International Journal of Arts, Sciences and Education Volume 3 Issue | June 2022 ISSN: 2799 - 1091 Page No. 228-238 EXPLORING STRUCTURAL AND INTERPRETATION OF SELECTED TANAGA RUMUSUD, MICHELLE-ANN L Isabela State University, Cabagan Campus Abstract Literature is an essential component of the culture of each given group of people. Interpreting and analyzing works of literature is a productive approach to the preservation of literature. In this study, an in-depth comprehension of the selected tanaga's were investigated according to the structural aspect, and then a comprehensive interpretation were provided. It is critical to do research on these long-dormant tenets and use them as the foundation for further investigation and education. It is a reflection of the wealthy culture, experiences, and beliefs that are regarded as jewels that were passed down to us from our ancestors. Because they serve as a beacon of authentic Filipino culture, it is important that they be maintained alive in the hearts and minds of people. Keywords: literature, culture, art, structure, tanaga, interpret Estruktural na Anyo at Interpretasyon sa Pagsulat ng mga Piling Tanaga Abstrak Ang panitikan ay isang mahalagang bahagi ng kultura ng isang lahi. Mabisa at mainam na paraan ng pagtangkilik sa sining at panitikang pambayan ang palagiang paglingon, pagsipat, at edukasyonal na pag-aanalisa sa mga akdang pampanitikan. Sa pag-aaral na ito, susuriin nang malalimang pag-unawa ang mga piling tanaga ayon sa aspektong estrukturalistiko at saka ginawan ng masusing interpretasyon. Mahalagang pag-aralan ang mga nakalimutang tanaga na ito at gawing batayan sa mga susunod na pananaliksik at pagkatuto. Ito'y sumasalamin sa mayamang kultura, karanasan, at paniniwala na itinuturing bilang hiyas na nagmula pa sa mga ninuno. Nararapat na panatilihing buhay sa puso't isipan ang mga ito sapagkat nagsisilbi itong tagamansag ng tunay na kaugaliang Pilipino. Susing salita: panitikan, kultura, sining, istruktura tanaga, suri Introduksyon Binibigyang kahulugan ang panitikan bilang isang mahalagang bahagi ng kultura ng isang lahi. Ito ay naglalarawan ng mga tunay na pangyayaring naganap at patuloy na nagaganap sa isang lahi o bansa. Nagbibigay ito sa atin ng mga impormasyon upang maunawaan ang mga kaugalian at ang uri ng pamumuhay ng iba't ibang tao sa iba't ibang kaalaman na nagbubunga ng kaunlaran, pansarili man o panlipunan. Masasabi ring ang panitikan ay isang uri ng lakas na nagtulak sa atin upang tayo ay kumilos. Sa ano mang kaparaanan, ito ay nauugnay sa damdamin ng mga tao upang makita ang katwiran at karunungan. 228
International Journal of Arts, Sciences and Education Volume 3 Issue | June 2022 ISSN: 2799 - 1091 Page No. 228-238 Ipinakikita ang lawak ng benepisyong makukuha ng edukasyon sa panitikan hindi lamang bilang lunsaran kundi mabisang tagapagbahagi ng mga kaalamang panlipunan, pampolitika, pang-ekonomiya, pangkultura at panrelihiyon. Masasalamin sa nilalaman ng teksto pati na rin sa mga konteksto at substeksto ng mga ito ang obhetibong pagtalakay sa mga namamayaning isyung pangkapaligiran. Mayroon tayong mga probisyon na suportado ng pamahalaan ang simulain at prinsipyo ng pagtuklas ng mga arkaykong paraan ng pagpapaphayag sa pamamagitan ng masisining na akda upang maipasa sa susunod na henerasyon ang anumang umiiral na kulturang Pilipino sa kasalukuyan. Mababasa ang sinasabing malaya, artistiko, at intelektuwal na pagpapahayag sa mga akdang maingat na hinabi ng malilikhaing kamay ng mga makata at