Editorial Page Subject Matter Specialist: Aldrin E. Badua, Ph.D. Editors: Milagros B. Gonzalez, Ph.D. Jett Molech G. Subaba Editorial Assistant and Layout Artist: Christine V. Ang Published and Copyright 2020 by the Philippine Center for Postharvest Development and Mechanization (PHilMech) All rights reserved No part of this publication may be reproduced, translated or distributed in any form or by any means without prior written permission from PHilMech, CLSU Compound, Science City of Muñoz, Nueva Ecija, Philippines. ISBN: 978-971-9947-15-8 Cover Design by: Jett Molech G. Subaba
Operasyon at Maintenance Manwal 1 Hand Tractor at mga Implements Department of Agriculture PHILIPPINE CENTER FOR POSTHARVEST DEVELOPMENT AND MECHANIZATION CLSU Compound, Science City of Muñoz, Nueva Ecija, 2020
vi 1 2 4 5 6 7 8 9 10 11 12 12 Talaan ng mga Nilalaman Paunang Salita Walking-type agricultural tractor Mga pangunahing bahagi Mga dapat isaalang-alang bago gamitin Pattern sa paghahanda ng lupa Mga hakbang sa paggamit ng hand tractor Mga implements ng hand tractor Mga hakbang sa pagkakabit at pagpapalit ng mga implements Mga hakbang sa pagkakabit ng cage wheel Mga dapat isaalang-alang pagkatapos gamitin ang hand tractor Pagkukumpuni ng hand tractor Maintenance schedule Listahan ng mga suppliers Talaan ng mga Nilalaman v
Paunang Salita Alinsunod sa probisyon ng Rice Tariffication Law o RA 11203 maglalaan ng Php10B ang gobyerno mula sa taripa ng exported rice para Rice Competitiveness Enhancement Fund. Ang PHilMech ay tatanggap ng limang bilyong piso kada taon sa loob ng anim na taon upang bumili ng mga makinaryang pambukid na ipamimigay ng libre sa mga samahan ng mga magsasaka o Farmers' Cooperatives and Associations (FCAs) mula sa 57 rice-producing provinces sa ating bansa. Gayundin naman, maglalaan ng Php100M ang batas upang makapabigay ng libreng extension services ang PHilMech sa mga kwalipikadong FCA. Gagamitin ang pondo upang turuan, linangin ang kaalaman at tulungang gawing negosyo ang pagseserbisyo gamit ang makinarya. Sa aspeto ng suportang pang-komunikasyon o ang pagtuturo sa mga magsasaka ng mga kaalaman ukol sa mga makabagong makinaryang pambukid, bumubuo ang aming communication group ng mga Information, Education and Communication (IEC) materials para sa mga FCA. Ang mga IEC na ito ay magagamit ng mga magsasaka sa pagpapalawak ng kanilang mga kaalaman sa tamang paraan ng pagsasaka gamit ang mga makinarya upang tumaas ang kanilang ani at kita. Isa na rito ang produksyon ng serye ng operation at maintenance manuals ng mga makinaryang pansaka. Ito ay naglalaman ng mga impormasyon ukol sa mga hakbang sa pre-operation, operation, post-operation, pagmementina at troubleshooting makinarya. Ito ay magsisilbing sandigan ng mga farm machinery operators sa mga kabukiran upang maalagaan at magamit ng husto ang mga libreng makinaryang kanilang natanggap. Baldwin G. Jallorina, Ph.D. Director IV, PHilMech Paunang Salita vi
Walking-type Agricultural Tractor Ang walking-type agricultural tractor o mas kilala bilang hand tractor o kuliglig ay isang uri ng two- wheel tractor na mainam gamitin sa maliliit na sukat ng sakahan. Kinakabitan ito ng implements na gamit sa pag- araro, pagsuyod, pagpatag ng lupa at panghila ng trailer. Mga katangian: Angkop sa parehong basa at tuyong kondisyon ng lupa • Madaling gamitin at imentina • Mas episyente kaysa sa manu-manong paghahanda ng lupa • Maaaring gamitin na transportasyon o panghakot ng mga produkto at gamit sa bukid 1
