Ano ang Coronavirus? Ang Novel Coronavirus 2019 (COVID-19) ay isang bagong virus strain na pangunahing kumakalat mula sa tao-sa-tao sa pamamagitan ng mga patak mula sa respiratoryo kapag ang isang nahawahan na tao ay umubo o bumahing. Ang mga sintomas ay maaaring lumitaw sa loob ng 2-14 na araw pagkatapos na malantad. Ang mga nai-ulat na mga sakit ay sumasaklaw mula sa di-malubhang mga sintomas hanggang sa malubhang sakit at kamatayan sa mga nakumpirmang kaso. Kasama sa mga sintomas ang: Ubo Pangangapos ng hininga Lagnat Ang COVID-19 ay mas karaniwang nakakalat mula sa isang nahawahang tao patungo sa ibang mga tao sa pamamagitan ng: Mga patak mula sa respiratoryo dahil sa pag-ubo at pagbahing. Malapit na personal na pakikisalamuha, tulad ng pakikipagkamay. Paghawak sa mga ibabaw na may virus at pagkatapos ay paghawak sa iyong bibig, ilong, o mga mata bago hugasan ang mga kamay. Paano protektahan ang iyong sarili Manatili sa bahay kapag ikaw ay may sakit. Hugasan ang iyong mga kamay nang madalas gamit ang sabon at tubig at nang hindi bababa sa 20 segundo. Ito ay lalong mahalaga pagkatapos suminga, umubo, o bumahing; pumunta sa banyo; at bago kumain at maghanda ng pagkain. Iwasang hawakan ang iyong mga mata, ilong at bibig. Kung hindi magagamit ang sabon at tubig, gumamit ng isang alcohol-based na hand sanitizer na may hindi bababa sa 60% alkohol, lagyan ang buong kamay mo at ikuskos ang mga palad hanggang sa matuyo ito. Takpan ang iyong pag-ubo o pagbahing gamit ang isang tisyu, pagkatapos itapon ang tisyu sa basurahan. (Ang paglalagay ng tisyu sa mesa ay nagkokontamina sa ibabaw ng lamesa ng mga mikrobyo.) Regular na disimpektahin ang madalas na hinahawakan na mga bagay at mga ibabaw, gamit ang
isang panlinis na spray o pamunas. Iwasang maglakbay patungo sa mataas na panganib na mga bansa. Hindi namin hinihikayat ang hindi mahalagang paglalakbay sa o pagdaan sa alinman sa mga bansa kung saan naglabas ang CDC ng lebel 2 o lebel 3 na abiso sa paglalakbay na may kaugnayan sa kalusugan. Hindi inirerekomenda ng Centers for Disease Control and Prevention (CDC) na magsuot ng facemask ang mga taong mabuti ang pakiramdam para protektahan ang kanilang mga sarili mula sa mga sakit sa respiratoryo, kasama ng ang COVID-19. Dapat ka lang magsuot ng isang mask kung inirerekomenda ito ng isang propesyonal sa pangangalaga ng kalusugan. Ang isang facemask ay dapat gamitin ng mga tao na may COVID-19 at ang yaong mga nagpapakita ng mga sintomas ng impeksyon tulad ng pag-ubo, pagbahing o lagnat. Ito ay para maprotektahan ang ibang mga tao mula sa panganib na mahawahan. Ano ang gagawin kung ikaw ay magkasakit
Manatili sa bahay kung ikaw ay may sakit o kung naniniwala ka na ikaw ay nalantad sa virus,
