New Testament Timeline© Conrad Jun Tolosa Part One: Introduction1 Ang panahon sa pag-itan ng Lumang Tipan at ang kapanganakan ng Panginoong Jesus ay tinatawag na "intertestamental" period. Ito ay naganap mula kay Propeta Malachi, around 400 BC, hanggang sa pagpapahayag ni John the Bapist noong AD 25. Ang Hebrew community ay dumaranas ng kaparusahan sapagkat alam nila ang mabigat na kasalanan nila na nag-udyok ng paghuhusga sa kanila ng Panginoon. Sila ay hiwa-hiwalay. Bagamat maraming Judio ang nagsibalik mula sa pagkaka-exile nila, marami din ang nanatili sa Persia at ang iba naman ay nanirahan sa Egypt at sa iba pang mga lugar. Ang pangangalat nilang ito ay tinatawag na "Diaspora." Subalit ang karamihan naman ay hindi tinalikuran ang pananampalataya at pag-asa. Nalalaman nila ang mga pangako ng Diyos sa pakikipagtipan Niya kay Abraham. At naalala nila kung paano silang iniligtas ng Diyos sa pagkaalipin sa Egypt. Nanatili din ang pag-asa na darating ang Messiah na tutupad sa pagliligtas ng Diyos para sa Kanyang bayan. Sa loob ng 400 years, nasaksihan ng mga Judio ang marahas na mga pagbabago sa mga cultura na kanila ring pinagdaanan. Ang Persian Empire ay namayagpag sa pananakop sa ilalim ni Alexander the Great. Dinala niya rin ang Greek culture o tinatawag na "Hellenism" sa mga lugar na kanyang sinakop kasama na dito ang Middle East. Pagkamatay ni Alexander the Great noong 323 BC, si Ptolemy, na isa sa kanyang mga Greek Generals, ang namahala sa Palestine at namamahala din sa Egypt. Walang masyadong alam ang mga Ptolemies sa Judea kaya ang mga Judio sa lugar na iyon ay patuloy na naisasagawa ang kanilang religious practices sa ilalim ng kanilang high priest. Ang gawain ng high priest ay nakatuon lamang dapat sa religious purpose subalit dahil walang hari ang mga Judio nang mga panahong iyon, ang kanyang gawain ay naging political symbol na rin. Ang mga Judio sa Alexandria, Egypt ay umunlad sa ilalim ng pamamalakad ng mga Ptolemies. Subalit kailangan nilang harapin ang bagong kapaligiran nila. Marami sa mga Jewish intellectuals ay nagnanais na ituro sa mga Gentiles ang patungkol sa history ng mga Hebreo. Sinubukan naman ng iba na pagsamahin ang biblical religion at pilosopiya. Isa pa sa mga generals ni Alexander ay si Seleucus. Siya ay namuno din sa isang empire na umabot sa western coast ng Asia Minor (modern Turkey) hanggang sa Babylon na lumagpas pa sa Silangan nito. Ang capital ng Seleucus Empire ay sa Antioch, Syria na nasa Hilaga ng Palestine. Ito ay naging challenge sa Ptolemaic rulers hanggang ma-occupy ni Antiochus III, isang Seleucid ruler, ang Palestine noong 198 BC. Naapektuhan agad ang mga Judio sa mga pagbabagong ito. Subalit pagdating ng 175 BC nang pumalit si Antiochus IV, dumanas ng isang matinding panahon ang Hebrew Philippine Biblical Worldview Foundation Inc. 1