Mga Pangunahing Bahagi 1. Transmission Ang bahagi na ginagamit upang mailipat ang pwersa ng makina mula sa drive shaft patungo sa axle ng hand tractor. 2. Cage wheel Ito ay ginagamit upang mapataas ang traksyon sa lupa at maiwasan ang pagdulas ng hand tractor habang nag-aararo. 3. Clutch lever Ito ay ginagamit kung patatakbuhin o pahihintuin ang makinarya. 4. Throttle Ito ay ginagamit upang dagdagan o bawasan ang takbo o andar ng makina. 5. Tensioner Ito ay ginagamit upang mas kumapit ang belt sa pulya. 2
6. Handle bar Ito ay ginagamit sa manwal na pagkontrol ng hand tractor. 7. Pulley Ang bahagi na nagpapaandar o nagpapaikot sa belt system. 8. Toolbox Ang bahagi kung saan inilalagay ang mga gamit ng hand tractor at operator. 9. Engine Ito ang pinagmumulan ng pwersa upang umandar ang hand tractor. 10. Clutch rod Ang bahagi na kumukonekta sa clutch lever papuntang tensioner upang umandar ang makinarya. 3
Mga Dapat Isaalang-alang Bago Gamitin 1. Lebel ng langis, krudo at tubig Tiyakin na sapat ang dami ng langis, krudo at tubig sa radiator. Dagdagan ang mga ito kung kinakailangan. 2. Transmission box Suriin ang lebel ng langis sa transmission box at tiyakin na wala itong tagas upang maiwasan ang pagkasira ng mga bearing, roller chains at oil seal. 3. Tornilyo Suriin ang mga tornilyo. Higpitan ang mga ito kung maluwag. 4. Roller at belt Siguraduhing naka-align ang roller at belt upang hindi kaagad masira ang roller at mapudpod ang belt. 4
5. Cage wheel Tiyaking maayos na nakapasok ang cage wheel sa hexagonal shafting. Higpitan ang cage wheel lock. 6. Operator Siguraduhing handa at nasa kondisyon ang operator. Hindi naka-droga • Hindi nakainom • Maayos ang kalusugan at pangangatawan • Tama ang kasuotan Pattern sa Paghahanda ng Lupa 1. Circuitous pattern Nagsisimula ito paikot sa mga gilid na bahagi ng bukid. At patuloy na iikutan paloob ang mga bahaging hindi pa nadadaanan hanggang sa marating ang sentro. 2. Land system Ang sistemang ito ay nagsisimula sa sentrong hanay ng bukid at iikot palayo mula sa sentro hanggang sa madaan ang buong pinitak. 5
Mga Hakbang sa Paggamit ng Hand Tractor 1. I-engage ang silinyador I-engage ang silinyador ng hand tractor ... 2. I-angat ang decompressor knob I-angat o hawakan pataas ang decompressor knob. (Panatilihin ang pagkakahawak)... 3. Paikutin ang makineta Pihitin o paikutin ang makineta gamit ang crank handle hanggang sa makuha ang tamang momentum... 4. Isinop ang crank handle I-release ang decompressor knob kung nakuha na ang momentum at isinop ang crank handle... 5. I-release ang clutch lever Dahan-dahang i-release o ibaba ang clutch lever para paganahin ang hand tractor. Paalala: Maaaring patakbuhin ang hand tractor sa bilis na 3 km/h. 6
Pagliko ng Hand Tractor Kung ililiko ang makinarya, ibaling lamang sa nais na direksyon at i-angat ang likurang bahagi ng hand tractor habang inililiko. Pagpapahinto ng Hand Tractor Kung pahihintuin ang makinarya, itaas o pisilin ang clutch lever at i-disengage ang silinyador. Mga Implements ng Hand Tractor 1. Disc plow Ito ay ginagamit sa pag-aararo o pagbubungkal ng lupa. 2. Comb harrow o suyod Dinudurog nito ang nabungkal na lupa pagkatapos mag-araro. 3. Leveler Sinisiguro nito na nakalebel ang lupang naararo bago magtanim. 4. Trailer Ang implement na ikinakabit kung magkakarga ng mga produkto o gamit sa pagsasaka. 7
Mga Hakbang sa Pagkakabit at Pagpapalit ng mga Implements 1. I-off ang makina Tiyaking naka-OFF ang makina ng hand tractor kung magkakabit o magpapalit ng implement. 2. Ibaba ang stand Ibaba at itukod ang stand. Ito ay makikita sa harapang bahagi ng hand tractor. 3. Ikabit ang implement Itapat ang hitch point ng implement sa drawbar ng hand tractor at i-lock gamit ang hitch pin. 4. Palitan ang implement Kung magpapalit ng implement, tanggalin lamang ang hitch pin at ikabit ang panibagong implement. 8
