Payo sa sambahayan Mga Hakbang Laban sa Lamok Ang Pakay Ang sumusunod na impormasyon ay ibinibigay upang matulungan ang publiko sa pagpigil ng pagdami ng lamok - Aedes albopictus, sa bahay at sa paligid nito. Ang Problema sa Lamok 2. Ang lamok ay nagdudulot ng malaking peste sa tao. Ang ilang uri nito ay nagdudulot pa ng banta sa kalusugang pampubliko bilang tagapagdala ng mga sakit tulad ng dengue fever - isang malubhang sakit na dala ng lamok na nagbubunga ng mataas na lagnat, sakit ng ulo, singaw ng balat at pananakit ng kasu-kasuan at kalamnan. Ang Aedes albopictus na tagapagdala ng dengue fever at dengue haemorrhagic fever ay laganap sa Hong Kong. Ito'y nanganganak mapabukid man o mapalunsod. Ang lugar kung saan ito nanganganak ay maaaring ipasailalim sa dalawang malawak na kategorya: artipisyal na lalagyan tulad ng mga sisidlan, itinapon na gulong ng sasakyan, baunan at lata; at likas na tirahan tulad ng mga puwang sa puno, tuod ng kawayan at hugpungan ng sanga at dahon. Programa Laban sa Lamok 3. Para masupil ang suliranin sa lamok at pigilin ang panganganak nito sa bahay at kapaligiran tulad ng bubong, balkonahe, hanay sa labas ng bahay kung saan nagsasampay ng nilabhang damit, paradahan ng sasakyan at hardin, bawa't isang miyembro ng tahanan ay dapat tahasang makilahok sa pagsupil ng lamok. Samakatuwid, ang mga pamilya ay dapat magsagawa ng kanya-kanyang programa para sa kanilang tirahan. Mga Layunin 4. Ang programang ito laban sa lamok ay may sumusunod na layunin: i) Hikayatin ang bawa't miyembro ng tahanan na sumali sa pagpigil ng suliranin ng lamok at iwasan ang panganganak nito sa bahay at kapaligiran; ii) Tanggalin ang mga lugar kung saan nanganganak ang lamok lalong-lalong na ang lahat ng uri ng sisidlan; iii) Pukawin ang kamalayan ng bawa't miyembro ng tahanan sa kahalagahan ng pagsupil ng lamok at paalalahanan sila na manatiling maingat laban sa sakit na dengge.
Palatuntunan sa Bahay 5. Sa dahilang ang itlog ng lamok ay nagiging ganap na magulang sa loob ng pitong (7) araw, ang mga maaaring panganakan nito sa bahay ay dapat siyasatin minsan man lamang sa isang lingo. Mga Hakbang Laban sa Lamok 6. Ilan sa mga karaniwang lugar na maaaring panganakan ng lamok at ang mga paraan sa pagtanggal dito ay ang sumusunod: i. Sa loob ng tirahan Lugar ng Panga- nakan Plorera Platito ng paso na na tanim may palamuting halaman Sahuran o Trey sa ilalim ng makinang nagbibigay ng lamig Sanhi Problema sa Ang plorera ay nagsisilbing lugar sa panganganak ng lamok. ng tubig na Ang ng pagdilig halaman ay hahantong sa pag- ipon ng tubig sa platito ng paso. Ang ay tubig maaaring maipon sa trey. labis Paraan Pagpigil sa tubig Ang plorera ay dapat minsan palitan sa man linggo. isang Linisin ang loob ng plorera. Agad na paagusin ang tubig matapos magdilig. ng lamang Paagusin ang tubig sa tamang paraan. Paalala Umiwas sa paggamit ng platito sa ilalim ng mga paso ng halaman. Madalas makaligtaan pagsisiyasat lamok. na sa sa ii. Bubong at balkonahe Lugar ng Panga- nakan Plorera Platito ng paso na may na tanim palamuting halaman Sanhi Problema sa Ang plorera ay nagsisilbing lugar sa panganganak ng lamok. ng tubig na Ang ng pagdilig halaman ay hahantong sa pag- ipon ng tubig sa platito ng paso. labis Paraan Pagpigil Ang sa tubig plorera ay dapat palitan minsan man lamang sa isang linggo. Linisin ang loob ng plorera. Agad na paagusin ang tubig matapos magdilig. ng Paalala sa Umiwas paggamit ng platito sa ilalim ng mga paso ng halaman. 2
Mga pinag- iimbakan ng tubig Sahuran o Trey sa ilalim ng makinang nagbibigay lamig Alulod at paagusan ng tubig ng Ang mga lalagyan sa labas ng bahay ay maaaring mag- ipon ng tubig-ulan. Ang ay tubig maaaring maipon sa trey. 1. Ang tubig ay madaling maimbak sa sirang alulod at paagusan ng tubig. 2. Barado ng Lagyan ng takip. Paagusin ang tubig sa tamang paraan. 1. Dapat ayusin. itong 2. Alisin ang dahon at na basura nakabara minsan man sa lang isang linggo. Sa halip na mag- imbak ng tubig sa lalagyan, dapat nang palitan ito ng gripo. Madalas makaligtaan pagsisiyasat lamok. na sa sa basura o dahon. iii. Iba pang Lugar (hardin, hanay kung saan nagsasampay at paradahan ng sasakyan) Lugar ng Panga- nakan Plorera Platito ng paso na may na tanim palamuting halaman Basura, lalong-lalo na ang mga itinapon na bote at lata pinag- Mga iimbakan ng tubig Sanhi Problema sa Ang plorera ay nagsisilbing lugar sa panganganak ng lamok. ng tubig Ang na pagdilig ng ay halaman hahantong sa pag- ipon ng tubig sa platito ng paso. Madaling imbak ng tubig labis mag- Ang mga lalagyan sa labas ng bahay ay maaaring mag- ipon ng tubig-ulan. Paraan ng Pagpigil Ang tubig sa plorera ay palitan minsan man lamang sa linggo. Linisin ang loob ng plorera. Agad na paagusin ang tubig matapos magdilig. dapat isang itinaling sa Ilagay supot na plastik at iligpit sa lagayang may takip. Lagyan ng takip. Paalala sa Umiwas paggamit ng platito sa ilalim ng mga paso ng halaman. Sa halip na mag- imbak ng tubig lalagyan, sa nang dapat palitan ito ng gripo. 3
Puwang sa puno at tuod ng kawayan lumang Mga gulong na ginagamit sa ibang tulad ng layunin proteksyon ng mga sasakyan sa paradahan. at Alulod paagusan ng tubig Likas na sisidlan ng tubig Pagsilo ng ulan at paglinis sasakyan tubig- tubig sa ng 1. Ang tubig ay Paagusin ang tubig o punuin ng buhangin, putik o semento kung angkop. Lagyan ng malaking butas 1. Dapat itong ayusin. Mas makakabuti kung ang umbok na goma ay palitan na lamang ng marka sa lupa madaling maimbak sa sirang alulod at ng paagusan tubig. 2. Alisin ang dahon at basura na nakabara minsan man lang sa isang linggo. 2. Barado ng Lanaw basura o dahon. Ang hindi umaagos ay na tubig nakakaakit ng lamok. Lagyan ng isdang kumakain ng uhod ng lamok. 7. Ang magulang na lamok na natatagpuan sa bahay ay maaaring patayin sa pamamagitan ng karaniwang pambomba ng insekto. 8. Sa kalimitan, ang pagpatay ng uhod ng lamok ay dapat isagawa lamang kapag ang pinagmumulan ng panganganak nito o ang mga lugar na maaaring panganakan ng lamok ay hindi matanggal sa loob ng isang linggo. Palatandaan sa Paggawa 9. Upang mapadali ang paghadlang sa lamok, maghanda ng isang talaan ng mga nauukol na gawain sa ilalim ng programang ito sa pamamagitan ng pagtukoy sa mga hakbang na nakasaad sa ika-anim na talata. 10. Para sa panlaban sa lamok, maaaring maghirang ng isang kompaniyang taga-patay ng peste. Ang mga payo sa paghadlang ng lamok ay maaaring kunin mula sa Kagawaran ng Pagkain at Pangkaligirang Kalinisan (Food and Environmental Hygiene Department). 4