Land Acknowledgement We respectfully recognize that Red River College Polytechnic campuses are located on the original lands of Anishinaabe, Cree, Oji-Cree, Dakota and Dene Peoples, and on the homeland of the Métis Nation.© Impormasyon ng Pagkakasundo PARA sa NEWCOMERS ng CANADA Ginawa ni: Mga Mag-aaral ng Red River College Polytech sa Pakikipagtulungan ng Manitoba Association of Newcomer Serving Organizations (MANSO)© at Nirepaso ni Elder Paul Guimond.
Pagkilala sa Lupain Magalang naming kinikilala na ang mga campus ng Red River College Polytechnic ay matatagpuan sa mga orihinal na lupain ng Anishinaabe, Cree, Oji-Cree, Dakota at Dene Peoples at sa tinubuang-bayan ng Métis Nation. ⓒ Bakit Kailangan Kilalalin ang Teritoryo? Sino ang mga Katutubo ng Canada? "Ang mga pagkilala sa teritoryo ay isang paraan upang maipasok ng mga tao ang Indigenous (Katutubo) kamalayan sa presensya ng mga Katutubo at mga karapatan sa lupa sa pang-araw-araw na buhay. Madalas itong ginagawa sa simula ng mga seremonya, lecture, o anumang Ang mga unang grupo ng mga tao na naninirahan sa lupain na tinatawag na ngayon na Canada; ang First Peoples (Mga UnangTao), Original Peoples (Mga Orihinal na Tao). pampublikong kaganapan. Maari itong maging isang banayad na paraan upang makilala ang kasaysayan ng kolonyalismo at isang pangangailangan para sa pagbabago sa mga Métis Mga katutubong tao na mga pinag- apuhan ng mga First Nations at mga Europeans sa Kanlurang Sentral ng Canada. kolonyal na lipunan ng mga naninirahan."© 1 Mga Matatandang Katutubo Sa kultura ng mga First Nations, Métis and Inuit, ang mga Matatanda ay mga manggagamot at mga tagapag-ingat na nagbibigay ng patnubay, pagpapayo at pagtuturo sa loob at labas ng kanilang mga komunidad.3 Inuit Mga katutubong tao na tradisyonal na nabubuhay sa Hilagang Canada. First Nations Mga katutubong tao na hindi Métis or Inuit.2
Panimula Ang pagkakasundo ay gawain ng mga hindi Katutubo, kabilang ang mga bagong dating sa Canada. Sa malaking bahagi ng populasyon ng bansa na ipinanganak sa ibang bansa, ang mga bagong Canadian ay maaaring gumanap ng mahalagang papel sa Reconciliation (Pagkakasundo). Alam natin na ang pagsisimula sa paglalakbay na ito ay isang personal na pagpili, at maaaring napakabigat para sa isang indibidwal, lalo na sa isang tao na bago sa isang bansa; samakatuwid, ang gabay na pang-edukasyon na ito ay may layunin na magsilbing unang hakbang sa pagbibigay ng impormasyon sa Reconciliation (Pagkakasundo) para sa mga bagong dating (newcomers). Inaasahan naming hikayatin ang mga mambabasa na malaman ang tungkol sa kasaysayan ng Canada at magbigay ng inspirasyon sa mga aksyon upang palakasin ang kanilang relasyon sa mga Katutubo. (Indigenous Peoples). Kung maraming indibidwal ang magpasya na magkaroon ng responsibilidad at magpatupad ng maliliit na pagbabago sa kanilang buhay, susulong ang Canada bilang isang bansa na may mas kaunting rasismo at diskriminasyon. Sistema ng Residensiyal na Paaralan Ang sumusunod ay isang sipi tungkol sa mga residential school (residensiyal na paaralan) mula sa website ng Pambansang Sentro para sa Katotohanan at Pagkakasundo o National Center for Truth and Reconciliation. Pakitandaan