Isang Gabay ng Pagbibigay sa BagongTipan JIM McCLARTY 2 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
NAGMULA DIN SA MAY AKDA NITO MGA LIBRO NG THEOLOHIYA Tanging sa Biyaya lamang Isang Maikling Kasaysayan ng Hinaharap Ang Iglesia ba ang Israel? MGA KOMENTARYO SA KASULATAN Komentaryo sa Sulat ni Pablo sa Iglesia ng mga taga Galacia Komentaryo sa Sulat para sa mga Hebreo PATUNGKOL SA MAY AKDA Si Jim McClarty ay senior pastor ng Grace Christian Assembly sa Smyrna, Tennessee. Siya ay nagtuturo ng Salita ng Dios ng labing-limang taon na. Itinalaga niya ang kanyang panahon sa pagbabasa at pag-aaral ng sa gayo'y maibahagi naman niya sa iba ang Mabuting Balita ni Kristo. Maaari ninyong mabasa ang iba pa sa naisulat ni Jim sa website ng Grace Christian Assembly: Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 3
4 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
© 2002 James T. McClarty Maliban na lang kung isaad, ang lahat ng pagtukoy sa Kasulatan ay nanggaling sa King James Version ng Biblia. Ang lahat ng karapatan ay nakatakda. Nilimbag sa Republika ng Pilipinas Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 5
Para sa mga kasapi ng GCA sa pagbibigay sa akin ng kalayaan upang mangaral ng walang kompromiso. Para sa aking mga anak, sina James at Megan, Sa pagbibigay sa akin ng panahon upang matutong maging isang ama. Sa aking asawa, si Libbie, na nagbigay sa akin ng isang mamahalin. 6 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 7
8 Mga Nilalaman Pasimula 10 1 ANG "ESCAPE CLAUSE" 25 2 KOINONIA 40 3 AT PAMUMUHAY SA EVANGELIO ANG MGA TAGA-CORINTO, PAGGAWA NG TOLDA, 56 4 AT SINABI NI JESUS 74 5 ISANG MAPAGPIGIL NA BABALA 98 6 ANO NAMAN ANG IKAPU? (TITHES) 110 7 ANG PAGTATALO SA IKASAMPUNG - BAHAGI 128 8 ANG KALAYAAN PARA MAGBIGAY 156 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 9
PASIMULA ISANG GABAY NG PAGBIBIGAY SA BAGONG TIPAN Okay, bibigyan ko na kayo ng babala sa pasimula pa lamang. Ang hangad ko ay ang hikayatin ang masagana at bukas-palad na pagbibi- gay mula sa lahat ng Kristianong magbabasa ng librong ito. Ayan. Isangtabi ko na iyan. Ngayon, huwag ninyong sabihin na hindi ko kayo binigyan ng babala. At hindi naman ako hihila ng mga pagtatalo. Tatalakayin ko lang naman kung ano ang sinasabi ng Biblia patungkol sa paksa at inaaasahan kong tumalima kayo kung kinakailangan. Palagian ko ng naging pakikipagtalo na ang mga sa Dios ay hindi naiinis sa salita ng Dios. Kaya, hindi ako humihingi ng paumanhin sa mga isinulat ko. Oo, oo - alam ko. Ito'y isang maselang paksa, lalo na pagkata- pos ng mga iskandalong yumanig sa mundo ng Evangelical Church nuong 1980's. Ngunit, mayroon tayong dalawang pagpipilian, sa nakikita ko. Maaari nating haraping pasugod ang paksa at hayaan ang Kasulatan ang gumabay sa ating theolohiya at kalagayan patungo sa pagbibigay, o maaari nating ibaling palayo ang sinadyang binulag na mga mata at umasa na ang kasalukuyang ginagawa natin ay umaayon sa pagsang-ayon ng Dios. Ngunit, tanungin mo ang sarili mo. Alam mo bang talaga kung ano ang sinasabi ng Biblia patungkol sa tamang pagbibigay sa ilalim ng Bagong Tipan? Alam mo ba kung gaanong karami ang dapat ibigay? Alam mo ba kung gaanong kadalas? Ang ilang mga iglesia ay magsa- sabing kailangan mong mag-ikapu, bigyan sila ng 10% (o higit pa) sa lahat ng daraan sa iyong mga kamay. Ang ibang mga iglesia ay magsa- sabing maglagak ng salapi na hindi mo naman pinanghahawakan kasalukuyan ng sa gayo'y ma-obliga mo ang Dios na magbigay ng higit pa. Ang ilan ay nagtuturo ng salin ng "pangunahing mga bunga" na mga kaloob, kung saan ang unang sahod ng kada taon ay pag-aari ng Iglesia. O ang iba'y hindi man lang ito itinuturo, idinadaan lang 10 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
nila ang lagayan at umasa na maging sapat para sa pambayad ng mga bayarin. Alam mo ba kung alin sa mga ito ang tama? Alam mo ba kung ano sa mga ito ang Biblikal? Alam mo ba kung ang ikapu ay estriktong pang-Lumang Tipan na buwis o isang Bagong Tipang pangangailan- gan? Dapat alam mo. Kung sa bagay, sa tuwing pupunta ka ng Church, pihadong mayroong kaloob na kukulektahin. Iyan ay maaaring mag- ing isang pagkakataon o isang sanhi ng pagkadismaya. Dapat maging handa ka at alam kung papaanong sumagot ng tama. Napag-aalaman kung anong gagawin at kung papaanong gawin ito ay makakatulong na iwaksi paalis ang mga tanikala ng tradisyon at ipagpalit ang pabigat na naka-atang sa iyong leeg para sa kasiyahang malaya sa pagkakasala. Ngunit kinakailangan mong malaman kung ano ang ipinapangaral ng Biblia upang lumakad sa ganyang kalayaan. Pera. Sa salita pa lang na iyan ay ninenerbiyos na ang mga tao. Magkakaroon ba tayo ng sapat niyan? Masyado ba tayong marami niyan? Kung alam ng marami na mayroon tayo niyan, susubukan kaya nilang nakawin iyan? Napaka-sensitibong paksa nito. Kung sa bagay, nagpapakahirap tayo sa pagta-trabaho para sa mga paycheck at tayo'y inuulan araw-araw ng impormasyong nagtuturo sa atin ng mga paraan para magpundar, mag-ipon at paramihin ang ating yaman. At karamihan sa mga impormasyon ay nagpapayo na tayo'y maging maingat, magtago at panatilihing ligtas ang ating pera. Tayo ay pangkaraniwang mapaghinala sa kahit sino na maaar- ing sumubok na pumasok sa ating mga wallet. At, dapat nga. Sa pag- buhos ng sandamakmak na nag-sosolicit, mga nagpapanggap at manloloko sa paligid, lahat tayo'y naka-alerto. Kaya kapag may isang charity organization - lalo na kapag isang church ay mangolekta ng Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 11
pera, maraming panghihinala ang lumalabas, ang mga motibo'y sinisiyasat at mga katanungan na kung sino ang mananagot ay lu- malabas. At ang katotohanan, naiintindihan ko. Nakakita na ako ng ilang hamak na mga pagpapakita ng pangloloko, mga pagpapanggap ng pangangailangan at maling paggamit ng Kasulatan ng "church- men" upang makapangolekta ng salapi. Ang mga tindero, nagmama- runong at mga cheap na "love gifts" na nagpapanatili sa mga minis- tries na ito na naka-ahon ay inilalagay ang kadahilanan ni Cristo sa hayagang kahihiyan. Ang ibig kong sabihin ay kung ang Mabuting Balita ay hindi makabuluhan upang suportahan kung hindi ka naman makakukuha ng anuman bilang kapalit, iyo na ang pera mo. Ikaw ay sumusuporta sa isang mahina at mala-pulubing relihiyon. At kung hindi mo madadala ang sarili mo na magbigay ng salapi sa isang iglesia hanggat ito'y wala sa krisis, huwag mo ng galawin ang pera sa lalagyan mo. Isang naghihingalong pundasyon ang sinusuportahan mo. Ngunit tulad ng palagian kong sinasabi, ang lunas para sa ma- ling paggamit ay hindi ang huwag gamitin. Ang lunas para sa maling paggamit ay ang tamang paggamit. Sa kadahilanan bang mayroong mga tao na may kamalian sa paggamit ng Kasulatan upang makamit ang kanilang kahina-hinalang mga hangarin, hindi dapat tayong matakot na tumayong nakapundasyon sa Kasulatan at ihayag nang hindi natitinag ang anumang sinasabi ng Dios patungkol sa iyo, sa iyong salapi at kung papaano Siya sambahin sa pamamagitan ng mga biyayang Kanyang inihanda. Tayo'y magsimula sa isang katotohanan, isang pangunahing re- alidad: Ang sakripisyong pagbibigay ay isang sentral na tema sa buong Kasulatan. At ang tamang pagbibigay - sa tamang mga kadahilanan na nasa tamang paraan - ay importante sa pananampalatayang Kris- tiano. Kinakailangan lang naman nating isaayos kung ano ang ta- lagang ipinapangaral ng Bibla patungkol sa paksa at isangtabi ang mga tradisyong nagpalito at bumaluktot sa paksa. Iyan ang hangarin ng librong ito. Naging karanasan ko na, katulad ng marami pang ibang paksa sa Biblia, na ang katotohanan 12 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
patungkol sa pagbibigay sa Bagong Tipan ay magpapalaya sa atin mula sa "pamatok ng pagkaalipin" at tutulungan tayong sumamba ng tama sa Dios. Ngayon, para simulan ang ating pagsusuri ng paksang ito, kina- kailangan nating bigyang kahulugan ang ilang mga termino at maglatag ng ilang mga prinsipyo. Ating simulan sa - † ANG BAGONG TIPANAN (A NEW COVENANT) Hindi natin intensyon sa maikling librong ito na ipaliwanag ang theolohiya ng Bagong Tipan. Mayroong mga malawakang websites at makakapal na mga librong nakatalaga para sa paksang iyan. Ngunit kinakailangan din naman nating maintindihan ang mga batayan ng pagkakaiba sa pagitan ng Luma at ng Bagong mga Tipan. Ang unang lugar sa Kasulatan kung saan tayo makahahanap na ginamit ang terminong "Bagong Tipan" ay sa Jeremias 31. "Narito, ang mga araw ay dumarating, sabi ng Panginoon, na ako'y makikipagtipan ng panibago sa sangbahayan ni Israel, at sa sangbahayan ni Juda: Hindi ayon sa tipan na ipinakipagtipan ko sa kanilang mga magulang sa araw na aking kinuha sila sa pamamagitan ng kamay upang ilabas sila sa lupain ng Egipto; na ang aking tipan ay kanilang sinira, bagaman ako'y asawa nila, sabi ng Panginoon." (Jeremias 31:31-32) Ang pangunahing focus ng talatang ito ay isang pagkakaiba sa pagitan ng dalawang mga tipan. Nangako ang Dios na gagawa ng Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 13
isang Bagong Tipan sa mga bahay ng Israel at Judah, hindi tulad sa tipanang ginawa Niya nuong kinuha Niya sila mula sa Egipto. Mali- naw nga, ang Bagong Tipan ay nakapwestong malinaw at ibang-iba sa Kautusan ni Moises, na naitatag sa Bundok Sinai karakarakang pag- katapos ng pagkaligtas sa kanila. Ang kalakhang karamihan ng Kasu- latan ng Lumang Tipan ay nagpapatunay sa katotohanan na ang Isarel ay nabigo sa pagsunod sa tungkulin nila sa tipanang iyon at sila'y ipinakalat ng Dios bilang kasagutan. Subalit, kahit may pagkukulang silang gawin ang mga pamantayan ng tipanang iyon, hindi nito hinad- langan ang Dios upang i-anunsiyo ang pagdating ng isang Bagong Tipanan kasama ang mga nakapaloob na pagpapala nito. Kaya iniha- yag ni Jeremias na ang tipanang itinubog sa pagitan ng Israel sa Bun- dok Sinai ay mapapalitan ng mas magaling na "bagong tipan" na mag-gagarantiya ng kaligtasan para sa lahat ng pumasok sa kasun- duang iyon. (Jeremias 31:27-40) Ngayon, ang pinakamahabang pamamalagi ng isang Lumang Tipan na sitas na inilagay sa Bagong Tipan ay mahahanap sa Hebreo 8. Ito ay isang buo at direktong talata mula sa Jeremias 31. Naghahayag ng mas dakilang ministerio ni Cristo kumpara sa ministerio ng mga saserdoteng Aaronic at Levitiko, isinulat ng mayakda ng Hebreo - Datapuwa't ngayo'y kinamtan niya ang ministeriong lalong marangal, palibhasa'y siya nama'y tagapamagitan sa isang tipang lalong magaling, na inilagda sa lalong ma- bubuting pangako. Sapagka't kung ang unang tipang yaon ay naging walang kakulangan, ay hindi na sana inihanap ng pangangailangan ang ikalawa. Sapagka't sa pagkakita ng kakulangan sa kanila, ay sinabi niya, "Narito, dumarating ang mga araw, sinasabi ng Pangi- noon, Na ako'y gagawa ng isang bagong pakikipagtipan; sa sangbahayan ni Israel at sa sangbahayan ni Juda. Hindi ayon sa tipang aking ipinakipagtipan sa kanilang mga magulang Nang araw na sila'y aking tangnan sa kamay, upang sila'y ihatid sa labas ng lupain ng Egipto; Sapagka't 14 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
sila'y hindi nanatili sa aking tipan, At akin silang pinaba- yaan, sinasabi ng Panginoon. Sapagka't ito ang pakikipag- tipang aking gagawin sa sangbahayan ni Israel Pagkatapos ng mga araw na yaon, sinasabi ng Panginoon; Ilalagay ko ang aking mga kautusan sa kanilang pagiisip, At sa kanilang mga puso'y aking isusulat ang mga ito. At ako'y magiging Dios nila, At sila'y magiging bayan ko: At hindi magtuturo ang bawa't isa sa kaniyang kababayan, At ang bawa't isa sa kaniyang kapatid, na sasabihing, Kilalanin mo ang Panginoon: Sapagka't ako'y makikilala ng lahat, Mula sa kaliitliitan hanggang sa kadakidakilaan sa kanila. Sapagka't ako'y magiging mahabagin sa kanilang kalikuan, At ang kanilang mga kasalanan ay hindi ko na aalala- hanin pa. " Doon sa sinasabi niya, Isang bagong tipan, ay linuma niya ang una. Datapuwa't ang nagiging luma at tumatanda ay malapit ng lumipas. (Hebreo 8:6-13) Sa kanyang panimula sa talatang ito ni Jeremias, nagkomen- taryo ang may-akda ng Hebreo na si Jesus ang tagapamagitan ng isang tipan na mas dakila pa kumpara sa tipanan kung saan nagsilbi ang mga saserdote. Kaya ngayon alam natin na si Cristo ang namagitan sa Bagong Tipan at ang Kanyang tipan ay mas superior kumpara sa Luma, o ang Mosaic na Tipan. Ngayon, kung wala namang mali sa nauna, hindi na siguro kinakailangan pa ng pangalawa. Ngunit ang Dios ay nakakita ng kakulangan sa bayan ng Israel. Ang tipanang itinatag sa Bundok Sinai ay mahina sa kadahilanang hindi nito maga- gawang yumukod upang iligtas ang mga nangalaglag na mga maka- Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 15
salanan. Kaya isang mas magaling na tipanan ang itinatag sa pamam- agitan ng dugo ni Cristo, kung saan ang kanilang mga kasalanan at katampalasanan ay mapapatawad at ang Dios ay mapagkikilanlan nilang lahat mula sa kaliit-liitan hanggang sa kadaki-dakilaan. Kaya para sa mga layunin ng librong ito, kapag tayo'y nagsa- salita patungkol sa Bagong Tipan, tayo'y nagsasaad ng "ang bagong tipan sa Aking (kay Cristo) dugo." (Lucas 22:20), itinatag ng Kanyang kamatayan at pagkabuhay na magmuli, sa ilalim nito naninirahan ang Iglesia. Ang Lumang Tipan ay ang Kautusan ni Moises (Law of Moses), eksklusibong itinatag kasama ang Israel sa Bundok Sinai, naging "luma na at matanda" at sa wakas ay nawala na. Kaya ang mga Hudyong nabago tungo kay Cristo ay malaya na mula sa mga ordi- nansa ng Kautusan. Ngunit ito ang punto na dapat hindi makaligtaan - ang mga Hentil ay hindi naging kabahagi ng tipanang ginawa sa Bundok Sinai. Ito ay ekslusibong tipan ng Israel. Kaya ang mga mananampalatayang Hentil ay napasa-ilalim ng pawang "dobleng kalayaan". Hindi lamang sila malaya mula sa Kautusan ni Moises - ang kautusan na hindi naman ginawa para sa kanila - ngunit sila rin naman ay dinala sa tipanan ng kaligtasan sa biyaya sa pamamagitan ng pananampalataya. (Efeso 2:8) Iyan ay isang importanteng pagkakaiba, kaya ito'y muling aking uulitin. Ang Kautusan ni Moises ay hindi bahagi ng Bagong Tipan. Sila ay ekslusibong magkaiba. Ikaw ay maaaring nasa ilalim ng isa o ng iba, ngunit hindi ka maaaring nasa ilalim ng pareho. At sa ekonomiya ng kaligtasan ng Dios, ang Lumang Tipan ay may kapintasan. Kaya isang Bagong Tipan ng kaligtasan sa pamamagitan ng biyaya ang naitatag. Samantala, pinatotohanan ng kasaysayan na ang mga Hentil ay walang kabahagi sa Lumang Tipan, at matiyagang nakipagtalo si Pablo sa kanyang sulat sa mga taga-Galacia na ang Iglesia ng mga Hentil ay hindi dapat mapasailalim sa kautusang iyon. Sundan ang lohika: bago sila napagbagong-loob, ang mga Hentil ay hindi napasailalim ng Kautusan ni Moises. Idagdag pa na ang Kautusan ni Moises ay mahina sa katunayang hindi ito maka- 16 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
pagliligtas. Kaya ang Dios ay nangako ng isang Bagong Tipan sa kapangyarihan ng dugo ni Cristo na makapagliligtas "na lubos" (He- breo 7:25). Gayon nga, ano ang puntong mayroon sa pag-akay ng mga mananampalatayang Hentil pabalik sa Kautusan ni Moises bilang bahagi ng kanilang karanasang Kristiano? Iyan ay matutulad na rin sa pagtalikod sa biyaya at sabihan ang Dios na hatulan ka ayon sa iyong mga gawa. "Kayo'y hiwalay kay Cristo, kayong nangagiibig na ariing- ganap ng kautusan; nangahulog kayo mula sa biyaya." (Galacia 5:4) Mayroong popular na pangungusap sa loob ng maraming "legalistang" mga iglesia - "Dinadala namin ang mga tao kay Cristo para sa kaligtasan at kay Moises para sa ikababanal." Sa ibang salita, makapagliligtas si Jesus ngunit kailangan nating gawin ang mga tung- kulin ng kautusan upang maakay tayo tungo sa isang banal na buhay. At sa karamihan ng mga pagkakataon, ipinapangaral nila na tatang- gapin tayo ng Dios batay sa ating personal na pagpapakabanal, nagsa- sabing, "Pinatawad na ni Cristo ang iyong mga kasalanan nuong ika'y naligtas, ngunit pananatilihin kang malinis ni Moises hanggang sa makaparoon ka sa kaluwalhatian." Ngunit iyan ngang tumpak ang uri ng theolohiyang kinontra ni Pablo. Si Cristo ang ating kabuuang kaligtasan, ang ating pangkala- hatang pagaaring-ganap at ang tanging paraan sa pagpapakabanal. Sa gayon, mayroon bang anumang halaga sa Kautusan ni Moises? Mayroong tunay. Kagaya ng sinabi ni Pablo, ito ay isang banal na kautusan, isang matayog at makatuwirang pamantayan. Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 17
Ngunit, walang sinomang tao, puwera si Cristo, ang maaaring maka- pagkamit ng pamantayang iyon. At ang Kautusan ay hindi yuyukod. Ang kakulangan ng Kautusan ay sa wala itong kakayanang maka- pagligtas. Maaari lamang itong tumayong hindi natitinag upang hatulan ang sinomang nagkulang na panghawakan ito. Ang layunin ng Kautusan ay gawing lalong sala ang kasalanan. Ito ay isang ganap at makatuwirang pamantayan na nagpatunay ng ating kawalan ng kakayanang makamit ang personal na katuwiran na nakabatay sa paggawa. "Kaya nga ang kautusan ay banal, at ang utos ay banal, at matuwid, at mabuti. Ang mabuti nga baga ay naging ka- matayan sa akin? Huwag nawang mangyari. Kundi ang kasalanan, upang maipakilalang kasalanan, sa pamam- agitan ng mabuti ay gumawa sa akin ng kamatayan; na sa pamamagitan ng utos ang kasalanan ay maging lalong sala." (Roma 7:12-13) Kaya nga, sa pagkakilala natin sa ating kawalan ng kakayanang lumapit sa Dios sa pamamagitan ng ating mga nakamit, tayo'y inakay upang humanap ng Tagapagligtas, isang tagapamagitan sa Ama upang ipakiusap ang ating kalagayan (1 Juan 2:1). At sinabi ni Pablo na ang Kautusan ay dinisenyo upang gawin nga iyan. Ito ay upang ihatid ang Israel kay Cristo - "Ano pa't ang kautusan ay siyang naging tagapagturo natin upang ihatid tayo kay Cristo, upang tayo'y ariing- ganap sa pamamagitan ng pananampalataya." (Galacia 3:24) Ngayon, yamang ang Bagong Tipan ay orihinal na ipinangako sa mga sangbahayan ng Juda at ng Israel, ating bigyang konklusyon na balang araw ito'y siguradong maitatatag sa Israel bilang nasyon at ang bawat pangakong ginawa para sa Bahay ng Israel at sa Bahay ng Juda 18 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
ay buong kasiguraduhang matutupad. Ngunit hindi iyan direktong makaka-apekto sa paksa natin sa kasalukuyan. Para sa mas kumple- tong pagsusuri ng Bagong Tipan at ng Israel, mangyaring basahin ang libro ng may akda: "Ang Iglesia ba ang Israel?" at ang aming komen- taryo sa aklat ng mga Hebreo. Hayaang gumawa ako ng isa pang kritikal na pagkakaiba. Ang ating Biblia ay nahati sa dalawang malaking bahagi, na tinawag na Lumang Tipan at Bagong Tipan. Iyan ay isang pampanitikang pagha- hati. Hinahati nito ang mga aklat ng makasaysayang mga Kasulatan na Hebreo mula sa mga aklat na nasulat pagkatapos ng ministeryo, kamatayan at pagkabuhay na magmuli ni Cristo. Ngunit ang Bagong Tipan ay hindi pa epektibo hangga't hindi pa natapos ang pagtutubos Niya sa Kalbaryo. "At dahil dito'y siya ang tagapamagitan ng isang bagong tipan, upang sa pamamagitan ng isang kamatayan na ukol sa ikatutubos ng mga pagsalangsang na nasa ilalim ng unang tipan, ang mga tinawag ay magsitanggap ng pangako na manang walang hanggan. Sapagka't kung saan mayroong tipan doo'y kinakailangan ang kamatayan ng gumawa niyaon. Sapagka't ang isang tipan ay may ka- buluhan kung mamatay ang gumawa: sa ibang paraa'y walang anomang kabuluhan samantalang nabubuhay ang gumawa." (Hebreo 9:15-17) Kaya habang si Jesus ay naglakbay at nangaral sa loob ng Kan- yang tatlo-at-kalahating taong ministeryo, ang Lumang Tipan ni Moises ay namamayagpag pa. Iyan nga ang dahilan kung bakit Siya'y Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 19
sobrang pagbintangan ng mga Pariseo dahil sa paglabag sa Sabbath, ang tanda ng Tipanang Mosaic. Itala mo iyan sa iyong isipan. Iya'y lalabas muli sa Kabanata 7. Ang prinsipyong dapat mong tandaan ay hindi ang lahat ng nangasu- lat sa apat na gospels ay nangyari sa loob ng kapanahunan ng Bagong Tipan. Ang kalakhang karamihan ng anomang sinabi at ginawa ni Jesus ay nangyari habang ang Israel ay nakagapos pa sa Kautusan ni Moises. Kung hindi mo gagawin ang pagtatanging iyan, ika'y magiging isang madaling tudlaan para sa mga mangangaral na nagha- halo at nagpapares ng mga prinsipyo mula sa Luma at Bagong Tipan. Kaya ang katanungan sa kasalukuyan ay: Yamang ang New Covenant/New Testament Church ay malaya mula sa mga pangan- gailangan ng Kautusang Mosaic, anong pamantayan ng pagbibigay at sakripisyong pagsamba ang ating susundin? Nakatitiyak na hindi na tayo nag-aalay ng dugo ng mga toro at ng mga kambing. Hindi na tayo nagdadala sa mga saserdote ng mga handog na butil upang iluglog sa harapan ng Dios at sunugin sa altar. Kaya nga, anong paraan ang ating susundin? At mayroon bang anomang iniresetang maka- Bagong Tipang pamamaraan ng pagbibigay? Magandang mga katanungan. Ating simulan sa - † ANG MALAKING PAGSASALARAWAN Nagsalita si Jesus ng higit patungkol sa salapi kumpara sa sinalita Niya patungkol sa Langit at Impiyerno. Nakamamangha ba ito? Ito'y isang katotohanan. Naintindihan Niya na kung papaanong tinatanaw ng mga tao ang kanilang mga ari-arian sa sanglibutang ito ay isang ma- gandang pahiwatig kung papaano nila tanawin ang kanilang relasyong maka-Langit. Ang sakripisyong pagbibigay ay isang esensyal na ele- mento ng doktrina ni Cristo. Sa katunayan, ito ang sentral na dahilan ng Kanyang makalupang ministeryo. Ibinigay Niya ang Kanyang buhay na pangtubos sa marami (Mateo 20:28). Isipin ito: Ibinigay ng Dios Ama ang Kanyang Anak bilang isang pangapalubag-loob, isang sakripisyo upang bayaran ang halaga 20 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
ng kasalanan, magpasawalang-hanggang tinubos ang kaligtasan ng Kanyang mga tao. Ang Dios Anak ay ibinigay ang Kanyang Sarili upang pahirapan at mabagsik na patayin alang-alang sa atin. Ibinigay Niya ang Kanyang Sarili upang maging sakripisyo sa lugar natin, umako ng kaparusahan at ng kapootang kung saan tayo ang nararapat na tumanggap. Ang gawain ng kusang pagsunod sa Ama ay nagresulta sa pagkakaloob ng Banal na Espiritu, ang patotoo ng ating mana at ang katibayang-positibo ng ating kaligtasan. Sa ibang salita, ibinigay ng Ama ang Kanyang Anak; ibinigay ng Anak ang Kanyang buhay; ang Espirito'y ibinigay sa mga hinirang, libreng ibinigay sa atin ang buhay na walang hanggan. Ang ating kaligtasan ay naganap sa pamamagitan ng sakripisyong pagbibigay sa parte ng Ama, Anak at ng Banal na Espiritu. Sa gayon, anong klaseng tao ang lilikhain ng hindi matarok na mga kaloob na iyon? Isang mapag-sakripisyong tao syempre. Nagbi- gay ang Ama, nagbigay ang Anak, at nagbigay ang Espiritu. Posible ba para sa isang hinirang, binili ng dugo at pinuspos na Kristiano na isara ang mahinahong awa at kabutihan, di pansinin ang tanikala ng mga sakripisyong kaloob na nanguna para sa kanyang pagkatubos, at umasa sa kanyang pangsariling makalangit na katayuan habang itina- tago ang bawat mumo at barya para sa kanyang sarili? Hindi, iyan ay imposible. Ang wagas na Kristianismo ay mangunguna tungo sa pagibig, kabutihan, sakripisyo at masayang pagbibigay. Ang sakripi- syong pagbibigay ay isang pangunahing tugon sa Mabuting Balita. Ngayon, ang isang pangkaraniwang pakikipagtalo laban sa pagbibigay sa Iglesia ay ang, "Hindi kailangan ng Dios ang aking pera." At iya'y totoo. Ang Dios, para maging Dios, ay walang kahit na anumang pangangailangan. Wala kang idinadagdag sa Dios kapag Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 21
nagbibigay ka sa Kanyang gawain. Pag-aari na Niya ang lahat ng mga bagay! Ang Kanyang yaman ay walang katapusan. Sa katunayan, yamang pag-aari Niya ang lahat ng bagay (kasama ka), ang anumang bagay na maaari mong ibigay ay simula't-simula pa'y sa Kanya na. "Iyong dinggin, Oh aking bayan, at ako'y magsasalita; Oh Israel, at ako'y magpapatotoo sa iyo: Ako'y Dios, iyong Dios. Hindi kita sasawayin dahil sa iyong mga hain; at ang iyong mga handog na susunugin ay laging nangasa harap ko. Hindi ako kukuha ng baka sa iyong bahay, ni ng kambing na lalake sa iyong mga kawan. Sapagka't bawa't hayop sa gubat ay akin, at ang hayop sa libong burol. Nakikilala ko ang lahat ng mga ibon sa mga bundok: at ang mga mabangis na hayop sa parang ay akin. Kung ako'y magutom ay hindi ko sasaysayin sa iyo: sapagka't ang sanglibutan ay akin, at ang buong narito. Kakanin ko ba ang laman ng mga toro, o iinumin ang dugo ng mga kambing? Ihandog mo sa Dios ang haing pasasalamat: at tuparin mo ang iyong mga panata sa Kataastaasan: At tumawag ka sa akin sa kaarawan ng kabagabagan; ililig- tas kita, at iyong luluwalhatiin ako." Awit 50:7-15 Ang siping ito na nagmula sa Awit ay nagbibigay sa atin ng isang maintrigang pananaw sa karakter ng Dios. Inihayag Niya ang Kanyang ganap na kawalan ng pangangailangan, ang Kanyang ganap na pagmamay-ari sa lahat ng mga nilalang, at tinanggihan ang haka na anuman sa mga sakripisyo ng Israel ay nagpadagdag ng anuman sa Kanya. Hindi Siya kumakain ng laman o umiinom ng dugo. At kung Siya man ay magugutom, ni hindi Niya sasabihin sa kanila. Sila ay walang kapasidad upang kumpletuhin Siya o pagsilbihan ang Kanyang mga pangangailangan. At gayunman, sa kabila ng Kanyang ganap na kasapatan, Kanyang iginiit na sila'y magpatuloy na maghandog at magbigay ng kanilang panata sa Kanya. Bakit? 22 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
Simple. Hindi kailangan ng Dios ang kaloob, ngunit kinakailan- gang magbigay ng Israel. Hindi kinailangan ng Dios ang mga kaloob upang papagyamanin ang sarili Niya. Sa katunayan, ang anumang bagay na ibigay nila sa Kanya ay pawang Kanya mula pa ng pasimula. Ngunit hiningan Niya ang Israel na magsakripisyo sa Kanya sa pamamagitan ng hanay na mga kinakailangang mga ikapu (tithes), mga kaloob, mga sakripisyo at mga pag-aalay. Kaya nga, papaanong iya'y maiaakma para sa atin? Sa kabila ng katotohanang hindi tayo napasailalim ng ekonomiyang-Mosaic, patuloy na hindi nagbabago ang Dios. Siya ay patuloy na umaasa sa atin na tutugunan natin Siya ng pagsamba at ng sakripisyo. Ngunit ang ibang mga kasunduan ay nabago na. Sa ilalim ng Bagong Tipan, isinasaayos ng Dios ang mga oportunidad para makapagbigay sa- pagka't alam Niyang ang ating karakter at buhay-Kristiano ay mapag- yayaman habang tayo'y natututong magsakripisyo para sa Kanyang kaluwalhatian. Sa uulitin, hindi kailangan ng Dios ang ating mga kaloob. Kailangan nating magbigay. Ang pagbibigay ay hindi para papagya- manin ang Dios; ito ay upang palawakin at papagyamanin tayo, sa espiritual at sa materyal na bagay. Pansinin na tanging pagkatapos lang na mag-alay ng Israel ng mga kaloob ng pasasalamat at nagbayad ng kanilang mga kaloob na panata ay saka sila pinamanhikan ng Dios na tumawag sa Kanya sa araw ng kanilang pagkabagabag at sila'y Kanyang ililigtas. Ang Dios ay tumutugon sa mapagmahal, kusa, at mapagpasalamat na mga pagkakaloob. Gayunpaman, mayroon pa ring karamihang mga tao sa Iglesia, na kinukunsidera ang kanilang mga sarili na tunay na Kristiano, ngunit nagkukulang sa pagbibigay ng kahit anumang bagay para sa Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 23
kahit kangino. Kaya nga, sila ba'y mga Kristiano? Posible. Kung sila'y tumitingin kay Cristo para sa kanilang kaligtasan, ating mariing mahahatulan ang kanilang eternal na katayuan. Subalit, sila pihado ay mga Kristianong hindi masyadong naturuan. Kay daming mga iglesia na nagtuturo ng pagbibigay bilang isang halimbawa ng legal na re- sponsibilidad na kalaunan ay tinatanggal nito ang lahat ng kasiyahan sa proseso. At tulad ng kahit anumang obligasyon, kung ang batas ay nagiging masyadong pabigat, ang mga tao'y mag-aalsa laban dito. At iyan ay isang kahihiyan. Sapagkat isa sa mga kaunting lugar sa Biblia kung saan pinupuri ng Dios ang isang partikular na uri ng tao ay nasa 2 Corinto 9:7 - "Sapagka't iniibig ng Dios ang nagbibigay na masaya." At tila magandang diyan magsimula ang Unang Kabanata. 24 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
UNANG KABANATA ANG ESCAPE CLAUSE "Magbigay ang bawa't isa ayon sa ipinasiya ng kaniyang puso: huwag mabigat sa loob, o dahil sa kailangan: sapag- ka't iniibig ng Dios ang nagbibigay na masaya." (2 Corinto 9:7) Magbigay ng ilang sangdali at sauluhin ang talatang iyan. Iyan ay mahalaga para sa tamang pag-unawa patungkol sa pagbibigay sa Bagong Tipan. Ang Apostol Pablo ay nagtungo sa maraming pasakit upang buuin ang eksaktong kabaligtaran ng tithes, mga kaloob at mga sakripisyo sa Lumang Tipan. Ganap na iniutos ni Moises - dahil sa pangangailangan, kahit ito ma'y mabigat sa loob o hindi - na ang bawat tao sa Israel ay dalahin ang bawat huling kinakailangang sak- ripisyo at handog, upang mapanghawakan ang mga palatuntunan at mga patakaran ng Kautusan. Ngunit nagtungo si Pablo sa sagad na kabaligtaran, sinasabi na ang bawat isang tao ang dapat magdesisyon para sa kanilang mga sarili kung anong ibabahagi nila. Ang unang kataga ng talatang ito ang aking tinatawag na "es- cape clause" at hinihiling kong maintindihan itong mabuti ng bawat Kristiano. Karamihan sa mga maling katuruan ang maiisang-tabi kung itututok ng mga Kristiano ang kanilang mga sarili sa prinsipy- ong ito - ayon sa ipinasiya ng kaniyang puso ay hayaan siyang magbi- gay. Ang "escape clause" na iyan ay sapat upang hilahing palabas ang basahan mula sa ilalim ng bawat legalistang pulpitista sa kalupaan. Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 25
Sa susunod na may mangangaral na nais magpatong ng sala sa iyo upang makapasok sa iyong wallet, simpleng sumagot, "Ayon sa ipi- nasya ng bawat tao sa kaniyang puso ay hayaan siyang magbigay!" Iyan ay solidong-Biblia, at iya'y sapat upang palayain ka mula sa maling interpretasyon ng Salita. Ang iyong relasyon ng pagbibigay ay sa pagitan mo at ng Dios. Ngunit mayroon pang mas maraming nangyayari sa talatang ito kaysa simpleng pinalalaya lang ang mga Kristiano sa maling pagpa- pataw ng Salita. Makahahanap tayo ng napaka-kaunting lugar sa Kasulatan kung saan sinasabi ng Dios sa atin kung anong mga katan- giang pang-tao ang nagpapasaya sa Kanya o humihila sa Kanyang pagmamahal. Ngunit sinasabi ng talatang ito. "Sapagka't iniibig ng Dios ang nagbibigay na masaya." "Kung gayon," narinig kitang magtanong, "sinasabi mo bang hinahayaan ng Dios sa mga makasalanan ang desisyon, sa ayaw man o sa gusto nila, na sila'y magbigay sa gawain ng Dios? Ang ibig kong sabihin ay, hindi ba mamumulubi ang Iglesia?" Magandang katanungan. Napag-aalaman nga kung anong nala- laman ng Dios patungkol sa atin - ang ating makasalanang katayuan at ang natural nating kagawian patungo sa self-preservation at ka- sakiman - papaano Niya tayong mapapalaya at sasabihang magbigay ayon sa ating mga puso? Hindi ba isang delikadong saligan iyan? Hindi. Alam ng Dios ang ating mga kaisipan at ang intensyon ng ating mga puso. Ipinadala Niya ang Kanyang Espiritu upang baguhin ang ating mga puso. Kalooban ng Dios na palayain ang mga tinubos na mga makasalanan dahil alam Niya na sila'y iginanyak, sinakluban, at ginabayan ng Kanyang Espiritu. Ipinahintulot ng Dios na pagpasya- han nila ang bahagi ng kanilang kaloob dahil nalalaman Niya na itutulak sila ng Kanyang Espiritu na magbigay ng sagana. Siya ay gagawa sa kanila upang ibigay ang nararapat na pamamaraan upang panatilihing lumalago ang Kanyang evangelio. Pakatandaan, ang mga Kristiano'y hindi mga malayang mga ahente. Sila ay binili ng isang halaga. 26 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