community sa Judea. Tinatawag din si Antiochus na "Epiphanes" (God manifest). Sa panahong ito naramdaman ni Antiochus IV ang threat ng mga Romans na dahan-dahang sumusulong sa Silangan. At upang mapalakas at mapagtibay ang kanyang empire, pinabilis ni Antiochus IV ang proceso ng pagpapalaganap ng hellenization sa Palestine. Tinanggap ng maraming Judio ang ganitong pagbabago kung saan ang naging resulta ay ang pagtalikod nila sa kanilang religious identity. Marami rin naman Judio ang tumanggi sa mga pagbabago. Ang mga copya ng mga Kasulatan sa Hebreo ay sinunog, ang Sabbath ay ipinagbawal, ang circumcision ay naging labag na sa batas at ang mga lumalabag ay pinapatay. Noong 167 BC, nilapastangan ni Antiochus IV ang Jewish temple nang itayo na roon ang estatwa ni Zeus at naghandog ng mga baboy. Hindi pa nagtatagal nang mangyari ang paglalapastangang ito sa temple, sumiklab naman ang Maccabean Revolt sa pamumuno ni Judas Maccabeus. Sila ay maliit na hukbo ng mga Judio na lumalaban sa mga Seleucid armies. Inokupa muli ng mga Judio ang Jerusalem at ni-rededicate ang Temple noong 164 BC. Hindi na-contento ang mga Judio na maibalik lamang ang pagsasagawa ng kanilang religious practices. Lumaban sila upang matamo ang kanilang political freedom. Nang mamatay si Judas, ang ipinagpatuloy ng kanyang mga kapatid, na sina Simon at Jonathan, ang pakikipaglaban hanggang 142 BC, nang ang Judea ay maging independent at matatag ang Hasmonean dynasty. Ito ay nagmula kay Hashmon na ancestor ng mga Maccabees. Ang pakikipagbaka laban sa Hellenization ay hindi pa tapos. Si Jonathan ay nag take-over bilang high priest kahit hindi siya nanggaling sa linya ni Zadok. Nag-dominate ang Hasmonean rulers sa priesthood. Unti-unti nilang inangkin ang pamumuhay ng mga Greeks. Ang historical origin ng Sadducees at Pharisees ay hindi tiyak kung saan nagmula. Bagamat ang Pharisees ay hindi political group, sila ang tumatayong oposisyon nang mga pahanong iyon. Sinikap nilang mapanatili ang kadalisayan ng Judaism regulations. At sa pamamagitan ng kanilang sariling interpretasyon sa mga batas, nabago nila ang maraming biblical requirements. Sa kabila ng panahon ng kasaganaan, hindi napigilan ng Hasmonean dynasty ang pagsulong ng mga Romans. Noong 63 BC, sinakop ni Roman General Pompey ang Jerusalem na nauwi sa pagiging hari ni Herod sa Judea. Siya ay ipinanganak na Idumean subalit naging Jewish proselyte. Naghari siya simula 37 BC hanggang kanyang kamatayan noong 4 BC. Siya ay magaling na tagapamuno at ang pinakamahalagang project niya ay ang rebuilding ng temple sa Jerusalem na nagsimula sa 20 BC hanggang sa kinamatayan na niya ito (John 2:20). Dahil sa kanyang mga accomplishments, nakilala siya bilang Herod the Great. Ang mga Judio ay nasa ilalim ng foreign power nang magsimula ang New Testament story na naghihintay pa rin sa katuparan ng kanilang kaligtasan. Philippine Biblical Worldview Foundation Inc. 2
Early years to first Passover Ang pahayag tungkol sa pagsilang ni John the Baptist. Noong panahong si Herod the Tetrarch (anak ni King Herod the Great) ang naghahari sa Galiliee at Perea, si Angel Gabriel ay nagpakita kay Zechariah na isang paring Judio. Sinabi ng Anghel na dininig ng Panginoon ang kanyang panalangin. Ang kanyang asawang si Elizabeth, na isang baog, ay magkakaanak ng lalaki at papangalanan nila itong "John." Ipinahayag ang pagsilang ni Jesus. Nang ikaanim na buwan ng pagdadalang tao ni Elizabeth, si Angel Gabriel ay isinugo ng Diyos sa Nazareth upang kausapin