SIMBUYÓ
Karapatang-sipi © 2017 SIMBUYO Reserbado ang lahat ng karapatan. Walang bahagi ng aklat na ito ang maaaring gamitin o kopyahin sa anumang paraan nang walang nakasulat na pahintulot ng may akda, liban sa maiikling sipi sa mga rebyu at kritika. Patnugot: Kevin Armingol Inilimbag ng: FEU Literature Society
SIMBUYÓ
P A N I M U L A N G S A L I T A SA TOTOO LANG, hindi madaling bumuo ng tulad ng ganitong chapbook o katipunan ng mga tula. Nariyan ang pakikipagbuno sa saya-lungkot-tuwa-tawang pakiramdam sa tuwing naisasalang ang mga personal na tula sa workshop sessions dalawang beses sa isang linggo. Sumasabay pa ang iba't ibang kakuwanan o mga bagay-bagay na humila't tumulak palayo sa proseso ng paglikha - bilang estudyante, guro o maging karaniwang mamamayan ng mga bumuo ng koleksyong ito. Halos lahat may kanya-kanyang inaabala, halos lahat may samotsaring alalahanin. Lalong hindi biro ang magluwal kahit pa nga ng isang tula lamang - koleksyon pa kaya. Pero 'ika nga, padayon lang. Narito sa katipunang ito ang mga tulang pinagbuhusan ng panahon at rubdob ng sigasig sa pagsusulat sa tulong ng konstruktibong pamumuna (constructive criticism). Hayaang masaling ang kaluluwa sa mga tulang may galit at ngitngit sa inhustisyang nagaganap sa ating lipunan; simbuyo masalamin ang sarili sa eksistensyal na pakiwari; at na siklo at simbuyo ng pag-iral sa sarili at para sa bayan. Tagay para sa ganitong pagpupunyagi. Kevin P. Armingol Morayta, Maynila, 2017
M G A N I L A L A M A N K e v i n A r m i n g o l S a A t i n g T r e k P a b u l a C h r i s B a a r d e B a g o A n g B a k l a D a p i t - h a p o n R a i B a l d e r a m a A n g N a g m a m a s i d I s a n g G a b i , S a M a l a y o J o s h B a t a y e n T u l a # 1 T u l a # 2 J a c e B u r g o s B a h a g h a r i n g P a y o n g N o o n g H a p o n a t N g a y o n P h e l C a s e r a K a B a b a e K o n g T a o A n g B a b a e n g N a s a L a r a w a n a y H i n d i A k o J a m i l l e F o n c l a r a D u d a S t a c c a t o F e m M a n l a n g i t P a n a - P a n a h o n A n g P a g b a l i k 1 4 5 7 8 9 1 0 1 1 1 2 1 3 1 4 1 5 1 6 1 7 1 8 1 9
S h i e l a N a g u i t K u l a n g n g S a m p u n g P i s o K a d e n a J . R . S a l a z a r K a i l a n g a n K o ' y M o t o l i t e P a g - á k o n g N a p a k o J a p S a n J u a n S a y a w n g A k i n g B u h a y B a g o n g I m p i y e r n o E x e q u i e l T a g l u c o p P a l t i k P a n a h o n 2 0 2 2 2 3 2 5 2 7 2 8 2 9 3 0
Para Sa 'yo
S A A T I N G T R E K Kevin Armingol Naging mainit kagabi Ang pagtatagpo ng hanging Amihan at Habagat Kung kaya't alumpihit nating Hinahanap ang lilim Sa isa't isa. Nakaabang na noon Ang pulutong ng ilang Matigsalog Manobo sa inihandang programa Ng mga gurong iniwan sa siyudad Ang personal na karera, ambisyon, nasà Para paglingkuran Ang nakararaming Lumad At karaniwang mamamayan. Dagling nakabisa ng ating mga paa't Lawas Ang lagablab ng kulturang palaban Ang liyab na pagsinta, Ang mga nakaw na tingin. Ngayong tinatahak natin Itong lakawang 'Sing haba ng ating pasensya At determinasyon, Sa pagitan ng tarik Ng dulas, dausdos Hingal Pagal Tigil At tagal ng hinahon, Makailang beses Akong Nahulog Sa iyo. Pandalas Ngunit naghihinay-hinay, Sinikap kong pigilin ang sikad At pitlag ng aking puso, SIMBUYO | 1
Ngunit sa bawat ngiting Ibinabato mo sa akin, Ang bawat sulyap, ang rikit At ningning sa mga mata - Alitaptap sa bangis ng dilim - Kasabay ako ng mga talahib Na humahapay Umaaalon Walang tinag, Walang tigil, Walang palag. Mistulang palapag Ng pagbubukas-loob Ang bawat tereyn Na ating daanan: Tahimik na sapa Tayong Halos walang kibong Bumaba sa eskwelahan At tungtungang-bato Natin ang isa't isa Sa pagtawid Sa agos ng kawalang-imik. Sa pag-usad Putik ang sa ati'y bumungad Bitbit ng nagdaang ulan at hamog. Sumiksik ito sa sandalyas, nagpabigat Sa suot nating sapatos; ano't putik din Ang nagbigay daan Ng ating pag-uusap: Kumusta? Sa bawat istorya nimo, May maagap akong tugon Sa bawat tawa mo Mga pandama ko'y bumabangon At sa bawat ngiti mo, Ay, bato akong gumugulong Sa gilid ng landas Pababa sa bangin Ng kalituhan. Numinipis na ang hamog SIMBUYO | 2
Nang pasukin natin Ang sukal ng gubat, Mas matarik ang bangin Mas makitid ang daan Mas madulas ang bato, ngunit Isang hakbang lang ito ng mga kauban Sa kabila Ng bigat Ng ating gamit Na kanilang pasan-pasan (Ang balon Ng kapangyarihan) Ang sandaling pahinga'y Luho nating pinagsasaluhang Mga kuwento. Sa gitna ng marubdob na galak Itatanong natin Sa sarili: Bakit May pamamalam? Agad tayong tatapikin Ng ating mga prinsipyo. Gayunman, Magtagpo nawa Ang ating mga landas Kahit pa may unos Mabato man sa daan, madulas At kabilaan ang bangin O kahit pa Nakaumang sa atin ang dahas Sa mga mata ng kaaway Hinding-hindi Nila masusupil Ang ating pamumukadkad: Malaya Tulad ng kabundukan Ng Cordillera at Bukidnon, Di pangkaraniwan Tulad ng iyong ngiti Sa tuwing kita'y nililingon. SIMBUYO | 3
P A B U L A Kevin Armingol "Tanglaw sa sigwa at bagyo?" Uyam ng henyong Kuwago. "Oo," ani Alitaptap, "Sa nalunod at naghirap." SIMBUYO | 4
B A G O A N G B A K L A Chris Baarde Huwag mo sana akong husgahan Sa mga pagkakataong nais kong tumili O bumirit para iparinig ang aking voice. Kailangan ko rin bigkasin at palayain Ang saloobing ginagapos sa pananahimik. Huwag mo sana akong husgahan Pag feel kong magdamit babae O magpaborta ng katawan. Kailangan ko rin bihisan ang sarili ayon Sa dikta ng isip bukod sa atas ng lipunan. Huwag mo sana akong husgahan Kung naisin ko mang maging maingay O mahinhin sa bahay, eskuwelahan, o sa trabaho. Kailangan ko ring tandaan na hindi ko obligasyon Na ipaliwanag ang bawat pagpapasiya. Huwag mo sana akong husgahan Sa desisyon kong hindi mag-give up sa pressure ng madla Na magpakasal sa babaeng hindi ko naman bet. Kailangan ko rin isipin ang sariling disposisyon, Malaya sa obligasyong maging ama, asawa, padre de familia. Huwag mo sana akong husgahan Kung naisin ko mang magpadagdag ng boobs At magpatanggal ng nota. Kailangan ko rin sundin ang pinakatotoo sa loob: Palayain ang sarili sa katawang hindi angkop. Huwag mo sana akong husgahan SIMBUYO | 5
Sa desisyon manatili sa pagtatago, mangamoy alcampor, Ligtas sa takot ng panghuhusga't pangunguna. Kailangan ko rin arugain ang sariling pagpapasya. Kung kailan ko gustuhing ibuka ang makulay na mga pakpak. Huwag mo sana akong husgahan Dahil kailangan ko rin magtanong, isugal ang sarili sa buhay, Magduda, mag-isip. Nais ibukas ang sarili sa posibilidad na maging Ama, ina, asawa, kinakasama. At huwag mo sana akong husgahan Kung ako'y mangangahas na suwayin At naising maarok ang misteryong ipinagbawal Sa amin ng mapanghusgang lipunan. Dahil sa huli mababatid pa rin: Ako'y taong-tao, at bago pa ang lahat, Bakla. SIMBUYO | 6
D A P I T - H A P O N Chris Baarde Kung minsan ako'y magigising nang dapit-hapon. Ang kalangitan ay tila kuwadrong pinintahan Ng rosas, kahel at ginto. Kapag gayon ay uusigin ako ng mapanglaw Na kindat ng ligaw na alitaptap at mula Sa durungawan, tatanawin Ang kalmadong dagat. Sa bawat hamon Ng alon sa dalampasigan, muling Gugunitain ang minsan nating Paghilata tabi ng mga uhaw na bituing-dagat: Tinatanglawan ang basang buhangin Na nagmistulang kalangitan. Sa ating paanan ay ang alok ng alon, bitbit ng masuyong Hangin, na lunurin at isugal ang mga sarili Sa kalalimang hindi masisid. Sa banayad na kapanglawan ng dapit-hapon, mauupo't Magsusuklay, muling kakapain ang sariling mukha, Bawat sulok ng katawan. Maingat Na bibilangin ang bawat nunal sa balikat at sugat Na nanatiling may pagkirot. Para lang patunayan Sa sarili na ako'y buo pa rin matapos Ang iyong paglisan. At sa dahan-dahang paglipad ng buwan, Ako'y mangangako, sa pag-iisa sa Maikli nang magdamag, Sisikaping limutin ang mga damdaming kapos, At sa pagliyab ng dagat, sasabayan ang Pag-ahon ng nagtatagong liwanag. SIMBUYO | 7
A N G N A G M A M A S I D Rai Balderama Heto na naman tayo. Nagmamasid sa bawat pag-indak ng mga ilaw sa lungsod, Mga maririkit at mumunting dagitab, na sa ati'y pansamantalang humahalina. Ano ba't hanggang ngayon, ang buhay nati'y isang daluyong pa rin, ng mga kawalang-katiyakan at pag-aalala, At ang mga hinahangad na bituin, hindi pa rin batid, kung kailan, at saan masusumpungan. "Kung bakit kasi dito'y kay hirap hagilapin ng mga talà," sasabihin ko, saka pipisilin ng iyong kamay ang aking palad. Susubukan kong pagmasdan ang kalmado mong mukha, ngunit masusundan ito ng buntong-hininga na pagkadismaya, sa paulit-ulit na handog, nitong buhay. At muli, babanggitin ko ang mga bituin, "Nasaan ba sila?" At ngingiti ka lamang. Dahan-dahan, ako'y iyong hahagkan, at pagkatapos, iyong ibubulong, "Heto ako, ang araw at buwan." SIMBUYO | 8
I S A N G G A B I , S A M A L A Y O Rai Balderama Sa pag-apaw ng kadiliman, nagsasabog ng katahimikan ang mapayapang mundo, dadagundong ang bawat paghinga, mabibingi sa bawat pagyapak ng oras, at ang mga bulong ng kuliglig, magiging sigaw na magtatawag muli, sa mga alaalang akala mo'y matagal nang naisuksok, sa pagitan ng tamis at pait ng panahon, kayâ ipipikit mo na lamang ang iyong mga mata, susubukang manalangin, sapagkat hindi na maaampat, ang lumalalim pang dilim, ngunit lumalakas ang pagkanta ng marahas na hangin, maaantala ang dasal, at hahayaang makumutan ng mga tanong at 'sana,' sa iyong isip, sabay-sabay na sumasayaw ang mga nagdaang sandali, sinasamahan ng mga dating ngiti na madalas umaalingawngaw ng pag-ibig at ligaya, at bigla-bigla, ika'y maluluha't itatanong sa sarili, "Paanong nandito ako, subalit, napakalayo?" SIMBUYO | 9
W A L A N G P A M A G A T Josh Batayen Kasabay ng pagsilip ng araw Ang pag-indak ng ating puso, Sabik sa halik, Sa yakap at init. Kasabay ng paglalantad Ng laman at kaluluwa Ang pag-ihip ng hangin. At sa huling pagkakataon Nabalot tayo ng init at lamig. Lumipas ang panahon At sa paglalakbay ng hangin Sakay ng mga alon, Aking hinihiling na sana'y Makarating sa 'yo Ang halimuyak ng ating pagsasama Bago pa man S u m a b o g A n g a r a w At maging mga T a l a . SIMBUYO | 10
W A L A N G P A M A G A T Josh Batayen Ang haplos ng liwanag ng buwang Nagmamasid mula sa kalangitan, Ang awit ng mga kuliglig, tulaan Ng mga palakang nagtatago sa dilim - Sila ang aking kasama sa aking Paghihintay sa 'yong pagbabalik. Patuloy ang aking pagtingala, Pananalangin at pag-asang muling Masisilayan ka, mahahagkan. Gabi-gabi ako'y aawit, tutula, Pagmamasdan ang paggising ng buwan, Ang pagsayaw ng mga tala; Pakikinggan ang mga bulong ng hangin, At hahayaang pumatak ang luha, Magmarka sa lupa, Tanda ng aking labis na paghihinagpis Dulot ng iyong pag-alis. Ako'y tatangis, magsusumamo, Luluhod at makikiusap sa kalangitan Na muli kang ibalik sa aking mga bisig. Patuloy kong hahanapin ang mga tanda Sa mga tala, susundan ang mga bakas Ng hangin, at hihimayin Ang bawat pantig Sa awit ng mga kuliglig. At kung sa huli'y di tayo magtagpo, Mananatili ang katotohanang Minsan tayong naging isa, Na patutunayan ng mga inukit Na alaala sa lawa ng nakaraan. SIMBUYO | 11
B A H A G H A R I N G P A Y O N G Jace Burgos Habang ang iba'y bukas Sa pagsalo ng ulang marahas At ang nakakapasong init Sa lilim ako'y tikom at 'di bumibirit Takot akong kalagin ang tali at talukbong Ngunit minsan bigla akong sumusulong Nang hindi nag-iisip nang mabusisi At ayaw ko na yatang tumupi Sa loob nais nang magbukas Gusot na telang makulay, bulatlatin sa labas Sa halip na mahapding init at ulan Liwanag sana ay aking madatnan Ako'y isang bahagharing payong Kasingkulay at tingkad ng patadyong Gusto ko nang liparin ng hangin Upang aking damdamin ay palayain Marami rin kaming nais umibig Ibigin ang kapwa mayumi at makisig Subalit anuman ang hatol Niya sa langit 'Di ako mababang lumilipad sa bingit Kahit iba-ibang kulay ang mga kasapi Mga bahagharing payong kaming nakatali Kaming lahat ay tila mga sarimanok Handang pumailanlang at tumilaok SIMBUYO | 12
N O O N G H A P O N A T N G A Y O N Jace Burgos Hawak ko iyong malambot na kamay, Naglalakad tayo sa lupang matagaytay. Sa langit ako'y nakatingala. Isipan ko ay puno ng pag-uusisa. "Ano po ba 'tong mga puti, Tila po mga bulak na hinawi?" "Bakit po sila nakasunod sa 'tin? Alam po ba nila ang bahay natin?" Tumawa ka at ngumiti. Ako'y tumingala muli, Maraming hugis ang namasdan. Ito'y ating naging libangan. Ang mga ulap at ikaw ng hapon, Sa akin ay 'di bumitaw ngayon. Aking kalituhan ay iyong pinawi. Ikaw pa rin ang gabay sa pag-uwi. SIMBUYO | 13
K A B A B A E K O N G T A O Phel Casera Ka babae kong tao, sintatas ng litaniya ni Birheng Maria ang lumalabas na mura mula sa dekoloreteng mga labi. Ka babae kong tao, daig ko pa si Magdalena sa dami ng lalaking gumamit, pumasok sa makasalanan kong katawan. Ka babae kong tao, kinagat ko ang mansanas ng karunungan, tinikman ang kalayaang dala ng aking kapusukan. Oo, nangahas akong suwayin ang mga titik na sinulat sa banal na aklat na di naman babae ang umakda. Nangahas akong dugtungan ang mga tula ng mga babaeng naubusan ng pulang tinta maisulat lamang ang kanilang kasaysayan. Ka babae kong tao at pinili kong maging ako. SIMBUYO | 14
A N G B A B A E N G N A S A L A R A W A N A Y H I N D I A K O Phel Casera Nakita ko ang larawang pininta mo. Isang babaeng sinaplutan ng maputing kumot. Sa aking pag-uusisa, Nabatid kong bawat pahid ng pintura sa kanyang labi, ang labi mo ri'y dumampi. Ang haplos ng kulay-krema sa kanyang mga balikat, ay isang pagsuyo. Ang puso niyang nakakubli sa makinis na dibdib, sinaling din ba ng makulay mong kamay? Kailangan ko pa bang magtaka kung ang sansinukob ay makikita sa kanyang mga mata? SIMBUYO | 15
D U D A Jamille Fonclara Huwag kang maniniwala Sa nakikita ng iyong mata. Ang katawan Na nabalot ng dugo sa kalsada At tinabunan ng mga diyaryo, Plastik ng basurang Binalot sa packing tape. Masahol pa sa pusa o asong Nasagasaan sa daan. Huwag kang maniniwala Sa iyong mga naririnig. Masarap sa pandinig Ang mga pangako, Na madalas ay nauuwi Sa pagkabigo. Bihisan man ang katotohanan Ng mga salitang makabayan, Panahon lang ang magpapatunay Kung sino ang dalisay. Huwag kang magtitiwala. mapanlinlang ang mata at tainga. Kuwestyonin mo ang lahat ng bagay. Ramdam mo ba ang pagkakapantay ng eskala ng buhay? Maaaring ang hustisya ay hindi bulag. SIMBUYO | 16
S T A C C A T O Jamille Fonclara Sa katahimikan ko naririnig Ang mga bulong ng iyong musika. Naiinggit ako sa bawat nota ng piyano Na humahalik sa iyong mga daliri. Hindi ko mapigilan ang pagdaloy ng tunog, Papasok sa aking tainga. Kung kaya ko lang itong pigilan Ay ginawa ko na. Sa katahimikan ko naririnig Ang tibok ng iyong puso sa tuwing lumalapit ka. O hindi kaya sarili lang ang naririnig? Hindi kaya mga bagay lang ito na naglalaro sa aking isip? Sa katahimikan ko naririnig Ang mga salita na hindi mo masabi. Mas nangungusap pa Ang iyong mga mata Kaysa sa iyong labi. Bawat titig ay naghahamon Kung sino ang unang iiwas ng lingon. Malakas pa ang sigaw ng iyong ginagawa: ang pagtupad mo sa bawat hiling. Ang iyong tinig Ay nabaon na sa limot ngunit nakaukit pa rin ang bawat yakap at halik. Hindi ko na kailangang Awitin o sambitin Ang kahulugan ng nararamdaman. Hahayaan ko na lang ang lahat sa tahimik. SIMBUYO | 17
P A N A - P A N A H O N Fem Manlangit Sa simula'y parang mga bulang walang pagkakakilanlan Sa una'y tila isang hangin lamang na dumaraan Ito'y simula ng mga alaalang nilikha Ng mga batang walang muwang sa mundo Sa bawat gunita't kasiyahan, nariyan kami Upang ngumiti't humalakhak Sa bawat araw na nagdaan Lalong tumitibay ang pinagsamahan Kaming mga batang kahit malayo May pagsasama na tila nagpapalapit sa amin At ngayo'y may kanya-kanya ng buhay At responsibilidad Hindi pa rin naiwan ang mga alaalang Sa aming humubog ng kalinangan Kaming mga batang nangungulila sa Nakaraang nais balikan Para sa pamilyang L SIMBUYO | 18
A N G P A G B A L I K Fem Manlangit Ako'y naghihintay sa iyong pagbabalik Nakatanaw sa kalawakan na tila ba Inaalala ang noo'y pinagsamahan Hinihiling sa maykapal na ika'y ngumiti at Hawakan muli ang aking mga kamay Nasaan ka na? Paulit-ulit kong tinatanong Hinahanap kita sa tuwing ang mga bituin Kumikislap na katulad sa iyong mga ngiti At ngayon ika'y nagbalik Hinding-hindi kita pababayaan pang muli Nakataya ang bukas para sa alaala ng kahapon Hindi ko man ipangako ang lahat Umasa kang iibiging kita habang buhay SIMBUYO | 19
K U L A N G N G S A M P U N G P I S O Shiela Naguit Humalik ang hangin at tinangay ang ilang mga bakas ng maghapong pagpedal Ipinagpaubaya ang hapong katawan sa pader na sa tatlong dekadang pagsandal ay di pa rin natutumba Sarili ay inaliw sa pagkutkot ng mga pagaling nang sugat sa tuhod habang kinikilo ang halaga ng bawat pawis at minsang pagtangis habang kinikilo kung hanggang saan ang aabutin ng limampung piso at ang maihahain nito sa plato habang kinikilo ang bigat ng loob na may siyamnapu't siyam na pangamba at natitirang isang pag-asa. Limang malalalim na buntong hininga para ibsan ang naghalong takot at kaba Takot at kaba nang panibagong umaga Takot at kaba na katawa'y marupok na Takot at kaba na ang mga paa ay patuloy lamang magpepedal magpapa-ikot at hindi kailanman matatakasan ang Payatas ng kirot. Takot Kaba Pasma. Natapos na ang pagtimbang sa halaga, sa sarili, sa kinabukasan Kasabay ay ang paglabas ng may-ari na marahil ay nabasa ang sa mukha'y pinta ng tinta ng mga taon, SIMBUYO | 20
tirik na araw, at bugso ng panahon Pumasok muli sa loob at noong pagbalik ay may iniabot na isang baso ng orange juice, dalawang kasinkulay na papel at tatlong sunod na pag-iling. May isinilang na saya ang bawat pagpawi sa pananabik ng kaunting lamig, kaunting ginhawa, kaunting biyaya. Sa pagkikita ng labi at ng baso ay panandaliang nakalimutan na ngayo'y apatnapung piso lamang ang kuwenta ng maghapong pinagpaguran. SIMBUYO | 21
K A D E N A Shiela Naguit Kinapa at hinipo ng mata ang nakita ng tainga binigyang hulma ng balat ang kahulugang nahanap. Inalala ng ilong ang iniwang kumpas ng galaw ng bawat tamis at pait, na siyang ipinasa sa dila. Ang rehas nitong lima ay ikaw, ikaw, ang may-likha. SIMBUYO | 22
K A I L A N G A N K O ' Y M O T O L I T E J.R. Salazar Lubhang kaaya-aya sa unang pagtingin Walang pasubali'y dali-daling kagatin, Halos wala man lang pagbabantulót Sa kasiyahan na agad kong inabot. Ano itong kaydali, ano't walang hirap Kisapmatang tumarak, biglaang nalasap; Malabo na yata kung ito'y lilisanin Mukhang maari ko itong ugaliin. Marahil maari ang ganitong gawi Pangarap ko'y sipatin nang patingi-tingi Kasabay ang himig ng nag-aapurang makina Susundan ang daloy ng mga bi-biyahe na. Ang apak sa silinyador ay lapat na Tersera kuwarta kinta, ito'y sagaran na Niyakag na kasama ay nagsiangkas; Kaliwa't kana'y sikip, punó hanggang labas. Sadyang nakakaakit ganitong palatuntunan Kasama ko'y dumami, pumanhik at nagtungtungan Paspas na ang pagtingin, pagsipat sa gustong maging; Parang pelikulang patok, uwi'y sa happy ending. Pawang gayundin ang lansangang tatahakin Gitgitan mga biyahe na mala-sardinas din; Kabilaang túkod, ngunit isip ay inip, Sala-salabat nakahambalang na dyip. Heto na ang buwelta ng sinunggabang sarap, Nalalapit na dagok ko'y sinong haharap? Pinagwalang bahala, balikat ay kumibit, Sa nakasanayan, do'n pa rin ako kakapit. Sa kasagsagan ng sagarang "biyaheng-langit" Arangkada'y karag-karag, mukhang nag-overheat; Dala'y nabububong tubig, usok, sagitsit Sa nakasanayan, do'n pa rin ako kakapit. Binagtas ang dilim, ilaw aandap-andap SIMBUYO | 23
Hindi naman pasko pero kumukuti-kutitap; Sa rutang malamlam, headlight ko'y nagpipilit; Hindi ko na malaman kung saan ako kakapit. Tanong sa sarili, ang pangarap ba'y nabubuo? O mistulang dalang tubig ang pangarap ko'y nabububo, Makinang pakakarag-karag, ilaw aandap-andap Dapat tayahin, hangga't sagot sana'y mahanap... Sa wakas, pagkakamali ko'y napagtanto Mga dapat iwaksi, mga dapat iwasto Maneho ay diretso't malayong pagtanaw; Manibela'y tamang-kapit, pangarap ay tanaw. Kailangan ko'y rewiring, change oil, at overhaul; Marahang speedometer, walang hinahabol; Kilometraheng pananda sa bawat karunungan Kambiyo ng buhay ay huwag katakutan; Baterya ko'y Motolite, pangmatagalan! SIMBUYO | 24
P A G - Á K O N G N A P A K O J.R. Salazar 'Ang solusyon at aksyon ay dapat ngayon' -Ted Failon Ang tahanang ito ay para sa lahat, Lipong itinipon sa layuning tapat; Tahanan ng bawat-isang bayanihan, Pinaliligiran ng pader ng katarungan; Haligi at kisame ng pagkakapantay-pantay, Nasa iisang bubong na walang bahid at lantay; Maghapong pakikibaka ng mga kayod-kalabaw, Patas ang turingan at galaw sa lupang ibabaw. Ang mga bunga ng mga likom-tesoro, Isa nang biyaya sa mga uring obero; Talento nilang kahit walang kaparis na umento, Kung hangarin ay malinis, hihimbing nang kuntento; Dahil kahit ang kalabaw ma'y napapagal din, Kaya sa kanilang tahanan ay magsisiuwi rin; Báon ang mga áral ng payak na tahanan, Tumatak sa isipan, lubusang pinagkaingatan. Ang kapayakan nga nama'y tama at nararapat Subalit maging suliranin, kakabit at kaakibat Tahanang payak, sa kadahilanang payak, Susuko sa bayo ng bagyo at ihaw ng araw; Yero'y matutuklap at mapupundi ang ilaw, Darating kaya ang saklolo't kukumpunihin Ang mga diperensya ng tahanang angkin Ito ang mga daing na siya nawa'y sagutín... Siya nga ay dumating para lutasin mga daing Pag-ako sa pagpako ng haligi at dingding Pagsasaayos ng bubong, sa kanya lahat ibaling Nakakapagtataka 'pagkat siya pa'y nanggaling Sa tahanang pribado, ano ang kanyang pakay? Gayunpaman tiwala sa taglay niyang husay Kanyang pangangasiwa, lahat sagúting tunay; Sa kompromisong ialay ang lahatang yamang-bangko, Para lang kanyang tupdin ang sinumpaang pag-áko. SIMBUYO | 25
Pagbabago lamang and hangad nilang obrero; Haliging sementado at walang tuklap na yero Ngunit laking gitla nila't sila'y naging dehado Tahanan ay pundido, siya pala'y dispalinghado Ang kaban nilang inalay tinamaan ng lintik Bulsa pa rin nila'y kinupit, kahit kanya'y hitik Siya ang rilyebo bakit tuloy ang delihensya Naninigurado 'pagkat siya'y utak-ganansiya Sa pinasok na puhunan ay naghanap ng garantiya Subalit ang sisteng ito'y hango lamang sa komedya Dahil ang puhunang sigurado ay isang kahibangan; Nalunod sa kumunoy pagkat siya'y isang bulaan Siya lamang ay payasong husay ay salamangka Ngunit hindi niya maiikot ng kahit anong mahika Maski anong klaseng biro't tirada ng patawa Ang mapanuring madlang bukas ang pang-unawa Siya lang ay naghanap ng mapaglalalangan Nang dahil sa kabuktutan at karuwagan SIMBUYO | 26
S A Y A W N G A K I N G B U H A Y Jap San Juan Ako'y nagising sa isang musika Bumangon sa higaan na walang alaala Bago nakatayo, ilang beses tumumba Itinuloy ang hakbang na may halong kaba Sa una'y nangapa kung anong gagawin Tiningnan ang sarili sa harap ng salamin Habang tumutugtog ang isang awitin, Ang palabas na ito ay para ba sa akin? Nang may pag-aalinlangan, ako ay sumayaw Aking mga paa ay kusang gumalaw Mga kamay ay tumaas at sumabay sa tibok Desididong lampasan ang anumang pagsubok Mga kamay ay kumumpas sa paglipas ng panahon Mga paa'y sumayaw hanggang dapit-hapon Ako'y sumayaw nang mayroong ngiti At aking tinamasa ang bawat sandali Sa gitna ng palabas, may mga nanghusga Mga bulong nang bulong at mga mapang mata Ngunit opninyon nila ay hindi na mahalaga Sapagkat sa entablado, ako ay maligaya Hangang ang sayaw ay dumating sa wakas At tuluyang natapos ang aking palabas Humina ang tunog at huminto ang tugtog At ako'y muling bumalik sa aking pagtulog SIMBUYO | 27
B A G O N G I M P I Y E R N O Jap San Juan Halina kayo at sumabay sa daloy ng ilog ng dugo at nagbabagang apoy! Sa agos at sigaw ng mga makasalanan Sa pagtahak sa landas ng kabiguan Sa lugar na ito ay balewala ang buhay Ika'y papaslangin kahit walang patunay Sa iyong nagawa at mga pagkakasala Minsan pa nga ay dahil sa maling akala Sa lugar na ito na balot ng kasalanan Normal na makakita ng mga katawan Hustisya ay may halo ng kadiliman Buhay mo pa ang magiging kabayaran Sumamba sa diyablo na tagapagligtas Na binalewala ang mga makataong batas Sino ka nga ba para sumalungat sa agos? Sumuko ka na lamang at ika'y magpagapos Murahin mo rin ang inang simabahan Bastusin mo rin ang mga kababaihan Turuan mo magmura ang mga kabataan Dito ay hindi ka namin huhusgahan Halina't tuklasin ang lugar na ito Pwedeng matawag na bagong impyerno Ito na ba ang iyong bagong pangalan? Anong nangyari aking inang bayan? SIMBUYO | 28
P A L T I K Exequiel Taglucop Sa kamay nakakapit ang nanginginig na baril Nakatutok sa sarili Tila pinag-alinlangan ang pagdating Ng minimithing sandali Kinagat ang dulo nang may alinlangan At inilagay ang daliri sa gatilyo, Sa dila nalalasahan ang binabakal na dugo Pulburang gawa ng galit na mundo. Isang baltak lamang ay matatapos, At isang baltak nga ang nangyari. Ibinagsak ang baril dahil sa sakit Natapos na ba ang gawi? Ngunit walang dugong tumagas, Pero paghilo'y dumating, Biglang pagsuka ang naabot Ng madulang gawain. Hindi niya napaputok ang paltik Kundi naisundot niya sa kanyang lagukan. Napatingin siya sa salamin, At tumawa sa kaamangan. SIMBUYO | 29
P A N A H O N Exequiel Taglucop Sa tagsibol nagsimula na puno ng buhay Ang simoy tila paghinga ng mundo. Ang mga supang ay makikita sa lahat ng dako Upang mamulaklak sa tamang panahon. Tumirik ang araw nang kahabaang tagal Ngunit ang bulaklak nagtiyaga sa init Ang iba ay namalagi labag sa inasahan Pero ang iba, nasunog at nadurog sa kawalan. Nahuhulog ang mga dahon sa mga puno Kulay ng apoy ng panahong nalipas At nararamdam ang papalapit na lamig Na mensahero ng katapusan. Sa mahabang gabi nagdurusa sa lamig Ang mga buto't balat na halaman, Sa puting lungkot ng kapaligiran hinanap Init ng darati ay nagbibigay kamatayan. Sa kahirapan ng kanilang buhay Ang tagsibol ay dadating muli, At patuloy ang tugtog ng buhay, Walang sila magawa kundi ngumiti. SIMBUYO | 30
A N G M G A M A Y - A K D A Batang Cubao, nagtapos si Kevin Armingol ng BSE Filipino sa PNU Manila bilang Literary Editor ng The Torch Publications. Nagkamit ng gantimpalang UST Gawad Jose Villa Panganiban sa Personal na Sanaysay (2nd place, NCR-wide), CEGP Gawad Emman Lacaba sa Tula (Special Mention, Luzon-wide), UNESCO Manila (Dalitext 2nd place and Special Mention, Nationwide) at Editor ng PNU Literary Folio, Aklas 2015: Sa Bingit ng Kabalintunaan - na nagkamit ng CEGP Gawad Liliosa Hilao (1st place, NCR-wide) at Gawad Ernesto Rodriguez (2nd place, Nationwide) noong 2015. Naging fellow din siya sa Palihang Rogelio Sicat 6 sa UP Diliman. Sa kasalukuyan, nagtuturo siya sa FEU Manila at aktibong kasapi ng Kataga at Alliance of Concerned Teachers. Si Chris Baarde ay nakatira sa Bacoor, Cavite kasama ang kanyang asong si Saddam. Siya ay ang presidente ng FEU Literature Society (2016-2017) at miyembro ng FEU Literary Guild. Tuwing nakakahanap ng oras ay hilig din niyang magsulat at magpinta. Siya rin ay isang feminista. At hindi inaalis sa isipan na isa siyang tao bago isang bakla. Si Rai Balderama ay tubong Albay. Kinahiligan niya na ang magsayang ng papel at tinta sa pamamagitan ng pagguhit at pagsulat ng kung ano-anong kabiguan sa buhay. Wasak at magulo ang pagtingin niya sa mundo, ngunit naniniwala siyang sa Jollibee ay bida ang saya. Si Josh Batayen ay isang ilog na patuloy sa pagdaloy. Kadalasan ang kanyang imahinasyon ay sakay ng mga ulap, kasamang naglalakbay ng mga tala habang tinatahak at tinutuklas ang mga lihim ng sansinukob. Suot ang barong hinabi ng mga makukulay na kamay, na may makulay na kasaysayan, patuloy niyang inaawit ang mga himno ng isinantabing mga tinig, sinasabayan ang indak ng tugtugin ng mga lagalag na ibon, at isinisigaw ang nag-iisang katotohanan: na sa bawat pag-ahon ng araw mula sa dagat ng gabi, dala nito ang liwanag na magbibigay-kulay sa malamlam na daigdig. Si Jace Burgos ay tubong lungsod ng Biñan sa lalawigan ng Laguna. Araw- araw siyang naglalakbay upang pumasok sa Far Eastern University bilang isang mag-aaral ng Panitikan. Siya'y kasapi ng FEU Literature Society, ingat-yaman (kahit walang yaman) ng FEU Literary Guild, at isa sa mga pampanitikang manunulat (sabit lang siya) sa FEU Advocate. Mahilig siyang magbisikleta, magbasa ng aklat at tao, at kumain ng yogurt dahil sa eczema. Maririnig ang tinig ng kanyang isipan kung siya'y tatabihan.
Si Phel Casera ay ang nag-iisang anak na babae ng kanyang mga magulang. Maituturing siyang black sheep dahil siya lang ang natatanging feminista sa pamilya niya. Bukod dito, sa buong angkan niya, siya lang ang hindi nababaliw kay Duterte. At higit sa lahat, ilang taon na siyang hindi nangungumpisal at nagku-communion. Nagsusulat din siya paminsan- minsan. Literature major sa FEU na nakatira sa Quezon City, si Jam Fonclara ay mahilig magbasa ng nobela nang nakahiga. Ibig din niya ang musika, lalo na pop at rock music. Adik sa weightlifting at kape. Babaeng-babae. Si Fem Manlangit ay isang dakilang tamad pero kapag sinipag may katuturan naman ang mga ginagawa. Kasalukuyang nababaliw sa mga Koreano lalong lalo na kay Gdragon. Sa hindi niya alam anong ilalagay, bahala na kayo mambabasa i-stalk siya at alamin ano ang kanyang buhay. Shiela Naguit. Kaninong bersyon ba ng sarili ko ang hinahanap mo? Kung sa mga mata ng aking pamilya, pasyalan mo ang aming tirahan sa Bulacan; kung mula sa kwento ng aking mga kaibigan, puntahan mo sila sa aming tambayan; pero kung galing sa akin, mainam kung ganoon--tayong dalawa mismo ang gagawa ng mga sarili nating bersyon. Si J.R. Salazar ay tiga-San Pablo, Laguna. hilig niyang mag-instagram at kasalukuyang may 140 followers. Ang instagram feed niya ay puro fanboying sa panonood ng concert gigs at mga banda. Paborito niyang kanta ay "Weyaptagatagapowap" ni Bullet Dumas. Pangarap niyang magkabanda at tumugtog gaya ng kanyang mga idolong rakista at gaya din ng mga idolo ay dumami ang followers sa instagram, balang araw. Si Jap San Juan ay kumuha ng kursong Panitikan sa Far Eastern University. Kadalasang matatagpuang lumilipad ang isipan sa kung saan- saan kaya siya ay naniniwala sa kasabihang "Birds of the same feather are the same birds." Si Exequiel P. Taglucop ay nakatira sa Angono, Rizal, at nag-aral sa Far Eastern University. Hilig niyang magbasa o makakita ng iba't ibang pamamaraan ng pagbabahagi ng isang kuwento, gaya ng sa musika, sine, o video games. Tahimik ngunit may pagka-sarcastic. Isa siyang taong bukas ang isip sa anumang kritisismo.
Simbuyo © 2017