"Sapagka't kayo'y binili sa halaga: luwalhatiin nga ninyo ng inyong katawan ang Dios." (1 Corinto 6:20) Hindi simpleng pinalaya ng Dios ang Kanyang mga tao upang magdesisyon para sa kanilang mga sarili kung magbibigay ba sila o hindi. Alam Niyang sila ay magbibigay. Pinalaya Niya sila mula sa anumang obligasyon para magbigay ng nakatakdang halaga, o puwer- sahing magbigay dahil sa pangangailangan na nag-aalis ng kasiyahan at nagdudulot ng kabigatan ng kalooban. Pagkatapos ay pinapaalala- hanan tayo ng Dios na mahal Niya ang taong nagbibigay ng masaya. Ang katunayan, ang salitang naisaling masiyahin ay ang Grie- gong salita na hilaros, na kung saan natin kinuha ang salitang Ingles na hilarious. Iniibig ng Dios ang masiyahing pagbibigay. Kaya nga pinalalaya Niya ang Kanyang mga tao mula sa mga obligasyon at mga legal na pangangailangan na ipinataw ni Moises sa Israel at pinahintu- lutan ang bawat tao na masayang pagpasyahan ang sukat ng kanilang kaloob. Niluluwalhati ng Dios ang Kanyang sarili habang gumagawa Siya sa Kanyang mga tao. Kinakasihan sila ng Kanyang Espiritu na papurihan Siya sa paraan na nais Niyang Siya'y papurihan. Ngunit, iyan ang paraan kung saan palagiang gumawa ang Dios. † ANG HANDOG SA TABERNAKULO Sa aklat ng Exodo, kabanata 25, kumuha ang Dios ng isang handog mula sa Israel, pinahintulutan silang magdala ng anumang kanilang piliin. Pagkatapos ng 430 taon ng pagkaalipin sa Egipto, isinumpa ng Dios ang mga Egipcio ng pitong salot, na natapos sa Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 27
kamatayan ng kanilang mga panganay. Habang inihahandang ilabas ng Dios ang Israel mula sa Egipto, Kanyang inutusan sila - "At aking iuunat ang aking kamay, at sasaktan ko ang Egipto ng aking buong kababalaghan na aking gagawin sa gitna niyaon at pagkatapos niyaon ay pahihintulutan niya kayong yumaon. At pagkakalooban ko ang bayang ito ng biyaya sa paningin ng mga Egipcio: ay mangyayari, na pagyaon ninyo, ay hindi kayo yayaong walang dala: Kundi bawa't babae ay hihingi sa kaniyang kapuwa, at sa tumatahan sa kaniyang bahay, ng mga hiyas na pilak, at mga hiyas na ginto at mga damit: at inyong ipagsusuot sa inyong mga anak na lalake at babae; at inyong sasam- saman ang mga Egipcio." (Exodo 3:20-22) Kaya sinimulan ng mga Israelita ang kanilang paglalakbay na may kalakhang materyal na kayamanan. Ngunit ito'y hindi isang regalong simpleng lulustayin lamang ng mga Israelita sa kanilang mga sarili. Ang ginto naman ay napaka-kaunti ang pag-gagamitan habang ika'y naglalakbay sa disyerto at naghahanap ng tubig. Inihahanda ng Dios ang Kanyang mga tao. Kakailanganin Niya mula sa kanila ang isang tabernakulo. At ito'y itatayo na may tiyak na mga detalye, pi- nalamutihan ng ginto at ng tanso. Ito'y pagdadaluyan ng patuloy na agos ng mga sakripisyo. Mangangailangan ang mga saserdote ng mga kasuutang lino at tinahing mga sombrero, na may mga platong ginto na nagsasabing, "Kabanalan sa Panginoon." Kakailanganin ng Dios ang isang tansong batalan, ginintuang mga kandila at ginintuang lamesa na may gintong mga kasangkapan. Ngunit, imposibleng asahan ang ganitong labis na pagtatayo mula sa mahihirap na mga aliping naglalakbay sa buhanginan. Kaya inihanda sila ng Dios sa pauna pa lamang. Sinigurado Niyang may- roon silang kasaganahan. Pagkatapos ay nilunod Niya ang kanilang mga pinagkakautangan. Sa kahulihan, kumuha Siya ng isang handog 28 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
upang gawin ang tabernakulong kung saan Siya'y maninirahang kasama nila. "At ang Panginoon ay nagsalita kay Moises, na sinasabi, Salitain mo sa mga anak ni Israel, na sila'y magdala sa akin ng isang handog: ang bawa't tao na maganyak ang puso sa kagandahang loob ay kukunan ninyo ng handog sa akin." (Exodo 25:1-2) Bago sila makarating sa Sinai, bago pa man itinatag ang Kau- tusan ni Moises, kumuha na ang Dios ng isang handog mula sa bawat taong magbibigay ng kusang-loob. "Salitain mo sa mga anak ni Israel, na sila'y magdala sa akin ng isang handog: ang bawa't tao na maganyak ang puso sa kagandahang loob ay kukunan ninyo ng handog sa akin. At ito ang handog na inyong kukunin sa kanila; ginto, at pilak, at tanso; At kayong bughaw, kulay-ube, at pula, at lino at balahibo ng kambing; At mga balat ng la- laking tupa na tinina sa pula, at mga balat ng poka, at ka- hoy na akasia; Langis sa ilawan, mga espesia sa langis na pangpahid, at sa mabangong pangsuob; Mga batong onix, at mga batong pangkalupkop sa efod, at sa pektoral. At kanilang igawa ako ng isang santuario; upang ako'y makatahan sa gitna nila. Ayon sa lahat ng aking ipinakita sa iyo, sa anyo ng tabernakulo at sa anyo ng lahat ng ka- sangkapan niyaon ay gayon ninyo gagawin." (Exodo 25:2-9) Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 29
Napaka-partikular ng Dios. Umasa Siya ng isang kaloob at kinailangan Niya ang pinakamahusay na mayroon sila. Hindi umasa ang Dios ng walang kwenta o ng kakuriputan. Nakita naming iniligtas Niya sila mula sa kanilang pagka-alipin, pinagyaman sila higit pa sa kanilang pinakamatinding imahinasyon, at naghahandang manira- hang kasama nila. Umasa Siya ng pinakamahusay mula sa kanila katulad ng ibinigay Niya sa kanila. Ngayon, isa sa dalawang mga bagay ang mangyayari. Matiya- gang tinuruan ni Moises ang mga Israelita na nais ng Dios ang isang handog, at sinabi niya sa kanila kung anong dadalahin at kung anong paggagamitan nito. Naintidihan nila na ang buong kaloob ay ga- gamitin para sa ministeryo at pagpupuri sa Dios. Kaya nga, alin mang sila'y tutugon o sila'y hindi. Ngayon, iwan sa kanilang mga sarili, ito mismong mga taong ito - kung kangino ang Dios ay magiging sobrang inis na Kanyang iniwan ang kanilang mga kalansay sa ilang at dinala ang kanilang mga anak sa lupaing pangako - ay maaaring italikod ang kanilang mga sarili sa pakiusap ng Dios at gamitin ang kanilang bagong tuklas na kayamanan upang gumawa ng mga ginintuang mga idolo, tulad ng guyang nilikha nila sa paanan ng Bundok Sinai. Ngunit hindi sila iniwan ng Dios sa kanilang mga sarili. Una ay binigyan Niya sila ng sapat na kayamanan upang mapagbigyan ang Kanyang nais. Pagkata- pos ay sinabihan Niya sila na kinailangan Niya ng bahagi ng yamang iyon para sa Kanyang tabernakulo. At pagkatapos ay kumilos Siya sa kanilang mga puso, na nagdulot sa kanila upang magbigay ng sagana para sa Kanyang kaluwalhatian. Ang Dios ang nagbigay ng sangkap para sa handog, ang sanhi para sa kaloob na ito at ang inspirasyon upang tumugon sa pagkakaloob. "At sila'y lumapit, lahat ng tao na napukaw ang kalooban, at lahat na pinapagkusa ng sariling diwa, at nagdala ng panghandog sa Panginoon, sa gawain sa tabernakulo ng kapisanan, at sa buong ipaglilingkod at sa mga banal na kasuutan." (Exodo 35:21) 30 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
Ang rason kung bakit nakatanggap ang Dios ng isang kusang pagkakaloob mula sa Israel ay dahil sa pinukaw Niya ang kanilang mga puso, lumikha ng pagkukusa at ng kagustuhang magsilbi. "Ang mga anak ni Israel ay nagdala ng kusang handog sa Panginoon; bawa't lalake at babae, na ang puso'y nagku- sang nagpadala ng magagamit sa lahat na gawain, na ini- utos ng Panginoon sa pamamagitan ni Moises na gawin." (Exodo 35:29) Si Moises ba'y nakalikom ng sapat na materyales para kum- pletuhin ang proyekto? Oo, higit pa sa kasapatan. Habang ang gawain ay nagpapatuloy, may mga bagong handog na dumarating kada umaga (Exodo 36:2-3). Sa katunayan, ito lang ang tanging pag- kakataon sa buong Biblia na kung saan sa dami ng handog ay napili- tan ang taong nangongolekta na sabihan na ang mga tao na tumigil na sa pagbibigay! "At sila'y nagsalita kay Moises, na nagsasabi, Ang baya'y nagdadala ng higit kay sa kinakailangan sa gawang paglil- ingkod, na iniutos gawin ng Panginoon. At si Moises ay nagbigay utos at itinanyag nila sa buong kampamento na sinasabi, Huwag nang gumawa ang lalake o ang babae man ng anomang gawang handog sa santuario. Na ano pa't sinangsala na ang bayan sa pagdadala. Sapagka't ang kagamitan na mayroon sila ay sapat na sa lahat ng gawa na gagawin, at higit pa." (Exodo 36:5-7) Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 31
Kapag sinimulan na ng Dios na kasihan sila, hindi na nila mapigilang magbigay. Patuloy silang nagdadala ng kanilang mga pag- aari para sa gawain ng Dios hanggang sa sila'y pigilan na ni Moises. At iyan nga ang dahilan kung bakit si Pablo'y buong tapang na nagsulat, "Magbigay ang bawa't isa ayon sa ipinasiya ng kaniyang puso." Hindi siya dumudulog ng sakripisyo galing sa mapagrebeldeng mga makasalanan. Siya ay umaasam sa pagpapakita ng kakayahan ng Dios na kasihan ang masaganang pag-aabuloy sa Kanyang mga tao. Alam ni Pablo na pakikilusin ng Espiritu ng Dios ang kanilang mga puso upang magdala ng higit pa sa kasapatan. Ang kalayaang pagpasyahan ang iyong sariling ipang-aabuloy ay pinamamalakaranan ng Espiritu ng isang magpasawalang- hanggang mapagbiyaya at saganang mapagbigay na Dios. Ang iyong kaloob ay isang pagsasalarawan ng kahalagahan ng Salita ng Dios, ng Kanyang Anak, at ng sakripisyong naging sanhi ng iyong kaligtasan. Kapag ika'y tumugon sa pagkilos ng Dios, at nagbigay ka ng sagana at ng may kasiyahan sa Kanyang gawain, ibinubuhos ng Dios ang Kanyang pag-ibig at pagkalinga. Minamahal ng Dios ang nagbibi- gay ng may kagalakan. Syempre naman, ang isang talatang iyan ay hindi ang buong istorya. Upang makamtan ang buong edukasyon patungkol sa theolo- hiya ng pagbibigay ni Pablo, kailangan nating tingnan ang mas mala- wak na konteksto. Kaya tayo'y magtungo sa isang mabilis na paglalak- bay sa bahaging ito ng ikalawang sulat ni Pablo sa Iglesia sa Corinto. Si Pablo ay patungo sa Corinto at bago siya dumating, siya'y nagpadala ng paunang pasabi kay Tito na sila'y maghanda ng isang pag-aabuloy, na dadalhin ni Pablo sa Jerusalem at ipamamahagi sa mga banal. Nang si Pablo'y dumating, may mga kapatiran siyang taga- Macedonia na kasama niya at siya'y nagmamalaki sa kanila patungkol sa pagbibigay ng mga taga-Corinto. Subalit, kung baka sakaling hindi sila nakapaghanda, sumulat si Pablo upang pag-ibayuhin ang kanilang pagtupad. 32 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
"Sapagka't tungkol sa pangangasiwa ng mga abuloy sa mga banal, ay kalabisan na sa akin ang isulat ko pa. Sa- pagka't nakikilala ko ang inyong sikap, na aking ipinag- mamapuri tungkol sa inyo sa mga taga Macedonia, na ang Acaya ay nahahandang isang taon na; at ang inyong pagsisikap ay nakapagudyok sa lubhang marami sa kanila. Datapuwa't sinugo ko ang mga kapatid, upang ang aming pagmamapuri dahil sa inyo ay huwag mawalan ng kabu- luhan sa bagay na ito; na, ayon sa aking sinabi, kayo'y mangakapaghanda: Baka sakaling sa anomang paraan kung magsirating na kasama ko ang ilang taga Macedonia at kayo'y maratnang hindi nangahahanda, kami (upang huwag sabihing kayo) ay mangapahiya sa pagkakati- walang ito. Iniisip ko ngang kailangang ipamanhik sa mga kapatid, na mangaunang pumariyan sa inyo, at ihanda agad ang inyong abuloy na ipinangako nang una, upang ito'y maihanda na gaya ng abuloy, at hindi gaya ng sapili- tan." (2 Corinto 9:1-5) Sa simula pa lang ay naglatag na si Pablo ng ilang mga prinsipyo. Una sa lahat ay todo siyang umasa na ang mga taga-Corinto ay mag- bibigay ng isang masaganang abuloy. Sila ay biniyayaan ng materyal na mga pag-aari at alam nila ang pangangailangan sa Jerusalem. Kaya si Pablo ay agresibo sa kanyang mga inaasahan. Ngunit tiyak niyang itinuro na ang handog na ito ay isang makabuluhang pagbibigay, ng kasaganahan, hindi isang hangad ng kasakiman. Wala man lang kina Pablo o sa mga hinirang ang nagpaka-sakim sa kanilang kayamanan, o paunlakan ang kanilang sariling kasakiman upang gapusin ang Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 33
kanilang pagbibigay. At kung sila'y magkulang sa kahalagahang ito, parehong si Pablo at sila ay mangahihiya. "Datapuwa't sinasabi ko, Ang naghahasik ng bahagya na ay magaani namang bahagya na; at ang naghahasik na sagana ay magaani namang sagana. Magbigay ang bawa't isa ayon sa ipinasiya ng kaniyang puso: huwag mabigat sa loob, o dahil sa kailangan: sapagka't iniibig ng Dios ang nagbibigay na masaya." (2 Corinto 9:6-7) Narito ang isang prinsipyo: sa larangan ng pagbibigay, sila na nagbibigay ng kaunti lamang ay tatanggap din ng kakaunti. At sila na nagbibigay ng sagana ay tatanggap din ng masaganang bahagi bilang balik. Iyan ay pangkaraniwang doktrina ni Pablo. Pansinin ang pag- kalagay ng prinsipyong iyan. Ito'y nag-aakay patungo sa "escape clause." Tama, maaari kang magbiagy ayon sa iyong sariling kaisipan at puso. Ngunit pakatandaan, kung ika'y kuripot ika'y tatanggap din ng napaka-kaunti bilang balik. Ngunit ang masaganang pagbibigay ay nagdudulot ng masaganang pagtanggap. "Kaya nga," ang tanong mong muli, "maaari ka bang magbigay upang ika'y yumaman?" Hayaang maging malinaw ako. Maaari ngang pagpalain ka ng Dios ng materyal na kayamanan bilang resulta ng iyong pagbibigay sa iba. Ngunit pakatandaan na alam Niya ang puso mo. Kung ika'y nagbibigay dahil sa pagsubok mong obligahin ang Dios na pagya- manin ka, makikita Niya ang panglolokong iyan. Ibig kong sabihin, kung napag-isipan ko yan, mas tiyak na mapag-aalaman ng Dios. Ngunit walang pag-aalinlangang maglalagay ang Dios ng sapat na kaparaanan sa mga kamay niyaong alam Niyang magbibigay nito ng sagana para sa Kanyang mga tao at sa Kanyang gawain. Iyan ay ganap na nakasaligan sa sinalita ni Pablo. Kaya nga, maaari ka bang magbi- gay upang yumaman? Hindi. Maaari ka bang magbigay ng sagana at tumanggap ng may kasaganaan? Oo, sigurado. Sa kalaunan ba'y magkakaroon ka ng mas marami kumpara sa mayroon ka nuong 34 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
nagsimula ka? Oo, ayon kay Pablo. At sa mas marami mong natang- gap, mas higit na magiging mapagbigay ka. Iyan ay paulit-ulit. "Ah," ang nagmamadali mong sagot, "ngunit iyan ba ay aktuwal na mangyayari?" Gawin mo ito, subukan mo ito, wala pa akong napag-aalamang ito'y nabigo. Pakatandaan, ang katapatan ng Dios sa Kanyang sariling salita ang siyang nakasalalay. Subukan mong higitan pa ang pagbibi- gay ng Dios. Maging kauna-unahang persona sa kasaysayan na na- ghirap dahil sa pagbibigay para sa Dios. Maging sigurado lamang na ginagawa mo ito na may masiyahing puso para sa ikaluluwalhati ng Dios, tumugon man Siya o hindi. Hindi mo mauungusan ang Dios sa pagbibigay. Ang Dios ay gumagawa sa Kanyang mga tao upang ibigay ang lahat ng kinakailangan para sa katatagan ng Kanyang Iglesia at sa pagbubunga ng Kanyang Evangelio ng biyaya. Ang Kanyang biyaya ay nangabuhos sa Kanyang mga tao, ibinibigay ang lahat ng kanilang mga pangangailangan at nagsusustento ng sapat na mga kaparaanan upang sila'y makapagbigay ng masagana sa Kanyang gawain. Pinat- nugot ni Pablo sa ganito: At maaaring gawin ng Dios na ang lahat ng biyaya ay magsisagana sa inyo; upang kayo, na mayroong laging buong kaya sa lahat ay magsipanagana sa bawa't ma- buting gawa: Gaya ng nasusulat, Siyang nagsabog, siyang nagbigay sa mga dukha; Ang kaniyang katuwiran ay nananatili magpakailan man. At ang nagbibigay ng binhi sa naghahasik at ng tinapay na pinakapagkain, ay mag- bibigay at magpaparami ng inyong binhi upang ihasik, at Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 35
magdaragdag ng mga bunga ng inyong katuwiran: Ya- mang kayo'y pinayaman sa lahat ng mga bagay na ukol sa lahat ng kagandahang-loob, na nagsisigawa sa pamamagi- tan namin ng pagpapasalamat sa Dios." (2 Corinto 9:8-11) Ang Dios ay nagbibigay ng kasapatan sa Kanyang mga tao upang ipakalat ang mga bagay na yaon sa kanila na nangangailangan. Siya ay gumagawa sa Kanyang mga tao. At pinaalalahanan ni Pablo ang mga taga-Corinto na ang Dios ang naglalaan ng binhi mula sa mga halaman at mga puno, na siyang ginagamit ng maghahasik upang mangagpatubo ng bagong pagkain. Tulad din nito, si Pablo ay nanalangin na bilang tugon sa kanilang pagbibigay ay pararamihin ng Dios ang binhi na kanilang inihasik sa kanyang ministeryo, pagyaya- mani ang kanilang kasaganahan sa "lahat ng mga bagay." At tinawag niya ang kanilang pagbibigay bilang isang gawa ng "katuwiran." Lalago ang mabuting bunga mula sa kanilang makatuwiran na pag- bibigay at nanalangin si Pablo na iyon ay lalagong masagana. Kaya malinaw ang prinsipyo. Magbigay ng masagana at masaya. Minamahal ng Dios ang ganung mga tao at palalaguin ang kanilang kayamanan habang Siya'y gumagawa sa kanila upang tustusan ang mga pangangailangan ng Kanyang gawain at ng Kanyang mga tao. Sa ganyang proseso, parehong ang nangangailangan ay mangabubusog at ang kayamanan ng tapat na mga magbibigay ay madaragdagan. Ngunit si Pablo'y hindi pa tapos. Nais rin niyang maintindihan ng mga taga-Corinto na ang masaganang pagbibigay ay isang paraan para makapagpasalamat sa Dios para sa kasaganahan ng Kanyang sustento. Habang araw-araw Niyang pinapakain ang Kanyang mga tao, dinadalahan sila ng kalusugan, binibigyan ng hangin ang kanilang mga ilong at ng karunungan ang kanilang mga puso at kaisipan, ito'y nararapat na tumigil paminsan-minsan at magsabing, "Salamat po." Wala ng mas mabuti pang paraan para magpasalamat sa Dios dahil sa Kanyang kayraming pagpapala kundi ang magdala ng masaganang mga handog alang-alang sa Kanya. 36 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
Ang mga handog na iyon ay hindi lamang nagsisilbi para sa pangangailangan ng mga hinirang, ngunit ang mga ito'y nagsisilbi rin bilang masaganang pagpapasalamat sa Dios. Ang handog ay isang paraan upang pasalamatan Siya. At yaong tumatanggap ng mga ka- loob ay nagpapasalamat sa Dios para sa Kanyang pabaon. At sila'y nananalangin para sa kaginhawahan ng mga nagbigay dahil sa biyaya ng Dios na isinalarawan sa ganyang pagbibigay. Ang buong gawaing ito ay mag-uumapaw tungo sa ikaluluwalhati ng Mabuting Balita ni Cristo. Kaya ang sirkulong ito ng pagbibigay at pagtanggap, pagpa- pasalamat at pagluluwalhati sa Dios, ay tinawag ni Pablo bilang isang hindi maipaliwanag na kaloob - "Sapagka't ang pangangasiwa sa paglilingkod na ito ay hindi lamang tumatakip sa pangangailangan ng mga ba- nal, kundi naman umaapaw sa pamamagitan ng maram- ing pagpapasalamat sa Dios; Palibhasa'y sa pagsubok sa inyo sa pamamagitan ng ministeriong ito ay niluluwalhati nila ang Dios dahil sa pagtalima ng inyong pagkilala sa evangelio ni Cristo, at dahil sa kagandahang-loob ng inyong ambag sa kanila at sa lahat; Samantalang sila rin naman, sa panalanging patungkol sa inyo, ay nananabik sa inyo dahil sa saganang biyaya ng Dios sa inyo. Salamat sa Dios dahil sa kaniyang kaloob na di masabi." 2 Corinto 9:12-15 Ngayon, kung ito lamang ang tanging sitas sa Bagong Tipan na nagsaysay patungkol sa pagbibigay, ito'y magiging sapat para alamin ang ating katayuan at doktrina patungkol sa paksa. Ngunit hindi pa Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 37
nito nahuhukay ang kalaliman. Kayrami pang sinabi si Pablo patung- kol sa paksang ito. At ito'y patuloy na umiigi. Mas mahusay na mga pagpapala, mas maiging mga kaloob at mas maiging pagsamba. At iya'y natural na mangunguna sa atin tungo sa Ikalawang Ka- banata at sa konsepto ng "joint participation." 38 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 39
IKALAWANG KABANATA K O I N O N I A Upang tunay na mapanghawakan ang aral ni Pablo patungkol sa tamang pagbibigay sa Bagong Tipan, kinakailangan nating maging pamilyar sa salitang koinonia. Sa word-for-word na mga salin, ito ay isinaling upang makipagusap, komunyon, kontribusyon, pamamahagi, o pagsasama-sama. Ngunit wala talaga tayong nag-iisang salitang Ingles na naghahayag ng kabuuan ng terminong Griegong ito. Ang Griegong salitang koinonia, at ang pandiwa nitong koinoneo, ay may kinalaman sa pagbabahagianan o ang pagsasalo sa pagbabahagi ng mga bagay. Sa pinakasimpleng termino, ito'y nangangahulugang, "magkasama o nakikihating partisipasyon." ("joint or shared participa- tion") Ginamit ni Pablo ang salitang koinonia upang ihayag ang ideya na silang nagbibigay ng materyal na mga kalakal sa kanya para sa kanyang personal na paggamit o para ipamahagi sa mga kapatiran, ay mayroong nakikisamang partisipasyon sa kanyang ministeryo. Sila ay mga magkasama, pinagsasaluhan ang mga gantimpala ng masaganang pagbibigayan. At yaong mga tumulong sa kanya nuong panahong siya'y naglalakbay ay nakihati sa kanyang mga pagpapala, temporal man o eternal, na naibuhos sa ministeryo ni Pablo. Magkaayong partisipasyon. Iyan ay isang susing konsepto sa pangkalahatang the- olohiya ni Pablo. At iyan ay ginawang mas malinaw sa kanyang sulat sa Iglesia na nasa Filipos. † A N G L I H A M NG K A S I Y A H A N Ang liham ni Pablo sa mga taga-Filipos ay karaniwang binabanggit bilang "Ang Sulat ng Kasiyahan." Si Pablo ay higit na pinalakas ang kalooban dahil sa pasalubong na nanggaling mula sa Filipos, na dinala sa kanya ni Epaprodito. Ang tanging kalungkutan sa masayang palitan na ito ay itong si Pablo ay nasa bilangguan ng ang pasalubong ay ibinigay. Gayunpaman, isang kahanga-hangang liham ang kanyang 40 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
isinulat, na nagpapasalamat sa kanila dahil sa kanilang suporta at nangaral sa kanila ng mahahalagang mga katotohanan patungkol sa pagibig-Kristiano. Nagsimula ang kanyang sulat ng ganito - "Si Pablo at si Timoteo, na mga alipin ni Cristo Jesus, sa lahat ng mga banal kay Cristo Jesus na nangasa Filipos, pati ng mga obispo at ng mga diakono: Sumainyo nawa ang biyaya at kapayapaang mula sa Dios na ating Ama at sa Panginoong Jesucristo. Ako'y nagpapasalamat sa aking Dios, sa tuwing kayo'y aking naaalaala, Na parating sa bawa't daing ko, ay masayang nananaing ako na patung- kol sa inyong lahat, Dahil sa inyong pakikisama sa pagpa- palaganap ng evangelio, mula nang unang araw hanggang ngayon; Na ako'y may lubos na pagkakatiwala sa bagay na ito, na ang nagpasimula sa inyo ng mabuting gawa, ay lulubusin hanggang sa araw ni Jesucristo." (Filipos 1:1-6) Habang binabati niya ang mga banal sa Filipos, nagparating ng mga pagpapalang puno ng biyaya at kapayapaan, sinabi sa kanila ni Pablo na nagpasalamat siya sa Dios sa bawat sandaling sila'y maalala niya, buong kasiyahang gumagawa ng mga pagsusumamo para sa kanila, dahil sa kanilang "joint participation" sa Mabuting Balita mula pa nuong simula ng ministeryo ni Pablo hanggang sa punto ng pagsu- lat niyang ito. At buong tapang na inihayag ni Pablo ang kanilang mabuting gawa - ang kanilang pakikisama sa Mabuting Balita - ay parehong iniakda ni Cristo at ipagpapatuloy sa kanila, hanggang sa araw ng Kanyang pagbabalik. Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 41
Saligan sa doktrina ni Pablo ang sentrong pagkaunawang ito: Ang Dios ay gumagawa sa Kanyang mga tao, nagbibigay inspirasyon inaalalayan ang kanilang pagbibigay. Ang mga Kristiano'y at nakikisama sa ministeryo ng Mabuting Balita habang sila'y nag- aambag ng kanilang materyal na pag-aari sa kanila na nagsusulong ng Mabuting Balita. Ngunit, ginagawa nila ito bilang tugon sa inspirasyon ng Espiritu ng Dios, na Siyang nagsimula ng gawain ng pagbibigay sa kanila at Kanyang pananatilihin ang gawaing iyan hanggang sa araw ng pagbabalik ni Cristo. Iyan ay isang saligang elemento ng buhay Kristiano. Nais mo bang may malaman na aking natutunan mula sa maraming mga taon ko sa ministeryo? Sasabihin ko sa iyo. Puwedeng pekein ng mga tao ang alinmang bahagi ng Kristianismo puwera ang pagbibigay. Puwede kang dumalo palagi ng mga serbisyo, yumukod at magpatirapa, makilahok sa komunyon, ma-bautismuhan, kumanta ng buong puso, mag-alaga sa nursery, kahit na manilbihan sa board at lumabas na hindi mo kailanman talagang niyakap ang tunay na pananampalataya. Maraming mga tao ang gumagawa nito. Ngunit ang magbigay - ang sakripisyong pagbibigay, ang naalinsunod na pagbibi- gay, ang patuloy na pagbibigay, na hindi naghahanap ng anuman bilang kapalit kungdi ang kaluwalhatian at halaga ng Dios - hindi mo mapepeke iyan. Ito nga'y laban sa ating makasalanang mga kalikasan na kusang humiwalay sa ating pinaghirapang mga pag-aari. At iwan sa ating mga sarili, ang kalikasang iyan ay pipigil sa ating pagnanais na magbigay. Makahahanap tayo ng napakaraming mga dahilan para hindi magbi- gay. "May sapat na pera ang Iglesia." "Hindi ko nais na ang pastor ay yumaman." "Panatilihin mo pananatilihin naming siyang pobre." "Wala akong gaanong karami at kailangan ko kung anumang mayroon ako." siyang mapagkumbaba Panginoon, at 42 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
"Naiintindihan ng Dios na hindi ko kailangan na magbigay upang maging espiritual." Narinig ko ng lahat iyan. Ngunit ang katotohanan nga ay tayo'y magbibigay lamang ng patuloy at may sakripisyo alinsunod sa nais ng Dios kung ang Espiritu ng Dios ang nagtutulak at pumupukaw sa ating kalooban. Ang pru- weba na ang Espiritu ay buong katibayang nagsasaklaw ng impluwen- sya sa isang tao ay ang kanilang buong kusa at kasiyahang gamitin ang kanilang materyal na mga kalakal upang makisama sa isang minis- teryo. Hindi mo maaaring pekein iyan. Kaya tayo'y bumalik sa sulat ni Pablo. Pinalawak niya ang te- mang ito - "Ang mga bagay na inyong natutuhan at tinanggap at narinig at nakita sa akin, ang mga bagay na ito ang gawin ninyo: at ang Dios ng kapayapaan ay sasa inyo. Datapu- wa't ako'y totoong nagagalak sa Panginoon, na ngayon sa kahulihulihan ay inyong binuhay ang inyong pagmamala- sakit sa akin; na dito'y katotohanang nangagkaroon kayo ng malasakit, nguni't kayo'y nagkulang ng mabuting pag- kakataon." (Filipos 4:9-10) Na lumalabas na ang ministeryo ni Pablo ay patungo na sa katapusan, habang siya ay nakaupo sa Roma at naghihintay ng kan- yang wakas na sentensya, pinagbago ng Iglesia ng Filipos ang kanilang pagkalinga sa kanya, na nagdulot kay Pablo para magalak ng lubos. Nagbigay sila ng maingat na pagmumuni-muni sa kanilang mga gawa at hinangad magpadala sa kanya ng isang kaloob, ngunit sila'y nagku- Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 43
lang sa oportunidad. Ngayon, sa wakas, inabutan na siya ng kanilang mga kaloob. Ngunit ang pinakamahalaga dito, sila'y hindi hinikayat o pinu- wersa sa pagbibigay. Minahal nila si Pablo dahil sa katotohanang ipinangaral niya sa kanila, ang mensahe ng buhay na walang hanggan sa pamamagitan ni Cristo. At sila'y naghangad ng pagkakataon upang magpatotoo sa kahalagahan ng mensahe at ng kanyang ministeryo. "Hindi sa sinasabi ko ang tungkol sa kailangan: sapagka't aking natutuhan ang masiyahan sa anomang kalagayang aking kinaroroonan." (Filipos 4:11) Nais ni Pablo na maintindihan ng mga banal sa Filipos na maaaring siya ay magpatuloy mayroon man o wala ang kanilang kaloob. Hindi niya pinupuri sila dahil mayroon siyang mga ninanais o mga pangangailangan. Alam nating nasa bilangguan siya. Siya ay nagagalak sa kanila dahil sa kalusugang espiritual na ipinakita ng kanilang pagkakaloob. Maiba tayo, ang salitang kinaroroonan o "therewith" sa ingles sa ika-11 na sitas ay wala sa orihinal na teksto. Idinagdag ito ng mga nagsalin. At binabago nito ang pakahulugan ni Pablo. Hindi niya sinasabing kuntento na siya sa loob ng bilangguan, masaya sa mga pangyayari. Mayroon siyang komisyon na ipangalat ang mabuting balita. Hindi siya kuntento na maupo ng wala na lang. Natutuhan niyang maging kuntento, sa kabila ng kanyang mga kalagayan. Ang orihinal na teksto ay mas tamang naisaling, "Sapagkat aking natutu- han, na sa anomang kalagayang naroroon ako, na maging kuntento." Siya ay kuntento sa kaalaman na ang Dios ang may kontrol. Hindi siya kuntento sa kundisyong nasa paligid niya. Iyan ay ginawang mas malinaw ng sumunod na mga sitas. "Marunong akong magpakababa, at marunong naman akong magpakasagana: sa bawa't bagay at sa lahat ng ba- gay ay natutuhan ko ang lihim maging sa kabusugan, at 44 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
maging sa kagutuman, at maging sa kasaganaan at mag- ing sa kasalatan. Lahat ng mga bagay ay aking magagawa doon sa nagpapalakas sa akin." (Filipos 4:12-13) Napagtanto ni Pablo na ang mga pangyayari sa kanyang buhay ay dinisenyo upang turuan siya na umasa ng may kabuuan at kakum- pletuhan sa itinadhana ng Dios, napag-aalamang hindi siya kailan- mang iiwan o pababayaan (Hebreo 13:5). Yamang ganito, si Pablo ay inatasan kung papaanong madala sa pagkababa - na siya ay nabato, ginulpi, hinampas, nasama sa lumubog na barko, at nabilanggo. Ngunit alam rin niya kung paanong managana, buong kagiliwang tinatanggap ang mga kaloob at mga probisyon mula sa kanyang mga napangaralan. Alam niya kung papaanong kumain hanggang sa mapuno, nakikipista sa mga kapatiran, at alam niya kung papaanong maghirap sa kagutuman. Alam niya kung papaanong magpakarami sa mga kalakal at kung papaanong maghirap sa kawalan. Ang kanyang pangwakas ay sa kahit anumang kalalagayan niya, na makatatagpo siya ng kakuntentuhan sa pagkaka-alam na si Cristo ang kanyang Tagapagligtas at ang layunin ng buhay na ito ay hindi na hihigit pa o magkukulang pa kaysa sa ikaluluwalhati ni Cristo. (Filipos 1:21) Kanyang matitiis ang kayamanan at kasalatan, ang kabusugan at ang kagutuman, ang magpakarami at ang magpakababa, sa pamamagitan ni Cristo na nagpapalakas sa kanya. Ngayon, ang iba'y makikipagtalo na ang pagdurusa at ang kahirapan ay mas mahirap pagtiisan kaysa sa mga panahon ng kariwa- saan at kasaganahan. Ngunit, hindi iyan ang palagiang kaso. Sa per- sonal na karanasan ko, wala ng mas bibilis pang makasira ng espiritual na kalagayan ng isang tao kaysa sa biglaang pagyaman. Ang pera ay Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 45
nakapagpaparami ng pagpili. Mas maraming salapi na mayroon ang isang tao, mas dumarami ang kawalan ng limitasyon sa kanilang pagpili. Ngunit hindi talaga nakagagawa ng maganda ang maka- salanang mga tao kapag walang limitasyon ang pagpili. Laging walang paltos na pipiliin nila na bigyang-kasiyahan ang kanilang mga pag- nanasa at paglayawin ang kanilang mga laman. Ito'y totoo sa panahon ni Pablo at ito'y totoo sa panahon ngayon. Kaya't sinabi niya bilang diwa, "Akin ng natutunang maging mayaman sa pamamagitan ni Cristo, na huwag hayaang wasakin ako ng pera. Ngunit aking natutu- nan ding maging salat, dukha at nasa bilangguan at huwag hayaang wasakin ako ng mga pangyayaring iyan. Natutunan ko kung pa- paanong maging kuntento sa lahat ng mga kapalagayan sa pamamagi- tan ni Cristo sapagkat Siya ang nagpapalakas sa akin." Kaya muli, dinalang pauwi ni Pablo ang punto na siya'y hindi nagagalak sa kaloob na para sa kanyang sariling kapakanan, ngunit para sa kapakanan nila na nagpadala ng kaloob na iyon. "Gayon man ay mabuti ang inyong ginawa na kayo'y nakiramay [koinonia] sa aking kapighatian. At kayo mga taga Filipos, nalalaman naman ninyo, na nang pasimulan ang evangelio, nang ako'y umalis sa Macedonia, alin mang iglesia ay walang nakipagkaisa sa akin sa pagkaka- loob at pagtanggap kundi kayo lamang; Sapagka't sa Tesa- lonica ay nagpadala kayong minsan at muli para sa aking kailangan." (Filipos 4:14-16) Pinuri ni Pablo ang kanilang paghahandog, isang nakadugtong na pakikisama (joint-participation)sa kanyang ministeryo. Maaari din naman nilang mapag-alaman na ang kanilang mga kaloob ay kaunti lamang ang maitutulong sa kanya sa bilangguan, ngunit nagbigay pa rin sila ng masaya ng sa gayo'y mapasaya ang kanyang kalooban at ipakita ang kanilang suporta sa kanya habang nasa kanyang pagdurusa. At hindi basta-basta na lamang tinanggap ni Pablo ang kanilang kaloob. Inalala niya ang mahabang kasaysayan ng kanilang suporta. Sa 46 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
