Mga lindolMalakas na ulanBagyoSunogBaha kidlat Tsunami P2P3P4P5P6P7P8 ANO ANGDAPATGAWINNG MGADAYUHANKUNG SAKALINGMAY SAKUNA? Angginagawang mahahalagangbagayo taodahilsalindolo bahaAno ang mga unang gagawin pagkatapos ng isang sakuna?Ano ang isangevacuation center? ng sakuna at sistema ng suporta ng insurance kung sakalingmay mgaaksidenteat sakuna
ANO ANG MGA UNANG GAGAWIN PAGKATAPOS NG ISANG SAKUNAUna, tiyakingligtaska.Kung malapitkasadagato ilogsaorasng lindol, ikaway natabunansailallimng isangbahayo bagay, tumawago gumawang pinakakaraniwangsanhing pagkamatayay dahilsaisanglindol, Pagkalunoddahilsaisangtsunami at natabunanng bahayo mgabagay.Tulungan ang mgataongkalapito nangangailangan.Sa isangmalakingsakuna, angmgafire engine at ambulansyaay ng kaligtasanng pamilya, kumpirmasyonng kinaroroonanSuriinkung angisangmiyembrong pamilyanawalasabahay, tuladng satrabahoo paaralan, ay ligtasat nasaansila.Kaagadpagkataposng isangsakuna, maramingtaoanggumagamitng teleponoat email, teleponoat saandapatlumikasat kung paanomakipag-ugnaysakalingmay sakuna.Kung angbataay mananatilisapaaralan, susunduinitong sahangaringiyonay "HIKIWATASHI-KUNREN" kung saankinukuhang nangailanganng gamotAng mgaconvenience store at ospitalay magsasarakung ang kuryenteat supply ng tubigay namaghandang tubig, pang-emergency napagkain, at gamotsabahay.Kung pupuntaka saevacuation center, may posibilidadnamay mgataopara samedical napangangailangan. Kung alammoang uring gamot, maaariitongihandapara saiyo.Sa maramingmgakaso, ang mgakalapitnapaaralan, bulwaganng lungsod, at ang mgaevacuation centers. Alaminkung nasaanang mgaito.Kumuha ng mgaTV, radyo, at WEB para saimpormasyunsasakuna, kaya'ti-access ang mgaito. 2
ANO ANG ISANGEVACUATION CENTER?Kung ang isangbahayay gumuhodahilsaisanglindol, o ang bahayay binahadahilsaisangpagbaha, o ang linyang tubigo kuryenteay naputol, at hindimaaringmakatirasabahay, ang isangevacuation center, nakung saanpansamantalangnakatiraang linggo. Angmgaevacuation center ay malawaknasinusuportahanng gobyerno, kabilangangmgalokalnapaaralan, mgapampublikongpasilidadat pasilidadsaatletiko.Mga pakinabangng pagpuntasaisangevacuation centerMay lugarpara matulog. Mayroongmgarelief supplies tuladng pagkainat damit. Maaari ka ring makakuhang impormasyonng mgabiktima.Gayunpaman, maaaringtumagalng center angmgakumot, kamaat pagkain.Kaya dalangmgakumot, unan, pagkainat pagpapalitng damit.Mga centerKailangankumpirmahinkung ang mgaalaganghayoptuladng asoay paglisanng iyongalaganghayop, tuladng paglalagayng Halimbawa, orasng pagkain, orassapag-iilawsasilid, orasupangipamahagiang at ang mgaevacuees.Nakakapagodang paninirahansaisangevacuation center. Bilangkaragdagan, at operator, at kung mayroonkanganumangmgaproblema, mangyaringkumunsulta.Ano ang dapatgawinkung nakatiraakosalabasng evacuation center?Manatilisabahayng kaibigano kaibigannahindiapektadong sakunaMaghanapng isanghotel nabukasat mgapasilidadsarelihiyontuladng mgasimbahannatumatanggapng mgabiktima.Manatilisakotse. Kung center, maaaringgumamitng tubigat banyodito.Maaarikangmakakuhang pagkainsapamamagitanng pagrehistrosaevacuation center. Kung gumugolka ng maramingorassakotse, mag-ingatsaEconomy Class Syndrome at dugo. 3
