Grenfell Testimony Week 2024 Isang Note mula sa mga Chief Coordinator ng Testimony Week May ganitong buod para matiyak ang isang nakasulat na record ng Testimony Week. Binuo ito ng mga Chief Coordinator ng Testimony Week, si Minnie Rahman at Gracie Mae Bradley. Kasama rito ang mga sipi at buod mula sa mga testimonya lang na binigyang pahintulot ng mga taong nagbigay ng testimonya. Ang tapang, lakas, emosyon, lalim at pagiging seryoso ng mga testimonyang ibinigay habang isinasagawa ang Testimony Week ay hindi sapat na mailalagay sa pagkakasulat, at lalo na ng mga taong bukod pa sa mga iyon na nagbigay ng testimonya.
Introduksyon Nangyari ang Testimony Week mula Enero 23 hanggang Enero 26, 2024. Isinama iyon bilang bahagi ng kasunduan na nilagdaan noong 2023, at nag-setle ng claim sa mga damage na inihain ng grupo ng mga naulila, nabubuhay at residenteng naapektuahan ng Sunog sa Grenfell Tower, laban sa grupo ng mga Defendant na sinasabi nilang may pananagutan sa Sunog. Marami sa naulila, nabubuhay at residenteng naapektuhan ng Grenfell Tower Fire ang nagnanais na ipahayag nang publiko, partikular na sa mga pinapanagot nila, ang epekto ng sunog sa kanila at sa mga taong pinagmamalasakitan nila. Ang layunin ng Testimony Week na ito ay upang bigyan sila ng plataporma na gawin iyon. Binigyang din nito ang mga participant ng pagkakataong ibalangkas ang mga paratang na pinaniniwalaan nilang dapat gawin para matiyak na hindi na mauulit ang gayong trahedya. Hinihimok ng mga taong sumasali ang hugis at nilalaman ng kaganapan. Kasama sa kanilang mga kontribusyon ang live na sinabing testimonya, pre-recorded na film at audio, nakasulat na mga pahayag, at iba pang mga gawa tulad ng mga painting at tula. Gayundin ng pagdalo sa mga pagtatanghal sa lugar ng pangunahing Assembly Hall, tinanggap ang mga bisit sa mga exhibition hall sa buong linggo, kung saan puwede nilang tingnan ang mga sining na iniambag ng mga kalahok, kabilang ang 'situated testimony' na mga video interview. Ganap na malaya ang Testimony Week sa, at walang epekto, sa kasalukuyang Grenfell Tower Inquiry na nakatakdang mag-publish ng pinal na ulat nito sa kahulihan ng 2024. Wala din itong koneksyon, o epekto, sa anumang paparating na desisyon ng Crown Prosecution Service kung maghahain ng mga kriminial na pagsasakdal pagkatapos ng publikasyon ng ulat na iyon. Ukol sa mga iyon, ang kampanya para sa hustisya ng mga naulila, nakaligtas at lokal na residente ay nagpapatuloy. Inimbitahan sa Testimony Week ang mga senior na kinatawan mula sa lahat ng Defendant na sangkot sa settlement ng kaso: Arconic, Celotex, Exova, Kingspan, Central Government (ang Home Office at ang Department for Levelling Up, Housing and Communities), ang Royal Borough of Kensington & Chelsea, ang RBKC Tenant Management Organisation, Rydon, Whirlpool at ang London Fire Brigade. Tinanggap ng lahat ng Defendants, maliban sa Arconic, ang imbitasyon at dumalo sa pangunahing Assembly Hall. Kabilang sa ibang mga grupo na nasa inimbitahang audience ang mga pulitiko, mga propesyonal mula sa nauugnay na larangan tulad ng arkitektura, kaligtasan ng gusali, mga kinatawan mula sa mga karapatang pantao at mga organisasyong ukol sa social justice, mga journalist, at mga academic. Pinasumulan ang Testimony Week ni Lord David Neuberger, Baroness Lola Young, at Bill Marsh. Ang tungkulin nila ay para saksihan ang mga karanasan ng mga naapektuhan ng Sunog sa Grenfell Tower. Kabilang dito ang pag-alaala sa pitumpu't dalawang tao na namatay, at hindi dapat makalimutan. Nangangahulugan din ito ng pagbibigay ng lakas at suporta sa mga taong nabago nang tuluyan ang kanilang mga buhay, at pagtulong na matiyak na natutunan ang mga leksyon na hahadlang na mangyaring muli ang isa pang ganitong trahedya. Ang mga Tagapagtipon ay mga steward di n ng mga pangunahing pinahahalagahan na bumuo sa disenyo ng Testimony Week: dignidad, pagiging patas, pagkilala, respeto, at pagpipilian. 2
Format ng Testimonya Malayang makakapili ang mga naulila, nakaligtas at residente na lumagda sa settlement agreeement kung magbibigay ng testimonya o hindi, at ang mga piniling hindi sumali ay binigyan ng kalayaan na magpasiya kung ano ang format ng testimonyang iyon. Puwedeng hatiin ang format ng testimonya sa mga sumusunod na grupo: Live na Testimonya Isang tao o grupo ng mga tao ang tumayo sa stage at nagbigay ng kanilang testimonya sa format ng pahayag o presentasyon, nang harapan, sa harap ng audience. Paunang Nirekord na Testimonya Isang tao o grupo ng mga tao na nagrekord ng interview, o nag-compile ng kasalukuyang video, mga larawan, o audio recording para gawing film. Ipinakita sa isang audience ang film na ito sa screen sa panahon ng Testimony Week. Artwork Nagawang mag-ambag ng mga naulila, nakaligtas at lokal na residente na pumirma sa settlement agreement ng mga bagay at likhang- sining para i-display sa mga lugar ng exhibition ng Testimony Week. Isang serye ng mga painting ni Gina Smith, na nakatira sa Flat 95, sa ika-12 palapag ng Grenfell Tower, ang naka-display, gayundin ng collage ng isang residente ng Walkways, na nais manatiling hindi nakikilala. Karagdagan pa ang naka-display na tula at dalawang likhang- sining na isinulat at iginuhit ni Sheila, na nakatira at namatay sa Flat 132 sa ika-16 na palapag ng Grenfell Tower. Nag-ambag ang naulilang pamilya ni Khadija Saye (Disyembre 12, 1992 - Hunyo 14, 2017) ng karagdagang hanay ng mga likhang-sining. Nakatira si Khadija Saye sa Flat 173, sa ika-20 palapag ng Grenfell Tower. Situated na Testimonya Siyam na kataong apektado ng sunog sa Grenfell Tower - mga miyembro ng naulilang pamilya, mga nakaligtas, at kalapit na mga residente - ang nakipagtulungan sa mga tagapagsaliksik mula sa Forensic Architecture, sa Goldsmiths, University of London, para isalaysay ang kanilang mga kuwento sa pamamagitan ng 3D model ng tower at ang kapaligiran nito. Ang prosesong ito ng pag-interview, na tinatawag na 'situated na testimonya', ay gumagamit ng mga 3D model ng mga kapaligiran kung saan nangyari ang isang traumatic na kaganapan, para tulungan ang mga nakaligtas at saksi sa mga kaganapang iyon na ma-access ang kanilang alaala sa mga bagong paraan. Available ang mga film ng situated na testimonya, kasama ng grupo ng film na nagsama-sama sa indibidwal na mga testimonya, para tingnan ng lahat ng dumalo sa Testimony Week, kabilang ang dedicated na oras ng pag-screen para sa Mga Defendant. Edward Daffarn Nakatira si Edward, a co-founder ng Grenfell Action Group, sa Flat 134 sa ika16 na palapag ng Grenfell Tower. Sarah Ali Nakatira si Sarah sa Barandon Walk kasama ng kaniyang pamilya. Marcio Gomes Nakatira si Marcio kasama ng kaniyang asawa at dalawang anak na babae sa Flat 183 sa ika-21 na palapag ng Grenfell Tower. Ang kanilang hindi pa isinisilang na anak, si Logan, ang naging pinakabatang biktima ng ;sunog. Audience Mga Open Session Kontrolado ng mga nagbibigay ng testimonya sa isang 'open session', na ginaganap sa Assembly Hall, kung sino ang imbitado bilang miyembro ng audience na hindi kasama sa grupo ng Defendant. 3