kahit na kung ikaw ay hindi nagpapakita ng anumang mga sintomas. Ihiwalay ang iyong sarili mula sa ibang mga tao sa iyong tahanan, kilala ito bilang paghihiwalay sa tahanan (home isolation). Subaybayan ang iyong sarili para sa lagnat, pag-ubo at pangangapos ng hininga. Kailan ka dapat humingi ng medikal na pagsusuri at payo? Tumawag sa 911 kung ikaw ay may medikal na emerhensiya. Kung ikaw ay may medikal na emerhensiya at kailangan na tumawag sa 911, ipagbigay alam sa operator na ikaw ay mayroong o sa tingin mo ay maaaring ikaw ay mayroong COVID-19. Kung maaari, magsuot ng isang facemask bago dumating ang medikal na tulong. Kung ikaw ay 60 taong gulang pataas, o kung ikaw ay mayroong napapailalim na mga kondisyon tulad ng pagdadalang-tao, sakit sa puso, diyabetis, sakit sa baga at mahinang sistema ng imyunidad, makipagtulungan sa iyong doktor para gumawa ng isang plano para matukoy ang iyong mga panganib sa kalusugan sa COVID-19 at kung paano pamahalaan ang mga sintomas. Kung ikaw ay may mga sintomas, tawagan ang iyong doktor kaagad. Para sa lumalalang mga sintomas o kahirapan sa paghinga, mangyaring tumawag sa iyong tagapagkaloob ng pangunahing pangangalaga o isaalang-alang ang isang birtwal na pagbisita. Kung ikaw ay walang mataas na panganib na kondisyon at ang iyong mga sintomas ay di- malubha, hindi ka na kailangang suriin nang personal at hindi na kailangan na masuri para sa COVID-19. (Mangyaring tingnan ang mga Tagubilin sa Quarantine at Paghihiwalay nang Sarili sa Bahay sa ibaba) Hinihiling namin na mangyaring iwasan ang pagpunta sa pang-emerhensiyang departamento, maliban kung ikaw ay may pangkalusugan na emerhensiya at/o ikaw ay pinayuhan ng isang tagapagkaloob ng pangangalaga sa kalusugan na gawin ito. Tumutulong ito na mapigilan ang panganib ng pagkalat ng sakit na ito at dagdag na pagkalantad sa ating komunidad at nagpapahintulot sa amin na ituon ang mahalaga at limitadong pang-emerhensiyang mga mapagkukunan sa mga taong talagang may malubhang sakit. Sino ang dapat na suriin? Isang karaniwang tanong ngayon ay, "Bakit ako hindi maaaring masuri?" Ang sagot: Hindi lahat ay kailangan na suriin. Ang mga taong may mga sintomas na tulad sa trangkaso ay hindi sinusuri para sa COVID-19 maliban kung sila ay tumutugon sa ilang mga pamantayan na itinakda ng CDC. Ang mga pamantayan ay itinakda ng CDC bilang isang kondisyon ng awtorisasyon sa emerhensiya na paggamit na aprubado ng FDA, na nagpapahintulot para magamit ang mga bagong pagsusuri sa isang pang- emerhensiyang sitwasyon sa matataas-na-panganib na mga tao lamang. Ang mga pamantayan na ito ay napalawak sa nakaraang linggo para isama ang mga tao na na-ospital na may mga sintomas na hindi napaliwanag. Iyan ay bilang karagdagan sa pagsusuri sa mga tao na may kasaysayan sa paglalakbay, at mga tao na nagkaroon ng pakikisalamuha sa isang kumpirmadong kaso. Ang mga pamantayang ito ay maaaring magbago para isama ang mas maraming mga tao sa pagdating ng panahon, dahil ang sitwasyon na ito ay mabilis na nagbabago. Mga Tagubilin sa Quarantine at Paghihiwalay nang Sarili sa Bahay:
Kung sa kasalukuyan ay ikaw ay may lagnat, mga sintomas sa respiratoryo o isang virus, dapat mong iwasan ang pagkakalantad sa ibang mga tao. Kung ikaw ay may posibleng makabuluhang pagkakalantad sa COVID-19 dahil sa pagbiyahe o direktang pagkakalantad sa isang kumpirmadong kaso, ang kasalukuyang rekomendasyon para sa iyo ay manatili sa bahay nang 7 araw (quarantine sa bahay) kahit na hindi ka nagkaroon ng mga sintomas o kung ay iyong pakiramdam ay bumuti. Kung ikaw ay may sakit, inirerekomenda namin na umiwas sa paglantad sa ibang mga tao (paghihiwalay nang sarili sa bahay) hanggang sa ikaw ay gumaling (wala nang lagnat o masamang pakiramdam) sa loob ng 72 oras. Maraming mga pasyente ay magkakaroon ng matagal na ubo pagkatapos na sila ay magkasakit - kung ikaw naman ay mabuti ang pakiramdam, tumawag sa iyong doktor o isa sa mga nakatala na mga sanggunian para matukoy kung ligtas nang bumalik sa iyong karaniwang mga gawain. Kasama sa mga patnubay para sa quarantine sa bahay at paghihiwalay nang sarili sa bahay ay: Manatili sa bahay at huwag tumanggap ng mga bisita. Huwag pumunta sa bahay ng ibang tao. Huwag gumamit ng pampublikong transportasyon. Limitahan ang mga gawain sa labas ng iyong tahanan, maliban kung hihingi ng medikal na pangangalaga. Huwag pumunta sa trabaho, paaralan, o pampublikong mga lugar. Iwasan ang malapit na pakikisalamuha sa mga miyembro ng sambahayan (panatilihin ang 10 talampakan na layo kung maaari). Takpan ang mga pag-ubo at mga pagbahing. Gumamit ng hiwalay na tulugan at palikuran/banyo na mga pasilidad, kung maaari. Iwasan ang pagpapagamit ng mga personal na gamit sa sambahayan (mga pinggan, baso, tasa, kubyertos, tuwalya, o kobre kama) sa ibang mga tao o mga alagang hayop sa iyong tahanan. Pagkatapos na gamitin ang mga gamit na ito, dapat na hugasan/labhan ang mga ito nang mabuti gamit ang sabon at tubig. Linisin ang lahat ng "madalas hawakan" na mga ibabaw araw-araw. Tumawag nang maaga bago pumunta sa iyong doktor. Tutulong ito sa tanggapan ng tagapagkaloob ng pangangalagang pangkalusugan na gumawa ng mga hakbang para ilayo ang ibang mga tao mula sa pagkakahawa o pagkakalantad. Kung ikaw ay nasuri para sa COVID-19, manatili sa bahay hanggang tumawag ang tagapagkaloob ng pangangalagang pangkalusugan sa iyo tungkol sa iyong mga resulta sa pagsusuri. Ibig bang sabihin nito na ang aking pamilya o iba pang mga tao na kasama kong naninirahan ay kailangan na mag-quarantine ng sarili? Ang iba pang mga miyembro ng sambahayan ay hindi kinakailangan na mag-quarantine ng sarili, maliban kung sinabihan sila na gawin ito ng isang medikal na propesyonal. Kung magkaroon ka ng mga sintomas at hinihinalaang may COVID-19, ang mga miyembro ng sambahayan ay matuturing na mga malapit na pakikisalamuha at kailangan na mag-quarantine ng sarili. Paano Ginagamot ang Virus na ito? Ang karamihan sa mga tao na may COVID-19 ay gagaling sa kanilang sarili. Walang partikular na antiviral na paggamot na inirerekomenda para sa COVID-19. Ang mga tao na may COVID-19 ay dapat na makatanggap ng suportang pangangalaga para makatulong na mapaginhawa ang mga sintomas. Para sa malubhang mga kaso, ang paggamot ay dapat na magsama ng pangangalaga para suportahan ang mga paggana ng mahahalagang organ.
Mga Karagdagang Impormasyon Para sa pinakabagong impormasyon tungkol sa coronavirus at ang tugon ng komunidad ng pampublikong kalusugan, bumisita sa website ng iyong lokal na pampublikong kalusugan. • CDC: COVID-19: • Abiso tungkol sa Coronavirus sa Providence: visitors/coronavirus-advisory Magagamit ang mga Birtwal na Pagbisita