simula pa ng kanyang ministeryo, ng siya'y umalis mula sa Macedonia at dinala ang mabuting balita sa mga Hentil, walang isa mang iglesia ang nakisama sa kanya sa paksa ng pagbibigay at pagtanggap puwera na lamang sa mga taga-Filipos. Kahit na siya ay nagpagal para maita- tag ang Iglesia sa Tesalonica, sila'y patuloy na nagpadala ng kanilang pinansyal na suporta upang tustusan ang kanyang mga pangangailan- gan. "Hindi sa ako'y naghahanap ng kaloob; kundi hinahanap ko ang bunga na dumadami sa ganang inyo." (Filipos 4:17) Muli na namang makikita nating kumikilos ang prinsipyong ito. Iniisip kong mayroong minimithi ang pag-uulit na ito ni Pablo. May- roon siyang puntong nililinaw. Siya ay hindi nagsisikap na makapan- galap ng mga kaloob mula sa Filipos. Ngunit tinanggap niya itong puno ng utang na loob, nalalaman na ang kanilang mabuting gawa sa pagsuporta sa kanyang ministeryo ay nag-iipon ng mga gantimpala, ng mabuting bunga, ng limpak na interes sa kanilang makalangit na mga deposito. Muli, ang tumanggap ng kaloob ay pinagpala sa pag- tanggap nito, ngunit ang nagbigay ng kaloob ay nakatanggap ng mas marami. Ang kanilang pagkalinga sa pisikal na pangangailangan ni Pablo ay nagdulot ng espiritual na mga pagpapala sa walang hanggan, mabubuting gawang dineposito sa Langit. Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 47
† I S A N G M A S A R A P NA S A M Y O "Datapuwa't mayroon ako ng lahat ng bagay, at sumasa- gana: ako'y busog, palibhasa'y tumanggap kay Epafrodito ng mga bagay na galing sa inyo, na isang samyo ng ma- sarap na amoy, isang handog na kaayaaya, na lubhang nakalulugod sa Dios." (Filipos 4:18) Ngayon ito'y tunay na interesante. Natanggap na ang kanilang kaloob, ipinagtapat ni Pablo na mayroon na siya ng lahat ng mga bagay at sumasagana. Ngunit pagkatapos ay bumalik siya sa kasay- sayan ng Israel at pinili ang isang partikular na sakripisyo - ang sinunog na sakripisyo - at inihalintulad ito sa kaloob ng Iglesia. Bakit? Ano ang koneksyon? Ang handog na may "masarap na amoy" ay isang napaka- partikular na sakripisyo, sinimulan ni Noe pagkatapos ng baha. "At ipinagtayo ni Noe ng isang dambana ang Panginoon; at kumuha sa lahat na malinis na hayop, at sa lahat na malinis na ibon, at nagalay ng mga handog na susunugin sa ibabaw ng dambana. At sinamyo ng Panginoon ang masarap na amoy; at nagsabi ang Panginoon sa sarili, Hindi ko na muling susumpain ang lupa, dahil sa tao, sa- pagka't ang haka ng puso ng tao ay masama mula sa kani- yang pagkabata; ni hindi ko na muling lilipulin pa ang lahat na nabubuhay na gaya ng aking ginawa." (Genesis 8:21) At pagkatapos, habang inilalatag ng Dios ang mga kinakailan- gan sa tipanan sa Sinai, sinimulan niyang ilista ang partikular na mga sakripisyo at mga handog na Kanyang kinailangan. Kasama ng "mga handog para sa kasalanan," inatasan ng Dios si Moises na kumuha ng isang lalaking tupa, na sa ulo nito'y ipapatong nina Aaron at ng kan- yang mga anak ang kanilang mga kamay. At pagkatapos ay papatayin 48 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
nila ang lalaking tupa, kolektahin ang dugo nito at iwinisik ito sa paligid at mismo sa altar. Pagkatapos ay hahatiin nila ang lalaking tupa ng pira-piraso, huhugasan ang mga lamang-loob at ang mga binti, at susunugin ang buong tupa sa altar. Ngayon, maalala mo, ito ay dapat isang walang dungis na lalak- ing tupa, walang kapintasan na kung anoman. Ito'y naging isang napakahalagang hayop, kapaki-pakinabang sa pagpapalahi at sa pag- papayaman. Ngunit kaysa gamitin ito sa ganong paraan, ito'y ganap na wawasakin bilang testimonya sa kadakilaan at kahalagahan ng Dios. Sila'y inatasang sunugin ang pinakamahusay na pag-aari ng sa gayo'y makapagpadala ng isang mabangong samyo sa ilong ng Dios. "At iyong susunugin ang buong tupa sa ibabaw ng dam- bana: handog na susunugin nga sa Panginoon; pinaka masarap na amoy na handog sa Panginoon, na pinaraan sa apoy." (Exodo 29:18) Mayroon ding handog para sa pagtatalaga, isang lalaking tupa na ang dugo ay gagamitin upang italaga ang mga saserdote, na sin- unog kasama ang piraso ng tinapay at mga manipis na nilangisang tinapay mula sa basket ng tinapay na walang lebadura. Itong lahat ay inilagak sa mga kamay ni Aaron, na ihaharap niya sa harapan ng Dios at susunugin sa dambana, isang mabangong samyo para sa Dios. (Exodo 29:19-25). Natutunan ng Israel na ang sinunog na mga sakripisyo - ibibi- gay ang pinakamahusay na mayroon sila at susunugin ito para sa kasiyahan ng Dios - ay naghatid ng isang nakasisiyang samyo sa Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 49
kalangitan, pinupuno ang ilong ng Dios, pinupukaw ang Kanyang mga pagpapala at kamay ng proteksyon. Pinanghawakan ni Pablo ang konseptong iyan habang ipinarating niya ang kanyang pasasalamat sa mga taga-Filipos. Ipinangaral niya na sa ilalim ng Bagong Tipan, ang kanilang mapagmahal na gawa ng pagbibigay ay ang katuparan ng "anino" na iyon, isang sakripisyong handog na nagbibigay kasiyahan sa Dios, kapantay ng mababangong amoy na mga handog ng nakaraan. Alam mo, bilang pastor, naririnig ko ang mga taong nagtata- nong, "Papaano ko mapapasaya ang Dios?" Ang kasagutan ay naririto. At iyan ay napaka-simple tulad ng ilong sa iyong mukha. Hindi la- mang iniibig ng Dios ang pagbibigay na masaya, ngunit ang mapag- kawang-gawang mga kaloob na ibinigay para sa layuning maisulong ang Kanyang mabuting balita at masuportahan ang Kanyang gawain, ay lumilikha ng samyo na nagpapasaya sa Kanya ng lubusan. Hindi ako ang nagsabi niyan. Si Pablo. At ano ang kalalabasan kung mapapasaya ang Dios sa ganitong paraan? Marami. Inaabot ng Dios ang walang katapusang yaman ng Kanyang mga pag-aari at gagawa Siya upang punan ang iyong bawat kailanganin. "At pupunan ng aking Dios ang bawa't kailangan ninyo ayon sa kaniyang mga kayamanan sa kaluwalhatian kay Cristo Jesus." (Filipos 4:19) Ngayon, upang hindi mailahad ng labis ang napaghahalata, ngunit ang tanging mga tao na maaaring kunin at panghawakan ang pangakong ito ng probisyon at pagtutustos ay pawang sila na nagbibi- gay ng masagana sa gawain ng Dios. Tanging sila na sumusuporta sa pagsulong ng Mabuting Balita ni Cristo bilang gawain ng sakripisyo para sa ikaluluwalhati ng Dios ang maka-aasa na Siya'y magsusustento para sa lahat ng kanilang mga pangangailangan. Ngunit, para sa kanila na nagtitiwala sa Dios at sinasamantala ang alok na ito, malalaman nilang ito'y isang kamangha-mangha at kapansin-pansing pakikipag- palitan. 50 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
Hindi mo maaaring maungusan ang Dios sa pagbibigay. Ha- bang ikaw ay nagbibigay mula sa iyong limitadong mga kaparaanan, Siya'y nagbabalik sa iyo mula sa Kanyang walang hanggang mga kayamanan at kapangyarihan. Kaya, habang hindi naman lahat ay tinawag upang mangaral, maghayag ng ebanghelyo, o magturo, ang lahat naman ay maaaring makisama sa ministeryo ng mabuting balita sa pamamagitan ng pag- suporta sa kanila na mga nagsisilbi, na nagsusulong ng mga bagay patungkol kay Cristo. Ang aksyon na ito ng pagbibigay ng suportang- pinansyal para sa isang ministeryo ay tinatawag na "koinonia," hug- pungang-pakikisama sa ministeryong iyon. Ang mga pagpapala, temporal man o eternal, na maiipon ng ministeryong iyon ay ibinaba- hagi sa nagdadamayang mga kalahok. At ang mga kaloob na ibinigay ay nakikita ng Dios bilang mga handog na may mababangong samyo, ibinibigay ang pinakamahusay na mayroon tayo para sa ikaluluwalhati ng Dios. Bilang tugon, ipinapangako ng Dios na sustentuhan tayo para sa bawat kakailanganin natin mula sa Kanyang kayamanan at labis na kasaganahan. Ngayon sabihin mo sa akin, anong klase ng tao ang tatanggi sa kasunduang tulad niyan? † S I Y A NA I N A R A L A N Ang aral ni Pablo patungkol sa "koinonia" ay hindi limitado sa mga taga-Filipos. Nangaral siya ng katulad din ng siya'y nagturo sa mga taga-Galacia. Habang winawakasan niya ang kanyang sulat, matapos magpagal upang ibalik sila sa katotohanan ng kaligtasan na nang- galing sa biyaya sa pamamagitan ng pananampalataya, pinaalalahanan Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 51
niya ang mga banal sa Galacia na may pagkakautang sila sa mga yaong nangagdala sa kanila ng mabuting balita. "Datapuwa't ang tinuturuan sa aral ng Dios ay makidamay doon sa nagtuturo sa lahat ng mga bagay na mabuti." (Galacia 6:6) Kay linaw ng tagubilin. Ang isang tao na naturuan ng Salita ng Dios ay ipapamahagi ang kanyang materyal na mga bagay - "lahat ng mga bagay na mabuti" - sa kanya na nagturo sa kanila. Inihayag ni Pablo ang prinsipyong ito ng buong katapangan at kalinawan. "Huwag kayong padaya; ang Dios ay hindi napabibiro: sapagka't ang lahat na ihasik ng tao, ay siya namang aanihin niya." (Galacia 6:7) Alam mo, narinig ko na iyang talatang iyan na ipinangaral na may kuneksyon sa lahat mula sa alkoholismo hanggang sa pagbuo ng isang mabuting pag-aasawahan. "Gumawa ng mabuti at huwag mag- kasala," sigaw ng mga mangangaral, "sapagkat iyong aanihin kung anuman ang iyong inihasik!" Ngunit, sa konteksto ni Pablo, ang talatang iyan ay may isang paksa, at tanging isang paksa lamang - koinonia. Siya na tinuruan ay dapat mamahagi ng materyal sa taong nagturo sa kanya. Ibabahagi niya ang "lahat ng mabubuting mga bagay." Ngunit, huwag kang padaraya na pakaisiping kaya mong kutyain ang Dios. Anuman ang iyong ihasik sa gawain ng mabuting balita, iyan din ang iyong aanihin. Maghasik ng kakaunti; umani ng kakaunti. Magbigay ng masagana; tumanggap ng masagana. Ang pakaisipin na maaari kang maghasik para sa iyong laman at umani ng espiritual na mga gantimpala ay ang paglibak sa Dios. At, sa peligro na baka maging halatang-halata, hindi mo nanaisin na pagmukhaing hangal ang Dios. 52 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
"Sapagka't ang naghahasik ng sa kaniyang sariling laman ay sa laman magaani ng kasiraan; datapuwa't ang nagha- hasik ng sa Espiritu ay sa Espiritu magaani ng buhay na walang hanggan." (Galacia 6:8) Maaari mong gastusin ang iyong salapi - marami man ito o kakaunti - sa sarili mo. Maaari mong gamitin ang iyong pera upang palugurin ang iyong laman. At kapag ang iyong laman ay namatay ito'y mabubulok, tulad ng lahat ng nangabubulok na laman. Ngunit kung gagamitin mo ang iyong salapi upang maisulong ang mabuting balita, susuportahan siya na nangangaral, ikaw ay naghahasik sa Banal na Espiritu at sa pamamagitan ng Espiritung iyon ika'y aani ng buhay na walang hanggan. Naririyan ang pagpipilian. Nahati at handa na. Ito ay black and white. Ito ay buhay o kamatayan. Hindi ako ang nagsabi niyan. Si Pablo. Pakatandaan, ang Dios ang nakaaalam. Alam niya ang iyong mga resibong binayaran, ang iyong mga pagkakautang, ang iyong laman, ang iyong puso, ang iyong bank account, at ang masaganang biyaya na iginawad Niya sa buhay mo. Huwag kang palinlang. Maaari mong linlangin ang sarili mo, ngunit hindi mo maaaring linlangin Siya. Ang Dios ay hindi madaraan sa biro. "At huwag tayong mangapagod sa paggawa ng mabuti: sapagka't sa kapanahunan ay magsisipagani tayo, kung hindi tayo manganghihimagod." (Galacia 6:9) Sadyang sobrang kahanga-hangang tao si Pablo. Tunay na ang mga tao ay napapagod sa paggawa ng mabuti. Ang paggawa ng kabutihan Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 53
at ang pagkalinga para sa ibang tao ay nangangailangan ng sakripisyo. Ang palagiang pagbibigay ay nangangailangan ng disiplina. At anong kay dali na madulas pabalik sa masasamang mga kinaugalian, isara ang ating mga wallet, patigasin ang ating mga puso at hindi pahala- gahan ang gawain ng Dios - lalo na kapag ang mga bayarin ay naipon na, kapag kinailangan ng kumpunihin ang kotse, o may hindi inaasa- hang kagipitan na dumating. Napakahirap magbigay ng pera sa iglesia kapag mayroong pangangailangan ang iyong pamilya. Anong kay daling manghimagod. Ngunit ang pangako nga ay ang tayo'y siguradong aani ng mga gantimpala at mga benepisyo kung magpapatuloy tayong nakahawak, labanan ang panlalamlam at magpatuloy sa paggawa ng kabutihan. Iyan ay isang pangako. Unahin mo ang Dios sa lahat ng iyong gagawin at Siya'y siguradong gagawa para sa iyong kapakanan. Iyan ay isang pangako. Iyan ay isang mahirap na pangako minsan. Ngunit iyan ay isang pangako gayunman. "Kaya nga, samantalang tayo'y may pagkakataon, ay magsigawa tayo ng mabuti sa lahat, at lalong lalo na sa mga kasangbahay sa pananampalataya." (Galacia 6:10) Pagkakataon. Iyan ay kung papaanong tinanaw ni Pablo ang pagbibigay. Ang mga pagkakataon ay inilagay sa ating mga daraanan upang gumawa ng kabutihan, itanghal ang Espritu ng Dios na nasa atin, at gumawa ng kabutihan sa bawat pagkakataon, sa bawat tao. Ngunit tayo ay lalo ng pinakiusapan para kumalinga sa kanila na mga nakikihati sa ating pananampalatayang Kristiano. Alam naming ang palatandaan ng Kristianismo ay ang pagibig para sa kapatiran. "Sa ganito'y mangakikilala ng lahat ng mga tao na kayo ay aking mga alagad, kung kayo'y may pagibig sa isa't isa." (Juan 13:35) 54 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
Maghasik ng may katalinuhan. Ang Dios ay hindi malilibak. Huwag manghimagod sa paggawa ng kabutihan. Umasa na ika'y mag- aani sa angkop na panahon. Ipagpatuloy ang mabuting paggawa. Tratuhin ang lahat ng mabuti. Ipagtanto na inilalagay ng Dios ang mga oportunidad sa iyong daraanan at makitungo ng mabuti sa kanila na kasambahay sa pananampalataya. Iyan ay lubos na napakagandang payo. Sa susunod, ating susuriin ang argumento ni Pablo na pabor sa ganap na pag-suporta sa kanila na mga nagpapagal para sa mabuting balita at titingnan din natin ang proyekto ng paggawa ng tolda ni Pablo. Pagkatapos, tutunghayan natin ang pamamaraan ng Pangi- noong Hesus sa mga katanungang ito. At, tama, kukuhanin natin ang bagay na patungkol sa tithes. Ang pagpapala ay managana! Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 55
Ikatlong Kabanata ANG MGA TAGA-CORINTO, PAGGAWA NG TOLDA, AT ANG PAMUMUHAY SA EVANGELIO Higit pa sa kahit sinong manunulat ng Bagong Tipan, inilatag ng Apostol Pablo ang responsibilidad na kasama sa pakikinig ng Ma- buting Balita. Isa sa mga responsibilidad na iyon ay ang pagbibigay ng direktang suporta sa kanila na nagpapagal sa Salita at sa pangangaral ng Mabuting Balita. Subalit mayroon ng di kakaunting mga debate sa lumipas na mga taon patungkol sa kung ang isang mangangaral ba ay mabubuhay tanging sa mga kaloob na nanggaling sa Iglesia o kung siya ba'y magta-trabaho sa sarili niyang mga kamay upang ipangtustos ng kanyang mga pangangailangan. At karamihan sa debateng iyan ay nakasentro sa katotohanang si Pablo ay nagpagal bilang manggagawa ng tolda habang nakatigil sa Corinto. "Pagkatapos ng mga bagay na ito'y umalis siya sa Atenas, at napasa Corinto. At nasumpungan niya ang isang Judio na nagngangalang Aquila, isang lalaking tubo sa Ponto, na hindi pa nalalaong nanggagaling sa Italia, kasama ni Priscila na kaniyang asawa, sapagka't ipinagutos ni Clau- dio na ang lahat ng mga Judio ay magsialis sa Roma: at si- ya'y lumapit sa kanila; At sapagka't ang hanap-buhay ni- ya'y gaya rin ng kanila, ay nakipanuluyan siya sa kanila, at sila'y nagsigawa: sapagka't ang hanap-buhay nila'y gu- mawa ng mga tolda." (Gawa 18:1-3) Ito nga ay katotohanan na tinanggihan ni Pablo na maging pabigat sa Iglesia sa Corinto, ngunit sa kanyang mga sulat makikita rin natin na ang desisyon niyang mag-trabaho ay hindi nakabawas sa responsibildad, o sa kawanggawa, ng Iglesiang napapaksa. Pinili ni Pablo ang opsyon na ipamahagi ang Mabuting Balita ng walang bayad sa mga taga-Corinto, habang tinuturuan sila sa lubos na pangan- 56 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
gailangan para magbigay. At sa katapusan, ipinangwakas ni Pablo na dapat dinala ng Iglesia sa Corinto ang pabigat na magkaroon ng isang mangangaral sa kanilang kalagitnaan. Kaya kumuha tayo ng ilang saglit at tingnan kung ano ang ipinangaral ni Pablo, kung paano niya ginawa ang kanyang pamamaraan, at kung bakit niya piniling saman- talahin ang kakayahan niyang gumawa ng mga tolda. Sa mga samahang nasa ilalim ng pangangalaga ni Pablo, ang lumalabas na may pinakamalaking panloob na alitan ay ang Iglesia ng Corinto. Maski pagkatapos ng pagkasulat ng dalawang sulat, kung saan ang bawat punto'y natugunan, tinapos ni Pablo ang kanyang ikalawang sulat sa pagpapa-alaala sa kanila na siya'y bibisita pa mag- muli sa ikatlong pagkakataon dahil sa mayroon pang mga problemang kinakailangang diretsuhin. Sa kanyang unang sulat para sa Corinto, simula sa Kabanata 9, nakipagtalo si Pablo na siya ay karapat-dapat, bilang apostol, sa lahat ng mga benepisyo at suporta na tinanggap ng mga apostol sa Jerusalem. Nagsimula siya sa pangunahing mga kata- nungan - "Hindi baga ako'y malaya? hindi baga ako'y apostol? hindi ko baga nakita si Jesus na Panginoon natin? hindi baga kayo'y gawa ko sa Panginoon?" (1 Corinto 9:1) Ang mga katanungang ito ay retorikal. Ang mga kasagutan ay malinaw at hindi na kailangang patunayan. Oo, si Pablo nga ay isang apostol - isang isinugo, isang mensahero ni Jesus. Siya ay malaya mula sa Kautusan at sa pagka-alipin sa tradisyon, malaya sa lahat ng tao at sa bawat opinyon. Nakita niya si Jesus ng personal at kinupkop upang mangaral ng Kanyang Mabuting Balita. Sa katotohanan, ang Iglesia sa Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 57
Corinto ay nagsilbing pruweba ng pagiging apostol ni Pablo. Dumat- ing sila sa pagkaka-alam ng patungkol sa Mabuting Balita dahil sa kanyang pagpapagal. Ang mga patunay na iyan ay hindi bukas para pagtalunan. "Kung sa iba'y hindi ako apostol, sa inyo man lamang ako'y gayon; sapagka't ang tatak ng aking pagkaapostol ay kayo sa Panginoon." (1 Corinto 9:2) Kahit na mabigo si Pablo na magtatag ng iba pang mga iglesia o magdulot man ng iba pang mga pagbabagong-loob, siya ay walang- pasubaling ang tagapagtatag at apostol ng Iglesia sa Corinto. At ang kanilang pananampalataya ang patunay ng kanyang pagiging apostol. Kaya ang argumentong ito ay sarado na. Sa mga taga-Corinto, kung hindi man sa iba, si Pablo ay siguradong isang apostol at karapat- dapat sa anumang benepisyo na maaaring matanggap sa opisinang iyon. "Ito ang aking pagsasanggalang sa mga nagsisiyasat sa akin." (1 Corinto 9:3) Si Pablo ay palagiang napasailalim sa pagsisiyasat, sa loob at labas ng Iglesia. Bilang isang Hudyo na dati'y umusig sa kanila na mga nasa "Ang Daan," ang mga tao'y naging maingat sa kanyang mga intensyon at maalagang minatyagan kung nanamantala siya ng tao o ginamit ang bagong katuruang ito bilang paraan upang kontrolin o pagnakawan sila. Subalit, namuhay si Pablo ng isang ulirang pamu- muhay, protektado mula sa kahit anumang batikos na ipinataw nila sa kanya. Si Pablo ay tunay na malaya. Nang siya'y pinalaya ni Cristo, nanirahan siyang kasama ang mga makasalanan, nangaral sa mga Hentil at kumain at uminom ayon sa pagpili niya, na hindi pinahintu- lutan ang mga tradisyon ng tao para gapusin ang kanyang konsensya. Ginulo nito ang mga kaisipan ng ilan sa mga pinuno ng relihiyon na 58 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
sinubukang balewalain ang kanyang mensahe batay sa paraan ng pamumuhay na kanyang inilakad. Ngunit tumanggi si Pablo na ma- hatulang batay sa mga pamantayan ng tao. Nailahad na niya sa kanila na - "Sapagka't wala akong nalalamang anomang laban sa ak- ing sarili; bagaman hindi dahil dito'y inaaring-ganap ako: sapagka't ang nagsisiyasat sa akin ay ang Panginoon. Kaya nga huwag muna kayong magsihatol ng anoman, hanggang sa dumating ang Panginoon, na siya ang maghahayag ng mga bagay na nalilihim sa kadiliman, at ipahahayag naman ang mga haka ng mga puso; at kung magkagayon ang bawa't isa ay magkakaroon ng kapuri- han sa Dios." (1 Corinto 4:4-5) Ang Corinto ay isang malawak at kosmopolitan na Griegong syudad na matatagpuan sa isang tangway na mahigit-kumulang na limampung milya sa kanluran ng Athens. Ito ay isa sa pinakamalaking syudad-kalakalan sa Imperyong Romano. Namalagi sa mga sangang- daan ng Corinto ang mga Griego, mga Romano, mga Hudyo at pina- ghalong karamihan na mga mandaragat at mga mangangalakal. Ito ay isang sentro ng impluwensya kung saan maaaring magmula ang Mabuting Balita at dumaloy patungo sa sanglibutan. Ngunit ito rin ay kilala bilang isang makasalanang syudad na puno ng paganong mga tradisyon at ng huwad na relihiyon. Ang panatilihing ilayo ang bagong mga mananampalataya mula sa kanilang masalimuot na mga na- karaan ay hindi maliit na gawain, at palagiang mabibilis din ang paganong mga pari na batikusin si Pablo at ang bagong relihiyong ito. Pangkaraniwan, ang mga pari'y hindi pinahintulutang magpakasal, Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 59
kumaing kasama ang mga estranghero, o uminom ng alak. Ngunit umapela si Pablo sa lakad ng buhay ng ibang mga apostol, sila na kilalang-kilala na naglakbay at nanirahang kasama ni Jesus. "Wala baga kaming matuwid na magsikain at magsiinom? Wala baga kaming matuwid na magsipagsama ng isang asawa na sumasampalataya, gaya ng iba't ibang mga apostol, at ng mga kapatid ng Panginoon, at ni Cefas?" (1 Corinto 9:4-5) Ang mga ito'y retorikal na mga katanungan, ngunit nagdalang pauwi sa isang importanteng punto. Hindi hahayaan ni Pablo na ang kan- yang kunsensya ay maigapos ng mga tradisyong gawa ng tao. Ipinag- pilitan ni Pablo ang kanyang pagpili kung anong kakanin at iinumin. Habang ang mga taong mahihina ang kunsensya ay maaaring iwasan ang mga pagkaing sinakripisyo para sa mga diyos-diyosan, alam ni Pablo na ang idolo ay walang kwenta at ang pagkaing iyon ay mabuti pa rin para kanin (1 Corinto 8:4). At kung pipiliin niya, may kara- patan si Pablo na kumuha ng asawang babae. Alam naman nating si Pedro ay may asawa at hindi maikakailang siya ay isang apostol (Mateo 8:14). Ang sariling kapatid ni Jesus, si Santiago, ang punong apostol sa Jerusalem, ay kasal din. Malinaw ang punto ni Pablo - Ako ay isang apostol at kung ang ibang apostol ay may kalayaang kumilos sa tiyak na mga kaparaanan, sa gayon din ako rin nama'y pantay na malaya. "O ako baga lamang at si Bernabe ang walang matuwid na magsitigil ng paggawa? (1 Corinto 9:6) Alam ni Pablo na sina Pedro, Santiago at ang ibang mga apostol ay hindi nagta-trabaho upang tustusan ang kanilang mga pangan- gailangan ngunit sila'y ganap na suportado ng Iglesia. (Gawa 6:1-4). Kaya nga, kinakailangan bang puwersahin sina Pablo at Bernabe na 60 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
magpatuloy na magtrabaho? Mayroon bang iba na hindi gaanong karapat-dapat para suportahan? "Sinong kawal ang magpakailan pa man ay naglilingkod sa kaniyang sariling gugol? sino ang nagtatanim ng isang ubasan, at hindi kumakain ng bunga niyaon? o sino ang nagpapakain sa kawan, at hindi kumakain ng gatas ng kawan?" (1 Corinto 9:7) Muli ito ay retorikal na mga katanungan na may nakatakdang mga kasagutan na dinisenyo upang patunayan ang isang punto. Walang sinoman ang tumutungo sa digmaan at nagbabayad para sa kanyang sariling trabaho. Ang gobyerno ang nagbabayad ng sahod ng sundalo, gayundin ang paghahanda sa kanya para sa digmaan. Ga- yundin naman, walang taong nagtatanim ng ubasan, nagpapagal para patubuin ang mga ubas, at pagkatapos ay tatanggihang kumain o uminom mula sa kanyang pinatubo. At walang mag-aalaga sa isang kawan, pakanin at pastulin ito, at hindi samantalahin ang gatas na magagamit sa araw-araw. Ang lahat ng taga-Corinto ay sasang-ayon sa mga halimbawang ito. Napakaliwanag ng punto ni Pablo. Kung siya'y nakipaglaban sa mga digmaang espritual, nagpagal sa bukid ng evangelio upang maka- pag-ani ng bunga, at nagpastol ng kawan ng Panginoon, tiyak na siya ay karapat-dapat sa mga sahod at mga benepisyo na kasama ng traba- hong iyon. Siya ay marapat na tumanggap ng sapat na salapi, pagkain at inumin upang ipagpatuloy ang kanyang gawain. Gawa-gawa lang kaya ni Pablo ito ng sa gayo'y mabenepisyuhan niya ang kanyang sarili? O kaya nama'y mayroong sapat na Kasulatan Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 61
na sumusuporta sa kanyang pananaw - pakatandaan na ang tanging Kasulatan na maaaring gamitin ni Pablo ay ang ating tinatawag na Lumang Tipan, ang Kasulatang Hebreo. "Ang mga ito baga'y sinasalita ko ayon sa kaugalian la- mang ng mga tao? o di baga sinasabi rin naman ang gayon ng kautusan?" (1 Corinto 9:8) Ayon kay Pablo, ito ay karaniwan, saligan, at makasaysayang pangangaral ng Biblia, na naayon sa Torah, ang katuruan ni Moises. "Sapagka't nasusulat sa kautusan ni Moises, Huwag mong lalagyan ng busal ang baka pagka gumigiik. Ang mga baka baga ay iniingatan ng Dios." (1 Corinto 9:9) Iyan ay matatagpuan sa Deuteronomio 25:4. Ipinag-utos ng Dios na hindi dapat busalan ang bakang humihila ng araro o ng pang- giik sa bukid; hinahayaan silang malaya para kainin ang ilan sa mga binhing kanilang pinagpagalan para tumubo. Ngunit si Pablo'y naka- hanap ng mas malalim na pakahulugan sa maiksing kautusang iyon. Eksklusibo ba itong isinulat dahil sa pag-aalala ng Dios sa mga baka? O ito'y isinulat upang mangaral ng isang prinsipyo? "O sinasabi kayang tunay ito dahil sa atin? Oo, dahil sa atin ito sinulat: sapagka't ang nagsasaka ay dapat mag- saka sa pagasa, at ang gumigiik, ay sa pagasa na makakabahagi." (1 Corinto 9:10) Ang maiksing kautusang ito ay isinulat upang magturo ng prinsipyo na silang "nag-aararo," nagpapagal sa bukid, ay dapat mag- karoon ng pag-asang kumain mula sa bunga ng kanilang pinagpagalan. Ngunit habang sila'y nag-aararo, inihahanda ang lupa upang tumang- gap ng binhi, walang anomang makakain. Kaya sila'y nag-aararong 62 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
umaasa, na may masikap na pagasa na kapag dumating ang pag-ani, ang panahon ng pag-giik, magkakaroon ng sapat na pagkain. Gayon din naman, ang mga taong naghahasik ng binhi ng Salita (Lucas 8:11) sa isang bukid ay nagpapagal at umaasang umani. Ang katapusan ng kanilang pagpapagal ay mabuting bunga at ang sapat na balik sa kanilang ipinundar. Tulad ng mga baka na kumakain habang ginigiik nila ang bukid ng palay, ang mga ministro ng mabuting balita ay kinakailangang alagaan habang sila'y nagpapagal sa pagtuturo at pagpapakalat ng mabuting balita. At sila'y may karapatan sa pag-asang iyan - sa pag-asa - na sila na kanilang tinuruan ang mag-susustento sa kanila. "Kung ipinaghasik namin kayo ng mga bagay na ayon sa espiritu, malaking bagay baga na aming anihin ang in- yong mga bagay na ayon sa laman?" (1 Corinto 9:11) Sa katapusan, ito ay isang tanong ng kahalagahan. Kung ipina ngaral ni Pablo sa Iglesia sa Corinto ang katotohanang patungkol kay Cristo - espiritual na mga kaalaman at mga misteryo na kanyang direktang natutunan mula sa Panginoon - anong maikukumpara? Anong maaari nilang ipagpalit para makagawa ng isang makataru ngang pakikipagpalitan? Anong makamundo, pisikal, at karnal na mga bagay na pag-aari natin ang makakatumbas sa biyaya at pagibig ng Dios sa plano ng kaligtasan. Gaano kamahal ang halaga ng mabuting balita at mayroon bang sapat na pamamaraan upang pantayan ang walang katapusang halaga nito? Itong makalamang mga bagay na ito - pera, damit, mga bahay, pagkain, ang mga pangangailangan ng laman - ay hindi maikukumpara sa katotohanan ng kaligtasang nanggaling sa biyaya sa Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 63
kukumpara sa katotohanan ng kaligtasang nanggaling sa biyaya sa pamamagitan ng pananampalataya. Kaya kung niloob ng Dios na magpadala ng mangangaral sa iyong dinaraanan, anong pinsala ang mangyayari kung ang taong iyon ay makibahagi sa materyal na mga pag-aaring pinagpala sa iyo ng Dios? Iyan ang katanungan ni Pablo. Mailagay ito sa pangkaraniwang salita - "Nagbahagi ako sa iyo ng dakila at espiritual na mga katotohanan, kaya kung makibahagi ako sa pisikal mong mga bagay, anong malaking isyu doon?" Ang mga bagay ng buhay na ito ay temporal. Ito'y nandirito ngayon at kinalawang na bukas. Anomang kayamanan ang ating impukin sa kabuhayang ito ay maiiwan sa iba sa okasyon ng ating kamatayan. Papaano natin maikukumpara ang buhay na walang hanggan na ini-aalok ni Cristo sa pamamagitan ng Kanyang mabuting balita sa nagmamaliw at makalamang mga posesyon ng makalupang buhay na ito? Nakatitiyak, sabi ni Pablo, na ito'y hindi "malaking bagay" kung siya ay makikihati sa kanilang pisikal na mga ari-arian, ngayong naibigay na ang walang katapusang kahalagahan ng espritual na mga bagay na dinala niya para sa kanila. "Kung ang iba ay mayroon sa inyong karapatan, hindi baga lalo pa kami? Gayon ma'y hindi namin ginamit ang karapatan na ito; kundi aming tinitiis ang lahat ng mga bagay, upang huwag kaming makahadlang sa evangelio ni Cristo." (1 Corinto 9:12) Ang ibang mga ministro, mga lider-relihiyon at mga pari ng iba't-ibang denominasyon ay ginanap ang kapangyarihang kumuha ng mga handog at mabuhay sa mga kaloob ng mga mananampalataya. Kung, ang sabi ni Pablo, ang iba ay may kapangyarihan, hindi ba't dapat din namang ang mangangaral ng katotohanan ay mayroon? Gayunpaman, kahit na mayroon siyang autoridad na bigay ng Dios, pinili ni Pablo na huwag gamitin ito sa mga hinirang na taga- Corinto. Nalalamang siya'y sisiyasatin at susuriin sa bawat sulok, pinili ni Pablo na walang kuhanin sa Corinto kaysa bigyan ng pagkakataon 64 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
ang mga kumokontra. Ang libreng kurso ng Mabuting Balita ang pangunahing kunsiderasyon ni Pablo, kahit na ang ibig sabihin nito'y ang pagtanggal ng ilang mga karapatang mayroon siya bilang isang apostol. Mas nanaisin niyang maghirap sa kawalan kaysa ang hadla ngan ang mabuting balita. Kaya nga, si Pablo ba'y walang pinagkakakitaan? Hindi naman sa wala. Hindi lamang na pinagtrabahuhan niya ang kanyang suweldo bilang manggagawa ng tolda, ngunit patuloy din naman siyang tu- manggap ng mga kaloob mula sa ibang mga iglesia, partikular ang mula sa Filipos, na nagdulot ng posibilidad sa kanya na magpagal sa Corinto na hindi sila sinisingil para sa kanyang mga pangangailangan. Mamaya, ating mapapansin, pagsisisihan ni Pablo ang desisyong iyan. Sa huli, kanyang winakasan na ang kabiguan na igiit ang suportang- pinasyal mula sa Corinto ay isang pagkakamali. Ngunit darating tayo diyan. Kahit na tinanggihan niya ang sarili niya sa kanyang sariling mga karapatan bilang apostol sa ngalan ng malayang pamamayagpag ng mabuting balita, si Pablo ay hindi umatras mula sa katotohanan. Nasa obligasyon ang Iglesia sa Corinto na ibigay ang kanilang mater- yal na posesyon bilang kapalit para sa espiritual na mga katotohanan na kanilang natutunan. Ang obligasyong iyan ay hindi dapat magku- lang. Subalit, pinili ni Pablo na huwag siyang makinabang sa kara- patan na dapat ay matustusan siya sa kanyang pang-araw-araw mula sa kanilang mga posesyon. Sa halip, ang kanilang mga handog ay idinirekta sa mga taga-Jerusalem. Ang obligasyong magbigay ay hindi matitinag. Ang opsyon ni Pablo na pahindian ang kanilang pagbibigay at idirekta ito sa iba ay iniwan sa kanyang diskresyon. At ang mga kaloob mula sa Galacia at sa Filipos, kasama ang kanyang paggawa ng Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 65