manunulat ng lahi; mga tagong yaman na nararapat pakaingatan, pangalagaan, at lalo pang pagyamanin Sa katunayan, may masasabing panitikan na ang ating mga ninuno bago pa man dumating ang mga Kastila. Ito ay ayon sa patotoo ni Las Calas na isang misyonerong Kastila na nagsabi ng ganito: "Ang mga Kastila ay maraming nakuhang mga akda na pawang gawa ng mga diyablo at ang mga iyon ay sinunog bilang aral sa mga nalalabuang taumbayan." Sinasabi rin na ang pinakapapel ng ating mga ninuno ay ang kawayan, dahon ng palaspas, balat ng kahoy at ang pinakapanulat ay mga dulo ng lanseta, mga tinulisang bakal, kahoy o patpat na kawayan. At sa hangad na mapalaganap ang Kristiyanismo ay sinira nila lahat maging ang mga sangkap ng lumang panitikan at ang naiwan lamang ay ang mga bugtong, salawikain, kasabihan, awit at mga epiko. Ito ang kinikilala ngayong "Matandang Panitikang Pilipino." Ang mga kantahing-bayan at mga karunungang-bayan ay mga katibayang mauuri bilang matandang panitikang Pilipino, mga lipat-dila o salimbibig ng mga ninuno noong unang panahon. Sa pamamagitan lamang ng pagsasalita at pakikinig naipalalaganap ang mga panitikang ito sapagkat hindi pa alam ng ating mga ninuno ang sistema ng pagsulat at pagbasa at sa ganitong paraan natanim sa kamalayan ng mga unang ninuno ang mga pahayag na ito na pinag-ugatan ng tinatawag natin ngayong panitikan. (Alejandro, Rufino et al. Ang ating Panitikan, 1950). Ang pagpapakahulugan na ibinigay ni W.J. Long sa panitikan ay: ang panitikan ay nasusulat na tala ng pinakamabuting kaisipan at damdamin ng tao. (Alejandro, Rufino et al. Ang ating Panitikan, 1950) Sinabi naman ni Hon. Zarias sa kanyang aklat na "Pilosopia ng Literatura" ang ganito: "Ang panitikan ay pagpapahayag ng mga damdamin ng tao hinggil sa mga bagay-bagay sa daigdig, sa pamumuhay, sa lipunan at pamahalaan at sa kaugnayan ng kaluluwa sa Bathalang Lumikha." (Panganiban, Jose Villa, et al. Panitikan ng Pilipinas, 1992) Ayon kay Arrogante (1991), "Ang panitikan ay talaan ng buhay sapagkat nailalahad ng tao ang kanyang kaisipan at damdamin; nailalarawan nang tapat, tunay at totoo ang takbo ng mga pangyayari na nagaganap sa panahon ang kanyang pag-unlad..." Tinuran naman ni Gonzales et. Al (1982) na "ang panitikan ay isang pagpapahayag na kinapapalooban ng katotohanan at pagpapahayag sa paraang nagpaparanas sa bumabasa ng kaisipan at damdamin ng manunulat, at sa paraang abot-kaya ng mangangatha o manunulat." Sa simpleng pagkilala, ang panitikan ay mapapangkat sa dalawa: ang tula at ang tuluyan. Ang anyong tula ay naipahahayag sa paraang ang mga salita ay tinataludtod at inihahanay sa isang estropa o saknong, samantala ang tuluyan ay mga salitang pinagsama-sama sa isang paraang patalata ayon sa kinaugalian ng pagpapahayag. Nagsimula ang salitang tuluyan buhat sa Latin na prosa, na nangangahulugang tuwiran o hindi paligoy-ligoy. Ito ang pinatipikal na anyo ng panitikang pasulat na ginagamitan ng karaniwang estrukturang gramatikal at kinakikitaan ng ordinaryong daloy ng pagpapahayag. (Reyes, et al., 2012) 229
