705 759 Tinatawag ng Diyos ang lahat 1 Ito ang sinasabi ni Yawe: 56 ng tama, "Isagawa ang katarungan at gumawa pagkat nalalapit na ang aking pagliligtas at malapit nang lumitaw ang aking kataru- ngan. 2 Masaya ang taong gumagawa nito, at ito ang pinanghahawakan, ang nangingilin sa Araw ng Pahinga at hindi ito nilalapastangan, at nag-iingat na huwag gumawa ng masama." 3 Huwag sanang masabi ng dayuhang ibi- nuklod ang sarili kay Yawe: "Tiyak na ihihiwalay ako ni Yawe sa kanyang bayan." Ni hindi dapat masabi ng eunuko: "Isang tuyot na punungka- hoy lamang ako." ISAIAS 56 ng isang bantayog at isang pangalang higit pa kaysa mga anak; bibigyan ko sila ng pangalang walang hanggan at di malilimot magpakailanman. 6 At ang mga dayuhang ibinubuklod ang sarili kay Yawe, na naglilingkod sa kanya at nag- mamahal sa kanyang Pangalan, ang lahat ng nangingilin sa mga Araw ng Pahinga na hindi ito nilalapastangan, at nananatiling tapat sa aking tipan: 7 dadalhin ko sila sa aking banal na bun- dok at bibigyang-galak sa aking bahay-dala- nginan. Tatanggapin sa aking altar ang kanilang mga susunuging handog at hain, dahil ang aking bahay ay tatawaging bahay-dalanginan para sa lahat ng bansa." 4 Pagkat ito ang sinasabi ni Yawe: "Sa mga eunukong nangingilin sa aking mga Araw ng Pahinga, at ang ikinalulugod ko ang pinipili, at ang aking tipan ang pinanghahawakan - 5 Bibigyan ko sila sa loob ng aking Bahay at mga pader 8 Ito ang sinasabi ni Yaweng Panginoon na tumitipon sa itinapong mga taga-Israel: "Titipunin ko rin ang iba pa bukod sa mga natipon na." 9 Lahat ng maiilap na hayop sa ilang, halikayo at manlapa, lahat kayong mga hayop sa gubat! Ikatlong Bahagi ng Aklat ni Isaias Nakauwi na ang mga Judio sa kanilang bayan, ngunit hindi pa nagaganap ang mga milagrong ipinahayag sa mga kabanata 40-55 ng aklat na ito. Isang dukhang komunidad ang nagsisikap na maitayo ang sarili at malutas ang lahat ng klase ng problemang hatid ng pag-okupa ng iba sa kanilang lugar sa loob ng pitumpung taong pagkatapon. Isang propetang di natin alam ang pangalan ang sumasaksi sa mga panimulang ito. Ipinahahayag niya na dumarating ang Diyos para maghiganti sa kanyang mga kaaway; may nasa loob ng Israel na kabilang sa komunidad na ayaw lumayo sa kanilang mga pagkakasala, at may nasa labas din. Higit sa lahat, dumarating ang Diyos para iligtas ang mga magbabalik sa kanya, hindi lamang ang mga nasa komunidad kundi ang mga dayuhan man. Sa sarili niyang pamamaraan, ipinagpapatuloy ng propeta ang masigasig na paglalarawan sa Sion-Jerusalem at sa Mesiyas nito. Ang Sion-Jerusalem ang mahal ng Diyos at malapit nang idaos ang kasal. Darating ang Mesiyas kasama ng Espiritu ni Yawe upang ihatid ang kanyang Ebanghelyo sa mga dukha. Ang mga tula ng propetang ito ang bumubuo sa mga kabanata 56-66 ng Aklat ni Isaias. May magandang kaayusan at sukat ang mga tulang ito, at natatapat sa kalagitnaanan ang pahayag tungkol sa bagong Sion. 56:1-8. Bukas ang bayan ng Diyos para sa lahat 56:9-58. Mga sumbat, babala at pangako 59:1-4. Pag-amin ng mga kasalanan 59:15-20. Ang paghihiganti ng Diyos 60. Ang bagong Jerusalem 61. Sumasaakin ang Espiritu ni Yawe. 66:18-24. 65 at 66:1-17. 63:7 64:11. 63:1-6. 62. 61.
ISAIAS 56 10 Bulag ang mga bantay ng Israel: lahat sila'y walang alam, lahat sila'y mga piping aso, hindi sila makatahol, pahiga-higa at nangangarap at mahilig matulog. 11 Mga matatakaw na asong walang kabusu- sa mataas, matayog na bundok; umakyat ka roo't doon naghahandog. 8 Inilagay mo ang iyong mga paganong imahen sa likod ng iyong mga pinto at mga hamba. Oo, lumayo ka sa akin, hinubaran mo ang iyong higaan at ika'y sumampa, at pinalawak ang iyong gan! Mga pastol na walang pang-unawa! Bawat isa'y nagkanya-kanyang lakad ayon sa sariling kapakanan. 12 "Halikayo, magdadala ako ng alak, at mag-inuman tayong lahat. Bukas ay magiging katulad din ng ngayon, o baka mas higit pa." kama, at nakipagdiwang ka sa kanila - nakipag-isa sa kanila na ang mga kama ay gusto mo at tiningnan ang kanilang kahubaran. 9 Pumunta ka sa diyos na si Molek, naglagay ng maraming pabango at langis ng olibo; 57 1 Ang taong matuwid ay pumapanaw, at walang nababahalang sinuman. Ang taong mabait ay kinukuha, at walang sinumang nakauunawa na ang matuwid ay kinukuha dahil sa dumarating na kasamaan; 2 ang lumalakad sa matuwid na daan ay papasok sa kapayapaan, mamamahinga sa kanyang himlayan. 3 Ngunit magsilapit kayong mga anak ng mangkukulam, mga supling ng mga nakikiapid at mga ba- baeng bayaran! 4 Sino'ng inyong pinagtatawanan, sino'ng iniismiran at dinidilaan? Di ba't kayo'y mga anak ng kasalanan, lahi ng kasinungalingan? 5 Nag-aapoy kayo sa pagnanasa sa lilim ng mga punong malalabay, isinasakripisyo ninyo ang inyong mga anak sa mga tabing-ilog at guwang sa talampas. 6 Nasa mga diyus-diyusan ang inyong mga puso - sa makikinis na mga bato sa ilog. Binuhusan ninyo iyon ng inuming hain at hinandugan ng alay na pagkain. Maipagwawalang-bahala ko ba ang mga ito? 7 Gumawa ka ng iyong higaan pinapunta mo sa malayo ang iyong mga sugo at pinababa sa lugar ng mga patay. 10 Pagod ka na sa hinaba-haba ng iyong daan ngunit hindi ka pa rin nagsasawa pagkat nakatagpo ka ng panibagong lakas kaya hindi nanghina. 11 Sino ang lubha mong kinatatakutan at pinangangambahan kaya ako'y pinagsisinungalingan? Hindi mo na ako inalala, inalisan ng puwang sa iyong puso. Di ba't dahil sa matagal na akong di umiimik kaya wala ka nang pitagan sa akin? 12 Ngunit ngayo'y ibubunyag ko ang iyong kabutihan at lahat mong mga gawa na hindi magiging maganda para sa iyo. 13 Sa pagtawag mo'y iligtas ka ng iyong mga diyus-diyusan. Silang lahat ay ililipad ng hangin, maglalaho sa isang buga lamang. Ngunit magmamana sa lupain ang nananalig sa akin at magmamay-ari sa aking Banal na Bundok. 14 At sasabihin: "Maghanda, maghanda, magbukas ng daan, alisin ang hadlang sa daraanan ng aking bayan." 15 Pagkat ito ang sinasabi ng Kataas-taasang nakaluklok magpakailanman, na ang Panga- lan ay banal: Walang kapayapaang walang katarungan "Nananahan akong mataas at banal ngunit naroon din ako sa nagsisisi at aba sa espiritu upang pasiglahin ang espiritu ng mga aba at bigyang-buhay ang puso ng mga nagsisisi. 56.1 Ang batas ng Judio, ayon sa kaisipan ng mga panahong iyon, ay nagbubukod sa mga dayuhan, sa ilang pagkakataon, pati na sa mga eunuko o mga lalaking kapon, sa mga panrelihiyong pagtitipon. Ipinapakita ng propeta na hindi sang-ayon ang Diyos sa gayong mga pagtatangi. 56:9-57: Narito ang mga tulang laban sa mga pinuno ng Juda at sa pagsamba sa diyus-diyusan na kaparehong-kapareho ng nasa Jeremias. 760