tolda, ang nagbigay sa kanya ng pinansyal na kalayaan upang ganapin ang opsyon na iyan. "Hindi baga ninyo nalalaman na ang mga nagsisipan- gasiwa sa mga bagay na banal, ay nagsisikain ng mga ba- gay na ukol sa templo, at ang mga nagsisipaglingkod sa dambana ay mga kabahagi ng dambana?" (1 Corinto 9:13) Muli na namang bumalik si Pablo sa Kasulatan at pinaalala- hanan ang kanyang mga mambabasa na ang mga saserdoteng mga Levitico na nagministro sa templo ay kinalinga sa pamamagitan ng mga handog at mga sakripisyo ng Israel. Sila'y kinalinga mula sa mga hayop na isinakripisyo at mga inumin at mga binhing kaloob. Maski ang kanilang mga damit at mga tirahan ay sinustentuhan. Ang mga saserdote ay kinailangang manilbihan sa templo at patas na kinailan- gan din ng Dios na ang buong Israel ay magsustento para sa kanilang ikabubuhay. Kumuha si Pablo ng isang Bagong Tipang prinsipyo mula sa katotohanang iyan. "Gayon din naman ipinagutos ng Panginoon na ang mga nagsisipangaral ng evangelio ay dapat mangabuhay sa pamamagitan ng evangelio." (1 Corinto 9:14) Sa wakas, walang alegoryang sinabi ni Pablo ang isang payak na katotohanan. Ang Panginoon mismo ay nag-utos na sila na nanganga- ral ng Mabuting Balita ni Cristo ay kailangang kuhanin ang kanilang ikabubuhay mula sa gawaing iyon. Nakapaloob sa kasulatang iyan ay ang palagay na sila na mga tinuruan ay magbabahagi ng materyal - "sa lahat ng mabubuting mga bagay" - sa kanya na nagtuturo. Anoman ang sabihin natin sa paksang iyan, o kung paano man natin ihanda ang debate, ang nag-iisang katotohanang ito ay matitira. Ipinag-utos ni Cristo ang kautusang ito sa Kanyang Iglesia. Ang mga tumanggap ng Mabuting Balita ang susustento sa ikabubuhay para sa taong inor- dina ng Dios bilang kanilang tagapamuno. 66 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
Gayunpaman, kahit na ang prinsipyong iyan ay matibay na naitatag sa Iglesia, pinili ni Pablo na hindi niya pakinabangan ang suportang ito na isang malasakit dapat ng Corinto. Muli, hindi nito binawasan ang obligasyon ng mga hinirang; pinatunayan lamang nito ang debosyon ni Pablo sa pangangaral ng mabuting balita sa anumang paraan. "Nguni't ako'y hindi gumamit ng anoman sa mga bagay na ito: at hindi ko sinusulat ang mga bagay na ito upang gawin ang gayon sa akin; sapagka't mabuti pa sa akin ang mamatay, kay sa pawalang kabuluhan ninoman ang ak- ing karangalan. Sapagka't kung ipinangangaral ko ang evangelio, ay wala akong sukat ipagmapuri; sapagka't ang pangangailangan ay iniatang sa akin; sapagka't sa aba ko kung hindi ko ipangaral ang evangelio. Sapagka't kung ito'y gawin ko sa aking sariling kalooban, ay may ganting- pala ako: nguni't kung hindi sa aking sariling kalooban, ay mayroon akong isang pamamahala na ipinagkatiwala sa akin. Ano nga kaya ang aking ganting-pala? Na pagka ip- inangangaral ko ang evangelio, ay ang evangelio ay mag- ing walang bayad, upang huwag kong gamiting lubos ang aking karapatan sa evangelio. Sapagka't bagaman ako ay malaya sa lahat ng mga tao, ay napaalipin ako sa lahat, upang ako'y makahikayat ng lalong marami." (1 Corinto 9:15-19) Dito ay makikita natin ang udyok kay Pablo na nailatag ng malinaw. Mahalaga sa kanya na ang mabuting balita ay manatiling Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 67
libre at makakamtan ng lahat sa Corinto. Ipinagbunyi niya ang ma- buting balita at mas nanaisin pang mamatay kaysa hayaan ang kahit sinoman na maglagay ng bintang laban sa kanya. Alam niyang inata ngan siya ni Cristo ng responsibilidad at wala siyang ibang magagawa kundi ang mangaral, maging siya ay magantimpalaan ng salapi o hindi. Ang kanyang gantimpala ay ang walang makapagbibintang sa kanya ng pang-aabuso ng kanyang kapangyarihan sa Iglesia at ang mabuting balita ay mamamayagpag ng malaya, walang bayad. Ngunit hindi niya inalis ang kabuluhan ng kapangyarihan. Yamang malaya siya mula sa opinyon at pagdidiin ng sinomang tao, buong kusang ginawa ni Pablo ang sarili niya bilang alipin ng lahat ng mga tao upang makapanalo pa ng marami para kay Cristo. Ngayon, kung yan din lamang ang huling salita ni Pablo patungkol sa paksa, siguradong maaari nating gamitin ito bilang modelo para sa liderato ng iglesia. Kung iisipin: bagamang mayroon silang kapangyarihan at karapatan upang ang kanilang ikabubuhay ay kuhanin sa mabuting balita, dapat magpasailalim ang mga manganga- ral upang pagsilbihan ang mabuting balita at huwag umasa ng pinan- syal o ng pisikal na suporta mula sa kanilang kongregasyon. Ngunit, hindi iyan ang katapusan ng istorya. Marami pang dapat sabihin si Pablo patungkol sa paksang iyan. † P A T U N G K O L SA A M B A G A N Bago niya wakasan ang kanyang unang sulat sa mga taga-Corinto, isinulat ni Pablo - "Ngayon tungkol sa ambagan sa mga banal, ay gawin din naman ninyong gaya ng iniutos ko sa mga iglesia ng Gala- cia." (1 Corinto 16:1) Hiwalay mula sa isyu ng suporta sa mga ministro ni Cristo, pinaalalahanan ni Pablo ang mga hinirang sa Corinto na sila'y kukuha 68 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
ng koleksyon para sa dukhang mga kapatiran na nasa Jerusalem. Hindi lamang na inasahan niya ang kanilang pagganap sa tungkuling ito, nagbigay din siya ng utos sa lahat ng mga iglesia sa rehiyon na dapat nilang kolektahin ang kaloob na ito ng regular at maayos. "Tuwing unang araw ng sanglinggo ang bawa't isa sa inyo ay magbukod na magsimpan, ayon sa kaniyang iginigin- hawa, upang huwag nang gumawa ng mga ambagan sa pagpariyan ko." (1 Corinto 16:2) Sa unang araw ng sanlinggo, ang mga tao'y magbubukod ng bahagi ng kanilang kinita at itatago't ihahanda hanggang sa pagdating ni Pablo. Karaniwan, ito'y itinago sa isang lalagyanan ng sa gayo'y hindi na sila mangongolekta ng kaloob oras na siya'y dumating. Ito ang naging modelo para sa Iglesia, na kumukuha ng mga kaloob tuwing Linggo ng umaga, pinanghahawakan ang koleksyon na na- kalaan upang gamitin sa pangangailangan ng mga kapatiran. "At pagdating ko, ang sinomang inyong mamagalingin, ay sila ang aking susuguin na may mga sulat upang maka- pagdala ng inyong abuloy sa Jerusalem: At kung narara- pat na ako naman ay pumaroon, sila'y isasama ko." (1 Corinto 16:3-4) Nasa kamay ang mga sulat ng rekomendasyon, si Pablo'y mag- papadala ng delegasyon mula sa Corinto upang ilatag ang kaloob sa paanan ng mga Apostol sa Jerusalem (Gawa 4:34-35). At kung ito'y tila nararapat, ay sila'y sasamahan ni Pablo. Sa salin ng King James, Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 69
ang susing salita dito ay ang "liberalidad." Si Pablo ay umasa ng masa- ganang pagbibigay at liberal na pagkakaloob. † PATAWARIN AKO SA PAGKAKAMALING ITO Ngayon, gaya ng aking sinabi, sa pagitan ng kanyang una at ikalawang mga sulat sa Corinto, dumating sa pagkatanto ni Pablo na ang kan- yang desisyon na pahindian ang suporta mula sa kanila ay isang pagkakamali na tunay na hinadlangan ang kanilang paglago bilang isang katawang iglesia. Napagtanto niya na dapat, dahil sa kailangan, ay iatang ng mabuting balita ang pabigat ng pagbibigay sa lahat ng binago nito. Hindi siya lumikha ng porsyento sa pagbibigay, hindi siya nagtakda ng isang tiyak na halaga o sukat para sa kanilang mga kaloob, ibinigay niya sa kanila ang "escape clause" na nagpahintulot sa bawat tao para pagpasyahan ang kanilang mga ihahandog batay sa kanilang sariling mga puso, ngunit hindi niya pinahintulutan na ang mga Kristiano ay mabibigong magbigay. At ang kabiguan niyang igiit ang kanilang suporta ay naging pinagmulan ng kalungkutan at pagsisisi ni Pablo. Sa kanyang ikalawang liham, isinulat niya - "Sapagka't inaakala kong sa anoman ay hindi ako huli sa lubhang mga dakilang apostol. Datapuwa't bagaman ako ay magaspang sa pananalita, gayon ma'y hindi ako sa kaalaman; hindi, kundi sa lahat ng paraan ay ipinahayag namin ito sa inyo." (2 Corinto 11:5-6) Ang pagiging apostol ni Pablo ay payak at malinaw na sa kanila sa puntong ito. Walang rebelasyon, walang pangunawa, at walang kaloob ng Espiritu ang nabigong sanayin at ibahagi ni Pablo sa kanila. At bagaman siya'y magaspang sa kanyang pamamaraan at pananalita, gayunma'y ang kanyang karunungan sa evangelio ay hindi nagkulang. Ang Iglesia sa Corinto, kung kangino si Pablo ay gumastos ng kay- raming pagsisikap, ay nakilalang buo si Pablo. Ang kanyang pagiging apostol at ang kanyang pagkatawag kay Cristo ay nahayag sa kanila. 70 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
"Ako nga baga'y nagkasala sa pagpapakababa ko sa aking sarili, upang kayo'y mangataas dahil sa ipinangaral ko sa inyo na walang bayad ang evangelio ng Dios?" (2 Corinto 11:7) Iyan ang susing katanungan. Si Pablo, na sa dunong ay hindi mapapahuli sa punong mga apostoles, ay ibinigay ng buo ang kanyang sarili sa mga hinirang sa Corinto. Ngunit sila'y nabigong tumugon sa kabutihan at sa pagkalinga sa kanyang pisikal na mga pangangailan- gan. Kaya pinababa niya ang kanyang sarili, nagpagal sa kanyang sariling mga kamay at pinagsilbihan sila na walang bayad, itinaas silang higit sa kanyang sarili. Ngunit, iyan ba ay tunay na isang katiti- suran? At kung ito man, nasaan ang kinatisuran? Ito lamang - "Aking sinamsaman ang ibang mga iglesia, sa pagtanggap ko ng upa sa kanila, upang ipangasiwa ko sa inyo; At pagka ako'y kaharap ninyo at ako'y nagkukulang ng ika- bubuhay, ako'y hindi naging pasan sa kanino man; sapag- ka't mga kapatid nang sila'y manggaling sa Macedonia ay tumakip ng aming pangangailangan; at sa lahat ng mga bagay ay pinagingatan kong huwag maging pasanin ninyo, at magiingat nga ako." (2 Corinto 11:8-9) Kahit na ang ibang mga iglesia ang nagbayad sa pamamaraan ni Pablo, kanyang ginastos ang kanilang salapi upang mapagsilbihan sila na walang ibinigay. Ang ibang mga iglesia na inibig na makasama si Pablo sa kanilang kalagitnaan, upang pangaralan at hikayatin sila, ay Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 71
nagpadala para sa kanyang mga pangangailangan muli't-muli. Sinabi ni Pablo na ang paggamit niya ng kanilang mga kaloob upang pagsil- bihan ang iba ng walang bayad ay isang uri ng pagnanakaw laban sa mga nagbigay. Ang lahat ay nabigo. Hindi lamang ang mga Iglesia sa Galacia at sa Filipos ang nabigong hanguin ang lubos na benepisyo sa ministeryo at payo ni Pablo, ang Iglesia sa Corinto ay nalaglag sa hulihan ng ibang mga iglesia sa kanilang espiritual na pag-unlad. "Sapagka't ano nga ang inyong ikinahuli sa ibang mga iglesia, kundi ang ako'y hindi naging pasanin ninyo? ipatawad ninyo sa akin ang kamaliang ito." (2 Corinto 12:13) Ang kanyang kabiguang pagpasanin ang Iglesia sa Corinto ng responsibilidad para pangalagaan ang kanyang pisikal na mga pan- gangailangan ang nagdulot kay Pablo na magsisi at humingi ng ka- patawaran. Ngunit muli, sa ikatlong pagkakataon, si Pablo ay nagha- handang maglakbay kasama nila. At siya'y nakahandang muli upang hindi maging pasanin para sa kanila. Ngunit, kung sila'y nabigong tumugon sa ikatlong pagkakataong ito, pruweba ito ng kinatatakutan ni Pablo - na habang masigasig niyang iniibig sila, ay lalo namang kumakaunti ang kanilang pag-ibig sa kanya bilang balik. "Narito, ito ang ikatlo na ako'y handang pumariyan sa inyo; at ako'y hindi magiging pasanin ninyo: sapagka't hindi ko hinahanap ang inyo, kundi kayo: sapagka't hindi nararapat ipagtipon ng mga anak ang mga magulang, kundi ng mga magulang ang mga anak. At ako'y gugugol ng may malaking kagalakan at pagugugol dahil sa inyong mga kaluluwa. Kung kayo'y iniibig ko ng lalong higit, ako baga'y iniibig ng kaunti?" (2 Corinto 12:14-15) Anong kay lungkot ng kalagayan na napaparoon ang iglesiang ito. Kahit naituro na sa kanila ang mga gantimpala sa pagbibigay, at 72 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
ang kasiyahan ng Dios habang Siya'y nasisiyahan sa mga masayahing mga nagbibigay, sila'y kumilos pa rin na parang mga bata at nabigong mapagtanto ang kasiraang ginawa nila kay Pablo at sa kanilang mga kapatirang Iglesia. Ang kanilang kabiguang bumangon sa pagkakataon at kumalinga sa apostol ng Dios na ipinadala sa kanilang daan ay lubusang pinag-isipang bilang isang kawalan ng pag-ibig, bagaman sila'y inibig ng lubusan. Ang Biblia ay hindi nagpipigil para isalarawan ang pagkakaiba. Ang ilang mga iglesia, tulad ng Filipos, ay nagdulot kay Pablo na buong kasiyahang magdiwang at magpuri sa Dios, inaalala sila sa kanyang mga panalangin na ang Dios ang magdudulot sa bawat kakailanganin nila. Ang iba, tulad ng Corinto, ay nagdala ng kanyang galit at pakikipagtalo. Sila ay puno ng pagkakasala at dinulutan siya ng walang katapusang hinanakit. At ang kanilang espiritual na katayuan ang umaninag sa kanilang kaayawan at kabiguang magbigay. Tulad ng sinabi ko dati, ang tanging bagay na hindi mo mapepeke sa buhay Kristiano ay ang palagian at masayahing pagbibi- gay alang-alang sa Dios at sa pagsulong ng Evangelio. At gustuhin man ito o hindi, kung papaano kang magbigay ay isang direktang sukat ng iyong espritual na kalusugan. Sa kasalukuyan, ikaw ay naipakilala sa kung anong itinuturo ng Kasulatan patungkol sa paksa ng sakripisyong pagbibigay at mayroon ka ng magandang pangkalahatang-ideya sa kaisipan ni Pablo patung- kol sa paksa. "Okay," sabi mo, "ngunit si Pablo iyan. Paano naman si Jesus?" Nagagalak ako't naitanong mo. Sa susunod na kabanata ating matutuklasan kung saan natutunan ni Pablo ang kanyang doktrina ng pagbibigay at titingnan kung anong sinabi ni Jesus patungkol sa paksa. Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 73
IKAAPAT NA KABANATA A T S I N A B I NI J E S U S Isa sa pinaka-pangkaraniwang mga reklamo laban sa Biblikal na pagbibigay ay ang, "Ngunit hindi ko makayanang magbigay ng anu- man." Karamihan sa mga tao, anumang karami ang perang mayroon sila, ay nakukuhang mabuhay ng may kasapatan, higit pa sa kanilang pangangailangan na ang pakiramdam nila'y sila'y palagiang "walang- wala." Ngunit sa maniwala o hindi, ang kawalan ng sapat na pondo ay hindi dahilan --- at least ayon kay Jesus. † ANG DALAWANG KUSING Isang araw, si Jesus ay nasa templo at naupo Siya sa may tapat ng kabang-yaman, tinitingnan ang mga taong naghuhulog ng salapi sa sisidlang kahon. Isa-isang nagsidatingan ang mayayamang mga tao at hayag na naglagak ng malalaking mga kaloob. Nanuod si Jesus at hindi nagkomento sa kaloob o kasaganahan ng sinoman, bagamang alam Niya ang kanilang mga puso, ang kanilang mga kaisipan at ang halaga ng kanilang mga kayamanan. "At lumapit ang isang babaing bao, at siya'y naghulog ng dalawang lepta (mites), na ang halaga'y halos isang beles (farthing)." (Marcos 12:42) Ang farthing ay isang makalumang bilang ng salapi sa salitang Ingles. Ang terminong Griego ay kodrantes. Sa tunay na terminong monetaryo, ang kodrantes ay 2/3 lamang ng farthing ng Ingles. Saman- tala, ang mite - ang Griegong lepton - ay nangahulugang ang pinaka- maliit at pinakamanipis na baryang tanso ng Hudyo. Ito ay tinuos bilang 1/128th ng Romanong denaryo. Sa ibang salita, ang balo ay 74 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
nagdeposito ng kulang pa sa dalawang sentimo. Ito ay walang kuwenta kumpara sa salaping naipon sa kabang yaman ng templo. Ngunit pinansin ito ni Jesus. At siya'y ginamit Niya bilang halimbawa - "At pinalapit niya sa kaniya ang kaniyang mga alagad, at sinabi sa kanila, Katotohanang sinasabi ko sa inyo, Ang dukhang baong babaing ito, ay naghulog ng higit kay sa lahat ng nangaghuhulog sa kabang-yaman: Sapagka't si- lang lahat ay nagsipaghulog ng sa kanila'y labis; datapu- wa't siya sa kaniyang kasalatan ay inihulog ang buong nasa kaniya, sa makatuwid baga'y ang buong kaniyang ikabubuhay." (Marcos 12:43-44) Para kay Jesus, hindi ito isang tanong tungkol sa halaga. Ito ay isang katanungan patungkol sa kahalagahan at pagsamba. Pakatan- daan na ang Dios ay hindi nangangailangan ng kahit ano at hindi Siya pinayayaman ng mga kaloob ng mayayaman. Ang katunayan, maaar- ing walang isinasakripisyo ang mga tao kapag nagbibigay sila galing sa kanilang kasaganahan. Karamihan sa atin, ang limampung libo ay hindi birong halaga ng salapi. Ngunit para kay Bill Gates, ito ay isang maliit na bahagi lamang ng kanyang kayamanan. Kung nagbigay si Bill ng limangpung libo, o kahit na isang milyon, para sa kawang-gawa, ito ay hindi man lang magiging sakripisyo. Ang paraan ng kanyang pamumuhay at ang kanyang halaga ay mananatiling hindi naapektu- han. Samantalang ang babaeng balong ito ay nagsakripisyo ng lahat ng mayroon siya para sa ikaluluwalhati ng Dios. Nang wala ng natira, ibinigay niya ang kanyang buong sarili sa Dios, umaasang Siya na ang Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 75
magbigay sa kanya na kung hindi ay ikamamatay niya. At binigyan ni Jesus ng buhay na walang hanggan ang kanyang kaloob. Nandirito tayo ngayon, dalawang libong taon pagkatapos, patuloy na pinag- uusapan ito. Ang ating Ingles na salitang worship ay isang pagsasanib ng dalawang Old English na mga salita, "worth-ship." Ano ang iyong pinahahalagahan? Ano ang mayroong halaga? At papaanong naihaha- yag ang pagpapahalagang iyan? Habang tayo'y nagbibigay sa Dios, ating ipinapakita ang Kanyang kahalagahan. Siya ba ay ganoong kahalaga upang pagsakripisyuhan? O siya ba ay kasing halaga lang ng baryang pamalit sa bulsa? Iyan ang pagkakaibang isinalarawan ni Jesus sa Kanyang mga alagad. † KAPAG IKA'Y NAGLILIMOS Subalit sinalita ni Jesus ang higit pa sa halaga na ibinigay ng tao, o kung sila man ay nagbigay mula sa kanilang kasaganahan o sa kanilang kahirapan. Ang pamamaraan ng pagbibigay ay kasing- importante din sa Kanya. Ano ang hinahanap na maganap ng mga tao sa kanilang pagbibigay? Inaasam ba nila ang kaluwalhatian ng Dios o sila ba'y nag-aasam ng pangsarili nilang kaluwalhatian? "Mangagingat kayo na huwag magsigawa ng katuwiran sa harap ng mga tao, upang kanilang makita: sa ibang paraan ay wala kayong ganti ng inyong Ama na nasa langit. Kaya nga pagka ikaw ay naglilimos (alms), ay hu- wag kang tutugtog ng pakakak sa harap mo, na gaya ng ginagawa ng mga mapagpaimbabaw sa mga sinagoga at sa mga daan, upang sila'y mangagkapuri sa mga tao. Ka- totohanang sinasabi ko sa inyo, Tinanggap na nila ang sa kanila'y ganti. Datapuwa't pagka ikaw ay naglilimos (alms), ay huwag maalaman ng iyong kaliwang kamay ang ginagawa ng iyong kanang kamay: Upang ang iyong 76 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
paglilimos ay malihim: at ang iyong Ama na nakakikita sa lihim ay gagantihin ka." (Mateo 6:1-4) Ang Old English na salitang alms ay nagpapahiwatig ng mga kawang-gawa, tulad ng pagbibigay ng salpi, pagkain, o damit sa mga nangangailangan. Isinalin ito ng NIV bilang "mga gawa ng katu- wiran." Tinatawag ito ng King James na "mga kawang-gawa." Mula sa konteksto, malinaw na tinutukoy ni Jesus ang pagbibigay ng mga kaloob sa sinagoga o sa kalsada. Sa kasawiang-palad, ang pagbibigay ay naging isang natapos na bagay sa maraming mga iglesia. Ang pamamaraan kung saan ika'y nagbibigay ay pumapangalawa basta ba patuloy ang pagpasok ng pera. Ngunit si Jesus ay naglagay ng malaking diin sa saloobing kinakasama ng "mga gawa ng katuwiran." Ang ibang mga tao ay nagnanais ng atensyon mula sa iba at sinisiguro nilang makakuha ng angkop na balik mula sa kanilang mga kaloob. Kung makakuha man sila ng plake, isang espesyal na puwesto, o ang kanilang pangala'y malagay sa di- yaryo, basta sila ay makakuha ng pagpupugay para sa kanilang mga ginawa, sila ay handang magbigay. Ganyan ang pamamaraan ng mga Pariseo. Sila'y umihip ng mga trumpeta at gumawa ng mga panawagan upang siguraduhin na ang lahat ay nakasaksi sa kanilang mga gawa. Hinangad nila ang pagsang-ayon ng ibang mga tao. Ngunit sinabi ni Jesus na iyan lang ang nakuha nila mula sa kanilang salapi. Tinanggap na nila ang kanilang gantimplala - ang pagpuri ng ibang mga tao. Hindi tulad ng mga taga-Filipos, na ang kanilang mga kaloob ay nagbunga sa kanilang mga sisidlang-pangkalangitan (Filipos 4:17), ang mga kaloob ng mga Pariseo ay nangamatay kasabay ng pagbibigay. Sila'y mabilis Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 77
na nakatanggap ng lahat na ng maaari nilang makamit sa pamamagi- tan ng mga gawang iyon. Ang pagbibigay sa Iglesia ay dapat na maging sobrang lihim na ito'y isinalarawan ni Jesus bilang isang kamay na nagtatago ng sikreto mula sa kabilang kamay. Walang ibang tao ang kinakailangang makaalam kung magkano ang ibinibigay ng bawat isa. Hindi ito negosyo ng bawat isa. Ito ay sa pagitan ng nagbigay at ng Dios. At ang mga gawa ng katuwiran na isinasagawa ng isang Kristiano ay inudyu- kan tungo sa ikaluluwalhati ni Cristo at sa pagsamba sa Dios, hindi ng mga benepisyong makakamit dahil sa pagpapapansin sa ibang tao. Narinig ko dati ang isang pilosopo na nagsabi, "Ang tunay na kapakumbabaan ay hindi bumabalik upang tingnan kung ito ba ta- laga'y mapagkumbaba." Tunay iyan. At iyan dapat ang ugali ng lahat ng mga Kristiano. Nalalamang nagbibigay ang Dios para sa bawat nating pangangailangan, ang ating mga kaloob ay ibinigay para sa Kanyang ngalan at para sa Kanyang ikaluluwalhati, mapag-alaman man o hindi ng kahit sinomang tao ang patungkol dito. Ang tunay na Kristinaong pagbibigay ay isang gawa ng pagpapakumbaba, serbisyo at pagpapasalamat. At ang pinakamabuting bahagi patungkol sa pamamaraan ni Cristo sa pagbibigay ay ang pagmamasid ng iyong Amang nasa langit sa iyong mga gawa. Nalalaman Niya ang iyong sakripisyo. Nalalaman Niya ang iyong kaisipan at ang iyong motibasyon. Alam Niya kapag ika'y nagbibigay ng sikreto para sa Kanyang kaluwalhatian at "para sa Kanyang mga mata lamang." Nakikita Niya ang mga pribado mong mga gawa at hayag ka Niyang gagantimpalaan. Hindi ba iyan ka- mangha-mangha? Ang mga tao na kung sinong nais na pagpasikatan ng mga Pariseo ay sasaksi sa mga pagpapalang mangabubuhos sa mga sikretong-nagbibigay na mga tao ng Dios. Hindi mo maaaring lamangan ang Dios sa pagbibigay. Nais mo bang hayagan kang pagpalain ng Dios? Anong klaseng mga gantimpala ang maaaring tipunin ng Dios kung gustuhin Niyang hayagang gantimpalaan ka? Higit pa sa maaari mong gawin sa sarili 78 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
mong kakayanan? Kaya nga, ikunsiderang hindi lamang ang kung magkano ang iyong ibibigay - ngunit kung papaano ka nagbibigay. † WALANG BALABAL, WALANG PANYAPAK, WALANG BAON Matapos na piliin ni Jesus ang Kanyang labingdalawang apostol, binigyan Niya sila ng kapangyarihang magpalayas ng mga dimonyo at magpagaling ng mga sakit. Ipinadala Niya sila sa nakapaligid na mga rehiyon, bagamang hindi sila maaaring pumunta sa mga Hentil o pumasok sa anumang lungsod ng mga Samaritano, ngunit tanging sa nangawalang tupa ng Bahay ni Israel. Bago sila umalis, inatasan sila ni Jesus - "Mangagpagaling kayo ng mga may sakit, mangagpaban- gon kayo ng mga patay, mangaglinis kayo ng mga ketong, mangagpalabas kayo ng mga demonio: tinanggap ninyong walang bayad, ay ibigay ninyong walang bayad." (Mateo 10:8) Anong kamangha-manghang pagpapala ang nangahulog sa Israel. Labingdalawang mga lalaki, sinapian nitong kagila-gilalas na kapangyarihan, ay ipinadala sa kalagitnaan nila, libreng nagpapagaling, naglilinis, nagpapalayas ng masasamang mga espiritu at binubuhay ang mga tao mula sa kamatayan. Ang mensaheng kanilang ipinangaral ay ang nalalapit na pagdating ng kaharian ng langit, at ang kanilang mga himala ay tunay na patotoo ng katotohanang iyan. At ito'y libre! Tumanggap sila mula kay Jesus ng libre at kanilang ipapamahagi ang mga pagpapalang iyan ng libre. Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 79
Ngunit saglit lang, ang ibig sabihin ba ni Jesus ay ang sila'y magbabayad para sa kanilang sariling pamamaraan at hindi umasa ng suporta mula sa mga taong kanilang pangangaralan? Nagpatuloy si Jesus - "Kahit supot ng pagkain sa paglalakad, kahit dalawang tunika, kahit mga pangyapak, o tungkod: sapagka't ang manggagawa ay karapatdapat sa kaniyang pagkain.." (Mateo 10:10) Ang supot ay isinaling "scrip" sa King James, ginamit ng mga dukha at ng mga manlalakbay upang mamalimos ng mga barya. Sa ibang salita, sila ay inatasang huwag magdala ng supot na may pera kahit na ng maliit na sako upang magmaka-awa para sa suporta. Higit pa diyan, sila'y pinagbawalang magdala ng dagdag na balabal, o isa pang sapatos o tungkod. Sila'y aalis dala lamang ang kanilang suot na damit at tatahakin ang isang mahabang paglalakbay na nagpapagaling at nangangaral. Papaano sila mabubuhay? Ganap na inasahan ni Jesus na sila na nakatanggap ng espiritual na mga pagpapala ang susustento ng bawat kakailanganin ng mga apostol - pagkain, damit, matitirahan, at salapi. Natural, Kanyang sinabi, na ang bawat manggagawa ay dapat ma- bayaran ng kanyang suweldo at siya'y karapat-dapat para sa pagkaing kakailanganin para pakanin siya. O tulad ng pagkasalin sa NIV, "the worker is worthy of his keep." At bakit naman hindi? Kung ang isang apostol ay pumasok sa isang bayan at nagpagaling ng isang maysakit at naghihingalong bata, anong mabuting bagay ang maaaring ibigay ng mga magulang ng batang iyon bilang kapalit sa buhay ng kanilang anak? Anong kaloob ang sapat upang pasalamatan ang isang apostol sa pagpapagaling ng ketong ng isang tao o di kaya'y ang pagpapalaya ng isang pinahihira- pang kaluluwa mula sa mga tanikala ng pagsanib ng demonyo? Gaano ang halaga na sapat na para sa mga halimbawang iyan? Iyan ay im- posibleng kalkulahin. 80 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
O tulad sa pagkakasabi ni Jesus - "Sapagka't ano ang pakikinabangin ng tao, kung makam- tan niya ang buong sanglibutan at mawawalan siya ng kaniyang buhay? o ano ang ibibigay ng tao na katumbas sa kaniyang buhay?" (Mateo 16:26) Ngayon, ilagay mo ang katanungang iyan sa iyong situwasyon. Ikaw ba'y naligtas na? Ang Espiritu ba ng Dios ay nananahan sa iyo? Pinili ka ba ng Dios magmula pa sa pasimula ng pundasyon ng sangli- butan? Kanya bang pinarusahan ang Kanyang Anak sa halip na ikaw at pinangakuan ka ng buhay na walang hanggan? Oo? Okay. Anong halaga niyan? Saang punto ka kaya darating sa iyong buhay-pagbibigay kung saan buong tiwala kang makapagsasalita na nakapagbigay ka na ng sapat? Anong maaari mong ibigay bilang kapalit para sa iyong kaluluwa? Samantala, alam ni Jesus na hindi ang lahat ng tao at lahat ng mga bayan ay magpapaunlak para sa Kanyang mga apostol, kahit na mayroon silang mahimalang mga regalo. Kaya sinigurado Niyang ang Kanyang mga isinugo ay sapat na maalagaan. "At sa alin mang bayan o nayon na inyong pasukin, si- yasatin ninyo kung sino roon ang karapatdapat; at magsi- tahan kayo roon hanggang sa kayo'y magsialis. At pagpa- sok ninyo sa bahay, ay batiin ninyo ito. At kung karapatdapat ang bahay, ay dumoon ang inyong kapaya- paan: datapuwa't kung hindi karapatdapat, ay mabalik sa Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 81
inyo ang kapayapaan ninyo. At sinomang hindi tumang- gap sa inyo, ni duminig sa inyong mga pananalita, pagalis ninyo sa bahay o bayang yaon, ay ipagpag ninyo ang alabok ng inyong mga paa. Katotohanang sinasabi ko sa inyo, Higit na mapagpapaumanhinan ang lupa ng Sodoma at ng Gomorra sa araw ng paghuhukom, kay sa bayang yaon." (Mateo 10:11-15) Ang kabiguang tanggapin ang mga apostol, o makinig sa kanilang mensahe, ay nagresulta hindi lamang sa pag-alis ng apostol ngunit nagdulot rin ito ng isang sumpa. Ang masasamang mga lung- sod sa Lumang Tipan ay magkakaroon ng mas katiis-tiis na paghatol kaysa alinmang siyudad na inayawan ang pakikinig at pag-aalaga sa mga isinugo ni Jesus. Ang mga tao ay hinati ng mensahe ng kaharian ng langit sa dalawang kampo: ang mga nanampalataya at ang mga tumanggi. Ang mga mananampalataya ay masasayang nangakinig, nakatanggap ng mga himala at nagsustento sa bawat pangangailangan ng mga apostol. Ang mga tumanggi ay nangahulog sa paghatol ni Cristo at nangaghihintay ng tiyak na kaparusahan. Umaasa si Jesus na tumugon ang mga tao sa pamamagitan ng materyal kapag pinagpala Niya sila ng espiritual. † MGA KAYAMANAN SA LANGIT Ito'y isang simpleng katotohanan. Hindi mo maaaring paghiwalayin ang pagka-espiritual at ang pagbibigay. Pinagsasama ni Jesus ang dalawang konseptong iyan palagi. Naunawaan Niya na pinanghaha- hawakang-mahigpit ng mga tao ang kanilang makalupang mga pose- syon. Ngunit alam rin Niya na ang isang espiritual na kaisipan ay makapagpapabago sa ating mga pananaw patungkol sa ating mga pag- aari. "Huwag kayong mangagtipon ng mga kayamanan sa lupa, na dito'y sumisira ang tanga at ang kalawang, at dito'y 82 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
nanghuhukay at nagsisipagnakaw ang mga magnanakaw: Kundi mangagtipon kayo ng mga kayamanan sa langit, na doo'y hindi sumisira kahit ang tanga kahit ang kalawang, at doo'y hindi nanghuhukay at hindi nagsisipagnakaw ang mga magnanakaw: Sapagka't kung saan naroon ang iyong kayamanan, doon naman doroon ang iyong puso." (Mateo 6:19-21) Iyan nga ang panimulang prinsipyo. Ang lahat ng nasa daigdig ay mauuwing kinalawang, kumupas, nabulok at dumating sa pag- kawala. Ang mga pisikal na kayamanang natipon natin sa ating makalupang mga buhay ay nawawalan ng kuwenta kapag sinimsim na natin ang ating huling hininga. Tanging ang mga kayamanang inipon sa Langit ang mapapabilang magpakailanman. At tulad ng sinabi ni Pablo sa mga taga-Filipos, ating iniipon ang tuos na iyan sa pamam- agitan ng masaganang pagbibigay. Ang kayamanan ay isang kakatwang bagay. Marami na akong nakilalang mga milyonaryo sa aking buhay. Karamihan sa kanila ay nakuha ang kanilang pera mula sa larangan ng musika at ng pelikula. Ang ilan ay mga eksperto sa computer o di kaya'y magagaling na mga businessman. Ngunit kahit na gaano man karami ang perang mayroon sila, hindi pa rin ito sapat. Kahit na gaanong karami man ang kanilang naka-depositong mga dolyar sa bangko, o kung gaano man kadakila ang kanilang tagumpay sa kanilang mga larangan, wala kahit isa man sa kanila ang kuntento na mamahinga at kagalakan ito. Sa katoto- hanan, karamihan sa kanila ay namumuhay ng may takot na baka mawala ito sa kanila. Ang stock market ay maaaring bumagsak, maaaring mawalan sila ng trabaho, maaaring hindi sumikat ang Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 83
susunod nilang album; anoman ang kaso, ang kanilang pinakamala king pangamba ay ang maiwala ang pinaghirapan nilang makamit. "Sinoma'y hindi makapaglilingkod sa dalawang pangi- noon: sapagka't kapopootan niya ang isa, at iibigin ang ikalawa: o kaya'y magtatapat siya sa isa, at pawawalang halaga ang ikalawa. Hindi kayo makapaglilingkod sa Dios at sa mga kayamanan." (Mateo 6:24) Para sa mga tao na iniukol ang kanilang buong panahon para habulin ang pisikal na kayamanan, mahirap para sa kanila na italaga ang kanilang mga sarili sa mga proyektong espiritual. Dapat isa lang o ang kabila. Imposibleng buuin ng sabay ang parehong mga deposito. Ang "mammon" ay isang payak na makalumang salitang Ingles para sa masalaping kayamanan. Sinalita ni Jesus ang pagkakaiba ng malinaw. Alinmang lakarin mo ang buhay mo sa serbisyo ng Dios o mamumu- hay ka para sa serbisyo ng materyal na kayamanan. Maglalaan ka ng kayamanan sa Langit o sa Lupa. Ngunit kahit saan man matipon ang iyong kayamanan, naroroon ang iyong debosyon. Simpleng hindi mo mailalaan ang iyong sarili ng sabay para sa ikaluluwalhati ng Dios at ng sarili mo. † ANG LAHAT NG MGA BAGAY NA ITO AY IDARAGDAG "Okay," ang sabi mo, "Nauunawaan ko kung anong sinabi ni Jesus, ngunit paano naman ang aking mga bayarin? Paano naman ang pagbili ng damit at pagkain para sa aking pamilya? Paano naman ang aking trabaho? Sinasabi mo bang mali ang magtrabaho at bumili ng aming pangangailangan?" Hindi, hindi kailanman. Nauunawaan ng Dios ang ekonomi- yang kinaroroonan natin. Ang ating modernong ekonomiya ay pawang naiiba kumpara sa Jerusalem 2,000 taon na ang nakakaraan. Ngunit nananatili pa rin ang pangunahing mga pangangailangan ng tao. Kailangan nating kumain. Kailangan natin ng damit. Kailangan natin ng masisilungan. At tiyak na nalalaman iyan ni Jesus. Ang 84 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
katanungan ay kung papaano tayo kumikilos upang kamtan ang mga bagay na iyan? Nagtitiwala ba tayo sa ating sariling kalakasan at abili- dad para magtagumpay o tayo ba'y umaasa na nalalaman ng Dios ang ating mga pangangailangan at nagbibigay ng mga oportunidad upang makapagtrabaho at managana. Narito pa ang isang pangunahing prinsipyo: Nalalaman ng Ama mong nasa langit na may pangangailangan ka sa lahat ng mga bagay na ito. Hindi ako ang nagsabi niyan. Ang Panginoong Jesus. Ipinaliliwanag niya ang mga kabutihan ng pagsisilbi sa Dios at sinigu- rado ang mga alagad Niya na sila'y aalagaan ng mabuti - "Kaya nga sinasabi ko sa inyo, Huwag kayong mangaba- lisa sa inyong pamumuhay, kung ano baga ang inyong kakanin, o kung ano ang inyong iinumin; kahit ang sa in- yong katawan, kung ano ang inyong daramtin. Hindi baga mahigit ang buhay kay sa pagkain, at ang katawan kay sa pananamit? Masdan ninyo ang mga ibon sa langit, na hindi sila nangaghahasik, ni nagsisigapas, ni nangagtiti- pon man sa mga bangan; at sila'y pinakakain ng inyong Ama sa kalangitan. Hindi baga lalong higit ang halaga ninyo kay sa kanila?" (Mateo 6:25-26) Alam nating ang buhay ay hindi mahuhulaan. At alam din natin na kahit ang pinaka-tusong tao ay nagugulat ng hindi inaasahang mga pangyayari. Ang pinakamayaman at pinaka-nakatitiyak na mga tao sa sanglibutan ay napasasailalim ng mga aksidente, mga kamalasan at biglaang kamatayan. At ang lahat ng kanilang mga pagpapakahirap tungo sa kadakilaan ay nangalalaglag na kasama nila sa libingan. Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 85
Ngunit si Jesus ay nagmungkahi ng mas mabuting paraan para mabu- hay. Pinakiusapan Niya ang Kanyang mga tagapakinig na mamahinga sa kaalamang inaalagaan sila ng Dios at magsusustento para sa kanilang mga pangangailangan. Gaya ng pagkalagay ni Pedro - "Kaya't kayo'y mangagpakababa sa ilalim ng makapan- gyarihang kamay ng Dios, upang kayo'y kaniyang itaas sa kapanahunan; Na inyong ilagak sa kaniya ang lahat ng inyong kabalisahan, sapagka't kayo'y ipinagmamalasakit niya." (1 Pedro 5:6-7) Kung pakakanin ng Dios ang mga ibon, silang hindi nagtatra- baho o nagpapagal upang gumawa ng kanilang ikabubuhay, ano pa kayang higit na pagkalinga ang gagawin Niya para sa iyo? Hindi ba't higit ang halaga mo kaysa mga ibon? At tulad ng aking sinabi, walang tao na naka-aalam ng oras ng kanyang kamatayan. Walang tao ang may kalakasang gawing mas matangkad ang sarili niya, mas matalino, o magdagdag man ng karagdagang araw sa kanyang buhay. "At alin sa inyo ang sa pagkabalisa ay makapagdaragdag ng isang siko sa sukat ng kaniyang buhay?" (Mateo 6:27) Ibig kong sabihin, pag-isipan ang patungkol dito. Ang iyong kalooban ay lubos na limitado. Hindi ka makalilipad. Hindi mo ma- panghahawakan ang sarili mong mabuhay ng isang minuto pang mas mahaba kaysa sa kung anong binalak ng Dios. Ni hindi ka makapag- daragdag ng isang dangkal sa iyong tangkad. Gayunman, sa hindi pagpansin sa ating napapaloob na mga limitasyon, tayo'y nagpapagal para magtagumpay at pagdaka'y kamitin ang "self-made-man" na katayuan. Ngunit sadyang walang ganyang tao na nabubuhay. Tayong lahat ay mga nilikha ng Dios at anomang mangyari sa atin ay saktong kung ano ang Kanyang minarapat at binigyang lakas upang tayo'y mapangyari. Tayo ay mga likha ng Kanyang biyaya, hindi ng ating kakayanan. 86 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
"At tungkol sa pananamit, bakit kayo nangababalisa? Wariin ninyo ang mga lirio sa parang, kung paanong nag- sisilaki; hindi nangagpapagal, ni nangagsusulid man: Gayon ma'y sinasabi ko sa inyo, na kahit si Salomon man sa buong kaluwalhatian niya ay hindi nakapaggayak na gaya ng isa sa mga ito. Nguni't kung pinararamtan ng Dios ng ganito ang damo sa parang, na ngayon ay buhay, at sa kinabukasa'y iginagatong sa kalan, hindi baga lalon- glalo na kayong pararamtan niya, Oh kayong mga kakaunti ang pananampalataya?" (Mateo 6:28-30) Paano naman ang mga damo? Ang mga bulalak ay hindi nagta- trabaho, ngunit sila'y nilukuban ng kagandahan at dinamitan ng malaharing kagaraan. Kaya, sabi ni Jesus, kung ganoon na lamang ang pag-aalaga ng Dios para siguraduhing ang mga damo ay nadaramtan, hindi ba Niya alam na kailangan mo ng damit? At pansinin, iginiit ni Jesus na ang kabiguang magtiwala sa kakayanan ng Dios na magsus- tento ay humihiwa sa kaibuturan ng ating Kristianismo. Sinabi Niyang iya'y isang perpektong halimbawa ng kawalan ng pananampalataya, ang kabiguang magtiwala ng buo sa Kanya na nagsabing hindi Niya tayo iiwan o pababayaan (Hebreo 13:5). "Kaya huwag kayong mangabalisa, na mangagsabi, Ano ang aming kakanin? o, Ano ang aming iinumin? o, Ano ang aming daramtin? Sapagka't ang lahat ng mga bagay na ito ay siyang pinaghahanap ng mga Gentil; yamang ta- Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 87
lastas ng inyong Ama sa kalangitan na kinakailangan ninyo ang lahat ng mga bagay na ito." (Mateo 6:31-32) Kaya huwag mag-alala sa kung anong iyong kakanin, o iinumin, o isusuot. Ganap na alam ng Dios na kailangan mo ang mga bagay na iyan. Hayaan ninyong magbahagi ako ng isang patunay mula sa aking sariling buhay. Kasalukuyan, ako'y 56 na taong gulang. Hindi pa ako sumablay ng isang pagkain. Hindi pa ako nabigong magkaroon ng bubong sa ibabaw ng aking ulo. Hindi ko pa nagawang mamalimos para sa aking ikabubuhay. Sa katunayan, palagi akong nagkaroon ng isang sasakyan sa garahe at halos bawat oras, ang hanging aking hini- hinga ay "air-conditioned." Mayroon akong refrigerator na puno ng pagkain at wala sa aking sangbahayan ang di makayanang mawalan ng ilan sa kanilang mga timbang. Sa katunayan, kung ako'y nag- mamaneho sa labas at nakaramdam ako ng gutom, mayroon akong kaydami - isang tunay na pinaghalo-halo - na mga drive-thru na mga kainang maaaring pagpilian. Sampung minuto pagkatapos kong maramdamang ako'y nagugutom, itinutulak ko na ang napili kong pagkain sa loob ng aking mukha. Iyan ay talagang kapansin-pansin. Karamihan sa inyo na nagbabasa nito ay may mga computer; at pihado mayroon kang isang TV, radio, CD player, VCR, DVD, isang malawak na klase ng mga hindi kinakailangan ngunit nakapagbibigay- kasiyahang mga dibersyon. At ikaw ay nasa inyong bahay o opisina. Ikaw ay nakapag-almusal, ikaw ay nakapag-tanghalian, at may pag- aalinlangan akong ikaw ay nakaupo sa paligid na nakahubad (na ito'y isang buong naiibang paksa). Ngunit nakukuha mo ba ang punto ko? Ang Dios ay nagsustento. Inalagaan ka Niya at inilagaan Niya ako. Higit pa sa ibayo ng payak na mga kinakailangan sa buhay, Kanyang pinagpala tayo ng kasaganaan. At gayunpaman, ating titingnan kung anong mayroon na ang iba, makararamdam ng inggit at iisiping tayo'y kulang pa rin. Kahiya-hiya tayo. Walang pagkakautang ang Dios sa atin. Ngunit dahil sa Kan- yang biyaya at walang katapusang awa ay kinahabagan Niya tayo at nagbibigay para sa ating pisikal na mga pangangailangan. At sa pinag- 88 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
patong-patong na mga biyaya, karamihan sa atin ay may sobrang higit pa kaysa ating pangangailangan. "Kaya," ang tanong mo, "ano ang tamang paraan para magpatuloy ang pagtanggap ng mabubuting mga bagay mula sa Dios?" "Datapuwa't hanapin muna ninyo ang kaniyang kaharian, at ang kaniyang katuwiran; at ang lahat ng mga bagay na ito ay pawang idaragdag sa inyo." (Mateo 6:33) Nalalaman ng Dios ang iyong pangangailangan at Siya'y pare- hong nagnanais at may kakayanang magbigay para sa iyong pang- araw-araw na buhay. Basta panatilihin mong diretso ang iyong mga prioridad. Kaysa maghanap at humabol sa mga karangyaan, na kayang walisin ng Dios sa isang salita lamang, hanapin ang kaharian ng Dios at ang Kanyang katuwiran. Kapag iyan ang naging pangunahing sentro ng iyong buhay, ang Dios ang magbibigay ng mga esensyal - at karaniwang higit pa. † MAGHASIK NG MARAMI, MAGDALA NG KAUNTI Alam mo ba, hindi ka lamang binibigyan ng Dios ng kakayanang mangalap ng yaman (Deuteronomio 8:17), kaydali rin para sa Kanya na tunawin ang iyong makalupang mga kayamanan at dalhin ka sa iyong mga tuhod. Halimbawa, pagkatapos na magpalabas ng isang kautusan si Cyrus, ang hari ng Medo-Persia, na nagpahintulot sa mga Hudyo na magbalik at buuing muli ang kanilang templo, doon nga'y mayroong bilisang daloy ng kilusan at ang unang daloy ng mga I itinapon ang naglatag ng pundasyon. Ngunit dahil sa oposisyon mula Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 89
sa kanilang mga kapitbahay, ang trabaho ay nahinto. Labinganim na mga taon ang lumipas ng si Hageo at Zakarias ay nagsimulang manga- ral sa pangangailangan na makumpleto ang proyekto. Sa loob ng panahong tigil ang trabaho, ang mga kalalakihan ng Israel ay nagsi- gawa upang magtayo ng mga tahanan para sa kanilang mga sarili, ngunit ang templo ay napabayaang wasak. At napansin ito ng Dios - "Ngayon nga'y ganito ang sabi ng Panginoon ng mga hukbo, Gunitain ninyo ang inyong mga lakad. Kayo'y nangaghasik ng marami, at nagsisiani ng kaunti; kayo'y nagsisikain, nguni't hindi kayo nagkaroon ng kahustuhan; kayo'y nagsisiinom, nguni't hindi kayo nangapapatirang- uhaw; kayo'y nangananamit, nguni't walang mainit; at yaong kumikita ng mga pinagarawan ay kumikita ng mga pinagarawan upang ilagay sa supot na may mga butas. Ganito ang sabi ng Panginoon ng mga hukbo, Gunitain ninyo ang inyong mga lakad. Magsiahon kayo sa bundok, at mangagdala ng kahoy, at mangagtayo kayo ng bahay; at aking kalulugdan, at ako'y luluwalhati, sabi ng Pangi- noon. Kayo'y nangaghintay ng marami, at, narito, ang dumating ay kaunti; at nang inyong dalhin sa bahay, ak- ing hinipan. Bakit? sabi ng Panginoon ng mga hukbo. Da- hil sa ang aking bahay ay nahahandusay na wasak, samantalang tumatakbo bawa't isa sa inyo sa kanikani- yang sariling bahay." (Hageo 1:5-9) Ang kanilang mga prioridad ay nabaligtad. Ang mga kalalaki- han ng Israel ay nagpagal ng buong kasipagan upang gumawa ng kanilang mga bahay, nangunguha ng kahoy at bumibili ng magaga- rang mga kagamitan. At sila'y nangagsipagal na inaasahan ang kanilang pangsariling karangyaan. Sila'y naghanap ng marami, ngunit sinigurado ng Dios na hindi magtagumpay ang kanilang mga plano. Yamang Siya ang pinagmulan ng lahat ng ating kinakain, iniinom, at isinusuot, Kanyang isinaayos ang mga pangyayari sa kanilang mga 90 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
buhay ng sa gayon sila'y palagiang gutom, uhaw at nilalamig. At nang sila'y magtrabaho para gumawa ng pera, sinigurado ng Dios na mawala agad ang pera. At nang madala na nilang pauwi ang kanilang mga pinamili, ay kulang pa pala ito sa kanilang tinuos. At kung ano- mang kakaunti na naiwan sa kanila, ito'y palayong hinipan ng Dios. Ang Dios ay naglalaan para sa Kanyang mga tao kapag Siya at ang Kanyang katuwiran ay kanilang hinahanap. Ngunit Siya ay pare- has na nagnanais at may kakayanang dalahin ang lahat ng ating pag- papagal sa kawalan. Siya ay masipag na gagawa para sa ating kapaki- nabangan o masipag na gagawa para pakalatin ang ating inipon. Hindi ito isang kakatwang bagay. Siya ay hindi basta-basta lamang. Siya, ang Kanyang bahay, at ang Kanyang paraan ng pagsamba ay hindi pinan- sin ng mga Israelita. Gayundin naman na ang mga tao ng Dios sa bawat panahon ay tinawag upang luwalhatiin Siya. Palagian tayong tinatawag upang ikunsidera ang gawain ng Dios at unahin Siya. At ang kabiguang gawin iyan ay magdudulot ng kaparusahan hanggang matutunan natin ang aral na - "Hanapin muna ninyo ang kaniyang kaharian, at ang kaniyang katuwiran..." † PAG-AALALA SA KINABUKASAN "Kaya't huwag ninyong ikabalisa ang sa araw ng bukas: sapagka't ang araw ng bukas ay mababalisa sa kaniyang sarili. Sukat na sa kaarawan ang kaniyang kasamaan." (Mateo 6:34) Ito ay isang pangkaraniwang tema sa pangangaral ni Jesus - ang pananampalataya sa Dios, araw-araw. Halimbawa, ng tinuruan Niya Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 91
ang Kanyang mga alagad na manalangin, Kanyang sinabi, "Ibigay mo sa amin ngayon ang aming kakanin sa araw-araw." Ang pagkain lamang sa ngayon ang tangi nating mahihiling. Hindi siya nagbigay ng pahintulot sa pananalangin para sa pagkain bukas. Bawat araw tayong tumitingin sa Dios upang magdulot ng kinakailangang sustansya upang makaraos sa ngayon. Tunay ngang karamihan sa atin ay may sapat na pagkain at salapi na dahil dito'y nakikinita natin ng malinaw ang ating pamamaraan sa ngayon at pihado hanggang sa susunod na linggo. Ngunit inutusan tayo ni Jesus na manalangin para sa probisyon ngayon at magtiwala na pangangalagaan tayo ng Dios para sa mga problema kinabukasan. Mayroon akong guro na dati'y nagsasabing, "Walang sinumang nagkaroon ng matinding nerbiyos sa pag-aalala patungkol sa ngayon." Tama siya. Nag-aalala ang mga tao para sa bukas, sa susunod na lingo, sa susunod na buwan, atbp. na tila bang sila'y magkakasakit. Ngunit tayo ay lubhang panatag na makakaraos ngayon. Hindi tayo sadyang pinagpapawisan sa ngayon. Ito ngang kinabukasan ang hindi tayo nakakasiguro. Ngunit alam ng mga Kristiano na nasa mga kamay ng Dios ang kinabukasan. Hindi tayo nag-aalala patungkol sa bukas dahil alam nating Siya na naghari kahapon ay naghahari ngayon at maghahari sa bukas. Kaya makahihiling tayo sa Kanya ng may kapanatagang ipag- kakaloob ang ating mga pangangailangan. At kung hindi tayo makara- raos kinabukasan, ayos lang din iyan. Ang talinghaga ng mayamang lalaki na mayroong kasaganahan ay nagtuturo ng kawangis na aral patungkol sa naligaw na mga priori- dad - "At nagsaysay siya sa kanila ng isang talinghaga, na sina- sabi, Ang lupa ng isang taong mayaman ay namumunga ng sagana: At iniisip niya sa sarili na sinasabi, Ano ang gagawin ko, sapagka't wala akong mapaglalagyan ng ak- ing mga inaning bunga? At sinabi niya, Ito ang gagawin ko: igigiba ko ang aking mga bangan, at gagawa ako ng 92 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
lalong malalaki; at doon ko ilalagay ang lahat ng aking butil at aking mga pag-aari. At sasabihin ko sa aking kalu- luwa, Kaluluwa, marami ka nang pag-aaring nakakama- lig para sa maraming taon; magpahingalay ka, kumain ka, uminom ka, matuwa ka. Datapuwa't sinabi sa kaniya ng Dios, Ikaw na haling, hihingin sa iyo sa gabing ito ang iyong kaluluwa; at ang mga bagay na inihanda mo, ay mapapa sa kanino kaya? Gayon nga ang nagpapakaya- man sa ganang kaniyang sarili, at hindi mayaman sa Dios." (Lucas 12:16-21) Ang mayamang tao ay nagkaroon masaganang ani at nagde- sisyong magpatayo ng mas malalaking mga kamalig kung saan i- iimbak ang kanyang ani. Pagkatapos puwede na siyang magpakasarap. Ang hindi lamang niya napag-aalaman ay ang kukunin na ng Dios ang buhay niya nung gabing iyon. At ang lahat ng pag-aari kung saan inilagay niya ang kanyang tiwala ay nawalan ng halaga. May ibang aani ng benepisyo ng kanyang mahirap na pinagpagalan at siya'y tatayo sa harapan ng eternal na Hukom na walang ka-depe-depensa. At para gawing malinaw ang Kanyang pakahulugan, sinuma ni Jesus ang Kanyang talinghaga sa pagsasabing, "Gayon nga ang nagpapaka- yaman sa ganang kaniyang sarili, at hindi mayaman sa Dios." † PAGKAKAMIT NA MAY KABANALAN Ngayon, hayaan akong gumawa ng pagtatangi dito. Ang pagkakaroon ng pera, kayamanan at ng pag-aari ay hindi kasalanan, sa loob at porma nito. Ang pera ay hindi isang buhay na bagay. Hindi ito maka- Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 93
gagawa ng makatuwirang mga gawa at hindi ito nagkakasala. Itoy' walang kaluluwa o kapasidad para mangatuwiran. Ang nakaugnay na kabutihan o kasamaan na nakakapit sa pera ay mapag-aalaman sa pamamagitan ng puso ng taong nagmamay-ari nito. Para sa ilan, ang pera ay isang kagamit-gamit na kasangkapan, ginagamit para sa bene- pisyo ng nakararami at sa ikasusulong ng Evangelio. Para sa iba, ang pera ay isang malupit na katiwala at ang sanghi ng kanilang espiritual na pagkahulog. Kumuha si Pablo sa konseptong iyan at isinulat kay Timoteo na ang mga taong may masasamang mga pita, salat sa katotohanan, ay naniwalang ang pagkakamit ay isang kabanalan. Niloko nila ang kanilang mga sarili sa paniniwala na ang pinansyal na kahigitan ay katumbas ng espiritual na kagalingan. Ngunit, sila'y nagkamali. At tinuruan ni Pablo si Timoteo na lumayo mula sa mga taong iyon (1 Timoteo 6:5). "Datapuwa't ang kabanalan na may kasiyahan ay malak- ing kapakinabangan: Sapagka't wala tayong dinalang anoman sa sanglibutan, at wala rin naman tayong maila- labas na anoman; Nguni't kung tayo'y may pagkain at pananamit ay masisiyahan na tayo doon. Datapuwa't ang mga nagsisipagnasang yumaman, ay nangahuhulog sa tukso at sa silo at sa maraming mga pitang hangal at na- kasasama, na siyang naglulubog sa mga tao sa kapa- hamakan at kamatayan. Sapagka't ang pagibig sa salapi ay ugat ng lahat ng uri ng kasamaan; na sa pagnanasa ng iba ay nangasinsay sa pananampalataya, at tinuhog ang kanilang sarili ng maraming mga kalumbayan." (1 Timoteo 6:6-10) Ito ay higit pa kaysa matahas na paggamit ng pananalita. Ang monetaryo at makamundong kapakinabangan ay hindi kabanalan. Ngunit ang malaking kapakinabangan aay ang pagiging kuntento sa kung anomang ibinigay ng Dios sa iyo. Makakamit mo ang kapaya- 94 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
paan ng isipan. Makakamit mo ang pananampalataya at pagtitiwala. At makakamit mo ang pagsang-ayon ng iyong Ama na nasa Langit. Ang Ingles na salin sa KJV na "ang ugat ng lahat ng kasamaan" sa talatang ito ay mas maayos na naisaling "ang ugat ng lahat ng uri ng kasamaan." Hindi sinasabi ni Pablo na ang bawat masamang gawa o kaisipan ay binibigyang inspirasyon ng salapi, ngunit na ang salapi ay ang ugat ng may malawak at maraming uri ng masasamang gawain. Nang dahil sa pera, marami ang nabigong maunawaan ang tunay na pananampalataya at nangauwing naghihinagpis. Ang salapi ay maaar- ing maging isang tukso at patibong. At ang pagibig sa salapi ay uma- akay patungo sa lahat ng uri ng pangloloko at pagkabagabag. Magtiwala na nasa puso ng Dios ang pinakamabuting mga interes mo. Siya ay masyadong banal upang hindi gawin ang mga bagay na makapagdadala sa Kanya ng pinakalubos na kaluwalhatian at higit ang pagmamahal Niya sa iyo upang hindi gawain ang mga bagay na para sa lubusang ikabubuti mo. Alam na Niya ang iyong panga ngailangan bago ka pa magsabi. Sa ganyang paraan, ating makikilala na ang Dios ang tagapagbigay at tagapag-kalinga ng lahat ng mayroon at kung ano tayo. At kung hahanapin natin ang Kanyang kaharian at ang Kanyang katuwiran, Siya na nagmamay-ari ng lahat ng mga bagay ay dedikado sa pagsustento sa ating mga pangangailangan. Ito ay ganyan talagang kasimple. † UPANG SUMAHIN LAHAT Ang saloobin ni Jesus patungkol sa pera at sa pagbibigay ay dapat malinaw na sa puntong ito. Ito ang batayan ng theolohiya ni Pablo sa pagbibigay. At dapat nitong pasiglahin tayo hindi lamang sa pagiging Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 95
mapagbigay sa kung anomang mayroon tayo, ngunit ang magtiwala rin na ang Dios ay aktibo sa ating mga kalalagayan, hinihimok ang paulit-ulit na pagpapatuloy ng pananampalataya at ang hindi nabibigong panunustos. "Na inyong ilagak sa kaniya ang lahat ng inyong kabalisa- han, sapagka't kayo'y ipinagmamalasakit niya." (1 Pedro 5:7) Ginamit ni Jesus ang pera upang ihatid ang mga katotohanan patungkol sa Langit, tulad ng ginawa Niya sa talinghaga ng babaeng nawalan ng isang barya ng pilak (Lucas 15:8), o yung patungkol sa isang lalaking nagbigay sa kanyang mga katiwala ng magkakaibang halaga na salapi upang panghawakan habang siya'y bumisita sa isang malayong lupain (Mateo 25:14-30), o yung haring nagpautos ng pagtutuos sa kanyang mga katiwala (Mateo 18:23-35). Ipinakita Niya kung gaanong kadali Niyang matustusan ang mga pangangailangan ng Kanyang mga tao nung binayaran Niya ang buwis Niya ng perang nanggaling mula sa bibig ng isang isda (Mateo 17:27). At gumamit Siya ng pera upang patunayan ang kadakilaan ng Dios kumpara sa mga Caesar at sa makalupang mga tagapamahala (Mateo 22:21). Itinala rin ng Evangelio ang kasiraang maaaring gawin ng pera, tulad ng mga matatanda ng Jerusalem ng binayaran nila ang mga sundalong Romano para sabihing ninakaw ng mga alagad ni Jesus ang Kanyang katawan (Mateo 28:12-15), o ang 30 pirasong pilak na ki- nuha ni Judas upang ipagkanulo ang Panginoon (Marcos 14:10-11), o ang pagtataob ni Jesus ng mga lamesa at pagpapalayas sa mga taga- pamalit ng pera sa templo (Juan 2:15), o ang peligro ng lalaking ma- yaman na sadyang mayroong kaylaking yaman na dahil dito'y hindi siya makasunod kay Cristo (Mateo 19:16-26), na nagtapos sa madra- mang pahayag ni Cristo - "At sinabi ni Jesus sa kaniyang mga alagad, Katotohanang sinasabi ko sa inyo, Mahirap na makapasok ang isang taong mayaman sa kaharian ng langit. At muling sinasabi 96 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
ko sa inyo, Magaan pa sa isang kamelyo ang dumaan sa butas ng isang karayom, kay sa isang taong mayaman ang pumasok sa kaharian ng Dios." (Mateo 19:23-24) At, ang mga halimbawang iyan ay ilan lamang. Si Jesus ay nag- salita patungkol sa salapi ng malaya at hayagan. Hindi Siya nahiya o natakot man dito. Alam Niya ang kapangyarihang taglay nito upang kasihan ang tao at ginamit Niya ang kanilang pagnanasa para sa salapi upang ipangaral ang dakila at eternal na mga katotohanan. Itinuro Niya na ang pagbibigay ay isang esensyal na bahagi ng tunay na Kris- tianismo, sinabi Niyang, "Lalo pang mapalad ang magbigay kay sa tumanggap." (Gawa 20:35) Naunawaan ng ating Panginoon ang kapangyarihan ng salapi at ang mga pangangailangan ng buhay. Ngunit nais Niya tayong matu- tong magtiwala sa ating Ama na magsusustento para sa ating mga pangangailangan. Oo, nagta-trabaho nga tayo, ngunit ang Dios ang nagbibigay sa atin ng kalakasan. At kung tayo'y magtatagumpay sa ating trabaho, ang Dios ang nagpakita ng kapangyarihan para tayo'y paboran ng ating mga katrabaho. Oo naman at tutustusan natin ang ating mga pamilya. Ang taong hindi ay mas masama pa sa hindi sumasampalataya (1 Timoteo 5:8). Ngunit kung tayo'y lulunurin ng ating kakayanang magtipon ng kayamanan at maging sakim sa ibini- gay ng Dios, tayo'y magdurusa ng materyal at espiritual na kawalan. Sa susunod na kabanata, ating ikukunsidera kung anong man- gyayari kapag sinubukan ng taong dayain ang Dios, sumimple ng isang mabilis, at magtago sa Kanyang mga mata. Ito'y isang mahinahong babala. At tulad ng ipinangako, tayo'y halos handa na upang pag- usapan ang isyu patungkol sa pag-iikapu. Samahan ninyo kami. Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 97
IKALIMANG KABANATA ISANG MAPAGPIGIL NA BABALA Sa Lumang Tipan, karaniwang makikita ang Dios na pumaslang ng tao, isahan man o grupohan, dahil sa kanilang pagkabigong sambahin Siya ng nararapat o sumunod sa Kanyang mga kautusan. Halimbawa, pinaslang ng Dios - Ang lahat ng tao sa daigdig, puwera kay Noe at sa kanyang pamilya, dahil sa kanilang kasalanan at patuloy na kasamaan (Genesis 6:7) Ang lahat ng naninirahan sa Sodom at Gomorah dahil sa kanilang lantad na imoralidad (Genesis 19:24-25) Ang mga panganay sa buong Egipto dahil sa pagmamatigas ni Faraon na pahintulutan ang pag-alis ng (Exodo 4:22-23, 11:5) Israel Ang buong unang henerasyon ng Israel na umalis sa Egipto, puwera sina Josua at Caleb, dahil sa kanilang pagkabigong pakinggan ang salita ng Dios, magtiwala sa Kanya, at manirahan sa Lupaing Ipinangako (Bilang 14:22-24, 29-30) - Si Korah at ang kanyang sangbahayan dahil sa kanilang pag- tutol kay Moises (Bilang 16:27-33) Sina Nahab at Abihu, mga anak ni Aaron, dahil sa paglalagay ng kakaibang insenso sa tabernakulo, iba sa kung anong ini- utos ng Panginoon (Levitico 10:1-2) Ang anak ni Haring David dahil sa pagkuha sa asawa ni Uriah (2 Samuel 12:13-19) Si Uzzah dahil sa sinubukan niyang alalayan ang kaban ng Dios (2 Samuel 6-7) - Si Hananiah dahil (Jeremias 28:15-17) sa kanyang maling panghuhula 98 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
Si Hophni at Phinehas, at ang buong sangbahayan ni Eli, da- hil sa pananamantala nila sa kanilang serbisyo sa templo upang (1 Samuel 2:27-36) kanilang mga pagyamanin ang Ang propeta ng Juda na nabigong sumunod sa direktang utos ng Dios (1 Hari 13:1-24) Ang hukbo ni Sennacherib, hari ng Asyria, 185.000 mga la- laki, dahil sa kanilang pagkubkob sa Jerusalem (2 Hari 19:35) - Ang buong sambahayan ni Jeroboam, hari ng Israel, dahil sa pagsunod sa mga dios-diosan (1 Hari 14:9-11) At ang mga iyan ay ilan sa mga halimbawa. Palagiang ipinaghi- higanti ng Dios ang Kanyang sarili sa mga kapanahunan. At ginagawa Niya ito dahil sa malawak na uri ng mga dahilan, na ang lahat ay may kinalaman sa pagpapanatili ng Kanyang kabanalan at katuwiran. Subalit mayroon lamang isang pagkakataon sa kabuuan ng Bagong Tipan kung saan ang Dios ay personal na namagitan at pumatay ng dalawang tao - isang mag-asawa. At ano ang nag-udyok sa Dios upang gawin ito ng buong katiyakan? Sila ay nagsinungaling patungkol sa kanilang pagbibigay. Ang nakahihiyang mag-asawa ay sina Ananias at ang kanyang asawang si Sapphira. Yamang itinatag ng Banal na Espiritu ang Iglesia sa araw ng Pentecostes, tatlong-libong mga kaluluwa ang napagbago tungo kay Cristo (Gawa 2:41) at iba pang limang libo pagkatapos (Gawa 4:4). Sila'y naging komunidad ng mga mananampalataya, kaiba mula sa kanilang maka-Hudyong pamana at maka-Romanong kultura. At nagkaroon ng pagbuhos ng pagmamahal at pagbibigayan sa kanila na mga unang Kristiano. Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan sarili 99
"At ang takot ay dumating sa bawa't kaluluwa: at ginawa ang maraming kababalaghan at tanda sa pamamagitan ng mga apostol. At ang lahat ng mga nagsisampalataya ay nangagkakatipon, at lahat nilang pag-aari ay sa kala- hatan; At ipinagbili nila ang kanilang mga pag-aari at ka- yamanan, at ipinamahagi sa lahat, ayon sa pangangailan- gan ng bawa't isa. At araw-araw sila'y nagsisipanatiling matibay sa pagkakaisa sa templo, at sa pagpuputolputol ng tinapay sa bahay-bahay, at nagsisikain sila ng kanilang pagkain na may galak at may katapatan ng puso. Na nan- gagpupuri sa Dios, at nangagtatamo ng paglingap ng buong bayan. At idinaragdag sa kanila ng Panginoon araw-araw yaong nangaliligtas." (Gawa 2:43-47) Mabilis na naging pangkaraniwang tradisyon sa pinaka-unang mga Kristiano ang pamamahagi ng masagana ng kung anomang mayroon sila. Walang isa mang naghirap dahil sa kawalan at walang nagkamkam ng kayamanan. Ang pagkakawang-gawa, pagbibigay, pagbabahagi at ang pagibig ng mga magkakapatiran ang kanilang palatandaan. At habang kumakalat ang Evangelio, gayundin naman ang partikular na kalikasang iyan. "At ang karamihan ng mga nagsisampalataya ay nangag- kakaisa ang puso at kaluluwa: at sinoma'y walang nagsa- bing kaniyang sarili ang anoman sa mga bagay na kani- yang inaari: kundi lahat nilang pag-aari ay sa kalahatan. At pinatotohanan ng mga apostol na may dakilang ka- pangyarihan, ang pagkabuhay na maguli ng Panginoong Jesus: at dakilang biyaya ang sumasa kanilang lahat. Sa- pagka't walang sinomang nasasalat sa kanila: palibnasa'y ipinagbili ng lahat ng may mga lupa o mga bahay ang mga ito, at dinala ang mga halaga ng mga bagay na ipinagbili, At ang mga ito'y inilagay sa mga paanan ng mga apostol: at ipinamamahagi sa bawa't isa, ayon sa kinakailangan 100 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
ng sinoman. At si Jose, na pinamagatang Bernabe ng mga apostol (na kung liliwanagin ay Anak ng pangangaral), isang Levita, tubo sa Chipre, Na may isang bukid, ay ipi- nagbili ito, at dinala ang salapi at inilagay sa mga paanan ng mga apostol." (Gawa 4:32-37) Habang nagpatuloy ang Banal na Espiritu na humila ng mga tao sa pananampalataya, nagkaroon ng magkasabay na pagsibol ng pag- bibigay at ng pagtanggap. "At dakilang biyaya ang sumasa kanilang lahat." Bilang resulta ng pagbebenta ng mga mayayamang napagbago ng kanilang mga bahay at mga lupain, wala ni isa man sa Iglesia ang dumanas ng paghihirap. Ang mga apostol ang naging sentrong "taga- pamahagi" para sa mga kaloob na ito, tinatanggap ang mga kaloob at ipinamamahagi ang mga ito hangga't naayon. Ngunit sa kalagitnaan nitong dakilang pagbuhos ng pagibig at pagkakawang-gawa, isang mag-asawa ang sumubok na magpakita ng impresyon ng tunay na pagbabago habang naglingid ng bahagi na para sa kanilang mga sarili. Ito'y naging isang nakamamatay na kalkulasyon. "Datapuwa't isang lalake na tinatawag na Ananias, na kasama ng kaniyang asawang si Safira, ay nagbili ng isang pag-aari, At inilingid ang isang bahagi ng halaga, na nala- laman din ito ng kaniyang asawa, at dinala ang isang ba- hagi, at inilagay sa mga paanan ng mga apostol." (Gawa 5:1-2) Nagdesisyon si Ananias at ang kanyang asawa na magbenta ng isang bahagi ng kanilang pag-aari at magbigay ng bahagi ng pinagben- Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 101
tahan sa Iglesia. At iyan ay ayos lang. Walang problema. Ngunit para gawin ang mga sarili nilang magmukhang kapita-pitagan, kanilang sinabing ang bahaging kanilang ibibigay ay ang buong kinita nila mula sa pinagbentahan. Sila'y parehong sumang-ayon sa kanilang panda- raya. Dinala ni Ananias ang kanilang kaloob at inilatag sa paanan ng mga apostoles, tulad sa ginawa ng kanilang kasamang mga mananam- palataya. Mukha ngang kabahagi sila ng kapatiran. Ngunit nakinita ni Pedro ang kanilang panglilinlang. "Datapuwa't sinabi ni Pedro, Ananias, bakit pinuspos ni Satanas ang iyong puso upang magsinungaling sa Espiritu Santo, at upang maglingid ng isang bahagi ng halaga ng lupa? Nang yao'y nananatili pa, hindi baga yao'y nanatiling iyong sarili? at nang maipagbili na, hindi baga nasa iyo ring kapangyarihan? Ano't inisip mo pa ang ba- gay na ito sa iyong puso? hindi ka nagsinungaling sa mga tao, kundi sa Dios." (Gawa 5:3-4) Naisip ni Ananias na siya'y nagsisinungaling sa mga tao, nagsis- inungaling sa mga apostoles, o di kaya'y nagsisinungaling sa mga kasapi ng Iglesia. Ngunit wala siyang nakitang masama dito. Hindi naman sila mahuhuli. Sino naman kaya ang makakaalam? Ngunit nalaman ni Pedro kung anong binabalak nila. Ang Espiritu ng Dios, na nagsasalita kay Pedro, ay naghayag na ito ngang impluwensya ni Satanas ang pumuno sa puso niya at nagdulot sa kanya para magsi nungaling sa Dios. Sundan ang walang pagkakamaling lohika ni Pedro. Ang lu- paing ibinenta ay pag-aari ni Ananias sa simula pa lamang. Ito ay kabuuang pagmamay-ari niya. Kahit na nuong nabenta na nila ito, ang kinita ay pagmamay-ari nina Ananias at ng kanyang asawa. Hindi na kinakailangang magsinungaling. Ito ay kanilang lupain. Ito ay kanilang pera. Napakadali para sa kanila na kumuha ng bahagi ng pinagbentahan. Ngunit ng dinala nila ang pera sa mga apostol at prinisenta ito bilang ang halagang pinagbentahan ng lupa, ang kasi 102 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
nungalingan nila ang nagpababa sa kanilang kaloob. Nagsinungaling sila sa Dios - gaano mang kalaki o kahalaga ng kanilang kaloob. Kaya muli nating makikita ang pagkilos ng prinsipyong ito - hindi ang sukat ng kaloob ang pinag-uusapan, ang saloobin ng puso na nasasalamin sa kaloob. Ang dalawang kusing mula sa babaeng balo ay higit pa kaysa 10,000 dolyar mula sa isang hambog na milyonaryo. Ang kaloob ng balo ay kumakatawan ng sakripisyo para sa ikalulu- walhati ng Dios, habang ang sa milyonaryo ay pawang limos lang, kaawa-awa kung ikumpara sa kanyang kasaganahan. At malinaw na nilabag ni Ananias ang isa pang pamantayan - dinala niya ang kanyang kaloob para mapansin at maging katanggap- tanggap sa ibang mga tao. Yamang ang iba ay nagpamalas ng na- pakalaking pagbibigay, sina Ananias at Sapphira ay pinakilos ng diyablo upang gayahin ang aksyon, bagamang wala naman ang tunay na pagbabago ng puso na nag-udyok sa mga banal. Ibinigay ng tunay na mga mananampalataya ang lahat ng mayroon sila sapagkat sila'y nagtiwala sa Dios upang magsustento sa kanilang mga kakailanganin. Nagkulang sa tunay na pananampalataya, si Ananias at si Sapphira ay nagkamkam ng bahagi ng kanilang pinagbentahan at pinangalanda- kang ibinigay nila ang lahat ng nasa kanila. "At nang marinig ni Ananias ang mga salitang ito ay nahandusay at nalagot ang hininga: at sinidlan ng malak- ing takot ang lahat ng nangakarinig nito. At nagsitindig ang mga kabinataan at siya'y binalot, at kanilang dinala siya sa labas at inilibing." (Gawa 5:5-6) Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 103
Pinaslang kaagad ng Dios si Ananias dahil sa kanyang pagsisi nungaling patungkol sa kanyang kaloob. Sinubukang palampasin ni Ananias ang kanyang sarili bilang miyembro ng Iglesia, ginaya ang kanilang pagkilos at ginawang lahat ng ito habang nagsisinungaling sa Dios. Kaya inalis ng Dios ang mangloloob. Tumayo ang mga kabataan, binalot siya at inilabas siya sa libingan. Natural na isang pagkatakot sa Dios ang namayagpag sa buong katawan ng Iglesia habang pinaki kinggan ang kuwentong ito. Ngunit hindi pa pala ito tapos. Sumama si Sapphira sa kapulungan, ipinagpatuloy ang kasinungalingan, at sin- undan ang tadhana ng kanyang asawa. "At may tatlong oras ang nakaraan, nang ang kaniyang asawa, na di nalalaman ang nangyari, ay pumasok. At sinabi sa kaniya ni Pedro, Sabihin mo sa akin kung ipi- nagbili ninyo ng gayon ang lupa. At sinabi niya, Oo, sa gayon. Datapuwa't sinabi sa kaniya ni Pedro, Bakit kayo'y nagkasundo upang tuksuhin ang Espiritu ng Panginoon? narito, nangasa pintuan ang mga paa ng mga nagsi- paglibing sa iyong asawa, at kanilang dadalhin ka sa labas. At pagdaka'y nahandusay sa paanan niya ang babae, at nalagot ang hininga: at nagsipasok ang mga kabinataan at nasumpungan siyang patay, at siya'y kanilang inilabas at inilibing siya sa siping ng kaniyang asawa. At sinidlan ng malaking takot ang buong iglesia, at ang lahat ng nanga- karinig ng mga bagay na ito." (Gawa 5:7-11) Isinakatuparan ni Sapphira ang plano, tulad ng napagkasun- duan nila ng kanyang asawa. Hindi nalalamang patay na ang kanyang asawa, nilapitan niya si Pedro, na nagtanong sa kanya na patunayan kung nabenta nga sa nasabing halaga na pinanghawakan ng kanyang asawa ang lupang pinag-uusapan. At siya'y sumagot ayon sa pahayag ng kanyang asawa. Nasindak si Pedro. "Bakit ganito?" ang tanong niya, "na napagkasunduan ninyong dalawa na tuksuhin ang Espiritu ng Dios?" 104 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
Ang mga binatilyong naglibing kay Ananias ay nakatayo sa may pintuan, naghihintay na tapusin ang kanilang mga tungkulin. Bago pa man siya makatugon, nalaglag ng patay ang babae. Binuhat siya ng mga kalalakihan palabas at inilibing sa tabi ng nakahimlay niyang asawa. Anong kahiya-hiyang mga kamatayan ang nangalaglag sa dalawang ito. Ang kanilang mga pangalan ay naitala sa Kasulatan upang maalala at makunsidera sa bawat kapanahunan ng Iglesia. Ang kanilang mga gawa ay tiniyak na naitala bilang babala laban sa pag- bibigay ng may kamalian o sa paggamit sa Iglesia bilang pamamaraan para sa pang-sariling ikapupuri. Sinasabi sa atin ng aklat ng mga Gawa na nagkaroon ng mala king pagkatakot sa buong Iglesia, at sa lahat na nangakarinig ng is- torya. At ito'y dapat na magpasibol ng tulad na pagkatakot sa ating mga sarili. Hindi pa rin nagbabago ang Dios. Hindi pa rin nagbabago ang istorya. Ngunit ang kalagayan ng Iglesia ay nagbago. Sa kasaluku- yan, magaan ang pananaw natin sa responsibilidad nating ng pagbibi- gay. Ang ating palagay patungkol sa sakripisyo para sa ikaluluwalhati ng Dios ay naging mapag-panggap. Karamihan sa mga iglesia, sila'y bumabagtas sa liturhiya, natutulog habang nasa sermon at naghuhu- log ng ilang barya sa plato habang ito'y dumaraan. Ang ating mga saloobin patungkol sa pagbibigay ay naging kasing-tamad tulad ng sa ating saloobin patungkol sa kabuuan ng iglesia. Isang tunay na istorya: Pagkatapos ng paglusob ng mga terorista sa World Trade Center, Setyembre 11, 2001, Nagkaroon ng isang ekumenikal na serbisyo na ginanap sa National Cathedral sa Washing- ton D.C. Pagkatapos ng serbisyo, nangulekta sila ng kaloob. Dumaan ang mga plato pataas at pababa sa hilera ng mga pulitiko, mga maka- Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 105
pangyarihang tao at sa mga pinakamayaman sa ating kapitolyo. Si nundan ng mga TV camera ang mga plato. Pinanuod ko. Hindi la- mang na ang pagsasalarawan na ito ay salungat sa utos ni Jesus na magbigay ng sikreto, ngunit isa-isang naghulog ang kongregasyon ng tig-iisang isang dolyar at limang dolyar na pera sa koleksyon. Kaawa- awa. Sila'y tumawag sa Dios para tulungan sila sa oras ng kanilang matinding pangangailangan, nananalangin para sa proteksyon at pagkalinga. Nanawagan sila sa Kanyang ngalan sa lahat ng relihiyo song sulok ng sanglibutan. Ngunit ng dumating na ito sa pagbibigay, binantayan nila ang kanilang mga yaman at inabutan lang Siya ng kakarampot, mas kaunti pa sa ibinibigay nilang tip sa isang waiter. Ito'y isang bulgar na kahihiyan, ngunit tila walang sinomang nabahala sa idinulot ito. "Walang pagkatakot sa Dios sa harap ng kanilang mga mata." (Roma 1:18) Okay, naririnig ko ang iyong katanungan. "Ngunit Jim, sinasabi mo bang ang Kristianong Iglesia ay dapat na bumalik sa modelo ng Unang Siglo, tipunin ang ating mga kayamanan at manirahan bilang isang komunidad? Iyan lang ba ang tanging paraan para ipakita na tayo'y may tamang pagkatakot sa Dios?" Hindi. Hindi iyan ang punto ko. Naniniwala ako na ang unang Iglesia sa Jerusalem ay masyadong naantig ng paggamit ni Pedro ng propesiya ni Joel patungkol sa "araw ng Panginoon," na kanilang inasahang mabilisang magbabalik muli si Cristo upang itatag ang huling Kaharian. Gayong ang unang mahigit-na-8.000 na unang mga pinagbago ay mga Hudyo na umasa sa siguradong pagdating ng Messianic Kingdom na pinropesiya ni Daniel, Isaias, Jeremias, Ezekiel, Zacarias, Joel, atbp. Ang hindi nila nakinita ay ang pagkupkop sa mga Hentil, ang pagpapakalat sa Judah, ang pagkalaglag ng Jerusalem, maski ang 2,000-taong puwang sa pagitan ng pagkabuhay ni Cristo at ng Kanyang pagbabalik. 106 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
Sa pansamantala, nalagpasan na ng Iglesia ang pagpapahirap at ang mga pagsubok, mga pag-uusig at mga krusada, mga repormasyon, internal na mga labanan, mga pabigat na eksternal, modernisasyon, post-modernization, at kahit ang kabalastugang mga theolohiya na nag-aangking kinakatawan nila si Cristo. Ganunpaman, ang Espiritu ay nananatiling ang Espiritu. Ang Dios ay nananatiling Dios. Hindi nagbabago si Jesus. At hinahanap pa rin ng Dios ang mga sasamba sa Kanya "sa Espiritu at Katotohanan" (Juan 4:24). Ang Dios ay patuloy na nag-aasam ng integridad, kababaang-loob, katapatan, kawang- gawa, at pagibig sa kalipunan ng Kanyang tinawag na mga tao. Inaasahan pa rin ni Jesus ang kabuuan natin - ang lahat ng ating persona at ang lahat ng mayroon tayo. Ngunit itong bagay ng pagbibigay ang nananatiling isang bagay para sa puso. Ang lahat ng kasapi ng Iglesia ng Bagong Tipan ang nagpapasya kung ano ang kanyang ibibigay. Ito ay sa pagitan nila at ng Dios. Alam ng Dios ang bawat puso at ang bawat checkbook. Alam Niya ang pinagkaiba ng sakripisyo at ng tip lamang. At alam Niya kung kailan nagbibigay ang tao, o kung kailan ang tao ay nagsisinu ngaling upang magmukha siyang mabuti sa ibang kasapi ng iglesia. Hindi man Niya sila patayin ng biglaan, ngunit niloloko natin ang ating mga sarili kung babalewalain natin ang babala nina Ananias at ni Sapphira. Sobra-sobrang kaseryohan ang pagtanaw ng Dios sa pagbibigay na ito. Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 107
† ... AT, MARAMI ANG NANGATUTULOG ... Ngayon, para maging sigurado at patunayan na ating kinakatawan ang Salita ng may katapatan, naitala nga ng Bagong Tipan ang isa pang gawaing-pangrelihiyon na kapag ginawa ng may kamalian, ay mag- reresulta sa kamatayan. Ito ang "The Lord's Supper," na karaniwang tinawag na "Communion." At habang ito ay hindi ang paksa ng aklat na ito, minarapat siguro ng Dios na talakayin natin ito. "Sapagka't sa tuwing kanin ninyo ang tinapay na ito, at inuman ninyo ang saro, ay inihahayag ninyo ang pagka- matay ng Panginoon hanggang sa dumating siya. Kaya't ang sinomang kumain ng tinapay, o uminom sa saro ng Panginoon, na di nararapat, ay magkakasala sa katawan at dugo ng Panginoon. Datapuwa't siyasatin ng tao ang kaniyang sarili, at saka kumain ng tinapay, at uminom sa saro. Sapagka't ang kumakain at umiinom, ay kumakain at umiinom ng hatol sa kaniyang sarili, kung hindi niya kinikilala ang katawan ng Panginoon. Dahil dito'y marami sa inyo ang mahihina at mga masasaktin, at hindi kakaunti ang nangatutulog." (1 Corinto 11:26-30) Ang salitang "nangatutulog" sa talatang iyan ay isang pakahu- lugan sa kamatayan. Ang pagkabigong kuhanin ang Lord's Supper sa nararapat na paraan - may katamaang inaaninaw ang katawan ng Panginoon at ang Kanyang kamatayan - ay nagdulot sa marami sa mga taga-Iglesia ng Corinto na magdanas ng kahinaan, kasakitan at kamatayan. Muli, ang Dios ay seryoso sa mga bagay na ito. Nasabi na iyan, tayo sa wakas ay papunta na sa isang lugar na nagdulot ng walang katapusang pagkalito sa Iglesia. Ang tithing ba ay nananatiling ipinag-uutos para sa Iglesia sa Bagong Tipan? At kung gayon, tayo ba'y may mga pagka-utang na higit pa sa ikapu? At ilan ba 108 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
talagang tithes ang mayroon? At anong patungkol sa "pangunahing mga bunga"? (first fruits) At hindi ba ang pag-iikapu ay isang porma ng legalista? Magagandang mga katanungan. Sila ay mga katanungang nararapat para sa seryosong kunsiderasyon at tapat na mga kasagu- tang batay sa Kasulatan. Kasawiang-palad, mayroong kakaunting tunay na diskusyon patungkol sa mga bagay na ito. Kaya tayo'y mag- karoon ng sapat na tapang para tunay na bigyang pansin kung anong sinasabi ng Biblia patungkol sa iyo at sa sampung porsyento ng pang- kalahatang mayroon ka. Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 109
IKAANIM NA KABANATA PAPAANO NAMAN ANG IKAPU? (TITHES) Huwag na tayong magpasikot-sikot pa. Wala kang mahahanap na kautusan kahit saan sa Bagong Tipan na nag-uutos na ibigay mo sa Iglesia ang 10 porsyento ng iyong mga kinita. Wala kahit saan man sa theolohiya ni Pablo ng pagbibigay na makikita mo siyang nangangaral sa kanyang mga pinagbalik-loob patungkol sa tithing. Ang Tithing ay hindi isang Bagong Tipang prinsipyo. Ganyan lang iyang kasimple. Sinasalungat ng pag-iikapu (tithing) ang katuruan ni Pablo na ang kada indibidwal ay dapat magbigay "ayon sa ipinasiya ng kanyang puso." Ang simpleng katotohanang iyan ay dapat maging sapat para tapusin ang isyu. Ngunit para lagyan ito ng mainam na punto, marami sa mga kasalukuyang pastor / mangangaral na nagtataguyod sa tithing ay nabibigong panghawakan ang lohikal na mga kahihinatnan ng kanilang sariling pangangaral. Halimbawa, karamihan sa mga nagta- taguyod ng tithing ay isinasama ang babala ni Malakias para "pasigla- hin" ang kanilang mga kongregasyon - "Nanakawan baga ng tao ang Dios? gayon ma'y ninana- kaw ninyo ako. Nguni't inyong sinasabi, Sa ano ka namin ninakawan? Sa mga ikasangpung bahagi at sa mga han- dog. Kayo'y nangagsumpa ng sumpa sapagka't inyo akong ninakawan, sa makatuwid baga'y nitong buong bansa." (Malakias 3:8-9) Wala akong matandaan na makarinig kailanman ng mensahe patungkol sa tithing na hindi kasama ang sitas na iyan. Ito ay pala- giang pinipitas mula sa konteksto nito at ginagamit upang lumikha ng pagkatakot sa kanila na kinikimkim ang kanilang ikasampung por- syento - "Ibigay mo iyan o kukunin ka ng Dios!" Ngunit sa pakikipag- usap, hindi tinuruan ni Apostol Pablo ang Hentil na mga iglesia na mag-ikapu - hindi kahit minsan, wala kahit saan. Ngayon, kung ito 110 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
nga ay totoo na ang mga mananampalataya ay kinailangang magbayad ng sampung porsyentong iyan o kung hindi'y magdusa sa kahihinat- nan ng sumpa ng Dios, hindi lamang nabigo si Pablo na ipangaral ang tamang pagbibigay, nagdala pa siya ng sumpa sa buong kalipunan ng Iglesia ng Bagong Tipan. Iyan ang lohikal na kahihinatnan ng moder- nong katuruan ng tithing. Nakakatakot ba? Ngayon, dapat kong sabihin sa iyo na ipinrisenta ko ang argu- mentong iyan sa ilang mga tagapagtanggol ng tithing. Kakatwa ang kanilang mga tugon. Ang pinaka-pangkaraniwang mabilisang sagot ay ang hindi na kinakailangang ituro ni Pablo ang pag-iikapu sapagkat ito'y naitatag na sa unang Iglesia. Ganito dumaloy ang lohika: Ang Evangelio ay unang ipinangaral sa Jerusalem sa mga Hudyo, na sila bago pa man ay nagbabayad na ng tithes at ang kaugaliang iyan ay natural na kumalat sa mundo bilang bahagi ng buhay Kristiano. Kaya, ito'y hindi ipinangaral ni Pablo sapagkat hindi na kinakailangang turuan ang mga taong gawin ang isang bagay na dati na nilang gina- gawa. Ang kanyang katuruan na ang bawat tao ay magbigay ayon sa pasya ng kanilang puso ay nakalaan para sa mga paghahandog, na ang mga ito'y "higit pa at mataas" kaysa sa tithes na nakasanayan na nila bilang tradisyon. Ang tanging kapintasan sa theoryang iyan ay ang labis na kawalan nito ng katibayan sa kasulatan at sa kasaysayan. At sinisira nito ang pagtitiwala. Kay hirap paniwalaan na, sa lahat ng mga tradi- syon ng Judaismo, ang nag-iisang namalagi sa lahat ng dako ay ang pag-iikapu. Ngunit higit pa sa punto, papaanong ang pangangailangan at ang doktrina patungkol sa tithing ay kumalat hanggang sa ma- layong mga baybayin ng Hentil na Kristianismo kung hindi naman ito Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 111
dinala at ipinangaral ng mga apostol? At kung ipinangaral nila ito, nasaan ang ebidensya? Tinatanggihan ng Biblikal na mga patunay ang theoryang iyan. Batay sa ating napag-alaman, wala kahit isa man kina Timoteo, Tito, Pedro, Juan Marcos, Bernabe, Lucas, o kahit sinomang sinaunang tagapagpakalat ng Evangelio ang nangaral sa mga Hentil na magbayad ng ikapu. At mayroon ngang dahilan, isang napakahusay na dahilan. Ang Iglesia ay nasa ilalim ng Bagong Tipan at ang tithing ay bahagi ng Lumang Tipan. Kaya bakit ba ang sadyang malinaw na ebidensya ay binabale- wala upang paunlakan ang sablay na pangangaral? Ang dapat nating mapagtanto ay sa ang Iglesia ay hindi na katulad ng dati. Ang ating Ingles na salita na church ay nagmula sa Celtic na chirche, o kirke. Ang iba pang salin ng salitang iyan ay lumabas sa lahat ng mga wikang nakabatay sa Latin. Ang salitang kirke ay kinuha mula sa Griegong salita na kyriake, na nangangahulugang "sa Panginoon" o hinango sa kyriakos, na nangangahulugang "pag-aari ng Panginoon." Kaya ang Iglesia ay pagmamay-ari ng kurios, ang Panginoon. Samantala, ang Griegong salita na naisaling church o assembly ay ekklesia, na nangangahulugang "mga tinawag" (out-called-ones). Kaya sa depenisyon ang Iglesia o asembliya ay hindi isang gusali o istraktura, ito ay ang mga tao - sila na mga tinawag mula sa sanglibu- tan patungo sa Dios. Ngunit sa mga panahon ngayon, ang salitang church ay tumu- tukoy sa isang organisadong korporasyon na may kakayanang mag- panatili sa sarili, mayroong malalaking mga gusali, malalawak na mga overhead, at malalaking mga budget na kinakailangang panatilihin. At ang pinakamahusay na taya para punan ang kanilang pagkalaki-laking mga gastusin ay ang sapilitang pagbibigay. Karamihan sa mga nagla- lakihang istraktura nito ay naitayo at pinondohan sa pamamagitan ng ikapu (tithes) - at ang pagbabanta ng sumpa ng Dios. Namalagi ako ng ilang taon sa isang church sa Los Angeles na nagturo ng pag-iikapu na kasing-tibay at palagian na katulad din naman ng ibang aking naranasan. Nalalaman ko ang mga argumento 112 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
na pumapabor sa tithing. At alam ko ang legalismo na dapat lumunod sa isang iglesia upang ang sistematikong pag-iikapu ay kumapit at magpatuloy na walang humahadlang. Ngunit alam ko rin ang kalayaang dinadala ng pagkakilala sa plano ng Dios patungkol sa pagbibigay na nagmula sa isang tunay na motibo na tungo sa Kanyang ikaluluwalhati. Kaya sa kaunting pasimulang iyan, tayo'y magsimula sa ilang kasaysayan at pagdaka'y pabubulaanan natin ang mga argumento. Nakaliliwanag na basahin kung ano ba talaga ang sinasabi ng Biblia patungkol sa paksa. Aking ginagarantiyahan - at iyan ay isang sigu- rado, itaga-mo-sa-bato na garantiya - na hindi mo pa naririnig ang kabuuang istorya patungkol sa pag-iikapu mula sa anumang church na ipinagpipilitan na tanggapin ang iyong ikasampung porsyento. Ngunit kinakailangan mong mapag-alaman. † ANG ISRAEL AT ANG IKAPU (TITHES) Habang ang Dios ay naghahandang iligtas ang Israel mula sa kanilang pagka-alipin sa Egipto, hinirang Niya ang isang lalaki mula sa Sangba- hayan ni Levi (isa sa labingdalawang mga lipi ng Israel) upang maging Kanyang tagapagligtas. Ang lalaking ito ay si Moises (Exodo 2:1). Kasama ang kanyang kapatid na si Aaron, si Moises ay binigyan ng kautusang pumunta sa harapan ng Faraon ng Egipto at hingin ang pagpapalaya sa Israel ng sa gayo'y sila'y makapaglingkod sa Dios ng eksklusibo. "At iyong sasabihin kay Faraon, Ganito ang sabi ng Pangi- noon, Ang Israel ay aking anak, aking panganay: Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 113
At aking sinabi sa iyo, Pahintulutan mong ang aking anak ay yumaon, upang siya'y makapaglingkod sa akin; at ayaw mo siyang payaunin, narito, aking papatayin ang iyong anak, ang iyong panganay." (Exodo 4:22-23) "At sinabi ni Moises, Ganito ang sinasabi ng Panginoon, Sa may hating gabi ay lalabas ako sa gitna ng Egipto: At lupain ng Egipto ay lahat ng mga panganay sa mamamatay, mula sa panganay ni Faraon, na nakaluklok sa kaniyang luklukan, hanggang sa panganay ng aliping babaing nasa likuran ng gilingan; at ang lahat ng mga panganay sa mga hayop." (Exodo 11:4-5) Sa gabi ng Paskua, ang kamatayan ay dumaan sa buong Egipto. Nang sumunod na umaga, sinimulan ng Israel ang kanilang paglalak- bay patungo sa Lupaing Ipinangako. Subalit, mabilisang sa simula pa lamang ng kanilang paglalakbay - bago pa man ng kanilang karanasan sa Dagat na Pula - inihayag na ng Dios na ang lahat ng panganay ng Israel ay pakababanalin para sa Kanya. Iniligtas Niya sila at ngayon sila'y pag-aari na Niya. "At ang Panginoon ay nagsalita kay Moises, na sinasabi, Pakabanalin mo sa akin ang lahat ng mga panganay, anomang nagbubukas ng bahay-bata sa mga anak ni Is- rael: maging sa tao at maging sa hayop ay akin." (Exodo 13:1-2) Ngunit hindi inasahan ng Dios na ang lahat ng panganay na lalaki ng Israel ay magtutungo upang maglingkod sa Kanya. Kanyang pinayagan - talagang ipinag-utos Niya - na ang panganay na lalaki ay dapat na tubusin at ibalik sa kanyang pamilya. "At mangyayari, pagkadala sa iyo ng Panginoon sa lupain ng Cananeo, gaya ng isinumpa sa iyo at sa iyong mga ma- 114 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
gulang, at pagkabigay niyaon sa iyo, Ay ihihiwalay mo para sa Panginoon yaong lahat na nagbubukas ng bahay- bata, at bawa't panganay na mayroon ka na mula sa hayop; ang mga lalake, ay sa Panginoon. At bawa't pan- ganay sa asno ay tutubusin mo ng isang kordero; at kung hindi mo tutubusin, ay iyo ngang babaliin ang kaniyang leeg: at lahat ng mga panganay na lalake sa iyong mga anak ay iyong tutubusin. (Exodo 13:11-13) Bilang kapalit ng mga panganay ng buong Israel, kumuha ang Dios para sa Kanya ng isang tribo ng mga Israelita - ang mga Levita - at itinalaga sila para maglingkod sa tabernakulo at paglingkuran Siya ng patuloy. "At sinalita ng Panginoon kay Moises, na sinasabi, Kunin mo ang mga Levita sa gitna ng mga anak ni Israel at lin- isin mo sila; At ihaharap mo ang mga Levita sa harap ng Panginoon. At ipapatong ng mga anak ni Israel ang kanilang mga kamay sa mga Levita: At ihahandog ni Aaron ang mga Levita sa harap ng Panginoon na pinaka- handog, na inalog sa ganang mga anak ni Israel upang kanilang gawin ang paglilingkod sa Panginoon; At pata- yuin mo ang mga Levita sa harap ni Aaron at sa harap ng kaniyang mga anak, at ihahandog mo ang mga yaon na pinakahandog na inalog sa Panginoon. Ganito mo ihihi- walay ang mga Levita sa gitna ng mga anak ni Israel: at ang mga Levita ay magiging akin. At pagkatapos nito ay magsisipasok ang mga Levita, upang gawin ang pagliling- Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 115
kod sa tabernakulo ng kapisanan at iyo silang lilinisin, at ihahandog mo na pinakahandog na inalog. Sapagka't si- la'y buong nabigay sa akin sa gitna ng mga anak ni Israel; na kinuha ko silang kapalit ng lahat ng nagsisipagbukas ng bahay-bata, ng mga panganay sa lahat ng mga anak ni Israel." (Bilang 8:5-6, 10-11, 13-16) Bilang resulta ng pagkokomisyon ng Dios sa serbisyo, ang sangbahayan ni Levi ay hindi tumanggap sa bahagian ng kalupaan sa Canaan. Ngunit hindi sila iiwanan ng Dios ng walang pakonsuwelo. Sa nabasa natin nung una, sila na nangaglingkod sa tabernakulo ay mabubuhay sa tabernakulo. Kaya minarapat ng Dios ang patuloy na pagpasok ng mga handog at ng mga sakripisyo, dinala ng mga anak ng Israel at pinangasiwaan ng mga saserdote at ng mga Levita. Ang mga handog na yaon ay naging sustento para sa pamilya ni Aaron - ang salinglahi ng mga saserdote - at silang mga naglingkod sa tabernakulo - ang mga Levita. "At sinalita ng Panginoon kay Aaron, At ako'y, narito, ak- ing ibinigay sa iyo ang katungkulan sa mga handog na iti- naas sa aking, lahat ng mga banal na bagay ng mga anak ni Israel; aking ibinigay sa iyo dahil sa pagpapahid, at sa iyong mga anak na marapat na bahagi ninyo, mag- pakailan man. Ito'y magiging iyo sa mga pinakabanal na bagay, na hindi pinaraan sa apoy: bawa't alay nila, bawa't handog na harina nila, at bawa't handog nila dahil sa ka- salanan, at bawa't handog nila dahil sa pagkakasala na kanilang ihahandog sa akin, ay magiging pinaka banal sa iyo at sa iyong mga anak. Gaya ng mga kabanalbanalang bagay ay kakain ka ng mga iyan: bawa't lalake ay kakain niyaon magiging banal na bagay sa iyo. At ito ay iyo; ang handog na itinaas na kanilang kaloob, sa makatuwid ba- ga'y ang lahat ng mga handog na inalog ng mga anak ni Israel: aking ibinigay sa iyo, at sa iyong mga anak na la- 116 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
lake at babae na kasama mo na marapat na bahagi mag- pakailan man: bawa't malinis sa iyong bahay ay kakain niyaon. Lahat ng pinakamainam sa langis, at lahat ng pi- nakamainam sa alak, at sa trigo, ang mga pinakaunang bunga ng mga yaon na kanilang ibibigay sa Panginoon, ay ibibigay ko sa iyo. Ang mga unang hinog na bunga ng la- hat na nasa kanilang lupain, na kanilang dinadala sa Panginoon, ay magiging iyo; bawa't malinis sa iyong ba- hay ay kakain niyaon. Lahat ng mga bagay na natatalaga sa Israel ay magiging iyo." (Bilang 18:8-14) Kung panghahawakan ng sangbahayan ng Israel ang kanilang mga tungkulin sa harapan ng Panginoon, si Aaron at ang kanyang sangbahayan ay maaalagaan ng mabuti. Sila ay pinayagang kumain mula sa lahat ng handog na laman, bawat handog para sa kasalanan at sa pagsalangsang. Ang mga handog na inalog, na karaniwan ay mga handog na butil at mga handog na winagayway, ay pag-aari rin ng sangbahayan ni Aaron. At tingnan ang pagkawika. Ang lahat ng pinakamahusay na langis, alak at trigo, ang unang bahagi ng bawat anihan ay para kay Aaron, pinatibay ng isang kautusang mag- pakailanman. Ang pamilya ni Aaron ay hindi na mangangailangan ng anoman. Ang natirang 11 angkan ng Israel ay kinailangang magsak- ripisyo na kanilang pinakamahusay na mga pagpapala at nakibahagi sa mga paghahandog na ito si Aaron. Gayunpaman, mayroon pa ring isang buong angkan ng mga Levita na kailangang kalingain. Kung tinanggap ni Aaron ang lahat ng mga handog, ano naman ang tinanggap ng mga Levita bilang kapalit sa kakulangan nila ng lupaing minana? Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 117
"At sa mga anak ni Levi, ay narito, aking ibinigay ang la- hat ng ikasangpung bahagi sa Israel na pinakamana, na ganti sa kanilang paglilingkod na kanilang ipinaglilingkod, sa makatuwid baga'y sa paglilingkod sa tabernakulo ng kapisanan." (Bilang 18:21) Ang mga Levita ang tumanggap ng mga ikapu (tithes). Ang ikasampu ng lahat ng ginawa ng Israel ay napunta sa mga Levita sa isang regular na pamantayan. Napakasagana niyan. Labing-isang mga angkan na gumagawa ng pagkain, trigo, langis, alak at materyal na kayamanan, lahat ay nagbigay ng ikasampung bahagi ng kanilang produksyon sa mga Levita. Iyan ang panukala. Ang ikapu (tithe) ay isang paraan ng buwis na ipinataw ng Dios sa Israel para sa pagkalinga at sustento nila na mga nangaglingkod sa tabernakulo. Hindi sila tumanggap ng kalupaan, walang magtatagal na pisikal na mana sa Canaan, ngunit nasa kanila ang Kautusan ng Dios na nag-uutos sa buong Israel na sustentuhan sila sa lahat ng kanilang kakailanganin. "Sapagka't ang ikasangpung bahagi ng tinatangkilik ng mga anak ni Israel na kanilang ihahandog na pinakahan- dog na itinaas sa Panginoon, ay aking ibinigay sa mga Levita na pinakamana: kaya't aking sinabi sa kanila, Sa gitna ng mga anak ni Israel ay hindi sila magkakaroon ng mana." (Bilang 18:24) Ngayon, hanggang ang templo ay nakatayo at ang mga Levita ay nangagsipaglingkod, ito nga'y responsibilidad ng Israel na dalhin pareho ang mga handog at ang mga ikapu - sinusustentuhan ang mga saserdote at ang mga Levita. Iyan ang layunin ng ikapu. "At lahat na ikasangpung bahagi ng lupain, maging sa binhi ng lupain, o sa bunga ng punong kahoy ay sa Pangi- noon: magiging banal sa Panginoon." (Levitico 27:30) 118 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
Ang Dios ay mapanigbughuin para sa Kanyang ikapu. Matatag Siya na obserbahan ng Israel ang lahat ng Kanyang kautusan at dalhin ang kanilang mga ikasampu sa tabernakulo. Ginawa Niya itong na- paka-personal. At ang Dios nama'y talagang umaasa ng tamang pag- samba at serbisyo. Ang ikapu (tithes) ng Israel ay pagmamay-ari Niya at pinili Niyang ibigay ang mga ito sa mga Levita. At kung ginusto ng isang tao na bilihin pabalik ang kanyang trigo, alak, o punla, kinailan- gan niyang magdagdag ng dalawampung porsyento sa halaga nito. "At kung ang sinoman ay tutubos ng alin mang bahagi ng kaniyang ikasangpung bahagi ay idagdag niya roon ang ikalimang bahagi niyaon." (Levitico 27:31) Kapag ang isang tao ay nagbibilang ng kanyang kawan, ang bawat ikasampung hayop ay para sa Dios. Hindi siya pinayagang i- kunsidera kung maayos bang hayop ito o hindi, para palitan ito kung maaari. Kung ito'y ikasampu sa bilang, ito ay sa Dios. At kung gustu- hin man niyang ipagpalit ito, parehong ang orihinal na hayop at ang ipapalit na hayop ay para sa Panginoon. Ang ikapu ng lahat sa Israel ay Banal para sa Panginoon, at tunay ngang seryoso ang Panginoon patungkol dito. (Levitico 27:32-33) Ang pagbibigay ng ikapu (tithes) ay hindi boluntaryo sa Israel. Ito ay isang lubos na kautusan (Levitico 27:34). Para maging miyem- bro ng komunidad ng Israel, kinakailangan mong magbayad para suportahan ang mga saserdote at ang mga Levita na naglilingkod sa tabernakulo, nagpapagal para bigyang kasiyahan ang mga kautusan, mga sakripisyo at paglilingkod na kinailangan ng Dios. Ang mga pang-karaniwang tao ay hindi maaaring pumasok sa tabernakulo o Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 119
lumapit man lang sa pinakabanal na lugar. Kaya sila ay kinailangang magbigay suporta sa mga kalalakihang hinirang ng Dios para sa mga layuning iyan. At tunay ngang ang lahat ng mga ikapu ng lupain ay "banal sa Panginoon." Sila ay "inihiwalay" para sa Kanyang mga layunin. † KAININ ANG IYONG IKAPU Tipikal na ngayon, bitbit ang impormasyong ito, ang modernong tagapagtanggol ng ikapu ay magsisimula sa kanyang sermon na, "Ang ikapu ay banal para sa Panginoon!" At kanyang ipagpipilitan na ihulog ng kanyang kongregasyon ang kanilang mga ikasampung bahagi sa sisdlang-handog. Ngunit iniba nila ang istorya. Kanilang nilibanan ang pinakamahusay na bahagi. Mayroong higit pa sa bagay ng pag-iikapung ito. Ito nga'y naging palagian ko nang paninindigan na kung nagtu- turo ka ng pag-iikapu at ginagamit ang Lumang Tipan para supor- tahan ang iyong pamimilit dito, dapat lang na kinakailangan mong ihayag ang kabuuang katuruan ng Lumang Tipan patungkol sa pak- sang iyan. Ang ibig kong sabihin ay mayroon lamang isang totoong aral patungkol sa paksa, kaya kinakailangan mong matutunan iyan ng kumpleto. Ngunit kung ikukuwento man ng modernong mga taga- pagtaguyod ng pag-iikapu ang buong istorya, pahihinain nila ang kanilang pinansyal na seguridad. Kaya nakikinita mo dito ang prob- lema. Gayunpaman, ating basahin at unawain ang buong sistema ng Biblikal na pag-iikapu (tithing) at hayaang bumuhos ang mga bahagi nito kung saan man ito dapat malagak. Ngunit tulad ng sinabi ko dati, kung miyembro ka ng isang "iglesia na itinatag ng tithes," hindi mo pa naririnig ang buong istorya. Tunay ngang inatasan ng Dios ang Israel na isang-tabi ang ikasampu ng lahat ng kanilang pag-aari. Ito ay inisang-tabi para sa mga layunin ng Dios at maaaring gawin ng Dios ang anumang naisin Niya para dito. Kaya itinatag Niya ang tatlong-taon na batas patung- 120 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
kol sa mga ikasampu at umasa ng pagsunod sa Kanyang sistema. Gumana ito sa ganitong paraan: Kada ikatlong taon, ang mga ikapu ng Israel ay kinolekta sa sisdlang mga imbakan, na tinawag na "mga kamalig" o storehouses (Deuteronomio 28:8), at ang mga Levita, mga balo, mga ulila at ang mga naghihirap sa kanila ay mabubuhay sa koleksyon na iyon. Ang pangatlong taon ay prinoklama rin naman ng Dios bilang ang "taon ng pag-iikapu." "Pagkatapos mo ng pagbibigay ng buong ikasangpung ba- hagi ng iyong pakinabang sa ikatlong taon, na siyang taon ng pagbibigay ng ikasangpung bahagi, ay magbibigay ka nga rin sa Levita, sa taga ibang lupa, sa ulila, at sa baba- ing bao, upang sila'y makakain sa loob ng iyong mga pin- tuang-daan, at mabusog; At iyong sasabihin sa harap ng Panginoon mong Dios, Aking inalis ang mga pinapaging banal na bagay sa aking bahay, at akin ding ibinigay sa Levita, at sa taga ibang lupa, sa ulila at sa babaing bao, ayon sa iyong madlang utos na iyong iniutos sa akin: hindi ko sinalangsang ang anoman sa iyong mga utos, ni ki- nalimutan ko: Hindi ko kinain sa aking pagluluksa, ni inilabas ko nang ako'y marumi, ni ibinigay ko upang gamitin sa patay: aking dininig ang tinig ng Panginoon kong Dios; aking ginawa ayon sa buong iniutos mo sa akin." (Deuteronomio 26:12-14) "Ngunit," ang tanong mo, "Akala ko ang lahat ng ikasampung bahagi ay pag-aari ng Dios. Tama? Ano kaya ang nangyari sa mga ikapu sa una at ikalawang taon?" Ah, dito ito nagiging kawili-wili. Ang Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 121
mga Israelita nga ay tunay na inatasang isang-tabi ang ikasampu ng lahat ng bagay, kada taon, upang gamitin ayon sa kung anong naisin ng Panginoon. Ito ay banal - isinang-tabi - para sa Panginoon. At anong kinailangan ng Dios na gawin nila sa mga ikapung iyon? † KAININ ANG MGA ITO SA ISANG PISTAHAN! Nakikita mo, tatlong beses sa isang taon ang bawat kalalakihang may kakayanang maglakbay ay kinailangang pumunta sa Jerusalem para sa "mga araw ng kapistahan" - ang "itinakdang mga panahon" ng Panginoon. "Makaitlong magdidiwang ka ng pista sa akin, sa bawa't taon." (Exodo 23:14) "Makaitlo sa isang taon na ang iyong mga lalake ay mag- sisiharap sa Panginoon mong Dios, sa dakong kaniyang pipiliin; sa kapistahan ng tinapay na walang lebadura, at sa kapistahan ng mga sanglinggo, at sa kapistahan ng mga tabernakulo: at huwag silang haharap na walang dala sa Panginoon: Bawa't lalake ay magbibigay ng kaniyang kaya, ayon sa pagpapala na ibinigay sa iyo ng Panginoon mong Dios." (Deuteronomio 16:16-17) Kaya sa Kapistahan ng Tinapay na Walang Lebadura (kung saan kabilang ang Paskua at ang Kapistahan ng mga Unangbunga), ang Kapistahan ng mga Linggo (na kilala natin bilang Pentekostes), at sa Kapistahan ng mga Tabernakulo (kung saan kabilang ang Kapis- tahan ng mga Trumpeta at ang Kapistahan ng Pagtutubos) ang buong Israel ay magtitipon sa Jerusalem. Ngunit hindi sila sisipot doon ng walang dala-dala. Sila nga'y magdadala ng mga ihahandog. Ah, sa ito nga'y isang kapistahan, sila nga'y mangagdadala ng maraming pagkain para sa kanilang mga sarili, para sa kanilang mga kapamilya, at para sa mga Levita na kasama nila. At anong pagkain naman kaya ito? 122 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
"Hindi mo makakain sa loob ng iyong mga pintuang-daan ang ikasangpung bahagi ng iyong trigo, o ng iyong alak, o ng iyong langis, o ng mga panganay sa iyong bakahan o sa iyong kawan, ni anoman sa iyong mga panata na iyong ipananata, ni ang iyong mga kusang handog, ni ang han- dog na itataas ng iyong kamay: Kundi iyong kakanin sa harap ng Panginoon mong Dios sa dakong pipiliin ng Panginoon mong Dios, kakanin mo, at ng iyong anak na lalake at babae, at ng iyong aliping lalake at babae, at ng Levita na nasa loob ng iyong mga pintuang-daan: at kaga- galakan mo sa harap ng Panginoon mong Dios, ang lahat ng kalagyan ng iyong kamay. Ingatan mong huwag mong pabayaan ang Levita samantalang nabubuhay ka sa iyong lupain." (Deuteronomio 12:17-19) "Iyo ngang pagsasangpuing bahagi ang lahat na bunga ng iyong binhi na nanggagaling taontaon sa iyong bukid. At iyong kakanin sa harap ng Panginoon mong Dios, sa da- kong kaniyang pipiliin na patatahanan sa kaniyang pan- galan, ang ikasangpung bahagi ng iyong trigo, ng iyong alak at ng iyong langis, at ang mga panganay sa iyong bakahan at sa iyong kawan; upang magaral kang matakot sa Panginoon mong Dios na palagi." (Deuteronomio 14:22-23) Natutunan ng Israel na matakot at umasa sa Dios, at isang paraan para ipakita ito ay ang magpakita sa harapan Niya ng tatlong Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 123
beses sa isang taon. Ngunit, kapag sila'y dumating na, kakanin ng bawat Israelita ang sarili nilang mga ikapu - mais, alak, langis, mga hayop, lahat ng ito. Sila ay kinailangang magpakita sa mga kapistahan ng Panginoon at sinigurado Niyang mayroon silang napakaraming kakainin kapag sila'y dumating doon. Isinang-tabi nila ang kanilang mga ikapu sa pagitan ng tatlong kapistahang pagtitipon at dinala ang kasaganahang iyan na kasama nila sa Jerusalem. Ngayon, kung ang isang lalaki ay partikular na mayaman at ang kanyang mga ikasampu ay naipon ng higit pa sa kung anong kaya niyang dalhin ng pisikal sa Jerusalem, pinayagan ng Dios na ibenta niya ang kanyang mga ikapu, dalhin ang pinagbentahan sa kapistahan, at bilihin ang anumang naisin niya sa pinagbentahan ng kanyang ikapu. "At kung ang daan ay totoong mahaba sa ganang iyo, na ano pa't hindi mo madadala, sapagka't totoong malayo sa iyo ang dako, na pipiliin ng Panginoon mong Dios na paglalagyan ng kaniyang pangalan, pagka ikaw ay pagpa- palain ng Panginoon mong Dios: Ay iyo ngang sasalapiin, at iyong itatali ang salapi sa iyong kamay at paroroon ka sa dakong pipiliin ng Panginoon mong Dios: At iyong gugulin ang salapi sa anomang nasain mo sa mga baka, o sa mga tupa, o sa alak, o sa matapang na inumin, o sa anomang nasain ng iyong kaluluwa: at iyong kakanin doon sa harap ng Panginoon mong Dios, at ikaw ay maga- galak, ikaw at ang iyong sangbahayan; At ang Levita na nasa loob ng iyong mga pintuang-daan, ay huwag mong pababayaan: sapagka't siya'y walang bahagi ni mana na kasama mo." (Deuteronomio 14:24-27) Linawin natin ito. Kung tayo'y magtuturo patungkol sa pag- iikapu - sampung porsyento ng lahat ng iyong aanihin, pinanghaha- wakan ang pamantayan ng Lumang Tipan - nararapat din naman nating ituro na dapat kainin ng bawat indibidwal na Kristiano ang 124 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
kanyang sariling mga ikapu, ibinabahagi ang mga ito sa kanyang pamilya, at sa sinomang Levita na makikita nating nasa paligid. At syempre naman, kailangan nating maglakbay patungong Jerusalem upang kainin natin ang mga ito. Tunay ngang ika'y pinagbawalang kainin ang mga iyan sa "iyong mga pintuang-daanan." Dagdag pa, tayo'y pinayagang ibenta ang ating mga ikapu para maging salapi, dalhin ang salaping pinagbentahan sa kapistahan, at gamitin ang ating mga tithes para bumili ng karne, alak, nakalalasing na inumin, at kung anumang naisin ng ating mga kaluluwa! At kada ikatlong taon ay isasang-tabi natin ang ating mga ikapu para sa ikapapakinabang ng mga naghihirap, ng mga naulila, ng mga balo at ng mga Levita. "Sa katapusan ng bawa't tatlong taon ay iyong kukunin ang buong ikasangpung bahagi ng iyong bunga ng taong yaon, at iyong ilalagay sa loob ng iyong mga pintuang- daan: At ang Levita, sapagka't siya'y walang bahagi ni mana na kasama mo, at ang taga ibang bayan, at ang ulila, at ang babaing bao, na nangasa loob ng iyong mga pintuang-daan, ay magsisiparoon at magsisikain at man- gabubusog; upang pagpalain ka ng Panginoon mong Dios sa lahat ng gawa ng iyong kamay sa iyong ginagawa." (Deuteronomio 14:28-29) Ngayon, sana ay nakukuha mo na ang aking punto. Mayroon lamang isang sistema ng pag-iikapu sa Biblia. Walang dalawang sis- tema, isa para sa Israel at isa para sa Iglesia. Ang kabuuan ng Kasula- tan ay nagrereseta lamang ng isang pamamaraan at layunin para sa pag-iikapu. Ito'y kinakain sa mga kapistahan ng Panginoon at ito'y Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 125
inilalatag sa mga imbakan ng sa ganoon ang mga mahihirap at mga naapi ng Israel, kasama ang mga Levita, ay maalagaan. At, iyan na nga. Kaya nga, kapag ang isang mangangaral ay magpupumilit na kuhanin ang iyong ikapu at gagamitin ang mga ito para sa gawain ng iglesia, pangtustos ng mga bayarin, o ng pagpapatayo ng mga im- prastraktura, kinukuha niya ang bagay na hindi nararapat para sa kanya. Ito ay pagmamay-ari ng Dios, para sa mga lyunin ng Dios. At sinabi ng Dios sa mga Israelita na kainin nila ang mga ikapu. Kita mo na? Hindi mo kailanman narinig iyan sa church, na- pakinggan mo ba? Ako ay lumaki sa simbahan at kailanma'y hindi napakinggan ni minsan ang isang mangangaral na ihayag iyan. Ngunit, iyan ang Biblia. At alinmang nararapat nating isaayos ang ating the- olohiya para makibagay sa kung anomang talagang sinasabi ng Kasu- latan patungkol sa paksa o di kaya'y aminin na mas ninanais nating kontrahin ang kalooban ng Dios. Iminumungkahi rin ng Bagong Tipan ang ilang interesanteng mga realidad. Halimbawa, nakikinitang wala ngang mga Levita sa Iglesia, nararapat bang sustentuhan sila? Ito nga'y malinaw. Ang kasagutan ay hindi. Dapat ba tayong kumilos ng may kawang-gawa tungo sa mga naghihirap at mga inaapi? Oo, walang alinlangan. Ngunit, kinakailangan ba nating ilatag ang ating mga ikasampung bahagi sa mga kamalig tuwing ikatlong taon? Hindi ito isang ma- samang ideya, ngunit ito'y tiyak na hindi isang Bagong Tipang pan- gangailangan. Tayo'y hindi dapat manghimagod sa paggawa ng kabu- tihan (Galacia 6:9), dapat nating mahalin ang ating mga kaaway, at sing-dami ng nasa kalooban natin, tayo'y dapat na mamuhay ng may kapayapaan tungo sa lahat. Ito ay isang pang-araw-araw na pamumu- hay, hindi isang "kada ikatlong taon" na pangangailangan. At sa wakas, yamang sa ang buong katuruan patungkol sa pag- iikapu (tithing) ay bahagi ng Tipanang Mosaic (Mosaic Covenant), nararapat ba na ang Iglesia ng Bagong Tipan ay mapasailalim sa pamantayang iyan? Hindi, malinaw na hindi. Tayo ay napapasa-ilalim sa mas bago at mas mataas na tagapagbigay ng kautusan at sa Kanyang mas mabuting tipanan. 126 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
Sa susunod na kabanata, ating isasa-alang-alang ang mga pi- naka-popular na mga argumento na ginagamit upang itaguyod ang pag-iikapu (tithing) sa Iglesia. At ating tutunghayan kung sila'y makakapasa sa masusing pagsisiyasat ng Kasulatan. Nalalaman kong alam n'yo na rin ang kasagutan, ngunit ito nga'y isang karanasang tunay na nakapag-papalaya kung hahayaan nating kalagan ng Salita ang mga tanikalang ibinalot sa atin ng kay tagal na panahon. Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 127
IKAPITONG KABANATA ANG PAKIKIPAGTALO SA IKASAMPUNG-BAHAGI Upang maunawaan at lutasin ang pagkalito patungkol sa pag-iikapu, kinakailangan natin maging matibay na nakapundasyon sa mga prin- sipyo ng Bagong Tipan. Narito ang isang mabilis na refresher course ng pangunahing mga prinsipyo ng Bagong Tipan na naayon sa pak- sang kasalukuyan - 1) Ang Bagong Tipan ay unang ipinangako sa mga propesiya ni Jeremias at ito'y inulit ng letra por letra sa aklat ng mga He- breo. Sa parehong mga talata, ang mga pinangakuang taga- tanggap ng Bagong Tipan ay ang Sangbahayan ng Judah at ang Sangbahayan ng Israel. (Jeremias 31:31-34, Hebreo 8:8-12) 2) Sa pakahulugan, upang ang Dios ay maghayag ng isang Bagong Tipan, mayroon din namang pangangailangan para sa isang Lumang Tipan. (Hebreo 8:13, 2 Corinto 3:6-8) 3) Ang Lumang Tipan ay kinilala bilang ang Kautusan ng Sinai, ibinigay kay Moises noong ang mga anak ni Israel ay di- nalang palabas ng Egipto. (Jeremias 31:32, Hebreo 8:9, 2 Corinto 3:6-8) 4) Ang Bagong Tipan ay naitatag at umapekto pagkatapos ng kamatayan, pagkalibing at pagkabuhay na magmuli ni Cristo. (Mateo 26:28, Marcos 14:24, Lucas 22:20, 1 Corinto 11:25, Colosas 2:13-14) 5) Ang Bagong Tipan ay mas mahusay sa lahat ng aspeto kum- para sa Kautusan ni Moises - isang mas mabuting tipanan na batay sa mas magagandang mga pangako na pinamama- halaan ng mas mahusay na pagkasaserdote. (Hebreo 7:19, 7:22, 8:6) 128 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
6) Ang kautusan ni Moises ay isang tipanang pinagtibay sa pagi- tan ng Dios at ng Israel lamang. Sa theolohikal at kasaysayan, ang mga Hentil ay hindi napasailalim sa kautusang iyon. (Exodo 2:24-25, 6:2-5, 31:16-17, Deuteronomio 7:6-8) 7) Tumatayo sa katuwiran na ang Bagong Tipan ay itatatag sa Israel at sa Judah, nalalamang sila lang ang tanging mga tao na kasangkot sa Lumang Tipanan. (Jeremias 31:31, Hebreo 8:8) 8) Nang ang Bagong Tipan ng kaligtasan sa biyaya sa pama magitan ng pananampalataya ay naging epektibo, lubusang ipinasailalim nito ang Lumang Tipan, tinatanggal ito ng lubusan sa daan para sa lahat ng "nasa kay Cristo." (Colosas 2:13-14) 9) Ang mananampalatayang mga Israelita ay pinalaya mula sa pagka-alipin sa kautusang iyan dahil sa kanilang pagbabago tungo sa pananampalataya kay Cristo. (Roma 8:1, 2 Corinto 3:6-11) 10) Gayundin naman, ang mga Gentil na mga mananam- palataya, silang kailanman ay hindi napasailalim ng Kau- tusang Mosaic sa pasimula pa lang, ay malaya mula sa mga restriksyon at mga ordinansa ng kautusang iyon. (Roma 8:1, 11:17-18, Galacia 3:17-18, Jeremias 31:35-37) 11) Samakatuwid, ito nga'y malinaw na ang Kautusang Mosaic ay hindi umiiral, bilang pamantayan ng pananampalataya o bagay ng kunsensya, sa Iglesia ng Bagong Tipan. 12) Ang Bagong Testamento at ang Lumang Testamento ay pampanitikang mga dibisyon ng modernong Biblia. Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 129
13) Ang mga talaan ng Evangelio, Mateo, Marcos, Lucas at Juan - ay nagtala ng mga pangyayari mula sa tatlo-at-kalahating taong ministeryo ni Jesus, na nangyari bago ang Kanyang kamatayan, pagkalibing at pagkabuhay na magmuli. Samakatuwid, ang karamihan ng naitala sa mga Evangelio ay nangyari habang ang Lumang Tipanan ng Kautusan ni Moises ay kasalukuyang may bisa pa at nakabigkis sa mga Is- raelita. 14) Mayroong nararapat na pagkakaiba sa pagitan ng mga ter- minong "Bagong Testamento" (kapag ang pinag-uusapan ay ang pampanitikang dibisyon) at "Bagong Tipanan" (kapag ang pinag-uusapan ay ang tipanan ng kaligtasan sa pamam- agitan ng biyaya na pumalit sa Lumang Tipan ng Kautusan). Habang ginawa ng kupas ng Bagong Tipan ang Lumang Ti- pan ni Moises, ang pagdating at ang kanonisasyon ng Bagong Testamento ay hindi ginawang lumipas na ang buong Kasulatan ng Lumang Testamento. Marami pang maaaring sabihin patungkol sa mga prinsipyo ng Bagong Tipan, ngunit ang 14 na mga puntong ito ay sapat na upang pagtibayin ang ating paninindigan na ang pag-iikapu ay hindi isang alituntunin para sa Iglesia ng Bagong Tipan. Mayroong ilang mga manunulat at mga mangangaral na makikipagtalo sa mga detalyeng nakalista sa itaas, ngunit ang lahat ng Bagong Tipang mga manganga- ral ay sasang-ayon na pinalitan na ng Bagong Tipan ang Tipanang Mosaic. Iyang nag-iisang puntong iyan ay tunay na sapat na para pagtibayin ang aking proposisyon. "Doon sa sinasabi niya, Isang bagong tipan, ay linuma niya ang una. Datapuwa't ang nagiging luma at tuma- tanda ay malapit ng lumipas." Hebreo 8:13) "At nang kayo'y mga patay dahil sa inyong mga kasalanan, at sa di pagtutuli ng inyong laman ay kaniyang binuhay 130 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
kayo na kalakip niya, na ipinatawad sa atin ang ating la- hat na mga kasalanan: Na pinawi ang usapang nasusulat sa mga palatuntunan laban sa atin, na hindi naayon sa atin: at ito'y kaniyang inalis, na ipinako sa krus." (Colosas 2:13-14) Kaya nga, nariyang ang mga puntong iyan ay nasa isipan na, ating tingnan ang pinaka-popular na mga argumento na pabor sa pang-kasalukuyang pag-iikapu. † ANG SUMPA NI MALAKIAS Masasabi ko ng may lubos na kawalan ng pag-aalinlangan na ang lahat ng mensaheng aking napakinggan at ang lahat ng librong aking na- basa na nagpapataw ng sistematikong pag-iikapu sa Iglesia ay isina- sama ang sumusunod na talata mula sa Malakias - "Mula nang mga kaarawan ng inyong mga magulang kayo'y nangagpakaligaw sa aking mga tuntunin, at hindi ninyo tinalima. Manumbalik kayo sa akin, at ako'y manunumbalik sa inyo, sabi ng Panginoon ng mga hukbo. Nguni't inyong sinasabi, Sa ano kami manunumbalik? Nanakawan baga ng tao ang Dios? gayon ma'y ninanakaw ninyo ako. Nguni't inyong sinasabi, Sa ano ka namin ni- nakawan? Sa mga ikasangpung bahagi at sa mga handog. Kayo'y nangagsumpa ng sumpa sapagka't inyo akong ni- nakawan, sa makatuwid baga'y nitong buong bansa. Dal- hin ninyo ang buong ikasangpung bahagi sa kamalig, Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 131
upang magkaroon ng pagkain sa aking bahay, at subukin ninyo ako ngayon sa bagay na ito, sabi ng Panginoon ng mga hukbo, kung hindi ko bubuksan sa inyo ang mga dungawan sa langit, at ihuhulog ko sa inyo ang isang pag- papala, na walang sapat na silid na kalalagyan. At aking sasawayin ang mananakmal dahil sa inyo, at hindi niya sisirain ang mga bunga sa inyong lupa; ni malalagasan man ng bunga sa di panahon ang inyong puno ng ubas sa parang, sabi ng Panginoon ng mga hukbo, At tatawagin kayo ng lahat na bansa na mapalad: sapagka't kayo'y magiging maligayang lupain, sabi ng Panginoon ng mga hukbo." (Malakias 3:7-12) Ang pangangaral naman ay nahahalintulad sa ganito - Nais mo ba ang pinakamabuti galing sa Dios? Sa tingin mo ba'y parang kinikimkim ng Dios ang mga pagpapalang iyong kailangan? Pinagnakawan mo ba Siya? Ipinagkait mo ba ang iyong mga ikapu? Iyan ay isang pagnanakaw! Nasa iyong bulsa ba o nasa bangko ang sagradong sampung porsyento ng Dios? Kaya pala hindi ka pinag- papala ng may kasaganahan! Kailangan mong ibigay ang karapat- dapat na bahagi ng Dios. Dalahin ang lahat ng ikapu, lahat nito, sa church, ang imbakan ng Dios, at Siya'y magbubuhos ng isang pag- papalang hindi mo mabibilang. Ang lakas-ng-loob mong pagna- kawan ang Dios! At, paano naman ang Diablo? Papaano naman ang mananak- mal? Hindi mo ba nais na sawayin siya ng Dios? Sasawayin lamang ng Dios ang Diablo para sa iyo kapag dinala mo ang iyong mga ikapu. Nais mo bang pagpalain sa paraang ang lahat ng mga nas- yon ay magpapatotoong pinagpala ka nga ng Dios? Dalahin mo ang iyong mga ikapu! Dalahin mo na ngayon! At kapag hindi mo dinala, kapag pinigilan mo ang sarili mo, kapag kinimkim mo ang sagradong salapi na pag-aari ng Dios, susumpain ka Niya ng isang sumpa! Huwag kang makipagtalo sa Dios! Dalahin mo ang ikapu sa imbakan at pagpapalain ka ng Dios. Ngunit hayaan mo ito sa iyong bulsa at ika'y susumpain ng isang sumpa! 132 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
Nakapakinig ka na ba ng ganyang uri ng mensahe? Gumugol ka ng kahit ilan mang oras sa karamihan ng mga church sa paligid at mapakikinggan mo rin yan, lalo na kapag matumal ang pagbibigay. Alam ng karamihan sa beteranong mga taong-iglesia na ang pagbibi- gay ay natural na tumutumal o dumadagsa. Tuwing mga holidays, ito ay tumutumal habang ang mga tao ay bumibili ng mga pang-regalo at nagbabakasyon. At tumutumal din tuwing kalagitnaan ng summer habang ang mga tao ay nagpa-plano ng kanilang mga bakasyon. Iyan ay isang pinansyal na realidad sa karamihan ng mga organisasyong simbahan. Kaya maririnig mong pang-karaniwan ang pinaka- mapupusok na mga bersyon ng mensahe ni Malakias sa mga pana- hong iyan ng katumalan. Kinakailangan ng mga mangangaral na ibalik muli ang pagkatakot sa kanilang mga kongregasyon upang mapang-abot ang kanilang mga badyet. Ngunit ang mensahe ni Malakias ay lubos na walang aplikas- yong mailalagay para sa Iglesia. Wala. Iyan ang parte kung saan ang karamihang mga mangangaral ay nabibigong sabihin. Isa sa pangunahing mga alituntunin sa interpretasyon ng Biblia kapag naghahanap ng kahit anomang nag-iisang talata ay ang itanong: Sino ang nagsasalita? Patungkol saan ang kanilang sinasalita? At kanino sila nagsasalita? Ating ilapat ang mga alituntuning iyan sa talata ng Malakias. Numero Uno: Sino ang nagsasalita? Ang pangalang "Malakias" ay nangangahulugang "aking mensahero." Ayon sa makalumang tradisyon ng Hudyo, ang Malakias ay marahil isang "pen name" na ginamit ng isa sa mga propeta. Siya ay nagsusulat sa kapanahunan ni Nehemias, mga 100 taon pagkatapos na ang unang mga itinapon ay nanumbalik mula sa Babilonia - saanman sa pagitan ng 450 at 425 BC. Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 133
Numero Dos: Patungkol saan ang sinasabi ni Malakias? Ang kasigasigan na naging tanda ng pagbabalik sa Jerusalem 100 taon na ang nakalilipas ay nawala na. Ang mga pananim ay nangangalanta. Sinusunog ng tagtuyot ang buong lupain. Ang kasaganahang inaasa- han ng Sangbahayan ng Judah ay nabigong magkaroon ng katoto- hanan. Dismayado na ang mga tao. Kaya si Malakias ay nagsulat upang paalalahanan sila na ang Dios ay nananatiling may kontrol. Pinaalalahanan sila ni Malakias na ang Dios ay patuloy na pinaruru- sahan ang kasalanan, tulad ng Kanyang ginawa sa Edom. Kaya kung sila'y susunod sa Kanya sa bawat aspeto ng kanilang pamumuhay, kasama ang pagbabayad ng mga ikapu, ibabalik Niya sila sa dating kasaganahan nila. Karagdagan pa, ang Mesias at si Elias ay padating upang wasakin ang masasama at ibigay ang tagumpay sa mga makatuwiran. Numero Tres: Kanino siya nakikipag-usap? Kailangan lang nating tingnan ang unang sitas ng kanyang testimonya para mapag- alaman ang kasagutan - "Ang hula na salita ng Panginoon sa Israel sa pamamagitan ni Malakias." (Malakias 1:1) Katunayan, nililinaw ng konteksto ng Kapitulo 3 na ang pinararatingang tagapakinig ni Malakias ay ang bayan ng Israel. Ang lenguwahe ay malinaw na maka- Hudyo, may mga pagtukoy sa templo (3:1), sa mga anak ni Levi (3:3), mga handog para sa kasalanan (3:3), sa Judah at Jerusalem (3:4), at ang mga tagapakinig ay direktong pinaratingan ng pangalan - "Sapagka't ako, ang Panginoon, ay hindi nababago, kaya't kayo, Oh mga anak na lalake ni Jacob ay hindi nan- gauubos." (Malakias 3:6) Iyan ay isang napaka-partikular na designasyon - "mga anak ni Jacob." Ang mga anak ni Jacob ay ang labing-dalawang angkan ng Israel. Ang Iglesia ay hindi binanggit sa Kasulatan sa pangalan na iyan. Ang Iglesiang Hentil ay hindi naging Israel, o di kaya'y naging Israel sa ngayon. At sigurado ding hindi sila ang angkan ng Judah. Ang 134 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
kahariang-katimugan ng Judah ay kinakatawan ng kasalukuyang mga Hudyo, hindi ang Iglesiang Hentil. Subalit ang pinararatingang tagapakinig ni Malakias ay tunay na nasa ilalim ng Kautusan ni Moises at responsable sa bawat aspeto at ordinansang napapaloob sa Kautusang iyon. Sila ay lubos na kinailan- gang dalahin ang ikasampung bahagi ng lahat ng kanilang mga kaya- manan sa mga imbakan na nangakalat sa kanilang lupain. Kada ikat- long taon, ang mga imbakang iyan ay pupunan upang ang mga balo, mga naulila, ang mga naghihikahos at ang mga Levita ay makakain mula doon. Kaya ng sila'y mabigong magbigay ayon sa ini-atas ng Dios, ninakawan nga nila ang Dios ng bahaging Kanyang isinang-tabi para sa Kanyang sarili. Sila ay sumalangsang sa isang ganap na kau- tusan ng Dios. Kaya sa huling pagkakataon ay pinagsabihan muli sila ng Dios na dalahin ang kanilang mga ikapu sa mga imbakan tulad ng iniutos sa kanila, sa ilalim ng pagbabanta ng isang sumpa. At syempre naman, kung sila'y susunod ay pagpapalain Niya sila ng lahat ng mga pangakong binitawan Niya sa kanila magmula pa ng sila'y maitatag bilang isang bayan. Ngunit ang pagbabantang iyan maski ang alok na iyan ay hindi kailanman idinirekta patungo sa Iglesia. At tayo'y nasa napaka- seryosong pagkakamali sa bawat pagkakataong sinusubukan nating ipataw ito sa pamanang-tinubos ni Cristo ng Kanyang dugo. Ang Iglesia ay hindi napasailalim ng pagbabanta ng sumpa ng Dios. Sa katunayan, ang sumpa ng Kautusan ay tinanggal na, lubos at ganap. "Sa sumpa ng kautusan ay tinubos tayo ni Cristo, na nag- ing sumpa sa ganang atin; sapagka't nasusulat, Si- nusumpa ang bawa't binibitay sa punong kahoy Upang sa Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 135
mga Gentil ay dumating ang pagpapala ni Abraham na kay Cristo Jesus; upang sa pamamagitan ng pananam- palataya ay tanggapin natin ang pangako ng Espiritu." (Galacia 3:13-14) Kaya may kalakip itong katanungan. Sino ang mga taong ito at ano ang kanilang layunin sa pagpataw ng pagbabanta ng kasumpaan sa mismong mga tao kung kangino si Cristo'y nagpagal upang tubusin? Papaano nila ikakatuwiran ang ganyang klase ng theolohiya? Pera? Iyan ay isang mahirap na dahilan. At sila'y gumagawa ng seryosong pagkakamali sa pag-intindi ng teksto kapag kanilang ipinapalagay na ang modernong gusali ng iglesia ang naging imbakan ng Israel sa kasalukuyan. Ang mga im- bakan ay isang tiyak, makasaysayang hilera ng mga gusali na dini senyo para sa isang partikular na layunin. Walang sapilitang pagpa- paliwanag ("exegetical imperative") {na isang mahumaling na theolo- hikal na pangungusap na nangangahulugang tayo'y nauwing ipali- wanag ang isang simbulo o talata sa isang pamamaraan dahil binibigyan ito ng kahulugan at kinakailangan ng Kasulatan} na guma- gawa ng kuneksyon sa pagitan ng gusaling iglesia at ng bahay- imbakan. Sila ay magkaibang mga istrakturang dinisenyo para sa magkaibang mga layunin. Sa katunayan, ang Iglesia ng Unang Siglo ay nagkita sa mga tahanan, mga yungib, o mga katakumba ng mga patay - anumang lugar kung saan sila'y maka-iiwas na mahuli o mausig. Iyan ay buong sukat na iba kumpara sa mga publikong mga imbakan kung saan ang ikasampung-bahagi ng lahat ng yaman ng Israel ay kinukolekta kada ikatlong taon. Ilang daang taon din ang lumipas pagkatapos ng pagka- buhay na magmuli ni Cristo bago naitayo ang mga gusaling-iglesia sa ibabaw ng lupa. Ang ideyang ang iglesia ang imbakan ng Israel ay isang panghuling imbensyon, dinisenyo upang magkamal ng yaman. Ngunit ang pagkakaiba ay nananatili at ganap na importante para sa isang patuloy na pagkaunawa ng ating mga responsibilidad at mga kalayaan sa ilalim ng Bagong Tipan. 136 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
Ngayon, ang iglesia ba ay maaaring tumanggap ng mga kaloob? Oo naman. Maaari bang ang iglesia ay magtago ng salapi at ng mga kagamitang nakaimbak upang ipamahagi ang mga ito sa yaong may mga pangangailangan. Oo naman. Maaari bang ang iglesia ay guma- mit ng salapi para bayaran ang mga bayarin at tustusan ang halaga ng mga ministeryong sinusuportahan o iniisponsoran nito? Oo naman. Ngunit ang isang gusaling-iglesia ba - sabihing nasa Smyrna, Tennessee - ay isang bahay-imbakan kung saan ang Israel ay kinakaila ngang magdeposito ng ikasampung-bahagi ng kanilang kasaganahan kada ikatlong taon ng sa gayo'y ang mga Levita, mga bao, mga ulila at ang mga estranghero na nangasa Israel ay masuprotahan? Hindi, tiyak na hindi. Itinatatwa niyan ang katotohanan. Sapat na ang simpleng lohika para patunayan ang pagkakaiba sa pagitan nila. Kaya nga, dapat bang dalahin ng mga miyembro ng Iglesia ng Bagong Tipan ang kanilang mga ikasampung-bahagi sa gusaling- iglesia dahil sa isang pagbabanta ng kasumpaan at ng pagpapala na ipinataw ng Dios sa Israel sa ilalim ng Tipanang Mosaic? Hindi, talagang hindi. Ang katotohanang iyan ay nagiging mas malinaw kapag seryoso nating tiningnan ang Kasulatan at naunawaan ang mga dibisyon na itinatag ng Dios sa Kanyang salita. "Pagsikapan mong humarap na subok sa Dios, mangga- gawang walang anomang ikahihiya, na gumagamit na matuwid ng salita ng katotohanan." (2 Timoteo 2:15) Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 137
† ANG IKAPU NI ABRAHAM Ang salitang ikapu (tithe) ay lumabas lamang ng dalawang beses sa Bagong Tipan: minsan sa Mateo at minsan sa Lucas. Ang parehong mga paggamit ng salita ay ginamit ng may kinalaman sa kahatulan ni Jesus para sa mga Pariseo, na ating ikukunsidera maya-maya. Samantala, ang salitang mga ikapu (tithes) ay lumalabas lamang ng anim na beses sa Bagong Tipan. Nangyari ito ng minsan sa pagsa- saysay ni Lucas ng talinghaga ni Jesus patungkol sa Pariseo at sa Publikano - "Ang Fariseo ay nakatayo at nanalangin sa kaniyang sarili ng ganito, Dios, pinasasalamatan kita, na hindi ako gaya ng ibang mga tao, na mga manglulupig, mga liko, mga mapangalunya, o hindi man lamang gaya ng maniningil ng buwis na ito. Makalawa akong nagaayuno sa isang linggo; nagbibigay ako ng ikapu ng lahat kong kinakam- tan." (Lucas 18:11-12) Ang Pariseo sa kuwento ni Jesus ay naghandog ng kanyang pag- aayuno at pag-iikapu bilang ebidensya na siya'y espiritual na nakata- taas kumpara sa publikano. Syempre, nagpatuloy si Jesus para hatulan ang Pariseo. Ang talatang ito ay katunayang hindi ginamit para ita- guyod ang pag-iikapu sa Bagong Tipan dahil sa malinaw na mga dahilan. Ang natitirang limang pangyayari ng salitang ikapu (tithes) ay nasa ikapitong kapitulo ng aklat ng mga Hebreo. Ang sulat na ito ay isinulat ng isang may-akdang Hebreo para sa layuning patunayan ang higit na kahusayan ng ministeryo at pagtutubos ni Cristo kumpara sa lahat ng mga ministeryo at mga pamamaraan ng pagsamba sa Lumang Tipan. Ang sinadyang mga tagatanggap ng sulat na iyan ay (ipaalam sa akin kung ito ay masyadong malinaw) mga Hebreo. Ang may-akda ay sumusulat sa mga napanibagong mga Hebreo na naghihirap na balansehin ang kanilang makalumang mga tradisyon at mga pangan- 138 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
gailangan sa bagong pananampalataya. Kaya nga, kanyang pinagkum- para ang mga pamantayan at mga pangangailangan ng pagsambang- Mosaic laban sa pananampalataya kay Cristo sa ilalim ng Bagong Tipan. At nariyan sa kontekstong iyan na ating mababasa ang patung- kol sa pakikitagpo ni Abraham sa Hari ng Salem, isang lalaking nag ngangalang Melquisedec - "Sapagka't itong si Melquisedec, hari sa Salem, saserdote ng Kataastaasang Dios, na siyang sumalubong kay Abra- ham sa pagbabalik na galing sa paglipol sa mga hari at si- ya'y pinagpala niya, Na siya namang binahagihan ni Abraham ng ikasangpung bahagi ng lahat (na kung sasay- sayin, una-una, siya'y Hari ng katuwiran, at saka Hari naman sa Salem, na sa makatuwid, ay Hari ng kapaya- paan; Na walang ama, walang ina, walang tandaan ng lahi, at walang pasimula ng mga araw ni katapusan ng buhay man, datapuwa't naging katulad ng Anak ng Dios), ay nanatiling saserdote magpakailan man. Nilaynilayin nga ninyo kung gaano ang kadakilaan ng taong ito, na binigyan ni Abraham, na patriarka, ng ikasangpung ba- hagi ng mga pinakamagagaling na samsam. At katoto- hanan ang mga sa anak ni Levi na nagsisitanggap ng katungkulang saserdote, ay mayroong utos na kumuha ng ikasangpung bahagi sa bayan ayon sa kautusan, sa makatuwid ay sa kanilang mga kapatid, bagama't ang mga ito ay nagsilabas sa mga balakang ni Abraham: Nguni't yaong ang talaan ng lahi ay hindi ibinibilang sa Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 139
kanila ay kumuha ng ikasangpung bahagi kay Abraham, at pinagpala yaong may mga pangako. Datapuwa't walang anomang pagtatalo ang mababa ay pinagpapala ng mataas. At dito'y ang mga taong may kamatayan ay tumatanggap ng ikasangpung bahagi; datapuwa't doon ay ang isa, na pinatutunayang nabubuhay. At sa makatuwid baga'y sa pamamagitan ni Abraham pati si Levi, na tuma- tanggap ng ikasangpung bahagi, ay nagbayad ng ikasang- pung bahagi; Sapagka't siya'y nasa mga balakang pa ng kaniyang ama, nang ito'y salubungin ni Melquisedec." (Hebreo 7:1-10) Ang talatang ito mula sa Hebreo ay isang komentaryo sa isang napaka-ikling talata mula sa aklat ng Genesis - "At si Melquisedec, na hari sa Salem, ay naglabas ng tina- pay at alak; at siya'y saserdote ng Kataastaasang Dios. At binasbasan niya siya na sinabi, Pagpalain si Abram ng Kataastaasang Dios, na may-ari ng langit at ng lupa: At purihin ang Kataastaasang Dios, na nagbigay ng iyong mga kaaway sa iyong kamay. At binigyan siya ni Abram ng ikasangpung bahagi ng buong samsam." (Genesis 14:18-20) Ang pinakadiwa ng istorya ay nang ang pamangkin ni Abraham na si Lot ay nasilo sa isang labanan ng nag-didigmaang mga hari. Siya ay nahuli, kasama ang kanyang sangbahayan, ang kanyang mga tagapaglingkod at ang kanyang mga kayamanan. Kaya inatake nina Abram at ng kanyang tatlong daan at labing-walong bihasang mga lingkod ang kalabang hukbo at bumalik dala ang lahat ng mga kayamanan, mga kababaihan at tao na hinuli mula sa mga hari ng Sodom, Gomora, Admah, Zeboim at Zoar. At ng kinatagpo siya ni Melquisedec, tumanggap si Abram ng isang pagpapala at binigyan ang 140 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
saserdote ng pinaka-kataas-taasang Dios ng ikasampung bahagi ng kabuuang nakubra. Ang pangyayaring ito ay ginamit ng may-akda ng Hebreo upang patunayan na ang pagka-saserdote ni Melchizedek ay mas mataas kumpara sa pagkasaserdote ng mga Levita. Nalalaman din namang ang mga Levita ay nagmula sa apo ni Abraham na si Jacob. Kaya ayon sa may-akda, nang si Abraham ay pinagpala ni Melchize- dek at nagbayad ng mga ikapu, inamin ng buong sangbahayan at lahi ni Levi ang kanyang higit na kagalingan. Ngayon, ano naman ang kinalaman nito sa argumentong sa atin ay nakaharap? Hindi na mabilang ang mga mangangaral na gumamit ng pangyayaring ito at ang talaan nito sa Bagong Tipan upang depen- sahan ang pagpapataw ng pag-iikapu sa kanilang kongregasyon. Ganito dumadaloy ang argumento - Mayroong ilan na magsasabi sa iyo na ang pag-iikapu ay hinihingi lamang sa mga Israelitang sumunod sa Kautusan ni Moises. Ngunit sinasabi sa atin ng Biblia na si Abraham ay nagbayad ng mga ikapu sa saserdote ng Dios bago pa ibinigay ang Kautusan kay Moises. Kaya nga, kung si Abraham ay nagbayad ng kanyang ikasampung mga bahagi bago pa man dumating ang Kautusan, katunayan lang na ang pag-iikapu ay mas malawak kaysa sa Kautusan at hindi kailanman isinawalang-bahala nuong ang Kautusan ay tinanggal na. Kung si Abraham, ang ama ng mga mananampalataya, ay nag- bayad ng kanyang mga ikapu, sigurado namang umaasa ang Dios na ang lahat ng nananampalatayang mga tao ay susunod sa kauga- liang iyan. Ngunit mayroong ilang mga kalituhang theolohikal sa paggamit kay Abraham bilang modelo at paunang-halimbawa sa pag-iikapu. Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 141
Una sa lahat, ito lang ang tanging halimbawa na si Abraham ay nag- bayad ng ikapu sa talang-buhay niya at hindi man lang siya nagbigay ng anoman mula sa kanyang sariling kayamanan. Binigyan niya si Melquisedec ng ikasampung-bahagi ng nakubra niya na kinuha niya mula sa nakalabang mga hari. Ang Kasulatan ay hindi nagsasabi sa atin na si Abraham ay kailanmang naghandog ng ikasampung bahagi ng kanyang sariling kayamanan sa sinomang saserdote kung saanman. Ito ay isang kaisa-isang pangyayari at sa teknikalidad ay hindi gumas- tos ng anuman dito si Abraham. Ang gumastos ay ang mga hari sa kapatagan ng Jordan. Pangalawa, sadya tayong gumagawa ng isang palaisipan kapag tayo ay nagsimula sa saligang ang mga uri ng pagsamba bago pa man dumating ang Kautusan ay automatikong may bisa para sa Iglesia. Ang pagsasakripisyo ng hayop ay ginawa na bago pa man ang Kau- tusan. Kahit na magsimula ka sa "mga panganay ng kaniyang kawan at ng mga taba ng mga yaon" ni Abel (Genesis 4:4) o sa handog na sinunog ni Noe na nanggaling "sa lahat na malinis na hayop, at sa lahat na malinis na ibon" (Genesis 8:20), ang dugo ng mga hayop ay dumaloy na bago pa man dumating si Moises sa Sinai. Kaya nga, magkabila mang dapat na isama natin ang lahat ng mga paraan ng pagsamba bago pa man dumating ang Kautusan o di kaya'y kina- kailangan nating gumawa ng ilang hermeneutikal na dahilan upang isama ang isa at isawalang-bahala ang isa. Ngayon, hayaan kong magsapantaha ako sa kasagutan ng aking mga katunggali sa pangalawang argumentong iyan. Sila ay kokontra, "Sinasabi sa atin ng Bagong Tipan na si Cristo ang panghuling sakripi- syo, pinalitan ang lahat ng dugo ng mga hayop na hindi naging sapat upang patawarin ang kasalanan. Kaya, ang pagsasakripisyo ng mga hayop ay pinawalang-bisa na ngunit ang pag-iikapu ay hindi." Ngunit iyan ay napakababaw na argumento. Ang pagsasakripisyo ng mga hayop ay isinang-tabi na sa kadahilangang ang Tipanang nangailan- gan nito ay isinang-tabi na. Nang itinatag ni Cristo ang Bagong Tipan, ang bawat elemento ng Kautusan ni Moises, kasama pareho ang pagsasakripisyo ng mga hayop at ang pag-iikapu, ay ganap ng iniangat 142 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
mula sa ating mga balikat. Hindi ito yaong pinawalang-bisa ang isa at ang isa nama'y hindi. Ito nga'y sa kadahilanan na ang buong tipanan ay tinanggal na sa kabuuan nito. Pangatlo, mula sa isang kontekstual na katayuan, ang talatang nasa Hebreo ay hindi isang sanaysay patungkol sa pag-iikapu sa Iglesia. Hindi iyan ang sentro nito o ang layunin man. Ito ay isang argumento na pumapabor sa higit na kataasan ni Cristo sa mga Levita. Ang mga pagbanggit sa ikasampung mga bahagi ni Abraham sa talatang ito ay sumusuporta lamang sa pangunahing aral na itinuturo. Pinapatu- nayan ng mga ikapu na kahit ang ama na si Abraham ay sumamba at pinagpala ng pagka-saserdote ni Melquisedec. Ngunit iyan lamang ang pangkalahatang pinatutunayan niyan. Ang gamitin ang talatang ito sa ibang pamamaraan ay ang magpataw ng ibang pakahulugan dito na hindi naman inintensyon ng orihinal na may-akda. At lubos na walang kahit anomang nasa talatang ito na nagtuturo patungkol sa pag-iikapu sa Bagong Tipan. Sa isang banda naman, aking aaminin na mayroon pang isang mas pekulyar na argumento na pumapailanglang mula sa talatang ito. Parang ganito ito - Malinaw na sinasabi sa aklat ng mga Hebreo na dito, ang mga taong namamatay ay tumatanggap ng mga ikapu. Ano pa kaya ang ibig ipakahulugan nito kungdi na ang Iglesia ng Bagong Tipan, na naririto na sa ngayon, ay nararapat din namang tumanggap ng mga ikapu? At ang mga ito'y dapat tinatanggap ng mga taong namamatay, tulad ko! Naririnig kitang tumatawa. Ngunit buong katapatang narinig ko ang eksaktong mga salitang iyan na ginamit ng isang mangangaral Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 143
na personal na nangolekta at ginastos ang mga ikapu ng kanyang kongregasyon. Ngunit ang talatang iyan sa Hebreo ay pinagkukum- para ang relihiyon ng ika-unang siglong Hebreo - ang "dito" - at ang palitan sa pagitan nina Abraham at ni Melquisedec - ang "doon." Ito'y walang kinalaman sa kasalukuyang Iglesia o sa mga ministro nito. Ngunit ipinapakita nito ang kahabaang kinailangang tahakin ng ilang mga tao kapag ang mga prioridad nila'y napag-halo-halo at iisipin "na ang kabanalan ay paraan ng pakinabang; mula sa mga ganya'y ilayo mo ang sarili mo." (1 Timoteo 6:5) † SINABI NI JESUS NA MAGBAYAD NG IKAPU Inaamin ko na sa tatlong pinaka-popular na argumento na nakapanig sa pag-iikapu, ang isang ito ang pinaka-magulo sa akin. Kinakailangan nito ng halos hindi maintindihang kawalan ng kontekstual na pananatili at ng katapatan sa pagpapaliwanag. Ngunit narinig ko na ang argumentong ito ng higit pa sa kaya kong bilangin. Sa iba't-ibang pamamaraan at balatkayo, ito'y palagiang dumadaloy ng ganito - Ang pag-iikapu ay isang prinsipyo ng Bagong Tipan, at maging si Jesus ay nagsabi na kailangan nating mag-ikapu. Nang Kanyang komprontahin ang isyu ng pag-iikapu sa aklat nina Mateo at ni Lu- cas, sinabi ni Jesus na huwag itong iwanang hindi nagagawa! At ta- lagang nararapat lamang na siguradong gawin ng Iglesia ang lahat ng sinasabi sa atin ni Jesus na gawin natin. Ibig kong sabihin, pa- paano nating tatawagin ang ating mga sarili na Iglesia ni Cristo Je- sus kung hindi tayo taos-pusong susunod sa Kanyang mga kau- tusan at gagawin ang nais Niyang gawin natin? Okay, ating basahin ang mga talatang naging batayan para sa pahayag na iyan. Sila ay magkatulad na mga pagsalaysay ng parehong pangyayari at sila lamang ang tanging dalawang lugar sa Kasulatan kung saan nagsaad si Jesus ng patungkol sa pag-iikapu. 144 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
"Sa aba ninyo, mga eskriba at mga Fariseo, mga mapag- paimbabaw! sapagka't nangagbibigay kayo ng sa ikapu ng yerbabuena, at ng anis at ng komino, at inyong pinababa- yaang di ginagawa ang lalong mahahalagang bagay ng kautusan, na dili iba't ang katarungan, at ang pagkahabag, at ang pananampalataya: datapuwa't dapat sana ninyong gawin ang mga ito, at huwag pabayaang di gawin yaong iba." (Mateo 23:23) "Datapuwa't sa aba ninyong mga Fariseo! sapagka't nag- bibigay kayo ng ikapu ng yerbabuena, at ng ruda, at ng bawa't gugulayin, at pinababayaan ninyo ang katarungan at ang pagibig ng Dios: datapuwa't dapat ngang gawin ninyo ang mga ito, at huwag pabayaan di ginagawa ang mga yaon." (Lucas 11:42) Ngayon, ating ilapat ang mga panuntunan sa pag-iinterpreta na ating natutunan kanina: Sino ang nagsasalita? Patungkol saan ang kanilang pinga-uusapan? At kanino sila nakikipag-usap? Numero Uno: Sino ang nagsasalita? Sinasabi sa atin ni Mateo na ito'y ang mga sariling pananalita ni Jesus. "Nang magkagayo'y nagsalita si Jesus sa mga karamihan at sa kaniyang mga alagad." (Mateo 23:1) Numero Dos: Patungkol saan ang sinasalita ni Jesus? Si Jesus ay naghahayag ng kapighatian "woe" laban sa mga mapagpaimbabaw dahil sa kanilang pagkabigong intindihin ang lalim at ang layunin ng Kautusan. Habang sila'y nagsikap sa bawat pasakit upang mapunang eksakto ang ikasampung bahagi ng kada anis at komino, nagdala ng Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 145
pasakit upang metikulosong mag-ikapu, sila'y nangabigong gawin ang mas mahalagang mga aspeto ng Kautusan - tamang paghatol, kahaba- gan at pananampalataya. Bilang resulta, itinuro ni Jesus na dapat nilang ginawa ang mas mahalagang mga aspeto habang hindi kina- lilimutan ang mga di-gaanong mahahalagang mga aspeto. Sa kontek- stong iyan, ang "pag-iikapu" ang "di-gaanong mahalagang aspeto." Numero Tres: Kangino nakikipagusap si Jesus?" Sa mga eskriba at sa mga Pariseo, ang mga tagapag-ingat at mga tagapagturo ng Kasulatan, na mga pinunong-relihiyon sa Jerusalem. Ngayon ating tingnan ang wikang ginamit ni Jesus habang nagpapahayag sa kanila - "Datapuwa't sa aba ninyo, mga eskriba at mga Fariseo, mga mapagpaimbabaw!" (Mateo 24:13, 14, 15) "Sa aba ninyo, kayong mga tagaakay na bulag..." (v. 16) "Kayong mga mangmang at mga bulag..." (v. 17, 19) "Sa aba ninyo, mga eskriba at mga Fariseo, mga mapag- paimbabaw!" (v. 23) "Kayong mga tagaakay na bulag..." (v. 24) "Sa aba ninyo, mga eskriba at mga Fariseo, mga mapagpapaimbabaw!" (v. 25) "Ikaw bulag na Fariseo..." (v. 26) "Sa aba ninyo, mga eskriba at mga Fariseo, mga mapag- paimbabaw!" (v. 27, 29) "Kayong mga ahas, kayong mga lahi ng mga ulupong..." (v.33) 146 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
Hayan ang konteksto! Iyan ay nagsasabi sa ating pareho kung kangino nakikipag-usap si Jesus at anong inisip Niya patungkol sa kanila. Kanya ring silang inilarawan ng ganito - Ginagapos nila sa mabibigat at mahihirap na pabigat ang mga tao, ngunit hindi man lang magbuhat ng sari ling daliri upang tulungan sila. (Mateo 23:4) Ginagawa nila ang kanilang mga gawain upang mag- pasikat sa mga tao. (v. 5-7) Sinasarahan nila ang Kaharian ng Dios laban sa mga tao. Hindi sila pumapasok at di rin namang pinapayagan ang kahit sinong makapasok. (v. 13) Kinukubra nila ang mga tahanan ng mga babaeng-bao. (v. 14) Gumagawa sila ng pagpapanggap ng kabanalan sa pag- papakita ng mahahaba at paulit-ulit na pananalangin. (v. 14) Magsisitanggap sila ng mas mabigat na parusa. (v. 14) - Kapag sila'y gumagawa ng bagong kasapi, ginagawa nila siyang makaibayo pang anak ng impiyernong tulad nila. (v. 15) Sila'y nanunumpang may kamangmangan, idinadamay ang Dios sa kanilang mga panunumpa at nabibigong tuparin ito. (v. 16-22) Sila'y metikuloso sa publikong pagpapakita ng kanilang pag-iikapu, sila'y nabigo sa mas mabibigat na aspeto ng kautusan - katarungan, habag at pananampalataya. (v. 23) Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 147
Sa kanilang pagkabulag-espiritual, sasalain nila ang lamok - ang pinakamaliit sa mga pagkukulang ng isang tao - at lulunok ng mga kamelyo. (v. 24) Ginawa nila ang panglabas na mga sarili nilang malinis, ngunit sila ay puno ng pangingikil. (v. 25-26) Tulad nila'y mga libingang pinaputi, malinis at magan- dang pagmasdan sa panglabas, ngunit puno ng mga patay na kalansay ng tao at ng lahat ng karumal-dumal. (v. 27) Sa panglabas ay nag-aanyong makatuwiran, ngunit puno ng pagpapaimbabaw at katalampasanan. (v. 28) - Sila ay mga anak ng mga yaong pumaslang sa mga propeta at magpupuno ng takalan ng kanilang mga ma- gulang. (v. 29-32) Sila'y hindi makatatakas sa kahatulan ng impiyerno. - Sila ay nagkasala sa pagbubo ng dugo ng lahat ng mga propeta ng Dios, simula kay Abel. (v. 34-36) Okay, ating pagsama-samahin ang mga ito. Si Jesus ay nasa kalagitnaan ng paghahayag ng mga kasumpaan at kapighatian laban sa mga mapang-imbabaw na namuno sa Israel. At sa kalagitnaan ng Kanyang pag-litanya sa kanilang mga kasalanan ay nasabi Niyang sila'y nag-ikapu, ngunit sila'y nabigo sa lahat ng mabibigat na aspeto ng Kautusan. Ngayon, dalangin kong sabihin mo sa akin, papaano nating ila- lapat ang mga pagsaway at ang hayagang paghatol para sa "lahi ng mga ulupong" at ilalapat rin ito sa Iglesia ng Bagong Tipan? Ito ang pinaka-depinisyon ng baluktot na pagsunod sa konteksto. Malinaw na hindi nakikipag-usap si Cristo sa Iglesia. Bagamang ang mga salitang ito ay naitala sa Bagong Tipan, sa kasaysayan ito'y naganap bago dumating sa Kalbaryo. Ang Bagong Tipan ay hindi pa pinangyayari. Hindi pa siya naibayubay sa krus. Ang Iglesia ay wala pa. Kailangang pang mamahay ng Banal na Espiritu sa mga nahirang at pasibulin ang Katawan at Kasintahan ni Cristo. Ang simpleng katotohanang ang mga salita ni Cristo ay natagpuan sa Bagong Tipan - isang literaryong 148 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
dibisyon - ay hindi nangangahulugang na ito'y automatik na naipataw na sa Iglesia ng Bagong Tipanan. Sa anong kamangha-manghang baluktot na piraso ng maling lohika na maikakatuwiran natin ang pagpapataw ng mga salita sa Katawan ni Cristo, mga salitang sinambit ni Cristo bilang paghatol laban sa patungo-sa-impiyernong mga mapag-imbabaw? Anong kaguluhang-pangunawa ng teksto ang nagpahintulot sa ganyang klase ng kaisipan? O ating kuhanin ito sa ibang paraan. Kung tayo ay pahihintu- lutang kumuha ng isang pangungusap na labas sa konteksto - "data- puwa't dapat sana ninyong gawin ang mga ito, at huwag pabayaang di gawin yaong iba" - na si Cristo ay nagsalita sa mga Pariseo at iginapos ito sa kunsensya ng mga nahirang sa Bagong Tipanan, kung ganito eh di malaya na sa kahit anumang uri ng pagpapaliwanag patungkol sa lahat ng sinabi ni Jesus patungkol sa mga Pariseo. Ang ibig kong sabihin, kung hindi tayo makahahanap ng nakabatay-sa-Kasulatan na garantiya sa pagkuha lamang ng isang pangungusap na ito at ipapataw ito, tayo'y mapipilitang kuhanin ang lahat ng pagtatamang pangu ngusap na ginawa ni Jesus sa mga Pariseo at gamitin ang mga ito sa Iglesia. Kung ang Kanyang mga salita sa Mateo 23:23 ay maipapataw sa Iglesia, gayundin namang nararapat na ipataw ang Kanyang mga salita sa Mateo 23:24. Kaya narito ang ilang pangunahing mga halim- bawa mula sa listahan sa itaas, nagmula lahat sa kaparehong kabanata, nanggaling sa parehong pananalita ni Jesus - Huwag susunod sa mga gawa ng mga banal, sapagkat sila'y nagsasalita ngunit hindi ginagawa! (Mateo 24:3) - Sinasarahan ng mga banal ang Kalangitan laban sa mga tao! (v. 13) Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 149
Ang mga banal ay nagsasagawa ng mapagpanggap at mahahabang mga panalangin kaya't sila'y magsisi- tanggap ng mas mabigat na parusa! (v. 14) Ang Iglesia ay gumagawa ng mga kasapi at ginagawa silang mga anak ng impiyerno! (v. 15) Nakuha mo na ang pagsasalarawan. Kung hindi ka mapalagay sa mga pangungusap na nangasa itaas, gayundin naman sa ideya na ang paghatol ni Jesus para sa mga tradisyon ng mga Pariseo ay dapat ipangaral sa Iglesia bilang isang pambubuyo para mag-ikapu. Kina- kailangan mong ilapat sa Iglesia ang lahat ng mga pagtutuwid at mga paghatol ni Jesus sa talatang ito, o dapat na mapagtanto mo na wala sa mga ito ay naangkop. Gawin nating malinaw ito. Kailangan bang mag-ikapu ng mga Pariseo? Oo, walang pasubali. Sila ay nasa ilalim ng Kautusan ni Moises at lubos na kinakailangang magbayad ng kanilang ikasampung mga bahagi. Sinunod dapat nila ang buong kurso ng Kautusan, ka- sama ang katarungan, habag at pananampalataya, habang hindi pina- babayaan ang kanilang mga ikapu. Ngunit ng sinalita ni Jesus ang mga salita Niya ng paghatol, ang Kanyang Iglesia ba - ang Kanyang kata- wan at kasintahan - ang nasa Kanyang isipan? Syempre naman hindi. At lubos na wala tayong karapatan o permiso na ipataw ang Kanyang mga salita, na naka-direkta sa mga ulupong at mga ahas, sa Iglesia upang makalikha ng isang theolohiya ng pag-iikapu na kailanman ni minsa'y hindi tinangkilik ni Jesus. Ang Iglesia, lagyan ng mariing punto dito, ay wala sa ilalim ng Kautusan ni Moises. Ang Iglesia ay hindi naigapos ng kautusan na mag-ikapu. Nang ipinako ni Cristo ang Kautusan sa Kanyang krus at pinawi ito, ang Iglesia ay napalaya mula sa kasulatan ng mga ordinan- sang laban sa atin (Colosas 2:14). At ang pangangailangang isang-tabi ang ikasampung bahagi ng lahat ng ating kasaganahan upang pang- sustento ng mga Levita ay naglaho katulad ng kasiguraduhan ng pagkalaho ng kasaserdotehan ng mga Levita. 150 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
Ang mga kasumpaan at mga pagpapala ni Malakias ay hindi nakabitin sa ulunan ng Iglesia ng Bagong Tipan. Ang handog ni Abraham kay Melquisedec ay hindi nagtatakda o nag-uutos ng isang Bagong Tipang sistema ng pag-iikapu. At ang hayagang pagsaway ni Jesus sa mga Pariseo ay siguradong hindi batayan upang ipataw ang isang obligasyon ng Lumang Tipan sa tinubos at inibig na Kasintahan ni Cristo. † ANG PABIGAT NA PAGKAALIPIN Minsan, ang pagsisikap para hikayatin ang pag-iikapu sa kanilang mga kongregasyon ay nagsisikap sa mga tao na gumawa ng tunay na na- kakapangilabot na mga pahayag. Kanilang pinagpapantay ang pag- iikapu at ang kaligtasan, katulad ng siping ito - Kung hindi mo ipagkakatiwala sa Dios ang iyong wallet, hindi mo tunay na pinagkakatiwalaan ang Dios. Ang pag-iikapu ay isang magandang sukatan ng iyong pananampalataya. Kung hindi ka nagbabayad ng iyong mga ikapu, isinumpa ka na ng Dios at ika'y patungo na sa Impiyerno. Walang biro, narinig ko ng isinigaw iyan ng isang lalaki sa pulpito. Oo naman, kung ang kaligtasan ay nakasalalay sa anomang gawin natin, anomang aksyong ating ganapin, o anumang legal na pangangailangang ating tinutupad, kung gayo'y ating sinasabihan ang Dios na hatulan tayo batay sa ating personal na katuwiran at ka- husayan. At tayo'y nasa isang seryosong panganib kapag tayo'y nali- gaw sa daang iyan. Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 151
Sa kanyang sulat sa mga taga Galacia, nakipagtalo si Pablo na ang biyaya at mga gawa ay hindi maaaring maghalo. Dumating sa Galacia ang mga bulaang mga "kapatiran" upang tiktikan ang kalayaang ipinangaral ni Pablo. Ang mga Hentil na mga pinagbago ay nahalinang mapasailalim sa ilang mga aspeto ng Kautusan, tulad ng pagtutuli. Ngunit masidhing nakipagtalo si Pablo na ang sinomang nagsimulang pababa patungo sa daan ng sariling-pagmamatuwid sa pamamagitan ng Kautusan ay kinakailangang gawin ang kabuuan ng Kautusan. Hindi na sila nadadamitan ng biyaya. "Oo, pinatotohanan kong muli sa bawa't taong tumatang- gap ng pagtutuli, na siya'y may kautangang tumupad ng buong kautusan. Kayo'y hiwalay kay Cristo, kayong nan- gagiibig na ariing-ganap ng kautusan; nangahulog kayo mula sa biyaya." (Galacia 5:3-4) Ang kaparehong argumento ay maaaring gawin kung patungkol sa kung papaano ang ikapu ay itinuturo. Kung ito'y ipinirisenta bilang isang pangangailangan, batay sa Kautusan ng Lumang Tipan (ang tanging Kasulatan kung saan ang pag-iikapu ay itinuro), kung gayo'y ang sinomang naghahanap na ariing-ganap ang kanyang sarili sa harapan ng Dios sa pamamagitan ng kanyang pagkiling sa prinsipyo ng pag-iikapu ay isang may pagkakautang sa buong Kautusan at "nangahulog mula sa biyaya." Iyan ay malupit, alam ko. Ngunit iyan mismo ang pinagsisikapang sabihin sa atin ni Pablo. Dapat natin maintindihan ang ating kalayaan kay Cristo, na umaabot patungo sa lahat ng aspeto ng ating mga buhay, kasama ang ating pagbibigay. At hindi natin hahayaang ilagak ng sinomang tao ang pabigat ng pagka- alipin pabalik sa ating mga leeg. "Sa kalayaan ay pinalaya tayo ni Cristo: magsitibay nga kayo, at huwag na kayong pasakop na muli sa pamatok ng pagkaalipin." (Galacia 5:1) 152 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
Iyan ang kabuuang ibig-sabihin ng kalayaan. Tayo ay iniligtas ng biyaya sa pamamagitan ng pananampalataya. At ang Iglesia na itinatag at pag-aari ni Cristo Jesus ay pinalaya mula sa mga manganga- ral at "bulaang mga kapatiran" na nagnanais na igapos tayong muli. Isang huling punto na may kinalaman sa pag-iikapu: pang- karaniwan nang mapakinggan ang mga mangangaral sa parehong panig ng debateng ito na magwakas ng ganito - Kung sampung porsyento ang pamantayan sa ilalim ng Lumang Tipan na hindi naman nakapagbigay ng tunay na kaligtasan, dapat bang ang pamatayan para sa Bagong Tipan ay kulang pa dito? Tingin kong iyan ay isang makabuluhang punto. Ngunit iyan ay nananatiling isang bagay ng kunsensya sa pagitan ng indibidwal na mananampalataya at ng kanyang mga paniniwala. Kung anomang maaari ang aking paniniwala ay baka hindi naman sa iyo. Dapat na ikaw at ang Dios ang magbuno sa mga detalyeng iyan. Aakayin ka Niya sa pamamagitan ng Kanyang Espiritu upang matagpuan ang tamang antas para sa iyong pagbibigay. At kung ika'y nagtakda na magbibigay ka ng sampung porsyento ng iyong sahod, iyan ay tama at mabuti. Kung iyan ang ipinasiya mo sa iyong puso, kung gayo'y tama iyan sa iyo at nasisiyahan ang Dios. Ang ilang mga tao'y magbibigay ng higit pa riyan at ang iba nama'y kulang pa diyan. Muli, iyang ang buong kahulugan ng kalayaan. Kaya nga kainin mo ang iyong ikapu. Ngunit magbigay ng masagana sa Dios at sa Kanyang gawain ayon sa iyong ipinasiya sa iyong puso. Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 153
IKAWALONG KABANATA ANG KALAYAANG MAGBIGAY Hindi tayo pinalaya ng Bagong Tipan sa obligasyong magbigay, upang magsakripisyo, upang sumamba ng may pasasalamat. Ngunit, pi- nalaya nga nito tayo para magbigay. Ito ay nagpalaya sa atin, sa kauna- unahang pagkakataon ng nabunyag na kasaysayan ng Dios, upang magbigay sa Dios. Ito ay isang ganap na natatanging tapyas ng Bagong Tipan. Hayaang ipaliwanag ko ang aking ibig sabihin. Sa ilalim ng Lumang Tipanan, ang isang tao'y maaaring mag- dala ng kanyang mga ikapu sa mga bahay-imbakan, unang-bungang mga handog ng bawat kasaganahan, mga handog para sa kasalanan, mga handog na sinunog, mga handog na niluglog, mga handog na ibinigkis, mga handog na inumin, mga handog na pagkain at mga handog para sa kapayapaan. Maaari siyang patuloy at walang humpay na magdala ng di mabilang na mga hayop, di mabilang na mga sak- ripisyo at mga ilog ng dugo, kada taon sa tabernakulo. Ngunit kapag siya'y natapos na, itinuring na hindi pa siya nakapagbigay ng anopaman. Ang lahat ng kanyang dinala ay kinailangan. Ito'y sa pasimula pa man ay sa Dios na at kinailangan ng Dios ang bawat piraso nito. Walang pagbibigay, tanging obligasyon lang. Kaya nga iyan ang dahilan kung bakit nagsama ang Dios sa Kautusan ng isang kusang handog (freewill offering) na maaaring dalahin ng isang tao - at tanging madadala pagkatapos lamang - na kanyang maganap ang lahat ng obligasyong mga sakripisyo. Ngunit kahit na ang handog na iyan ay partikular; hindi makapagdadala ang mga Israelita ng kahit anomang naisin nilang piliin - "Salitain mo kay Aaron at sa kaniyang mga anak, at sa lahat ng mga anak ni Israel, at sabihin mo sa kanila, Si- noman sa sangbahayan ni Israel, o sa mga taga ibang ba- yan sa Israel, na maghahandog ng kaniyang alay, maging anomang panata nila, o maging anomang kusang handog nila, na kanilang inihahandog sa Panginoon na pinaka- 154 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
handog na susunugin; Upang kayo'y tanggapin, ang in- yong ihahandog ay lalaking hayop na walang kapintasan, sa mga baka, sa mga tupa, o sa mga kambing. Datapuwa't alin mang may kapintasan, ay huwag ninyong ihahandog; sapagka't hindi tatanggapin sa inyo." (Levitico 22:18-20) Kahit na sila'y magbigay ng anomang kanilang naisin, sila'y hindi pinayagang magdesisyon sa kanilang mga puso kung ano ang kanilang dadalahin. Walang kalayaan sa pagbibigay sa sistema ng mga Levitico. At di kalauna'y nayamot ang Dios sa ganyang sistema. Hindi lamang na ito'y nabigong magligtas ng sinoman, ito'y nabigong big yang kasiyahan ang pagkamuhi at ang paghatol ng Dios. At sa wakas nga'y itinakwil ng Dios ang sistemang iyan. "Aking kinapopootan, aking hinahamak ang inyong mga kapistahan, at hindi ako malulugod sa inyong mga tak- dang kapulungan. Oo, bagaman inyong ihandog sa akin ang inyong mga handog na susunugin at mga handog na harina, hindi ko tatanggapin; ni akin mang kalulugdan ang mga handog tungkol sa kapayapaan na inyong mga matabang hayop. Ihiwalay mo sa akin ang ingay ng iyong mga awit; sapagka't hindi ko didinggin ang tinig ng iyong mga biola. Kundi bumugso ang katarungan na parang tubig, at ang katuwiran na parang malakas na agos." (Amos 5:21-24) Ngayon, bakit hindi nakapagbigay ng kaluguran sa Dios ang mga pista at ang mga handog ng Israel? Sapagkat iniwan nila ang Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 155
pagsamba sa Nag-iisa at Tunay na Dios. Sila'y sumunod sa ibang mga dios at mga idolo. Gayunpaman, sila'y nagpatuloy ng mga sakripisyo kay Jehovah kasabay ng iba pang mga anyo ng kanilang pagsamba. Dinala nila ang iniutos at ang mga kinailangang mga sakripisyo, ngunit tinanggihan ng Dios na tanggappin ang mga ito. Kaya may- roong isang prinsipyo na dapat na pulutin mula sa lahat ng mga ito - Ang Dios, bilang Dios, ay walang pangangailangan at hindi natin siya pinagyayaman sa ating mga handog. Ngunit kinakailangan tayong magbigay upang perpektuhin ang ating pagsamba. Ang puso ng nagbibigay ang nagpapasya ng halaga ng kaloob at ang pagtanggap ng Dios ng kaloob na iyon. Hindi ang halaga ng kaloob ang importante. Kundi ang espiritu at ang saloobin ng nagbigay ang importante. Maaaring dalahin ng Israel ang bawat sakripisyong idinemanda ng Kautusan ng Dios ngunit tinatalikuran sila ng Dios dahil sa ang kanilang mga puso ay hindi tama sa Kanyang harapan. Hindi Niya kailangan ang kanilang mga sakripisyo. Kailangan nilang magsakri pisyo. Alam mo bang walang talata sa Biblia na nangabasang, "Minamahal ng Dios ang indibidwal na nakapagdadala ng mga sakripisyong nireseta ni Moises." Ito'y hindi masayang bagay. Ito ay paulit-ulit na sistema ng mga pangangailangang dinisenyo upang dalahin ang Israel sa pagkakatanto na sila'y nagkasala laban sa Dios. At kinailangan ng kasalanan ang dugo. Kinailangan ng kasalanan ang kamatayan. Gaya ng sinabi ni Pablo, "Sapagkat ang kabayaran ng kasalanan ay kamatayan." (Roma 6:23) Ang kautusan ay isang tagapagturo, dinisenyo upang ihatid sila sa kanilang Tagapagligtas, na ang Kanyang minsang-pangkalahatang sakripisyo ay sapat na para sa kapatawaran ng kanilang mga kasalanan at sila'y aariing-ganap magpakailanman sa mga konseho ng Langit. Ang mga sakripisyo ay para sa kanilang mga kapakanan, hindi para sa Dios. Ngunit hindi ito naunawaan ng Israel at naniwala na ang ka- matayan ng mga toro at ng mga kambing ay talagang nakapagdala ng kanilang mga pagsalangsang at nakapaglinis ng kanilang kalikuan. At 156 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
sa pagkayamot sa kanilang mga pagkakamali at katigasan ng mga ulo, nilayuan sila ng Dios at tumangging tanggapin ang pinakabagay kung saan mayroon silang kapalagayang-loob. Ngunit! - Nang si Cristo'y namatay, buong katunayang binigyan ng kasiyahan ang poot ng Dios na Pinakamakapangyarihan, pinalugod ang makatuwirang paghatol ng makapangyarihan-sa-lahat, ang dugo ng mga hayop ay hindi na kinailangan. At isang Bagong Tipanang relasyong nakabatay sa biyaya sa pamamagitan ng pananampalataya sa Kanyang natapos na gawa ang naitatag. At ang pagbibigay ay naging posible. Sa kauna-unahang pagkakataon, nasiyahan sa kamatayan ng Kanyang Anak, ang Dios ay nagbukas ng dati-rati'y hindi nalalamang lugar ng pagsamba at pagpapasalamat. Walang kinakailangan, walang puwersahan o pagbabanta ng karahasan, binuksan ng Dios ang Kan- yang puso upang tumanggap ng mga handog ng pagmamahal at pagsamba na dinala ng Kanyang mga tao sa harapan Niya. Hindi lamang na ang Kanyang nananahang Espiritu ay bi nigyan tayo ng kakayahang magbigay para sa ikaluluwalhati Niya, ngunit Siya'y naglaan din ng mga pamamaraan, kabuhayan at ng mga bagay. Mula sa mga bagay na iyan ating dinadalhan Siya ng mga kaloob at minamahal Niya ang taong nagdadala ng kanyang probisyon pabalik sa Kanya na may kasiyahan. Siya ang naglalaan ng mga ka- paraanan at ng gantimpala. Iyan ay tunay na kamangha-mangha. Ang tunay na kalayaan, ang dalisay na kalayaan, ang kalayaan ng kunsensya - ang mga konseptong ito ay hindi matatanggal at nakadikit na sa Bagong Tipanan. At ang bawat aspeto ng Bagong Tipan ay kailangang umaninag ng kalayaang mayroon tayo kay Cristo. Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 157
Tayo ay may kalayaan mula sa pagka-alipin, kalayaan mula sa pagka- takot, kalayaang magdiwang at sumamba sa Espiritu at Katotohanan. At mayroon tayong kalayaang magbigay ayon sa pasya ng ating mga puso. Mayroon tayong kalayaang magdala ng mga kaloob sa Banal na Dios, may pagkaka-alam na tinatanggap Niya ang ating mga kaloob ng pagpapasalamat at ng pagsamba. Tayo ay may kalayaang nagmumula sa pagkaka-alam na tayo at ang ating mga kaloob ay tinanggap sa batayan ng natapos na gawain ni Cristo. At mayroon tayong kasiyahan na nagmumula sa pagkaka-alam na iniibig tayo ng Dios habang tayo'y nagbibigay. Iyan, sa mahaba ng kalayuan, ang naging kulang na elemento sa ating theolohiya ng pagbibigay. Ang kasiyahan sa pagbibigay ang dapat nating maging inspirasyon upang magbigay ng may kasaga- nahan. At ang pagkakatanto na tinatanggap ng Dios ang ating mga kaloob ang dapat maging higit na dahilan upang magdiwang at sumamba. Isa sa pangunahing theolohikal na konsepto na aking pinapagal na maihayag sa lahat ng makikinig ay na ang layunin ng kaligtasan ay ang pagluluwalhati ng Dios sa Kanyang Sarili. Sa ibang salita, nilulu- walhati ng Dios ang Kanyang sarili sa kaligtasan ng Kanyang mga tao. At Siya ang naglalaan ng lahat ng kakailanganin upang ganapin ang kaligtasang iyan - mula sa perpektong pagtutubos hanggang sa Banal na Espiritu, "na Siyang patotoo sa ating mana" (Efeso 1:14). Ibinigay din Niya ang lahat ng kakailanganin para sa ating ganap na pagpapabanal - mula sa pananahang puwersa ng Espiritu hanggang sa ipinataw na katuwiran ni Cristo. Inilaan din Niya ang lahat ng kakailanganin para sa ating seguridad, sa ating kalayaan, sa ating pagtitiwala, sa ating proteksyon, sa ating pagasa at sa ating katayuan sa walang hanggan. Ang kaparehong bagay ay kumakapit na tunay sa ating pagbibi- gay. Talaga ngang nagbigay na ang Dios ng lahat ng kakailanganin upang Siya ay mabigyan mo ng kasiyahan, upang mapasalamatan Siya at upang sambahin Siya. Binigyan ka na Niya ng sapat na panustos - walang halaga kung gaano mang karami o kaunti ang mayroon ka - 158 Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan
upang magdala ng mga kaloob na papailanglang tungo sa Langit tulad ng isang mabangong samyo. Inilagay ka Niya sa katawan ng sa gayo'y maipamahagi mo ang iyong kasaganahan sa iba, binibigyan sila ng dahilan upang ipanalangin ka at magpasalamat sa Dios. Kanyang sinabi na sa iyo kung papaano Siya pasisiyahin at kung gaano Niya minamahal ang masayahing saloobin ng pagbibigay. Ang susunod na hakbang, aking kaibigan, ay sa iyo. Isang Gabay ng Pagbibigay sa Bagong Tipan 159