Hindi ang isangbahayay tumagilido napinsalang isanglindol, susuriinng gobyernoang antasng peligrong bahay. Gumamitng pula, dilaw, o peligrong ng Dilawnapapel(kailanganng pansin) Berdengpapel(iniimbestigahan) Maaaring gumuhoang bahayMag-ingat. at hindiitomapasokAng pagsusuring peligrosabahayay isangemergency napagsusuriupangmaiwasanang aftershock.Sa katunayan, nasamay-arinapagpasyakung aayusino sisirainang bahay, dependesakung magkanoang peraat ang bahayay binahadahilsaisangpagbaha, tubig.Kung maramingarawang bahay, mgakagamitansabahay, kagamitano pag-ayosng mgasahig, dingding, o kusina.Kung nasirang isangbagyoang bubong, maaaringmakapinsalasabahayang anoang dapatgawinupangayusinang iyongbahaysaisangsesyonng konsultasyonnagaganapinng gobyernoo isangpangkatng suportapara sabiktimang kalamidad.May mgailangmgakumpanyang konstruksyonnananiningilng mataasnagastos, kaya mas ng ang isangkalamidaday nakakasirasaiyongbahayo nakakapinsalao nawalasaisangbagay.Sa loobnito, gawinnatinangsumusunod.· Hanapinang mgamahahalagangbagay, di malilimutangmgaitem, mahahalagangdokumento, mobile phone, personal computer, atbp.· Italaang sitwasyonng pinsalang bahaygamitang litrato(Sa kasong pinsalasabaha, ang pinsalaay nasusukatsapamamagitanng kung gaanokataasng sentimetromulasahigang baha, kaya kumuhang litratong labasat loobng bahaybagolinisin)· Mag-apply para saisangpatunayng pinsalaupangmatukoyng gobyernoangantasng pinsalasaiyongtahanan(pahina5)· Kung mahirapmaglinisng mag-isa, hilinginsaDisaster Volunteer Center namagpadalang mgaboluntaryo.Kung sakalingmay baha, alisinangputik. 4
1,000,000 yen500,000 yen SERTIPIKONG SAKUNAAT SISTEMANG SUPORTANG BIKTIMAKung angisangbahayay nasirang isangsakuna, maaarikangmakatanggapng pinsala.Upangmagawaito, mag-apply munapara saisangsertipikong ka, sisiyasatinng city hall ang pinsalasabahay, para patunayanang pinsalatuladng lahat o bahagyangpagkawasak, at pagkataposay maaaring magbigayng sertipikong kalamidad. Kakailanganinang sertipikong sakunaupangmakatanggapng tulong, kaya tiyakingmakakuhanito. Ang mgapagbahanagalling sapag-apawng bagyoay nangyayaritaun-taon.Kapagang isangbahayay napinsalang naturangpagbaha, kung gaanokaramingsentimetrong tubigang binahamulasasahigay isangsukatanpara sapagkilalasapinsala 180㎝100㎝30㎝sahigLalimng Baha Pangunahingperang Lahat ay nawasak Tirahansapag-upa500,000 yenPag-aayos1,000,000 yenKung maaarikangmakatanggapng suportana1.5 milyongyen.Sa kasong lahat ay nawasak, kung mulingitatayomoito, makakatanggapka ng 3 milyongyen yenSa kasong Kalahatiang nawasak, para sasuportangpampinansyal, bilangkaragdagansaperang suportasamulingpagsasaayosng buhay, maaarikangmakatanggapng pera(MIMAIKIN) at mgadonasyon(gienkin) naibinigaysamgataongapektadong kalamidadmulasatanggapanng gobyerno.Mayroonding sistemananagpapahiramsaiyong pera. Angcontact point ay angseksyonng kapakananng tanggapanng gobyernoat ng kawaning suportang biktima.Suportasapag-aayosng emergency para sapabahayMayroonding Sa ilalimng sistemangito, nagbabayadangtanggapanng gobyernong halos 600,000 yen Ang mganagrerentang apartment ay hindimaaaridito.Nag-aalokng tirahanKung angpag-aayosng emergency ay o kung anginuupahangapartment ay nasiraat hindikamaaaringmanirahandito, maaaringmagbigayangtanggapanng gobyernong pabahaynanglibre. sakahuluganng pansamantalangpabahay. Maaarimoitongrentahansaloobng 2 taon.Ibapang suportaAng mgabuwisat premium ng insurance ay ng nakasalalaysakung ng pinsalaSertipikasyonng pinsalaSistema ng pagsuportasabuhayng mgabiktima 5
ISANGTAOPagtaponng mganakalubognakotseKung maaarikangmakakuhang isangshock sakuryente, kaya mas kotse.Kapagnaalisangkotse, maaaringibaliksapamamagitanng pagbabalikng pagpapatunayng sasakyanat plakang lisensyasatanggapanng o isangbahaynamay natitirangmortgageKung angiyongbahayay nasirahabangnagbabayadng mortgage at inaayosmoo itinatayomoulit, magkakaroonkang doblenautang. Sa ganitongkaso, tanggapanng gobyerno.Kung iyongembahadaat sa Bureau of Immigration.Kapagang isangmiyembrong pamilyaay namatayo nagkaroonng kang makatanggap ng isang bereavement o suporta sa pera (弔慰金:Choi kin,見舞金:Mimaikin) mula sa pamilyaay nagkasakitat saanmakatatanggapng isangtaoay namataysasakito pinsalanahindialintanaang kapahamakanSa kasong isangaksidente, tawaganangpulisya. Huwaghawakanang katawano pulisya.Kung