4 Edukasyon sa Pagpapakatao Ikaapat na Markahan - Modyul 1: Sarili at Kapuwa Ko, Pahahalagahan Ko CO_Q4_ESP4_ Modyul 1
Edukasyon sa Pagpapakatao - Ikaapat na Baitang Alternative Delivery Mode Ikaapat na Markahan - Modyul 1: Sarili at Kapuwa Ko, Pahahalagahan Ko Unang Edisyon, 2019 Isinasaad sa Batas Republika 8293, Seksiyon 176 na: Hindi maaaring magkaroon ng karapatang-sipi sa anomang akda ang Pamahalaan ng Pilipinas. Gayonpaman, kailangan muna ang pahintulot ng ahensiya o tanggapan ng pamahalaan na naghanda ng akda kung ito ay pagkakakitaan. Kabilang sa mga maaaring gawin ng nasabing ahensiya o tanggapan ay ang pagtakda ng kaukulang bayad. Ang mga akda (kuwento, seleksiyon, tula, awit, larawan, ngalan ng produkto o brand name, tatak o trademark, palabas sa telebisiyon, pelikula, atbp.) na ginamit sa modyul na ito ay nagtataglay ng karapatang-ari ng mga iyon. Pinagsumikapang matunton ang mga ito upang makuha ang pahintulot sa paggamit ng materyales. Hindi inaangkin ng mga tagapaglathala at mga may-akda ang karapatang-aring iyon. Ang anomang gamit maliban sa modyul na ito ay kinakailangan ng pahintulot mula sa mga orihinal na may-akda ng mga ito. Walang anomang parte ng materyales na ito ang maaaring kopyahin o ilimbag sa anomang paraan nang walang pahintulot sa Kagawaran. Inilathala ng Kagawaran ng Edukasyon Kalihim: Leonor Magtolis Briones Pangalawang Kalihim: Diosdado M. San Antonio Mga Bumuo ng ADM Modyul Mga Manunulat: Josephine Bruselas-Mien Lea B. Perez Agnes Dejuras-Nocos Jessica Abanto-Pura Konsultant: Mary Jean B. Brizuela Dollie G. Franche Sheila C. Bulawan Irene F. Yazon Tagaguhit: Jed T. Adra Naglayout: Jeffrey B. Sape Ana Lisa M. Mesina John Claude R. Caunca Mga Tagapamahala: Gilbert T. Sadsad Grace U. Rabelas Jily I. Roces Francisco B. Bulalacao Lailanie R. Lorico Merlita B. Camu Inilimbag sa Pilipinas ng ________________________ Department of Education - Region V Office Address: Regional Center Site, Rawis, Legazpi City 4500 Contact: E-mail Address: 0917-178-1288 region5@deped.gov.ph
4 Edukasyon sa Pagpapakatao Ikaapat na Markahan - Modyul 1: Sarili at Kapuwa Ko, Pahahalagahan Ko
Paunang Salita Ang Self-Learning Module o SLM na ito ay maingat na inihanda para sa ating mag-aaral sa kanilang pag-aaral sa tahanan. Binubuo ito ng iba't ibang bahagi na gagabay sa kanila upang maunawaan ang bawat aralin at malinang ang mga kasanayang itinakda ng kurikulum. inilaang Gabay sa Guro/Tagapagdaloy na naglalaman ng mga paalala, pantulong o estratehiyang magagamit ng mga magulang o kung sinumang gagabay at tutulong sa pag-aaral ng mga mag-aaral sa kani- kanilang tahanan. Ang modyul na ito ay may Ito ay may kalakip na paunang pagsusulit upang masukat ang nalalaman ng mag-aaral na may kinalaman sa inihandang aralin. Ito ang magsasabi kung kailangan niya ng ibayong tulong mula sa tagapagdaloy o sa guro. Mayroon ding pagsusulit sa bawat pagtatapos ng aralin upang masukat naman ang natutuhan. May susi ng pagwawasto upang makita kung tama o mali ang mga sagot sa bawat gawain at pagsusulit. Inaasahan namin na magiging matapat ang bawat isa sa paggamit nito. Pinapaalalahanan din ang mga mag-aaral na ingatan ang SLM na ito upang magamit pa ng ibang mangangailangan. Huwag susulatan o mamarkahan ang anomang bahagi ng modyul. Gumamit lamang ng hiwalay na papel sa pagsagot sa mga pagsasanay. Hinihikayat ang mga mag-aaral na makipag-ugnayan agad sa kanilang guro kung sila ay makararanas ng suliranin sa pag- unawa sa mga aralin at paggamit ng SLM na ito. Sa pamamagitan ng modyul na ito at sa tulong ng ating mga tagapagdaloy, umaasa kami na matututo ang ating mag-aaral kahit wala sila sa paaralan.
