DEMENTIA IMPORMASYON PARA SA MGA NAGTATRABAHO SA PANGANGALAGA NG MATANDA Trauma at Dementia: Ano ang kailangan kong gawin? Ang isang tao na may dementia na nakaranas ng trauma ay maaaring mahirapang magsabi ng kanyang nadarama o magpaliwanag kung paano umaapekto sa kanya ang trauma. Sa halip, maaari siyang magpakita ng pagkabalisa sa ibang paraan gaya ng: pagiging aburido, magagalitin o agresibo paglayo sa mga tao "Alam ko na kapag naglaan ako ng oras upang makipag-usap kay Rhonda, mas relaks at mas komportable siya na hipuin ko siya. Magdadagdag lang ito ng ilang minuto sa aking trabaho pero kapaki- pakinabang ito." pagtanggi sa pangangalaga hindi paglahok sa mga gawain Marami kang magagawa upang tumulong sa kanilang mapamahalaan ang pagkabalisa. Tulungan silang makaramdam ng pagiging ligtas Lumikha ng ugnayan sa tao sa pamamagitan ng pag-uusap tungkol sa mga bagay na mahalaga sa kanila, gaya ng masasayang panahon sa kanilang buhay. Ang mga tao na may dementia ay maaaring maging sensitibo sa iyong mga kilos, kaya sikapin mong kumilos sa paraang mahinay at mahinahon. Ngumiti at tumingin sa kanyang mga mata. Lumakad nang mabagal at kalmado, at sikaping huwag siyang apurahin.
Ipaliwanag ang mga gagawin mo upang maunawaan niya kung ano ang mangyayari. Humingi ng pahintulot. Bigyan siya ng oras upang mag-isip at sumagot. Magpanatili ng mga nakagawian (routine) sa buong araw upang maunawaan niya kung ano ang mangyayari. Humingi ng pahintulot. Bigyan siya ng oras upang mag-isip at sumagot. Sikaping huwag magpagawa sa kanya ng kung anu-ano. Bawasan ang mga dahilan ng pagkabalisa Sikaping alamin ang sanhi ng kanyang pagkabalisa - ano ang kanyang ginagawa o ano ang nangyayari sa kanyang paligid nang magsimula siyang mabalisa? May bagay na nagpaalala sa kanya ng nakalipas na trauma. Baguhin ang kanilang kapaligiran - bawasan ang maliliwanag na ilaw o hikayatin ang tao na lumayo sa malalakas o biglaang mga ingay upang hindi sila sobrang mapukaw. Alamin kung ang tao ay nasasaktan - hindi laging nasasabi sa iyo ng mga tao kung sila ay nasasaktan. Ang sakit ay maaaring tagapagpagunita ng nakalipas na trauma at maging sanhi ng pagkabalisa. Filipino
Tulungang mapanatag ang tao Pakinggan ang kanilang mga alalahanin at bigyan sila ng tiwala Alamin kung ano ang nagpapakalma sa kanya, halimbawa, paghawak ng mga kamay o paglalakad.
Ituon ang pansin ng tao sa ibang bagay o gawain na kinagigiliwan nila. Akayin sila tungo sa tahimik na lugar Sabihan siyang huminga nang mabagal at nakakakalma. Makakatulong ang pagtutulungan at pagbahagi ng mga estratehiya na sa tingin mo ay makakatulong sa ibang mga kawani at pamilya na nag-aalaga rin ng isang tao na may dementia. Tandaang pangalagaan ang iyong sarili Ang pangangalaga sa isang tao na may trauma ay maaaring umapekto sa iyo sa paglipas ng panahon. Kung mahirap ang isang araw para sa iyo, o ikaw ay nababahala sa isang karanasan sa isang tao na inaalagaan mo, makipag-usap sa isang pinagtitiwalaang kasamahan o superbisor. Pagkuha ng tulong para sa mga matatanda na naapektuhan ng trauma Hindi pa huli para sa isang tao upang humingi ng tulong. Maaaring makatulong ang pakikipag-usap sa isang tagapayo, o sa dalubhasa sa kalusugang pangkaisipan, kahit na para sa may mas malulubhang uri ng dementia. Makipag-usap sa iyong tagapamahala, GP o doktor ng matatanda kung napupuna mo na ang tao na iyong inaalagaan ay nababalisa nang madalas o nang mahigit sa ilang linggo. Mga makakatulong na mapagkukunan (resources) at mga sebisyo Dementia Support Australia (Suporta para sa Dementia sa Australya) National Dementia Helpline (Pambansang Helpline para sa Dementia) 1800 100 500 Para sa karagdagang mapagkukunan at impormasyon, bumisita sa