761 ISAIAS 58 16 Hindi ako mang-uusig sa habang panahon at hindi laging magagalit, at baka ang tao'y panghinaan ng loob - ang hininga ng buhay na aking nilalang. 17 Sumandali akong nagalit sa kanyang kasamaan, pinarusahan ko siya at ikinubli ang aking mukha pagkat wala siyang gustong pakinggan kundi sarili niyang kalooban. 18 Nakita ko nga ang kanyang daan; pagagalingin ko siya, aaliwin at pasasaganain, 19 at bibigyan ng ngiti ang mga labi ng mga nagluluksa sa kanya: Kapayapaan! Kapayapaan sa nasa malayo, gayundin sa nasa malapit," sabi ni Yawe. "Oo, pagagalingin nga kita. 20 Ngunit ang masama'y parang dagat na inuunos, walang katahimikan, putik at burak ang isinusuka ng mga alon. 21 Walang kapayapaan ang masama," sabi ng aking Diyos. Ang ayunong ikinalulugod ng Diyos 58 1 Sumigaw nang malakas at huwag mangamba, ilakas ang iyong tinig tulad ng trompeta; ipamukha sa bayan ko ang kanilang mga pagkakasala at sa angkan ni Jacob ang kanilang kasalanan. 2 Totoo bang hinahanap nila ako araw-araw, at ninanais malaman ang aking mga daan gaya ng isang bansang gumagawa ng tama at di tumatalikod sa utos ng kanilang Diyos? Gusto ba nilang malaman ang makatarungang batas at manatiling malapit sa kanilang Diyos? 58.1 Nag-aayuno kami at ikaw ay hindi. Nag- aayuno ang mga taga-Juda para marinig ng Diyos ang kanilang mga kahilingan. Maaaring ito'y mga pam- bayang panalangin para humingi ng ulan. Katulad sila ng maraming tao sa ngayon na nagrereklamo. "Wa- lang Diyos pagkat napakaraming kasawian." Totoo bang hinahanap nila ako, gaya ng isang bayang gumagawa ng mabuti? Sa kabila ng pag- kakaroon ng tahimik na budhi, nababahala sila sa katahimikan ng Diyos. Baka may kung anong kasa- lanan silang nagawa na hindi nila alam. Maaari kayang gusto ng Diyos na makitang humihingi ng kanyang pagpapala ang taong aba? Kaya nahihiga sila sa sako at abo. At katulad sila ng maraming Kristiyanong nasisiyahan na sa pagiging Kristiyanong gumagawa nang hindi nakikitang ang paggawang hinahanap ng Diyos ay magbigay ng kapayapaan sa lahat ng tao. Kaipala'y basta lamang ito pagyuyuko ng ulo? Hindi nais ng Diyos ang pagkamatay ng makasalanan ni ang pagkaaba ng kanyang nilalang. Mahal ng Diyos ang mga tao, mahal niya ang lahat at hindi lamang ang maliliit na may-ari ng lupa sa Juda na nababalisa dahil sa kanilang pananim. Mahalaga din sa kanya ang mga manggagawa at mga alipin ng maliliit na mga may- lupang ito. Malinaw ang hinihingi ng Diyos: pag- kakalag sa mga tanikala ng kawalang-katarungan at pakikibahagi sa lahat. Pagkalag sa mga tali ng pamatok. Masusulyapan dito ang malaking pagsisikap na hinihingi sa lahat para wakasan ang lahat ng uri ng pang-aalipin. Mula sa maliliit na pribilehiyong pinag-aagawan ng mga kasa- mang manggagawa hanggang sa mga batas na nagpa- panatili sa gipit na kalagayan ng mga grupo. Sirain ang pamatok na iniaatang ng mga lalaki sa kani-kanilang
ISAIAS 58 3 "Bakit pa kami nag-aayuno," tanong nila, "samantalang di mo man lang iyon nakikita? Nagpapakasakit kami ngunit di mo napapansin." Ngunit, tingnan ninyo, sa araw ng inyong ayuno, wala kayong pinalalampas na pagkakataon at pinipilit gumawa ang lahat ninyong trabahador. 4 Oo, nag-aayuno nga kayo pero nauuwi naman sa away at pagtatalo, at pagsusuntukan ng mga kamao ng kasamaan. Hindi ang klase ng inyong pag-aayuno ngayon ang makapagpaparinig ng inyong tinig sa itaas. 5 Ganito ba ang ayunong kinalulugdan ko, isang araw para magpakumbaba ang tao? Pagtungo na lamang ba ito gaya ng tambo at paggamit ng sako at abo? Ito ba ang tinatawag mong pag-aayuno na isang araw na kalugud-lugod kay Yawe? 6 Di ba't ito ang ayunong kinalulugdan ko: lagutin ang tanikala ng kawalang-katarungan, at kalagin ang mga tali ng pamatok; palayain ang mga api, at wasakin ang lahat ng pamatok; 7 ibahagi ang iyong pagkain sa nagugutom, patuluyin ang mga dukhang walang masilungan, damitan ang nakikita mong hubad at huwag talikuran ang sarili mong dugo at laman. 8 At parang umagang magbubukanliwayway ang iyong liwanag, at ang paggaling mo'y agad na lilitaw. Ang pagkamatuwid mo'y mangunguna sa iyo, Luwalhati ni Yawe ang tanod sa likod mo. 9 Tatawag ka at tutugunin ni Yawe, sisigaw ka at sasabihin niyang "Narito ako." asawa, hanggang sa mga alitan ng magkakapwa-tao na walang may gustong gumawa ng unang hakbang. Pagwasak sa lahat ng pang-aalipin. Hindi sapat ang "pagbabalik-loob" sa Diyos "mula sa puso"; naga- ganap ang pagbabago kasabay ng pagbabago ng mga tao at institusyon. Dahil ginagawa tayo ng mga ito na kabahagi sa mga kawalang-katarungan at kasalanan ng lipunang ating ginagalawan. Di-mabilang na mga kasalanan: katiwalian, pagbibili ng sarili, karahasan ang bunga ng kolonyalismo at ng kalakip nitong de- pendensiyang ekonomiko at kultural. Pakikibahagi sa nagugutom. At iyon sa pandaig- digang antas ay iisa, ang kaisa-isang Adan na ang ulo ay si Kristo. Ang liwanag mo'y mamimitak na parang umaga. Nakikita natin ang mga lider ng mga bansa na nag- titipon, nag-uusap at nag-aaral para malutas ang ma- lulubhang problema ng sangkatauhan. Ngunit walang liwanag na sumisikat. Alam natin na ang pananaliksik ng isang siyentipiko ay hindi tuwirang humahantong sa mga dakilang pagkatuklas. Sa halip, kadalasa'y bigla na lamang natatagpuan ang solusyon kung saan hindi inaasahan. Ganito rin ang mga problema ng tao: walang magawa ang mga teoretikong solusyon. Ngunit may matatagpuang di-inaasahang mga pa- mamaraan kung tatanggapin ng bawat bansa at bawat panig ng lipunan na magbahagi at lumayo sa pani- niil. 762