ang dalagang birhen na si Mary. Sinabi ng anghel sa kanya na siya ay pinarangalan at pinaboran ng Diyos. Ang Diyos ay sumasakanya at siya ay pinili. Sinabi pa ng anghel na siya ay maglilihi at manganganak ng isang sanggol na lalaki na papangalanang Jesus. Siya'y magiging dakila at tatawaging Anak ng Kataas-taasang Diyos. Ang kanyang paghahari ay walang katapusan. Mangyayari ito sapagkat sasakanya ang Banal na Espiritu at mapapasailalim siya sa kapangyarihan ng Kataas-taasang Diyos. Dinalaw ng isang anghel si Joseph. Si Joseph na mapapangasawa ni Mary ay isang matuwid na tao. Binalak niyang hiwalayan ng palihim si Mary ngunit habang pinag-iisipan niya ito, nagpakita sa kanya sa panaginip ang isang anghel ng Panginoon. Sinabi ng anghel na hindi siya dapat matakot na pakasalan si Mary sapagkat ang sanggol na dinadala nito ay mula sa Banal na Espiritu. Nangyari nga ang lahat ng ito upang matupad ang sinabi ng Panginoon sa pamamagitan ng mga propeta na "maglilihi ang isang birhen at magsisilang ng isang sanggol na lalaki, at tatawagin Siyang Immanuel - na ang kahulugan ay Kasama natin ang Diyos." Nang magising si Joseph sinunod niya ang utos ng Panginoon. Pinakasalan niya si Mary. Ang pagsilang kay Jesus. Mula sa Nazareth, si Joseph at Mary ay nagtungo sa Bethlehem upang magpatala sa census. Habang sila'y nasa Bethlehem, sumapit ang oras ng panganganak ni Mary. Walang lugar para sa kanila sa mga bahay-panuluyan kaya napilitan si Mary na manganak sa isang sabsaban. Siya ay nagsilang ng isang lalaki. Ang pagbabalita ng mga anghel sa kapanganakan ni Jesus at ang pagdalaw ng mga pastol. Nang gabing iyon, may mga pastol sa parang. Tumayo sa kanilang harapan ang isang anghel ng Panginoon upang ibalita sa kanila ang pagkasilang ng Tagapagligtas, ang Cristong Panginoon, sa kanilang bayan. Sinabi sa kanila ng anghel kung saan nila matatagpuan ang sanggol. Matapos itong ibalita ng anghel sa mga pastol, isang laksang anghel ang nakita nila na nagpupuri sa Diyos. Nang makaalis na ang mga anghel, nag usap-usap ang mga pastol at sila ay nagtungo sa kinaroroonan ng sanggol. Pagsapit ng ika-walong araw, ang sanggol ay tinuli at tinawag Siyang Jesus. Ang pagdalaw ng mga Magi. Nang maipanganak na ang sanggol, may mga pantas na Philippine Biblical Worldview Foundation Inc. 3
nagtanong kung nasaan ang bagong silang na Hari ng mga Judio sapagkat nais nilang sambahin Siya. Naligalig si Herod at ang buong Jerusalem. Pinatawag niya ang mga punong saserdote at mga guro ng batas at tinanong niya ang mga ito. Inusisa niya sila kung kailan lumitaw ang bituin sapagkat may mga pantas na magtutungo sa kinaroroonan ng sanggol. Pagkatapos, pinapunta na ni Herod sa Bethlehem ang mga pantas upang hanapin at ipagbigay alam sa kanya kung saan naroroon ang sanggol. May bituing nanguna sa mga pantas at ito ay tumigil sa tapat ng kinaroroonan ng sanggol. Sila'y nagalak at nagpatirapa upang sambahin ang sanggol. Inihandog din nila sa Kanya ang mga dala nilang ginto, insenso at mira. Nang pauwi na ang mga pantas, nakatanggap sila ng babala sa pamamagitan ng panaginip na huwag ng bumalik kay Herod, kaya't nag-iba na sila ng daan pauwi. Pagpatay sa mga