ISSN NO. 2672-2631 • TOMO 4 BLG. 1 • BUREAU OF COMMUNICATIONS SERVICES • PEBRERO 2022 PRRD pinuri ang 'child-friendly' na bakunahan sa kabataan 2 R. CABUGWANG AT M. LADISLA M E D I A M A N M E D I A M A N Mga Pamana ng Pagbabago, hatid ng Mga Pamana ng Pagbabago, hatid ng Duterte Legacy Barangayanihan Caravan Duterte Legacy Barangayanihan Caravan 3 'Full seating capacity' sa PUVs 'Full seating capacity' sa PUVs aprub na sa 'new normal' aprub na sa 'new normal' 2 R. CABUGWANG Serbisyo publiko ni PRRD tuloy pa rin hanggang matapos ang termino 6 M. LADISLA LEVEL 1 ALERT LEVEL 1 ALERT 2 M. LADISLA Ano ang masasabi mo sa Balita Central? Sumulat o bisitahin, i-Like, i-Follow, at magkomento sa aming social media at website. bcs.gov.ph bcs.gov bcs_gov bcs_gov
Balita Balita Alert Level 1 ipinatupad sa NCR, 38 iba pang lugar 2 Pebrero 2022 Ni Monica N. Ladisla Photo: PNA 'House-to-house' na pagbabakuna 'House-to-house' na pagbabakuna sa senior citizens isinulong sa senior citizens isinulong Ni Vanessa R. Landig Photo: PNA Matapos ang dalawang taon bilang epicenter ng coronavirus infection, ibinaba na sa Alert Level 1 ang National Capital (NCR) Region simula Marso 1 hanggang 15. Ayon Acting kay Spokesperson Karlo Nograles, ipapatupad din ang Alert Level 1 sa ilang lalawigan sa Luzon: Abra, Apayao, Baguio City, Kalinga, Dagupan City, Ilocos Norte, Ilocos Sur, La Union, Pangasinan, Batanes, Cagayan, City of Santiago, Isabela, Quirino, Angeles City, Aurora, Bataan, Bulacan, Olongapo City, Pampanga, Tarlac, Cavite, Laguna, Marinduque, Puerto Princesa City, Romblon, Naga City, at Catanduanes. Sa Visayas, nasa Alert Level 1 din ang mga lalawigan ng Aklan, Bacolod City, Capiz, Guimaras, Siquijor, at Biliran. Apat na lugar naman sa Mindanao ang ibinaba na rin sa Alert Level 1: Zamboanga City, Cagayan de Oro City, Camiguin, at Davao City. Sa ilalim ng Alert Level 1, mahigpit pa ring ipatutupad ang minimum public health standards tulad ng pagsusuot ng face mask. sa 100 porsyento operating ang capacity ng mga opisina gayundin ng mga pampubliko construction at pribadong sites. Papayagan na rin ang full seating capacity para sa mga pampublikong sasakyan sa mga lugar na nasa Alert Level 1. Itataas na rin Samantala, nakadepende pa rin sa Pangulo kung papayagan na ang pagsasagawa ng face-to- face classes sa mga paaralan. ■ Bilang tugon sa panawagan isinulong ng pamahalaan, local government ng units (LGUs) ang house- to-house vaccination para sa mga senior citizen at persons with comorbidities na hirap pumunta sa mga vaccination center. ilang Ayon kay Department of Health (DOH) Undersecretary Myrna Cabotaje isang Laging Handa public briefing noong Pebrero 21, nasa 2.4 milyong senior citizens ang pang kinakailangan bakunahan ng pamahalaan. "Ilalapit na natin sa kanila. Iyong iba nahihirapan sa malalayong pumunta vaccination sites. Ang ginawa lokal na ng mga ibang to pamahalaan, nag-house sa house. Iyong iba ay inilapit iyong nating tinatawag mobile fixed posts kung saan mayroong maraming mga ilalagay senior, doon nila iyong kanilang bakuna center," pahayag ni Cabotaje. N a k i k i p a g - u g n a y a n na aniya ang mga lokal na pamahalaan sa kani-kanilang for Senior Citizen Office Affairs upang (OSCA) mahikayat ang mga senior na magpabakuna. Nasa 19 porsyento pa lamang umano ng mga senior citizen sa bansa ang nabigyan ng kung kaya't kinakailangan pang paigtingin ng pamahalaan ang malawakang vaccination drive nito. ■ booster shot PRRD pinuri ang 'child-friendly' na bakunahan sa kabataan Nina Raiza F. Cabugwang at Monica N. Ladisla Photo: pna.gov.ph 'Full seating capacity' sa PUVs aprub na sa ilalim ng Alert Level 1 "I send my gratitude for making it possible. Each and every one of you, maraming salamat sa inyo at minsan natuturuan ang gobyerno ninyo." ninyo Ni Raiza F. Cabugwang ng Inter-Agency Task Force for the Management of Emerging na Infectious maging porsyento 100 na ang kapasidad ng mga pampublikong transportasyon kapag ang pinakamaluwag na alert level o "new normal" sa National Capital Region at sa iba pang bahagi ng bansa. Cabinet kay Secretary Karlo Nograles, hindi na rin kinakailangang maglagay ng plastic barriers sa mga nasabing sasakyan. Pinahintulutan na Diseases na umiral Ayon mas mahigpit na alert level, papairalin pa rin ang seating capacity ng lugar na nasa mas mataas na alert level. Magiging 100 porsyento na rin ang seating capacity sa mga pampublikong sasakyang panghimpapawid, pandagat, at gayundin sa mga tren sa ilalim ng Alert Level 1. Hindi na rin mandatory ang paggamit ng Safe, Swift and Smart Passage travel management system o S-PaSS para sa interzonal travel sa mga lugar kung saan nakataas ang Alert Level 1. kung bibiyahe mula sa lugar na nasa ilalim ng Alert Level 1 papunta sa lugar na nasa Gayunpaman, Ipinatupad noong Marso 1 ang Alert Level 1 sa Metro Manila at 38 pang mga lugar sa bansa. ■ Kinilala ni Pangulong ang Duterte Rodrigo parehong ng pagsisikap na nasyonal lokal ng pamahalaan maging pribadong sektor para aniya gawing "non-traumatic" ang COVID-19 vaccination ng mga kabataang edad 5 hanggang 11 taong gulang. at Sa kanyang pre-recorded Talk to the People noong Pebrero 21, pinasalamatan din ng Pangulo ang medical professionals at healthcare workers na boluntaryong nakiisa sa vaccination program ng pamahalaan, maging sa mga malalayong lugar. lahat ng vaccines na ginagamit sa bansa ay Ayon kay PRRD, COVID-19 sumailalim sa masusing pag-aaral para matiyak na dekalidad, ligtas, at mabisa ang mga ito. Hinikayat din niya ang mga fully vaccinated na mga indibidwal na magpaturok ng booster shots para makakuha ng karagdagang proteksyon laban sa virus. Samantala, umabot na sa mahigit 663,384 na kabataang edad 5 hanggang 11 taong Photo: pna.gov.ph gulang nakatanggap ng paunang bakuna kontra COVID-19 magmula nang mag-umpisa ang bakunahan sa naturang pangkat, ayon sa datos ng National Vaccination Operations Center (NVOC) noong Pebrero 26. ang paunang sa assessment ng Department of Health, matagumpay umano ang isinagawang bakunahan ( ▶ 12 ) Ayon