763 ISAIAS 59 Kung aalisin mo sa iyong piling ang pamatok, ang nandudurong daliri at masasakit na salita, 10 kung magmamalasakit ka para sa nagugutom at bibigyang-ginhawa ang mga api, ang liwanag mo'y magniningning sa karimlan, ang iyong gabi'y matutulad sa katanghaliang-tapat. 11 Lagi kang papatnubayan ni Yawe, bibigyang-ginhawa sa mga tigang na lugar. Palalakasin niya ang iyong mga buto, matutulad ka sa harding husto sa dilig, tulad ng bukal na laging may tubig. 12 Muling itatayo ang dati ninyong mga guho, ibabangon ang matatandang pundasyon; tatawagin kang Tagapagkumpuni-ng-Sirang-Pader, ang 13 Kung ihihinto mo ang paglapastangan sa Araw ng Pahinga nagsisinungaling, ipinagbubuntis ang kagulu- han at ipinanganganak ang kasamaan. at paggawa ng tanang magustuhan sa aking araw na banal, kung tatawagin mong Kalugud-lugod ang Araw ng Pahinga at Kapita-pitagan ang banal na araw ni Yawe, kung ipagpipitagan mo iyon sa di pagpunta sa iyong mga lakad, sa di paggawa ng balanang magustuhan, at di pagsasalita ng walang kabuluhan - 14 kung gayo'y liligaya ka kay Yawe, sa kaitaasa'y matagumpay kang manganga- bayo at magpipiging sa pamana ni Jacob na iyong 5 Mga itlog ng ahas ang kanilang nililimliman, at sapot ng gagamba ang hinahabi; mamama- tay ang kumain ng kanilang mga itlog, at sa bawat itlog na mabasag ay ahas ang lalabas. 6 Hindi mahahabing damit ang kanilang si- nulid. Walang sinumang matutulungan ang ka- nilang mga gawa; masama ang kanilang mga gawa at karahasan ang nasa kanilang mga kamay. 7 Mabilis ang kanilang mga paa sa kasa- maan, nagdudumali sa pagbubuhos sa dugo ng walang-malay; masama ang kanilang mga balak, at sa kanilang mga dinaraanan, lagim, gulo at pagkawasak ang naiiwan. ama pagkat bibig nga ni Yawe ang nagsalita. Salmo ng penitensya 59 1 Hindi nga napakaikli ng bisig ni Yawe upang hindi makapagligtas; ni napakabingi ng kanyang mga tainga upang hindi makarinig. 2 Ngunit ang mga kasamaan ninyo ang nag- lalayo sa inyo sa inyong Diyos. Dahil sa inyong mga kasalanan, nagtakip siya ng mukha upang hindi kayo marinig. 3 Tigmak sa dugo ang inyong mga kamay, at ng kabuktutan ang inyong mga daliri, kasinu- ngalingan ang namumutawi sa inyong mga labi, kabulaanan ang ibinubulung-bulong ng inyong dila. 8 Wala silang alam sa kapayapaan, walang katarungan ang kanilang mga daan; gumawa sila ng liku-likong mga landas, at ang lumalakad doo'y walang kapayapaan. 9 Kaya katarungan sa ami'y malayo at ang pagkamatuwid sa ami'y di umaabot. Naghintay kami ng liwanag, ngunit pawang karimlan; ng kaliwanagan, ngunit lumakad kami sa dilim. 10 Sinasalat namin ang pader tulad ng bulag, nangangapa tulad ng mga walang mata. Kami'y nadarapa sa katanghaliang-tapat na parang takipsilim, at kami ay patay sa gitna ng aming kasa- lanan. 11 Lahat kami'y umuungol na parang mga 4 Walang katarungan ni katotohanan sa kani- lang mga usapin; sumasandig sila sa wala at oso, tumataghoy na parang mga kalapati.
ISAIAS 59 Naghintay kami ng katarungan, ngunit wala; ng pagliligtas, ngunit malayo pa rin sa amin. 12 Pagkat labis kaming nagkasala sa harap mo, saksi laban sa amin ang aming mga sala. Inaamin namin ang aming mga pagsuway, at nababatid ang aming mga pagkakasala. 13 Pinagtaksilan nami't pinaghimagsikan si Yawe; lumayo kami sa aming Diyos, nagbalak ng karahasa't paghihimagsik, nag-isip at nagbubulong ng kasinungalingan mula sa puso. 14 Pinalayas ang katarungan, nanatiling malayo ang batas; ang katotohana'y nadapa sa liwasan, at di nakapasok ang matuwid. 15 Pinabayaan ang katotohanan, at pinag-uusig ang lumalayo sa masama. Kumilos ang Panginoon Nakita ito ni Yawe, at masama sa kanyang paningin na wala na ang katarungan. 16 Nakita niya na wala isa man, nangilabot siya na wala isa mang kumikilos kaya lumaban siya para sa kanyang sarili 764 at ang kanyang katarungan ang umalalay sa kanya. 17 Ibinaluti niya sa dibdib ang Katarungan, at sa ulo'y ang helmet ng Kaligtasan, isinuot ang damit ng Paghihiganti at ibinalabal ang kapa ng Paninindigan. 18 Susuklian niya ang halaga ng mga gawa - poot sa kanyang mga kaaway, ganti sa kanyang mga kalaban. 19 Ipagpipitagan ng mga nasa Kanluran ang Ngalan ni Yawe at ng mga nasa Silangan ang kanyang Kaluwalhatian pagkat darating siyang tulad ng pinigil na baha na itinataboy ng hininga ni Yawe. 20 Subalit darating siya bilang Manunubos sa Sion at sa mga taga-Jacob na nagsisisi sa kanilang mga sala, wika ni Yawe. 21 Sa ganang akin, ito ang aking pakikipag- tipan sa kanila, sabi ni Yawe. Ang aking espiritu na sumasainyo, at ang aking mga salita na inilagay ko sa inyong bibig ay hindi kailanman lilisan sa inyong bibig ni sa bibig ng inyong mga anak o ng inyong mga inapo mula ngayon at magpakailanman, wika ni Yawe. Sumisikat sa iyo ang Luwalhati ni Yawe 60 1 Bumangon ka, magningning, pagkat dumating na ang iyong liwanag. Ang kaluwalhatian ni Yawe sa iyo ay sumisikat. 2 Masdan, nababalot pa ng dilim ang lupa, at ng makapal na ulap ang mga bayan. Ngunit sumisikat si Yawe sa iyo, at lumilitaw sa iyo ang kanyang kaluwalhatian. 3 Lumalakad ang mga bansa sa iyong liwanag, at ang mga hari sa ningning ng iyong bukanliwayway. 59.15 Inilalahad si Yawe bilang isang man- dirigma tulad sa 63:1. May mga sandata siya na nararapat sa kanyang paghahari: - Katarungan. Ang ibig sabihin nito'y ang lakas ng Diyos na dumarating para maggawad ng katarungan sa lupa. - Kaligtasan. Ito ang ganap na pagpapalaya sa tao pagkawasak. Bigla itong pinagbabagong-anyo sa liwa- nag ng Jerusalem sa hinaharap, puno ng mga yaman ni Yawe ang lunsod na magiging asawa ng Panginoon. Doon magkakatotoo ang lahat ng minimithi ng sangkatauhang dinalisay at tinipon sa liwanag ng Diyos (tingnan Pag 21). Doon magkakaroon ng kaganapan ang lahat ng inaasam ng sangkatauhan. para maging banal. - Sigasig. Ito ang selosong pag-ibig ng Diyos para sa mga tapat sa kanya. Babanggitin sa Aklat ng Karunungan ang mga salitang ito sa 5:17 at pati ni Pablo sa Ef 6:14. Nakatuon ang mga pangakong ito sa mga hantu- ngang dapat pagtuunang-pansin ng Iglesya. Nasa kanya at sa kanya dapat matipon ang lahat ng tunay na yaman ng sangkatauhan: pananampalataya, pang- unawa, kapatiran. 60.1 Pinagmamasdan ng propeta ang hamak na Jerusalem na bahagya lamang nakababangon sa "Itunghay ang iyong ulo, O Jerusalem. Masdan ang makapal na taong nagtatayo at naghahanap. Sa mga laboratoryo at mga paaralan, sa mga disyerto