sanggol (4 BC). Dahil nalinlang si Herod ng mga pantas, iniutos niyang patayin lahat ng lalaking sanggol na dalawang taon pababa. Ang pagtakas nina Joseph, Mary at Jesus sa Egypt. Sa isang panaginip, nagpakita ang anghel ng Panginoon at sinabi kay Joseph na itakas niya ang kanyang mag-ina sa Egypt at manatili sila roon sapagkat may masamang balak si Herod. Sumunod si Joseph at nanatili sila doon hanggang mamatay si Herod. Dito natupad ang hula na sinabi ng Panginoon sa pamamagitan ng isang propeta, Mula sa Egypt, tinawag Ko ang Aking Anak. Dinala si Jesus sa Templo. Nang araw ng seremonyas ng paglilinis, dinala si Jesus sa Jerusalem upang iharap sa Panginoon. Sapagkat nasusulat sa Kautusan "bawat panganay na lalaki ay itatalaga sa Panginoon." Nag-alay din sila ng handog ayon sa nakasaad sa Kasulatan. Ang Pagbabalik nila Joseph, Mary at Jesus sa Nazareth. Nang mamatay na si Herod, kinausap muli ng anghel si Joseph upang magbalik na sila sa Israel. Tumuloy sila sa Nazareth bilang pagsunod sa babalang natanggap niya sa kanyang panaginip. Ang bata ay lumaking malakas at puno ng karunungan sapagkat ang pabor ng Diyos ay nasa Kanya. Ang Batang si Jesus sa Loob ng Templo (8 AD). Taon-taon nagpupunta sina Joseph at Mary sa Jerusalem para sa Passover celebration. Nang si Jesus ay 12 taon na, sila ay dumalo ng celebrasyon ayon sa kanilang nakaugalian. Nang sila ay pauwi na, hindi namalayan ni Mary at Joseph na si Jesus ay naiwan sa Jerusalem. Pagkalipas ng tatlong araw, si Jesus ay natagpuan nila sa loob ng Templo. Siya'y nakaupo kasama ng mga guro, nakikinig at nagtatanong sa kanila. Humanga ang mga nakasaksi niyon pati na ang kanyang mga magulang. Tinanong Siya ng kanyang ina kung bakit Niya ginawa iyon, lubha silang nag-alala. Sumagot Philippine Biblical Worldview Foundation Inc. 4
si Jesus ng ganito - Bakit ninyo Ako hinahanap? Hindi ba ninyo alam na Ako'y dapat mamalagi sa tahanan ng Aking Ama? Ngunit hindi nila naunawaan ang Kanyang sagot. Si Jesus ay sumama sa kanila pauwi sa Nazareth, at Siya'y naging masunurin sa kanila. Patuloy na lumaki si Jesus sa pangangatawan, lumawak ang kanyang karunungan at lalong naging kalugod- lugod sa Diyos at sa mga tao. Inihanda ni John the Baptist ang pagdating ni Jesus (26 AD). Sa ika 15th year ng paghahari ni Tiberius Caesar, si Pontius Pilate ang gobernadorya ng Judea at si Herod naman ang tetrarch ng Galilee. Sina Caiaphas at Annas ang punong mga pari. Ang salita ng Panginoon ay dumating kay John na anak ni Zechariah. Isinisigaw niya na dapat na nilang pagsisihan ang kanilang mga kasalanan sapagkat ang kaharian ng Diyos ay nalalapit na. Dahil sa katanungan sa puso ng mga taga-sunod ni John kung siya ba ang Cristo, sinabi niya sa kanila na siya ay nagbabautismo sa tubig subalit ang higit na mas makapangyarihan sa kanya ay darating. Siya ang magbabautismo sa kanila sa pamamagitan ng Banal na Espiritu. Nang tanungin si John ng mga pari at mga Levita kung siya ang Cristo o si Elijah o Propeta. Itinanggi niya ito. Sa halip, sinabi niyang siya ang tinig na sumisigaw sa wilderness na, Ihanda na ang daan para sa Panginoon, tulad ng naiulat ni Isaiah. Binautismuhan ni John si Jesus sa