Alamin Ang buhay mo ay ang pinakamagandang biyayang kaloob sa iyo ng Diyos. Bukod sa iyong sarili ay biniyayaan ka rin ng makakasama mo sa pagtuklas ng kahalagahan ng Kaniyang mga nilikha, ang iyong kapuwa. Ikaw at ang iyong kapuwa ay may pananagutan na mapahalagahan ang lahat ng Kaniyang nilikha. Paano mo kaya ipakikita ang pagpapahalaga sa iyong sarili at kapuwa? Sa modyul na ito inaasahang: Napahahalagahan ang lahat ng mga likha: may buhay at mga materyal na bagay - sarili at kapwa-tao Subukin Panuto: Lagyan ng tsek (√) ang patlang kung ang gawaing nabanggit ay nagpapakita ng pagpapahalaga sa sarili at kapuwa. Lagyan naman ng ekis (X) kung hindi. _____1. Hindi kumakain sa tamang oras upang matapos agad ang gawain. _____2. Nagpupuyat dahil sa paglalaro ng mobile games. _____3. Maligo agad pagkatapos maglaro ng basketball. _____4. Magpahinga matapos maglinis ng bahay. _____5. Kumunsulta sa doktor kapag may karamdaman. 1 CO_Q4_ESP4_ Modyul 1
_____6. Bigyan ng pagkain ang kaklaseng walang baon. _____7. Huwag pansinin ang kapatid na nadapa sa daan. _____8. Pagpapaalala sa mga kaibigan na ingatan ang kanilang kalusugan. _____9. Himukin ang kapuwa na piliin ang mga masusustansyang pagkain. _____10. Balewalain at huwag gamutin ang mga sugat sa katawan. Aralin 1 Sarili at Kapuwa Ko, Pahahalagahan Ko Ang buhay ay pinakadakilang kaloob ng Diyos sa atin kung kaya't dapat natin itong pahalagahan at ingatan. Inaasahan ng Lumikha na alagaan ang lahat ng Kaniyang nilikha na may buhay. Sa bawat oras at pagkakataon ay dapat mapahalagahan ang buhay na ipinagkaloob ng Diyos sa iyo at iyong kapuwa. Sa pag-aaral mo sa modyul na ito, matututunan mong isapuso at isabuhay ang kahalagahan ng pagmamahal sa buhay na nilikha Niya. Matutuklasan mo rin ang mga pananagutan mo sa iyong sarili at sa iyong kapuwa. Teka muna! Bago mo tuluyang tuklasin ang araling ito, iyong balikan ang natutunan mo sa nakaraang aralin. 2 CO_Q4_ESP4_ Modyul 1
Balikan Natutunan mo na ang wastong pagtatapon ng basura ay nagpapanatili ng kalinisan at kaayusan ng kapaligiran. Ngayon, subukin mong sagutan ang gawain sa ibaba. Panuto: Iguhit sa patlang ang bituin ( ) kung ang pahayag ay nagsasaad ng tamang gawi sa pagtatapon ng basura at ekis (X) kung mali. _____1. Itinatapon sa kalsada ang basura kapag walang nakakakita. _____2. Ibinabaon sa lupa ang mga basurang nabubulok upang maging pataba o abono. _____3. Nagsusunog ng basura upang maiwasan ang pagdami nito. _____4. Nire-recycle ang mga patapong bagay na maaari pang mapakinabangan. _____5. Pagdispose ng mga basurang nabubulok sa compost pit. _____6. Nakikilahok sa kampanya ukol sa pagbubukod- bukod ng basurang nabubulok at di-nabubulok. _____7. Pinaghahalo ang lahat ng uri ng basura sa isang lalagyan. _____8. Ginagawang bag ang mga plastic sachet ng shampoo o juice. _____9. Nagtatapon ng maliliit na basura sa kanal o sapa tulad ng balat ng kendi. 3 CO_Q4_ESP4_ Modyul 1