namataysasakit, saiyongdoktor. malinawnapatayna.Inaalamng pulisyaat mgadoktorangdahilanng pagkamatayat paghahandang dapatmagsumiteng mgadokumentotuladng gobyerno.Naritokung ulatsakamatayan· kumpanyang libingnamayroonglibing· Kumuha ng isangcremation permit satanggapanng gobyernoat magpareserbapara sacrematorium(99% saJapan ay cremation. Kung naismongmailibing, kailanganmongmaghanapng posiblenglibingan)· Ayusinang lugarupangmaiimbakang katawanhanggangsalibing· Kung ang isangtaonamayroonghealth insurance o national health insurance ay namatay, maaarikangmakakuhang perapara salibingmulasainsurance.· Kumuha ng isangburial permit at ilibingsalibingan· Ang mgapamamaraansapagkamatayay isinasagawasamgabulwaganng lungsod, mgainstitusyongpampinansyal, mgainstitusyonng insurance, atbp.· Suriinang pag-aariat manahinito. 6
ISANG hanggangsa5 milyongyenPerang hanggangsa2.5 milyongyenApplication para sapatunayng samulingpagbuong buhayng mgabiktimang sakunaPangunahingpondong atbp. (Pahina8)Hindi nabayarangsistemang pagpapalitng ng kapansananNawasak angbahaynatinitirhanNalugi ang kumpanyaat pinaputokPinataponHindi pinsalaMgaitem ng kumpirmasyon/ pagsusuriMay utangNais mangutangng peraNais ayusinang sarilingbahayBagongbahayGusto kongumarkilang pampublikongpabahayIsang sistemaupangmabawasano maibukodang mgautang sakalingmay upang ipahiram ang mga pondo sa pamumuhay Pag-ayosng emerhensiya(応急修理:Okyushuri) Mataasnalimitasyonng halos 600,000 hanggangsa1 milyongyenPag-secure ng hanggangsa2 Kasanshienkin) hanggangsa500,000 yenPampublikonapabahaykung sakalingmay sakuna(災害公営住宅: Federation of Bar Associations Buhayng mgaBiktima" 7
mail info@npocommons.org URL KONTRATANG INSURANCE KUNG SAKALINGMAY MGAAKSIDENTEAT SAKUNAAng insurance ay peraat mgaserbisyosakalingmagkaroonng problemasapamamagitanng pagbabayadng mgapremium ng insurance para kung sakalingmay mgaaksidente, karamdaman, pagkamatay, sakuna, atbp. Bilangnational insurance, ang mgataongnanirahansaJapan ng higitsaisangtaonay kumukuhang national health at pension insurance. Angmgataongnagtatrabahopara sakumpanyaay kumukuharinng insurance satrabaho.Mayroonding pribadonginsurance, at maramingHaponang mayroonnito. Ipapaliwanagang insuranceMeritoMay-aring sasakyan· Insurance saorasng pagbilio inspeksyonng sasakyan)· Insurance nahindibuhay(損害保険:Songaihoken)· Insurance nakabanggang kotseat gamitng ibangtao, o ng tao, sasakupinng insurance ang mgagastossapagkumpuniat paggamot.Maaaring sakupinang gastossapagkumpuning iyongsasakyan.Maaari kangbumiling ibangkotsegamitang perangiyon.May-aring bahay· Insurance sasunog(火災保険: Kasai hoken)Maaari kang makatanggap ng pera kung ang iyong bahay ay nasira ng apoy o bagyo.Kung titingnanmoang mapangbahaat nasapeligrong pagbaha, tuladng kapagang iyongbahayay malapitsaisangilog, hindika makakatanggapng peramalibankung mayroonkanginsurance sabaha. Suriinangmapang baha.· Insurance ng mga gamit sa bahayMaaari kangmakakuhang na mga tao sa pabahayMaaari kangkumuhang insurance sasunogkapaglumipatka. Ang insurance ay binabayaransakalingmay pinsalasasilid, kapitbahay, o may-ari.Kapagbumilika ng insurance, siguraduhingalammokung kailanat sinoang magbabayad.Bilangkaragdagan, maraminguring medikalnainsurancepara pagpasoksaospitalat operasyon.Kapagbumibiling kotseo bahay, isaalang-alangang panganibng mgaaksidenteat sakunaat isaalang-alangkung magkanoang insurance nadapatmayroonka.Kung mawalasaiyoang iyongmgadokumentosainsurance kung sakalingmay sakunaat hindimoalamkung alinginsurance ang mayroonka, Disaster Insurance Contract Enquiry Center. Tel 03-5425-7850 (自然災害等損保契約照会センター)Maaari kangmakakuhang perakung angiyongbahayay gumuhodahilsaisanglindolo tsunami.· Insurane para sa mga gamit sa bahay(家財保険:Kazai hoken)Taongnagkakontratang insurance 8