Mga Closed Session May maliit na bilang ng 'mga closed session' na dinaluhan lang ng mga defendants. Nakasara ang mga session na ito sa pangkalahatang audience at sa mga lumagda ng Settlement Agreement, sa kahilingan man ng taong nagbibigay ng testimonya, o dahil naglalaman ang testimonya ng nakakabagbag-damdaming larawan ng sunog, larawan ng loob ng tower pagkatapos ng sunog, o isinasaalang-alang na naglalaman ng mga larawan o deskripsyon na posibleng nakaka-trauma para sa pangkalahatang audience. Isinara lang ang mga session na ito pagkatapos ng diskusyon sa, at sa pagpayag ng taong nagbibigay ng testimonya. Tinatanggap ang mga naulila, nakaligtas at residenteng pumirma sa Settlement Agreement para tapusin ang anumang bahagi ng Testimony Week, maliban sa mga closed session. 4
Unang Araw - Buod ng mga proceeding Pambukas na Pahayag ng Testimony - Ipinahayag ni Baroness Lola Young, Lord David Neuberger at Bill Marsh. Nagsimula ang linggo sa pamamagitan ng pag-welcome at ng introduksyon ng mga convener, si Baroness Lola Young, Lord David Neuberger at Bill Marsh. Ipinahayag ng mga convener ang kanilang pasasalamat sa lahat ng nakibahagi at nagbigay-pugay sa tapang, pagkabukas-palad at tibay ng lahat ng naulila at nakaligtas sa trahedya. Sinabihan nila ang audience na makinig nang aktibo at tapat. Ipinaliwanag ng mga convenor ang limang mahalagang value na nagsisilbing pundasyon ng Testimony Week: pagpipilian, pagiging patas, pagkilala, respeto at dignidad. Idiniin nila ang kahalagahan ng hustisya, pagiging patas at pagpreserba sa alaala ng mga namatay sa mga taong nagbibigay ng testimonya. "Kung talagang gusto nating magawang sabihin nang buong tapat na hindi na dapat mangyari pa ulit ang tulad nito, kailangan nating tiyakin na ang hinaharap ay hindi mapupuno ng anumang anyo ng makasaysayan o pang-institusyon na pagkalimot." - Baroness Lola Young. Pitumpu't dalawang biktima Para pasimulan ang bawat araw ng Testimony Week, binasa ang mga pangalan ng 72 biktima ng Sunog ng Grenfell Tower habang nakikita sa screen ang kanilang mga pangalan. Sinundan ito ng 72 segundo ng katahimikan bilang pag-alaala. Abdeslam Sebbar Ali Yawar Jafari Denis Murphy Mohammad Alhajali Jeremiah Deen Zainab Deen Steven Power Sheila Joseph (Joe) Daniels Husna Begum Kamru Miah Mohammed Hamid Mohammed Hanif Rabeya Begum Khadija Khalloufi Vincent Chiejina Fatemeh Afrasiabi 5
Sakina Afrasehabi Isaac Paulos Hamid Kani Berkti Haftom Biruk Haftom Gary Maunders Deborah (Debbie) Lamprell Ernie Vital Majorie Vital Maria Del Pilar (Pily) Burton Amal Ahmedin Amaya Ahmedin Amna Mahmud Idris Mohamednur Tuccu Victoria King Alexandra Atala Mary Mendy Khadija Saye Farah Hamdan Leena Belkadi Malak Belkadi Omar Belkadi Jessica Urbano Ramirez Ligaya Moore Abdulaziz El-Wahabi Faouzia El-Wahabi Mehdi El-Wahabi Nur Huda El-Wahabi 6
Yasin El-Wahabi Logan Gomes Firdaws Hashim Hashim Kedir Nura Jemal Yahya Hashim Yaqub Hashim Fatima Choucair Mierna Choucair Nadia Choucair Sirria Choucair Zainab Choucair Bassem Choukair Anthony (Tony) Disson Mariem Elgwahry Eslah Elgwahry Raymond (Moses) Bernard Gloria Trevisan Marco Gottardi Fethia Hassan Hania Hassan Rania Ibrahim Hesham Rahman Mohamed (Saber) Amied Neda Abufras Mohamed Ibrahim Isra Ibrahim Fathia Elsanuosi Ahmed 7
Testimony 1 - Marcio Gomes Nakatira si Marcio Gomes sa Flat 183 sa ika-21 palapag ng Grenfell Tower. Stillborn ang anak ni Marcio, si Logan Gomes, at namatay bilang resulta ng sunog. Sa live na testimonya, inilarawan ni Marcio kung ano ang posibleng naging buhay niya kung ang anak niyang si Logan ay naipanganak sa pamamagitan ng emergency c-section at hindi namatay noong Hunyo 14, 2017. "Sa isang kisap-mata, mula sa pagiging toddler, naging madaldal, imaginative na pre-schooler si Logan. Punung-puno ang kaniyang araw ng finger painting, pagbuo ng mga block tower, at ang hindi mapigilang excitement ng show-and-tell. Bawat gabi, walang-tigil niya kaming kinukuwentuhan ng kaniyang mga adventure, nagniningning ang kaniyang mata sa mahika ng mundong nakikita sa mga mata ng pagkainosente." "Posibleng ito ang naging buhay ni Logan. Posibleng naging ganito ang buhay namin, malibang mas naging maganda sana dahil posibleng nabuhay si Logan, at sa pamumuhay, posibleng mas puno ng buhay, at higit pa kaysa sa puwede kong maisip. Iyon ang kinuha ninyo sa akin." Testimonya 2 - 'Wala akong Natatandaan' 'Wala akong Naaalala' Nagmula ang ideya ng film na ito mula sa ilang claimant. Ipinapakita nito ang personal na karanasan ng pakikinig sa ebidensya mula sa Grenfell Tower Inquiry, nang sumagot ang mga saksi mula sa organisasyon ng defendant na hindi nila maalala ang mga sagot sa mga itinanong sa kanila. Pinagsama-sama ng file ang isang serye ng mga audio recording mula sa Grenfell Tower Inquiry kung saan ang mga senior na kinatawan ng marami sa defendant na mga organisasyon na naroroon, kabilang ang RBKC, Gobyerno at mga pribadong kumpanya, ay paulit-ulit na sumagot na hindi nila natatandaan o naaalala ang mga pangunahing pag-uusap, impormasyon o mga kaganapan na nangyari bago ang sunog. "Sige lang, sir, huwag magdalawang isip na tanungin ako nang tanungin hangga't gusto [mo], pero paalala lang na ipinangako mo na aalis tayo ngayong umaga, at binago ko ang iskedyul ko para magawa ito. Napaka-busy ng araw ko sa pakikipagkita sa mga tao, pero mas mahalaga ito kaysa anumang bagay, pero hinihimok kita na gamitin ang oras mo nang may katalinuhan." - Lord Pickles, Day 262 ng Grenfell Tower Inquiry, sinipi mula sa film. Testimonya 3 - Behailu Kebede Nakatira si Behailu Kebede sa Flat 16 sa ika-4 na palapag ng Grenfell Tower. Hindi dinaluhan ni Behailu ang Testimony Week nang harapan sa mga kadahilanang ipinaliwanag sa kaniyang pahayag. Binasa ang kaniyang pahayag ng isang aktor, si Michael Workeye, sa harap ng kaniyang pamilya at mga kaibigan. "Pagkatapos ng sunog, gusto ko at kailangan kong makaharap ang mga pamilya ng naulila, at igalang ang namatay, at makilala rin ang mga nakaligtas sa Tower. Pero dahil sa nangyayaring press coverage, wala akong tapang na gawin ito. Gusto ko lang magtago. Naging paranoid ako, naiisip ko na sinusundan ako ng mga tao, na-trauma ako sa bawat paggising ko." "Gusto kong maunawaan ng mga defendant kung ano ang nangyayari sa isang indibidwal na katulad ko, isang ordinaryong tao, hindi isa na may kayamanan o kapangyarihan, na nakasama sa isang trahedya, na gawa at sanhi ng mayaman at makapangyarihang puwersa sa ating lipunan, na pagkatapos ay nanatiling tahimik para protektahan ang kanilang mga sarili." Testimony 4 - Emma O'Connor Nakatira si Emma O'Connor sa Flat 171 sa ika-20 palapag ng Grenfell Tower. Inilalarawan ni Emma ang kaniyang sarili bilang isa na may autism at disabled siya, na may limitadong pagkilos. Binasa ni Pia Baker ang pahayag ni Emma habang naroroon si Emma sa tabi ni Pia sa stage. "Walang nakapag-isip kung ano ang mangyayari kapag nagkasunog at hindi na magagamit ang mga elevator." 8
"10 fire station ang nagsara noong 2014, 102 station na lang ang natira. Hindi ko na maididiin pa. Nakakahiya ang mga pagsasarang ito. Walang katuturan ang mga ito. Isang katotohanan na ang mga pagkamatay sa sunog ay totoong tumaa, hindi bumaba, pagkatapos ng mga pagsasara ng mga station. Sa nakalipas na 6 na taon, ang nakita ko lang ay inuna ang pera kaysa mga buhay. Bakit napakaliit ng halaga ng buhay natin? Kailangang maging tulad tayo ng Scotland at alisin ang 18 metre rule. Unahin ang mga buhay kaysa pera, serbisyo-publiko bago pera." Testimony 5 - Sandra Ruiz Namatay ang pamangkin ni Sandra Ruiz, si Jessica Urbano Ramirez (12), sa Grenfell Tower. Nakatira si Jessica sa Flat 176 sa ika-20 palapag ng Grenfell Tower. Pre-recorded na interview ang testimonya ni Sandra, pagkatapos ay hinarap ni Sandra ang audience nang live. "Parang pinangasiwaan siya sa kamatayan niya, at medyo masakit na pahayag iyon, pero pinaninindigan ko iyon. Dahil may panahon. Sa yugtong iyon, may panahon. Na sa halip na pinanatili siya sa tawag, may panahon para iligtas siya" "Ang pagkawalang ito, ang sakit na ito, ay walang katapusan, at dapat mong malaman iyon. Pero ang mahalagang bagay rito ay kung ano ang gagawin mo sa impormasyon na narinig mo at ang sakit na nakikita mo. Dahil alam mo, magiging walang-saysay ang lahat kung sa susunod na linggo ay babalik kayo sa mga opisina ninyo at magpatuloy na parang walang nangyari." Testimony 6 - Mustafa Abdu Nakatira si Mustafa Abdu sa Flat 184 sa ika-21 palapag ng Grenfell Tower. Ibinigay ang testimonya ni Mustafa bilang nakasulat na pahayag, na binasa nang live sa audience ng aktor na si Michael Workeye. "Napakahirap paniwalaan ang mga pagkabigo mula sa lahat ng partidong sangkot sa proseso ng pagpapasiya, simula sa konsultasyon, sa paghahanda ng disenyo, sa pagpaplano at instalasyon. Walang nakakaalam ng panganib na naghihintay na mangyari. Walang nagbangon ng alalahanin may kinalaman sa kalusugan at kapakanan ng mga residente. Inuna nila ang kita kaysa kaligtasan, at nakakalungkot, dahil sa iresponsable at pabayang mga desisyon mula sa lahat ng partidong sangkot, nagkaroon ng napakalaking pagkawala ng buhay ng tao, na nagpaikli sa paglalakbay ng mga tao ukol sa pag-asa at pananaw. Wala na lahat magpakailanman." "Hindi puwedeng magamot ang kawalan at pinsalang nagawa lalo na sa mga naulilang indibidwal na nawalan ng mga miyembro ng pamilya." Testimony 7 - Daniela Burigotto at Giannino Gottardi Namatay ang anak na lalaki ni Daniela Burigotto at Giannino Gottardi, si Marco Gottardi (27), at ang kaniyang kasintahang si Gloria Trevisan (26), sa Grenfell Tower. Nakatira si Marco at Gloria sa Flat 202 sa ika-23 palapag. Pahayag ang testimonya ni Daniela at Giannino na nakasulat sa Italian, na isinalin sa Ingles at binasa ng kaibigan ng pamilya, si Valentina Fruzzetti. "Dumating ang anak naming si Marco sa London kasama ni Gloria para magkaroon ng karanasan at magkaroon ng kinabukasan bilang isang arkitekto. Binigyang-daan siya ng kaniyang CV na makahanap ng trabaho sa C.I.A.O. Studio sa London, wala pang dalawang buwan pagkarating niya. Excited siya dahil nagawa niyang matupad ang pangarap niya, pero pagkatapos lang ng isang buwan at labing tatlong araw ng trabaho, sinira ng sunog sa Grenfell Tower ang lahat ng kaniyang pangarap at sumugat sa mga puso namin." "Magtatagumpay ba ang British justice system sa pagbibigay ng tama at angkop na mga parusa sa mga may pananagutan, pero mas mahalaga, gaano katagap pa kaming maghihintay para mangyari ito? Kung iniisip naming naka-graduate sa restoration ang anak naming si Marco at namatay, sa edad lang na 27, dahil sa trabahong restoration na isinagawa ng iniiwasan ang anumang anyo ng kaligtasan at paghadlang, sa London, malapit sa isa sa pinakamahalagang mga residential area ng lungsod; saan makakarating ang lipunang ito, kung saan nakabatay ang lahat sa pera?" 9
Testimony 8 - Willie Thompson Nakatira si Willie Thompson sa Flat 52 sa ika-8 palapag ng Grenfell Tower. Pre-recorded na interview ang testimonya ni Willie, na iniharap niya mismo. "Hindi ko na maididiin pa ang mga problema na mayroon kami sa kanila sa Grenfell Tower, ang pagkabigong pangalagaan ang mga tao, igalang ang mga tao, talagang nakakagalit. At lalo na ang mahihina na alam nilang kaya nilang i-bully at gawin ang gusto nila nang walang pananagutan." "Tayo na mga mababang tao ay nakatingin sa sunog na ito at alam nating hindi nila kayang patayin ang sunog na ito. Hindi sila makapunta rito. Hindi sila makapunta sa gilid nito. At sa ngayon, masyadong mataas iyon, talagang walang paraan. Kaya sumigaw tayo ng sumigaw, 'iligtas ang mga tao, pabayaan na ang sunog, hindi iyon mapapatay, iligtas ang mga tao'. Hindi nila ginawa. Nakakatakot iyon. Alam natin, alam nating may mga namamatay habang nakatingin tayo doon." "Lumaki ako bilang Katoliko, batang Katoliko ako, at tinuruan akong kasalanan ang mapoot, pero napopoot ako ako sa kanila [Mga defendant]. Makikipagpayapaan ako sa Diyos, pero napopoot ako sa kanila." Testimony 9 - Rasha Ibrahim at Moaz Shahin Namatay ang kapatid ni Rasha Ibrahim na si Rania Ibrahim (31), at mga pamangkin, si Fethia Hassan (4) at Hania Hassan (3), sa Grenfell Tower. Nakatira si Rania, Fethia, at Hania sa Flat 203 sa ika-23 palapag. Si Moaz Shahin ay anak na lalaki ni Rasha. Ibinigay ang testimonya ni Rasha at Moaz bilang pre-recorded na interview. Ipinakilala ni Rasha ang kaniyang fila sa Arabic sa pamamagitan ng tagapagsalin, si Nacera Silarbi. "Bayani ko si Rania. Binigyan niya ako ng lakas at suporta at lahat ng iba pang bagay. Nawan ng kahulugan ang buhay para sa akin nang nawala siya sa akin. Hindi ko kaya ang mawala siya, lalo na sa paraan ng pagkamatay niya, o na namatay siya kasama ng kan iyang dalawang anak na babae. Karapatan ni Rania at ng dalawa niyang anak na babae na mabuhay nang maayos." - Rasha Ibrahim "Wala sana akon gustong mabago dahil kung hindi siya namatay, hindi ako makakarating dito, nasa Egypt pa rin sana ako at may maganda pa rin akong buhay." - Moaz Shahin "Gusto ko lang sana na mas maganda ang naging suporta ng mga tao sa panahon ng aksidente kumpara sa kung ano ang nangyari, hindi ibig sabihin na dahil ikaw ay katutubo ay dapat kang unahin at ang mga banyaga ay pabayaan, nang walang paggabay. Noong una, hindi ko gusto kung paano ako tinrato ng gobyerno. Hindi maganda ang pagtrato nila sa isang banyagang hindi magaling sa Ingles. Walang nagpaliwanag sa akin." - Rasha Ibrahim Testimony 10 - Georgina Smith Nakatira si (Gina) sa Flat 95 sa ika-12 palapag ng Grenfell Tower. Harapang ibinigay ni Georgina ang kaniyang testimonya. "Ang isang bagay na mahirap pa rin sa akin ay 12 at 13 kami, at patuloy kaming may mga pag-uusap tungkol sa pagkamatay ng mga kaibigan namin. Isa itong konsepto na wala sa edad namin ang dapat maging pamilyar. May sub-community ng mga tao sa edad ko ang lumaki na may parehong trauma at mga karanasan. Bilang mga kabataan, mananatili sa amin magpakailanman ang nasaksihan namin nang gabing iyon, at mananatiling mabigat ang mga puso namin." "Pakitaan mo ako ng empatiya, pakitaan mo ako ng pagkahabag, at managot para sa mga pabayang pagkilos mo. Dapat sikapin ng mga nasa kapangyarihan na gamitin ang kanilang impluwensiya nang responsable at mag-promote ng inclusivity, diversity, at social justice. Madaling maipapatupad ng mga organisasyon at institusyon ang mga patakaran na sumasagot sa systemic na mga di-pagkakkapantay- pantay at gumawa ng mga kapaligiran na nagpapalakas sa lahat ng indibidwal, anuman ang kanilang background o pagkakakilanlan." Pansarang Pahayag ng Unang Araw - Ipinahayag ni Baroness Lola Young, Lord David Neuberger at Bill Marsh. 10
