gamot. 3. Maaari kang makipag-ugnay para sa libre at ê	Maaaari mong piliin kung sino ang magsasalita para sa iyo. Ang iyong tagasuporta o kahaliling tagagawa ng desisyon ay maaaring isang kapamilya, kaibigan kinatawan o tagasuportang tao - ito ay dapat isang tao na pinagtitiwalaan mo. Kapag iniinom mo ang mga gamot na ito, dapat subaybayang mabuti at repasuhin ang mga ito nang regular. independiyenteng suporta sa pamamagitan ng pagkontak sa OPAN, ang Network ng Adbokasya para sa Matatanda (Older Persons Advocacy Network) sa 1800 700 600 o sa pamamagitan ng pagbisita sa opan.org.au ê	Para sa karagdagang impormasyon, basahin ang buong buklet sa opan.org.au/yourchoice Ano ang mga alternatibo sa gamot? 4. , maaari kang magreklamo sa Aged Care Quality & Safety Commission sa pamamagitan ng pagtawag sa 1800 951 822 o online sa Para sa karagdagang impormasyon, at para sa karagdagang mapagkukunan tungkol sa matatanda at mga gamot, bisitahin ang OPAN sa opan.org.au o tumawag sa 1800 700 600. Kadalasan ay may alternatibong mga opsyon sa paggamot na maaaring mas mabisa sa pagsuporta sa iyo kaysa sa gamot. Para sa karagdagang impormasyon, basahin ang buong buklet sa opan.org.au/yourchoice