M E D I A M A N Ni Martin M. Andanar Sa loob ng apat na buwan, nang magbago nakatakda ang administrasyon sa bansa. Gayunpaman, may mga legasiya na iiwanan ang administrasyong lahat ng aspeto Duterte sa ng panunungkulan at mga programa para sa taumbayan, lalo na ngayong may pandemya na nang kinakaharap ng buong mundo. sa ng dalawang taon iba't ibang Bukod pamahalaan programa katulad ng imprastraktura, agrikultura, modernisasyon ng military at pulisya, edukasyon, seguridad ng pagkain, at iba pa, nananatili pa ring prayoridad ng administrasyong Duterte ang COVID-19 response. Lalo na sa pag-usbong ng bagong variant na "Omicron" na tinutukan ng ating mga eksperto mula sa Inter-Agency Task Force (IATF) for the Management of Emerging Infectious Diseases, Vaccine Expert Panel, at Department of Health (DOH). Masasabi na kontrolado na ang sitwasyon ng COVID-19 sa bansa lalo na't patuloy na bumababa ang kaso sa nagdaang mga araw mula sa 5-digit cases nito noong pagpasok ng 2022. Isang patunay rito ang pagsasailalim sa Metro Manila sa Alert Level 2 status - mas maluwag na pagpapatupad ng protocols, mas maraming negosyo ang bukas, at patuloy na pagbangon ng ekonomiya at ating kabuhayan mga kababayan. kabila ng nito, mas pinalawak pa ng pamahalaan ang vaccination program kung saan aabot na sa halos 60 milyong Pilipino fully vaccinated kontra ang sa COVID-19. Nalagpasan na nito ang 70 porsyentong target population protection na minimithi ng ating pamahalaan simula pa noong nagsimula ang vaccination program noong Marso 2021. Sa national Hangad pa rin ng ating health experts at ni Pangulong Rodrigo Roa Duterte na mabakunahan ang 90 milyong Editoryal Editoryal Pagbangon at Pag-asa: Tuloy ang laban kontra COVID-19 sa huling mga buwan ng Duterte admin Pilipino bago siya bumaba sa pwesto sa Hunyo 30, 2022. Sa ngayon, nasa mahigit 217 milyong doses na ng bakuna ang nai-deliver sa buong bansa simula pa noong Pebrero 2021. Susi rin dito ang mga vaccination na bunga ng pagtutulungan ng national at local government at ng pribadong sektor katulad ng COVID-19 Vaccination Days Phase 1 at 2 at ang isinasagawang "Resbakuna sa Botika at Klinika" na mga pawang matagumpay matapos makapagbigay ng ikalawang dose at booster shots sa ating mga kababayan sa iba't ibang bahagi ng bansa. Nitong initiative National 7, 2022, sinimulan na rin ang "Resbakuna Kids" program na naglalayong bakunanahan ang mga batang edad 5 hanggang 11 taong gulang. Nakatakdang bumili pamahalaan ng kabuuang 30 milyong doses ng reformulated Pfizer COVID-19 vaccines para sa programang ito. Pebrero ang Bagama't marami pa rin ang duda at hindi maiiwasan ang ilang agam-agam tungkol sa vaccination, binibigyang-diin mismo ng ating mga eksperto na ligtas at epektibo ang mga bakuna kontra COVID-19 na nakalaan para sa mga bata. pediatric Ito ay sumailalim sa masusi at komprehensibong pag-aaral ng DOH, Vaccine Expert Panel, at technical working groups para sa proteksyon ng mga batang Pilipino mula sa COVID-19 at upang matiyak ang kaligtasan nila sa napipintong pagbabalik muli ng mga klase sa iba't ibang lugar sa bansa. IATF Bukod dito, patuloy ang pagkilala ni Pangulong Duterte sa sakripisyo at kabayanihan ng ating mga medical frontliner na nasa gitna ng laban ng buong bansa ngayong may pandemya. Dahil dito binigyan ng mas mataas na benepisyo ng gobyerno ang mga healthcare worker bilang pagkilala sa kanilang kabayanihan. ilalim ng General Appropriations Act (GAA) 2022 na nilagdaan ni Pangulong Duterte noong Disyembre 30, 2021, naglaan ang pamahalaan ng pondo sa DOH na aabot sa P1.08 billion para sa sickness Sa at death benefits ng ating mga healthcare worker dahil sa COVID-19. Ipatutupad din ng naturang Kagawaran ang One COVID-19 Allowance (OCA) taon - isang pinag- ngayong isang sistema para sa iba't ibang benepisyo at allowance para sa mga medical frontliner na tumututok sa mga pasyente na may COVID-19. Hindi pa man natatapos ang pandemya, pinaghahandaan na rin ng ating pamahalaan ang tinatawag na "endemic". Bahagi ito ng pagbabalangkas ng National Action Plan (NAP) Phase V na nakaangkla mismo sa patungong "new normal" at posibleng pagbabago mula "pandemic" patungo sa "endemic" approach sa COVID-19. Paghahanda rin ito para sa pagpalit ng sistema. transisyon Kabilang din sa naturang action plan ang pagsusulong ng 10-point policy ng pamahalaan na mahalagang hakbang para mapabilis at mapanatili ang social at economic recovery ng bansa mula sa mga epekto ng pandemya. Ayon sa National Economic and Development Authority (NEDA), panukalang 10-point policy sa ilalim ng NAP Phase V ay naglalayon ding palakasin ang kumpiyansa ng mga tao, protektahan ang publiko laban sa virus, paglipat sa