Pangalawang Araw - Buod ng mga proceeding Pambukas na Pahayag ng Ikalawang Araw - Ipinahayag ni Baroness Lola Young, Lord David Neuberger at Bill Marsh. Testimony 12 - Anne Marie Murphy at Tim Murphy Namatay ang kapatid ni Anne Marie Murphy at Tim Murphy na si Denis Murphy (56) sa tower. Nakatira si Denis sa Flat 111 sa ika-14 na palapag ng Grenfell Tower. Nagbigay ng live na testimonya si Anne Marie kasama ng kaniyang kapatid na si Tim sa stage. Habang ginagawa ang testimonya ni Anne Marie at Tim's testimony, isang larawan ni Denis ang ipinakita sa background. isang mailing clip ng kapitbahay ni Denis na nagkukuwento ng tungkol sa kaniya ang ipinakita, at binasa ng solicitor ng pamilya, si Joanna Kamath, ang tungkol kay Denis sa pamamagitan ng North Kensington-based na artist, si Constantine Gras. Sa pagsasara, nagbasa si Tim ng tula na isinulat ng pamilya ni Murphy. "Magkakasama, magkakasabwat kayo. Hindi ninyo maiiwasan ang pananagutan at mayroon dapat na kahihinatnan para sa inyong lahat. Ang nakakatulong sa aking magpatuloy ay ang pag-asa na makikita namin ang mga tao sa hukuman at humarap sa mga kriminal na pagsasakdal. Pinapalakas ako ng pag-asang iyon, hindi ko alam kung anong susunod. Iyon ang nararapat sa inyo, at ito ang dapat na susunod na mangyari." - Anne Marie Murphy "Ikaw naman, Arconic, kung saan may bakantent lamesa. At sa mga wala ngayon, na alam naming may pananagutan para sa mga pangunahing desisyon bago ang sunog. May tungkulin kayong ginampanan at hindi kayo maistorbo na magpakita. Iniisip ninyo na dahil nabayaran kami, na wala na kayong mga pananagutan." - Anne Marie Murphy "Denis, kung nalalaman mo lang ang kirot at sakit na nararamdaman ko Parang 10 milyong luha na ang iniiyak ko simula nang umiyak ako nang nawala ka, alam kong hindi na lumayo, pakiramdam ko ay nasa tabi ko lang ikaw Gustung-gusto kitang yakapin ngayon, gustung gusto kong makita ang mga ngiti mo, pero sa puso ko ay buhay ka pa rin, iniisip kita araw-araw Mahal kong kapatid, bakit ka nila hinayaang mamatay at iwan ako rito sa malayo" - Tim Murphy Testimony 13 - Paul Menacer Nakatira si Paul Menacer sa Flat 33, sa ika-6 na palapag ng Grenfell Tower. Pre-recorded na interview ang testimonya ni Paul kung saan inilarawan niya ang pagkawala ng ilang tao na kilala niyang tumira sa Grenfell Tower, at ang epekto ng sunog sa kalusugan ng kaniyang pag-iisip. "Masaya ako, marunong makihalubilo. Hindi na ako ganoon ngayon. Sa loob ko, ako ito. Ako ito na nagsasalita at nauunawaan na ito ang pagkakataon kong makipag-ugnayan sa mga tao na naglagay sa akin sa posisyong ito at nagpasama sa buhay ko. Kaya ito ang pagkakataon ko [...] na subukang ipahayag ang sarili ko, at hindi takpan ang mga bagay o subukang itago ang mga ito. Kailangan kong subukan at maging bukas hangga't posible at maging walang tinatago at tapat, para makita ito ng mga tao, at aktwal na makita ang mga epekto ng kapabayaan ng mga tao na nagsanhi nito sa akin ngayon. Hindi ko gustong mangyari ito ulit, kahit saan." "Ang gusto ko lang makita ay ang pamana kung saan puwede tayong magtayo ng football pitch para sa komunidad bilang alaala ng 72 taong namatay. Iyon ang isang bagay na gusto ko at para sa iba, na subukang gawin. Puwede tayong magtayo para sa mga apo natin, at mananatili iyon kahit matagal na tayong nawala." Testimony 14 - Hanan Wahabi Nakatira si Hanan Wahabi sa Flat 66 sa ika-9 na palapag ng Grenfell Tower. Namatay ang kapatid na lala ni ni Hanan, si Abdulaziz El- Wahabi (52) sa tower. Namatay din ang asawa ni Abdulaziz, siFaouzia El-Wahabi (42) at ang kanilang mga anak na si Yasin (20), Nur Huda (15) at Mehdi (8). Nakatira ang pamilya El-Whabi sa Flat 182 sa ika-21 palapag ng Grenfell Tower. Hinati sa limang bahagi ang testimonya ni Hanan: isang pagbabasa ng Homesick, isang tula ng kaniyang anak na babaeng si Sara Chebiouni; ang sarili niyang testimonya, na nagtatampok ng video footage ng kaniyang pamangking si Mehdi at mga litrato ng kaniyang dating asawa, na namatay na; pagbabasa ng mga aktor ng mga extract ng 999 calls sa pagitan ng kaniyang pamilya at ang Fire Brigade; ang kaniyang pansarang pananalita, at isang pagbabasa ng Has It Really Been Six Years?, pangalawang tula ng kaniyang anak na si Sara. "Nawalan tayo ng mga tagapamayapa, tagasimula ng pagbabago, at mga role model, hindi lang mga kapatid na babae at lalaki at mga 11
pinsan at mga ama at ina. Nakatira tayo sa mundo ng kawalang katiyakan. Nasa buong komunidad ang epekto. Pangmatagalan ang trauma." "Ang mga tanong ko sa inyong lahat ay, papayagan ba ninyo na ang ibinahagi ko ay makakatagos sa inyong pagkatao at mabago kayo nang tuluyan? Pahihintulutan ba ninyo ang ibinahagi ko na makapasok sa mga panaginip ninyo at mga sandali ng katahimikan at humimok ng pagbabago? Ibabahagi ba niyo ito sa mga direktang sangkot sa mga pagpapasiya bago ang Grenfell? Ibabahagi ba ninyo sa lahat ng inyong organisasyon at sa mga supply chain at contactor ninyo, magla-lobby ba kayo para managot sa ginawa nila ang mga organisasyong iyon na wala rito?" Pansarang Pahayag ng Ikalawang Araw - Ipinahayag ni Baroness Lola Young, Lord David Neuberger at Bill Marsh. 12
Pangatlong Araw - Buod ng mga proceeding Pambukas na Pahayag ng Ikatlong Araw - Ipinahayag ni Baroness Lola Young, Lord David Neuberger at Bill Marsh. Testimony 15 - Hassan Awadh Hassan Namatay ang asawa ni Awadh Hassan na si Rania Ibrahim (31), at mga anak na sina Fethia Hassan (4) at Hania Hassan (3), sa Grenfell Tower. Nakatira si Hassan, Rania, Fethia, at Hania sa Flat 203 sa ika-23 palapag ng Grenfell Tower. Pre-recorded na film ang testimonya ni Hassan. Hindi nagsalita sa camera si Hassan. Lumabas ang mga salita bilang pahayag sa katapusan ng film. "Hindi kayo maililigtas ng ni-rehearse ninyong mga linya. Hindi kayo maililigtas ng mga abogado ninyo. Hindi kayo maililigtas ng mga pahayag na tulad ng, "Hindi ko natatandaan", "Hindi ko maalala", at "no comment". Hindi kagaya ninyo, iniaalay ko ang buhay ko para gawin ang maganda. Ginawa kong layunin, pagtatayo ng mga moske, bahay ampunan, at nursery sa ngalan ng pamilya ko ang sakit na nararamdaman ko. Hindi ko ginagawa iyon para pasalamatan o masiyahan, ginagawa ko iyon sa pag-asang isang araw, magkikita-kita kami ng pamilya ko sa langit. Lahat ng pagkilos at proyektong ginagawa ko, ginagawa ko bilang hakbang para mapalapit sa layuning ito. Kapag nakasama ko na ang pamilya ko, at naparusahan ang mga may-sala, doon pa lang magkakaroon ng hustisya. Dahil sa kapabahayaan at kasakiman ninyo, may ika-73 taong namatay noong Hunyo 14, 2017. Ako iyon." Testimony 16 - Martyn Smith, Harriet Smith at Rachel Smith Namatay ang ina ni Martyn Smith si Sheila (84) sa tower. Mga apo ni Sheila si Harriet Smith at Rachel Smith. Nakatira si Shiela sa Flat 132 sa ika-16 na palapag ng Grenfell Tower. Nagbigay ng live na testimonya si Martyn, Harriet at Rachel nang palitan, kasama ang isang video ni Sheila sa isang pagpupulong ng mga residente kasama ng TMO, gayundin ng pagbabasa ng kaniyang tula. Nagsalita rin sa mga defendant ang partner ni Martyn, si Denise Marshall. Naroroon din sina Adam, ang anak ni Sheila, at si Duncan Ma ey, asawa ni Harriet. Para tapusin ang kanilang testimonya, nagbasa ng tula si Rvd Dr Alan Evere , dating Vicar ng St Clement's. "Sa mga linggo, buwan, at ngayon ay taon sumunod, nahirapan akong magsalita tungkol sa personal na epekto ng trahedyang ito sa akin. Paano ko magagawa iyon? Hindi ako biktima, o nakaligtas, at hindi rin ako nakatira sa malapit. Sa opinyon ko, may mga tao na may mas malaking pagdurusa kaysa sa akin mula sa araw na iyon, at ang mga taong iyong ang dapat makatanggap ng tulong at suportang kailangan. Nasa dulo ako ng napakahabang linyang ito." - Harriet Smith "Minsan isang taon, nagbibigay ako ng pahayag ukol sa Grenfell tower sa mga estudyante