Si Lena na Hindi Nagsusuklay written by: Loi Dimaapi Araw-araw ay magarbo at nakaayos ang buhok ni Lena. Tuwing papasok sa school ay may hagod ng suklay ang mahaba at maganda niyang buhok. Pero ngayon ay mag-iisang buwan na siyang hindi nagsusuklay. Kitang-kita ang mahaba ngunit dikit-dikit at malagkit na buhok nito na may kasama pang masangsang na amoy. Hindi ko naiintindihan ang dahilan kung bakit na lamang bigla siyang tumigil sa pagpapaganda ng buhok niya. Gusto ko na ulit makita ang nakaayos na buhok ni Lena. Tuwang tuwa ako kapag nakikita ko na may malaking pulang laso sa buhok niya, para siyang naglalakad na regalo kapag suot -suot niya ito. Dahil sa magandang buhok ni Lena ay ginusto ko siyang maging kaibigan. Araw-araw, pagpasok niya ng klasrum ay unti- unti akong lalapit sa kanya para maglapag ng kendi sa desk niya. Senyales ko ito para sabihing gusto ko siyang maging kaibigan. Hindi yata epektibo ang kendi kaya naglakas loob na akong sabihin na gusto ko ang ayos ng buhok niya. Simula noon ay naging magkaibigan na kami. Pagkatapos ng eskuwela ay pumupunta kami sa parke sa likod ng school. Doon kami nagkekwentuhan, at sa ibang mga araw ay hinihila niya ako para makipaglaro sa ibang mga bata - habulan, patintero, taguan tsinelas, pero dahil lagi kaming galing sa eskuwela ay black shoes ang ginagamit naming pamato, at kung anu-ano pang maisip ng mga batang naglalaro sa parke. Si Lena ang una kong kaibigan sa school, at dahil rin sa kanya ay hindi na ako masyadong nahihiyang lumapit at makipagkaibigan sa ibang mga bata. Paborito si Lena ng lahat. Dahil nga laging magarbo ang ayos ng kanyang buhok tuwing papasok sa eskuwela ay laging napapalingon ang lahat sa kanya. Nginingitian siya ng mga kaklase namin pati na ng mga guro. Nginingitian niya rin nama n sila pabalik. Pero sa hindi ko maintindihang dahilan ay tumigil siya ng pakikipag-usap sa akin. Simula noong nakaraang buwan nang makita niya akong tumakbo palapit sa kanya pagkatapos kong halikan sa pisngi ang nanay bilang pasalamat sa paghatid niya sa akin sa
eskuwela ay tumakbo siya palayo at iniwasan ako. Naalala ko pa na noong umaga na iyon ay mukhang umalis siya ng bahay nang hindi magarbo ang ayos ng buhok niya. Simula noon ay pumapasok na siyang hindi nagsusuklay. Ilang linggo na ring buhol buhol ang buhok niya at kapag nilalapitan mo siya ay maamoy mo ang mabahong amoy galing sa buhok niya. Ang mga kaklase namin na dating lagi siyang nginingitian tuwing papasok siya ay iniiwasan na siya ngayon. May iba pang tinutulak siya nang malakas tuwing mapapalapit siya sa kanila. Hindi ko man naiintindihan ang pagtakbo niya palayo sa akin, noong araw na iyon ay nagsimula ako ng misyon para sa kanya: ang masuklayan siyang muli! Sa araw-araw ay magdadala ako ng suklay: kulay ginto na may malalaking ngipin. Matibay, kayang-kaya nitong ayusin ang magulong buhok ni Lena. Ang kailangan lang ay lapitan ko siya, o lapitan niya ko, o... Kailangan naming mag-usap at hindi mag- iwasan. Naglabas ako ng kwaderno at sinulatan ang unang pahina ng Kwaderno ng Mga Misyon, dito ko isusulat ang mga plano ko para masuklayan muli si Lena. Unang misyon: maglapag ng kendi sa desk ni Lena! Kailangan ay mag-usap muli kami para masuklayan ko nang maayos ang buhok niya. Kinabukasan ay hinihintay kong pumasok ng klasrum si Lena, ngayon ang araw kung kailan ko dapat pagtagumpayan ang pagiging malapit muli sa kanya para maayos ko gamit ng gintong suklay ang buhok niya. Mula sa upuan ko ay sumusulyap ako ng tingin sa pintuan at sa desk niya. Paikot-ikot rin sa kamay ko ang kending ibibigay ko sa kanya. Nang dumating na siya ay sinundan siya ng mga mata ko. Nakikita ko na lahat ng makakasalubong niyang kaklase namin ay umiiwas ng tingin at daan sa kanya. Pagkaupo niya ay dahan kong inilakad ang mga paa ko. Walong hakbang mula sa upuan ko ay ang upuan niya. Mabagal ang paglapit ko pero siya namang kay bilis ng paglapag ko ng kendi sa desk niya at pagbalik ko sa upuan ko. Pinanood ko kung paano niya titigan ang ibinaba kong kendi. Nakatitig lamang siya. Sa isip ko ay ito na ang tamang panahon para ilabas ang gintong suklay. Dahan dahan,
