Inihahatid ng ang Aklat ng Aktibidad para ang Aklat ng Aktibidad para sa Kaligtasan sa Lindol sa Kaligtasan sa Lindol Rocket S A P A N A H O N N G L I N D O L : B U M A A ! M A G K U B I ! H U M A W A K ! Sa Pakikipagtulungan ng: Sa Pakikipagtulungan ng:
Kumusta. Ako si Rocket, ang iyong Eksperto sa Lindol. Tapusin ang mga aktibidad sa aklat na ito at magiging eksperto ka rin!
ANO ANG LINDOL? Kapag yumayanig ang lupa, ang tawag natin dito ay lindol. Minsan kaunti ang pagyanig, at minsan malakas ang pagyanig. Maaaring masira ng mga lindol ang mga gusali at patumbahin ang mga bagay. Minsan ay nasasaktan ang mga tao. Minsan, sinusundan ang mga lindol ng marami pang pagyanig na tinatawag na mga aftershock. Karaniwang mas mahinang pagyanig ang mga ito at maaaring mangyari ng maraming araw o mas matagal pa. Kulayan ang pahinang ito. 1
2 BAKIT NAGKAKALINDOL? PLATE Ang ibabaw ng mundo ay parang nabasag na balat ng itlog. FAULT Ang mga pirasong ito ay tinatawag na mga PLATE. Ang lahat ng piraso ay umuusog nang mabagal. Madalas, magkakadikit ang mga gilid nito na tinatawag na mga FAULT. Minsan ang mga piraso ay mabilis na gumagalaw sa hanay ng mga FAULT at MGA PAGYANIG NG LUPA. Ang tawag dito ay LINDOL! Kulayan ang pahinang ito.
Gamitin ang impormasyon tungkol sa mga lindol mula sa pahina 2 at word bank upang matulungan kang punan ang mga patlang! 1. Ang ibabaw ng ____________ ay parang nabasag na balat ng itlog. 2. Minsan ang mga piraso ay mabilis na ____________ sa hanay ng mga fault at mga pagyanig ng lupa. 3. Kapag mabilis na gumalaw ang mga piraso ng Mundo sa hanay ng mga fault, ang lupa ay ____________. 4. Kapag yumayanig ang lupa, ang tawag dito ay isang ____________. 5. Ang mga gilid ng mga plate ng mundo ay tinatawag na ____________. 4. Ang mga piraso sa ibabaw ng Mundo ay tinatawag na ____________. 7. Sa panahon ng lindol, ang ____________ ay yumayanig. lupa yumayanig mga plate Word Bank Mundo gumagalaw lindol mga fault 3
TUMUNGO TAYO SA PAGHAHANAP NG PANGANIB Maraming bagay sa iyong tahanan ay maaaring matumba at makasakit sa iyo. Ilipat ang mga ito sa mas mababang lugar o ilagay ang mga ito sa matatag na lugar upang hindi matumba ang mga ito. Lagyan ng "X" ang mga bagay na maaaring makasakit sa iyo kapag matumba ang mga ito. Kulayan ang pahinang ito. 4
PLANONG PANG-EMERHENSYA NG PAMILYA Siguraduhing ikaw at ang iyong pamilya ay may planong pang-emerhensya na kinabibilangan ng ligtas na lugar na pagtitipunan. Punan ang listahan ang listahan ng makokontak sa ibaba para mahanap mo at ng iyong pamilya ang bawat isa kung kayo ay nagkahiwalay. ANG AKING IMPORMASYON SA EMERHENSYA Pangalan: Petsa ng Kapanganakan: Ang Aking Address: Lugar na Pagtitipunan: Ang Numero ng Aking Telepono: Ang Aking mga Medikal na Kondisyon: Mga Allergy: Mga Gamot: MGA NUMERO PARA SA EMERHENSYA: Pulis: Telepono ng Magulang/Guardian: Telepono ng Magulang/Guardian: Telepono ng Kamag-anak: Telepono ng Kapitbahay: 5
MGA SUPLAY PARA SA LINDOL: HANDA KA BA? Siguraduhing mayroon kang "go bag" para sa iyong pamilya sakaling kailangan mong lumikas pagkatapos huminto ng pagyanig. 6 Bilugan ang mga bagay na kailangan mo sa iyong "go bag". Pagkatapos, kulayan ang pahinang ito.
Kailangan mo rin ang sarili mong "Under-Bed" bag nang sa gayon ay ligtas na umalis ng bahay. Siguraduhing nakatali sa iyong higaan ang bag. Bilugan ang mga bagay na kailangang ilagay sa bag. Pagkatapos, kulayan ang pahinang ito. 7
SA PANAHON NG LINDOL Kapag yumayanig ang lupa, o nakatanggap ka ng ALERT (pahina 10), dapat kang BUMABA kung nasaan ka, TAKPAN ang iyong ulo at leeg, at humawak. - lumayo sa salamin at mga bintana - huwag tumayo sa pintuan - huwag tumakbo sa labas - kung posible, magkubli sa ilalim ng desk o mesa SA PANAHON NG LINDOL: BUMABA! MAGKUBLI! HUMAWAK! BUMABA MAGKUBLI HUMAWAK 8 Guhitan upang itugma ang mga salita sa tamang larawan ni Rocket. Kulayan ang pahinang ito.
Sa labas, lumipat sa malaking bukas na lugar. Sa sasakyan, huminto sa gilid ng kalye. Manatili sa sasakyan hanggang sa huminto ang pagyanig. Sa higaan, dumapa at takpan ang iyong ulo at leeg gamit ang unan. Sa wheelchair, i-lock ang iyong mga gulong at takpan ang iyong ulo at leeg. Kulayan ang pahinang ito. 9
MAAGANG SISTEMANG BABALA Kung ikaw ay malapit sa lindol, maaari kang makatanggap ng ALERT sa iyong cell phone, wireless device, telebisyon, radyo o PA system. Kung nakarinig ka ng ALERT, huwag nang hintayin pa ang pagyanig... BUMABA, MAGKUBLI, at HUMAWAK. Kung nakakaramdam ka ng pagyanig o nakatanggap ng ALERT sa lindol, oras na para... BUMABA, MAGKUBLI, at HUMAWAK. A L E R T ! ALERT! Kulayan ang pahinang ito. 10
9-1-1 Makinig sa iyong lokal na istasyon ng radyo para sa mga update sa lindol. Kung ikaw ay may tunay na emergency, gaya ng sunog o malubhang pinsala sa katawan, maaari kang tumawag sa 9-1-1. Huwag kalimutang manatiling kalmado. Ang mga numerong 9-1-1 ay nasa hanay sa paghahanap ng numerong ito nang limang beses. Bibilugan natin ang isa. Bilugan ang susunod na 4. Kulayan ang pahinang ito. 11
ALAMIN ANG IYONG MGA KATOTOHANAN TUNGKOL SA LINDOL Magpulong kasama ang iyong pamilya at sagutan ang mga tanong sa ibaba. 1. Ano ang lindol? (Pahina 1) ______________________________ 2. Ano ang tawag sa kapag ang mga lindol ay sinusundan ng mga lindol? (Pahina 1) 3. Ano ang dapat mong gawin sa malalaking bagay sa iyong bahay na maaaring matumba? (Pahina 4) __________________ 4. Alam mo ba ang iyong address at numero ng telepono? (Pahina 5) __________________________ 5. Anu-anong mga bagay ang napupunta sa iyong Go Bag? (Pahina 6) __________________________ 6. Anu-anong mga bagay ang napupunta sa iyong Under the Bag? (Pahina 7) ___________________ 7. Ano ang dapat mong gawin kapag yumayanig ang lupa? (Pahina 8) _________________________ 8. Kapag yumayanig ang lupa, dapat ka bang tumakbo papunta sa labas? (Pahina 9) ____________ 9. Kapag yumayanig ang lupa, dapat ka bang pumunta sa ilalim ng mesa? (Pahina 9) ___________ 10. Kapag yumayanig ang lupa at nasa higaan ka, ano ang gagawin mo? (Pahina 9) _____________ 11. Kung mayroon kang tunay na emerhensya, anong numero ang tatawagan mo? (Pahina 11) ____ 12. Kung nakatanggap ka ng alert ng lindol sa iyong telepono, ano ang dapat mong gawin? (Pahina 10) 12 1. Mundo 2. gumalaw Mga sagot sa pahina 3 3. yumayanig 4. lindol 5. mga fault 6. mga plate 7. lupa
MAGALING! Sertipiko ng Tagumpay! Maligayang Bati kay Ikaw ay isang Eksperto sa Lindol! Petsa Pirma Kulayan at punan ang sertipikong ito at isabit sa iyong dingding.
Ang mga lindol ay niyayanig ang lupa, sinisira ang mga gusali, at maaaring makasakit sa mga tao. Ang Aklat ng Aktibidad sa Kaligtasan sa Lindol ni Rocket ay nagtuturo sa mga bata ng mga paraang kailangan nila upang manatiling ligtas at handa. CHECKLIST SA KALIGTASAN SA LINDOL CHECKLIST SA KALIGTASAN SA LINDOL Ihanda ang GO BACK para sa LINDOL sakaling kailangan mong lumikas. Alamin ang mga numero ng telepono sa KOKONTAKIN SA EMERGENCY. Kapag lumindol, BUMABA, MAGKUBLI, at HUMAWAK. "Dahil sa mga school drill gaya ng ShakeOut, madalas na mas may kaalaman ang mga bata tungkol sa kung paano maging ligtas sa lindol kaysa sa kanilang mga magulang! Ang Aklat ng Aktibidad para sa Kaligtasan sa Lindol ni Rocket ay isang kasiya- siyang paraan para higit pang matuto ang mga bata at tulungan ang kanilang buong pamilyang mas maging handa. ITABI ANG MABIBIGAT NA BAGAY para hindi matumba ang mga ito. MANATILING KALMADO upang gumawa ng mabubuting desisyon. Mark Benthien, Direktor sa Pakikipag-ugnayan, Southern California Earthquake Center Printed in the United States of America ISBN 978-0-578-72673-1 A 501(c)(3) Nonprofit Organization © 2020 Bunni and Rick Benaron