_____10. Pinagsasama-sama ang mga delikadong basura tulad ng basag na bote, salamin, lumang baterya sa hiwalay na lalagyan. Tuklasin Sino kaya ang tutularan mo sa kuwentong ito? Alamin at tuklasin mo. "Anak, aalis na ako. Huwag kang lalabas ng bahay kasi bawal sa mga batang katulad mo," paaala ng nanay ni Pina bago pumasok sa trabaho. "Opo Inay, ingat po lagi. Ito po ang facemask at alcohol para hindi ninyo po makalimutan," pag-aalala ni Pina. Bago sinisimulan ni Pina ang pag-aaral ng kaniyang modules, inihahanda muna niya ang kaniyang sarili. Maagang naliligo kasunod ang pag-aalmusal. Magsisipilyo rin muna bago pumasok sa kaniyang kuwarto. Bago hawakan ang modules, lagi siyang gumagamit ng hand sanitizer. Pagkatapos naman, maingat niyang itinatago ang mga kagamitan sa pag-aaral at muling gagamitin ang hand sanitizer o alcohol. Lumipas ang maghapon. Habang nagpapahinga si Pina narinig niyang tinatawag ang kaniyang pangalan. "Pina, tara maglaro na tayo." tawag sa kaniya ni Dina. "Dina, bawal daw muna tayo lumabas ng bahay may pandemya pa," pahayag ni Pina. "Sandali lang naman tayo, halika na!" pagpupumilit ni Dina. "Dina, baka mahawaan tayo ng virus. Gusto mo bang magkasakit tayo? Naku! Kapag nagkasakit tayo, mag-aalala ang mga magulang natin. Baka mahawaan din natin ang kapamilya at iba pang mahal natin sa buhay," paliwanag ni Pina. 4 CO_Q4_ESP4_ Modyul 1
"Tama ka Pina, nakakatakot nga magkasakit. Dapat nating ingatan ang ating sarili gayundin ang mga taong nagmamahal sa atin." tugon ni Dina. "Sa susunod na lang tayo maglalaro Dina, ingat ka palagi," paalala ni Pina. "Ikaw din Pina, ingat din!" pagpapaalam ni Dina. Ngayong nakilala mo na ang mga bata sa kuwento, sagutin ang mga tanong sa sagutang papel. 1. Ano-ano ang mga gawaing ipinakita ni Pina upang maingatan ang sarili laban sa virus? 2. Mula sa mga gawaing ipinakita ni Pina, ano ang kaniyang pinapahalagahan? 3. Alin sa mga gawi niya ang katulad din ng iyong ginagawa? 4. Kung ikaw si Dina, susundin mo rin ba ang mga payo ni Pina? Bakit? 5. Mahalaga bang ingatan ang sarili at kapuwa-tao? Bakit? Suriin Ang Diyos ang naglikha ng lahat-Siya ang Tagapaglikha, Taga-disenyo, at ang Maykapangyarihan sa lahat. Nilikha at dinisenyo ng Diyos ang lahat at inihayag Niya na ang lahat ng ito ay mabuti. Isa sa pinakadakilang nilikha Niya ay ang tao na pinagkalooban ng buhay. Ibig ng Diyos na ialay natin ito sa ating kapuwa o sa ibang buhay na kaniyang nilikha. Handog ng Diyos ang iyong buhay kung kaya't nararapat mo itong pahalagahan, ingatan, at alagaan. Naipakikita ang pagpapahalaga sa sarili kapag ang mga kilos at ginagawa mo ay para sa iyong kabutihan at katiwasayan. Ang halimbawa nito ay 5 CO_Q4_ESP4_ Modyul 1
iyong kalusugan at katawan. ang wastong pag-aalaga sa Naipapakita ito sa pamamagitan ng tamang pamamahinga kapag napapagod, pag-inom ng gatas, pagkain ng mga masustansiyang pagkain, regular na pag-eehersisyo, pagpapanatiling malinis ng katawan, at iba pa. Maaaring maging sanhi ng karamdaman ang kapabayaan at hindi pag-aalaga sa sarili. Bukod sa sarili ay dapat mo ring pahalagahan ang iyong kapuwa dahil katulad mo, siya ay nilikha rin ng Diyos. Maipakikita mo ang pagpapahalaga sa iyong kapuwa sa pamamagitan ng pagmamalasakit sa kanila. Ang pagtulong sa kapuwa sa oras ng pangangailangan, pagdamay sa kanila kapag may problema o sa panahon ng kalungkutan, pagbabahagi ng iyong biyaya sa mga kapus-palad o biktima ng kalamidad tulad ng bagyo, lindol, at baha ay ilan lamang sa mga kilos na nagpapakita nito. Ang pagpapaalala rin sa kanila na pag-ingatan ang kanilang kalusugan at buhay ay pagpaparamdam ng pagmamalasakit at pagmamahal sa kapuwa. Kinalulugdan ng Diyos ang taong may pagpapahalaga sa buhay na ipinagkaloob Niya - ang iyong sarili at kapuwa-tao. Ang pagpapahalaga sa sarili at kapuwa-tao ay patunay ng pagmamahal at paggalang sa Diyos na may likha nito. 6 CO_Q4_ESP4_ Modyul 1
Pagyamanin Gawain 1 Nakatala sa ibaba ang halimbawa ng mga gawaing ginagawa para sa pagpapahalaga sa sarili. Alin dito ang iyong mga ginagawa? Piliin at isulat ang kaugnay na bilang sa loob ng puso. 1 Kumakain ako ng prutas at gulay. Gumagamit ako ng kapote o payong kapag 2 umuulan. 3 Madalas ako mag-ehersisyo. 4 Hindi ako naglalaro sa labas ng bahay kapag umuulan. 7 CO_Q4_ESP4_ Modyul 1
5 Naliligo ako araw-araw. Nagsisipilyo ako ng ngipin pagkatapos kumain. 6 Natutulog ako nang maaga at iniiwasang 7 mapuyat. Naghuhugas ako ng kamay bago at pagkatapos 8 kumain. Gawain 2 Tingnan ang mga larawan. Isulat kung paano ipinakikita ang pagpapahalaga sa kapuwa. 8 CO_Q4_ESP4_ Modyul 1
Isaisip Bakit dapat mong pahalagahan ang iyong sarili at ang iyong kapuwa? Dugtungan ang mga pahayag upang mabuo ito. Dapat kong pahalagahan ang aking buhay sapagkat 9 CO_Q4_ESP4_ Modyul 1
Dapat kong pahalagahan ang buhay ng aking kapuwa sapagkat_______________________________________________________ Isagawa Magbigay ng sampung tiyak na mga gawain na magpapakita ng pagpapahalaga sa sariling buhay at sa buhay ng kapuwa. Sarili Kapuwa 1. 1. 2. 2. 3. 3. 4. 4. 5. 5. 10 CO_Q4_ESP4_ Modyul 1
Tayahin Iguhit ang kung ang pahayag ay nagpapakita ng pagpapahalaga sa sarili o kapuwa, at naman kung hindi. ____1. Pagmamahal sa buhay na kaloob ng Diyos. ____2. Pagkain ng masustansyang pagkain upang hindi magkasakit. ____3. Hindi pag-aalaga sa mga may sakit. ____4. Pag-alok sa mga kaibigan na kumain ng junkfoods. ____5. Paglilinis ng katawan araw-araw. ____6. Pagdamay sa kapuwang may karamdaman. ____7. Pagpipintas sa kaklaseng punit ang suot na uniporme. ____8. Pagbabahagi ng pagkain sa kapitbhay na kapus sa buhay. ____9. Pagbibigay ng mga lumang damit sa mga taong kapus- palad. ____10. Pagdarasal sa Diyos upang magpasalamat sa buhay na kaloob Niya. 11 CO_Q4_ESP4_ Modyul 1
