Librong Pang Kulayan Tungkol sa Epilepsy Ni Mia Borzello Inilipat na wika ni Butch Reynoso
Ang aking sombrerong nagiisip ay isang librong pang kulayan pang bata tungkol sa epilepsy, Ito ay sakit sa utak ng tao, bata o matanda. Ito ang pinaka madali at pinaka masayang gawain para maintindihan ng bata at ang familia nya ang ibig sabihin ng epilepsy. Itong libro ay makakatulong sa mga bata sa mga bansa na hindi pa nakakaintindi kung ano ang epilepsy. Ang hindi nararapat na panghuhusga sa mga taong may kapansanan o kalagayan na epilepsy ay nananatili pa rin sa ating mamamayan. Inaasahan ko na sana itong librong ito ay makatulong sa mga batang pasyente at bigyan sila na edukasyon at suporta sa ating komunidad ng epilepsy. Kay Zack at Annika, Pinakabatang myembro ng ating neuroscience laboratoryo. Binigyan nyo ako ng inspirasyon. At sa magandang utak natin. Ako ay humahanga sa inyo.
Kamusta! Ang pangalan ko ay Ella. Ito ang mga matalik kong kaibigan si Jon-Jon at si Dot!
Kapag kami mag kasama palagi kami masaya. Gusto naming mag laro sa park. Mahilig si Dot mag rollerblade. Bilis Dot bilis!
Si Jon-Jon at ako mahilig mag karera. Sya ay mabilis. Habulin mo ako Ella! Isang araw, Nung nag kakarera kami sa paligid ng park, may nangyari.
Si Jon-Jon biglang nahulog at nangisay. Tinawag namin sya pero walang sagot at walang imik. Jon- Jon! Si Dot tumabi kay Jon-Jon habang tumatakbo ako para hanapin ang nanay nya. Tumawag ang nanay nya sa hospital para makita nila si Dr. Syd.
Kapag nag punta ka ng hospital maraming klaseng doktor. Doktor ng mata, paa at puso at marami pang iba. Ang doktor na nag aalaga sa atin at nag aral tungkol sa utak ang tawag ay neurologist parang si Dr. Syd.
Alam mo ba kung ano ang itsura ng utak? Subukan mo iguhit dito.
Yun ginuhit mo ganito ba ang itsura?
Ito ang pinaka madali at mabilis sa pag guhit ng utak sa dalawang hakbang.
Frontal Lobe 1 Temporal Lobe Ang utak ay gawa sa apat na lugar. 2 4 Parietal Lobe 3 Occipital Lobe
Ang utak ay madaling tignan sa labas pero sa loob mahirap unawain. Sa ilalim ng utak may 100 bilyon neurons. Ang Neurons ay espesyal na cells sa loob ng utak. Ang importante parte ng neurons ay naka tatak sa ilalim nito. Ito ay: Dendrite Axon Hillock Soma Axon Terminal button
Ang neurons natin ay nagsasalita sa isat isa; Nag dadaldalan sila sa buong katawan natin ngayon. Pero hindi sila nag sasalita na parang tayo at hindi sila gumagamit ng telepono. Ang neurons sa loob ng utak natin ay nag sasalita sa isat isa sa gamit ng elektrikal signals. Kapag ang neurons ay kumikilos ng sabay sabay, ang utak ay gumagawa ng senyas o mensahe.
Ang utak natin ay palagi nag tatrabaho kahit na kapag tayo tulog. Itong senyas o mensahe na galing sa loob ng utak natin ay tumutulong sa atin sa araw araw at hindi natin alam na ito ay nangyayari. Ito ay tumutulong sa atin para kumain, magbasa, magguhit, tumakbo at maglaro. Itong senyas o mensahe na galing sa utak ay hindi palagi mag kasama mag trabaho. Alam mo ba kung ano ang mangyayari kapag nagulo at na sagabal ito? Ang tawag. Mangingisay. Kapag ang tao maraming sumpong ng mangisay ang tawag "epilepsy" May karamdaman/kaguluhan ang utak.
Ang Doktor ay gumagamit ng espesyal na aparato para makita nila ang senyas o mensahe ng galing sa utak ng pasyente.
Ang tawag sa aparato na ito ay EEG na sombrero. Gusto kong tawagin ito na Sombrerong nagiisip! Ginagamit ito ng neurologist para ma rekord yun tinatawag nilang electroencephalogram o para umikli ito ang tawag EEG. Itong sombrero na ito ay mukhang ordinaryo kung titignan mo sa labas, pero itong tuldok tuldok na sombrero na ito ay pwedeng gumawa ng kagulat gulat ng mga bagay sa utak! Ngayon araw, Ma rerekord ang aktibidad ng utak ni Jon-Jon. Ito ay importante na aparato para sa doktor dahil tumutolong ito sa pagsubok para sa epilepsy. Salamat sa sombrerong nagiisip, Hindi lang ito makakaintindi mabuti sa karamdaman ng utak katulad ng epilepsy, kundi pati na rin ang mga nagagawa ng utak natin na kamangha-mangha katulad ng pagiisip natin.
Suot natin yun sombrero kay Jon-Jon para mag simula na ang pagsusubok.
Si Ella may suot rin! Huwag kang mag alala, Hindi ka masasaktan.
Ayan ang senyas na galing sa utak ni Jon-Jon sa telebisyon! Kahit na marami yun baluluktot na linya marami ito nasasabi. Pag tinignan mo yan. Alam namin kung si Jon-Jon ay gising, kumakain, natutulog o kaya susumpungin ng mangisay. Nung nahulog si Jon-Jon, nangisay sya, Yun Electrikal signal nya sa utak ay nag ka litolito. Madalas yan ang dahilan para yun tao mangisay o kinukumbulsyon. Yun ang nangyari kay Jon-Jon. Yun pangkat ni Dr. Syd maaari pag aralin yun mga linya na baluluktot sa aparato para malaman nila kung si Jon-Jon may epilepsy at kung mag kakaroon sya ulit sa mga darating na panahon.
Nung ilan araw na nakalipas tumawag si Dr. Syd at sinabi nya na si Jon-Jon ay may epilepsy. Sinisigurado ni Dr. Syd na magagawa pa rin nyang mag laro at ipatuloy yun mga bagay na ginagawa nya. Ang mga tao na may epilepsy ay parang tao rin, 50 milyon na katao sa buong mundo may epilepsy!
Si Jon-Jon ay nasa mabuting kamay nung pangkat ni Dr. Syd para alagaan sya. Ang mga kaibigan at familia ay makakatulong rin. Kung matututunan nila kung ano gagawin kapag si Jon-Jon ay nangingisay. Ito ang mga gagawin: Ang sumpong ng epilepsy ay pabiglabigla na nangyayari. Kalma ka lang. Alokin ng tulong at suporta Huwag mag lagay ng kahit anong bagay sa tabi o sa loob ng bunganga Ayusin mo sya para maginhawa sya at itagilid. Pag Kumikisay, Unang pagtulong Maging mabuting kaibigan. Pansinin sa relos kung gaano katagal syany nangingisay hangat matapos. Kung ang pangingisay nya ay lumampas ng limang minuto o kung may kagipitan ang kalagayan tumawag ng ambulansya agad.
Maraming tao may epilepsy. Ang ibig sabihin nito ay sa bawat oras pwede syang sumpungin ng epilepsy. Huwag mag alala, Itoy ay pangkaraniwan. Ang mga taong may epilepsy ay parang tao rin tulad natin.
Sa katunayan, Ang epilepsy ay isa sa mga pinaka matandang karamdaman. Maraming larawan pang kasaysayan nagtiis sa karamdaman na ito pero hindi sila pinigilan gawin yun mga pambihirang mga bagay na ginagawa nila, tulad ng manunulat, musikero, at mga siyentipiko...At walang makakapigil! Albert Einstein (1879-1955) Aleman na physicist Lil Wayne (1982 - present) Amerikanong Rapper Charles Dickens (1812-1870) Ingles author
Ang may karamdaman na epilepsy hindi ka mapipigilan makipag laro ng luksong lubid sa mga kaibigan.
Ang may karamdama na epilepsy hindi ka mapipigilan kumanta ng mga paborito mong mga kantahin!!
Ang may karamdaman na epilepsy hindi ka mapipigilan mag laro ng soccer at bumarkada sa mga kaibigan! Hinding hindi ka mapipigilan nito na mag saya.
Ngayon marami ka ng alam tungkol sa epilepsy, yun utak at paano alagaan ang kaibigan mo kapag may sumpong sya na mangisay! Utak natin rocks!
Maraming alamat at hindi maintindihan ng mundo ang epilepsy. Halimbawa, akala ng tao pag sinumpong ka ng epilepsy malulunok mo ang dila mo. Ito ay hindi totoo. Marami rin tao naniniwala na ang epilepsy ay gawa gawa ng demonyo. Sauulit, Hindi ito totoo. Tulungan mo kami palitan ang mga alamat na ito at palitan natin ng katotohanan sa pag babahagi nito sa mga kaibigan nyo.
Simula Katapusan
Kulay ube ang opisyal ng kulay ng epilepsy. 26th ng Marso ay kulay ube day,. Ito ay espesyal na araw sa mundo para ipagdiwang ang malay natin sa epilepsy. Kulayan ang laso na kulay ube.
Kaya natin itaas ang malay natin araw araw para suportahan ang familia at kaibigan na mayroon epilepsy at pagbabahagi natin yun mga natutunan natin sa atin mga paligid. Sumali sa pangkat! Mabuhay!!!