International Journal of Arts, Sciences and Education Volume 3 Issue | June 2022 ISSN: 2799 - 1091 Page No. 228-238 Ang panitikang tuluyan ay gumagamit ng payak at tuwirang paglalahad ng kaisipan sapagkat sinumang sumulat ng akdang nasa anyong tuluyan ay parang nakikipag-usap lamang sa mga mambabasa (Aguilar, et al., 2006). Nagpapakita rin ito ng mga karaniwang tagpo o pangyayari sa buhay ng bawat indibidwal, ng mag-anak, ng mga nananahan sa isang pamayanan at sa lahat ng mamamayan mismo. (Pineda at Villavicencio, 2010) Ang anyong patula katulad ng anyong tuluyan ay may iba't ibang uri rin nariyan ang liriko, tulang dula o pantanghalan, at tulang tulang pasalaysay, tulang paawit o patnigan. Ang tanaga ay kilala rin bilang maiikling tula na mauuri bilang tulang patnigan. Ang tanaga ay isang maikling katutubong Pilipinong tula na kinaugaliang ginagamit sa wikang Tagalog. Ang makabagong tanaga ay ginagamit sa mga iba't ibang wikang Pilipino at Ingles dahil sa kanyang katanyagan sa ika-20 siglo. Lumaos ito sa huling bahagi ng ika-20 siglo, ngunit muling isinilang ito ng kapanlahatan ng mga Pilipinong alagad-sining sa ika-21 siglo. Ang tanaga ay naglalaman ng aral at payak na pilosopiyang ginagamit ng matatanda sa pagpapagunita sa mga kabataan. Naglalaman din ito ng matalinghagang pananalita. May estruktura itong apat (4) na taludtod at pitong (7) pantig kada taludtod. May tugmang isahan (aaaa) ang sinaunang anyo nito, ngunit pinasukan ng eksperimentasyon ng mga makata sa paglipas ng panahon, mula sa panahon ni Ildefonso Santos at Alejandro G. Abadilla hanggang sa panahon ni Rio Alma, Teo T. Antonio, at Mike L. Bigornia. Kabilang sa mga pagbabago ang pagpapasok ng tugmaang inipitan (abba), salitan (abab), at sunuran (aabb). Pambihira naman ang ginawa ni Abadilla, na gumamit ng panloob na tugmaan, gaya ng mababasa sa kaniyang aklat na Tanagabadilla (1965). Ayon kay (Velasco, 2000) sa kanyang pag-aaral, panahon na upang manumbalik at matutuhan ng ating mga kabataan sa kasalukuyan ang ating katutubong awitin, tula, sayaw, kwento, at iba pang likhang-sining na tatak ng ating pagkakakilanlan bilang isang maunlad na lipunan. Si Alejandro G. Abadilla ay makata, sanaysayista at kwentista. Nag-aral siya sa Mababang Paaralan ng Baryo Sapa, at pagkaraan, sa Mataas na Paaralan ng Cavite bago tumulak pa-Seattle upang magtrabaho sa isang maliit na palimbagan. Inedit niya roon ang seksyong Filipino ng Philippine Digest, naging tagapangasiwang editor ng Philippine American Review, at itinatag ang Kapisanang Balagtas na naglalayong paunlarin ang wikang Tagalog. Pagbalik sa Pilipinas, nakamit niya ang titulong Batsilyer sa Sining ng Pilosopiya mula sa Unibersidad ng Santo Tomas noong 1931. Nagsilbi siyang konsehal sa munisipyo ng Salinas hanggang 1934, pagkaraan ay naglako ng Seguro para sa Philippine-American Life Insurance. Si Abadilla, na tinawag ni Pedro Ricarte na "Ama ng Makabagong Tulang Tagalog," ay sinalungat ang labis na romantisismo sa panitikang Tagalog at de kahong paggamit ng tugma at sukat sa tula. Tumulong siya sa papupundar ng Kapisanang Panitikan upang isulong ang simulaing labanan ang hindi lumalagong panitikang Tagalog. Kabilang sa mga aklat ni Abadilla ang sumusunod: Piniling mga Tula ni AGA (tula, 1965); Tanagabadilla (tula,1964; 1965); Singganda ng Buhay (nobela, 1974); Pagkamulat ni Magdalena (nobela, 1958); Parnasong Tagalog (antolohiya, 1954); Mga Kuwentong Ginto (antolohiya na kasamang editor si Clodualdo Del Mundo, Sr., 1936); ang Maikling Kathang Tagalog (antolohiya, 1954); Mailing Katha ng 20 Pangunahing Awtor (antolohiya na kasamang editor si Ponciana B.P. Pineda, 1957) Isa sa mga pinakatanyag na maikling tula ni Alejandro G. Abadilla ay ang kanyang "Ako ang Daigdig" na nauuri bilang modernong tanaga. Naging tanyag ito dahil sa pagtaguyod 230
