Volume 02 Issue 01 | February 2024 Article 4 E- ISSN: 2980-4760 P- ISSN: 2980-4752 DOI: Pananalig sa Papel ng Suwerte at Malas: Ang Ligaya ng Lotto sa Pag-asa ng mga Pilipino Ailyn C. Clacio Master of Arts in Teaching Filipino Language, Camarines Norte State College-Paaralang Gradwado Camarines Norte, Philippines Marites T. Estabaya marites.estabaya@deped.gov.ph Master of Arts in Teaching Filipino Language, Camarines Norte State College-Paaralang Gradwado Camarines Norte, Philippines International Journal of Multidisciplinary Educational Research and Innovation is an international peer-reviewed academic journal that highly values the importance of developing knowledge in multidisciplinary educational and innovative research. The journal's scope is broad, with the goals of disseminating information and providing a place for discussion, theoretical inquiry, practical applications, research discoveries, and experimentations in the field of education. Recommended Citation Clacio, A. & Estabaya, M. (2024). Pananalig sa Papel ng Suwerte at Malas: Ang Ligaya ng Lotto sa Pag- asa ng mga Pilipino. International Journal of Multidisciplinary Educational Research and Innovation, 2(1), 44-62. Authors retain copyright. Articles published under a Creative Commons Attribution 4.0 (CC-BY) International License. This license allows this work to be copied, distributed, remixed, transformed, and built upon. An appropriate attribution is given, a link is provided to the license, and changes made are indicated. 44 Published by IJMERI, Saint Joseph College, Southern Leyte, Philippines Website: This is an open access article under the CC BY license
ORIGINAL ARTICLE PANANALIG SA PAPEL NG SUWERTE AT MALAS: ANG LIGAYA NG LOTTO SA PAG-ASA NG MGA PILIPINO Ailyn C. Clacio1, Marites T. Estabaya2 12Camarines Norte State College-Paaralang Gradwado, Camarines Norte, Philippines ABSTRAK Received: November 2023 Revised: December 2023 Accepted: January 2024 Available: February 2024 Ang layunin ng artikulong ito ay tuklasin ang konsepto ng pag-asa ng mga Pilipino sa suwerte sa pamamagitan ng pagtaya sa lotto. Tatalakayin ditto ang kahulugan ng mga paniniwala at saloobin ng mga Pilipino tungkol sa kapalaran at kayamanan, lalo na sa konteksto ng pagtaya sa lottery. Tinalakay din sa artikulo ang kahalagahan ng sikolohiyang Pilipino sa pagsusuri ng pag-asa ng mga Pilipino sa suwerte at lottery. Layunin ng artikulong ito na: (1) Malaman ang epekto ng paniniwala sa suwerte at malas sa pagtaya sa lotto sa pangarap at pagkilos ng mga Pilipino sa iba't ibang aspeto ng buhay, (2) Paano nakakaapekto ang popularidad ng lotto sa mga mahihirap na sektor ng lipunan, at ano ang potensyal na mga banta at pinsala nito (3) Mga sikolohiyang Pilipinong masasalamin sa paniniwala ng mga Pilipino ukol sa lotto bilang isang instrumento ng pag-asang pangkabuhayan, at ano ang mga implikasyon nito sa lipunang Pilipino. Ang mga natuklasan at ang kanilang mga implikasyon ay maaaring mag-ambag sa ating pag-unawa sa mga pangunahing sanhi at epekto ng pag-asa ng mga Pilipino sa suwerte na may kaugnayan sa lotto, at maaaring humantong sa mga reporma at solusyon upang matugunan ang mga kaugnay na isyu. Sa huli, ang artikulong ito ay naglalayong magbigay ng mas malalim na kaalaman at pag-unawa sa kulturang Pilipino ng pag-asa at paniniwala na may kaugnayan sa suwerte at kapalaran. Susing-salita: suwerte, pag-asa, Lotto, sikolohiyang pilipino PANIMULA Sa ating lipunan, may mga kahalintulad na mga pamamaraan ang tao upang harapin ang mga hamon at asam na magkaroon ng magandang kapalaran. Sa karamihan ng mga Pilipino, isa sa mga popular na paraan upang tuparin ang kanilang mga pangarap ay ang pagtaya sa lotto o iba pang mga palaro ng suwertihan. Ang pag-asa na manalo sa lotto ay humahantong sa mga indibidwal sa iba't ibang pagsisikap at mga gawain na nagsisilbing daan tungo sa kanilang hinahangad na tagumpay. Sa artikulong ito, ating tatalakayin ang konsepto ng pag-asa ng mga Pilipino sa suwerte sa pamamagitan ng pagtaya sa lotto. Makikipagtalakayan tayo sa mga pagkakataon at panganib na kaakibat nito, at pagsusuri sa sikolohiyang Pilipino na nagtutukoy sa mga saloobin at paniniwala ng mga Pilipino ukol sa suwerte at kapalaran. Ang kulturang Pilipino ay malalim na nakatanim sa paniniwala sa suwerte at pagtitiwala sa mga hindi nakikitang puwersa. Ang lotto, bilang isang suwerte-based na aktibidad, ay nagbibigay sa mga indibidwal ng pag-asang mangarap at magkaroon ng magandang kapalaran. Ito ay isang paraan ng pag- asa at pagtitiwala sa posibilidad ng isang magandang kinabukasan. Ang paniniwala sa suwerte at malas ay bahagi ng kulturang Pilipino. Maraming tao ang naniniwala na ang kapalaran ay nakasalalay sa mga di-kontroladong puwersa, kaya't umaasa sila sa mga ritwal o pamahiin upang humingi ng suwerte o maitaboy ang malas. Ang Lotto o iba pang mga sugal ay popular sa Pilipinas dahil sa pangarap na biglang yaman at pag-asa na mabago ang buhay. Ang potensyal na malaking halaga ng premyo ay nakakapukaw ng kawilihan at Authors retain copyright. Articles published under a Creative Commons Attribution 4.0 (CC-BY) International License. This license allows this work to be copied, distributed, remixed, transformed, and built upon for any purpose provided that appropriate attribution is given, a link is provided to the license, and changes made were indicated. 45
ligaya sa mga tao. Kahit na maraming naniniwala sa suwerte, mahalagang tandaan na ang pagkakapanalo sa lotto ay labis na mababa. Ang lotto ay isang porma ng sugal at ang pagsali rito ay maaaring magdulot ng pinsala sa mga tao, lalo na sa mga mahihirap na nag-iisip na ito ang tanging daan para mabawasan ang kahirapan. a bansa na may maraming hamon sa ekonomiya at buhay, maaaring maging pag-asa ng ilang Pilipino ang lotto upang mabago ang kanilang kalagayan. Ang ligaya na ito ay nauugnay sa pangarap na magkaroon ng mas maginhawang buhay at solusyon sa mga problema. Makatutulong din ang sikolohiyang Pilipino sa pagsusuri ng ugaling ito ng mga Pilipino. Ito ay isang disiplina na sumusuri sa mga aspeto ng kaisipan, saloobin, at kultura ng mga Pilipino. Sa pamamagitan ng pagsusuri ng sikolohiyang Pilipino, magkakaroon tayo ng mas malalim na pag-unawa sa mga pangunahing kadahilanan at implikasyon ng pag-asa ng mga Pilipino sa suwerte at pagtaya sa lotto. Sa pagsasagawa ng pananaliksik na ito, layunin nating maunawaan ang motibasyon, saloobin, at mga paniniwala ng mga Pilipino ukol sa lotto bilang isang instrumento ng pag-asang pangkabuhayan. Sa pamamagitan ng pagbibigay-diin sa konteksto ng sikolohiyang Pilipino, higit na mauunawaan natin kung paano nakakaapekto ang pag-asa sa suwerte sa pagbuo ng mga pangarap at pagkilos ng mga Pilipino sa iba't ibang aspeto ng buhay. Sa pamamagitan ng malalim na pag-aaral at pagsusuri, inaasahan nating makakatulong ang artikulong ito upang magkaroon ng mas malawak na kaalaman tungkol sa pag-asa ng mga Pilipino sa suwerte sa pamamagitan ng pagtaya sa lotto. Kasaysayan ng Lotto sa Daigdig Ang mga unang rekord na loterya na nag-aalok ng mga tiket na may premyo sa anyo ng salapi ay ginanap sa mga Low Countries noong ika-15 na siglo. Iba't ibang mga bayan ang nag-organisa ng mga pampublikong loterya upang makalikom ng pera para sa mga pampalakas na pader ng bayan at upang tumulong sa mga mahihirap. Nagpapahiwatig naman ang mga rekord ng mga bayan ng Ghent, Utrecht, at Bruges na maaaring mas matanda pa ang mga loterya. Mayroong rekord na may petsang 9 Mayo 1445 sa L'Ecluse na nagbabanggit ng pagtataas ng pondo upang magtayo ng mga pader at pampalakas na pader ng bayan, gamit ang 4,304 na tiket ng loterya at kabuuang halagang premyo na 1737 florins (katumbas ng mga $170,000 noong 2014). Noong ika-17 na siglo, karaniwan na sa Netherlands ang pag-organisa ng mga loterya upang mangalap ng pera para sa mga mahihirap o upang kumalap ng pondo para sa iba't ibang pampublikong gamit. Ipinakita ng mga loterya na napakatanyag at tinawag na isang hindi masakit na anyo ng pagbubuwis. Ang Staatsloterij na pag-aari ng estado ng Olandesya ay ang pinakamatagal na umiiral na loterya (1726). Ang salitang Ingles na "lottery" ay nagmula sa Olandes na salitang "lot" na ang ibig sabihin ay "tadhana." Ang unang rekord na Italianong loterya ay ginanap noong 9 Enero 1449 sa Milan na inorganisa ng Golden Ambrosian Republic upang pondohan ang digmaan laban sa Republic of Venice. Gayunpaman, sa Genoa ang Lotto ay naging napakatanyag. Noon, ang mga tao ay nananapaw sa pangalan ng mga miyembro ng Great Council, na hinihila sa tadhana, lima sa labindalawang kandidato tuwing anim na buwan. Tinatawag na Lotto o Semenaiu ang uri ng sugal na ito. Kapag nais ng mga tao na tumaya ng mas madalas kaysa dalawang beses isang taon, nagsimula silang palitan ang mga pangalan ng mga kandidato ng mga numero at isinilang ang modernong lotto, kung saan maaaring ipinaaabot ng mga modernong legal na loterya at ang ilegal na numbers game ang kanilang pinagmulan. Pransiya, 1539-1789 Nakatuklas ng mga loterya si Haring Francis I ng Pransiya sa panahon ng kanyang mga kampanya sa Italya at nagpasiya na mag-organisa ng isang ganitong loterya sa kanyang kaharian upang matulungan ang kalakalan ng estado. Ang unang French lottery, ang Loterie Royale, ay ginanap noong 1539 at awtorisado sa pamamagitan ng edict ng Châteaurenard. Ngunit itong pagtatangkang ito ay naging isang malaking kabiguan, dahil napakamahal ng mga tiket at ang mga sosyal na uri na may kakayahan bumili Authors retain copyright. Articles published under a Creative Commons Attribution 4.0 (CC-BY) International License. This license allows this work to be copied, distributed, remixed, transformed, and built upon for any purpose provided that appropriate attribution is given, a link is provided to the license, and changes made were indicated. 46
nito ay tutol sa proyektong ito. Sa loob ng dalawang sumunod na siglo, ipinagbawal o, sa ilang mga kaso, pinahintulutan ang mga loterya sa Pransiya. Inglatera, 1566-1826 Isang loterya noong 1809 sa Coopers' Hall sa London. Bagamat maaaring una nang mag-eksperimento ang mga Ingles sa mga raffle at mga larong may katulad na porsyento ng pagkakapanalo, ang unang opisyal na loterya na naitala ay binigyan ng prangkisa ni Reyna Elizabeth I noong taong 1566, at idinaos ito noong 1569. Ang 400,000 na tiket na inisyu ay nagkakahalaga ng 10 shillings (£0.50) bawat isa (katumbas ng halos tatlong linggo ng sahod para sa ordinaryong mamamayan), at ang grand prize ay nagkakahalaga ng halos £5,000. Layon ng loteryang ito na makalikom ng pondo para sa "reparasyon ng mga pantalan at lakas ng Kaharian, at sa iba pang mga publikong gawain", kasama na ang pagbabangon ng mga pantalan at mga bagong barko para sa royal fleet. Bawat may-ari ng tiket ay nanalo ng isang premyo, at ang kabuuang halaga ng mga premyo ay katumbas ng halagang nalikom. Ang mga premyo ay binibigay sa anyo ng "handang pera" at mga mahahalagang kalakal tulad ng pilak na plato, mga tapestriya, at pino na tela. Bukod dito, ipinagkaloob ang pag-iimunita sa bawat kalahok mula sa pag- aresto, "basta't ang krimen ay hindi paghahasik ng lagim, pagpatay, pagiging kasalanan, o pagtatraydor." Ipinromote ang loterya sa pamamagitan ng mga scroll na nakapaskil sa buong bansa na nagpapakita ng mga esketsa ng mga premyo. Samakatuwid, ang perang natanggap sa loterya ay isang libreng pautang sa pamahalaan sa loob ng tatlong taon na ang mga tiket ('walang mga Blankes') ay ipinagbili. Sa mga sumunod na taon, ibinenta ng pamahalaan ang mga karapatan sa tiket ng loterya sa mga broker, na kung saan ay umupa ng mga ahente at tagapagtakbo upang magbenta nito. Sa bandang huli, ang mga broker na ito ay naging mga modernong stockbroker para sa iba't ibang komersyal na mga negosyo. Karamihan sa mga tao ay hindi makakaya ang kabuuang halaga ng tiket ng loterya, kaya ibebenta ng mga broker ang mga shares ng isang tiket; ito ay nagresulta sa mga tiket na may tanda tulad ng "Sixteenth" o "Third Class". Maraming mga pribadong loterya ang idinaos, kabilang ang pagpapalaki ng pera para sa Virginia Company of London upang suportahan ang kanilang pamayanan sa America sa Jamestown. Ang English State Lottery ay tumatakbo mula 1694 hanggang 1826. Samakatuwid, tumagal ang mga loteryang Ingles ng mahigit 250 taon, hanggang sa ipahayag ng pamahalaan, sa ilalim ng patuloy na presyur mula sa oposisyon sa Parlamento, ang huling loterya noong 1826. Itong loteryang ito ay pinagtawanan ng mga makabagong mga komentador bilang "ang huling paglaban ng mga spekulator sa kredibilidad ng publiko upang makuha ang popularidad sa kanilang huling loterya bago mamatay". British North America 1612-1783 Isang English lottery, pinahintulutan ni Haring James I noong 1612, ang nagkaloob sa Virginia Company of London ng karapatan upang kumalap ng pera upang matulungan ang pagtatatag ng mga mananakop sa unang permanenteng kolonyang Ingles sa Jamestown, Virginia. Ang mga loterya sa kolonyal na Amerika ay naglaro ng malaking papel sa pagsuporta sa pribadong at pampublikong mga proyekto. Nairekord na higit sa 200 na mga loterya ang ipinahintulutan mula 1744 hanggang 1776, at malaking bahagi ito ng pagsuporta sa pondo para sa mga kalsada, aklatan, simbahan, kolehiyo, kanal, tulay, atbp. Noong mga taong 1740, ang pagtatayo ng Princeton at Columbia Universities ay pinondohan ng mga loterya, at ang University of Pennsylvania naman ay pinondohan ng Academy Lottery noong 1755. Sa panahon ng French and Indian Wars, ginamit ng ilang kolonya ang mga loterya upang tumulong sa pagsusuri ng mga pampalakas na pampalakasan at lokal na milisya. Noong Mayo 1758, nagkaroon ng loterya ang Province of Massachusetts Bay para sa "Expedition against Canada". Itinatag ni Benjamin Franklin ang isang loterya upang kumalap ng pera upang bumili ng mga kanyon para sa depensa ng Philadelphia. Ang ilang mga loteryang ito ay nag-aalok ng mga premyo sa anyo ng "Pieces of Eight". Ang Mountain Road Lottery ni George Washington noong 1768 ay hindi naging matagumpay, ngunit ang mga bihirang tiket ng loteryang ito na may lagda ni Washington ay naging Authors retain copyright. Articles published under a Creative Commons Attribution 4.0 (CC-BY) International License. This license allows this work to be copied, distributed, remixed, transformed, and built upon for any purpose provided that appropriate attribution is given, a link is provided to the license, and changes made were indicated. 47
koleksyon na mga bagay; isa sa mga halimbawa nito ay ibinenta noong 2007 sa halagang $15,000. Si Washington rin ay naging tagapamahala sa "Slave Lottery" ni Col. Bernard Moore noong 1769, na nag- aanunsyo ng mga lupa at mga alipin bilang mga premyo sa The Virginia Gazette. Sa simula ng Digmaang Rebolusyonaryo, ginamit ng Continental Congress ang mga loterya upang kumalap ng pera upang suportahan ang Kolonyal na Hukbo. Sinabi ni Alexander Hamilton na dapat panatilihing simple ang mga loterya, at na "Lahat ... ay magiging handang isugal ang kaunting halaga para sa pagkakataon ng malaking kikitain ... at mas gusto nila ang isang maliit na tsansa ng malaking panalo kaysa sa malaking tsansa ng maliit na panalo". Hindi pa kailanman tinanggap ang mga buwis bilang paraan ng pagsuporta sa pampublikong pondo para sa mga proyekto, at ito ang nagdulot sa paniniwalang popular na ang mga loterya ay isang anyo ng nakatagong buwis. Sa katapusan ng Digmaang Rebolusyonaryo, ang iba't ibang mga estado ay nagresort sa mga loterya upang kumalap ng pondo para sa maraming mga pampublikong proyekto. Mga bansang nagsasalita ng Aleman Ang unang malaking loterya sa lupa ng Alemanya ay ginanap noong 1614 sa Hamburg. Sa Austria, ang unang loterya ay idinaos noong 1751, sa panahon ng paghahari ni Emperatris Maria Theresia, at tinawag itong Lotto di Genova dahil ito ay batay sa 90 na mga numero. Espanya, 1763 Mayroong maraming mga laro ng loterya sa Espanya, na karamihan ay pinamamahalaan ng Loterías y Apuestas del Estado, at ang natitirang mga loterya ay pinamamahalaan ng ONCE at ng pamahalaang Catalan. Ang unang laro ng loteryang Espanyol ay ginanap noong 1763 at, sa loob ng huling dalawang siglo, ang paglalaro ng loterya sa Espanya ay naging isang tradisyon. Ang Spanish Christmas Lottery (opisyal na Sorteo Extraordinario de Navidad o simpleng Lotería de Navidad) ay isang pambansang loterya. Ito ay idinaos taon-taon mula 1812 ng isang sangay ng Espanyol na Pamahalaan, ngayon ay tinatawag na Loterías y Apuestas del Estado. Ang pangalan na Sorteo de Navidad ay ginamit sa unang pagkakataon noong 1892. Ang Spanish Christmas Lottery ay ang ikalawang pinakamatagal na patuloy na ginaganap na loterya sa buong mundo. Kasama na dito ang mga taon noong panahon ng Spanish Civil War na ang loteryang paghila ay idinaos sa Valencia pagkatapos ilipat ng mga Republikano ang kanilang kabisera mula sa Madrid. Matapos maalis ang gobyernong Republikano, itinuloy ang loterya nang walang hadlang sa ilalim ng rehimen ni Franco. Kasaysayan ng Lotto sa Pilipinas Ang pagsusugal sa Pilipinas ay naroroon na sa bansa mula pa noong ika-16 siglo. Matatagpuan ang iba't ibang legal at ilegal na uri ng pagsusugal sa halos buong kapuluan. Simula pa noong 1833, naging bahagi na ng kasaysayan ng Pilipinas ang mga loteriya. Sa ilalim ng mga pribadong negosyo na tinatawag na Empresa de Reales Loteria Espanolas de Filipinas, isinagawa ng Pamahalaang Espanyol ang mga loteriya upang makalikom ng kita. Sa katunayan, ang ating pambansang bayani na si Dr. Jose Rizal ay nanalo ng ₱6,200.00 sa tayaan noong 1892 habang nasa pagkakatapon sa Dapitan. Ibinigay niya ang kanyang panalo sa isang proyektong pang-edukasyon. Ang pagiging mapagbigay na ito ay nagpapahiwatig kung paano magagamit ang loteriya para sa mga proyektong pangkawanggawa at pangkabutihan sa lipunan. Authors retain copyright. Articles published under a Creative Commons Attribution 4.0 (CC-BY) International License. This license allows this work to be copied, distributed, remixed, transformed, and built upon for any purpose provided that appropriate attribution is given, a link is provided to the license, and changes made were indicated. 48
Larawan mula sa Sa larawang ito mula sa 1734 Carta Hydrographica y Chorographica de las Yslas Filipinas, makikita ang dalawang katutubong Pilipino na abala sa isang sabong. Kahit bago pa man ang pananakop ng mga Kastila, sinasabing naroroon na ang pagsusugal sa Pilipinas. Bagamat wala tayong eksaktong talaan kung kailan unang nagsimulang isagawa ang pagsusugal sa arkipelago, maaaring ito ay naipakilala ng mga Tsino noong huling bahagi ng ika-16 na siglo. Dahil sa malapit na ugnayan ng dalawang bansa, maraming lokal na mga Tsino ang pumupunta sa Pilipinas para sa negosyo at kita, at nakikibahagi sa iba't ibang kalakalan at gawain. Sa paglalakbay ni Magellan patungong Pilipinas, nabanggit sa mga tala ni Antonio Pigafetta na siya ay nakakita na ng mga pustahan sa sabong nang dumating ang kanilang barko sa Palawan noong 1521. Tulad ng mga Kastila, sinubukan ng mga Amerikano na una na ipagbawal ang pagsusugal, ngunit pinalaya ito muli noong 1912. Itinuring ng mga awtoridad ng mga Amerikanong insular na ang pagsusugal ay hindi maipagbabawal, at mas mabuti na kumita ng pondo mula dito kaysa ipagbawal. Ang institutionalized gambling para sa mga layuning pangkawanggawa ay nagsimula noong 1930s, kung saan pinalayang magkaroon ng karera ng kabayo para sa pakinabang ng Philippine Athletic Amateur Federation (ngayon ay Philippine Olympic Committee), at mula noon ay ang mga sibikong asosasyon lamang ang pinahihintulutang magdaraos ng karera ng kabayo para sa pagtitipon ng pondo. Ang mga ito ay kontrolado ng organisasyong tinatawag na National Charity Sweepstakes. Nagbago ang batas sa bansa sa kalagitnaan ng dekada ng 1930 upang institusyonalisahin ang mga sweepstakes upang magkaroon ng pondo para sa pagpapaunlad ng kalusugan ng publiko at pangkalahatang kagalingan. Binago ang National Charity Sweepstakes sa Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO). Pagkatapos ng kolonyal na panahon, kinuha ng pamahalaan ng Pilipinas ang responsibilidad sa pagmamatyag ng mga aktibidad sa pagsusugal sa bansa. Noong 1976, sa panahon ng Martial Law Era, nilikha ng pamahalaan ang Philippine Amusement and Gaming Corporation (PAGCOR) upang regulasyunin ang sampung gaming casino na umiiral bago ang pre-EDSA era. Layon ng ahensya ang regulasyon ng pamahalaan at sentralisasyon ng lahat ng mga laro ng pagkakataon sa ilalim ng mga umiiral na prangkisa o pinapayagan ng batas. Noong 1985, pinalawak at pinabuti ang saklaw at mga pribilehiyo ng PAGCOR, at patuloy na pinaganda ang ahensya at mga casino hanggang sa mga dekada ng 1990. Inunlad din sa ilalim ng PAGCOR ang Bingo at loterya. Sa loob ng ika-20 siglo, nakaranas ang PAGCOR ng pag-angat at pagbaba sa paglago ng kita, na karamihan ay nakasalalay sa mga pagdalaw ng mga dayuhang malalaking manlalaro, ngunit malaki rin ang epekto nito ng Asian financial crisis noong 1997. Sa panahon ng pagbaba ng paglago ng kita, mas pinaigting ng ahensya ang mga pagsisikap sa pamamagitan ng pag-ibayo sa mga bagong paksa tulad ng Bingo at Jai Alai. 1. Mula noon, iba't ibang uri ng pagsusugal ay inilunsad at pinagbuti, at patuloy na kumakalat at umiiral sa buong bansa. Kamakailan lamang, dahil sa pagsisimula ni Pangulong Rodrigo Authors retain copyright. Articles published under a Creative Commons Attribution 4.0 (CC-BY) International License. This license allows this work to be copied, distributed, remixed, transformed, and built upon for any purpose provided that appropriate attribution is given, a link is provided to the license, and changes made were indicated. 49
Duterte na ayusin ang relasyon sa pagitan ng Pilipinas at Tsina, inaasahan na magiging mas marami ang mga bisitang Tsino sa bansa, at posibleng ito ay mag-attract pa ng mas maraming mga investmento. Ito ay naglalagay sa Pilipinas sa kompetisyon sa Macau at Singapore upang maging isang sentro ng pagsusugal na nakatuon sa nagiging mas mayayaman na middle class ng Asya. METODOLOHIYA Disenyo ng Pananaliksik Ang pag-aaral na ito ay sumandig sa iba't ibang teorya upang maging gabay ng pag-aaral. Sa pinagsamang balangkas teoritikal at konseptwal, makikita ang ugnayan ng mga teorya at konseptong napapaloob sa paksa ng pag-aaral. Una ay ang "Teorya ng Pangangailangan at Pag-asa" o "Theory of Needs and Hope" na kilala rin bilang "Hope Theory" sa larangan ng sikolohiya. Ang teoryang ito ay binuo ni C.R. Snyder (1991) ay naglalayong maunawaan ang papel ng pag-asa sa pagtataguyod ng mga tao sa kanilang mga layunin at ambisyon. Ang teoryang ito ay layuning maunawaan kung paano nakakaapekto ang suwerte sa pananaw ng mga Pilipino sa kanilang mga pangarap at pag-asang makuha ang jackpot prize sa lotto. Sa pamamagitan ng paggamit ng teorya ng pangangailangan at pag-asa, malalimang maunawaan ang papel ng suwerte at lotto sa pananaw ng mga Pilipino at kung paano ito nakakaapekto sa kanilang pag- asa, pangarap, at pagkilos upang maabot ang kanilang mga layunin. Pangalawa ang "Teorya ng Paghuhusga sa Ilalim ng Kawalang-Katiyakan". Ang teoryang ito, na inilatag ni Tversky at Kahneman noong 1974 at 1981, ay nagpapaliwanag ng partisipasyon sa lotto batay sa pananaw ng manlalaro sa mga pattern ng mga numero at mga posibilidad ng pagkapanalo. Sa ilalim ng teoryang ito, gumagamit ang mga manlalaro ng iba't ibang heuristika tulad ng representativeness, availability, anchoring and adjustment, at framing ng mga desisyon upang pumili ng kanilang mga numero sa lotto. Ang mga heuristika at ilang mga halimbawa ay maikli at susuriin sa ibaba. Heuristikang Representativeness: Ang heuristikang representativeness ay tumutukoy sa tukoy na paghusga sa probabilidad ng isang pangyayari batay sa antas ng pagkakatulad nito sa pangkalahatang populasyon (Tversky at Kahneman 1974). Halimbawa ng heuristikang representativeness sa pagsusugal sa lotto ay ang pagpili ng mga numero ng manlalaro na tila random o wala namang pattern, dahil sa tingin nila ay mas representatibo ang mga ganitong numero ng mga numero na nananalo kaysa sa mga numero na may mga repeating digits o parehong digit (Holtgraves at Skeel 1992). Nagpakita ang mga resulta na mas pinipili ng mga subject ang mga numero na walang repeating digits, at mas madalas na napipili ang mga numero na ito sa araw-araw na Pick-3 lotto sa Indiana (Holtgraves at Skeel 1992). Sa isang pag-aaral, inilabas ang apat na set ng 6/49 lotto numbers: mahahabang sequences, patterns na may pseudo-psychological order, hindi balanseng mga numero, at tila random-looking numbers. Sa mga kalahok, mas pinili nila ang mga set ng tila random-looking numbers dahil sa kanilang paniniwalang mas random o walang pattern ito, at sa gayon ay naisipan nilang mas malaki ang kanilang pagkakataon na manalo (Hardoon et al. 2001). Heuristikang Availability: Ang heuristikang availability ay nagpapaliwanag na ang mga tao ay bumibili ng mga tiket sa lotto dahil mas madali nilang maisip kung ano ang gagawin nila kung sila ay manalo kaysa sa pag-iisip ng maliit na posibilidad na manalo sa lotto (halimbawa, isa sa 14 milyon ang tsansa ng pagkapanalo sa lotto; Tversky at Kahneman 1974). Ang heuristikang availability ay ginamit upang lumikha ng isang panukat na sukatin ang mga cognitive distortion sa mga manlalaro ng video lottery terminal (Jefferson at Nicki Authors retain copyright. Articles published under a Creative Commons Attribution 4.0 (CC-BY) International License. This license allows this work to be copied, distributed, remixed, transformed, and built upon for any purpose provided that appropriate attribution is given, a link is provided to the license, and changes made were indicated. 50
2003), ngunit hindi pa nasusubok sa paghambing sa kahirapan ng pag-iisip ng posibilidad na manalo laban sa kahinaan ng pag-iisip kung ano ang gagawin pagkatapos manalo sa lotto. Heuristikang Anchoring and Adjustment: Ang heuristikang anchoring and adjustment ay nagsasabing ang mga tantiyang ginagawa ng mga tao ay nakabatay sa mga unang halaga at sa mga pagbabago na kanilang ginagawa upang makarating sa huling mga tantiya. Ang mababang unang halaga ay magdudulot ng mababang huling tantiya, at ang mataas na unang halaga ay magdudulot ng mataas na huling tantiya. Ang mga subject na pinakiusapang tantiyahin ang produkto ng pagmomultiply ng 1-9 (kung saan ang 1 ay mababang unang halaga) ay nagbigay ng mas mababang mga tantiya kaysa sa mga subject na pinakiusapang tantiyahin ang produkto ng pagmomultiply ng 9-1 (kung saan ang 9 ay mataas na unang halaga; Tversky at Kahneman 1974). Ang mga labis na malupit na mga anchor ay may mas maliit na epekto kaysa sa mga anchor na malapit sa inaasahang halaga ng lotto, at ang pag-aanchor ay nangyayari lamang kung parehong scale ang gamit sa pagpapahayag ng anchor at pagsukat ng pagpili (Chapman at Johnson 1994). Napatunayan ang heuristikang anchoring and adjustment. Sa dalawang eksperimento, nakita ng mga subject na mas mataas ang kanilang tingin sa kanilang tsansa na manalo kapag ang lotto ay batay sa 1 sa 10 kaysa sa 10 sa 100, o 100 sa 1000 (Holtgraves at Skeel 1992), na sumusuporta sa hypothesis ng anchoring heuristic. Natuklasan din na ang pagsasaayos ng naisaad na probabilidad, at ang pangangatwiran batay sa impormasyon sa lokasyon ng koponan at kung home o away game ito, ay mahalagang cognitive processes sa pagsusugal sa sports (Ranyard at Charlton 2006), na sumusuporta sa hypothesis ng adjustment heuristic. Ang heuristikang "Framing of Decisions" ay tumutukoy sa kagustuhan ng mga tagapagpasya na ihayag ang mga problemang pang-pagpapasya sa positibong paraan kaysa sa negatibong paraan; 72% ng mga kalahok ay pumili ng isang programa kung saan ililigtas ang 200 sa 600 na tao, samantalang 22% naman ng mga kalahok ang pumili ng isang programa kung saan mamamatay ang 400 sa 600 na tao dahil sa isang sakit (Tversky at Kahneman 1981). Sa pagsusugal sa lotto, ang mga manlalaro ay may kagustuhang ihayag ang mga resulta ng lotto sa paraan ng pagkapanalo kaysa sa pagkatalo. Maaaring sabihin na ginagamit ng mga anunsiyo ng lotto ang heuristikang framing of decisions. Sa mga anunsiyo ng lotto, ipinapakita ang mga malalaking premyo, kaakit-akit na mga kalakal, at madaling panalo, at ipinapakita ang mga nanalong premyo, at ang pagbabagong-buhay na maidudulot ng pagkapanalo sa lotto na may kaunting pagsangguni sa aktwal na tsansa ng pagkapanalo (McMullan at Miller 2009). Ang mga anunsiyo ng lotto ay may impluwensiya sa pagbili ng tiket sa lotto, lalo na sa mga taong may mababang kita at edukasyon (Lee at Chang 2008). Pangatlo ang Teoryang Kognitibo ng Pagsusugal, ang teoryang kognitibo ng pagsusugal ay binibigyang-diin ang mga hindi rasyonal na paniniwala ng mga manlalaro sa iba't ibang yugto ng kanilang mga gawain (Griffiths at Wood 2001; Rogers 1998). Ang pangunahing hindi rasyonal na paniniwala ay ang gamblers' fallacy, entrapment, paniniwala sa mainit at malamig na mga numero, di- tunay na pag-asa o paniniwalang masuwerte, pamahiin, illusyon ng kontrol, malapit na pagkabigo, at epekto ng pagpapalit ng numero. Sa mga susunod na talata, susuriin nang maikli ang mga paniniwalang ito at ibibigay ang ilang mga halimbawa. Ang gamblers' fallacy ay tumutukoy sa paniniwala ng mga manlalaro na mas mababa ang tsansa na muling mapili ang isang numero pagkatapos na itong mapili na (Clotfelter at Cook 1993). Natuklasan na ang gamblers' fallacy ay nakakaapekto sa dami at halaga ng pagsusugal sa lotto (Ariyabuddhiphongs at Phengphol 2008). Ang halagang isinusugal sa partikular na numero ay mababang-mababa pagkatapos mapili ang numero, at unti-unting bumalik sa dating antas sa loob ng ilang buwan (Clotfelter at Cook 1993). Ang mga regular na manlalaro ng lotto ay madalas maniwala na mas mababa ang tsansa na muling mapili ang isang nagwagi na anim na numero na kombinasyon sa susunod na linggo (Rogers at Webley 2001). Authors retain copyright. Articles published under a Creative Commons Attribution 4.0 (CC-BY) International License. This license allows this work to be copied, distributed, remixed, transformed, and built upon for any purpose provided that appropriate attribution is given, a link is provided to the license, and changes made were indicated. 51
Ang entrapment o escalation of commitment ay tumutukoy sa pagtaas ng pagpapasok sa isang dati nang napiling landas ng aksyon kapag personal na responsable sila sa negatibong resulta ng naunang desisyon (Staw 1976). Sa pagsusugal sa lotto, ito ay tumutukoy sa paniniwala ng mga manlalaro na nag-invest na sila ng malaking halaga ng pera sa lotto, at kung titigilan nila ang pagsusugal, hindi na nila ito mababawi. Natuklasan na ang entrapment ay nakakaapekto sa dami at halaga ng pagsusugal sa lotto (Ariyabuddhiphongs at Phengphol 2008). Ang paniniwala sa mainit at malamig na mga numero ay tumutukoy sa mga numero na madalas na lumalabas (mainit na numero) at sa mga numero naman na bihira lumabas sa nakaraang mga tayaan (malamig na numero) (Rogers 1998). Hindi pa nasusubok sa mga manlalaro ng lotto ang paniniwala sa mainit at malamig na mga numero. Ang di-tunay na pag-asa o paniniwalang masuwerte ay tumutukoy sa paniniwala ng mga tao na mas mababa ang tsansa na mangyari sa kanila ang mga negatibong pangyayari kaysa sa ibang tao, at mas mataas naman ang tsansa na mangyari sa kanila ang mga positibong pangyayari (Weinstein 1980). Katulad nito ang konsepto ng perceived luckiness o paniniwalang masuwerte, na tumutukoy sa paniniwala na ang swerte ay isang katangiang patuloy na nakakatulong sa ilang tao ngunit hindi sa iba, at lalo na sa sarili (Darke at Freedman 1997). Hindi pa nasusubok sa mga manlalaro ng lotto ang di- tunay na pag-asa o paniniwalang masuwerte. Ang pamahiin ay tumutukoy sa matinding paniniwala sa kaugnayan ng dalawang independenteng pangyayari (Joukhador et al. 2004). Ang pamahiin ay hindi lamang tungkol sa paghawak ng kahoy, pagdala ng mga swerteng bagay, o pagbili ng tiket mula sa tiyak na tindahan; naniniwala ang mga manlalaro ng lotto na ang edad ng kamatayan ng mga kilalang personalidad, ang bilang ng mga sira- sira o kakaibang saging, at ang hugis ng isang piglet na depektibo ay nagpapakita ng mga numero na mananalo sa lotto, at ang mga manlalaro na may mga ganitong pamahiin ay mas aktibo sa pagsusugal sa lotto kumpara sa mga hindi (Ariyabuddhiphongs at Chanchalermporn 2007). Ang ilusyon ng kontrol ay tumutukoy sa hilig ng mga manlalaro ng lotto na maniwala na mas mataas ang tsansa ng kanilang piniling mga tiket na manalo kaysa sa ibang mga tiket, kaya hindi nila ito ibebenta o ipapalit (Ladouceur et al. 1987; Langer 1975). Ang mga desisyon na palitan at itago ang mga tiket ay itinuturing na dahil sa mga paghihinuha ng pagkabahala (Bar-Hillel at Neter 1996), pati na rin sa mga pagtatantiya ng tsansa (Risen at Gilovich 2007). Ang pagsusuri sa mga hindi rasyonal na paniniwala ay nagpapakita ng isang pangkaraniwang batayan, ang kakulangan o ayaw ng mga manlalaro na mag-aplay ng prinsipyo ng independensiya sa pagitan ng mga pangyayari. Patuloy na isinasaalang-alang ng mga manlalaro ang mga nakaraang resulta bago nila hulaan o ilagay ang susunod na taya, at isang paliwanag ay ang temporal at pisikal na kalapitan ng mga resulta ng pagsusugal na maaaring magdulot ng pag-unawa ng interdependence (Ladouceur at Walker 1996, 1998). Authors retain copyright. Articles published under a Creative Commons Attribution 4.0 (CC-BY) International License. This license allows this work to be copied, distributed, remixed, transformed, and built upon for any purpose provided that appropriate attribution is given, a link is provided to the license, and changes made were indicated. 52
Respondente sa Pananaliksik Gagamit ng dalawang (2) teknik sa pagkuha ng sample o pamimili ng respondente ang papel upang matiyak na maaasahan ang mga nakalap na datos. Una ay ang qualitative na pananaliksik upang masuri ang konsepto ng pag-asa ng mga Pilipino sa suwerte sa pamamagitan ng pagtaya sa lotto. Ang mga datos ay nagmula sa pagsusuri sa mga nakalap na literatura at pananaliksik ukol sa mga paniniwala tungkol sa papel ng suwerte at malas. Sa pamamagitan ng thematic analysis, na-uri-uri at tukuyin ang mga pattern ng impormasyong nakalap mula sa literatura at pananaliksik. Pangalawa ay ang snowball sampling, ang snowball sampling ay isang non-probability sampling technique, kaya't ang pagpili ng mga respondente ay maaaring maging hindi representatibo ng buong populasyon ng mga Pilipino. Upang masiguro na ang sample ay magiging sapat at may halaga para sa pag-aaral, narito ang mga pamantayan na maaaring gamitin: Talahanayan Blg. 1 PAMANTAYAN SA PAMIMILI NG RESPONDENTE Kaalaman at karanasan Diversity ng pananaw Pipili ng mga respondente na mayroong kaalaman at karanasan sa pagtaya sa lotto, suwerte, malas. Sila ang mga taong aktibong nagtataas ng lotto ticket at may malalim na paniniwala ukol sa suwerte at pag-asa. Titiyakin na ang sample ay magiging diverse at ibang pananaw at magrereflect ng iba't Authors retain copyright. Articles published under a Creative Commons Attribution 4.0 (CC-BY) International License. This license allows this work to be copied, distributed, remixed, transformed, and built upon for any purpose provided that appropriate attribution is given, a link is provided to the license, and changes made were indicated. 53
Kontribusyon sa Pag-usbong ng Sample karanasan ukol sa paksa. Kukuha ng mga respondente na may iba't ibang edad, kasarian, relihiyon, at antas ng edukasyon upang makuha ang malawak na perspektiba. Pipili ng mga respondente na may kakayahang mag-refer ng iba pang mga tao na may kaugnayan sa pag-aaral. Ang kanilang tulong sa paghanap ng karagdagang mga respondente ay mahalaga para sa proseso ng snowball sampling. Ang mga natuklasan ay maaaring mag-ambag sa pag-unawa sa kung paano makitungo sa mga paniniwala at pag-asang ito ng mga Pilipino at kung paano mai-promote ang mas responsableng pagtaya at pamamahala ng pera. RESULTA AT DISKUSYON Konsepto ng Malas at Suwerte Sa kulturang Pilipino, malalim at malawak ang paniniwala ng mga tao sa konsepto ng suwerte at malas. Sa anumang kaso, maraming mga Pilipino ang naniniwala na ang kanilang kapalaran ay dahil hindi lamang sa kanilang sariling pagsisikap, kundi pati na rin sa mga hindi nakikitang pwersa. Ang mga paniniwala sa mabuti at masamang kapalaran ay nakakaapekto sa mga hindi nakokontrol na elemento ng buhay at humuhubog sa mga saloobin at pag-uugali ng mga tao. Ang mga ritwal at pamahiin ay makikita sa bawat hakbang ng mga Pilipino, na nagpapakita ng kanilang paniniwala sa suwerte at kanilang pag-asa sa mga supernatural na kapangyarihan. Mula sa pagbibigay ng mga regalo sa Pasko sa Bagong Taon hanggang sa pag-alis ng basang papel para makaiwas sa mga sumpa, marami ang sumasailalim sa mga ritwal para humingi ng suwerte o makaiwas sa malas at makatikim ng ginhawa. Ang konsepto ng "ginhawa" ay isa sa mga konsepto na nilikha at ipinahayag ni Zeus Salazar, isang kilalang kasaysayan at propesor mula sa Pilipinas. Ang kanyang pag-unawa sa ginhawa ay may kaugnayan sa pagkakaroon ng sapat na yaman at kasiyahan sa buhay, partikular na sa konteksto ng lipunan. Ayon kay Zeus Salazar, ang ginhawa ay hindi lamang limitado sa pagkakaroon ng materyal na kaginhawahan, kundi naglalaman din ito ng mga aspeto tulad ng pagkakaroon ng magandang kalusugan, maayos na tahanan, magandang edukasyon, at positibong ugnayan sa kapwa. Ipinapahiwatig ng konsepto ng ginhawa ang isang pangkalahatang kalagayan ng kasiyahan at kaginhawahan sa buhay ng mga tao. Ayon kay Inglés, S. J., & Lalwani, A. K. (1992) mula sa kanilang pag - aaral na may pamagat na "The Role of Superstition and Luck Beliefs in Gambling Behavior: A Study in the Philippines", natuklasan na ang mga taong naniniwala sa pamahiin at suwerte ay mas handang kumuha ng mga riskadong desisyon sa pagtaya, dahil sa paniniwala na maaari silang maging maswerte at magtagumpay. Gayunpaman, ang mga paniniwalang ito ay maaari ring magdulot ng negatibong epekto, lalo na kung ang mga manlalaro ay hindi naaayon sa kanilang pinansiyal na kapasidad at nagiging adik sa pagsusugal. Natuklasan din ng pag-aaral na ang mga paniniwala sa pamahiin at suwerte ay may kaugnayan sa gambling behavior ng mga Pilipino. Authors retain copyright. Articles published under a Creative Commons Attribution 4.0 (CC-BY) International License. This license allows this work to be copied, distributed, remixed, transformed, and built upon for any purpose provided that appropriate attribution is given, a link is provided to the license, and changes made were indicated. 54
Inilahad ni Dr. Jimmuel Naval, historian at pop culture expert (mula sa artikulo na Gat Jose Rizal, tumaya at nanalo na rin sa lotto ng GMA News "Unang Balita"), Ayon sa kasaysayan, tumaya at nanalo rin sa lotto si Rizal, dahil naniniwala siyang makakatulong ito sa kawanggawa. "Tumaya si Rizal sa lotto. Ito ay isang spin-based lottery. Ang napanalunan niya dito ay pinambili niya ng lupa sa Dapitan at 'yung kalahati ay ibinigay niya sa tatay niya. Naniniwala kasi siya na 'yung lotto ay makakatulong sa kawanggawa. 'Yun pa 'yung nakita niya. Nakita niya rin sa kaniyang propesyon bilang doktor kasi libre ang paggamot ng mga mahihirap para sa kaniya," . Isa lamang ito sa mga palatandaan na ang pagtaya sa lotto ay sumasalamin sa ating kasaysayan at kasalukuyang lipunan ng mga Pilipino. Ayon kay Pedro (2023) na: "Naniniwala ako sa suwerte dahil minsan nang nangailangan ako ng malaking halaga, at bigla na lang akong nanalo sa lotto kahit para sa iba ay kaunting halaga ay malaking tulong sa aking pamilya. Iyon ang dahilan kungbakit patuloy akong sumusugal." Ang pagtaya sa lottery at iba pang uri ng pagsusugal ay isang pagpapahayag din ng paniniwala ng mga Pilipino sa kapangyarihan ng suwerte. Para sa marami, ito ay hindi lamang pagsusugal, ito rin ay isang paraan ng pangangarap at paghula ng swerte. Ayon nga kay Miguel (2023) na: "Ako'y naniniwala sa suwerte at tumataya sa lotto dahil may kilala ako mismo ang ilang taong biglang yumaman dahil sa pagkakapanalo nila. Naisip ko, baka ako rin ay mabiyayaan ng tadhana." Ang pagkakataong manalo ng malalaking premyo ay nagdudulot ng kagalakan at pananabik sa maraming tao, umaasa na malulutas nito ang kanilang mga problema at magbabago ang kanilang buhay. Tinuran ni Maria (2023) na: "Ako'y naniniwala sa suwerte at nagtataka ako kung paano ito nakakatulong sa akin. Sa bawat pagtaya ko, nagiging mas positibo ako sa buhay at parang may mas magandang hinaharap nanaghihintay sa akin." Para sa maraming Pilipino, ang lotto at iba pang uri ng pagsusugal ay isang tiket na inaasahan nilang magdadala sa kanila sa mas magandang buhay. Ayon naman kay Juanito (2023) na: "Ang pagtaya sa lotto ay para sa akin ay isang paraan ng pangarap. Nais kong mabigyan ng magandang buhay ang pamilya ko, at sa tingin ko, ito ang isa sa mga paraan para marating iyon." Ayon kay Dr. Catherine Laririt, dating propesor ng kasaysayan at sosyolohiya sa Pamantasan ng Lungsod ng Maynila (mula sa artikulo na Aiming for the jackpot: A 'ticket' to a better life ni Priam Nepomuceno na nailathala noong Pebrero 20, 2020) na: "Ang mga Pilipino ay sinusubukang ang kanilang suwerte sa pagkakapanalo ng anumang halaga. Ang pagsusugal ay tila bahagi na ng pagkatao ng mga Pilipino, lalo na ng mga taong mahihirap na naghahanap ng agarang kasaganaan o kayamanan," Bukod sa malaking premyo, maaaring nauudyukan ng pagsipa ng inflation rate at ng bilang ng mga Pilipinong nagsasabing mahirap sila ang pagbabakasakali sa tsansang makuha ang jackpot prize at Authors retain copyright. Articles published under a Creative Commons Attribution 4.0 (CC-BY) International License. This license allows this work to be copied, distributed, remixed, transformed, and built upon for any purpose provided that appropriate attribution is given, a link is provided to the license, and changes made were indicated. 55
umahon sa kanilang estado, ayon kay ABS-CBN News data analytics team head Edson Guido ng ABS- CBN (mula sa artikulong ALAMIN: Bakit marami ang tumataya sa lotto? nina Warren De Guzman at Kori Quintos, ABS-CBN News). "Kung tingnan natin ang estado ng buhay ngayon, ang hirap ng buhay, 'yun ang talagang driver nito. Kung tingan ang inflation, it's the highest in 10 years. Self-rated poverty, 'yung perception ng mga tao kung ga'no kahirap is also the highest in close to four years," Samantala, si Renzo Gabuat, 24, isa pang call center agent na naninirahan sa Marikina Heights (mula sa artikulo na Aiming for the jackpot: A 'ticket' to a better life ni Priam Nepomuceno na nailathala noong Pebrero 20, 2020), ay sinasabing walang masama sa pagtaya, at idinagdag niya na sinusubukan lamang niyang ang kanyang suwerte. Kung siya ay magwawagi, sabi ni Renzo na gagamitin niya ang pera upang magtayo ng negosyo, bumili ng lupa at bahay, palakasin ang kanyang ipon, at ikasal agad upang masuportahan ang kanyang pamilya. Sinabi ni Sean Yauder-OJT/PNA (mula sa artikulo na Aiming for the jackpot: A 'ticket' to a better life ni Priam Nepomuceno na nailathala noong Pebrero 20, 2020) "Para sa isang tao na naniniwala sa posibilidad na manalo, kahit na ilang beses na siyang natatalo, susugal pa rin siya at mananatiling umaasa na mananalo," sabi niya. Ayon naman kay Dexter, Manila (mula sa artikulo na "Naniniwala ka ba sa suwerte o malas", ANGAS NG BAE - Pang masa nailathala noon Enero 26, 2020) "Hindi, pamahiin lang yang swerte, pag tamad ka wala ka talagang mapapala sa buhay. Sipag at tyaga yung kailangan para umasenso sa buhayhindi puro pangarap lang, kailangan aksyon din." Sinabi ni Arnold, Naga (mula pa rin sa artikulo na "Naniniwala ka ba sa suwerte o malas", ANGAS NG BAE - Pang masa nailathala noon Enero 26, 2020) "Depende. Kapag masipag ka kusang lalapit sa'yo yung suwerte. Pano pag naniniwala ka sa swerte pero 'di ka naman gumagalaw para ma akit mo ito? Useless din. Parang nagdadasal kang manalo sa lotto tapus 'di ka naman tumataya." Ang pagsusuri sa mga konsepto ng malas at suwerte sa kulturang Pilipino ay nagpapakita ng malalim at malawak na paniniwala ng mga tao tungkol sa kanilang kapalaran. Maraming Pilipino ang naniniwala na ang tadhana ay itinatakda hindi lamang sa kanilang sariling pagsisikap, kundi sa pagsisikap ng hindi nakikitang pwersa. Sinasalamin din ng mga ritwal at pamahiin ang kanilang paniniwala sa suwerte at pag-asa sa mga supernatural na kapangyarihan. Ipinakikita ng mga pag-aaral na ang mga taong naniniwala sa swerte at mga pamahiin ay mas malamang na gumawa ng mga delikadong desisyon sa pagtaya dahil naniniwala sila na sila ay sapat na mapalad upang magtagumpay. Gayunpaman, ang gayong mga paniniwala ay maaari ding Authors retain copyright. Articles published under a Creative Commons Attribution 4.0 (CC-BY) International License. This license allows this work to be copied, distributed, remixed, transformed, and built upon for any purpose provided that appropriate attribution is given, a link is provided to the license, and changes made were indicated. 56
magkaroon ng mga negatibong kahihinatnan, lalo na para sa mga taong nalulong sa pagsusugal at hindi naaayon sa kanilang mga kakayahan sa pananalapi. Ang pagtaya sa lottery at iba pang laro ng pagkakataon ay nagpapakita rin ng kanilang paniniwala sa kapangyarihan ng suwerte. Maraming tao ang nagnanais na magbago ang kanilang buhay, napalaya mula sa pagkakataong manalo ng malalaking premyo. Ngunit ang pagsusugal ay hindi lamang sugal, ito rin ay isang paraan ng pangangarap at paghula ng suwerte para sa maraming Pilipino. Kung tutuusin, malaki ang impluwensya ng konsepto ng good and bad luck sa kung paano mag-isip at kumilos ang mga Pilipino. Bagama't may mga positibong epekto tulad ng pag-asa at pangarap, maaari ding magkaroon ng mga negatibong epekto para sa mga taong masyadong umaasa sa suwerte at nagiging hindi pare-pareho sa kanilang mga aksyon at pagsisikap. Ang mga pahayag ng ilang tao ay nagpapakita kung gaano kahalaga ang kasipagan, tiyaga, at pagkilos upang makamit ang ninanais na kaginhawahan. Sa pangkalahatan, mahalagang palaging balansehin ang mga paniniwala sa mabuti at masamang kapalaran sa tulong ng higit na pag-unawa at disiplina sa iyong mga pagsusumikap at mga pagpipilian sa buhay. Ang pag-unawa sa mga konsepto ng malas at suwerte ay maaaring humantong sa isang mas kritikal na pagtingin sa mga taya at pag-asa, at isang mas malalim na pag-unawa at kamalayan sa mga layunin at pangarap ng lahat ng Pilipino. Katotohanan tungkol sa Lotto Ang pagpanalo sa lottery at iba pang laro ng pagkakataon ay isang random na proseso batay sa pagtaya sa mga nanalong numero. Ang mga nanalo sa lottery ay bumubuo ng napakaliit na porsyento ng lahat ng mga nangongolekta ng tiket. Sa katotohanan, ang posibilidad na manalo sa lottery ay napakababa at hindi mapagkakatiwalaan. Mas mataas pa nga ang tiyansa na tamaan ka ng kidlat kesa ang Manalo ka sa lotto. Ayon kay Marites (2023) na: "Tumatataya ako sa lotto kahit sa pakiramdam na may maliit na tsansa na baka swertehin ako. Alam ko na mababa ang posibilidad, pero sa tuwing bumibili ako ng tiket, may kakaibang saya na nararamdaman ko." Ang pagtaya sa mga lottery ay hindi isang magandang paraan upang mamuhunan o makakuha ng pinansiyal na seguridad. Ito ay isang uri ng pagsusugal kung saan ang taya ay maaaring mawalan ng pera. Karamihan sa mga nanalo sa lottery ay masuwerte lang, ngunit ang posibilidad na matalo ay maaaring mas mataas pa. Sa datos ng Philippine Statistics Authority (PSA) (mula sa artikulo na "Ano ang tsansa mong manalo sa UltraLotto 6/58?") nasa 18,823,441 ang bilang ng mga lalaking single habang 15,969,212 naman ang mga babae. Ibig sabihin, mas mataas pa ang posibilidad na may makilalang "special someone" ang isang taong single sa Pilipinas kaysa sa posibilidad na makuha ng isang mananaya ang tamang kombinasyon at makuha ang grand prize. Hindi rin lumalaki ang posibilidad na manalo ang isang tao kapag dalawang beses itong tumaya dahil nga 40 milyon ang posibleng kombinasyong lumabas. Ayon kay Edson Guido, head of analytics ng ABS- CBN News: "Kapag bumili ka ng dalawang lotto tickets tapos iniba mo combination mo, your odds of winning, instead of one out of 40 million, nasa two out of 40 Authors retain copyright. Articles published under a Creative Commons Attribution 4.0 (CC-BY) International License. This license allows this work to be copied, distributed, remixed, transformed, and built upon for any purpose provided that appropriate attribution is given, a link is provided to the license, and changes made were indicated. 57
million. So malaki pa rin (ang tsansang hindi makuha ang kombinasyon)," Dagdag pa niya, "Kung gusto mong manalo talaga ng lotto, bibili ka ng 40 million tickets para makuha 'yon". Hindi rin daw epektibo ang ginagawa ng ibang tumataya na pagpili sa mga numerong may kinalaman sa kanilang kapanganakan, mga anibersaryo, at iba pa. "'Yong birthday (petsa sa kalendaryo) kasi, hanggang 31 lang siya so, you're limiting your odds din of winning," ani Guido. Para sa 6/55 Grand Lotto, sinabi ni Ana Tabunda, Pulse Asia chief research fellow and statistician (mula sa artikulo na "What are your chances of winning the lotto?"), na ito ay isa sa 28,989,675. Ibig sabihin, ito ang kabuuang bilang ng mga 6-digit na kombinasyon na maaaring makuha mula 1 hanggang 55. Ang pagbili ng 2 tiket ay tataas lamang ang iyong tsansa sa 2 sa 28,989,675. Tinuran ni Tabunda sa programa ng ANC na "Strictly Politics." "Sobrang maliit ang probabilidad ng pagkapanalo," Dagdag pa ni Atty. Joy Rojas, pangkalahatang tagapamahala ng Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO), ang ahensiyang naghahawak ng lotto sa bansa. "Sa pamamagitan ng pag-asa at suwerte. Kailangan mo ng tulong ng Kataas-taasang Diyos sa itaas," Bagamat alam ang katotohanang ito, sinabi ni Rojas na patuloy pa rin ang mahabang pila sa kanilang mga outlet. Kahit ang mga mayaman at mahirap ay nagkakahalaga sa lotto fever. Pati mga opisyal ng gobyerno ay sumusubok ng kanilang kapalaran. Sinabi ni Sen. Miguel Zubiri na kaniyang sinasabing ipinapadala niya ang kaniyang drayber upang bumili ng mga tiket ng lotto. "Libreng mangarap. Kung manalo ako, higit sa kalahati nito ay ibibigay ko sa mga nangangailangan,". Iniulat ni Tabunda si Zubiri bilang isa sa mga "paminsan-minsan lang na manlalaro" na gumagamit lamang ng kanilang expendable na kita sa paglalaro ng lotto. Subalit sinabi niya na mayroon ding mga taong itinuturing ang laro bilang kanilang pag-asa upang makalabas sa kahirapan. "We ask the people in general, what do you think people will do when they are already desperate about getting out of poverty, and 13% of them said they will bet in the lotto. Paliwanag pa ni Tabunda: "Even if there's just one-half chance of winning, one-half chance of losing, Authors retain copyright. Articles published under a Creative Commons Attribution 4.0 (CC-BY) International License. This license allows this work to be copied, distributed, remixed, transformed, and built upon for any purpose provided that appropriate attribution is given, a link is provided to the license, and changes made were indicated. 58
but you're betting against a casino with infinite capital, once in a while you will win. But if you average it out, you lose [in the long run], Bagamat wala siyang kontra sa suwerte at paglalaro sa lotto, payo ni Tabunda sa publiko na maging maingat sa napakababang posibilidad ng pagkapanalo. Kinikilala niya na sa ilang pagkakataon ay may suwerte nga ang ilang tao na nagdudulot ng kanilang panalo sa lotto, ngunit ipinapaalala niya na ang tsansang manalo ay napakaliit. Sa halip na umaasa sa lotto bilang isang mabisang estratehiya sa pinansyal, hinihikayat niya ang mga tao na magtuon ng pansin sa mas praktikal na mga paraan upang mapabuti ang kanilang kalagayan sa pananalapi. Dagdag pa ni Tabunda: "Magtiyaga ka mag-aral...magtrabaho. There are more chances of generating income by sticking to tried and tested ways, to look at the pot as your one chance out of poverty. It's really very small. You're better off selling barbecue or banana-cue," Ang pagpanalo sa lottery at iba pang laro ng pagkakataon ay isang random na proseso na batay sa pagtaya sa mga nanalong numero. Bagamat maraming tao ang nagtutungo sa mga lotto outlets at umaasa na sila ay magiging mga suwerte, ang katotohanan ay ang posibilidad na manalo sa lottery ay napakababa at hindi mapagkakatiwalaan. Ito ay isang uri ng pagsusugal na maaaring magresulta sa pagkawala ng pera kaysa pagkakamit ng pinansiyal na seguridad. Ang pagsusugal sa lottery ay hindi isang epektibong paraan upang mamuhunan o makamit ang financial security. Ang mga nanalo ay karamihan ay masuwerte lamang, at ang pagtaya ay hindi maaaring maging pampalit sa mga tamang financial planning at pag-iimpok. Samakatuwid, ang pagtaya sa mga lottery ay dapat ituring na isang porma ng entertainment lamang at hindi dapat ituring na pangunahing paraan ng pag-asa upang makamit ang financial freedom o pag- ahon sa kahirapan. Ito ay mahalaga na maintindihan ng mga tao na ang pera na kanilang ginugol sa mga taya ay maaaring mawala nang hindi napapalitan ng anumang kasiyahan o pangmatagalang seguridad. Sa halip, mas mabuti na mag-focus sa tamang pag-iimpok, pagpaplano ng mga pinansyal na layunin, at pagpapahalaga sa mga praktikal na hakbang upang maabot ang tunay na pag-unlad sa buhay. Ang kasikatan ng mga loterya ay maaaring magkaroon ng malaking epekto sa mahihirap. Narito kung paano naaapektuhan ng kasikatan ng mga lottery ang mahihirap, at ang mga potensyal na banta at pinsala ng mga lottery: (1) Pag-asa sa Pag-asenso: Nakikita ng maraming mahihirap na ang loterya ay isang pag-asa na makaahon sa kahirapan. Nangangarap ng biglaang yaman at ginhawa, maaari kang magpatuloy sa pagtaya sa lottery nang walang malinaw na plano para sa iyong sitwasyon sa pananalapi. (2) Paglala ng pagkagumon: Ang pagnanais na malutas ang mga problema sa lottery ay maaaring humantong sa pagkagumon sa pagsusugal, lalo na para sa mga taong nabubuhay sa matinding kahirapan. Ang pagkagumon sa pagsusugal ay maaaring magdulot ng malubhang pinsala sa kalusugan, pamilya at kabuhayan ng isang tao. (3) Emosyonal at mental na pinsala: Ang pagkabigo sa pag-asang manalo ng malaking tiket sa lottery ay maaaring humantong sa emosyonal at sikolohikal na pinsala, lalo na para sa mga umaasa na ito na ang kanilang huling pag-asa mula sa kahirapan. Upang labanan ang mga potensyal na banta at pinsalang ito, mahalagang isulong ang edukasyon tungkol sa pamamahala ng pera, pagsusugal at pag-iimpok. Kailangan din natin ng mga programa at Authors retain copyright. Articles published under a Creative Commons Attribution 4.0 (CC-BY) International License. This license allows this work to be copied, distributed, remixed, transformed, and built upon for any purpose provided that appropriate attribution is given, a link is provided to the license, and changes made were indicated. 59
serbisyo na naglalayong tulungan ang mga nangangailangan at maibsan ang mga pinansiyal na alalahanin ng mga tao. Ang mga hakbang na ito ay nakakatulong na maiwasan ang mga negatibong epekto ng lottery at bigyan ang mga tao ng mas malalim na kaalaman sa tunay na pag-unlad sa buhay. Paglipat sa isang mas mahusay na solusyon sa halip na tumuon sa mas epektibong mga hakbang sa pagbabawas ng kahirapan tulad ng edukasyon, trabaho at negosyo, ang katanyagan ng mga loterya ay maaaring makahadlang sa pagsulong ng mas napapanatiling mga solusyon sa pagbabawas ng kahirapan. KONKLUSYON Napag-alaman na ang kulturang Pilipino ay may malalim na paniniwala sa suwerte at pagtitiwala sa mga hindi nakikitang puwersa. Ang lotto ay isang popular na paraan para tuparin ang pangarap ng maraming Pilipino, at ito`y nagbibigay sa kanila ng pag-asa at ligaya para sa magandang kapalaran. Ang pagtaya sa lottery ay higit pa sa isang pormal na laro ng swerte, ito ay isang malalim na simbolo ng pag- asa at pangarap para sa isang mas magandang buhay. Ito ay nagpapakita kung gaano kahalaga sa mga Pilipino na baguhin ang kanilang kalagayan, lalo na sa mga mahihirap na umaasa na ito na lamang ang kanilang pag-asa para sa magandang kinabukasan. Ang pag-asa na ito ay makikita sa pag-iisip ng mga Pilipino at hinihikayat ang mga tao na patuloy na mabuhay, magpatuloy sa paglalaro at patuloy na mangarap. Gayunpaman, mahalagang tandaan na ang pagkapanalo sa lottery ay napakaliit at isang uri ng pagsusugal. May mga naniniwala sa swerte, ngunit ang pagtaya ng malaki sa swerte ay maaaring makasama, lalo na para sa mga mahihirap na naniniwala na ito ang tanging solusyon sa kahirapan. Nakita rin sa artikulo kung paano nakasasama ang pag-asa sa swerte at kung paano ito nakakaapekto sa pagtingin ng mga Pilipino sa mga hamon ng buhay. Nasalamin ang sikolohiyang Pilipino na maunawaan ang mga motibasyon, saloobin at paniniwala ng mga Pilipino tungkol sa mga loterya bilang paraan ng pag-asa sa pananalapi. Nakita sa pag-aaral na ito ang malalim na kaalaman sa mga mithiin ng mga Pilipino para sa kagalingan at ang epekto nito sa kanilang mga aksyon at pangarap sa buhay sa magandang kapalaran. MGA SANGGUNIAN ANGAS NG BAE. (2020). Naniniwala Ka Ba Sa Suwerte O Malas. Pang - Masa. Api-it, M., Barcelo, M. T., Bola, A., Francisco, C., Gajo, N., Natividad, E., Nones, G., San Juan, K. M., Trinidad, J., & Viola, B. (2020). Panitikang Rehiyunal - Ikapitong Baitang. Bloombooks, Inc. Araojo,A., & Tenedero,C. (2023) Paghinumdom at Paghihiraya: Dalumat sa Anyo ng Sintaks ng Nawn Preys sa Biri-Waray, International Journal of Open-Access, Interdisciplinary & New Educational Discoveries of ETCOR Educational Research Center (iJOINED ETCOR)2(3), 46-60 Ariyabuddhiphong, V. (2011). Lottery Gambling: A Review. Spring Nature. Balanquit, L., (2017). A Grammar Sketch of Ninorte Samarnon. MA Thesis. University of the Philippines, Diliman, Quezon City Banico-villaruel, R. (2014). Unearthing Mythological Legends of Local Communities in Pontevedra, Capiz, Philippines. JPAIR Multidisciplinary Research Journal, 16(1). Authors retain copyright. Articles published under a Creative Commons Attribution 4.0 (CC-BY) International License. This license allows this work to be copied, distributed, remixed, transformed, and built upon for any purpose provided that appropriate attribution is given, a link is provided to the license, and changes made were indicated. 60
Basic Linguistic Theory: Grammatical Topics (2010) New York: Oxford University Press. (Vol. 2). Basic Linguistics Theory: Further Grammatical Topics (2010) New York Oxford University Press. (Vol. 3). Bautista, M. L. S. (1977). The Noun Phrase in Tagalog-English Code Switching. Studies in Philippine Linguistics, Vol. 1, No. 1. Studies in Philippine Linguistics, 1(1), 2-16. Catipay, T. M. A. (2019). Antolohiya ng mga Sugbu-anun'g Kwentong Bayan: Pagbabalik-tanaw sa buhay at kulturang Cebuano. Asia Pacific Journal of Multidisciplinary Research, 7(1). Constantino, E., (1964). Sentence Pattern of the Ten Major Philippine Languages. University of the Philippines Cordero, E. M. (2019,). Literature of Western Visayas: Collection and Categorization. In Journal of Physics: Conference Series (Vol. 1254, No. 1, p. 012038). IOP Publishing. Cruz, I. R. (1994). Ang Kasaysayan ng Literaturang Filipino. MALAY, 12(2). Cuenco, J.M., (1920). English-Visayan Dictionary. 2nd Edition. Cebu. Imprenta Rosario. Dégh, L. (2001). Legend and belief: dialectics of a folklore genre. Indiana University Press. Dhuibhne, É. N. (1993). 'The Old Woman as Hare': Structure and Meaning in an Irish Legend. Folklore, 104(1- 2), 77-85. Differences Between Tagalog and Bisayan. (2013) Journal of the American Oriental Society, Volume XXV. Dimas, V. D., Desaliza, L. F., Gabito, K. C., Mostera, J. M. B., & Estera, J. E. D. (2022). Modular Learning Modality: Karanasan ng mga Mag-Aaral Mula sa mga Liblib na Lugar sa Bayan ng Juban. Puissant, 3, 520-537. Dixon, R., M.W. (2010). Basic Linguistic Theory: Methodology (Vol. 1). New York: Oxford University Press. Escolta, J.M., Garcia, S.M., Villareal, J.R., (2022), ANAGOLAY: E-Kagamitang Pantulong sa Pag-Aaral sa Asignaturang Filipino Evasco, E. Y. (2000). Sa pusod ng lungsod: Mga alamat, mga kababalaghan bilang mitolohiyang urban. Humanities Diliman: A Philippine Journal of Humanities, 1(1). Fernandez, L., Gonzales, L., Velasquez, M. J., & Marin, L. C. (1976). Ako sa Nagbabagong Daigdig ng Komunikasyon at Lipunan. Bookman, Inc. Flores, Scribd. Modyul J. (2012). 1. Retrieved March 24, 2023, France, T. (2020, August 5). Ano Ang Kwentong Bayan? Gabay Filipino. Retrieved March 14, 2023, kilos. Garcia, L., (1992). Makabagong Grammar ng Filipino. Manila, Rex Printing Company, Inc. Authors retain copyright. Articles published under a Creative Commons Attribution 4.0 (CC-BY) International License. This license allows this work to be copied, distributed, remixed, transformed, and built upon for any purpose provided that appropriate attribution is given, a link is provided to the license, and changes made were indicated. from 61
Gat Jose Rizal, Tumaya at Nanalo Na Rin Sa Lotto. (2018). GMA News "Unang Balita." Ghaz, S. (2019). Ano ang Alamat. Philippine News. Retrieved March 23, 2023, Gonzales, A., (1972). Pampangan: An Outline of Generative Semantic Description. Manila: Research Council, De La Salle College Kroeger, Paul R. 1991. Phrase Structure and Grammatical Relations in Tagalog. Ph. D. Dissertation, Department of Linguistics, Stanford University: Grammar ng Wikang Tagalog. (2013). Quezon City: Sentro ng Wikang Tagalog, Unibersidad ng Pilipinas- Diliman. Llamzon, T., (1969). A Subgrouping of Nine Philippine Languages. The Hague: Martinus Nijhoff. Lobel, J., (2009). Samar-Leyte. Concise Encyclopedia of Languages of the World. Oxford: Elsevier.914-917. Manabat, J. (n.d.). Ano Ang Tsansa Mong Manalo Sa UltraLotto 6/58? (J. Bernardo & W. Cheng, Eds.). Retrieved from Priam, P. (2020). Aiming for the Jackpot: A "Ticket" to a Better Life. Www.pna.gov.ph/Articles/1094211. S. J., & Lalwani, A. K. (1992). "The Role of Superstition and Luck Beliefs in Gambling Behavior: A Study in the Philippines.". Warren, D. G. (n.d.). ALAMIN: Bakit Marami Ang Tumataya sa Lotto? ABS-CBN News. What Are Your Chances of Winning the Lotto? (2010). ABS-CBN News. Retrieved from news.abs- Authors retain copyright. Articles published under a Creative Commons Attribution 4.0 (CC-BY) International License. This license allows this work to be copied, distributed, remixed, transformed, and built upon for any purpose provided that appropriate attribution is given, a link is provided to the license, and changes made were indicated. from 62