ng construction, sa pag-asang isang araw ay matatandaan nila ang magagawa ng pagbale-wala sa payo, pagtitipid, at pag-una sa kita kaysa sa buhay ng tao. Hindi maganda sa pakiramdam ang pagkakaalam na mayroon pa ring cladding, may problemang mga appliance pa rin, at maraming tao pa rin ang hindi ligtas sa sarili nilang kama sa gabi. Hindi ako nilulubayan nito." - Rachel Smith "Naglagay kami ng kahoy na memorial bench sa Peace Garden sa tabi ng Simbahan ng St Clement's. Nakaukit sa bench ang "Sheila, a truly magical lady". Sa palagay namin ay magandang paraan iyon ng pagkuha sa kung ano ang palagay namin sa kaniya." - Martyn Smith Testimony 17 - Yousra Chaer-Yemlahi Namatay ang uncle ni Yousra Chaer-Yemlahi na si Abdulaziz El-Wahabi (52) sa Grenfell Tower. Namatay rin ang asawa ni Abdulaziz na si Faouzia El-Wahabi (42) at ang kanila ng mga anak na sina Yasin (20), Nur Huda (15), at Mehdi (8) sa tower. Nakatira ang pamilya El-Wahabi sa Flat 182 sa ika-21 palapag ng. Binasa ang testimonya ni Yousra ng isang aktres, si Lisa Zahra. "Nawala ang isang buong pamilya. Parang hindi totoo. Tiningnan ko ang Tower at inisip ang tungkol sa huling sandali na nakita ko sila sa bintana ng kanilang kusina sa oras ng sunog. Nasa labas ako at nakatingin sa kanila. Hindi ko malilimutan ang gabing iyon. Ang paghihintay, ang panonood sa sunog, ang desperadong pagtawag at pagtakbo sa pagsubok na makakuha ng impormasyon tungkol sa lima naming mahal na kamag-anak, sinusubukang alamin kung paano sila nakaligtas" 13
"Hindi ko mapapatawad ang mga taong nagsanhi ng sunog na ito, ang mga taong nabigong hadlangan ito, ang mga taong nagsabing huwag kumilos, na nabiong iligtas ang pamilya ko. Mabubuting tao sila, inosenteng tao, na nagdala ng saya sa mga buhay namin bawat araw." Testimony 18 - William Wake Residente si William Wake ng Walkways, ang low-rise na mga residential building katabi ng Grenfell Tower na inilikas sa gabi ng sunog. Nasa bahay si William sa gabi ng sunog at nasaksihan iyon. Binasa ang pahayag ni William ng aktor, si Anthony Turner. "Ang punto ay ang mga taong naninirahan sa social housing ay tinrato nang kawalang pangangalaga at nagsimula ito sa lahat ng usapin. Siguradong ang pagkagalit na ito ay hindi nabuo sa kung ano ang pinagmulan ng sunog at ang pagkayamot ay humantong sa ganap na makatuwirang galit ng mga nasa Grenfell Action Group." "Tanging isang napakalaking plano sa pagtatayo ang gagana para sa bansa sa pangmatagalan. Hahadlangan nito ang mahihirap at pinakamahina para di-mapansin sa paraang nangyayari sa kanila sa halos kalahating siglo. Matutulungan nito ang ekonomiya sa pangmatagalan sa pamamagitan ng pagbibigay ng trabaho at pagbibigay sa maraming tao ng disenteng pagkakakitaan. At sa dulo nito matutulungan nitong maisalba ang NHS dahil nabibigyang-daan ang mga tao na mamuhay nang mas masaya, mas kumpletong mga buhay." Testimony 19 - Nadia Mahraoui Residente si Nadia Mahraoui sa Walkways. Nasa bahay si Nadia sa gabi ng sunog at nasaksihan iyon. Ibinigay ang testimonya ni Nadia sa pamamagitan ng mga tanong at sagot, sa pamamagitan ng tagapagsalin, si Hayat Benhalima. Nagtanong si David Neuberger. "Ang pagsigaw ng mga tao, paghingi ng tulong, at kawalan ng magagawa, pinapanood lang ang mga tao sa bintanang iyon, sumisigaw.... Nakakalungkot pa rin sa akin iyon." Testimony 20 - Agnes Murray Residente si Agnes Murray sa Walkways. Nasa bahay si Agnes sa gabi ng sunog at nasaksihan iyon. Binasa ni Agnes ang bahagi ng pahayag nang malakas, habang ang ibang bahagi ay binasa ng kaunting bilang ng mga kaibigan niya at tagasuporta. "Mahigit sa anim na kalahating taon na ngayon, simula nang sunog, halos limang taon simula ng pagpupulong sa Hilton Hotel at binigo kami, at bawat araw na lilipas ay namumuhay kami sa takot at pag-aalala na sa tuwing magkakaimpeksyon kami, mga problema sa balat, kapag masama ang pakiramdam namin, sa palagay namin ay 'resulta ito ng toxicity?', at marami sa amin, ang sarili naming mga miyembro ng pamilya, ay nagkakaroon ng kakaibang mga sintomas, mga problema sa balat, mga bukol, pagkalagas ng buhok, kanser at kapag nagpupunta kami sa doktor, sinasabihan kami palagi na hindi iyon konektado sa toxicity ng Grenfell Tower." Testimony 21 - Miriam Lamprell Namatay ang anak ni Miriam Lamprell na si Debbie Lamprell (45) sa Grenfell Tower. Nakatira si Debbie sa Flat 161 sa ika-19 na palapag. Binasa ang pahayag ni Miriam ng dating boss ni Debbie na si Michael Volpe OBE. "Gustung-gusto niya ang maliit niyang flat sa Grenfell, at pinanatili niya itong maganda. Pero naging bangungot ang pag-refurbish. May mga problema siya sa kuryente, mga problema sa heating. Inis na inis siya sa pagkakaroon ng boiler sa corridor, kung saan bubuksan mo ang pinto. Nakakainis iyon para sa kaniya. Pero iniisip ko dati na, kahit papaano, may matitirhan siya kapag wala na ako." "Parang wala nang may halaga pa. Kung namatay siya sa normal na paraan, magagawa ko pa siyang yakapin, panatagin siya, at magpaalam. Pero parang may pinutol na bahagi sa akin. Wala na siya at dapat naririto siya. Kapag iniisip ko si Debbie, nakikita ko siyang tumatawa. Palagi siyang tumatawa. Mabait na bata siya. Naiinggit ang mga tao sa akin dahil mabait siya sa akin. Pagkatapos ng sunog, lumapit ang mga tao sa akin at sinabing, 'sa mailing panahon ay nakakuha ka ng pagmamahal mula kay Debbie kaysa sa nakukuha ng mga tao sa buong buhay nila'." Pansarang Pahayag ng Ikatlong Araw - Ipinahayag ni Baroness Lola Young, Lord David Neuberger at Bill Marsh. 14
Mga Testimony 22 - 25 Isang saradong sesssion na binubo ng apat na testimonya na ginanap sa Convocation Hall. 15
Pang-apat na Araw - Buod ng mga proceeding Pambukas na Pahayag ng Ika-apat na Araw - Ipinahayag ni Baroness Lola Young, Lord David Neuberger at Bill Marsh. Testimony 28 - Masoud Shahabeddin Namatay ang pinsan ni Masoud Shahabeddin si Hamid Kani (61) sa Grenfell Tower. Nakatira si Hamid sa Flat 154 sa ika-18 palapag. Ibinigay ni Masoud ang kaniyang testimonya nang harapan, habang ipinapakita sa background ang mga litrato ni Hamid. "Mula sa napakabatang edad ay palangiti siya, matalino at nakakatawa. Palagi niyang gustong patawanin ang mga tao, may kakayahan siyang magbiro sa anumang mga paksang pinag-uusapan. Napakabihira niyang magreklamo, palaging nakangiti at palaging maganda ang nakikita sa mga tao." "Dapat magkaroon ng hustisya. Dapat managot ang mga taong may pananagutan sa trahedyang ito. Dapat itong mangyari anupaman ang kanilang posisyon sa lipunan, ang kanilang yaman o ang kanilang katayuan. Ang pinakahinihiling ko ay huminto at pag-isipan ito ng mga dapat managot. Sa ngayon, ang nakikita ko pa lang ay ang isang defensive, pagtatakip at 'kultura ng pagsisi sa iba' sa mga taong may bahagi sa trahedyang ito. Lubos pa itong naapektuhan ng pagbaon sa buong disaster na ito sa mga bundok ng byurokrasiya." Mga Testimony 29- Gustong manatiling anonymous ng contributor na ito. Namatay ang kanilang partner bilang resulta ng sunog. Binubuo ang anonymous na testimonyang ito ng audio recording na nai-play sa isang animated na film. Ipinapakita ng animation ang mga salita ng taong nagbibigay ng testimonya. Nagtapos ang testimonya sa video na Ghosts of Grenfell ni Lowkey. "Ang dahilan kung bakit tayo nabubuhay nang hiwalay ay dahil pareho tayong Muslim, kaya dahil sa relihiyon, hindi tao puwedeng magsama hangga't hindi tayo ikinakasal. Kaya iyon ang dahilan kung bakit hindi tayo magkasama, dahil labag iyon sa ating relihiyon at kultura." "Naisip ko na posibleng bigyan ako ng konsiderasyon ng batas ng England, at alam kong hindi iyon nangyari." "Saligan iyon na kilalanin bilang isa na nawalan ng isang tao. Dahil hindi ka pinapansin at hindi mo makukuha ang tulong na kailangan mo. Hindi ko alam kung hindi ako gaanong nakikita, pero iyon katulad ng sa iba. Alam mo, nawala sa akin ang pinakaespesyal na tao sa buhay ko. Kaya pakiramdam ko na sinabotahe iyon at hindi nila nauunawaan ang lalim ng kawalan ko ang lalim ng mental health ko at kung gaanong tulong ang kailangan ko." Testimony 30 - Shahrokh Aghlani Namatay ang ina ni Shahrokh Aghlani na si Sakina Afrasehabi (68) at ang kaniyang tiyahing si Fatemah Afrasiabi (65) sa Grenfell Tower. Nakatira si Sakina sa Flat 151 sa ika-18 palapag ng Grenfell Tower. Tumutuloy si Fatemeh sa kapatid niya sa gabi ng sunog. Pre-recorded na interview ang testimonya ni Sharokh, pagkatapos ay nagsalita si Shahroke sa audience nang live. Hiniling ni Shahrokh ang mga Defendant na isulat sa papel ang sagot sa kaniyang mga tanong, at ibalik ito sa mga coordinator ng Testimony Week. "Nakakatawa kasi parang mga musketeer ang nanay at tiyahin ko, palaging magkasama, palaging lumalabas nang magkasama, umaalis at dumarating. At medyo magkasundo ang kanilang gawi at ugali, alam mo 'yon, sa paraang nakakatuwa. Para sa akin parang Laurel and Hardy iyon, alam mo, nakakatuwa iyon, iyong mga bagay na naiisip nila. Sa palagay ko dahil iyon sa pagiging masayahin nila." "Kaya ako narito ay dahil sa pag-asang makapagdala ng pagbabago sa kultura na nagresulta sa Grenfell. May tanong ako... may tanong ako sa lahat ng nakaupo rito ngayon, at ang tanong ko ay, ano ang gagawin mo para baguhin ang kultura na humantong sa Grenfell? Para iyon sa lahat, lalo na sa klinatawan ng Royal Borough ng Kensington at Chelsea. Dahil sa palagay ko pagkatapos ng anin at kalahating taon, nararapat kaming makakuha ng sagot." Testimony 31 - Bernie Bernard Namatay ang kapatid ni Bernard na si Raymond (Moses) Bernard (63) sa Grenfell Tower. Nakatira si Raymond sa Flat 201 sa ika-23 palapag. Nagbigay ng live na testimonya si Bernie, na sinusuportahan sa stage ng kaninang kapatid na si Jackie Leger, nang may litrato ni Moses 16
na ipinapakita sa background. "Nagkaroon si Moses ng pangalang kalyeng Moses, na hango sa karakter sa Bibliya, dahil napakabait niya at maamo, palaging inuuna ang iba kaysa sarili niya. Kung may isang pirasong tinapay na lang si Moses na makakain, makakasiguro ka, hahatian ka niya, hindi niya papagayang mapasama ang sinumang malapit sa kaniya, isang totoong protektor sa lahat, ang aking bayani, kapatid ng lahat." "Gusto kong tapusin ang nararamdaman ko sa pamamagitan ng pagsasabi sa inyong lahat na nakaupo ngayon, at sa mga wala rito. Darating ang araw, sana, sa harap ninyong lahat, at lahat ng sangkot sa mga desisyon may kinalaman sa Grenfell, na kukunin ninyo ang inyong huling hininga at isasara ang mga mata ninyo, sa huling pagkakataon sa lupa, sana ay makita ninyo ang napakataas na inferno na ginawa ninyo dahil sa kasakiman, at kawalan ng pagiging makatao, at maramdaman ang pagkawasak at sakit na dinulot ninyo hindi lang sa akin at sa pamilya ko, ngunit sa maraming buhay na rin ng mga pamilya ng Grenfell Tower." Testimony 32 - Mga Naulila at Nakaligtas Impromptu na karagdagan ang testimonyang ito, na ginawa sa kahilingan ni Sandra Ruiz at Hanan Wahabi. Sa testimonyang ito, lahat ng naulila at nakaligtas na naroroon ay tinawag sa stage ni Sandra Ruiz at Hanan Wahabi, at ang mga sumama sa kanila ay humarap sa mga Defendant. Tumayo ang mga Defendant at hinarap ang mga naulila at nakaligtas sa Sunog ng Grenfell Tower habang ang pangalan ng 72 biktima ay binasa, at sa 72 segundo ng katahimikan na sumunod. Pansarang Pahayag ng Testimony Week - Ipinahayag ni Baroness Lola Young, Lord David Neuberger at Bill Marsh. Nagsara ang Testimony Week sa pamamagitan ng mga pagninilay mula sa bawat Convenor. "Ganap kong na-underestimate ang parehong suporta, pagiging palakaibigan, at respeto na umiiral sa komunidad ng Grenfell, kahit pa nakalat kayo bilang resulta ng sunog, hindi makapasok sa gusali. Ang mga ngiti, yakap, ang mainit na pagkamay sa silid na ito. Ang masayang kapaligiran at mababait na usapan, at ang respetong ipinakita habang ginagawa ang mga presentation at habang naka-break, ay nakakapagpataba ng puso at nakakaantig, at hindi kayang ilagay sa salita kung gaano nakakabagbag-puso iyon." - Lord David Neuberger. "May salitang Zulu, Sawubona. Ginagamit iyon bilang pagbati. Literal itong nangangahulugang "nakikita kita", o "nakikita ka namin". Pero hindi lang ito nangangahulugang nakikita ka namin sa pisikal na usapan, nangangahulugan itong nakikita ka namin ganap na kahulugan. Kinikilala kita. Kinikilala ko ang iyong pagiging tao. Kinikilala namin at pinatutunayan kung anong bumubuo sa iyo. Ang mga karanasan mo, ang mga gusto mo, ang mga kalakasan mo, ang mga kahinanaan mo, ang sakit mo. Mahalaga ka. Lahat ng iyon sa isang salita." - Bill Marsh. "Paano kung maging kumakatawan ang Grenfell sa malaking pagbabago? Paano kung ang mga taong may kapangyarihan ay piniling simulan ang kakaibang panahon ng tunay na corporate responsibility na totoong may kahulugan? Isang pagbabago sa paraan kung paano tayo nagko-conceptualise, tumutukoy, bumubuo, at naggagantimpala ng mas may pananagutang uri ng pangunguna. Paano kung nalalaman ng pangungunang ito na maraming tao talagang pagod nang tratuhin na parang mga unit kung saan kikita para sa mga shareholder at director, kaysa sa iniisip na mga tao na naroroon para paglingkuran?" - Baroness Lola Young. 17
Mga Sagot ng Defendant Dahil ang layunin ng Testimony Week ay gumaw ang platform para sa naulila, mga nakaligtas at mga residenteng pumirma sa settlement agreement para magsalita tungkol sa kanilang karanasan, walang tungkulin sa pagsasalita ang Mga Defendant sa linggong iyon mismo. Gayunpaman, pagkatapos ng Testimony Week, nagkaroon sila ng pagkakataong gumawa ng mga pahayag para ipadala sa lahat ng naulila, nakaligtas at mga residente na pumirmma sa settlement agreement, at inilagay sa transcipt na ito ng pampublikong buod. Nasa ibaba ang mga pahayag. Exova (UK) Limited "Nakapanlulumong trahedya ang sunog sa Grenfell Tower. Patuloy na naming iniisip ang namatay, at ang kanilang pamilya at kaibigan, ang mga bumbero at iba pang mga emergency responder, at ang lahat ng, at patuloy na lubusang naaapektuhan ng napakasamang kaganapang ito. Mahalagang bahagi ang Testimony Week ng proseso ng paghilom at kinakailangang katawanin ang Exova sa kabuuan para makinig sa mga testimonya ng mga naapektuhan. Patuloy naming susuportahan ang mas malawak na inquiry habang isinasagawa ito." 18
Rt Hon Michael Gove MP Secretary of State for Levelling up, Housing & Communities Minister for Intergovernmental Relations 2 Marsham Street London SW1P 4DF TESTIMONY WEEK Marso 2024 Gusto ko kayong pasalamatan sa pag-imbita sa akin sa Grenfell Testimony Week. Patuloy na may malaking epekto ang lakas ng loob ng komunidad na ito sa akin, sa mga Ministerial colleague ko, at mga senior officials sa aking Department. Hindi malilimutan ang pagkawala ng 72 tao at dapat maiukit ng ibinahaging testimonya ang kawalang-katarungang ito sa kamalamayan ng mga naririto. Sa ngalan ng Gobyerno, gusto kong idiin ang aking paghingi ng paumanhin para sa mga pagkabigo na nagbigay-daan sa mga nakakahindik na pangyayari noong Hunyo 14, 2017, gayundin ng mga pangyayari pagkatapos nito na patuloy na nakakaapekto sa bawat isa sa inyo. Isang paalala ang inyong testimonya na para sa bawat buhay na nawala, daan-daan pa ang lubusang nabago. Nauunawaan ko na hindi natin magagawang tama ang mga bagay-bagay at wala tayong puwedeng gawin na pupunan sa nawala sa inyo. Alam ko na marami pang puwedeng gawin ang Gobyerno para ayusin ang mga problema na humantong sa trahedyang ito, gayundin ng mga nauugnay na isyu na nakapagbigay-pansin doon, at sa walang-pagod na pagkakampanya ng iyong komunidad. Hindi pinakinggan ang mga boses ninyo sa mga buwan at taon bago ang sunog at determinado akong makinig at matutu sa inyo ngayon. May mahahalagang pagtatanong sa buong linggo. Ang isa na nanatiling partikular na hindi nagbabago na nagmula sa maraming nagsalita ay: "Ano ang gagawin mo?" Palagi kong isasaalang-alang ang mga salita mo sa gagawin namin. Sisiguraduhin kong nauunawaan ng Department ko ang pagkakautang namin sa iyo at sa iyong komunidad. Ibabahagi ko ang iyong determinasyon para maisiwalat ang katotohanan, pangyarihin ang pagbabago, at gawin ang lahat ng magagawa ko para tiyakin na makakamit ang hustisya. Palagi namin kayong iisipin at ang inyong pamilya, at sana ay magkita tayo sa lalong madaling panahon. Pansamantala, patuloy na makipag-ugnayan sa mga opisyal ko kung may mga tanong ka o ikinababahala. Rt Hon Michael Gove MP Secretary of State para sa Levelling up, Housing and Communities Minister for Intergovernmental Relations 19
Rt Hon Chris Philp MP Minister of State for Crime, Policing and Fire 2 Marsham Street London SW1P 4DF To: Mga Contributor at Dadalo sa Testimony Week 07/03/2024 Minamahal na Mga Contributor at Dadalo sa Testimony Week, Gusto kong kunin ang pagkakataong ito para lubos na pasalamatan ang lahat ng naulila, survivor at residente na dumalo sa Testimony Week at matapang na naibahagi ang inyong mga salaysay ng kahindik-hindik na gabo ng sunog, ang inyong mga karanasan pagkatapos nito at ang traumatikong epekto na mayroon ito sa inyong mga buhay. Ako at ang lahat ng dumalo mula sa Home Office ay lubos na nagpapasalamat sa mga testimony ninyo at may nakakuha kami ng napakahalagang bagay sa Linggo: hindi lang ito nakatulong sa amin na mas maunawaan ang inyong mapagtiis, malalim na mga pag-aalala at pagkabigo, ngunit nakatulong din ito sa amin na sikaping alamin kung ano talaga ang nararamdaman ninyo. Alam kong hindi kayo iiwan ng sakit at pagdurusa. Alam ko ring imposible para sa akin, at sa mga kasamahan ko sa Home Office, na ganap na maunawaan ang karanasan na tiniis mo at ang trauma na patuloy mong hinaharap bawat araw. Gusto kong tiyakin sa inyo, sa ngalan ng Home Office, na nakinig kami at patuloy na makikinig at gawin ang lahat ng magagawa namin para subukan at tiyaking hindi na mauulit muli ang ang trahedyang tulad ng sunog ng Grenfell Tower. Marami nang nagawa simula nang magkasunog para gawing mas ligtas ang mga gusali, mas mahigpit ang mga batas sa kaligtasan mula sa sunog at para matuto at kumilos sa mga operational lesson na itinuro sa amin ng sunog at proseso ng Inquiry. Alam kong marami pang dapat gawin, at handa kaming matuto at kumilos sa paparating na mga resulta ng Inquiry mula sa Phase 2. Alam kong mula sa mga testimonya ninyo na mayroon pa ring malalim na pagkabigo at pagdududa tungkol sa kaligtasan mula sa sunog at ang pakikipaglaban para sa hustisya. Ganap na nirerespeto ng Home Office ang mga pagkabahalang iyon at determinadong suportahan kayo sa anumang bagay na magagawa namin. Muli, sa ngalan ng Home Office, pinasasalamatan ko kayo para sa inyong tapang at lakas at sa pagbibigay sa akin at ang mga kasamahan ko sa Home Office ng pagkakataon at pribilehiyo na makinig sa inyong mga testimonya. Tapat na sumasainyo, Rt Hon Chris Philp MP Minister of State for Crime, Policing and Fire 20
Marso 5, 2024 Sa mga nakaligtas at naulilang mga miyembro ng pamilya, Gusto ko kayong lubusang pasalamatan at ang lahat ng sangkot sa totoong kakaibang linggo ng testimonya. Gusto kong malaman ninyo na ang pagsaksi sa mga nakakabagbag-damdaming kuwento ng lahat ng nagbigay ng testimonya at sa inyong malalim na personal na kirot at kawalan ay may malaking epekto sa aming mga dumalo. Nakikita ko mula sa mga nagbigay ng testimonya na ginawa ninyo iyon nang may malaking personal na kabayaran pero may determinasyong marinig at bilang malakas na tawag sa pagbabago. Sa bahagi ko, bilang MD ng Kingspan Insulation Limited sa UK (mula Mayo 2022) ipinapangako ko na ang mga isyung lumitaw habang ginagawa ang Public Inquiry ay naging makahulugan at komprehensibong natugunan. Nakipag-ugnayan kami sa Eversheds Sutherland (isang pandaigdigang law firm) noong 2020 para magsagawa ng komprehensibo at indipendiyenteng panlabas na pagsusuri ng aming organisasyon dahil sa ebidensyang lumitaw. Naipatupad na ang lahat ng kanilang rekomendasyon, sa kamakailang pag-verify nila. • Naihatid namin ang naipapakitang mga pagpapahusay sa traceability, pagsubok at marketing ng aming mga produkto, kasama ng mas tumaas na oversight at pamamahala ng kontrol ng kalidad at pagsunod sa aming negosyo. Pinahusay namin kung paano kami mag-recruit, magsanay, at manguna sa mga tao namin. • Pinahusah namin at na-promote ang aming mga patakaran sa whistleblower at patakaran sa code of conduct sa buong Grupo. Patuloy kaming mamumuhunan sa pagtiyak ng hayagang kultura ng integridad, katapatan, at pagsunod sa aming negosyo at higit pa sa aming Grupo. Sa kabila ng nagpapatuloy na pagsulong, kinikilala namin na ang mga lumang alalahanin sa kaligtasan ay nananatili sa mas malawak na industriya ng pagtatayo (kung saan bahagi kami) at para sa mga naninirahan pa rin o nagtatrabaho sa mga potensyal na di-ligtas na gusali. Dahil dito, nangangako kami na makipagtulungan sa lahat ng nauugnay na stakeholder sa makabuluhang mga inisyatibo sa buong industriya para pahusayin ang kaligtasan ng gusali at pagbabayag ng aming bahagi ng gastos ng remediation kung saan may pananagutan kami. Una naming ginawa ang pangakong kot noong Pebrero 2023 at patuloy na naninindigan dito. Panbghuli, gusto kong iparating ang aming napakalaking respeto at pasasalamat sa inyong napaka-powerfult at makabagbag- damdaming testimonyoa at para sa inyong sobrang tapang at dignidad. Pinasasalamatan din namin ang mga nagsaayos ng event at mga Convenor para sa kanilang tungkulin sa napakamagalang na paraan na ginawa ang Testimony Week. Hindi kami makakalimot. Patitibayin ng inyong mga testimonya ang aming paggawa ng desisyon bilang mga lider sa Kingspan at maaapektuhan kung paano kami kikilos, sa industriyang mahalaga ang kaligtasan. Taos-puso [lagda] Aiveen Kearney Managing Director Kingspan Insulation Ltd, UK at Ireland Cc. Baroness Lola Young, Lord David Neuberger at Mr Bill Marsh - Mga Convenor. Ms Gracie Bradley & Ms Minnie Rahman - Mga Co-Chief Coordinator
London Fire Brigade Headquarters 3rd Floor, 169 Union Street London SE1 0LL T 020 8555 1200 x 30000 F 020 7960 3600 E andy.roe@london- fire.gov.uk Andy Roe London Fire Commissioner Ang London Fire Commissioner ay ang awtoridad sa sunog at rescue para sa London Petsa: Pebrero 23, 2024 Minamahal na mga Naulila at Nakaligtas sa Grenfell, Sumusulat ako sa inyo kasunod ng Grenfell Testimony week at bilang tugon sa narinig at nakita ko. Walang araw simula noong Hunyo 14, 2017 na hindi ko inisip ang Sunog sa Grenfell Tower at kung ano ang nakita at naranasan ko bilang final incident commander. Napakahirap ilagay sa salita kung gaano ka-powerful at paulit-ulit na ibinalik ako ng mga testimonya ninyo sa napakasamang gabing iyon, na parang nakatayo ako sa tower o nasa loob nito ulit. Habang nakikinig ako sa mga salita ninyo o pinapanood ang film ninyo, ang mag tunog at larawan mula sa gabing iyon ay kasing tunay ng nangyari sa gabing iyon ng sunog para sa akin. Totoong nakakadurog ng puso ang mga kuwento ng inyong nakakapanlumong kawalan at ang pagkawasak ng mga pamilya at komunidad. Isa sa inyo ang nagsalita na sana ay multuhin ang mga defendant na nakaupo sa harap niya gabi- gabi. Bagaman naniniwala ako na hindi ko maibabalik ang nawala ninyong mahal sa buhay, matitiyak ko sa inyo na totoo ang mga multong iyon para sa akin at nagsisilbing araw-araw na paalala kung bakit dapat akong manguna at gawin ang pagbabago sa LFB na ipinagpapalagay kong kailangan. Malinaw din ako, na sa kabila ng pagtugon at mga aksyon ng maraming bumbero sa gabing iyon, nakakalungkot marami sa inyo at inyong pamilya ang binigo ng LFB. Hindi ko gustong paliitin o gumamit ng paghahambing sa ibang mga organisasyhong sangkot para takpan o hindi iyon tanggapin. Malinaw rin sa akin na marami sa inyo ang hindi naniniwala na tinanggap namin ang mga pananagutan o na nagbabago kami gaya ng kinakailangan. Hindi ko susubukan at pilitin kayo sa sulat na ito; hindi ito katibayan ng anumang bagay. Mas gugustuhin kong imbitahan kayo, kung mabibigyan ninyo kami ng panahon, na ipakita ang mga totoong pagbabago na ginawa namin at makita ang kaibahang ginawa ng mga ito. Tuluy-tuloy ang proseso ng pagbabago sa LFB, kaya kasama ng inyong pagsusuri at hamon, tinatanggap ko ang inyong pagsali para magbigay impormasyon at hubugin ito. Panghuli, nagsalita kayo nang napaka-powerful at makabagbag-damdamin sa kawalan ng pananagutan at transparency sa mga organisasyong iyon na sangkot sa trahedyang ito. Gusto kong tiyakin sa inyo na malinaw sa isip ko ang mga pananagutan namin at hindi sinisisi ang ibang institusyon sa mga bagay na dapat naming panagutan. Sa pakikinig mabuti sa mga testimonya ninyo, malinaw na may mga tanong kayo para sa LFB na sa palagay ninyo ay hindi pa nasasagot. Hihintayin ko ang pagkakataong makaharap kayo nang personal, para masubukan kong sagutin ang mga pagkabahala na posibleng mayroon pa rin kayo. Kung magagawa ninyong makipagkita sa akin, pakikontak si Donna Peters, Head ng Community Engagement. Makikipagtulungan si Donna at ang kaniyang team sa inyo para matiyak na maihahanda ang pagpupulong kasama ko, makamakatugon sa mga pangangailangan ninyo. Puwede silang kontakin sa 07385 382580, o sa pag-email sa Isa sa pinakamalaking pribilehiyo sa buhay ko ang pakikinig sa inyo sa panahon ng Testimony week. Para masaksikhan ang inyong tapang sa paglalabas ng inyong galit, sakit at kawalan sa respetado at articulate na paraan ay nakapanlulumong maranasan at nakakapagpakumbaba sa lakas nito.
Nakakalungkot ay parati akong naroroon sa maraming tagpo ng teribleng kawalan, sa parehong malaki at maliit, sa operational career na simula pa noong 30 taon ang nakalipas, pero hindi ko naranasan ang pahayag ng personal na lungkot gaya ng ibinahagi ninyo sa panahon ng Testimony Week. Kinokomendahan ko kayo sa pagkakaroon ng lakas na gawin iyon. Sana, kung makakatulong, makilala at makausap ko ang bawat isa sa inyo. Ako at ang LFB ay lingkod ninyo. Taos-puso [lagda] Andy Roe London Fire Commissioner
The Royal Borough of Kensington and Chelsea The Town Hall, Hornton Street, London, W8 7NX Chief Executive Maxine Holdsworth Leader of the Council Cllr Elizabeth Campbell Petsa: 26.02.2024 Minamahal na mga participant ng Testimony Week, Grenfell Testimony Week Kasunod ng Testimony Week, sumulat kami nang hiwa-hiwalay sa lahat ng sumali, na iniisip ang mga personal na bagay na ibinangon, pagtanggap sa pananagutan, at pag-commit sa mga partikular na pagkilos. Gusto rin naming ibahagi ang pampublikong sulat na ito, bilang bahagi ng mas malawak na rekord ng Testimony Week. Sa pakikinig namin sa inyong pagsasalita at panonood sa mga video ninyo sa Grenfell Testimony Week ay talagang napaka-powerful; nag-iwan ito ng pangmatagalang epekto sa ating dalawa. Humihingi kami ng pasensya para sa inyong karanasan, at sa mga kawalang hinarap ninyo. Nahihiya kami habang nakikinig sa bawat isa sa inyo. Nahihiya kami na binigo kayo ng council at na tinrato namin kayo, ang inyong pamilya at ang mga kapit-bahay ninyo at kaibigan nang hindi maganda. Nauunawaan namin at lubos na tinatanggap ang galit na ipinakita at humihingi ng pasensya na makita ang sakit na sanhi ng aming mga pagkilos at kawalan nito. Nakakadurog na makita ang patuloy na epekto nito. Hindi maikakaila ang papel namin sa kung ano ang nangyari at idiniin ng inyong Testimonya ang pangangailangan na magpakita kami ng higit pang katapatan sa pagtanggap ng sisi simula ngayon. Nakakadurog-puso ang mga deskripsyon ninyo ng inyong mga mahal sa buhay. Malinaw ninyong ipinakita kung paano ang aming mga pagkabigo ay bumago sa mga buhay ninyo sa hindi magandang resulta, at isiniwalat nito ang patuloy na epekto sa tao ng trahedya. Malinaw naming narinig na umasa kayong pangangalagaan kayo ng Council at ang inyong mga pamilya, kung paanong may tungkulin kaming pangalagaan at protektahan kayo. Lubos kaming humihingi ng paumanhin para pagbigo namin sa inyo. Tinamaan kami sa sama-samang mga film na ipinakita, lalo na ang "hindi ko matandaan" na may mga extract mula sa Inquiry. Ang sama-samang epekto ng lahat ng footage ay makabagbag-damdamin dahil nakita namin kung gaano kawalang-galang ang mga sagot na iyon. Nauunawaan namin kung bakit ipinagpalagay ninyo na dapat nagkaroon ng higit na transparency, pagkatao, at kapakumbabaan. Malinaw at malakas na tinatanong ng film kung inaako ng mga tao at organisasyon ang responsibilidad para sa kanilang mga pagkilos. Direct Line: 020 7361 2443 Email: theleader@rbkc.gov.uk Web:
Habang iniisip namin ang linggo, lubos naming nalalaman na may mas malawak na demand para sa pagkilos at pagbabago. Malinaw naming narinig ito at sumasang-ayon na hindi sapat na makinig lang at magsabing paumanhin. Determinado kami na tumapos ng pangunahing pagbabago ng kultura sa buong Council. Tinatanggap namin na hindi sapat ang nagbago sa nakalipas na 6 at kalahating taon, at hindi namin gustong magkunwari na nasa amin ang lahat ng sagot, o na mangyayari ang pagbabagong ito sa isang gabi lang, pero malinaw sa amin na dapat kaming magsumikap nang lubos. Gaya ng sinasabi namin sa aming sulat sa inyo, tinatanggap namin ang pagkakataong kausapin kayo tungkol sa kung paano namin magagawa ang pagbabagong ito, kung interesado kayo doon. Pagkaraan ng Testimony Week, mas malinaw sa amin kaysa dati na huhusay lang ang council kung makikinig kami at kikilos sa mga karanasan ninyo. Humihihingi kami ng paumanhin na hindi kayo lubos na naunawaan ng Council dati. Hindi namin mapapatawad ang mga sarili namin sa kung ano ang nangyari at determinado kaming ihatid ang pagbabago na nararapat sa inyo at sa pamilya ninyo, Elizabeth at Maxine [signature] [signature] Direct Line: 020 7361 2443 Email: theleader@rbkc.gov.uk Web: