9 1 - 6 0 G A T Masdan! Ako'y 18 na buwan! Paano tiyakin na ang bawat bata ay lumalaki ng maayos pagdating ng limang taon.
Malayo pa ang kindergarten kaya marami pa tayong oras upang paunlarin ang mga kakayahang ito bago ako magsimula: ❑ Magbihis ng may kaunting tulong lamang. ❑ Magpunta sa banyo ng mag-isa. ❑ Buksan ang aking baunan. ❑ Humingi ng tulong. ❑ Magbigayan sa aking mga kaibigan at sa iyo. ❑ Sumunod sa mga rutin at regular na gawain. ❑ Makinig at sumunod sa mga panuto. ❑ Maintindihan ang mga alituntunin para sa kaligtasan. ❑ Matuwa sa mga bagong karanasan. ❑ Maging parte ng isang gawaing pang pangkat. ❑ Maging mapang-usisa. ❑ Tumakbo, sumalo, maghagis, tumalon at gumulong. ❑ Maging matulungin. ❑ Magpinta, gumuhit, gumawa at bumuo ng mga bagay mula sa aking imahinasyon.
Kumusta mga magulang. Ganito ang aking utak. Ang unang limang taon ng aking buhay ay napakahalaga. Sa mga panahong ito, ang aking utak ay bumubuo ng maraming koneksyon. Sabi ng mga siyentipiko, simula sa aking kapanganakan, ilang milyong neurons ang gumagawa ng ilang bilyong koneksyon. Palagi akong may natututunan - sa bawat sandali ng aking araw. Natututo ako sa aking kapaligiran, ngunit ikaw ang pinaka-importanteng guro ko. IKAW ang aking tagapagsalin, gabay, katiwala, seguridad at ang tulay upang maintindihan ang mundo.
Ito ang inyong gabay. May natututunan ako palagi ngunit may mga karaniwang gawain na dapat kaya ko nang gawin pagdating ko ng limang taong gulang. Ang tawag dito ay mga YUGTO at hindi ko mararating ito ng walang tulong. Ang tulong MO. Kaya basahin ng maigi ang mga yugtong ito at sundin ang ilan sa aking mga payo. Maaaring ang ilan ay parang laro lang at hindi ito pagkakataon lamang. Dapat maging masaya ang pag- aaral, di ba? Pagdating ng 18 na buwan, dapat kaya ko nang gawin ang lahat (at higit pa) sa mga sumusunod na pahina.
Pisikal na kalusugan at kapakanan
Sa 18 na buwan kaya ko nang: ❑ Maglakad ng walang suporta. ❑ Magbuhat ng bagay at maglakad ng sabay. ❑ Gumuhit sa papel gamit ang krayon. ❑ Pagpatungin ang tatlong bloke sa ibabaw ng isa't isa. Simulan natin na: ❑ Bumaba ng hagdan na may tulong. ❑ Uminom at kumain na may tasa at kutsara gaya mo. ❑ Maglipat ang mga pahina ng isang aklat. Sumunod sa akin! ❑ Dalhin ako sa labas araw-araw; bigyan ako ng mga bula, bloke at bola. ❑ Bigyan ako ng mga ligtas na pagkaing pwedeng kamayin. ❑ Idikit ang dalawang malaking piraso ng papel sa lamesa at bigyan ako ng hindi nakakalason na krayon para gamitin. ❑ Hayaan akong maglaro ng may pag-aalinlangan, mapanghamon, madaling sundin at nakakatuwa. ❑ Isuot natin ang Cheerios sa isang pisi bilang merienda.
Kakayahang makipagkaibigan
Gusto kong: ❑ Maglaro ng mag-isa at kasama ang ibang bata. ❑ Ipakita ang aking kakayahang maging mapagsarili. ❑ Sumunod sa mga simpleng patakaran. ❑ Tuklasin ang aking paligid. ❑ Maintindihan na kapag umalis ka, babalik ka rin. Simulan nating: ❑ Tukuyin ang mga emosyon - kasama na ang mga negatibo. ❑ Magbigay ng pagkakataon na gayahin ka (hal. pagwawalis, pagsusuklay ng buhok). ❑ Ibahagi ang mga tagumpay sa mga mahal sa buhay. Sumunod sa akin - ikaw ang aking matalik na kaibigan! ❑ Bantayan ako ng maigi ngunit hayaan akong tumuklas. ❑ Hayaan akong maglaro ng mga laruang hayop at manika. ❑ Gumawa ng rutin na aking susundin para sa araw.
Emosyonal na maturidad
Ako'y 18 na buwan pa lamang! ❑ Nagpapakita ako ng katigasan ng ulo at gusto kong gawin ang mga bagay ng mag-isa. ❑ Maaari ninyo akong bigyan ng mga pagpipilian. ❑ Pinapaalam ko sa inyo ang aking mga nararamdaman ayon sa aking mga galaw, salita, luha at mga ekspresyon ng aking mukha. Magtulungan tayo na: ❑ Alamin ang aking mga nararamdaman. ❑ Matuklasan ang mga bagong lugar kasama ka. ❑ Sumubok ng mga bagong bagay ng mag-isa (Pakiusap, maging matiyaga sa akin). Maging patnubay ko! ❑ Yakapin ako habang sabay tayong nagbabasa ng kwento. ❑ Gawan ako ng rutin kasama na ang oras ng pagtulog - tandaan na kailangan ko ng 11-14 na oras ng tulog! ❑ Bumaba ayon sa aking antas; ngumiti, tumawa at makipaglaro sa akin. ❑ Ipaalam tuwing magbabago ang aking rutin. ❑ Maging mahinahon.
Pagpapaunlad ng wika at pag-uunawa
Pagdating ng 18 na buwan kaya ko nang: ❑ Makaunawa ng hanggang 250 na mga salita. ❑ Gumamit ng mga simpleng pananalita. ❑ Sumunod sa mga simpleng (isang-hakbang) mga panuto. ❑ Ulitin ang mga salitang naririnig sa usapan. Simulan nating: ❑ Tukuyin ang mga bagay na itinuturo ko. ❑ Tanungin ako ng mga katanungang kaya kong sagutin. ❑ Gabayan akong kilalanin ang aking mga nararadaman. ❑ Pagsabi ng helo at paalam kapag dumarating at umaalis. Paano natin ito gagawin? ❑ Makipagusap sa akin sa kalagitnaan ng mga rutin. ❑ Hayaan akong pumili ng librong gusto kong basahin. ❑ Kausapin, basahan at kantahan mo ako. ❑ Bigyan ako ng 3-4 pirasong pangkamay na laruan, lumiliit na mga manika at malalaking bola para laruin. ❑ Larong pagkukunwari. ❑ HUWAG akong hayaang manood (TV, iPad, telepono, kompyuter).
Pakikipag
usap at pangkalahatang kaalaman
Ako'y 18 na buwan at kaya ko nang: ❑ Magsabi ng 8 o higit pang mga salita. ❑ Gumamit ng mga salitang may p, m, n, h, w at b na tunog. ❑ Magsimulang tumukoy ng hugis at kulay. ❑ Magsimulang gumamit ng mga salita kapag nakikipag- usap. Simulan natin na: ❑ Bigyan ako ng pagkakataong magsabi ng aking mga karanasan at nararamdaman. ❑ Makipaglaro sa ating mga kapitbahay na malapit. Pakiusap: ❑ Ituro at lagyan ng pangalan ang mga parte ng katawan. ❑ Ipaliwanag sa akin kung ano'ng ginagawa mo. ❑ Kantahan ako ng mga kantang tulad ng, 'Old MacDonald'. ❑ Purihin ako kapag sinubukan kong gumawa ng mas mahabang pangungusap gamit ang mga bagong salita. ❑ Sabihin lamang kung ano'ng gusto mong ipagawa sa akin.
Ito'y isang malaking hamon, pero alam kong handa ka na! May mga ilang mahalagang bagay na dapat pa tayong gawin: ❑ Bumisita sa ating doktor taon-taon para sa aking kalusugan. ❑ Dalhin ako sa dentista sa aking unang taon at may regular na pagsusuri ayon sa bilin ng dentista. ❑ Panatilihing angkop sa panahon ang aking bakuna. ❑ Ipasuri ang aking mga MATA: 6-12 na buwan. (bago ang aking unang kaarawan)
Isa pang pagsusuri kapag ako'y 3 taong gulang Sa aking 5 taong gulang bago pumasok ng paaralan ❑ Ipasuri ang aking mga TAINGA habang ako'y sanggol pa lang. ❑ Basahan ang inyong anak araw-araw sa unang 2000 na araw ng kanyang buhay (at mapagkailanman!) ❑ Puntahan ang para sa LAHAT ng tungkol sa pagbubuntis. (Maaaring napakahirap ngunit pagtuunan lang muna ang bahaging nasaan ka ngayon.)
Mahahalagang mga link: Manatiling ablaa at aktibo sa pamamagitan nito: calgary.ca (pindutin recreation) Lumangoy at mag-ehersisyo. calgarylibrary.ca Libreng mga libro at online na impormasyon. littlefreelibrary.org/ourmap Mga libreng libro malapit sa iyo. Pagbasa at pagsulat para sa mga bata. Para sa higit pang impormasyon at gawain. Rebyu ng mga palaruan sa Calgary albertafamilywellness.org Mga agham tungkol sa utak. parentsmatter.ca Mga impormasyon para sa mga magulang sa iba't ibang wika. Nagpapalaganap ng katatagan sa sarili sa mga matatanda at mga bata. Gabay sa mga lugar ng pagpupulong para sa mga magulang. Impormasyon para sa pagpapaunlad ng pisikal na kakayahan ng mga bata para sa mga magulang at guro. Bantayan ang mga sumusunod: Makipag-ugnayan agad sa inyong doktor kapag: 1) Walang malalaking ngiti, pagtitig o paglalambing sa anim na buwan 2) Walang palitan ng pagsasalita 3) Pagbaba ng kakayahan sa pagsasalita at iba pang gawain.
Ang mga nagbibigay suporta para sa Maayos na Pagpapalaki ng mga Bata. Makipag-ugnayan sa koordineytor ng inyong lugar para sa impormasyon at upang makatulong. 2 2 2 6 1 5 4 3 Patungo sa Bragg Creek 8 HANGGANAN NG LUNGSOD MGA PANGUNAHING DAAN 7
Mga Koalisyon sa Calgary 1 2 2 2 Calgary Bowness Montgomery ECD Coalition Bowness, Greenwood/ Greenbriar, Montgomery Calgary Northwest, West and North Central ECD Coalition Banff Trail, Rosemont, Mount Pleasant, Winston Heights/Mountview, Charleswood, Brentwood, Charleswood, Highwood, Greenview, Thorncliffe, North Haven, Huntington Hills, Beddington Heights, Sandstone, Hidden Valley, Panorama Hills, Country Hills, Coventry Hills, Harvest Hills, Kincora, Evanston, Dalhousie, Edgemont, Ranchlands, Arbour Lake, Hawkwood, Citadel, Hamptons, Rocky Ridge, Royal Oak, Sherwood, Nolan Hill, Sage Hill, Tuscany, Scenic Acres, Valley Ridge, Crestmont, Silver Springs, Varsity 3 4 Calgary Southwest ECD Coalition Cougar Ridge, West Springs, Springbank, Discovery Ridge, Aspen Woods, Coach Hill, Point McKay, Wildwood, Strathcona Park, Spruce Cliff, Shaganappi, Westgate, Glendale, Glenbrook, Killarney, Signal Hill, Glamorgan, Lincoln Park, Rutland Park, Lakeview, Eagle Ridge, Pump Hill, Braeside, Palliser, Bayview, Oakridge, Cedarbrae Calgary East ECD Coalition Crossroads (includes Belfast, Mayland Heights and Vista Heights), Marlborough, Marlborough Park, Albert Park/Radisson Park, Forest Heights, Forest Lawn, Penbrooke Meadows (includes Penbrooke Heritage Estates and Mountview), Applewood, Abbeydale (includes Chateau Estates), Southview, Dover, Erin Woods
5 6 7 Calgary Downtown ECD Coalition East of Crowchild South of 16th Ave, West of Deerfoot Calgary North of McKnight ECD Coalition Sunridge, Rundle, Pineridge, Monterey Park, Temple, Whitehorn, Horizon, Falconridge, Castleridge, Coral Springs, Martindale, Taradale, Saddleridge, Cityscape, Skyview, Stonegate, Redstone Calgary Deep South ECD Coalition Silverado, Evergreen, Bridlewood, Shawnessy, Somerset, Millrise, Midnapore, Sundance, Chaparral Lake, Chaparral Valley, Walden, Cranston, Auburn Bay, Mahogany, Copperfield, McKenzie Lake, McKenzie Towne, Legacy 8 Calgary South Central ECD Coalition Acadia, Canyon Meadows, Deer Run, Deer Ridge, Diamond Cove, Fairview, Kingsland, Foothills Industrial Park, Lake Bonavista, Ogden, Parkland, Maple Ridge, Queensland, Riverbend, Willow Park, Woodbine, Woodlands, Southwood, Quarry Park, East sheppard, Lynwood, Douglas Glen, Douglasdale, Bonavista Downs
Makipag-ugnayan Para sa mga bagong impormasyon tungkol sa inyong lokal na koalisyon, bisitahin ang 1 Calgary Bowness Montgomery ECD Coalition calgarybowmont1@fcssaa.org 2 2 2 Calgary Northwest, West and North Central ECD Coalition calgarywest1@fcssaa.org 3 Calgary Southwest ECD Coalition calgarysw1@fcssaa.org 4 Calgary East ECD Coalition calgaryeast2@fcssaa.org 5 Calgary Downtown ECD Coalition calgarydowntown1@fcssaa.org 6 Calgary North of McKnight ECD Coalition calgarymcknight1@fcssaa.org 7 Calgary Deep South ECD Coalition calgarydeepsouth1@fcssaa.org 8 Calgary South Central ECD Coalition calgarysc1@fcssaa.org
Mga Lokal na Koalisyon 2 1 CITY BOUNDARY CALGARY COALITION BOUNDARIES 3 4 5 6 1 North Rocky View Pathways to Success ECD Coalition 4 Formative 5 -Chestermere Southeast Rocky View ECD Coalition 2 Mt. View County ECD Coalition 5 Bow Valley ECD Coalition 3 Cochrane ECD Coalition 6 Foothills Children's Wellness Network
"Kung may impluwensiya lang ako sa butihing engkantadang nagbibigay patnubay sa mga bata, nais kong hilingin sa kanya na ipagkaloob sa bawat bata sa daigdig ang mga matang bukas sa kamalayan na hindi matitinag kahit kailan." - Rachel Carson
m o c . f l a c e m e y k t l : t r a a c . e v i t a e r c e c u i j : n o i t a e r c ecdcoalitions.org 2000days.ca @First2000days