2022 PUBLIC EXAMINATION Filipino Continuers Level Section 1: Listening and Responding Transcript © 2022 NSW Education Standards Authority
Section 1, Part A Question 1, Text 1 FEMALE: Nakakalungkot isipin... matagal na naman naming hindi makikita si Tiyo Ronaldo. Bukas na kasi ang alis niya para sumali sa sandatahan. Kung mayroon man kaming natutunan sa kanya, iyun ay ang iwasan ang magkasakit, maging masipag, at masigasig sa buhay. Kahit gaano kahirap ang buhay, lagi niyang inuuna ang kalagayan ng iba bago ang sarili. Palaban din niyang pinagtatanggol ang katarungang panlipunan. Lagi niyang pinapangaral sa amin na sayang lang ang panahon kung idadaan mo lamang sa reklamo ang hamon na iyong nararanasan. Sa halip, kinakailangan na pahalagahan ang bawat segundo sa pamamagitan ng paggawa ng kabutihan sa kapwa. Question 2, Text 2 MALE: 'Nay, ang tulin po pala talaga ng bagong tren na 'to. Siguro sandali na lang bago tayo makarating sa hihintuan natin. FEMALE: Mga tatlong minuto na lang Totoy at bababa na tayo. Mainam at makakarating tayo ng maaga. Alam kong pangarap mong makasakay dito sa bagong 'express' na tren papunta kila Lola at Lolo mo. Sabik ka na bang makita sila? MALE: Salamat po at isinama ninyo ako 'Nay. Ang tagal ko ring hinintay na makasakay sa bagong tren na ito. Sabik na sabik po akong makita sila Lolo at Lola at ang bahay nila. Nandoon pa po kaya ang duyan na nakasabit sa puno ng bayabas sa likod-bahay nila? FEMALE: Sigurado akong hindi tatanggalin ni Lolo mo ang duyan na 'yun. Alam niyang gustung- gusto mong sakyan 'yun. Siyanga pala pupunta rin ang Tita Delia mo at ang pinsan mong si Kris. MALE: Talaga po 'Nay? Ang galing! Sabik na rin po akong makita sila, mag-iisang taon na nang huli ko silang makita. Nanay! Nanay! Ayun na ang bagong palengke. Diyan po tayo dadalhin ni Lola para kumain sa turu-turo. FEMALE: O sige Totoy malapit na tayong bumaba ng tren. Maghanda ka na. - 2 -
Question 3, Text 3 MALE: Mayora, ang dami na pong nagpalista upang sumali sa proyektong Puno Para sa Buhay ng ating bayan. Maraming puno po ang maitatanim natin sa susunod na buwan. FEMALE: Napakagandang balita niyan Roberto. Mahalaga ang proyekto mong ito para sa ating bayan. Sana ay mapalaganap mo ito sa buong lalawigan. MALE: Usap-usapan na po sa kapitolyo ang balita tungkol sa paglunsad ng ating proyekto. Pati ang Gobernador ay interesado rin. Malaki rin po ang naitulong ng mga poster sa lansangan. Siguradung-sigurado po na maraming-marami ring nakarinig sa akin nung ako ay kinapanayam sa lokal na programang pangradyo. Kalat na kalat po sa buong lalawigan ang proyektong ito tungkol sa pagpapanatili ng maayos at balanseng ekolohiya. FEMALE: Makikita ba natin ang patuloy na pagluluntian ng ating paligid? Gusto kong manumbalik ang dating kariktan ng mga bundok na nakalbo dahil sa tagtuyot at sa bawal na pagtotroso. MALE: Ayon sa mga napag-aralan ko mula sa aking guro sa pamantasan, ang mga puno ay maaaring magdulot ng ulan na kailangan para maibsan ang tagtuyot. Maniniwala ba kayo kapag sinabi ko na kayang mapalitan ang mga punong nawala dahil sa pagtotroso? FEMALE: At naipangako ko rin sa mga magsasaka na tutulungan ko sila. Mapupuno kaya ng malinis na tubig ang mga batis para sa mga kalabaw, at irigasyon para sa mga pananim? Sasagana kaya ang ani ng palay, mga gulay at prutas? MALE: Itaga mo sa bato Mayora! Siguradong matutuwa ang mga magsasaka dahil sa magiging dagdag na ani at maaaring bumaba rin ang presyo ng mga ito. Makakatulong ito sa maraming mahihirap nating kababayan dahil mas makakaya na nilang bilhin ang mga mahahalagang pagkain para sa kanilang kalusugan. Mas maraming maititinda ang mga magsasaka sa mga karatig-bayan upang mas kumapal ang kanilang mga bulsa. - 3 -
Section 1, Part B Question 4, Text 4 MALE: Salamat sa pagdalo ninyo sa ikasampung kaarawan ni Junior dito sa aming tahanan. Alam ninyong lahat na walong taon ang hinintay namin bago dumating si Junior sa aming buhay. FEMALE: Salamat sa pagmamahal at suporta ninyo noong kami'y umaasa na magkaroon ng kahit na isang anak. At ngayon, may espesyal na anunsyo kami para sa inyong lahat! Pagkatapos ng sampung taon, magiging kuya na si Junior. MALE: Akalain ninyo, sampung taon ang pagitan ng magkapatid, at sinabihan din kami na hindi na kami magkakaanak pang muli. Espesyal di ba? At bukod pa riyan, nalaman namin na babae ang kasunod ni Junior. Talagang wala na kaming mahihiling pa. Question 5, Text 5 FEMALE: Naririto kami sa lambak ng Fermin upang ibahagi sa inyo ang kakaibang klase ng bakasyunan. Sa pamumuno ni Kapitan Gattaran, maraming pamilya rito ang nagpasyang buksan ang kanilang mga tahanan para sa inyo, at magsisilbing gabay sa paglilibot ninyo rito. MALE: Bakit hindi ninyo tuklasin ang lambak ng Fermin! Kung gusto ninyong maranasan ang paggawa ng suman o pastilyas mula sa gatas ng kalabaw, o di kaya makapagluto sa labas gamit ang palayok, dito na kayo! Ilan lang iyan sa mga pwede ninyong matutunan mula sa kanila. FEMALE: Balita namin, pwede rin kayong makaranas pumitas ng kasoy sa plantasyon. Walang ganito sa siyudad! MALE: Sa umaga, gigisingin kayo ng tilaok ng tandang at ng halimuyak ng sampagita, sa gabi naman ay masasaksihan ninyo ang pagsasayaw ng mga alitaptap. FEMALE: Ipapasyal din kayo ni Kapitan Gattaran sa malapit na kuweba kung saan matutuklasan ninyo ang pinakamarilag na parte ng pinakamahabang ilog sa bansa! Doon, maaari kayong magtampisaw sa tabing-ilog. MALE: Kaya tara na. - 4 -
Question 6, Text 6 FEMALE: Halina't pakinggan natin ang istorya at balikan ang saloobin ng mga katutubo noong unang panahon. MALE: 'Ang tagal dumating ng mga bangka dala ang mga nakakatandang pinuno ng mga karatig na pulo kasama ang kani-kanilang mga tauhan. Pumayag ang Datu Raagas na ganapin ang pagpupulong ng mga pinuno dito sa isla.' FEMALE: 'Pause' muna natin ang istorya dito. Napansin n'yo ba? Ganito ang mga tipong pangungusap na maririnig natin kung tayo ay maglalakbay pabalik limang siglo na ang nakalipas. Ituloy natin ang kuwento. Makinig kayong mabuti ha? MALE: 'Plano ng Datu Raagas na harangan ang mga Kastila sa karagatan pa lamang at huwag silang payagang lumunsad. Subalit, maaaring maraming pinuno mula sa ibang isla na hindi sumang-ayon sa kanya. Nais nilang makipagkalakalan sa mga Kastila, huwag lang itong maghudyat sa kanila na sakupin din ang mga isla. Maliban sa maaaring pagsakop nila sa ating kapaligiran na ipinagkaloob ni Bathala, malamang aangkinin pa ng mga Kastila ang kulturang yaman ng ating mga ninuno. Magtiwala tayo sa Datu na hindi tututol sa kanya ang mga pinuno na darating sa pagpupulong tungkol sa paparating na mga dayuhan.' FEMALE: Alam n'yo, hindi ko lubos matanggap na mga nakatatanda lamang ang maaaring makapagpasya sa hamon ng mga Kastila noong araw. Sa panahon ngayon, ang mga kabataan ay may karapatan nang magsalita tungkol sa mga mahahalagang isyu sa lipunan. Sa istorya ng Pilipinas, sadyang malaking bahagi ang pananakop ng mga Kastila. Ano kaya ang takbo ng buhay natin ngayon, kung tayo ay nanindigan din laban sa mga dayuhan tulad ng ginawa ni Datu Raagas? - 5 -