na ang terminong "Aboriginal" ay lalong pinapalitan ng terminong "Katutubo (Indigenous)". Mas gusto ng ilang mga katutubo na huwag tawaging mga Aboriginal. "Sa loob ng mahigit 150 taon, ang mga bata ng First Nations Inuit at Métis Nation ay kinuha mula sa kanilang ga pamilya at komunidad upang pumasok sa mga paaralan na kadalasang matatagpuan malayo sa kanilang mga tahanan". Mahigit 150,000 bata ang nag-aral sa Indian Residential Schools. Marami ang hindi na bumalik. Ang unang Indian Residential School na pinamamahalaan ng simbahan ay binuksan noong 1831. Noong 1880s, ang pederal na pamahalaan ay nagpatibay ng opisyal na patakaran ng pagpopondo sa mga residential school sa buong Canada. Ang tahasang layunin ay ihiwalay ang mga batang ito sa kanilang mga pamilya at kultura. Noong 1920, ginawa ng Indian Act na sapilitan ang pagdalo sa Indian Residential Schools para sa mga batang may katayuan sa kasunduan sa pagitan ng edad na 7 at 15. Ang Komisyon ng Katotohanan at Pagkakasundo o Truth and Reconciliation Commission of Canada (TRC) ay naghinuha na ang mga residential na paaralan ay "isang sistematiko, itinataguyod ng gobyerno na pagtatangka na sirain ang mga kultura at wika ng mga Katutubo (Aboriginal) at maging bahagi ang mga Katutubo (Aboriginal Peoples) upang hindi na sila
maituring bilang mga natatanging tao." Tinukoy ng TRC ang layuning ito bilang "cultural genocide (kultural na pagpatay ng lahi)." Ang mga paaralan ay madalas na kulang sa pondo at siksikan. Ang kalidad ng edukasyon ay mababa. Ang mga bata ay pinarusahan nang malupit dahil sa pagsasalita ng kanilang sariling mga wika. Hindi pinanagot ang mga tauhan kung paano nila tinarato ang mga bata. Alam natin na libu-libong estudyante ang dumanas ng pisikal at sekswal na pang-aabuso sa mga residential na paaralan. Lahat ay dumanas ng kalungkutan at pananabik na makasama ang kanilang mga pamilya. Sinasaktan ng mga paaralan ang mga bata. Sinasaktan din ng mga paaralan ang kanilang mga pamilya at kanilang mga komunidad. Ang mga bata ay pinagkaitan ng malusog na mga halimbawa ng pagmamahal at paggalang. Ang mga natatanging kultura, tradisyon, wika, at sistema ng kaalaman ng mga First Nations, Inuit at Métis na mga tao ay nasira ng sapilitang asimilasyon o pagtitipon. Ang mga pinsalang idinulot ng mga Residensiyal na Paaralan ay nagpapatuloy hanggang ngayon. Para sa napakaraming Tao na Nakaligtas (Survivors), ang pag-uusap tungkol sa kanilang mga karanasan sa mga Residensiyal na Paaralan ay nangangahulugan ng pagbabalik-tanaw sa mga trauma na kanilang naranasan. "Sa loob ng maraming taon, marami ang hindi nagsabi kaninuman tungkol sa kung ano ang kanilang tiniis." 4 Ano ang Pagkakasundo? Noong 2015, tinukoy ng Komisyon ng Katotohanan at Pagkakasundo o Truth and Reconciliation Commission (TRC) ang Reconciliation bilang proseso ng "pagtatatag at pagpapanatili ng ugnayang may respeto sa isa't isa" sa pagitan ng mga Katutubo at hindi Katutubo sa Canada. Sinabi pa ng TRC na para mangyari ang pagkakasundo sa Canada, "kailangang magkaroon ng kamalayan sa nakaraan, isang pagkilala sa pinsalang naidulot, pagbabayad-sala para sa mga sanhi, at pagkilos upang baguhin ang pag-uugali.
Komisyon ng Katotohanan at Pagkakasundo o Truth and Reconciliation Commission (TRC) Ang mandato ng Komisyon ng Katotohanan at Pagkakasundo o The Truth and Reconciliation Commission's (TRC) ay upang ipaalam sa lahat ng mga Canadian kung anong nangyari sa mga residential na paaralan. Idinokumento ng TRC ang katotohanan ng mga Nakaligtas o Survivors, kanilang mga pamilya, komunidad at sinumang personal na apektado ng karanasan sa residential na paaralan. Ang TRC ay nilikha noong Hunyo ng 2008 bilang bahagi ng pinakamalaking class- action settlement sa Canada, na tinatawag na Indian Residential Schools Settlement Agreement (IRSS). Ang kaso na ito ay nagresulta sa isang multi-bilyong dolyar na kasunduan upang matulungan ang mga Nakaligtas o Survivors ng mga Residential na Paaralan sa kanilang pagpapagaling. Inilipat ng TRC ang trabaho nito sa National Center for Truth and Reconciliation. 6 Ano ang Class Action Lawsuit? Ang class action lawsuit ay isang legal na aksyon na inihahain ng higit sa isang indibidwal at laban sa isang nasasakdal. Ang grupo ng mga taong gumagawa ng legal na aksyon ay tinatawag na klase at lahat sila ay gumagawa ng parehong paghahabol laban sa akusado. 7 Mga Layuning ng TRC Ang website ng TRC ay nagsasaad na ang mga layunin ng Komisyon ay: Kilalanin ng mga karanasan, epekto at kahihinatnan ng residential na paaralan. Magbigay ng isang ligtas na lugar para sa mga dating mag-aaral at pamilya at sinumang iba pang naapektuhan upang iharap sa Komisyon ang kanilang mga kuwento.
Ipalaganap ang mga kamalayan ng publiko at magbigay ng edukasyon tungkol sa mga residential na paaralan at ang mga epekto nito. Gumawa ng archive ng mga makasaysayang talaan tungkol sa Indian Residential Schools System (IRSS) na maaaring ma-access ng publiko. Lumikha at magsumite ng ulat na may kasamang mga rekomendasyon sa gobyerno ng Canada tungkol sa Indian Residential Schools at ang kanilang mga kahihinatnan Magbigay ng suporta para sa paggunita ng mga dating residensiyal na paaralanat ang mga epekto nito. 8
Pambansang Sentro para sa Katotohanan at Pagkakasundo o National Centre for Truth and Reconciliation (NCTR) Ang NCTR ay nilikha sa pakikipagtulungan ng Komisyon ng Katotohanan at Pagkakasundo. Pagkatapos ng pagtatapos ng mandato ng TRC, nilikha ang NCTR, at napili ang Unibersidad ng Manitoba na isulong ang gawain nito. Ang NCTR ay responsable para sa pagbibigay ng daan o access sa kasaysayan ng Indian Residential Schools, pagdodokumento at pag-archive ng mga kuwento ng IRSS. Nagbigay ito ng ligtas na lugar para sa mga Nakaligtas o Survivors na isulong ang kanilang mga kwento. 9 Mga Aksyon sa Pagkilos Pinagsama-sama ng Komisyon ang isang malalim na ulat ng siyamnapu't apat na rekomendasyon na nananawagan sa lahat ng antas ng pamahalaan at mga organisasyon na magpatupad ng mga pagbabago sa patakaran na magsusulong ng pagkakasundo sa Canada. Tinutugunan ng Komisyon ang mga lugar ng sektor ng kalusugan, kapakanan ng bata, mga departamento ng hustisya, imigrasyon, at edukasyon. Aksyon sa Pagkilos #93 "Nananawagan kami sa pederal na pamahalaan, sa pakikipagtulungan sa mga pambansang organisasyon ng Aboriginal, na baguhin ang information kit para sa mga bagong dating sa Canada at ang pagsusulit sa pagkamamamayan nito upang ipakita ang isang mas inklusibong kasaysayan ng magkakaibang mga Aboriginal na mamamayan ng Canada, kabilang ang impormasyon tungkol sa mga Kasunduan o Treaties at kasaysayan ng mga residential na paaralan." 10 Komisyon ng Canada para sa Katotohanan at Pagkakasundo o Truth and Reconciliation Commission of Canada: Mga Tawag sa Pagkilos