International Journal of Arts, Sciences and Education Volume 3 Issue | June 2022 ISSN: 2799 - 1091 Page No. 228-238 ng "free verse," na hindi gumagamit ng kinamihasnang pagbibilang ng pantig at pagsusunod ng tugma. Si AGA ang nagpasimuno ng unang pag-aklas o pagtakas sa tradisyunal na paglikha ng tula sa Tagalog. Matiyagang tinalakay ni Virgillio Almario, sa kanyang pormalistang analisis sa Taludtod at Talinghaga (1985), ang uri ng paglihis ni AGA sa namanang ideolohiyang Balagtatista hinggil sa sukat at tugma, simula sa paggamit ng bokabolaryong lokal. Mabisa at mainam na paraan ng pagtangkilik sa sining at panitikang pambayan ang palagiang paglingon, pagsipat, at edukasyonal na pag-aanalisa sa mga akdang pampanitikan. Dapat ay malikom at sa wakas ay maisapapel lalong lalo na ang mga panitikang hanggang ngayon ay pasalindila pa rin sa kabila ng paglaganap ng makabagong teknolohiya. Sa pag- aaral na ito, susuriin ang tanaga na isinulat ni Alejandro G. Abadilla na "Ako ang Daigdig" at ilang mga piling tanaga. Suliranin ng Pag-aaral Tatalakayin ng papel na ito ang kasagutan sa mga sumusunod na katanungan: 1.) Ano - ano ang mga piling tanaga sa pag-aaral? 2.) Ano -ano ang mga estruktural na ginamit sa mga piling tanaga? 3.) Ano ang interpretasyon sa mga nakalap na piling tanaga? Mahalaga ang pag-aaral na ito bilang kasangkapan sa paglinang ng gawi, saloobin, at pagpapahalaga ng mga mag-aaral; isang dagdag na babasahin na magagamit bilang lunsaran sa pagtuturo; at isang paraan upang lalo pang mapaunlad ang wika at panitikan na masasalamin sa mga katha at maaari ring dagdag na akdang magtatampok ng kayamanan ng lahing kayumanggi. Manapa'y makatutulong din ito para sa iba pang mga mananaliksik, sa mga mag- aaral, sa mga guro, sa mga nanunungkulan sa pamahalaan at maging sa lahat ng mamamayang may malasakit at matagal nang sumusubaybay sa mga usaping pampanitikan. Kahalagahan ng Pag-aaral Ang pag-aaral na ito ay makadaragdag sa pagpapayabong ng panitikan na bahagi na rin ng kultura ng ating bansa. Ang pag-unlad ng panitikan ang siyang tanda ng pag-unlad ng bayan. Ang pag-aaral na ito ay maaaring maibahagi sa mga mag-aaral ng susunod na henerasyon sa sa pamamagitan ng limbag na midyum. Maaaring pag-aralan ang mga nakalimutang tanaga na ito at gawing batayan sa mga susunod na pananaliksik at pagkatuto. Ito rin ay makatutulong upang maging gabay sa moralidad ng bawat mamamayan. Sa kadahilanang ang panitikang ito ang nagtuturo sa pamayanan ng gintong aral para sa pagmamahal sa bayan, pagpapakumbaba, pagiging malaya at pag-abot ng pangarap sa buhay. At panghuli, ito'y magiging daan upang matuklasan ng mga kabataan ang aral na dala ng panitikang ito at sa gayon ay kanilang maging gabay at tuluyang maipasa sa mga susunod na henerasyon. Mga Pamamaraan at Metodo Nalikom ang mga piling tanaga sa pamamagitan ng pagkuha ng mga ito mula sa internet at sa malapit na pampublikong mga silid-aklatan bilang karagdagan. Nakalikom ng anim (6) na mga tanaga ang mananaliksik. Unang susuriin ang malayang tanaga ni Alejandro G. Abadilla na pinamagatang "Ako ang Daigdig". Pagkatapos ng transkripsiyon ay binasa nang 231
International Journal of Arts, Sciences and Education Volume 3 Issue | June 2022 ISSN: 2799 - 1091 Page No. 228-238 may pag-unawa at sinuri ang mga piling tanaga kasama ang akda ni AGA ayon sa aspektong estrukturalistiko at tematiko saka ginawan ng masusing interpretasyon. Sa pagsipat naman ng paksa, pagpapahalagang nakapaloob at aspektong kultural, sasangguni ang mananaliksik sa pag-aaral nina Cantar at Tindugan. Presentasyon at Pagsusuri ng mga Nakalap na Datos Sukat at Tugma Likas na sa mga Pilipino ang paggawa ng mga tula. Kaya naman umusbong ang tinatawag na "maiikling