Karagdagag Gawain A. Pagsusuring Pansarili. Gaano kadalas mo naipapakita ang pagpapahalaga sa iyong sarili at kapuwa. Lagyan ng tsek (√) ang hanay ng iyong sagot. Maging matapat sa pagsagot sa bawat bilang. Gawin ito sa sagutang papel. Ginagawa ko ba ang mga ito? Palagi Minsan Hindi 1. Nagpapasalamat ako sa Diyos sa buhay na ipinagkaloob sa akin. 2. Inaalalayan ko ang kaibigan kong maysakit. 3. Tinitiyak kong malinis ang aking katawan araw-araw. 4. Ipinaaalala ko sa kapuwa na alagaan ang kalusugan. 5. Pinipili ko ang mga masusustansyang pagkaing tulad ng gulay at prutas. 12 CO_Q4_ESP4_ Modyul 1
B. Bilangin ang dami ng mga gawain na may sagot na palagi, minsan, at hindi ginagawa. Isulat ang sagot mo sa talahanayan na nasa ibaba. SAGOT Bilang Palagi Minsan Hindi Kilalanin ang iyong sarili batay sa naging resulta ng iyong sagot. Palagi Apat o limang puntos Dalawa o tatlong puntos Wala o isang puntos lamang Resulta Mahusay na napahahalagahan ang sarili at kapuwa Hindi gaanong napahahalagahan ang sarili at kapuwa Hindi napapahalagahan ang sarili at kapuwa. Kailangang sikaping mapahalagahan ang sarili at kapuwa Matapos mong matutunan ang nakapaloob sa modyul na ito, inaasahan kong palagi mong gagawin ang mga kilos na nagpapakita ng pagpapahalaga sa iyong buhay at buhay ng iyong kapuwa. Handa ka na sa susunod na modyul! Binabati kita. 13 CO_Q4_ESP4_ Modyul 1
Susi sa Pagwawasto Maaaring iba-iba ang sagot ng mga mag-aaral Isagawa Maaaring magkakaiba-iba ang sagot ng mga mag-aaral Isaisip Maaaring iba-iba ang sagot ng mga mag-aaral Gawain 2 Maaaring iba-iba ang sagot ng mag-aaral Gawain 1 Payamanin 3-5 Maaaring iba-iba ang sagot ng mag-aaral 2. Pag-iingat sa sarili, pagpapahalaga sa sarili at kapuwa Hindi lumalabas ng bahay. 1. Gumagamit ng hand sanitizer o alcohol Tuklasin 10. 5. 9. X 4. 8. 3. X 7. X 2. 6. 1. X Balikan 10. X 9. √ 8. √ 7. X 6. √ 5.√ 4.√ 3.X 2.X 1.X Subukin CO_Q4_ESP4_ Modyul 1 14
Maaaring magkakaiba-iba ang sagot ng mga mag-aaral. Karagdagang Gawain 10. 5. 9. 4. 8. 3. 7. 2. 6. 1. Pagtataya 15 CO_Q4_ESP4_ Modyul 1
Sanggunian: K to 12 grade 4 learner's material in Esp (q1-q4). (2015, 7). Share and Discover Knowledge on SlideShare. (n.d.). Victory - Honor God. Make Disciples. | Victory exists to honor God and establish Christ-centered, Spirit-empowered, socially-responsible churches, and campus ministries in every nation. ory_of_Us_Week_01_Filipino.pdf Holland, K. (n.d.). Personal hygiene: Benefits, creating a routine, in kids, and more. Healthline. hygiene#for-kids 16 CO_Q4_ESP4_ Modyul 1