Bandila ng mga Nakaligtas o Survivors Ang Pambansang Sentro para sa Katotohanan at Pagkakasundo o National Center for Truth and Reconciliation ay nagsasaad, "Ang Bandila ng mga Nakaligtas o Survivors ay isang pagpapahayag ng pag-alaala, na naglalayon upang parangalan ang mga Tao na Nakaligtas o Survivors sa residential na paaralan at lahat ng buhay at komunidad na naapektuhan ng sistema ng residensiyal na paaralan sa Canada. Ang bawat elemento na inilalarawan sa bandila ay maingat na pinili ng mga Tao na Nakaligtas o Survivors mula sa buong Canada, na kinonsulta sa paggawa ng bandila."11 Imahe ng Bandila ng mga Nakaligtas, Nakuha mula sa NCTR.ca o Survivors' Flag Image, Retrieved from NCTR.ca Ano ang mga may Bilang na Kasunduan? Ayon sa Komisyon ng mga Ugnayan sa Kasunduan ng Manitoba o Treaty Relations Commission of Manitoba, "Sa Canada, ang mga Kasunduan o Treaties ay kumakatawan sa pinagmulan ng natatanging bansa-sa-bansa na relasyon ng mga tao sa First Nations sa Crown. Sa Kanlurang Canada, ang may mga Bilang na Kasunduan o Numbered Treaties 1 hanggang 11 ay isang serye ng makasaysayang mga Kasunduan sa post- Confederation o post-Confederation Treaties na ginawa nang sunud-sunod sa loob ng maikling panahon mula 1871 hanggang 1921 sa pagitan ng mga mamamayan ng First Nations at ng Crown (Canada). Ang mga ito ay may kaugnayan ngayon gaya noong sila ay nilagdaan." "Ginamit ang Mga Bilang ng Kasunduan o Numbered Treaties bilang mga kasangkapang pampulitika upang matiyak ang mga alyansa at matiyak na ang magkabilang panig ay makakamit ang mga layunin na kanilang itinakda para sa kanilang mga mamamayan - kapwa sa panahon ng paggawa ng Kasunduan o Treaty at sa hinaharap. Makasaysayang ginamit ang paggawa ng kasunduan sa mga mamamayan ng First Nations para sa mga
alyansa ng kalakalan sa pagitan ng mga tribo, kapayapaan, pagkakaibigan, ligtas na daanan, at pag-access sa mga pinagsasaluhang mapagkukunan sa loob ng mga lupaing ninuno ng ibang bansa." 12 Katutubong Reserba? Ang Indigenous Reserve ay lupang inilaan ng pederal na pamahalaan para sa eksklusibong paggamit at benepisyo ng First Nations. "Bisitahin ang Reserves page ng First Nations at departamento ng Indigenous Studies sa UBC para matuto pa".13 Base sa datos ng Statistics Canada data simula 2016, " mayroong 820,120 Status First Nations na mga tao sa Canada. Sa mga iyon, 40% (331,025) ay nanirahan sa reserba, 14% ay nakatira sa mga rural na lugar (off-reserve), at 45% ay nakatira sa mga urban na lugar.". 14 Karamihan sa mga katutubo ay kinailangan na lumipat sa mga reserba dahil habang lumalaki ang populasyon, walang sapat na lupang magagamit para sa lahat. Ang mga mamamayan ng First Nations ay hindi nakatanggap ng buong halaga ng lupain na ipinangako ng pamahalaan sa kanila sa pamamagitan ng kani-kanilang mga Kasunduan o Treaties.6