765 ISAIAS 60 4 Tumingin ka at masdan ang paligid: nagtitipon silang lahat at dumarating sa iyo - ang mga anak mong lalaki mula sa malayo, ang mga anak mong babaeng kinakalong. 5 Magliliwanag ang mukha mo sa tanawing ito; kakaba-kaba ang iyong puso at mapupuspos ng ligaya. Dadalhin sa iyo ang yaman ng dagat, darating sa iyo ang yaman ng mga bansa. 6 Matatabunan ka ng napakaraming kamelyo, mga batang kamelyo ng Madian at Efa. Darating ang lahat ng taga-Saba, may dalang ginto at insenso, at ipinapahayag ang papuri kay Yawe. 7 Titipunin sa iyo ang lahat ng kawan ng Kedar, mapapasaiyo ang mga lalaking tupa ng Nebayot para maging kalugud-lugod na hain sa aking altar pagkat pagagandahin ko ang luwalhati ng aking Bahay. 8 Sino ang mga iyon na lumilipad na parang ulap, parang mga kalapating pauwi sa kanilang mga pugad? 9 Ah, mga barko ang mga iyon, at nasa unahan ang mga barko ng Tarsis pagkat sa akin na ngayon umaasa ang mga pulo, dala nila ang iyong mga anak buhat sa malayo, taglay ang kanilang ginto at pilak para sa Ngalan ni Yaweng iyong Diyos, ang Banal ng Israel - pagkat ikaw ay niluwalhati niya. 10 Itatayong muli ng mga dayuhan ang iyong mga pader, paglilingkuran ka ng kanilang mga hari. Pagkat kung sa galit ko ma'y hinampas ka, sa kabutihang-loob nama'y kahahabagan kita. 11 Magiging laging bukas ang iyong mga pintuan, hindi isasara sa araw at gabi upang tanggapin mo ang yaman ng mga bansa Oo, ang bansang ito'y wawasakin! 13 Darating sa iyo ang luwalhati ng Lebanon, ang pino, gayundin ang sipres at agoho, upang palamutihan ang aking santuwaryo at bigyang-luwalhati ang tuntungan ng paa sa pangunguna ng kanilang mga hari. 12 Pagkat lilipulin ang bansa o kaharian na di maglilingkod sa iyo. ko. 14 Nakayukong darating ang mga anak ng mga naniil sa iyo; at sa mga pabrika, sa napakalawak na larangan ng lipunan. Nakikita mo ba ang lahat ng taong ito na nagpu- punyagi? Lahat ng ito - sa sining, sa siyensiya at pilosopiya - para sa iyo ang lahat ng ito! Tayo na, iunat ang iyong mga braso at buksan ang iyong puso at tanggapin gaya ng iyong Panginoong Jesus ang dagsang ito ng nag-uumapaw na sigla ng tao. Tang- gapin ang dagtang ito sapagkat kung wala ang binyag nito, malalanta kang walang mithiin, parang bulaklak na walang tubig. At ingatan mo ito sapag- kat kung wala ang araw mo, mangangalat ito sa mga baog na sanga" (Teilhard de Chardin).
ISAIAS 60 magpapatirapa sa harap mo ang lahat ng sa 766 Tatawagin mong Kaligtasan ang iyong mga iyo ay humamak. pader Tatawagin ka nilang Lunsod ni Yawe, ang Sion ng Banal ng Israel. 15 Pinabayaan ka man, kinamuhia't iniwa- at Pagpupuri ang iyong mga pintuan. 19 Hindi na ang araw ang magiging liwanag mo sa maghapon, san, gagawin kitang dangal na walang hanggan at kaligayahan ng lahat ng salinlahi. 16 Sususuhin mo ang gatas ng mga bansa, aarugain ka sa dibdib ng mga hari. Makikilala mong ako si Yawe, ang iyong Tagapagligtas, ang iyong Manunubos, ang Lakas ni Jacob. 17 Sa halip na tanso, dadalhan kita ng ginto; pilak, sa halip na bakal; sa halip na kahoy, dadalhan kita ng tanso; bakal, sa halip na kahoy. Sa halip na mga katiwala, magkakaroon kayo ng kapayapaan; ng katarungan sa halip na mga mapaniil na ni ang ningning ng buwan ang tatanglaw sa iyo. Sapagkat si Yawe ang walang hanggang li- wanag mo, at ang iyong Diyos ang luwalhati mo. 20 Hindi na lulubog ang iyong araw, ni matutunaw pa ang iyong buwan pagkat si Yawe ang walang hanggan mong liwanag at magwawakas ang mga araw ng iyong pagluluksa. 21 Magiging matuwid ang buo mong bayan, aariin nila magpakailanman ang lupa - sila ang usbong ng aking itinanim, ang gawa ng aking mga kamay para sa aking ikaluluwalhati. 22 Ang pinakakaunti sa inyo ay magiging kapatas. sanlibo, 18 Di na maririnig ang karahasan sa iyong ang pinakamaliit ay magiging malakas na lupain, bansa. ni guho o pagkawasak sa iyong mga hang- ganan. Ako si Yawe, aapurahin ko itong gawin sa takdang panahon. Sumasaakin ang Espiritu ng Diyos 61 1 Sumasaakin ang Espiritu ng Panginoong Yawe, sapagkat itinalaga ako ni Yawe upang ihatid ang mabuting balita sa mga dukha. Sinugo niya ako upang pagalingin ang pusong sugatan, upang ipahayag ang kalayaan sa mga itinapon at ang pagpapalaya sa mga bilanggo; 2 upang ipahayag ang taon ng kabutihang-loob ni Yawe at ang araw ng paghihiganti ng ating Diyos; 61.1 Inaalaala ng propeta ang misyong tinang- gap niya sa Diyos, ipahayag sa mga Judiong unang nakabalik sa Jerusalem na pagpapalain ng Diyos ang kanilang mga pagsisikap. Muling itatayo ang mga guho: mas malaking bilang ng mga kapatid ang mag- sisiuwi mula sa mga bansang kanilang kinatapunan; dapat magtiyaga ang mga nag-aalinlangan o nasisira- ang-loob sapagkat agad na darating ang Diyos upang dalawin ang kanyang bayan. Sa pagsasalita sa sinagoga ng Nazaret, binasa ni Jesus ang tekstong ito at sinabi: "Isinakatuparan ito ngayon"(Lc 4:21). At sinabi ng mga nakarinig sa kanya:"Dinalaw ng Diyos ang kanyang bayan." Ngunit tayo ngayo'y nagtatanong: Kung dinala rito ni Kristo ang kaligtasan ng Diyos, dalawampung dantaon na ang nakararaan, bakit maraming tao pa ang naghihintay ng magandang balita ng kanilang paglaya? Dahil isang binhi ang Ebanghelyo at hindi ang agad- agad na pagbabago ng mundo ang hatid ng Muling Pagkabuhay. Kung nagkaroon ng labinlimang dan- taong paghahanap at pagsubok ang mga Judio bago dumating ang kanilang Tagapagligtas, paano maka- kamit ng ibang mga bayan ang ganap na kapayapaan ng Kaharian ng Diyos kung hindi muna sila magdaraan sa malalaking pagsubok bago muling dumating si Kristo? Labis na ngang pagpapala ang makapiling natin siya at sumasaatin ang Espiritu niya. Magpagaling, mang-aliw; pabango at bulaklak; puspos tayo ng kaligayahan dahil sa pagdating ng Diyos sa kanyang bayan; walang takot ni pagka- bagot na napakalimit ay nasa puso ng mga gawaing panrelihiyon.
767 ISAIAS 62 3 upang aliwin ang lahat ng nagluluksa; upang lagyan sila ng kuwintas na bulaklak sa halip na abo, ng langis ng kagalakan sa halip ng pagluluksa, ng damit ng pagpupuri sa halip ng kawalang-sigla. Tatawagin silang mga punungkahoy ng katarungan na itinanim ni Yawe para sa kan- yang ikaluluwalhati. tulad ng lalaking ikinakasal na suot ang kanyang turban, tulad ng babaeng ikinakasal na suot ang 4 Itatayo nilang muli ang matatandang guho, muling ititindig ang mga lugar na matagal nang salanta, muling itatatag ang mga lunsod na wasak, matagal nang wasak sa mga sali't salinlahi. 5 Mga dayuhan ang magpapastol sa inyong mga kawan, mga banyaga ang gagawa sa inyong mga bukid at ubasan. 6 At tatawagin kayong mga pari ni Yawe, pangangalanang mga tagapaglingkod ng ating Diyos. Kakain kayo mula sa kasaganaan ng mga bansa at ipagmamalaki ang kanilang mga kayamanan. 7 Ibayong kahihiyan ang tinamo ng aking bayan, kadustaan ang naging bahagi nila; ibayong bahagi ang mapapasakanila sa kanilang lupain; bibigyan ko sila ng ligayang walang hang- gan. 8 Pagkat akong si Yawe ay nagmamahal sa katarungan, namumuhi sa pagnanakaw at pa- niniil. Ibibigay ko ang karampatan nilang gan- timpala at makikipagtipan sa kanila sa habang panahon. kanyang mga alahas. 11 Pagkat kung paanong pinasisibol ng lupa ang kanyang mga supling, at pinatutubo ng hardin ang mga inihasik dito, gayundin pasisibulin ni Yaweng Panginoon ang katarunga't pagpupuri sa harap ng lahat ng bansa. Kalulugdan ka ng iyong Diyos 62 1 Alang-alang sa Sion, di ako magsa- sawalang-imik, alang-alang sa Jerusalem, di ako manana- himik, hanggang maningning na sumikat ang kan- yang katarungan at parang sulong magliyab ang kanyang pag- liligtas. 2 Makikita ng mga bansa ang katarungan mo at ng lahat ng hari ang kaluwalhatian mo. Tatawagin ka sa isang bagong pangalan na ipapahayag ng bibig ni Yawe. 3 Ikaw ay magiging kahanga-hangang ko- rona sa kamay ni Yawe, 9 Makikilala sa mga bansa ang kanilang lahi, at sa mga bayan ang kanilang mga anak. Lahat ng makakikita'y kikilanlin sila na isang liping pinagpala ni Yawe. 10 Lubusan akong nagagalak kay Yawe, ang kaluluwa ko'y naliligayahan sa aking Diyos, pagkat dinamtan niya ako ng pagliligtas, binalabalan ng katarungan, isang pangmaharlikang alahas sa kamay ng iyong Diyos. 4 Hindi ka na tatawaging Ang Iniwan, ang lupain mo'y di na tatawaging Ang Pina- bayaan, ngunit tatawagin kang Aking Kinalulugdan at ang lupain mo'y Ang Ikinasal. Pagkat kalulugdan ka ni Yawe at ang lupain mo'y ikakasal. 62.1 Maiuukol dito ang sinabi tungkol sa kabanata 60. Sa isang nababagong paraan, inuulit ng tulang ito ang sinabi tungkol sa darating na Jerusalem sa 4:2 at sa mga kabanata 40-55. Ang Jerusalem, permanenteng siyudad ng mga anak ng Diyos, asawa ng Panginoon, tigib ng kanyang yaman, at binibigyang-lugod ang kanyang Diyos. Bakit maraming beses tayong pinaaalalahanan ng Diyos tungkol sa mga kababalaghang hindi pa nagkaka- totoo? - Para manatili tayong umaasa sa gitna ng mga pagsubok at panahong walang katiyakan (kaya binibigyang-sigla tayo ni Pablo sa Roma 8:16). At sa pagkakataong lumalabas na mabuti ang mga bagay- bagay at puno tayo ng makalupang pag-asa, ang pananaw ding iyon ang dapat tumulong sa atin na makalayo sa lahat ng ito, sa pagkaalam na may higit pang mabuting naghihintay sa atin. - Sa kabilang dako naman, narito na ang maka- langit na Jerusalem. Ibinigay na sa kanya na sumapi sa Iglesya ang mga pagpapalang ipinangako kay David na kababanggit pa lamang natin. Tinatamasa na nila ang mga iyon sa pagtanggap nila ng mga kaloob ng Espiritu Santo (tingnan Gawa 13:34). Inaanyayahan tayo ng mga pahinang ito na makita ang pag-gawa ng Diyos sa daigdig sa pamamagitan ng Iglesya.
ISAIAS 62 5 Kung paanong pinakakasalan ng binata ang 768 at kung paanong ikinalulugod ng nobyo ang dalaga, nobya, gayon ka rin pakakasalan ng gumawa sa iyo; gayon ka rin ikalulugod ng iyong Diyos. Aani ang naghahasik 6 Naglagay ako ng mga tanod sa mga pader mo, O Jerusalem, maghapo't magdamag silang di mananahimik. Kayong mga tagapagpaalala ni Yawe, huwag kayong tumigil, 7 at huwag din ninyo siyang tigilan hanggang maitayo niya ang Jerusalem at magawa itong dangal ng daigdig. 8 Isinumpa ni Yawe sa kanyang kanang kamay at sa kanyang malakas na bisig: "Kailanma'y di ko na ibibigay ang iyong trigo sa iyong mga kaaway, ni ang mga dayuha'y iinom pa ng bagong alak na iyong pinagpagalan. 9 Ngunit sila mismong nag-aani ng trigo ang kakain nito at magpupuri kay Yawe; sila mismong namimitas ng ubas ang iinom nito sa mga pasilyo ng aking santuwaryo." 10 Magsidaan, magsidaan sa mga pintuan! Ihanda ang daan ng bayan, itayo, ayusin ang daan, linisin, alisan ng bato; maglagay ng bandila sa itaas para sa mga bayan. 11 Ipinahayag ni Yawe hanggang sa dulo ng daigdig: "Sabihin sa Dalagang si Sion - Tingnan mo, dumarating na ang iyong Taga- pagligtas! Dala niya ang gantimpala ng kanyang ta- gumpay, nangunguna sa kanya ang mga samsam." 12 Sila'y tatawagin nilang Ang Banal na Bayan, Ang mga Tinubos ni Yawe; at ika'y tatawaging Ang Inalagaan, Ang Lunsod na Hindi na Pinabayaan. Ba't pula ang damit mo? 63 1 Sino itong dumarating galing sa Edom, galing sa Bosra, nakadamit ng pula? Sino itong nakadamit nang maringal, at taas-noong lumalakad? "Ako ang nangungusap ng katarungan, makapangyarihan para magligtas." 63.1 Damhin ang mabangis na ganda ng tulang ito. Sinamantala ng kalapit na bayan ng Edom ang pagkawasak ng Jerusalem. Nakisama sila sa mga mangwawasak at nakibahagi sa pananamsam. Kaya naging sapat ang simpleng pagbanggit sa pangyaya- ring iyon para pukawin sa mga Judio ang paghaha- ngad na maghiganti. Hinangad nga ng mga propeta ang pagkawasak ng isang bansang lantaran ang kasa- lanan at walang anumang misyon sa mga plano ng Diyos. Nalalahad sa tulang ito na para bang ang Diyos mismo ang nagsasalaysay ng kanyang tagumpay laban sa mga bayang pagano. Nagkaroon ng ibang matalinhagang kahulugan ang tulang ito para sa mananampalataya pagkaraan ni Kristo: si Kristong tigmak ng sariling dugo (tingnan Pag 19:13) ang nakikita nila sa katauhan ng bayani. Ito ang tunay na tagumpay ng Diyos at ang kanyang paraan ng pagpapanumbalik sa katarungan.