tula" o mas kilala sa tawag na tanaga. Ang tanaga ay isang uri o porma ng tagalog na tula na may 4 na taludtod na binubuo ng pitong pantig sa bawat taludtod at naglalaman ng isang diwa ng makata. Kadalasan itong nagtataglay ng isang tugmaan, a-a-a-a ngunit ang mga makabagong tanaga ngayon ay kakikitaan na rin ng mga tugma na inipitan - a-b-b-a, salitan - a-b-a-b at sunuran a-a-b-b. Ito ay bunga ng pagiging malikhain ng mga Filipino at pagnanais na mapaunlad at madagdagan ang ating mayaman nang kultura, sining at literatura. Ako ang Daigdig ni Alejandro G. Abadilla Ito ay isang malayang tanaga na isinulat ni Alejandro Abadilla na nagpapahayag ng sandamakmak na maaaring maging kahulugan ng tulang ito. Ang maikling tula na ito ang nagbigay ng daan tungo sa modernisasyon ng estruktura ng tula. Sa lahat ng mga tulang isinulat ni Abadilla, higit na binigyang-pansin ang akdang ito, dahil sa ibat ibang ideyang ipinahihiwatig nito bagaman kakaunti lamang ang mga salitang ginamit dito. Sa pagbabasa ko sa tulang "Ako ang Daigdig" ay nakabuo ng maaaring maging kahulugan sa maikling tulang ito ni Abadilla. Narito ang mga sumusunod: 1. Pag-aaklas sa Estrukturang Patula Mula pa man sa matandang panitikan ay nakaugalian na ng mga Pilipino ang pagbigkas ng tula na may sukat at tugma. Ngunit ang tulang "Ako ang Daigdig" ni Alejandro Abadilla ay nagbukas ng maraming pinto tungo sa masining at malayang tula. Nilabag nito ang nakasanayang porma ng isang tula. Ipinakita ng tulang ito na maaaring walang sukat at tugma ang isang maikling tula o tanaga na maaaring maging malaya ang mga Pilipino sa pagsulat ng diwang gusto nating malaman ng mga tao. Pinapakita sa maikling tula na ito, ang pagrerebelde ng manunulat sa paraan ng malayang pagsulat ng tula. Pinatunayan niya ito sa pamamagitan ng paggamit ng salitang "damdaming malaya". Ito ang estruktura ng "Ako ang Daigdig" ni Alejandro Abadilla: ako ang daigdig ako ang tula 232
International Journal of Arts, Sciences and Education Volume 3 Issue | June 2022 ISSN: 2799 - 1091 Page No. 228-238 ako ang daigdig ang tula ng daigdig ako ang walang maliw na ako ang walang kamatayang ako ang tula ng daigdig 2. Simbolismo/Interpretasyon Sinasabing ang maikling tula na ito ni Abadilla ay walang kamatayan. Maaaring ito'y maluma pero may mga ilan pa rin ang nakakaalala at nakababasa nito. Ito'y hindi maglalaho, sa katunayan, pinag-aaralan pa nga sa mga paaralan. Nabanggit ng isa sa pinakasikat sa larang ng paggawa ng mga tula na si William Shakespeare sa kanyang Sonnet, "So long as men can breathe or eyes can see, so long lives this, and this gives life to thee." Ibig sabihin, maglaho man ang mga gumagawa ng tula, mayroon pa rin silang walang hanggan na buhay sa pamamagitan ng kanilang nagawang tula. Paminsan-minsan ay nakakaligtaan natin ang mensaheng nakabaon sa isang tula at nahuhuli lamang ang ating atensyon sa porma at mga salitang ginamit nito. Ang "Ako ang Daigdig" ay tila nagpapahiwatig sa mga Pilipino na bumangon at huwag magpapa-api sa mga dayuhang sumakop sa bansa. Sa linyang "ako ang tula ng daigdig", sinasabi ni Abadilla na bawat isa sa atin, bilang tao ay may karapatan sa sarili nating buhay, sapagkat tayo ang bumubuo sa daigdig at magkaroon ng sariling boses na ipinapakita ng pagiging malaya ng tula. Sa pamagat pa lamang ay nagpapakita na ito ng pagiging masigasig ng awtor na ipaglaban ang kalayaan hindi lamang sa panitikan kundi pati na rin sa ating sarili. Pinapakita rin niya ang pagkakaisa ng kanyang pagkatao, damdamin, at paniniwala sa tula na kanyang daigdig. Ang huling salita dito ay "ako" at pinapakita nito ang kanyang pagtitiwala sa pasya niyang lumihis sa nakasanayang estilo ng panunulat ng tula. Ito ang tulang nagbuklod ng damdamin at pag-iisip ng sining na itinatag ng may katha. At gaya ng isang ibon na malayang lumipad at naging hari sa himpapawid ng kanyang buhay, nararapat ding gayahin ang isang ibon na may sariling kakayahan na lumipad ibig sabihin, abutin ang mga inaaasam na pangarap. Mga Tanaga Nang walang biring ginto Doon nagpapalalo Nang magkaginto-ginto Doon na nga sumuko Estruktura Ang tanagang ito ay mauuri bilang salawikain, sa isang banda, isa ring bugtog. Salawikain, sapagkat nagbibigay ng indirektang aral mula sa mga mambabasa, at bugtong din sapagkat 233
International Journal of Arts, Sciences and Education Volume 3 Issue | June 2022 ISSN: 2799 - 1091 Page No. 228-238 naghahanap ito ng partikular na kasagutan. Mauuri itong isang tanaga sapagkat, taglay niya ang sukat, at tugma ng isang tanaga na pituhing (7) pantig sa bawat taludtod. Ito nga'y maituturing na isang hiyas sa ating panitikan. Simbolismo/Interpretasyon May dalawang talim ang naturang tanaga. Sa isang banda, isang bugtong ito higgil sa isang palay. Gayunman, isang aral din ito sa hungkag at sa totoong karunungan. Ang taong kulang sa dunong ay karaniwang tulad ng namumutikas pa lamang na palay: palalo at nakatingala lagi sa langit. Sa kabilang dako, ang taong tigib sa karanasan ay tulad ng uhay na hitik sa butil: marunong yumuko at magpakababa. Isang mensahe na nawa'y ihalintulad ang sarili sa uhay na palay na may hitik na butil, gaano man kalayo o kataas na ang ating narating, marunong pa rin tayong magpakababa na nakayuko sa lupa sapagkat sa lupa tayo nanggaling. Ang anyo mo ay sipi, Nalimot na ang lahi. Sa dayuha'y natali, Sarili'y inaglahi Estruktura Sa pangalawang tanaga, ating makikita na nasunod ang sukat at tugma ng isang tradisyunal na pagsulat ng tanaga. Ito ay may apat (4) na taludtod, na may pitong (7) pantig sa bawat taludtod at may tugmaang a-a-a-a. Mahalaga ang tugmaan sa tanaga sapagkat ito'y nagbibigay ng kakaibang indayog at mas nakakawiwiling bigkasin ng mambabasa. Simbolismo / Interpretasyon Ang mensahe ng tanaga na ito, ay nagkakaroon minsan ng isip-kolonyal ang karamihan sa ating mga kababayan. Ito'y masakit na katotohanan na hindi maiiwasan, dahil sinakop tayo ng mga banyaga nang mahigit 30 na taon. Ngunit hanggang kailan tayo makalalaya ng tuluyan mula sa kanila, kung magpahanggang ngayon, tayo'y isip-kolonyal? Mas tinatangkilik ang mga produktong galing sa ibang bansa, tinitingala natin ang mga pelikulang banyaga kaysa sa mga pelikulang gawa ng Pilipino at ang pinakamasaklap ay, ginagaya nang ating kabataan ang tradisyon, kultura at pananalita ng wika ng dayuhan. Panahon na upang buksan ang ating kamalayan. Ang ating sariling wika, tradisyon at kultura ay makulay kung ating pagmamasdan. Ito'y nagbubuklod sa mga mamamayan sapagkat sa pamamagitan lamang ng pagkakaisa magkakaroon ng pagbabago sa ating bansa. Nag-almusal mag-isa, Kaning lamig, tinapa; Nahulog ang kutsara Ikaw na sana, Sinta Estruktura Kung ating susuriin, makikita na nasunod ang sukat at tugma ng isang tradisyunal na pagsulat ng tanaga. Ito ay may apat (4) na taludtod, na may pitong (7) pantig sa bawat taludtod at may tugmaang a-a-a-a. Simbolismo/Interpretasyon 234
International Journal of Arts, Sciences and Education Volume 3 Issue | June 2022 ISSN: 2799 - 1091 Page No. 228-238 Ito'y isang malikhaing pagsulat ng tanaga, sapagkat nilapatan ng sinaunang paniniwala at pamahiin. May mga Pilipino pa rin ang naniniwala sa pamahiin. Ang bawat isa ay may kani- kaniyang rason kung bakit patuloy nila itong sinusunod. Sinasabing wala namang mawawala kung susubok at maniniwala. Marami pa rin ang naniniwala rito, hangga't may matatanda na nagsasabuhay nito ay patuloy itong magsasalin-salin sa bawat panahong magdaraan. Ito ay nakatutulong sa kultura, dahil patuloy na sinasalamin nito ang bawat Pilipinong namuhay sa gabay ng pamahiin sa pang-araw-araw na pamumuhay. Wala iyan sa pabalat At sa puso nakatatak, Nadarama't nalalasap Ang pag-ibig na matapat. Estruktura Makikitang may waluhing (8) pantig sa bawat taludtod Tinaliwas niya ang tradisyunal na pagsulat ng tanaga ngunit may tugmaan pa ring a-a-a-a. Nawili ang mga kabataan sa pagggawa ng ganitong tema ng tanaga (tungkol sa pag-ibig) sapagkat naipapahayag nila ang kanilang damdamin o nararamdaman lalo na sa panahon ngayon na laganap na ang paggamit ng social media networking sites. Interpretasyon Ayon sa mga nakatatanda, pag-ibig raw ang pinakamasarap na pakiramdam sa mundo. Tunay ngang ang pagmamahal ay makapangyarihan sapagkat ito'y walang pinipiling itsura at edad. Hindi ginawa ang pag-ibig upang magustuhan ang itsura ng isang tao, ginawa ang pag-ibig para matutunang mahalin ang pagkataong-loob ng indibidwal. Isa sa nakagawiang maging istandard ang itsura pero higit natin dapat matutuhan na walang pinipiling panahon, pagkatao at mukha ang pag-ibig. Sabi nga ng nakararami; Love is Blind. Huwag hayaang mapabilang sa mga taong hindi nakikita ang tunay na kahulugan ng pag-ibig. Matutong tumingin hindi lamang sa panlabas kundi sa panloob na katauhan. 'Pag palasyo'y pinasok Ng buwayang niluklok Sistema'y mabubulok Baya'y maghihimutok Estruktura Sinunod ang sukat at tugma ng isang karaniwang tanaga. Ito'y isang tanaga, na may temang pampolitika, na karaniwang nararanasan at nakikita ng ating mga kababayan. Simbolismo/Interpretasyon Marami ang nagsasabi at nangangako na aalisin ang mga salot sa lipunan at susugpuin ang korapsyon kapag sila na ang nahalal na sa pwesto. Karamihan ay nabubuyo nila dahil sa tamis ng kanilang pananalita. Nakakarindi man pero iyon ang katotohanan. Ang salitang korapsyon o pagnanakaw sa pondo ng bayan ay gawaing karumal-dumal. Ito ang pangunahing dahilan kung bakit naghihirap ang mga sambayanang Pilipino. 235
International Journal of Arts, Sciences and Education Volume 3 Issue | June 2022 ISSN: 2799 - 1091 Page No. 228-238 Napakasakit man isipin na dahil sa kagagawan ng mga taong ating pinagkakatiwalaan ay siyang magiging dahilan ng paghihirap at pagkagutom ng karamihan. Naging parte na rin ito ng sistema ng lahat ng sektor ng ating gobyerno. Ang punto lamang dito ay kilatisin ng mabuti ang mga mamumuno sa bayan. Alalahanin na tayo ay nakatira sa bansang may demokratikong pamamahala. May kalayaan tayo na pipili nang kung ano ang sa tingin natin ang mas karapat-dapat. Konklusyon at Rekomendasyon Ang tanaga ay matandang panitikan na nagbibigay ng aral sa mga tao. Ito'y sumasalamin sa kultura ng bayan. Ayon kay Calibayan (2015), ang panitikan ay salamin ng kultura ng isang lipi at napakainam gunitain ang mga mabubuti at mayayamang kaugalian at tradisyong itinuturing na mga ginintuang alaala na mula pa sa ating mga ninuno. Dapat panatilihing buhay sa ating puso't isipan ang mga alaalang ito sapagkat nagsisilbi itong tagapagmansag ng tunay na kaugaliang Pilipino. Mahihinuha rin na ang mga tanaga ay nakatutulong upang mas mapabuti ang isang tao. Ito rin ang nagtuturo at naggagabay upang ihulma ang pagkatao ng mga kabataan. Isa sa paraan na maaaring gamitin upang mapalawig muli ang tanaga, ay simulan sa tahanan, dahil sa kanila nagsisimula ang mga aral at payo na ating dadalhin hanggang sa ating pagtanda. Maaari ring gamitin ang mga ito sa biswal na nakikita ng karamihan. Magandang gawing proyekto ng sangguniang kabataan gaya na lang ng mga biswal aid na ginagamit laban sa droga. Maaari ring mapalawig pa ang kaalaman sa tanaga sa pamamagitan ng electronic na limbag. Sa paraan na ito ay mas madaling maipaabot sa mga makabagong kabataan ang tungkol sa mga ito. Mabibigyang-pansin din ang maliliit lamang na bahagi sa internet na naglalaman ng aralin tungkol sa mga ito. Kung maililimbag ito sa electronic na format ay makapagbibigay ng mas maraming akda na makikita ng karamihan na nais matuto, at makatutulong din ito sa mga mananaliksik na nais pang mapaunlad ang panitikan. Huwag sanang kalimutan ang kahalagan ng mga pasalindilang mga panitikan. Higit itong mapapalawig kung patuloy na maituturo sa mga kabataan. Mapapatibay ang kaalaman sa panitikang ito sa pamamagitan ng katatagan ng kultura na magmumula muna sa unang henerasyon patungo sa makabagong mundo. Wala ng higit pang magandang paraan upang magpatuloy at mapaunlad ang panitikan kundi sa paraan ng paggamit dito ng wasto at may katuturan. Ang patuloy na pagtuturo nito sa mga paaralan ay isa sa paraan upang patuloy itong mapaunlad at mapalaganap lalo na sa mga kabataan. Sanggunian Aguilar, Reynaldo L., et al. (2006) Panitikan ng Pilipinas (Rehiyunal na Pagdulog). Lungsod 236
International Journal of Arts, Sciences and Education Volume 3 Issue | June 2022 ISSN: 2799 - 1091 Page No. 228-238 ng Makati: Grandwater Publications. Alonzo E. & Galiza C. ( 2021). Writing prowess of first year BAT students: A groundwork for language magnification program. The Asian EFL. 28(13),pp 39-49 Antonio, A. (2021). Syntactical Scrutiny: Inaccuracies in the Lesson Planning of Non- Language Pre Service Teachers Arrogante, Jose A. (2003) Retorika sa Mabisang Pagpapahayag. Lungsod ng Mandaluyong: National Book Store BALOG, P., & Gonzales, E. . (2021). From Linguistic Landscapes to Teaching Resources: A Case of Some Rural Areas in the Province of Quezon. International Journal of Arts, Sciences and Education, 1(2), 23-44 Casil-Batang, P. (2021). Exploring Gender Sterotypes in 21st Centrury Philippine Narratives. 2(1): 61-70 Casil-Batang,P. (2021). Focus of Experience in 21st Century Philippine Literature: A Content Analysis. 2(1): 1-14 Eijansantos, A. M., Alieto, E. O., Emmanuel, M. S., Pasoc, M. G. O., & Bangayan-Manera, A. the negated perfective aspect of Zamboanga (2021). Chavacano. Linguistics 287-309. Interspeaker variation in and Culture Review, 5(S3), Gonzales, Lydia Fer, et al. (1982) Panitikan sa Pilipino, Manila: Rex Book Store Panganiban, Jose Villa, et al. (1962) A Survey of the Literature of the Filipinos Restituto, Myrna, et al. (1994) Isang Paglingon sa Makasaysayang Panitikang Pilipino, Quezon City, Miriam College Foundation Inc. Reyes, Soledad S. (2012) Kritisismo. Mga Teorya at Antolohiya para sa Epektibong Pagtuturo ng Panitikan. Metro Manila: Anvil Publishing, Inc. Rufino, Alejandro, et al. (1950) Ang Ating Panitikan. Manila: Bookman, Inc., 237
International Journal of Arts, Sciences and Education Volume 3 Issue | June 2022 ISSN: 2799 - 1091 Page No. 228-238 Sauco, Consolacion, et al (1978) Panitikan para sa Kolehiyo at Pamantasan. Manila: MB Educational, Inc. 238