Republic of the Philippines Department of Education REGION IV-A CALABARZON SCHOOLS DIVISION OF CALAMBA CITY CAMP VICENTE LIM INTEGRATED SCHOOL Brgy. Mayapa, Calamba City, Laguna Pangalan: Carl Vincent Aviñante Petsa: February 8, 2021 Baitang/ Seksyon: Grade 9 - Thompson Bilang ng Linggo:Ikalawang Markahan/Ikaanim na Linggo Basahin at sikaping unawain ang dula sa ibaba. Munting Pagsinta Mula sa film na Mongol: The Rise of Genghis Khan ni Sergei Bordrov. Hinalaw ni Mary Grace A. Tabora Mga Tauhan: Temüjin - anak ni Yesügei na mula sa Tribong Borjigin Yesügei - ama ni Temüjin Borte - isang dalaginding na taga - ibang tribo Tagpuan: Kawangis ng madilim na kalangitan ang nadarama ng magiting na mandirigmang naninimdim sa takbo ng kapalarang sinapit na nakatalungko sa isang sulok ng makipot at karimarimarim na piitan. Temüjin: Anong saklap na mapiit sa kulungang malupit? Ito ay silid ng kalungkutan. Tila kailan lamang nang kasa-kasama ko si Ama. Yesügei: Temüjin, bilisan mo na riyan. Kailangan nating magmadali? Temüjin: Bakit Ama? Yesügei: Malayo ang ating lalakbayin. Kailangang huwag tayong magpapatay- patay. Mahalaga ang ating sasadyain. Temüjin:Naguguluhan ako sa iyo Ama. Kanina ka pa nagmamadali at sinasabing mahalaga ang ating sadya sa ating pupuntahan? Ano ba iyon? Yesügei: Ika'y siyam na taong gulang na, sa edad mong iyan Temüjin ay dapat ka nang pumili ng iyong mapapangasawa. Temüjin: Itay ako'y masyado pang bata para sa bagay na iyan. Ang kasal ay sa matatanda lamang. Yesügei: Aba't ang batang ito, hindi naman ibig sabihin na kapag nakapili ka na ng babaeng pakakasalan mo ay magsasama na kayo. Isang simpleng pamimili lamang ng babae ang gagawin mo at pangakong siya'y iyong pakakasalan. Temüjin: Ganoon po ba iyon? Yesügei: Oo, anak. Tayo'y nabibilang sa Tribong Borjigin kaya't ikaw ay pipili ng babaeng mapapangasawa sa Tribong Merit. Temüjin: Bakit sa Tribong Merit siya kailangang magmula? Hindi naman iyon ang ating tribo. Yesügei: Malaki ang atraso ko sa tribo, kaya't sa ganitong paraan ako'y makababawi sa kanila. Temüjin: Sa tingin mo ba Ama sa ating gagawin ay kalilimutan na nila 'yon nang ganoon na lamang? Yesügei: Hindi ko alam. Tingnan natin kung ano ang mangyayari. Mas mabuting may gawin akong paraan kaysa sa wala. Temüjin: Kung iyan po ang sa tingin ninyo'y tama. Tagpo: Sa maliit na nayong liblib na kinatatayuan ng ilang kabahayan. Yesügei: Temüjin, magpahinga muna tayo. We lead, we serve, we excel with a heart. Address: Brgy. Mayapa, Calamba City, Laguna Telephone Numbers: (049) 530-2090 / (049) 530-2098 Email Address:
Tagpo: Sa maliit na nayong liblib na kinatatayuan ng ilang kabahayan. Yesügei: Temüjin, magpahinga muna tayo. Temüjin: Mabuti 'yan Ama. Napagod na rin ako. Gagalugarin ko lamang ang paligid. Yesügei: Huwag kang lalayo at mag-iingat ka. Tagpo: Mapapadpad si Temüjin sa isang dampa kung saan nakatira ang dalaginding na si Borte. Mabibigla siya sa di-inaasahang pagbagsak ng pinto ng kanilang kusina na likha ng aksidenteng pagkabuwal ni Temüjin. Borte: Aaay! May magnanakaw! Temüjin: Shhh (Tatakpan ang bibig ni Borte). 