Mga Karaniwang Maling Paniniwala tungkol sa mga Katutubo (Indigenous Peoples) Maling Akala #1 Ipinapalagay ng marami na ang lahat ng mga Katutubo (Indigenous Peoples) ay nakakakuha ng libreng edukasyon at hindi nagbabayad ng buwis. Katotohanan: Karaniwang maling kuru-kuro na ang lahat ng First Nations ay nakakakuha ng libreng post-secondary na edukasyon, ngunit ito ay mas kumplikado kaysa doon. Ang may mga status na Indian lamang (mga taong kinikilala ng pederal na pamahalaan bilang "Indian") ang karapat-dapat na tumanggap ng pagpopondo para sa post-secondary na edukasyon sa pamamagitan ng pagpopondo ng Katutubo o Indigenous at Northern Affairs. Bukod dito, binibigyang-diin ni Elder Paul Guimond na ang libreng edukasyon ay bahagi ng mga kasunduan na ginawa sa pagitan ng mga dayuhan sa lugar o settler at mga Katutubo (Indigenous Peoples). Ang buong layunin ay gamitin ang edukasyong Kanluranin upang kolonihin ang mga Katutubo at kontrolin kung anong impormasyon ang dapat magkaroon ng access ang mga Katutubo Sa pamamagitan nito, sinira ng pamahalaan ang kasaysayan ng Katutubo, wika, kultura at paraan ng pamumuhay. Ang Pamahalaan ng Canada ay may pananagutan sa pagtataguyod ng mga obligasyon at pangakong nilikha sa pamamagitan ng Mga Kasunduan o Treaties, na mga pormal na kasunduan na ginawa sa pagitan ng Gobyerno ng Canada at mga Katutubo (Indigenous Peoples). 15 Sa kabuuan, wala pang 1% ng populasyon ng Katutubo (Indigenous Peoples) sa Canada ang hindi nagbabayad ng ilang mga buwis. 16 Maling Akala #2 Ang ideya na ang mga Katutubo (Indigenous Peoples) ay pare-pareho. Katotohanan: Ang pagkakaiba-iba ng kultura ng mga Katutubo (Indigenous Peoples) ay hindi palaging kinikilala. Maraming iba't ibang grupo ng mga Katutubo, at bawat isa sa kanila ay may kanya-kanyang kasaysayan, wika, pagpapahalaga, simbolo, tradisyon at pangangailangan, kaya hindi wasto ang pagtukoy sa mga Katutubo na para bang pareho silang lahat. Halimbawa, "may mahigit 600 banda [komunidad] at mahigit 2,000 reserba [sa Canada] - bawat isa ay may natatanging kasaysayan na humubog sa kanilang partikular na pagkakakilanlan sa kultura. Bawat isa sa kanila ay may natatanging ekonomiya, kapasidad, at hamon". 16
Maling Akala #3 Ang mga Residensiyal na Paaralan ay sinaunang kasaysayan. Ang mga residensiyal na paaralan ay hindi sinaunang kasaysayan, dahil ang huling paaralan ay nagsara noong 1996. Higit sa 150,000 mga bata ang kailangang magdusa ng mga nakakatakot na karanasang ito (kung saan 6000 mga bata ang namatay o nawala), at ang mga libingan ay patuloy na natuklasan kamakailan. Bukod dito, ang trauma na nararanasan ng mga Nakaligtas o Survivors ay patuloy na ipinapasa sa henerasyon. 16 Pananagutan at Karagdagang Pag-aaral Mga aksyon na maaari mong gawin sa iyong sarili Manood ng mga pelikula at dokumentaryo tungkol sa kasaysayan ng mga Katutubo (Indigenous) Bisitahin ang iyong lokal na aklatan, at humingi ng mga aklat at mapagkukunan tungkol sa mga Katutubo (Indigenous Peoples)
Inirerekomenda ni Elder Paul ang pagbisita sa People's Library sa Manitoba Indigenous Cultural Education Centre sa Winnipeg Magboluntaryo sa isang organisasyon ng Katutubo (Indigenous) Makinig at magtanong ng maalalahanin na mga tanong Magbasa ng mga aklat tungkol sa mga kasaysayan ng Katutubo sa Canada at sa mga karanasan sa Residensiyal na Paaralan Makinig sa mga podcasts at musika, at suportahan ang mga umuusbong na mga katutubong artista (Indigenous artists) Suportahan ang mga negosyo na katutubo ● Basahin ang Truth and Reconciliation Commission's Calls to Action Inirerekomendang Mga Aklat Joseph Boyden "Wenjack" Beatrice Mosionier "In Search of April Raintree" Joseph Boyden "Three Day Road" Aimée Craft "Breathing Life into the Stone Fort Treaty" Richard Wagamese "Indian Horse" Phil Fontaine, Aimée Craft "A Knock on the Door" Theodore Fontaine "Broken Circle: The Dark Legacy of Indian Residential Schools: a Memoir" (Recommended by Elder Paul Guimond)
Truth and Reconciliation Commission's Calls to Action Mga Pelikula na Maaaring Panoorin Indian Horse Rumble: the Indians that Rocked the World We Were Children The Secret Path Mga Website na Maaaring Bisitahin o Galugarin Native-Land.ca nctr.ca - National Centre for Truth and Reconciliation TRCM.ca - Treaty Relations Commission Higit pang matatagpuan dito: of Manitoba National Film Board of Canada Groundworksforchange.org Reconciliationcanada.ca United Nations Declaration on the Rights of Indigenous Peoples National Association of Friendship Centres
Pangkat ng Proyekto Tungkol sa Amin Brooke Harding-Boboski Chahat Chahat Jennifer Sawatzky Tayla Agostinho Sa pakikipagtulungan sa Manitoba Association of Newcomer Serving Organizations (MANSO) © at nirepaso ni Elder Paul Guimond Kami ay isang grupo ng mga mag-aaral na pumapasok sa programang Social Innovation at Community Development ng Red River College Polytech. Ang proyektong ito ay naglalayong magbigay ng impormasyon sa mga bagong dating sa Canada tungkol sa tunay na kasaysayan ng relasyong Indigenous- Settler; bilang suporta sa Truth and Reconciliation Commission's Call to Action number 93 Mga Tala 1. Jones, A. (n.d.). Territory Acknowledgement. 2. Adapted from the Treaty Relations Commission of Manitoba. 3. Indigenous Elders in Canada. (2021, March 4). The Canadian Encyclopedia. Retrieved June 20, 2022, from -elders-in-canada 4.Residential School History. (n.d.). NCTR. 5. Truth and Reconciliation Commission of Canada. (2015). Final Report of the Truth and Reconciliation Commission of Canada, Volume One: Summary: Honouring the Truth, Reconciling for the Future (First Edition) [E-book]. Lorimer. 6. Truth and Reconciliation Commission of Canada. (n.d.). Truth and Reconciliation Commission of Canada (TRC) - Our Mandate. 20200507215137/ 7.Bonner, M. (2020, July 21). What Is a Class Action Lawsuit? The Balance Small Business. 8.Truth and Reconciliation Commission of Canada (TRC) - Our Mandate. (n.d.). TRC.Ca. -mandate.html 9.National Centre for Truth and Reconciliation. (n.d.). About. NCTR. 10.Truth and Reconciliation Commission of Canada. (2015). Truth and Reconciliation Commission of Canada: Calls to Action. Calls_to_Action_English2.pdf 11.The Survivors' Flag. (n.d.). NCTR. 12.The Numbered Treaties - Canada's History. (2018, April 30). Canadas History. 13. Indigenous Foundations.arts.ubc.ca - 14. Statistics Canada. (2021, April 20). A snapshot: Status First Nations people in Canada. Retrieved March 30, 2022, from 412000022021001-eng.htm 15. Government of Canada. (2020, July 30). Treaties and agreements. Treaties and Agreements. 16. Joseph, B. (2018, November 27). Insight on 10 myths about Indigenous Peoples. Indigenous Corporate Training Inc. peoples