769 ISAIAS 63 2 Bakit damit mo'y simpula ng suot ng mga nasa pisaan ng ubas? 3 "Mag-isa akong nagpisa ng ubas, walang kasama isa man sa aking bayan; pinisa ko sila sa aking galit, at tinapakan sa aking poot, nagtalsikan sa damit ko ang kanilang katas at minantsahan ko ang buo kong kasuutan. 4 Pagkat ipinasya ko ang araw ng paghihiganti, at sumapit na ang taon ng aking pagtubos. 5 Tumingin ako at wala isa mang kumilos, nagulat ako at wala isa mang umalalay kaya lumaban ako para sa aking sarili at ang aking galit ang umalalay sa akin. 6 Tinapakan ko ang mga bayan sa aking galit, pinisa sila sa aking poot, at ibinuhos sa lupa ang kanilang katas." Punitin mo ang langit at manaog ka 7 Aawitin ko ang mga kagandahang- loob ni Yawe, at pupurihin siya sa kan- yang mga kahanga-hangang gawa, alin- sunod sa lahat ng kanyang ginawa para sa amin, sa kanyang malaking kabutihan sa angkan ng Israel, sa kanyang masaga- nang habag at kabutihang-loob. 8 Pagkat sinabi niya: "Tunay ngang sila ang aking bayan, mga anak na sa aki'y hindi magtataksil." Kaya siya'y naging Tagapagligtas nila 9 sa lahat nilang kagipi- tan. Hindi isang sugo o anghel kundi siya mismo ang nagligtas sa kanila. Sa kan- yang pag-ibig at awa, sila'y tinubos niya, binuhat niya sila at pinasan sa lahat ng nagdaang panahon. 10 Gayunma'y naghimagsik sila at pina- mighati ang kanyang Banal na Espiritu. Kaya sila'y naging kaaway niya, at siya mismo ang lumaban sa kanila. ang mga araw ni Moises: Nasaan siya na sa dagat ay nagtawid sa pastol ng kan- yang kawan? Nasaan siya na naglagay ng kanyang Banal na Espiritu sa kanilang piling, 12 na nagsugo sa kanyang kapangyarihan upang samahan si Moises, at naghati sa tubig sa harap nila kaya siya'y nabantog magpakailanman? 13 Siya na sa kalaliman ay umakay sa kanilang parang kabayo sa ilang at hindi sila nabuwal. 14 Tulad ng mga bakang lumulusong sa kapatagan, inakay sila ng Espiritu ni Yawe sa kanilang kapahinga- han. Ganito mo pinatnubayan ang iyong bayan, at ika'y natanyag. 15 Tumungo ka mula sa langit, tumung- hay mula sa iyong banal at maluwalhating tirahan. Nasaan ang iyong paninindigan at lakas, ang mahabagin mong puso't kalooban? Hanggang kailan ipagwa- walang-bahala ang aming paghihirap? 11 Nang magkagayo'y naalala ng kan- yang bayan ang mga araw na lumipas, 16 Ikaw ang aming Ama bagamat hindi kami nakikilala ni Abraham, at hindi 7. Isang salmo ng paghingi ng tawad kay Yawe ang talata 63:7-64. Ginugunita ang mga kaba- balaghan ng nakaraan, at ipinahahayag naman ang balisang pag-asam sa mga bagong pagpapala. Bigyan ng tanging pansin ang 63:19-64:3 na saka pa lamang mauunawaan bilang isang pagtawag sa pagdating ni Kristo.
ISAIAS 63 kinikilala ng Israel. Ngunit ikaw, Yawe, ang aming Ama, mula pa noong una ikaw na ang aming Manunubos - ito ang Pa- ngalan mo. 17 Bakit mo kami pinabayaang humi- walay sa iyong mga daan? Bakit mo pina- bayaang tumigas ang aming puso kung kaya nawalan kami ng pitagan sa iyo? Magbalik ka alang-alang sa iyong mga lingkod, sa mga tribu ng iyong pamana. 18 Bakit nasakop ng bayang tampala- san ang iyong santuwaryo? Bakit iyon nawasak ng aming mga kaaway? 19 Napakatagal nang kami'y natulad sa mga di mo pinamumunuan, tulad ng mga di tinatawag sa iyong pangalan. 1 Ah, punitin mo nawa ang kala- ngitan at manaog ka! Matutunaw 64 sa harap mo ang mga bundok. 2 Kung paanong pinagliliyab ng apoy ang mga siit o pinakukulo ang tubig, gayon mo ipakilala ang iyong pangalan sa iyong mga kaaway, at papanginigin ang mga bansa sa harap mo. Kapag gumawa ka ng mga kahanga-hangang bagay na hindi namin inaasahan, nananaog ka at natutunaw ang mga bundok sa harap mo. 3 Mula pa noo'y wala pang sinumang nakarinig, walang taingang nakarinig, wa- lang matang nakakita sa sinumang diyos liban sa iyo na gumagawa para sa mga umaasa sa iyo. 4 Tinutulungan mo ang mga gumagawa ng tama at ang mga umaalaala sa iyong mga daan. Ngunit nagagalit ka kapag sila'y nagkakasala. Paano kami ngayon maliligtas? 5 Lahat kami'y naging tulad ng taong marumi, lahat ng mabubuti naming gawa ay naging parang maruruming damit, lahat kami'y nalantang parang dahon, palayong inilipad ng aming mga pagka- kasala gaya ng hangin. 65.1 Inihahayag ng mga kabanata 65-66 ang paghuhukom ni Yawe sa lupa. Lilikha siya ng bagong langit at bagong lupa kung saan makada- rama ng kaligayahan ang kanyang mga lingkod. 770 6 Wala isa mang tumatawag sa iyong pangalan, wala isa mang pumupukaw sa sarili upang ikaw ang panghawakan. Sapagkat itinago mo sa amin ang iyong mukha, ipinagkaloob kami sa kapang- yarihan ng aming mga pagkakasala. 7 Gayunma'y ikaw, O Yawe, ang aming Ama, kami ang putik at ikaw ang mag- papalayok; lahat kami'y gawa ng iyong kamay. 8 Huwag lubhang magalit, O Yawe, ni tandaan sa habang panahon ang aming mga kasalanan. Sige na naman, tingnan mo kaming lahat na iyong bayan. 9 Na- ging ilang ang mga banal mong lunsod, naging ilang ang Sion, ulilang pook ang Jerusalem. 10 Tinupok ng apoy ang aming banal at maringal na templo kung saan ka pinuri ng aming mga ninuno. Ngayo'y guhong lahat ang aming ikinalulugod. 11 Hindi ka ba matitinag, O Yawe, sa harap ng lahat ng ito? Labis mo pa ba kaming parurusahan sa iyong pagsasa- walang-imik? Sagot ng Diyos • 1 Hinanap ako ng mga hindi nag- 65 tatanong tungkol sa akin; natag- puan ako ng mga hindi naghanap sa akin. Sinabi ko sa isang bansang hindi tumata- wag sa aking pangalan: "Narito ako, na- rito ako!" 2 Magha-maghapon kong iniuunat ang aking mga kamay sa isang mapaghimag- sik na bayang lumalakad sa daang di ma- buti at sumusunod sa sarili nilang mga balak. 3 Ako'y patuloy na harapang iniinis ng ba- yang ito, na nag-aalay ng mga sakripisyo sa kanilang mga hardin, nagsusunog ng insenso sa mga sagradong bato, 4 nagtatagpo sa mga libingan at nagpapalipas ng magdamag sa madidilim na lugar, na kumakain ng karne ng Inihahanda naman ng mga bersikulo 13-34 ang tungkol sa mapapalad at sa kasawiampalad na ipinahahayag sa Lucas 6:20-26.