Mga Hakbang sa Pagkakabit ng Cage Wheel 1. I-off ang makina Tiyaking naka-OFF ang makina ng hand tractor kung ikakabit o tatanggalin ang cage wheel. 2. I-angat ang panig na papalitan I-angat ang bahagi o panig ng hand tractor na papalitan ang gulong. 3. Tanggalin ang gulong Alisin ang axle pin na kumukonekta sa gulong at hand tractor. Tanggalin ang gulong. 4. Ikabit ang cage wheel Ikabit ang cage wheel at i-lock gamit ang axle pin. 9
Mga Dapat Isaalang-alang Pagkatapos Gamitin ang Hand Tractor 1. Linisin ang hand tractor Linisin o alisin ang mga dumi sa hand tractor gamit ang pressure washer. 2. Igarahe sa tamang lugar Igarahe ito sa lugar na may bubong o silong para maiwasan ang anumang pagkasira. 3. Suriin ang mga bahagi Suriin ang makina, radiator, gear box at iba pang mga bahagi batay sa kinakailangang dalas na nakalagay sa manwal ng hand tractor. 10
Pagkukumpuni ng Hand Tractor PROBLEMA SANHI DAPAT GAWIN Lagutok sa loob ng transmission habang kumukurbada Malalang sira sa bearing Tanggalin ang bearing cap at palitan ang bearing Tagas sa turnilyo at hexagonal housing Maaaring lumuwag ang tornilyo sa vibration ng makina Suriin o higpitan ang tornilyo Maaaring loose thread ang tornilyo Ayusin o palitan ang tornilyo Maaaring may sira ang oil seal Tanggalin at palitan ang oil seal Tumatagas na gear oil sa may kaliwa ng siding Maaaring may problema sa pin holes Maaaring bumigay ang welding sa loob ng transmission system Kumpunihin o iwelding ang parte ng pinholes na may tagas sa labas ng gear box Mabigat sa likurang bahagi kung nag-aararo o nagsusuyod Hindi balanse ang mounting ng makina I-adjust paabante ang makina Mabigat sa harapang bahagi ng hand tractor dala ng malaking makina Hindi balanse ang mounting ng makina I-adjust ang makina paatras at idikit ang makina sa top frame ng gear box Hindi pangkaraniwang ingay sa loob ng makina o transmission system habang tumatakbo ang hand tractor Posibleng may sira ang bearing o bearing set stopper Maaaring nagkaroon ng regular play Maaaring ilapit sa supplier ang problema o dalhin sa machine shop kung tapos na ang warranty Biglaang paghinto ng makina habang umaandar o tumatakbo ang hand tractor Maaaring putol ang shafting o kadena Maaaring bumigay ang welding ng sprocket Maaaring ilapit sa supplier ang problema o dalin sa machine shop kung tapos na ang warranty 11
Maintenance Schedule BAGO GAMITIN KADA 25 ORAS NG OPERASYON KADA 100 ORAS NG OPERASYON BAGO IGARAHE/ ISINOP Suriin ang safety interlock Suriin ang engine oil Suriin ang air cleaner Suriin ang engine cooling Lagyan ng grasa ang control linkage Suriin ang fastener Suriin ang clutches Ayusin ang slip clutch Lagyan ng langis ang transmission Listahan ng mga Suppliers All Certified Equipment Trading Corporation 905 EDSA, Philam Homes, Quezon City 0917-829-3564/ 0999-885-9215 P.I. Farm Products, Inc. 35 F. Alarcon St. Sitio Malabo, Maysan, Valenzuela City 0917-633-5268 / 0923-292-8118 AIMS Agri Ventures, Inc. CBS Bldg, Diversion Road, Tabuco, Naga City 0919-007-4169 Suki Trading Corporation Agus, Ibabao, Lapu-Lapu City, Cebu (032) 238-9335; 494-0644 Equity Machineries, Inc. Cabaruan, Cauayan City, Isabela Contant No: 0917-509-6909/ 0917-712-8349 Landline: (078)-652-2214/ (078)-652-0327 Tarlac Robert "G" Motors Trading #288 F. Tanedo St., San Nicolas, Tarlac City, Tarlac (045) 982-1452/982-3235 Super Trade Machinery Global, Inc. 937 EDSA, Philam Homes, Quezon City Luzon: 0933-829-0029/ 0917-851-3558 Visayas: 0998-238-3879/ 0977-052-0538 Mindanao: 0933-829-0045/ 0933-828-6742 3R Metal Craft Tandang Manang St., Valenzuela City, Metro Manila 12