muli akong lumapit sa kanya, sa kanang kamay ko ay ang gintong suklay. Isa, dalawa, tatlong hakbang. Apat, lima... unti unti na akong nangingiti dahil sa wakas ay maaayos ko na ang buhok niya. Anim, pito... dahan dahang inusod ni Lena pabagsak sa lapag ang kending nilagay ko sa mesa niya. Dali ko namang itinago sa likod ko ang gintong suklay na hawak ko. Marahan akong bumalik sa aking upuan nang naguguluhan. Sa mga sumunod na araw ay iniisip ko kung anong sunod na misyon ang dapat kong gawin. Hindi niya pa rin ako kinakausap, at hindi pa rin siya nagsusuklay ng buhok. Lumalalim na lamang ang paghinga ko sa tuwing naaalala ko na nitong nakaraang buwan lamang ay palaging naka-ayos ang buhok niya, miss ko na ang malaking laso sa ulo niya. Nami-miss ko na rin siyang kausap, at ang masigla niyang ngiti. Pagkatapos ng matagal na pag-iisip, nagsulat ako sa Kwaderno ng Mga Misyon, Pangalawang misyon: dalhin si Lena sa parke sa likod ng eskuwela! Ayain siyang maglaro ng taguan black shoes! Plano ko na pagkatapos ng klase ay dadalhin ko siya sa parke katulad ng dati naming ginagawa. Pagtunog ng bell ay lalapitan ko siya, at aayain. Kung hihindi siya sa akin ay aayain ko muli siya hanggang sa pumayag siya. Nang tumayo si Lena nang matapos na ang klase ay tu mayo na rin ako. Dapat ko ng gawin ang misyon at dapat ko itong mapagtagumpayan. Bitbit ang gintong suklay sa kanan kong kamay ay sinundan ko siya palabas ng klasrum. "Lena!" tawag ko sa kanya nang makita kong unti unti na siyang tumatakbo palayo sa akin. "Laro tayo sa parke!" Hindi siya huminto sa pagtakbo. "May dala akong gintong suklay para sa iyo!" sigaw ko pa pero palayo lang siya nang palayo hanggang sa madapa. Dali akong lumapit sa kanya. Nang tulungan ko siyang tumayo ay tinulak niya lamang ako. Hindi ko maintindihan, gusto ko lang naman na suklayan ang buhok ni Lena; gusto ko lang naman makita uli ang malaking laso sa ulo niya. Nang lumabas ako ng eskuwela ay naghihintay na si nanay para sunduin ako. Kita niya ang malungkot kong mukha kaya
tinanong niya ako kung bakit. "Gusto kong suklayan ang buhok ni Lena, pero iniiwasan niya ako at hindi kinakausap." Lalong lumambot ang ekspresyon sa mukha ni nanay. Nang hapon na iyon ay ikinuwento niya sa akin kung bakit hindi nagsusuklay si Lena. Noong nakaraang buwan pala ay pumanaw na ang nanay niya. Ang siyang palaging nag-aayos ng buhok niya ay wala na pala. Kaya rin pala natigil ang burloloy at malalaking pulang laso sa buhok niya ay dahil wala nang gumagawa nito para sa kanya. Ngayon ko naintindihan ang lahat. Niyakap ko nang mahigpit ang nanay. Ilang araw ko rin iniisip kung anong sunod na misyon ang dapat kong gawin. Ganoon pa rin at hindi nagsusuklay si Lena, buhol-buhol at dikit-dikit ang buhok niya, magulo at walang kaayusan. Ang kaibahan lamang ay, nitong mga nakaraang araw, ay bitbit niya ang malaking laso sa kanyang kamay. Sa buong klase ay pinanood ko lamang siyang titigan ito. Mahigit isang buwan na rin noong huli ko itong nakita, mahigit isang buwan na rin nang huli kong makita ang liwanag sa mukha niya. Ang malaking pulang laso ay dala niya; wala man sa buhok niya, pero dala niya ito. Hindi buo ang liwanag sa mukha ni Lena habang tinititigan ito buong klase, pero nandoon ang kaunting ilaw sa mukha niya. Nang makita ko ito ay nagkaroon na ako sa isip ko ng pangatlong misyon. Ito ang huling misyon na dapat ay pagtagumpayan ko, bilang isa niyang matalik na kaibigan. Tulad ng ibang araw sa eskuwela ay bitbit ko ang gintong suklay. Tahimik kong sinundan si Lena pagkatapos ng klase, at natagpuan ko siyang dumiretso sa parke sa likod ng eskuwela. Nakaupo siya sa lilim ng puno, at ang lasong ilang araw na niyang tinititigan ay inilapag niya sa kanyang harapan. Dahan- dahan ay lumapit ako sa kanya. Mahinahon akong umupo sa tabi niya. Ang isang dangkal na pagitan namin ay nabalot ng komportableng katahimikan. Ang itinatago kong gintong suklay na may malalaking ngipin sa ilalim ng aking blusa ay itinabi ko sa malaking pulang laso sa harap naming dalawa. Parang isang litrato ang itsura nang pagtabihin ko ang mga ito. Tahimik naming pinagmasdan ito. Tinititigan lang namin ang mala-litratong bagay sa aming harapan nang, pagkatapos ng ilang minuto, ay kinuha niya ang
gintong suklay. Saglit niya akong tinignan at mahinhin na inihagod ang gintong suklay sa buhol-buhol niyang buhok. Habang pinapanood ko siyang suklayan ang sarili niya ay napangiti ako. Inilabas ko ang Kwaderno ng Mga Misyon at isinulat: Pangatlong misyon: Ibigay kay Lena ang gintong suklay at hayaan siyang suklayan ang kanyang sarili. Nilagyan ko nang malaking star sa ibaba ang pahinang iyon ng aking kwaderno.