771 baboy, at may sabaw ng di-malinis na karne ang kanilang mga palayok. 5 Sinasabi nila: "Huwag kang lumapit sa akin pagkat napakasagrado ko at ika'y hindi!" Ang mga ito ay usok para sa aking ilong, apoy na naglalagablab sa buong maghapon. 6 Masdan, nakasulat ito sa harap ko: hindi ako manana- himik hangga't hindi ko sila ganap na napaparu- sahan nang walang pag-aatubili 7 sa mga kasa- lanan nila at ng kanilang mga ninuno, sabi ni Yawe. Dahil nagsunog sila ng insenso sa mga bundok at nilapastangan nila ako sa mga burol, parurusahan ko sila ayon sa kanilang mga gawa. Inililigtas ng Diyos at pinagpapala ang mabubuti 8 Ito ang sinasabi ni Yawe: Kapag may katas pa ang ubas, sinasabing "Huwag sirain ito" pagkat may pagpapala dito. Gayundin ang ga- gawin ko sa aking mga lingkod, hindi ko sila wawasaking lahat. 9 Magpapasibol ako ng mga bagong supling mula kay Jacob, at ng mga tagapagmana sa aking mga bundok mula kay Juda. 10 Magiging pastulan ng mga kawan ang Sharon, isang pahi- ngahan naman ng mga baka ang Lambak ng Akor - para sa aking bayang naghahanap sa akin. 11 Ngunit kayong nagsitalikod kay Yawe, kayong lumimot sa aking Banal na Bundok, kayong naghanda ng hapag para kay Suwerte, at nagtagay ng tinimplang alak para kay Ka- palaran - 12 ang tabak ang inyong magiging kapalaran, lahat kayo'y yuyuko para patayin. Pagkat tumawag ako ngunit di kayo sumagot, nagsalita ako ngunit di kayo nakinig. Ginawa ninyo ang itinuturing kong masama at pinili ang di ko kinalulugdan. Ihihiwalay ang mabubuti sa masasama 13 "Kaya ito ang sinasabi ni Yaweng Pangi- noon: Kakain ang aking mga lingkod ngunit kayo'y magugutom, iinom ang aking mga lingkod ngunit kayo'y mauuhaw, magagalak ang aking mga lingkod ngunit kayo'y mapapahiya, 17. Walang makapaglalarawan sa Bagong Langit na inilaan ng Diyos para sa atin (Mc 12:18). Ngunit, ikagalak natin ang paglalarawan dito ng propeta sa paggamit ng mga konkretong halimba- wang ito. Para sa atin, bahagi ng ating pananam- palataya ang kaligayahan ng "kabilang buhay"; ngunit sa panahong iyon, hindi pa ito malinaw maging sa mga ISAIAS 65 14 aawit sa galak ang puso ng aking mga lingkod ngunit kayo'y tatangis sa pighati ng puso at tataghoy sa dalamhati ng espiritu. 15 Maiiwan sa aking mga hinirang ang inyong pangalan at ang alaala ng inyong kamatayan bilang sumpa: Ngunit bibigyan ni Yawe ng bagong pangalan ang kanyang mga lingkod. 16 Tatanggap ng pagpapala mula sa Diyos ng katotohanan ang sinuman sa lupain na nagha- hangad nito; manunumpa sa Diyos ng katoto- hanan ang sinuman sa lupain na manunumpa. Sapagkat malilimot ang mga nagdaang ligalig, at hindi ko na makikita pa ang mga iyon. Bagong langit at bagong lupa 17 Lumilikha ako ngayon ng bagong langit at bagong lupa, at ang mga dating bagay ay hindi na magugunita ni sasagi pang muli sa isip. 18 Magalak kayo at ma- lugod magpakailanman sa aking nililikha, sapagkat nililikha ko ang Jerusalem upang maging Kagalakan at ang kanyang bayan upang maging Kaluguran. 19 Maga- galak ako sa Jerusalem at malulugod sa aking bayan. Wala nang maririnig doong tinig ng pagtangis at pag-iyak. 20 Doo'y wala nang makikitang patay na sanggol na bagong panganak o matandang hindi nakahusto ng kanyang mga taon. Pagkat ang mama- matay na sandaang taong gulang ay ipa- palagay na namatay sa kanyang kaba- taan, at ang sinumang hindi makarating sa edad na sandaan ay ituturing na isi- numpa. 21 Magtatayo sila ng mga bahay at maninirahan doon, magtatanim ng mga ubasan at kakanin ang mga bunga ng mga iyon. 22 Hindi na sila magtatayo pa ng mga bahay na iba lamang ang maninira- han; hindi na magtatanim at iba lamang ang kakain. Pagkat matutulad sa mga araw ng punungkahoy ang mga araw ng Judio o sa propeta. Ginantimpalaan ng Diyos ang mga tao habang nasa lupa at minabuti nilang huwag isipin ang kahihinatnan ng mga namatay na, o mamamatay bago dumating ang panahon ng kaligayahan. Ginawa ng Diyos ang lahat upang hindi kaligtaan ng tao ang kanilang mga tungkulin sa lupa sa pagdadahilang hinihintay nila ang "kabilang buhay."