'Wag kang sumigaw, wala akong gagawing masama. Borte: (Pipiliting magsalita kahit nakatakip ang bibig.) Temüjin: Tatanggalin ko ang pagkakatakip ng bibig mo kung mangangako kang hindi ka na mag-iingay. Magtiwala ka sa akin hindi ako masama (Habang dahan-dahang inaalis ang kamay sa bibig ni Borte.) Borte: (Sa isang mahinang tinig) Bakit kita paniniwalaan? Di naman kita kilala. Temüjin: Kahit di mo ako kilala, kaya kong patunayan sa iyo na ako'y mabuti. Borte:(Mariing pagmamasdan si Temüjin) Aber paano mo patutunayan 'yang sinasabi mo? Sige nga! (Taas noo) Temüjin: Basta ba di mo ako pagtatawanan sa sasabihin ko sa iyong patunay. Borte:Tingnan natin. Temüjin: (Tila seryosong nag-iisip na may ngiti sa labi) Borte:Anong nginingiti mo riyan? Sabi mo 'wag akong tatawa, ikaw lang pala ang tatawa. Temüjin: Heto na, handa ka na ba? Borte:Kanina pa, ang bagal mo naman. Temüjin:Nais sanang mapangasawa ko. (Mababa ang tono) ko (magkakandautal) sa...sanang ikaw ang Borte: Siraulo ka ba? Niloloko mo ako no? Kabata-bata pa natin. Temüjin: Seryoso ako. Ano payag ka ba? Borte: Ganon-ganon lamang ba iyon? Temüjin: Alam kong mahirap akong paniwalaan, hayaan mong ipaliwanag ko sa iyo. Kasama ko si Itay, kami'y papunta sa tribo ng mga Merit upang pumili ako ng aking mapapangasawa. Ngunit ikaw ang ibig ko, ikaw ang pinipili ko. Borte: Anong mayroon sa akin, bakit ako ang pinili mo? Temüjin: Di ko rin alam. Ang tanging alam ko lamang ay ito ang ibinigay ng pagkakataon sa akin. Ikaw ang aking nakita. Kaya naman pagbigyan mo na ako. Hindi naman ibig sabihin na pumayag ka ay pakakasal na tayo. Borte: (Di pa rin makapaniwala sa bilis ng mga pangyayari) Di ko malaman kung ano ang dapat kong sabihin sa iyo. (Nag-aalangan) Pero... sige na nga. Temüjin: Salamat sa iyo, ako'y labis mong pinaligaya. Asahan mong hindi ka magsisi sa iyong desisyon. Borte: (Nahihiya at halos di makapagsalita) Paano na ngayon? Temüjin: Siyempre tuloy pa rin ang buhay natin. (Masuyo ang pagkakatingin kay Borte) Pero darating ang panahon na tayo'y mamumuhay sa iisang bubong. Magkatuwang na aarugain ang ating mabubuting anak Borte: Matagal pa iyon. Temüjin: Oo, pangako babalikan kita pagkatapos ng limang taon. Halika puntahan natin si Ama. (Kukunin ang kamay ni Borte.) Tagpo: Magkahawak kamay na naglalakad sina Temüjin at Borte sa paghahanap sa ama kay Yesügei na kanilang makikita na nakatunghay sa ilog. Temüjin: Ama! Yesügeii: (Mapapaharap at magpapalipat-lipat ang tingin sa dalawa pati sa kanilang kamay) Anong...Sino siya...Bakit? Temüjin: Ama, siya po ang babaing napili ko. Si Borte. Borte:Magandang hapon po. Kumusta po kayo? We lead, we serve, we excel with a heart. Address: Brgy. Mayapa, Calamba City, Laguna Telephone Numbers: (049) 530-2090 / (049) 530-2098 Email Address: babaeng
Yesügei: Pero... Temüjin: (Agarang magsasalita) Paumanhin po sa pagdedesisyon ko nang di nagpapaalam sa inyo pero buo po ang loob ko sa aking ginawa. Sana'y maunawaan n'yo po ako. Yesügei: Ganoong desidido ka na, sino ba ako para di-sumang-ayon sa iyong kagustuhan. Ang iyong buhay naman ang nakataya rito. (Matiim na titingnan si Borte) Okay lamang ba sa iyo? Borte: Opo! Yesügei: Kung gayon, halina kayong dalawa at kausapin natin ang mga magulang mo Borte. Matapos makipagkasundo sa mga magulang ni Borte, ang mag-ama ay naglakbay pauwi sa kanilang dampa sa malayong nayon ng Mongolia. (Si Temüjin ay si Genghis Khan.) Gawain sa Pagkatuto 3: Ibigay ang bahagi ng dula na tinutukoy sa napakinggang pag-usap. Isulat ang sagot sa iyong sagutang papel. Diyalogo 1: Lino: Rina, talagang mahalaga ang paghahati-hati ng yugto ng dula sa ating pagtatanghal sa Filipino 9. Rina: Totoo iyon Lino, nalalaman ko ang kahalagahan nito sa tuwing kailangan ng baguhin ang mga kagamitan sa tanghalan. Lino: Tama ka, naalala mo pa ba noong kailangan na nating magdamit ng bago para sa susunod na eksena, nagamit ko ang kaunting oras. Eksena: Nagpalitan ng opinyon at mga natutunan sina Lino at Rina tungkol sa dula ng kanilang pagtatanghal sa Filipino 9. Diyalogo 2: Kumakanta sa tanghalan ang lahat ng tauhan. Ibarra: Tayo ang magwawagi! Sisa: Hindi padadaig, lalaban hanggang sa huli! Basilio: Hahapin ko't matatagpuan ang tunay na ka-la-yaan, sa piling ng inang bayan! Pagkatapos nito ay biglang ibaba ang kurtina at unti-unting hihinto ang musika. Yugto: Ito ay nagpapakita ng pagtatapos ng isang yugto o kabanata sa dulang Noli Me Tangere. Ang susunod na yugto ay pagkatapos ng pagbaba ng kurtina at paghinto ng musika. Diyalogo 3: Kinakabahang naghihintay si Mika sa likod ng tanghalan, siya ang gaganap bilang si Julieta samantalang ang kaniyang kabiyak na si Romeo ay nasa tanghalan na. Siya na ang lalabas upang makita ng mga tagapanood! Romeo: Nasaan ka aking sinta? Ang puso ko'y nangungulila sa iyong ganda. Julieta: Narito ako aking mahal. Ibig kong yakapin ka ng mahigpit at masilayan kang matagal. Romeo: Salamat naman at ayos ka lamang (yayakapin ang mahal) Julieta: Huwag mo kong alalahanin, hindi ako kayang saktan ng aking mga magulang. Romeo: Wala akong ibang hangad kundi ang makapiling ka ng matagal. Julieta: Ganoon din ang nais ko Romeo. Eksena: Naglabas pasok ang mga tauhan sa tanghalan at itinuloy ang pag-uusap nina Romeo at Juliet tungkol sa kanilang pagpapahayag ng pag-ibig at pangungulila sa isa't isa. Diyalogo 4: Katatapos lamang manood ng magkaibigan sa isang dulang pantanghalan at nagbibigay sila ng kanilang reaksiyon patungkol sa kanilang napanood. Mico:Tunay ngang nakamamangha ang aliw na ibigay sa atin ng dulang iyon. Leni:Tama ka riyan, napaluha rin ako nito at namulat ang aking isipan sa reyalidad ng buhay. We lead, we serve, we excel with a heart. Address: Brgy. Mayapa, Calamba City, Laguna Telephone Numbers: (049) 530-2090 / (049) 530-2098 Email Address:
Mico:Kamangha-mangha hindi ba? sapagkat habang kumikilos sila ay mararamdaman mo ang damdamin sa bawat salita na ibinibigkas nila, mahusay lamang ang makagagawa ng ganoon. Tagpo: Pagkatapos manood ng pagtatanghal nina Mico at Leni, nagkaroon sila ng palitan ng kuro-kuro at reaksyon tungkol sa napanood na pagtatanghal. REPLEKSIYON: Natutuhan ko na ang kahulugan ng dula, mga bahagi, elemento, at sangkap ng dula. Natutunan ko din kung paano tumukoy ng mga bahagi, elemento, at sangkap sa isang dula. Nabatid ko na ang importansya at sining ng dula ay may malaking kontribusyon sa ating kaisipan. Nagagamit ang dula upang maipahayag ang mga opinyon, nararamdaman, buhay, paniniwala, at para din mang-aliw ng mga manonood. Nabatid ko na mahalaga ang pag-aaral ng dula at maaaring magamit namin sa hinaharap ang mga natutunan namin ukol sa dula. Ang mga kaalaman namin tungkol sa dula ay maaari ding magsilbing gabay sa hinaharap. _ Lagda ng Magulang We lead, we serve, we excel with a heart. Address: Brgy. Mayapa, Calamba City, Laguna Telephone Numbers: (049) 530-2090 / (049) 530-2098 Email Address: