Ang iyong daanan ng hangin at paghinga sa panahon ng anestesya Ipinapaliwanag ng unang seksyon ng leaflet na ito kung ano ang daanan ng hangin, kung bakit kailangang pamahalaan ito ng mga anesthetist at kung paano nila ito ginagawa sa panahon ng iyong anestesya. Ipinaliliwanag din nito kung paano masuri ng mga anesthetist ang iyong daanan sa hangin bago ang operasyon para sa anumang mga potensyal na problema at mga karaniwang panganib na nauugnay sa pamamahala ng daanan ng hangin. Ang ikalawang seksyon ay nagpapaliwanag nang higit na detalye tungkol sa kung ano ang mangyayari kung ang pamamahala ng iyong daanan ng hangin ay nangangailangan ng mas maraming pagpaplano at paghahanda. Tipikal na pamamahala ng daanan ng hangin Ang daanan ng hangin Ang daanan ng hangin, o daanan ng paghinga, ay ang landas na dadaanan ng hangin upang maabot ang iyong baga. Kapag huminga ka, ang hangin ay pumapasok sa iyong ilong at bibig at dumadaloy sa iyong lalamunan, larynx (voicebox) at trachea (windpipe) upang maabot ang iyong baga. Kinukuha ng iyong katawan ang oxygen mula sa hangin na ito. Sa panahon ng anestesya, ang mga pampamanhid na gas ay maaaring ihalo sa hangin na ito upang matulungan kang makatulog sa panahon ng operasyon. | 1
Bakit kailangang 'pamahalaan' ng mga anesthetist ang daanan ng hangin sa panahon ng anestesya Sa pagbibigay ng anestesya, ang mga anesthetist ay responsable din para sa iyong kabutihan para sa tagal ng operasyon. Kasama rito ang pagtiyak na ang iyong baga ay patuloy na makakatanggap ng oxygen habang nasa ilalim ka ng anesthesia. Partikular itong mahalaga sa panahon ng general anestesya o malalim na sedation, dahil ang mga kalamnan sa paligid ng iyong dila at lalamunan ay nakakarelaks at maaaring hadlangan ang daanan ng hangin. Magpaplano ang iyong anesthetist kung paano pinakamahusay na maiwasang mangyari ito. Tinatawag itong 'pamamahala' sa daanan ng hangin. Bukas na daanan ng hangin A Taas na labi B Baba C Dila D Lukab ng ilong E Malambot na ngalangala F Tilao G Pharynx (daanan ng hangin) Daanan ng hangin na bahagyang naharang A Taas na labi B Baba C Dila D Lukab ng ilong E Malambot na ngalangala F Tilao G Daloy ng hangin na hinarangan ng dila | 2
Kung paano 'pinamamahalaan' ng mga anesthetist ang daanan ng hangin Ang pinakamahalagang gas na ibibigay sa iyo ay oxygen. Bago magsimula ang anestesya maaari kang hilingin na huminga ng oxygen mula sa isang plastic mask sa mukha o mula sa mga malambot na plastik na tubo sa iyong mga butas ng ilong. Binibigyan nito ang iyong baga ng sobrang oxygen bago magsimula ang anestestik. Ang mga anesthetist ay may iba't ibang mga pamamaraan at kagamitan upang matulungan silang pamahalaan ang iyong daanan sa hangin. Mag-iiba ang mga ito depende sa kanilang mga pagpipilian, sa iyo bilang isang pasyente at sa uri ng operasyon na magkakaroon ka. Mayroong iba't ibang mga uri ng mga tubo na maaaring mailagay alinman sa bibig, sa loob ng lalamunan o sa trachea, upang buksan ang daanan ng hangin at paganahin ang oxygen at mga pampamanhid na gas na madaling maihatid sa baga. Karaniwang inilalagay ang mga aparatong ito pagkatapos kang makatulog (o lubusang na-sedate) upang wala kang kaalaman o memorya ng kanilang paggamit o pagpapasok. Ang paglalagay ng isang tubo sa iyong trachea (windpipe) ay kilala bilang 'tracheal intubation'. Paano tinatasa ng mga anesthetist ang iyong daanan sa hangin Bago ka magkaroon ng isang pampamanhid, ang iyong anesthetist o isang miyembro ng kanilang koponan ay nais na magtanong sa iyo ng iba't ibang mga katanungan, upang ang pinakamahusay na plano ay maaaring gawin para sa iyong pampamanhid at pamamahala ng iyong daanan sa hangin. Kung dati ay sinabi sa iyo tungkol sa anumang mga paghihirap sa pamamahala ng iyong daanan sa hangin at paghinga, dapat mong sabihin sa anesthetist. Titingnan din nila ang mga tala mula sa iyong nakaraang mga anestestiks kung magagamit ang mga ito. Tatanungin nila ang tungkol sa mga kaugnay na kondisyong medikal, halimbawa ng arthritis sa iyong leeg, nakahahadlang na sleep apnea o acid reflux. Ang iyong anesthetist ay maaaring magsagawa ng ilang mga eksamen upang matulungang mahulaan kung aling uri ng pamamahala ng daanan ng hangin ang kinakailangan para sa iyong sitwasyon. Halimbawa: ■ Karaniwan nilang susuriing maaari mong buksan ang iyong bibig nang malawakan at tingnan ang likuran ng iyong lalamunan ■ maaari ka nilang ipalipat ang iyong pang-ilalim na panga sa unahan o kagatin ang iyong itaas na labi ■ kung mayroon kang isang paglago o pamamaga sa iyong daanan ng hangin o leeg, titingnan nila ang anumang ultrasound o CT scan na maaaring mayroon ka ■ maaari din nilang tingnan ang iyong ilong gamit ang isang maliit na kakayahang umangkop na kamera. Hindi ito masakit. | 3
Mga panganib at karaniwang kaganapan na nauugnay sa pamamahala ng mga daanan ng hangin Ang mga tao ay nag-iiba sa kung paano nila binibigyang kahulugan ang mga salita at numero. Ang sukatang ito ay ibinigay upang makatulong. Napaka- pangkaraniwan Karaniwan Hindi pangkaraniwan Bihira Napakabihira 1 sa 10 Isang tao sa iyong pamilya 1 sa 100 Isang tao sa isang kalye 1 sa 1,000 Isang tao sa isang barangay 1 sa 10,000 Isang tao sa isang maliit na bayan 1 as 100,000 Isang tao sa isang malaking bayan Masakit na lalamunan Ang paglalagay ng mga kagamitan sa daanan ng hangin sa iyong lalamunan ay maaaring maging sanhi ng masakit na lalamunan pagkatapos ng iyong operasyon. Ito ay napaka-pangkaraniwan. Pinsala sa ngipin at pinsala sa iyong labi o dila Mayroong peligro ng pinsala sa iyong mga ngipin, labi at dila kapag ang tubo sa paghinga ay inilalagay o tinanggal. Ito ay mas malamang kung mayroon kang marupok na ngipin, mga korona o isang daanan ng hangin na mahirap pamahalaan. Ang maliit na pasa o maliit na paghati sa mga labi o dila ay pangkaraniwan at nangyayari sa halos 1 sa 20 na mga anestetik. Ang mga maliit na pinsala ay karaniwang mabilis na gumagaling. Ang pinsala sa ngipin na nangangailangan ng paggamot ay hindi pangkaraniwan at nangyayari 1 sa bawat 4,500 na mga anestetik sa malusog na ngipin. Nabigo na intubation Kahit na ito ay hindi karaniwan, maaaring mahirap o imposibleng ilagay ng anesthetist ang endotracheal tube sa iyong windpipe. Tinatawag itong nabigong intubation. Kung nangyari ito maaaring kailanganin ng anesthetist na gisingin ka at ipagpaliban ang iyong operasyon. Ang nabigong intubation ay nangyayari sa paligid ng 1 sa 2,000 na mga anestetik para sa nakaplanong operasyon. Ito ay mas karaniwan sa emergency surgery at mas mataas pa rin sa mga buntis na pasyente na mayroong emergency anestesya, kung saan nangyayari ito sa humigit-kumulang na 1 sa 300 na mga anestestik. | 4
Malubhang komplikasyon Sa mga bihirang okasyon, maaaring may mga seryosong komplikasyon dahil sa mga problema sa mga daanan ng mga pasyente. Ang isang dahilan ay maaaring ang mga nilalaman ng tiyan ay papunta sa baga. Tinatawag itong 'aspirasyon.' Upang mabawasan ang panganib na ito, regular na pinapayuhan ang mga pasyente na huwag kumain anim na oras bago ang nakaplanong operasyon at ang ilan ay binibigyan din ng mga tablet upang mabawasan ang dami ng acid sa tiyan. Kahit napakabihira, iba pang mga seryosong komplikasyon ay maaaring humantong sa kamatayan, pinsala sa utak at hindi inaasahang pagpasok sa masidhing pangangalaga. Ang isang pag-aaral sa 2011 sa UK ay natagpuan na ang mga seryosong komplikasyon ay nangyayari sa halos 1 sa 16,000 na mga anestetik. Hindi sinasadyang kamalayan sa panahon ng general anestesya Nangyayari ang kamalayan kapag nagkamalay ka sa oras na inaasahan mong matulog. Ito ay bihira, nagaganap sa humigit-kumulang na 1 sa 20,000 na mga anestetik. Ang kamalayan ay mas karaniwan sa oras ng pagsisimula ng anestetik at paggising. Kung mahirap mapamahalaan ang iyong daanan ng hangin mayroong mas malaking pagkakataon na magkaroon ng kamalayan sa oras na ito. Ang mga maaari mong gawin upang mabawasan ang mga panganib Mga Ngipin Siguraduhing ang iyong mga ngipin at anumang trabahong nagawa dito tulad ng crowns o bridges ay maayos at malusog bago ang anestetik (bumisita sa isang dentista kung kailangan). Mababawasan nito ang peligro ng kanilang pagkasira at mababawasan nito ang peligro ng pagkaluwag ng ngipin at pagkahulog nito sa daanan ng hangin. Pagkagutom at pre-medication para maiwasan ang paglanghap o aspiration Sundin ang mga tagubilin na ibinigay sa iyo tungkol sa kung kailan dapat huling kumain at uminom bago bigyan ng anestetik. Ito ay kadalasang anim na oras para sa pagkain at dalawang oras sa tubig. Kailangan mo ring uminom ng gamot na inireseta ng anaesthetist para mabawasan ang peligro ng aspiration. Obstructive sleep apnea Kung mayroon kang obstructive sleep apnea, magkakaroon ka ng mas mataas na peligro sa kahirapan sa paghinga at maaaring kailanganin kang subaybayan nang maigi matapos ang iyong anestetik. Maaaring kailanganin mong matulog sa ospital kahit para sa mga maliit na procedure. Kung mayroon kang continuous positive airway pressure (CPAP) machine, dapat mong dalhin ito sa ospital. Madalas mo itong gagamitin habang ikaw ay nagpapagaling mula sa anestetik. | 5
Mga balbas at buhok sa mukha Mas nagiging mahirap bantayan ang iyong daanan ng hangin dahil sa makakapal na balbas bilang maaaring hindi sakto ang kapit ng face mask sa iyong mukha. Makakatulong ang pag-ahit nang kaunti o tuluyan ng iyong balbas. Maaaring sabihin sa iyo ng anaesthetist mo na ahitin mo ito nang tuluyan. Pagpili ng pasyente Kung mayroong mga inaasahang problema sa pangangasiwa ng iyong daanan ng hangin, kailangang magbigay ng kumpletong paliwanag ang mga anaesthetist sa iyo at talakayin ang mga pagpipilian para pangasiwaan ang iyong daanan ng hangin. Pangangasiwa ng mga 'mahirap' na daanan ng hangin Ang bahaging ito ay tatalakayin kung ano ang nangyayari kung ang pangangasiwa ng iyong daanan ng hangin ay mangangailangan ng mas maiging pagplano at preparasyon. Mga factor na makapagpapahirap sa pagpapamahala ng daanan ng hangin upang makahinga Maraming mga factor na makapagpapahirap sa papamahala ng daanan ng hangin para makahinga. Ang mga factor na ito ay maaring makaapekto sa paghinga, ng mag-isa o bilang grupo ang factors. Ang ibig sabihin nito ay and anaesthesist ay malamang na gumamit ng gamit or teknik na pang espesyalista habang isinasagawa ang anestesya. Ang mga factor ay maaring may kinalaman sa hugis at kondisyon ng bibig, panga and leeg, halimbawa: ■ nahihirapan sa pagbukas ng bibig ■ maluwag na ngipin ■ maliit na mababang panga ■ malagong balbas ■ pinsala o pamamaga ng daanan ng hangin (bibig, panga, lalamunan, leeg). Ang ibang factor ay maaring may kinalaman sa ibang kondisyong medikal or nakalipas na paggamot: ■ katabaan ■ obstructive sleep apnea ■ malalang reflux o pagsusuka ■ pagbubuntis ■ rayuma ■ tumor o paglago sa daanan ng hangin (cancer at hindi cancer) ■ radiotherapy sa ulo o leeg ■ rekord ng komplikasyon galing sa nakaraang anestetik. | 6
Paano inaalagaan ng mga anaesthetist ang daanan ng hangin Pag-iisipan ng anaesthetist ang pinakamabisang paraan ng pamamahala ng iyong daanan ng hangin, base sa asesment at resulta ng mga pagsusuri. Kung mapagdesisiyunan ng iyong anaesthetist na ang pamamahala ng iyong daanan ng hangin ay mangangailangan ng karagdagang pakikialam, pag-uusapan ninyo ang iyong mga pagpipilian na puwedeng gawin upang masiguro ang iyong kaligtasan habang ikaw ay inooperahan. Gising o sedated na tracheal intubation Sa hindi pangkaraniwang pagkakataon, maaring magkaroon ng kahirapan dahil sa karaniwang pamamaraan ng intubation. Sa pagkakataong ganito, ang anaesthetist ay maaring magmungkahi ng intubation habang gising o may sedative. Sa kasong ito, ang tubo ay ilalagay sa trachea habang ikaw as gising o may sedative. Sa pamamaraang ito, kung ang intubation ay mahirap o pumalya, sila ay maaring huminto, at ikaw ay makakahinga na hindi kailangan ng tulong. Kapag gumamit ng pampakalma, maaaring kaunti lang ang maaalala mo tungkol sa procedure. Isinasagawa ang gising na intubation sa kwarto para sa anestetik o kwarto para sa mga operasyon. Ikakabit ka ng anaesthetist sa iba't ibang mga makina para masubaybayan ang iyong presyon ng dugo, pagpapaandar ng puso, at antas ng oxygen sa iyong katawan. Katulad sa anumang anestetik, maglalagay ng isang cannula (manipis na plastik na tubo kung saan ipapadaan ang gamot) sa iyong kamay o braso. Bibigyan ka rin ng oxygen sa pamamagitan ng maskara o isang malambot na plastik na tubo sa loob ng mga butas ng iyong ilong. Maingat na wiwisikan ng iyong anaesthetist ng lokal na pampamanhid ang loob ng iyong ilong, bibig, at lalamunan nang maraming beses upang mamanhid ang mga lugar na ito. Maaring mapa-ubo o mahirapan kang lumunok dahil sa lokal na pampamahid. Normal ito at babantayan ka ng iyong anaesthetist upang matiyak na ikaw ay ligtas. Kapag manhid na ang iyong ilong, bibig, at lalamunan, ang iyong anaesthetist ay magpapasok ng maliit at malambot na tubo na nakakabit sa isang kamera sa iyong bibig o ilong. Gagabayan nito ang tubo ng paghinga sa iyong trachea. Kapag ang tubo ng paghinga ay matatag nang nakalagay, sisimulan na ng iyong anaesthetist ang pangkalahatang pampamanhid at ikaw ay mawawalan ng malay. Isang video ng pasyente na sumailalim sa isang gising na tracheal intubation ay makikita sa website ng Difficult Airway Society (DAS) sa: Depende sa haba ng iyong operasyon, maaaring manhid pa rin ang iyong bibig at lalamunan pagkatapos mong magising. Maaari kang payuhan na huwag kumain at uminom ng ilang oras para hindi ka mabulunan. | 7
Difficult Airway Alert Card Kung iniisip ng iyong anaesthetist na ang iyong daanan ng hangin ay mangangailangan ng tiyak na pamamahala sa hinaharap, o nagkaroon ng paghihirap sa pamamahala ng iyong daanan ng hangin, kadalasan magsusulat sila ng 'Difficult Airway Alert Card' para sa iyo. Dapat dalhin mo ito sa mga tipanan sa ospital sa hinaharap, upang malaman ng mga anaesthetist na mag-aalaga sayo ang iyong nakaraang karanasan upang makapagplano sila nang mahusay sa iyong susunod na anestetik. Kapaki-pakinabang na ipakita ang card na ito sa iyong GP upang makumpirma na ang impormasyon ay nasa iyong mga talaan. Ang DAS ay isang dalubhasang pangkat ng mga anaesthetist na may partikular na interes sa pamamahala ng daanan ng hangin. Maaaring matagpuan ang karagdagang impormasyon para sa mga pasyente ukol sa mga daanan ng hangin sa: Sinisikap naming tiyaking tumpak at napapanahon ang impormasyon sa polyetong ito, ngunit hindi namin ito magagarantiya. Hindi namin inaasahan na masasagot ng pangkalahatang impormasyon na ito ang lahat ng posibleng tanong mo o na matatalakay nito ang lahat ng maaaring mahalaga para sa iyo. Dapat mong talakayin ang iyong mga desisyon at anumang alalahanin mo sa iyong medikal na team, gamit ang polyetong ito bilang gabay. Hindi dapat ituring na payo ang polyetong ito. Hindi ito maaaring gamitin para sa anumang layuning komersyal o pangnegosyo. Para mabasa ang buong disclaimer, mag-click dito Gawa ang lahat ng pagsasalin ng komunidad ng mga tagasalin ng Translators Without Borders. Sinusuri ang kalidad ng mga pagsasaling ito para masigurong tumpak hangga't maaari ang mga salin, ngunit maaaring magkaroon ng mga hindi tumpak na salin at maling pagpapakahulugan sa ilang impormasyon. Sabihin sa amin kung ano ang palagay mo Tumatanggap kami ng mga mungkahi upang mapagbuti ang leaflet na ito. Kung mayroon kang anumang mga puna na nais mong gawin, mangyaring i-email ang mga ito sa: patientinformation@rcoa.ac.uk Royal College of Anaesthetists Churchill House, 35 Red Lion Square, London WC1R 4SG 020 7092 1500 Unang Edisyon, Pebrero 2020 Muling susuriin ang leaflet na ito sa loob ng tatlong taon mula sa pagkakalimbag. © 2020 Royal College ng Anaesthetists Maaaring kopyahin ang leaflet na ito upang magpalaganap ng impormasyon para sa mga pasyente. Paki-quote ang orihinal na pinagkunang ito. Kung nais mong gumamit ng bahagi ng leaflet na ito sa ibang paglalathala, dapat magbigay ng angkop na pagkilala at tanggalin ang mga logo, branding at imahe. Para sa karagdagang impormasyon, makipag-ugnayan sa amin. | 8