ISAIAS 65 aking bayan; matagal na tatamasahin ng aking mga hinirang ang gawa ng kanilang mga kamay. 23 Hindi sila magtatrabaho nang walang kabuluhan, hindi sila mag- sisilang ng mga anak para sa kasawiam- palad, sapagkat sila'y magiging isang la- hing pinagpala ni Yawe, sila at ang kani- lang mga supling. 24 Bago pa sila tumawag ay sasagot na ako; samantalang nagsasalita pa lamang sila ay maririnig ko na. 25 Magkasalong manginginain ang asong- gubat at batang tupa; kakain ng dayami ang leon gaya ng baka. (Para naman sa ahas, alabok ang kanyang kakanin.) Hindi sila mamiminsala ni mangwawasak sa lahat ng aking banal na bundok," sabi ni Yawe. Tunay na pagsamba kay Yawe 1 Ito ang sinasabi ni Yawe: Langit ang 66 aking luklukan at lupa ang tuntungan. Kaya nasaan ang itatayo mo para sa akin, at nasaan na ang aking mapagpapahingahan? 2 Di ba't lahat ng ito'y gawa ng aking kamay, at akin ang lahat ng ito? - sabi ni Yawe. Ngunit ang binibigyang-pansin ko'y ang aba at may pusong nagsisisi at may pitagan sa aking salita. 3 Nag-aalay ng baka, pumapatay ng tao, naghahandog ng tupa, pinupukpok ang ulo ng aso. Nagdadala sila ng alay na pagkaing butil, sa susunod naman ay dugo ng baboy. Nagsusunog sila ng insenso ngunit iyo'y sa harap ng mga diyus-diyusan. Oo, pinili nga nila ang kanilang mga daan, at ikinalulugod ng kanilang kaluluwa ang mga kasuklam-suklam, 4 kaya pipiliin ko naman ang pagkainis para sa kanila, parara- tingin sa kanila ang kanilang kinatatakutan. Pagkat tumawag ako ngunit walang suma- got, nagsalita ako ngunit walang nakinig. Ginawa nila ang itinuturing kong masama at pinili ang di ko kinalulugdan. 5 Dinggin ang salita ni Yawe, kayong may pitagan sa kanyang salita. Dahil sa aking Panga- lan, kayo'y kinamumuhian ng inyong mga kapatid at kanilang ipinagtatabuyan sa pagsa- sabing "Ipakita ni Yawe ang kanyang kaluwal- hatian, at nang makita namin ang inyong kaga- lakan." Ngunit sila ang mapapahiya. 6 Pakinggan ninyo - may ingay na nang- 772 gagaling sa lunsod, may tinig mula sa Templo! Iyon ang tinig ni Yawe na naniningil sa kanyang mga kaaway. Pagsilang ng bagong Jerusalem 7 Bago pa nagdamdam, siya'y nanganak na; bago pa sumakit, siya'y nagluwal na ng sanggol na lalaki. 8 May nakarinig na ba ng ganito? May naka- saksi na ba ng gaya nito? Maisisilang ba ang isang bayan sa isang araw lamang? Maipa- nganganak ba ang isang bansa sa isang iglap lamang? Ngunit kasabay ng pagdaramdam ng Sion ay isinilang niya ang kanyang mga anak. 9 Pinapayagan ko bang maglihi at hindi magsi- lang? sabi ni Yawe. At magkakaroon ba ng pagsilang kung hindi ko ipinahintulot na mag- lihi? sabi ng iyong Diyos. 10 Magalak kasama ng Jerusalem, at magsaya lahat kayong nagmamahal sa kanya. Makiisa sa kanyang kagalakan, lahat kayong nagluluksa sa kanya. 11 Pagkat kayo'y sususo at mabubusog sa kanyang mapagkandiling dibdib, iinom at masisiyahan sa dibdib ng kanyang kaluwalhatian. 12 Pagkat ito ang sinasabi ni Yawe: Padadaluyin kong tulad ng ilog ang kapayapaan sa kanya, padaragsain kong tulad ng baha ang yaman ng mga bansa sa kanya. At kayo'y pasususuhin at kikilikin, at hahaplus-haplusing kalong sa mga tuhod. 13 Kung paanong inaaliw ng ina ang kanyang anak na lalaki, gayon ko kayo aaliwin. 14 Pagkakita ninyo nito, puso ninyo'y matu- tuwa; at katulad ng damo, mga buto ninyo'y mananariwa. Ipahahayag ang kamay ni Yawe sa kanyang mga lingkod, at ang kanyang galit sa kanyang mga kaaway. 15 Pagkat dumarating si Yawe sa gitna ng apoy, parang ipuipo ang kanyang mga karuwahe upang ibsan ang kanyang galit sa pagkapoot at ang kanyang banta sa nagliliyab na apoy. 16 Pagkat huhukuman ni Yawe sa apoy at sa kanyang tabak ang buong sangka- tauhan, at marami ang papatayin ni Yawe.
773 17 Ang mga nagpapabanal at naglilinis ng sarili sa pagpunta sa mga hardin at sa pagsunod sa nasa gitna - ang mga kumakain ng karne ng baboy, ahas at daga - ang kanilang mga gawa at balak ay biglang magwawakas, sabi ni Yawe. Papasok ang mga pagano sa kaharian ng Diyos 18 Darating ako para tipunin ang lahat ng bansa ng bawat wika, at darating sila at masa- saksihan ang aking kaluwalhatian. 19 Magsasa- gawa ako sa kanila ng isang kahanga-hangang bagay: ilan sa mga nalabing buhay sa kanila ang ipadadala ko sa mga bansa - sa Tarsis, Put, Lud, Ros at Mesek, Tubal, at Havan - sa malalayong pulo na hindi pa nakaririnig sa aking katanya- gan o nakakikita sa aking kaluwalhatian. Ipahahayag nila ang aking kaluwalhatian sa mga bansa. 20 Dadalhin nila ang lahat ng inyong kapatid buhat sa lahat ng bansa bilang handog 66.18 Pagpapahayag sa araw na sasakupin ni Yawe ang mga bansang pagano na nagkakaisa laban sa kanya, at saka niya ililigtas ang mga ito sa pama- magitan ng pagtitipon sa kanila sa bagong bayan niya. Iilan ang sipi sa biblia na tulad nito, na nagpapahayag ng pangkalahatang pananaw ng pagliligtas ng Diyos "sa lahat ng angkan ng daigdig." Ipinangako niya ito kay Abraham, ngunit halos hindi ito pinansin ng mga tao sapagkat ang laging sumasagi sa kanilang isip ay hinanakit, pagkamuhi, mga barangay at mga relihiyon. Pag-ingatang unawain ang ekspresyong "titipu- nin ko". Nakita na natin sa Is 6:9 kung paano nagsalita ang mga Judio tungkol sa Diyos sapagkat kumbinsido silang ang Diyos ang namamahala sa lahat. Sa paggawa ninuman ng anuman, sinasabi nilang pinakilos siya ng Diyos para gawin iyon. At sa paggawa naman ninuman ng kung anong masama na sa dakong huli'y gagamitin ng Diyos para sa kanyang mga plano, sinasabi nilang ang Diyos ang nagtulak sa kanila. Ang "titipunin ko" ay nanganga- hulugan dito ng "magtitipon sila ngunit gagamitin ko sa ikatutupad ng pagliligtas sa aking bayan." Nagtitipon ang mga bansa laban sa Jerusalem, gaya ISAIAS 66 kay Yawe - sakay sa mga kabayo, karuwahe, kalesa, asno, kamelyo patungo sa aking banal na bundok sa Jerusalem, sabi ni Yawe. Gaya ng pagdadala ng mga Israelita sa kanilang mga haing nasa malilinis na lalagyan sa Bahay ni Yawe. 21 At sa kanila man ay pipili rin ako ng magiging mga pari at Levita, sabi ni Yawe. 22 Sinasabi ni Yawe: Gaya ng pananatili mag- pakailanman sa harap ko ng mga bagong langit at bagong lupang lilikhain ko, gayundin mana- natili ang iyong pangalan at lahi magpakailan- man. 23 Tuwing Bagong Buwan at Araw ng Pahi- nga, lahat ng tao'y paririto upang sumamba sa akin, sabi ni Yawe. 24 At sa kanilang paglabas ay makikita nila ang mga bangkay ng mga nag- himagsik laban sa akin. Hindi mamamatay ang kanilang mga uod ni masasawata ang apoy ng mga iyon, at magiging kasuklam-suklam sa lahat ng tao. sa panahon ni Senakerib (tingnan Is 31:4-9), at nagapi sila sa mahimalang paraan. Ngunit sa pagkakataong ito, ang mga nalabing saksi sa milagrong ito ang magpapakilala sa tunay na Diyos sa lahat ng dako. Tatanggapin sila sa bayan ng Diyos at makikibahagi sa mga pribilehiyo ng mga Judio ("mula sa kanila'y kukuha ako ng mga pari at mga Levita"). Nagwawakas ang tulà sa pangitain ng isang mundong ganap nang hinatulan ni Yawe. - nasa loob ng lunsod ang mga nagtalaga ng sarili sa paglilingkod sa kanya at dumating para sambahin siya sa kanyang templo; - nasa labas naman ang mga bangkay ng mga nilipol; lagi silang mananatiling tanda ng di-magagap- ing katarungan ng Diyos. Nakapangingilabot na pangitain! Ngunit walang saysay ang paghahangad nating tumakas sa pag- aakalang baka maging maayos ang takbo ng mga bagay-bagay, at dahil sa napakabuti ng Diyos kaya hindi na niya tayo mahahatulan at maitatakwil sa habang panahon. Tutukuyin ni Jesus ang tekstong ito sa Marco 9:48.