Jordan River (26 AD). Mula sa Galilea, si Jesus ay nagtungo sa Jordan upang magpabautismo kay John. Pinipigilan pa sana Siya ni John subalit sinabi ni Jesus na ito ang nararapat upang matupad ang lahat ng katuwiran. Si Jesus ay binautismuhan nga ni John sa Ilog Jordan. Pagkaahung-pagkaahon ni Jesus sa tubig, ang buong kalangitan ay binuksan sa Kanya at bumababa sa Kanya ang Espiritu na nasa anyo ng isang kalapati. Ang tinig mula sa langit ay nagsabing, "Ikaw ang minamahal Kong Anak na lubos Kong kinalulugdan." Si Jesus ay tinukso ng Diablo (27 AD). Pinangunahan ng Banal na Espiritu si Jesus sa wilderness. Pagkatapos Niyang mag-fasting ng 40 days at 40 nights, Siya - sa Kanyang kagutuman - ay tinukso ng diablo. Tatlong beses tinangka ni Satanas na magkasala si Jesus, subalit siya ay hindi nagtagumpay. Tatlong beses ginamit ni Jesus ang salita ng Diyos upang mapawalang bisa ang ginawang panunukso ng diablo. Pagkatapos iniwan siya ng diyablo at dumating naman ang mga anghel upang Siya'y paglingkuran. Bumalik si Jesus sa Nazareth subalit hindi Siya tinanggap doon (27 AD). Pagkatapos arestuhin si John the Baptist, pumunta si Jesus sa Galilea na puno ng kapangyarihan ng Espiritu. Kumalat ang ulat patungkol sa Kanya sa mga karatig bayan. Siya ay patuloy na nagturo sa mga sinagoga na pinarangalan ng lahat. Dumako si Jesus sa Nazareth, ang lugar kung saan siya lumaki. At tulad ng nakagawian na Niya, nagturo Siya sa sinagoga sa araw ng Sabbath. Matapos Niyang magturo, marami ang namangha sa Kanyang mga salita. Ang mga nakinig ay nagtanungan, "Hindi ba ito ang anak Philippine Biblical Worldview Foundation Inc. 5
ni Joseph?" Sinabi ni Jesus na walang propeta ang tinatanggap sa sarili niyang bayan. Sinabi pa Niya na maraming balo sa Israel nang magkaroon ng taggutom noong panahon ni Elijah subalit sa isang balo lamang siya ipinadala ng Panginoon. Maraming ketongin sa Israel noong panahon ni Elisha, subalit si Naaman lamang ang pinagaling. Dahil sa mga sinabi ni Jesus, sumiklab ang galit ng mga tao at pinalayas Siya patungong dulo ng cliff upang itulak Siya subalit Siya ay nakawala sa kanila. Ang Pagtawag kina Andrew at Simon Peter (27 AD). Habang si Jesus ay naglalakad sa tabi ng Sea of Galilee, nakita Niya ang magkapatid na Simon at Andrew na nagtatapon ng kanilang lambat sa dagat. Sinabi sa kanila ni Jesus, Sumunod kayo sa Akin at gagawin Ko kayong mangingisda ng mga tao. Agad-agad silang sumunod. Mula roon ay nakita ni Jesus ang magkapatid na James at John na nagkukumpuni ng kanilang lambat kasama ang kanilang ama na si Zebedee. Tinawag din Niya ang magkapatid, at agad din naman silang sumunod kay Jesus at iniwan ang kanilang ama. Tinawag ni Jesus sina Philip at Nathanael. Kinabukasan minabuti ni Jesus na magtungo sa Galilea. Nakita Niya roon si Philip at sinabihan na sumunod sa Kanya. Si Philip ay taga Bethsaida, kung saan sina Andrew at Simon ay taga-roon din. Nakita ni Philip ang kanyang kapatid na si Nathanael at ibinalita rito na natagpuan na niya ang Mesiyas. Noong una ay may pag-aalinlangan pa sa puso ni Nathanael. Subalit nang nagsalita sa kanya si Jesus, naniwala siyang si Jesus ay Anak nga ng Diyos. Jerusalem, 27 AD - The First Passover Pagmamalasakit para sa Templo. Malapit na ang Paskwa ng mga Judio kaya't pumunta si Jesus sa Jerusalem. Nadatnan Niya sa Templo ang mga nagtitinda ng mga hayop at mga namamalit ng salapi. Nagalit Siya kaya tinaboy Niya ang mga nagtitinda kasama ang kanilang mga hayop, itinaob niya ang mga mesa at tinapon ang mga pera. Sinabihan sila ni Jesus na huwag nilang gawing bahay kalakalan ang tahanan ng Kanyang Ama. Dahil dito'y tinanong Siya ng mga pinuno ng Judio kung anong himala ang Kanyang maipapakita upang patunayang may karapatan Siyang gawin iyon. Sinabi sa kanila ni Jesus na wasakin nila ang Templong ito at sa loob ng tatlong araw ay muli Niya itong itatayo. Lingid sa kaalaman ng mga Judio na ang tinutukoy ni Jesus na templo ay ang Kanyang katawan. Binisita ni Nicodemus si Jesus (27 AD): Isang gabi, may isang Pariseo na nagngangalang Nicodemus, na pinuno ng mga Judio, ang nagtungo kay Jesus. Sinabi niyang alam niya na si Jesus ay nagmula sa Diyos dahil sa mga bagay na Kanyang ginagawa. Sinagot siya ni Jesus na malibang ipanganak na muli ang isang tao, hindi niya makikita ang kaharian ng Diyos. Nagtaka si Nicodemus kaya't nilinaw ni Jesus ang Kanyang sinabi na maliban na ang isang tao ay ipanganak sa pamamagitan ng tubig at ng espiritu hindi siya makakapasok sa kaharian ng Diyos. Ang taong ipinanganak sa laman ay laman, at ang ipinanganak sa Philippine Biblical Worldview Foundation Inc. 6
Espiritu ay Espiritu. Ang hangin ay umiihip kung saan man nito naisin, naririnig mo ang ihip subalit hindi mo alam kung saan ito nanggagaling o kung saan man ito patungo. Ganoon din sa mga taong ipinanganak sa Espiritu. Tinanong ni Nicodemus kung paano ito magaganap. Sinabi ni Jesus kay Nicodemus, Ikaw ay guro sa Israel subalit hindi mo nauunawaan ang mga bagay na ito. Kung nagbabahagi ako sa iyo ng mga patungkol sa mundo at hindi mo ito pinaniniwalaan, paano mo pa paniniwalaan ang mga makalangit na bagay? Wala pang nakaaakyat sa langit maliban sa nakababa na mula doon, ang Anak ng Tao. Tulad nang pagtaas ni Moses sa ahas doon sa wilderness, ganoon din, ang Anak ng Tao ay dapat itaas upang ang sinumang maniwala ay magkaroon ng buhay ng walang hanggan. Nagbautismo si Jesus. Si Jesus at ang kanyang mga alagad ay nagpunta sa lupain ng Judea. Nanatili Siya roon ng kaunting panahon na kasama nila at nagbautismo ng mga tao. Bagaman hindi si Jesus mismo ang nagbabautismo, kundi ang kanyang mga alagad. Si John the Baptist ay nagbabautismo rin sa Aenon malapit sa Salim. Nagkaroon ng discussion ang ilan sa kanyang mga alagad at isang Judio patungkol sa paglilinis kaya lumapit sila kay John. Sinabi nila sa kanya na si Jesus na kanya ring binautismuhan at pinatotohanan ay nagba-bautismo rin at marami ang nagpupunta kay Jesus. Sinabi ni John sa kanyang mga alagad na alam naman nila na hindi siya si Cristo subalit siya ay naunang ipinadala. Ang nagmamay-ari sa bride ay ang bridegroom. Ang kaibigan ng bridegroom, na nakatayo sa tabi niya ay lubos na nagagalak sa tinig ng bridegroom. Samakatuwid, ang kagalakan kong ito ay lubos na. Kailangan Niyang maitaas at ako naman ay dapat maibaba. Siya na nagmula sa taas ay higit sa lahat. Siya na nagmula sa mundo ay taga-mundo at nagsasalita na parang taga-mundo. Siya na nagmula sa langit ay higit sa lahat. Siya ay nagpapatotoo sa kanyang nakita at narinig, subalit walang tumatanggap sa kanyang pagpapahayag. Ang sinumang tumanggap ng kanyang pagpapatotoo ay nagsasabing ang Diyos ay totoo. Sapagkat Siya na isinugo ng Diyos ay nagpapahayag ng mga salita ng Diyos, sapagkat ibinibigay Niya ang Espiritu ng walang pantakal. Mahal ng Ama ang Anak at ipinagkaloob na Niya ang lahat ng bagay sa Kanyang kamay. Ang sinumang naniniwala sa Anak ay may buhay na walang hanggan; ang sinumang sumuway sa Anak ay hindi magkakaroon ng buhay kundi ang galit ng Diyos ay mapapasakanya. Nakipag-usap si Jesus sa Samaritana (27 AD). Nang malaman ni Jesus na narinig ng mga Pariseo na Siya ay nagbabautismo at nagkakaroon ng mas maraming disipulo kaysa kay John (bagamat ang mga disipulo lang niya ang nagbabautismo), minarapat niyang umalis sa Judea at magtungo sa Galilea. Subalit upang makarating doon, kinakailangang dumaan Siya sa Samaria. Pagdating Niya sa bayan, pagod na Siya kaya naupo Siya sa tabi ng balon. May isang Samaritana ang sumasalok ng tubig sa balon at humingi si Jesus ng tubig sa kanya. Dahil sa ang mga Judio ay walang pakikisama sa mga Samaritano, nagtanong ang Philippine Biblical Worldview Foundation Inc. 7
babae kay Jesus kung bakit Siya na isang Judio ay nanghihingi ng tubig sa isang Samaritana. Sinagot ni Jesus ang babae, Kung alam mo ang handog ng Diyos at kung sino ang nagsasabi sa iyong, 'Bigyan mo Ako ng tubig,' siguradong hihingi ka sa Kanya at siguradong bibigyan ka Niya ng 'tubig ng buhay.' Sinabi pa ni si Jesus, Lahat ng iinom sa tubig na ito ay mauuhaw muli subalit ang sinumang uminom ng tubig na Aking ibibigay ay hindi na kailanman mauuhaw. Ang tubig na ibibigay Ko ay pagmumulan ng tubig tungo sa buhay na walang hanggan. Kaya sinabi ng babae kay Jesus na bigyan siya ng tubig na ito upang hindi na siya mauhaw at sumalok sa balon na iyon. Inutusan siya ni Jesus na tawagin ang kanyang asawa subalit sinabi ng babae na wala siyang asawa. Tumugon si Jesus na tama iyon, wala siyang asawa sapagkat lima ang kanyang asawa at ang kinakakasama niya sa kasalukuyan ay hindi rin niya asawa. Sinabi pa ni Jesus sa babae na darating ang oras na hindi na sa bundok na iyon o sa Jerusalem pa siya sasamba sa Ama. Darating ang oras na ang tunay na sumasamba sa Ama ay sasamba sa Kanya sa Espiritu at katotohanan. Ang Diyos ay Espiritu kaya Siya ay dapat sambahin sa Espiritu at katotohanan. Sinabi ng babae kay Jesus na alam niyang darating na ang Mesias na tinatawag na Cristo. Sinabi ni Jesus sa babae, Ako, na iyong kausap ay Siya na nga. Nagtaka ang mga disipulo ni Jesus nang datnan nilang nakikipag-usap Siya sa babae subalit walang nagtanong sa Kanya. Umalis ang babae at ipinamalita sa mga tao ang tungkol kay Jesus. Maraming Samaritano ang naniwala kay Jesus dahil sa patotoo ng Samaritana. Matapos nilang marinig si Jesus, mas naniwala sila hindi dahil sa patotoo ng babae kundi dahil sa mga narinig nila mula kay Jesus. Bumalik muli si Jesus sa Galilea kung saan Siya ay maluwag na tinanggap roon dahil sa mga nasaksihan nila sa Kanyang mga gawa sa Jerusalem. Ang Sermon on the Mount (27 AD). Maraming tao ay patuloy na sumunod kay Jesus. Nang makita Niya sila, umakyat siya sa bundok, naupo at nilapitan Siya ng Kanyang mga disipulo. At siya'y nagsimulang magturo. Namangha kay Jesus ang mga tao nang kanilang marinig ang Kanyang pagtuturo sapagka't nagturo Siya nang may kapangyarihan, hindi tulad ng mga tagapagturo ng Kautusan. Mas lalong hinangad ng mga Judio na si Jesus ay patayin sapagkat hindi lamang Niya sinusuway ang batas ng Sabbath, kundi tinatawag pa Niyang Ama ang Diyos na parang Sila ay magkapantay. Kaya sinabi ni Jesus sa kanila, Ang Anak ay hindi makakikilos ng sarili lamang kundi kung Philippine Biblical Worldview Foundation Inc. 8
ano ang Kanyang nakikitang ginagawa ng Ama. Sapagkat kung ano ang gawin ng Ama, ganoon din ang gagawin ng Anak. Sapagkat mahal ng Ama ang Anak at ipinakikita Niyang lahat sa Anak kung ano ang Kanyang ginagawa. At higit pa rito ang Kanyang ipamamalas upang kayo ay mamangha. Katulad nang binubuhay ng Ama ang mga patay at binibigyan Niya ng buhay, ganoon din ang Anak na nagbibigay buhay sa mga pagkakalooban Niya. Hindi huhusgahan ng Ama ang sinoman sapagkat ibinigay na Niya sa Anak ang paghuhusga upang Siya ay bigyan parangal tulad ng pagpaparangal sa Ama. Ang sinumang hindi nagpaparangal sa Anak ay hindi nagpaparangal sa Ama na nagsugo sa Kanya. Ang sinumang makarinig ng Aking salita at nagtiwala sa nagsugo sa Akin ay may buhay na walang hanggan. Hindi na siya huhusgahan, kundi nakatawid na siya sa kamatayan tungo sa buhay. Pangangaral at pagpapagaling ni Jesus. Nilibot ni Jesus ang buong Galilea. Nagtuturo siya sa mga sinagoga at ipinapangaral ang Magandang Balita tungkol sa paghahari ng Diyos. Pinapagaling din Niya ang lahat ng uri ng sakit at karamdaman ng mga tao kaya sila sumusunod sa Kanya. Maraming pinagaling si Jesus (28 AD). Nang gabing iyon, dinala kay Jesus ang mga sinasapian ng mga demonyo. Sa isang salita lamang ay pinalayas Niya ang masasamang espiritu at pinagaling ang lahat ng mga may karamdaman. Sa gayon natupad ang sinabi ni Propeta Isaias na "Inalis Niya ang ating mga kahinaan, pinagaling ang ating mga karamdaman". Tinawag si Mateo (28 AD). Isang araw, nakita ni Jesus si Mateo na nakaupo sa tanggapan ng buwis. Tinawag Niya ito at sila ay nakipagsalo sa mga maniningil ng buwis. Nang makita ito ng mga Pariseo nagtaka at napatanong sila kung bakit nakikisalo si Jesus sa mga maniningil ng buwis at sa mga makasalanan. Nang marinig ito ni Jesus, sinabi Niyang, Hindi nangangailangan ng manggagamot ang walang sakit kundi ang maysakit. Sapagkat naparito Ako hindi upang tawagin ang mga matuwid kundi ang mga makasalanan. Sources: 1The Reformation Study Bible English Standard Version Copyright Conrad Jun Tolosa Revised: March 14, 2020 All rights reserved. No part of this material may be reproduced, stored in a retrieval system, or transmitted in any form or by any means except for brief quotations for the purpose of review or comments, without the prior permission of the publisher, Philippine Biblical Worldview Foundation, Inc. Philippine Biblical Worldview Foundation Inc. 9