new normal, at maging matatag sa gitna ng pandemya. ang Nakapokus din ang ahensya sa bawat mamamayang Pilipino mula sa epekto ng pandemya at maging mas bukas sa pagbabasa ng mga impormasyon kung paano nila aaksyunan para magpatuloy ang transisyon ng bansa sa sinasabing "new normal". pagbangon ng tinutukan din ng ating pamahalaan ang pagtataguyod sa pagbangon muli ng ating ekonomiya lalo na at handa rin ang Duterte administration na tulungan ang susunod na magiging Pangulo sa pagtutok sa mga pangunahing isyu ng ekonomiya, kabilang ang "pandemic-induced inequalities" o 'di pagkapantay- pantay epekto ng inflation, climate change, at maayos na "debt management". Gayunpaman, dahil pandemya, sa Kamakailan lang, iniulat ng ating economic managers na pumalo sa 5.6 porsyento ang Gross Domestic Product (GDP) ng bansa noong nakaraang taon. Bahagyang mas mataas ito sa target ng pamahalaan na 5 porsyento hanggang 5.5 porsyento para sa taong 2021. Nasa 7.7 porsyento naman ang GDP ng bansa sa huling quarter ng 2021 sa kabila ng pandemya at pananalasa ng Bagyong Odette. Ano ang ibig sabihin nito? bumabalik Unti-unti nang ekonomiya, ang sigla ng trabaho na ang may mga mga tao, may kinikita na ang mamamayang Pilipino, at nagpapatuloy ang mga economic recovery program ng pamahalaan. Dagdag pa ng ating mga economic manager na ang mas mataas na GDP ay indikasyon na makakabalik ang ekonomiya ng bansa sa lebel nito bago nagkaroon ng pandemya na pumapalo noon sa 6.1 porsyento hanggang 6.5 porsyento. Sa kabila nito, tumaas muli ang foreign direct investments ng bansa. Ayon sa Department of Industry, and nakapagtala ang bansa ng cumulative US$8.1 bilyong foreign investments mula Enero hanggang Oktubre 2021 - mas mataas ito ng 48 porsyento mula sa US$5.5 bilyon sa parehong panahon noong 2020. Senyales ito ng paglago ng ekonomiya at nagkaroon ng mas maraming trabaho ang ating mga kababayan kahit may pandemya. Trade direct Hindi mawawala at patuloy na panghahawakan ng Duterte administration ang tatak nito sa pamamahala na "Tapang at Malasakit". Sa nalalabing apat na buwan sa pwesto, asahan ninyo na hindi pababayaan ng Pangulo ang bawat programa na inilatag para sa sambayanang Pilipino kahit patuloy ang paglaban ng bansa sa unos ng pandemya at kung paano babangon ang bawat isa sa atin mula rito na may pag-asa. ng administrasyong ito ang sarili nitong bangko sa gitna ng mga nagawa nito para sa taumbayan, bagkus ang mga pamanang iyon ang magsisilbing gabay sa susunod na uupo bilang bagong lider ng bansa na malalaman natin pagkatapos ng halalan sa Mayo 9, 2022. ■ Hindi itataas 3 Pebrero 2022 EDITORIAL BOARD MA. FLORINDA PRINCESS DUQUE Editor-in-Chief JUSTINE HERNANDEZ Managing Editor VANESSA LANDIG Associate Editor TRISH ALCANTARA RAIZA CABUGWANG MONICA LADISLA MICAH SEVILLA Writers / Researchers KEVIN LARANANG Art Director / Cartoonist ENREL TAN Layout Artists EILEEN CRUZ-DAVID CAROLINA TONGKO Production Managers ARLENE BARRIENTOS Circulation Manager BALITA CENTRAL is published bimonthly by the Bureau of Communications Services with office address at PCS Bldg. 310 San Rafael St. San Miguel Malacañang Complex, Manila 1005. BALITA CENTRAL is freely distributed by the Bureau of Communications Services. Any person caught selling copies of the tabloid will be penalized. For any inquiries, you may contact us through the following: Phone: (02) 8734-2117 E-mail: Facebook: bcs.gov Website:
4 Pebrero 2022 UGNAYAN Ni Ma. Florinda Princess E. Duque Dapat piliing mabuti ang iyong lider Opisyal ngang magsisimula sa ika-8 ng Pebrero ang panahon ng kampanya para sa eleksyon sa Mayo. Inaasahan na natin ang mga hiwa-hiwalay na proclamation rallies ng mga kandidato para sa pagka- presidente at bise-presidente. Sari-saring mga plataporma at mga pangako sa taong bayan ang ating maririnig. Marahil ang 2022 eleksyon na nga ang pinakamahirap at pinakamahalagang eleksyon dahil ang pagpili ng iboboto nating lider ay hindi lamang nararapat may plataporma sa mga isyu na mahalaga noon pa man kagaya ng krimen, kahirapan at economic growth, kundi pati na rin ang pagbangon mula sa mga problema na dulot ng COVID-19. na Bawat isa nga sa atin ay may sariling pamantayan sa pagpili ng iboboto. Bilang isang mamamayan at naglilingkod sa administrasyon ni Pangulong Duterte na nasaksihan ang pagsisikap ng gobyerno upang mabigyan ng komportableng pamumuhay ang bawat Pilipino sa kabila ng COVID-19 kong pandemic, masasabi para sa akin ay may tatlong mahahalagang kwalipikasyon o batayan para sa pagpili ng susunod na lider ng bansa. lider para sa akin ay kinikilala at nais ipagpatuloy ang magaganda at mga positibong pagbabago na sinimulan ng kasalukuyang administrasyon. Ano pa man ang sabihin ng kritiko ng Pangulong Duterte, hindi kaila na maraming magagandang programa ang kasalukuyang administrasyon na sana ay tuluy-tuloy at hindi maputol. Ilan lamang nga rito ay ang "Build, Build, Build" program, healthcare services gaya ng Malasakit Centers, anti-drug Una, ang Editoryal Editoryal campaign, pandemic response at recovery efforts. Sa kasalukuyan na tayo ay nasa economic recovery ng ating bansa, importante na lahat ng Pilipino - bata, matanda, buntis, may comorbidity - ay mabakunahan. Sa datos ng DOH noong ika-5 ng Pebrero, nakapag-administer na ang bansa ng 128.56 milyong bakuna. Kasabay nito ang pagsisimula ng pagbabakuna ng mga bata edad 5 hanggang 11. Bukod dito, nararapat din tayong makapagbigay ng trabaho para sa ating mga kababayan at patuloy na makapagbigay ng tulong sa ating mga Overseas Filipino Itong mga serbisyo para sa bawat pilipino na tinutukan ni Pangulong Duterte ay napakaimportante sa ating COVID response na dapat ay palawakin ng ating lider sa susunod na anim na taon. na patuloy (OF). talino ni Pangulong Duterte ang upang maisakatuparan ang National Action Plan Against COVID-19 Phase I, II, at III at ngayon nga ay inihahanda na ang Phase IV. Gayundin ang tagumpay ng administrasyon sa kampanya laban sa droga. Ipinakita ng Pangulo na hindi ito natatakot kahit sino ang masagasaan basta para sa kabutihan ng karamihang Pilipino. naging daan Sa kabila nito, ipinamalas din ng Pangulo ang malasakit nito para sa lahat partikular na ang mga pinakamahihirap lalo na sa mga liblib na lugar. Hindi nga sapat ang lider na may talino lang, nararapat na ito ay may pusong makatulong sa mga kababayan natin at may tapang na bumangga sa mga nagpapahirap sa mga Pilipino tulad ng krimen, at korapsyon. droga, ating susunod na lider ay dapat may malasakit, talino upang bigyang solusyon ang lalo na problema ng bansa sa patuloy na pagbabanta ng COVID-19. Ang tapang at Pangalawa, ang tapang at lider ng bansa ay dapat maka-Pilipino at naninindigan para sa mga Pilipino. Maraming beses na nga nating nakita ang paninindigan ni Pangulong Duterte sa mga mahahalagang usapin katulad isyu sa West Philippine ng Pangatlo, ang Sea, ICC investigation sa war on drugs, at marami pang iba. Naisakatuparan din ng Pangulo ang kanyang mga pangako at buong puso niyang tinatanggap at ang responsibilidad pinakaingatan ang tiwalang binigay ng bawat Pilipino sa pamamagitan ng paglaban sa korapsyon sa pagtatag ng 8888 Citizens' Complaint Center at pagpapalawig ng Anti-Red Tape Act (ARTA). Nakita natin kung paano ang naiayos ng Pangulo pamahalaan mula sa lugmok na noon - isang pamana na nararapat nating alagaan at palawakin. Kung kaya't ako ay naniniwala na ang susunod na lider ng bansa ay dapat ipagpatuloy ang pamanang gobyerno ni lalung- Pangulong Duterte, lalo na ang susunod na lider ay dapat may plataporma upang mas mapaunlad ang bawat Pilipino. pamamalakad Bilang mga botante dapat nating kilalaning mabuti ang mga kandidato sa susunod na 90 araw. Kasama sa mga gabi- gabi kong dasal na nawa'y maging matalino ang bawat isa sa atin sa pagpili ng kandidato at kung sino man ang lider na manalo sa Mayo 2022 na eleksyon ay mabigyan siya ng sapat na lakas at karunungan na pamunuan ang bayan. Ipinagmamalaki ko na tama ang ibinoto ko at sinuportahan kong lider noong taong 2016. Malayo na nga ang pagkakaiba ng Pilipinas mula noon at kasalukuyan. Sa darating na Mayo, nasa ating mga desisyon ang magiging buhay natin sa susunod na anim na taon, ang kinabukasan ng ating bansa at ng mga susunod na henerasyon. Magsama-sama tayong pumili ng ng makakapagpatuloy mga magagandang programa Pag-isipan ng gobyerno. kung nating mabuti ang lider na ating iboboto ay ibabalik tayo sa kawalan o patuloy na makakaranas ng #comfortablelives for all. Ikaw, maipagmamalaki mo rin kaya ang iyong napiling sa lider para Mayo 2022? ■ sa eleksyon
Editoryal Editoryal 5 Pebrero 2022 From the Desk of Spokes Ni Cabinet Secretary Karlo Nograles SIBOL Ni Vanessa R. Landig On Ukraine through the Department of Foreign Affairs, is now conducting repatriation efforts of Filipinos living in Ukraine. ■ The safety of Filipinos in Ukraine remains foremost in the mind of President Rodrigo Roa Duterte. The Philippine government, On the resolution of the European Union Parliament We wish to reiterate that the government has already taken steps to address the by the European Union (EU) that we Parliament - issues believe are being used by the detractors of the Duterte Administration to color the perceptions of Filipino voters who in May will choose the country's next leaders. concerns raised It bears stressing that an existing dialogue mechanism with the EU is already in place, and we have expressed on numerous occasions our willingness to work and cooperate with the EU in order to shed light on the concerns they have raised. The actions taken by the government in this regard are a clear demonstration of our compliance with conventions on human rights, labor, and good governance, among others. Filipinos in their companies or communities. They should also ask the EU citizens, the EU business chambers in the country. The 72% of the population who gave a high approval rating for Philippine President Duterte cannot be wrong. "At any rate, we continue to provide the facts and figures the EU to Commission. As mentioned, we continue to facilitate their regular GSP+ monitoring mission and there is one forthcoming at the end of the month. This process is more and organized systematic in accurate information regarding the real situation in the country. They get to visit as well the projects and the marginalized sectors that get to benefit from the EU GSP+ and other stakeholders. "And that's why we still the authority, obtaining have the GSP+." the refer you statements of Department of Trade and Industry Secretary Ramon Lopez in response to questions from the media on the same matter: We to "While it is not new, their allegations on human rights and lack of press freedom are fake news, and those only give false impressions on the real situation in the Philippines. They should visit our beautiful is unfortunate country. It that the politicians of a huge economic block are the ones destroying the image of a small democratic country of peace-loving Filipinos, and it is like bullying a small country. They should ask the The President is at the tail-end of his administration and - despite the challenges the by about brought COVID-19 pandemic - is poised to step down with the highest satisfaction, approval and trust ratings of any post- EDSA Chief Executive. We urge those in the international community the government's actions through the eyes of our people in order to have a better appreciation of the Duterte Administration has taken to ensure the safety, security and prosperity of the country's over 100 million citizens. ■ to view the steps Balita Central kaisa kontra fake news ngayong new normal Nitong Pebrero, inilunsad ng WHO ang "Infodemic Management isang online course na naglalayong labanan ang infodemic sanhi ng mga nagkalat na maling impormasyon o fake news. Tampok sa kurso ang limang module na nakatuon sa: management, "infodemic misinformation, fact checking in a health crisis, the inoculation theory and interventions' design." Sa gitna ng ingay dulot isyu na ng samu't saring kinakaharap ng bansa at ng mundo, na karamihan sa mga Pilipino sa ay panahon ngayon nahihirapang tukuyin kung alin nga ba ang fake news sa radyo, TV, o social media. sa Sa gitna ng isang public health emergency tulad ng COVID-19 pandemic, isang malaking hamon nga sa mga Pilipino ang isyu ng pagkalat ng fake news na maaaring magdulot ng kalituhan at maglagay sa panganib ng ilang buhay. 101", napatunayan lamang sa isang maling impormasyon na mapapanood sa isang trending na video sa social media, maaaring mahadlangan ang pag-usad ng recovery mula sa nakamamatay na COVID-19. Hindi na dapat pang umabot sa mga 'di kanais-nais na sitwasyon ang pagkalat ng fake news. Maging mapanuri. Mag-fact check. Huwag agad at ora-oradang maniwala i-share sa social media ang mga impormasyong nagkalat sa internet. Gamitin Nang dahil Ayon isinagawang sarbey ng Social Weather noong (SWS) Survey Disyembre 2021, lumabas na 51 porsyento ang hirap sa pagtukoy kung ang lumabas na balita sa radyo, TV, o social media ay isa lamang fake news. Habang 67 porsyento naman ang nagsabi na isang seryosong problema na ang talamak na pagkalat ng fake news sa internet tulad ng Facebook, Twitter, at Youtube. isyu ang fake news, ngunit lumala ito nitong panahon ng pandemya bunsod ng pagkalat ng Coronavirus disease 2019 (COVID-19) saan kaliwa't kanan ang pagsulpot ng impormasyon mula sa iba't ibang platform ng media na nauwi nga sa tinatawag na infodemic. Kaya 12-16, Maging ang Department of Health (DOH) ay nagpaalala sa publiko na maging maingat sa pagsusuri ng sources ng balita o impormasyon na layong manlinlang at magkalat ng fake news na maaaring panganib ng magbigay sa buhay at kalusugan ng mga tao. Matagal nang Ayon sa DOH, may ilang paraan upang malaman kung fake news ang isang article pag-check o infographic: ng source ng larawan sa pamamagitan ng "Search the web for image" o ang "Search Google for Image", o 'di kaya ay sa TinEye website: tineye. com. Kinakailangan ding suriing maigi ang paggamit ng spelling, grammar, at punctuation marks. Ugaliin ding i-cross check ang mga impormasyon na nasa article o infographic sa ibang news outlet at mapagkakatiwalaang sources tulad ng DOH, WHO, at Centers for Disease Control. mga solusyon at impormasyon na ibinabahagi ng pamahalaan at ng mga ahensya nito nang sa gayon ay umimpis ang 51 porsyento na nahihirapan sa pagtukoy kung alin ang fake news. ang kung Ngayong "new normal", kaisa ng taumbayan ang Balita Central sa paglikha ng solusyon upang labanan ang lumalalang isyu ng pagkalat na fake news. Ugaliing tumutok sa iba pang government media platforms para sa mga updates at balita na nanggaling mismo sa pamahalaan. ■ sa pangunguna ng World Health Organization (WHO), nilinaw sa publiko na kinakailangan ang wastong pamamaraan ng pagsala ng mga impormasyon na nababasa, naririnig, o nakikita sa media lalo na sa social media. naman On President Duterte's Legacy Simula't 'nung campaign pa lang niya sa lagi pagkapangulo, tunay niyang na which naramdaman po talaga ng sapul ang sinasabi ay pagbabago ating mga kababayan, ang tunay na pagbabago ng kanilang buhay at 'yong tapang ipinakita at malasakit na ni Pangulong Duterte all throughout his presidency. ■
6 Pebrero 2022 Serbisyo publiko ni PRRD tuloy pa rin hanggang matapos ang termino Ni Monica N. Ladisla Palasyo na magpapatuloy ang ni publiko serbisyo Pangulong Rodrigo Duterte hanggang sa katapusan ng kanyang termino. kay Siniguro ng Ayon Acting Spokesperson Presidential Karlo Nograles, prayoridad umano ng Pangulo ang kabutihan ng bansa at ng publiko at wala umanong magbabago rito kahit limang buwan na ang natitira bago matapos ang kanyang termino. Nagpasalamat lamang si Nograles sa publiko para sa "very good" net satisfaction rating na natanggap ng Pangulo kung saan nakakuha ito ng positive 60 na puntos base sa sarbey na isinagawa ng Social Weather Stations noong Disyembre 2021. is think this unprecedented. Kung ikumpara natin si Pangulong Duterte at this point that towards the last month of his administration, compared to previous presidents at this point also that towards their respective last months in their administration, si Pangulong Duterte po - kung hindi ako nagkakamali - ang may highest net satisfaction rating, ito iyong December 2021," pahayag ni Nograles. din "I sa suporta ng taumbayan sa gobyerno. "What is the best for the greatest number, ano 'yung public service na nakita na natin kay Pangulong Duterte, ipagpatuloy po niya 'yan hanggang sa katapusan ng kaniyang termino," saad ni Nograles. legasiya ni Duterte irigasyon, ang libreng pag-aaral sa higher education, at at matrikula sa kolehiyo. Ilan sa mga Pangulong libreng technical libreng ng administrasyong Duterte napaunlad ang Universal Health Care System sa kabila ng pandemya. Ayon isa Sec. Nograles, kay umano sa mga tinutukan ni Pangulong Duterte ang epektibong pagtugon sa krisis pangkalusugan. Sa ilalim din "Na naging decisive at mabilis po 'yung aksyon ni Pangulong Duterte at ng kanyang administrasyon dito sa laban against Covid-19 at ang mamanahin ng susunod ng administrasyon ay mas marami siguro ang 90 million na mga Filipinos ang target natin na fully vaccinated," saad pa ni Nograles. Ani Nograles, desidido ang Pangulo na lalo pang tugon magtrabaho bilang ng Palasyo na makausad na sa "new normal" ang publiko bago magtapos ang termino ng Pangulo. ■ Hangarin umano Balita Balita PRRD nagpasalamat sa tuluy-tuloy na 'VERY GOOD' SATISFACTION RATING Ni Raiza F. Cabugwang Photo: pna.gov.ph the to the Filipino people continued at paniniwala ninyo sa akin sa pagkatao ko, sa pagka- official ko." "I'd thank for support like Disyembre 2021, napanatili ng Pangulo ang "very good" net satisfaction rating na +60, kung saan karamihan sa mga Pilipino ay nagbigay pa rin ng kanilang pag-apruba sa pagganap niya bilang pinakamataas opisyal ng pamahalaan. pledge ko and naniniwala sila sa ginawa ko," saad ng Pangulo. "When you are an officer of the government, especially an elected official, there's a set of rules that are [quite] rigid to follow. But, once the confidence of the people or your trust is broken then may problema ka. So, I am on my - I'm winding up and I am now on [my] last days of my presidency," dagdag pa niya. Ito ang ipinahayag ni Pangulong Rodrigo Duterte bilang pasasalamat sa suporta ng mga Pilipino na aniya ay nagbigay sa kaniya ng karangalan bilang pinuno ng bansa. Sa na "I don't know if it is an emotional outpouring but going by the numbers, it is huge and until now it surprises me, continues to baffle me. I N a g s i m u l a n g Social Weather may be just lucky, it might be manungkulan bilang Pangulo the people tinanggap nila 'yong si Duterte noong Hunyo 2016. ■ Stations (SWS) survey noong Talk to the people 'very important' na linya ng komunikasyon - PRRD Ni Raiza F. Cabugwang Pangulong Rodrigo Duterte noong Pebrero 21, na ang kanyang lingguhang "Talk to the People" napakaimportanteng ay linya ng komunikasyon para maiparating ng gobyerno kung saan napupunta ang kanilang buwis. Sinabi ni Hinikayat rin ng Pangulo na direktang iparating sa Office of the Ombudsman ang mga reklamo tungkol sa kung paano ginugugol ng pamahalaan ang pera ng bayan. Ombudsman para mas madali at malaman totoo," pahayag ni Pangulong Duterte sa kanyang pre-recorded Talk to the People. ang Dagdag pa ng Pangulo, kinakailangan na palagiang ipaalam ang mga proyekto at programa ng pamahalaan. sa publiko the government is run by the "As I have said, money of the people, taxes and we would like you to know and to ask even kung paano nagastos ang pera ng bayan at anong pinag-gastusan. Iyon ang importante, 'yong hindi kayo nagdududa na ninanakaw ang pera ninyo. Gusto namin kung may duda man kayo, e, 'di tanungin ninyo," anang Presidente. ■ "If you have the evidence, the better. Bigyan mo ng xerox copy kami dito, 'yong original taguin ninyo, and if you think there is a good case to prosecute, I leave it up to you to decide kung saan ninyo gusto i-file. Pero ako 'pagka ganoon - taga-gobyerno, lalo na nandito sa mataas papunta sa akin, diretso na kayo sa Photo: pna.gov.ph
Balita Balita Photo: PNA Bayanihan, Bakunahan 4 aarangkada ngayong Marso Ni Monica N. Ladisla ng Department of Health (DOH) ang ika-apat na "Bayanihan, Bakunahan" sa Marso upang ang patuloy na maitaas vaccination rate sa bansa. Pinaghahandaan Nabigong makamit ng gobyerno ang target nito sa nagdaang ikatlong Bayanihan, Magiging Bakunahan. prayoridad umano nila ang booster pagbabakuna ng shots sa senior citizens at pagbibigay ng bakuna sa pediatric population. ang mga hindi pa bakunado, plano umano ng DOH na mas paigtingin pa ang social marketing campaign nito house-to-house at vaccination drives. Upang mahikayat ang naitulong ng mas malawak na Malaki umano vaccination coverage ng bansa upang mapababa ang paglala ng sakit sanhi ng COVID-19. Samantala, nagbigay na ng direktiba ang National Task Force Against COVID-19 sa 12 rehiyon ng bansa na mayroong mataas na vaccination na simulan na ang pagpapaigting ng booster shot vaccination sa kanilang lugar. ■ coverage DOH sa mga kandidato: Bawal ang mass gathering Ni Monica N. Ladisla ang Department of Health (DOH) sa mga lokal na pamahalaan na ipinagbabawal pa rin ang mass gathering matapos ang sunud-sunod na campaign sorties ng mga kandidato sa darating na halalan. Nagpaalala Health kay Undersecretary Maria Rosario Ayon Vergeire, ipinagbabawal pa rin ang pagkukumpol ng mga tao sa isang lugar lalo pa't mataas pa rin umano ang posibilidad ng pagkalat ng virus. "This is really a cause of concern. Tatandaan natin that the virus is still here, the variants are still here, hindi lang po Omicron, nakakapag- detect pa rin tayo ng Delta," ani Usec. Vergeire. Dagdag pa niya, "Having said ito pong mass gatherings po hanggang sa ngayon po hindi pa rin natin 'yan ina-allow." that, Hinikayat din niya ang mga lokal na pamahalaan na tulungan silang bantayan ang mga pagtitipong ito upang maiwasan muli ang pagtaas ng kaso ng COVID-19 sa bansa. lang naming "Gusto magpaalala sa ating mga kababayan na pumupunta sa mga ganitong gatherings, mag- iingat po tayo dahil maaari pa rin po tayong makakuha ng sakit dulot niyan," paalala ni Usec. Vergeire. Photo: PNA Paalala rin niya, kailangan umanong maging maingat ng mga indibidwal habang pinaghahandaan ng bansa ang pag-usad nito sa "pandemic new normal" kung saan mas maluwag na ang restriksyon sa publiko. ■ na 7 Pebrero 2022 Matinding banta ng Omicron variant, nalampasan na ng bansa - DOH Ni Monica N. Ladisla Photo: PNA Nalampasan na umano ng bansa ang pinakamatinding pagsubok dala ng COVID-19 variant, ayon sa Department of Health (DOH), subalit ipinaalala ng kagawaran sa publiko na ipagpatuloy pa rin ang pagsunod sa public minimum health standards bunsod na pandemya sa bansa. ng umiiral hamon buhat ng Omicron at kasalukuyan na po tayong nasa low risk case classification. Patuloy bumababa ang average daily reported cases." pong ating Sa kabila nito nagpaalala pa rin siya sa publiko na maging maingat at sumunod sa itinakdang protocols upang patuloy na bumaba ang kaso. naka- overcome nu'ng challenge natin with Omicron. Nakita po natin kung gaano kadami 'yong kasong dumating at gaano din natin mabilis na napababa ang mga kaso sa ating bansa," ulat ni Health Undersecretary Maria Rosario Vergeire noong Pebrero 21. "Tayo po ay Dagdag pa niya, "Atin na pong nalampasan ang "Mababa ang kaso dahil nagco-comply tayo sa safety protocols at nagpapabakuna. Pero once na mag-increase ang mobility tapos nagkaroon ng complacency sa pagsunod sa minimum public health standards, maaaring tumaas uli ang kaso dahil alam natin lahat na nandito pa rin po yung virus," paalala ng opisyal. ■
Photos grabbed from pna.gov.ph
10 Pebrero 2022 'Pinas handa nang tumanggap ng mga fully vaxxed na dayuhang turista Ni Raiza F. Cabugwang Photo: pna.gov.ph Inanunsyo ng Department of Tourism (DOT) noong Pebrero 2 na handa na ang turismo ng industriya ng bansa na tumanggap ng mga fully vaccinated na turista galing ibang bansa. Tourism kay Secretary Bernadette Romulo- Puyat, pinaghahandaan na ng industriya ang panunumbalik ng mga turista sa bansa simula pa noong magsara ang borders ng Pilipinas noong 2020 bunsod ng pandemya. Ayon Ani Secretary Romulo- sa mga Puyat, marami nagtatrabaho sa nasabing industriya ang bakunado na laban sa COVID-19. "While this will be the first time the Philippines is opening its doors for foreign leisure travelers since the start of the pandemic, the tourism industry has prepared for this development for close to two years. We look forward to welcoming our foreign visitors once again," paliwanag ng Kalihim. identified as our key, strategic, and opportunity markets," pahayag ni Romulo-Puyat. Simula noong Pebrero 10, pinayagan na ang mga fully vaccinated na turistang magmumula sa visa-free na mga bansa na makapasok sila ng Pilipinas basta't ng ay makapagpapakita negatibong ng resulta kanilang reverse transcription polymerase chain reaction o RT-PCR test na ginawa sa loob ng 48 oras bago ang kanilang paglipad mula sa lugar na kanilang panggagalingan. Pagdating sa kahandaan ng mga pook pasyalan para sa mga turista, sinabi ni Tourism Promotions Board (TPB) Chief Operating Officer Ma. Anthonette Velasco-Allones na mayroon nang 79 tourism circuits sa iba't ibang rehiyon sa bansa na handa nang tumanggap ng mga turista. is safe to say that they are ready. They are more than ready," saad ni Velasco-Allones. "It Dagdag pa ng opisyal ng DOT, patuloy pa ring ipapatupad ang health at safety protocols para mapigilan ang pagkalat ng virus. "Tourism workers have the been vaccinated and observance of health and safety protocols at every destination remains to be a priority. The DOT will be focusing its efforts on the visa-free countries under EO (executive order) 408 that are Ayon pa kay Velasco- Allones, nakikipagtulungan na rin ang TPB sa DOT- National Capital Region para gawing handa rin para sa pagbisita ng mga turista ang visitor arrival areas sa Metro Manila. Plano rin ng pamahalaan na gawing mas maayos ang mga patakaran na may kinalaman sa pagbiyahe para mas maging madali ito para sa mga turista. ■ Balita Balita DILG Secretary Eduardo Año Photo: pna.gov.ph Crime rate sa 'Pinas bumaba nang 73.7% sa ilalim ni PRRD - DILG Ni Raiza F. Cabugwang kay Department Ayon of the Interior and Local Government (DILG) Secretary Eduardo Año, bumaba na ang kriminalidad sa bansa nang 73.76 porsyento sa unang limang taong panunungkulan ni Pangulong Rodrigo Duterte. Ayon sa Kalihim, bumaba na sa 34,552 ang index crimes sa bansa sa taong 2021, mula sa 131,699 noong 2016. ay tumutukoy sa mga mabibigat na paglabag sa batas na malimit Ang index crimes na ginagawa, tulad ng pagpatay, pagnanakaw, panggagahasa, carnapping, physical injuries, at iba pang special complex crimes. noong (rin) "Mula taon ng 2021 nakaraang kumpara taong 2020, makikita po natin sa total crime incidents na umaabot po ng 374,277 ang volume. Sa year 2021 ay 360,573 o mayroong pagbaba ng 3.66 percent sa total crime incidents," pahayag ng pinuno ng DILG. sa Ayon kay Año, ang pagbaba ng kriminalidad sa bansa ay bunsod ng pinatinding anti-criminality program ng administrasyon. "Ano pong ibig sabihin nito? Nararamdaman po ng ating mga kababayan ang pagganda ng peace and order situation at ang pagiging kumpyansa na ligtas po ang ating mga mamamayan laban sa mga kriminal," saad ng Kalihim. ■ 'Build, Build, Build' projects in demand pa rin sa foreign investors Ni Monica N. Ladisla umanong interesado ang construction companies sa United Arab Emirates (UAE) na lumahok "Build, Build, Build" sa sa infrastructure program Nananatili kabila ng pagtatapos ng termino ni Pangulong Rodrigo Duterte sa Hunyo 2022. si Department Tiwala of Trade Industry and Secretary Ramon Lopez na susunod magpapatuloy na ang administrasyon programang "Build, Build, Build" kung kaya't kampante ang investors na mag-invest sa construction industry ng bansa. sa foreign "We told them that many saying presidentiables that 'Build, Build, Build' will be their platform also. That's why they can expect that this program will continue as they have seen the success of the 'Build, Build, Build' under the administration of President Duterte," ani Lopez. are Photo: PNA Dumalo sa Dubai si Sec. Lopez para sa Philippines National Day na ginanap sa Expo 2020 Dubai. Nagkaroon din siya ng pagpupulong sa ilang matataas na opisyal ng UAE kung saan napag-usapan ang pagpapatatag ng ugnayan ng dalawang bansa. ■
Photo: PNA PNP, MMDA, I-ACT nagsanib pwersa kontra mabigat na trapiko Ni Trish Alcantara Inaasahan na ng Philippine National Police (PNP) ang biglaang pagbigat ng trapiko simula Marso 1 sa pagbaba sa Alert Level 1 ng NCR. Kaya naman inatasan ni PNP Chief, PGEN Dionardo B. Carlos si NCRPO Regional Director, PMGEN Vicente Danao, Jr. na makipagtulungan sa MMDA at I-ACT sa traffic enforcement operations. Inatasan ding tumulong ang PNP NCRPO sa mga passenger na ipatutupad limit ng LGUs para iwas sa anumang insidenteng bunsod ng biglaang dagsa ng tao at sasakyan sa Metro Manila. ■ Virtual hiring para sa PWDs, handog ng NCDA, H&M Ni Vanessa R. Landig Photo: davaooriental.gov.ph Isang virtual recruitment persons with para disabilities ang ginanap noong Pebrero 23 sa pagtutulungan ng National Council on Disability Affairs (NCDA) clothing at ng company na H&M. Pinamagatang sa (PWDs) "Virtual Exposure layon ng NCDA at H&M na magkaroon ng pantay na pagkakataon ang PWDs na matuto at magkaroon ng trabaho bilang bahagi ng isang diverse workforce. Day", Ibinahagi ng H&M sa nasabing ang programa mga tungkulin at kasanayan na kinakailangan sa sektor ng retail. Sa ilalim ng Republic Act 7277 o "Magna Carta for Persons with Disability", isa sa karapatan ng PWDs ang pagkakaroon ng pantay na oportunidad sa trabaho. persons disabled shall be denied access to suitable opportunities employment," ng nasabing batas. ■ "No for saad Balita Balita 1K metric tons ng COVID-19 medical waste, nakokolekta kada araw - DENR 11 Pebrero 2022 Ni Monica N. Ladisla pagtaas ng kaso ng COVID-19 ng nakapagtala kamakailan, rin ang Department of Environment and Natural Resources ng pagdami ng nakonsumong medical waste bawat araw. Kasunod (DENR) "Sa ngayon meron tayong 1,000 metric tons of waste or health care waste kada araw. Napakarami niyan," ani DENR Undersecretary Jonas Leones. Sa estima ni Usec. Leones, aabot umano sa 166 na 6-ton truck ang kailangang lumabas bawat araw para kolektahin ang mga basura. pa kanya, kasalukuyan silang nakikipag- lokal na ugnayan sa mga buong sa pamahalaan bansa upang pagtibayin ang implementasyon ng Ecological Waste Management Act of 2000 o Republic Act 9003. Ayon sa "Ang ginagawa natin 'yong mga barangay sila muna ang magkokolekta at nilalagay temporary sa muna transfer Du'n station. kinukuha ng ating munisipyo 'yong mga healthcare waste na ito para dalhin sa treatment facility to sanitize them, bago 'yan siya dalhin sa final disposal sites," paliwanag ng opisyal. Saklaw ng RA 9003 segregation, ang wastong collection, transport, treatment, at disposal ng solid waste upang pangalagaan ang kalusugan ng publiko gayundin ang kapaligiran. Para naman sa proteksyon ng mga garbage collectors at sweepers, nakipag-ugnayan na rin umano ang DENR sa Department of the Interior and Local Government at mga Photo: PNA lokal na pamahalaan upang mapaglaanan ang mga ito ng protective gears at face masks upang masiguro na ligtas ang mga ito sa virus. personal protective equipment (PPEs) natin, facemasks additional gastusin din sa kanila ito. So when LGUs procure the services of these transporters, dapat kasama sa contract nila yung mga protection sa trabaho nila para di sila ma- infect," ani Usec. Leones. ■ "'Yong mga DOH sa health facilities: Iayos ang pagtapon ng medical waste Ni Monica N. Ladisla ang Department of Health (DOH) sa mga laboratoryo at ospital na ayusin ang pagtapon sa kanilang medical waste matapos maiulat na pitong bata ang nakakuha ng COVID-19 virus matapos paglaruan basurang ang itinapon ng isang diagnostic center sa Catanduanes. Nanawagan "Unang una, gusto nating paalalahanan ang lahat ng mga laboratoryo at facilities na may mga batas na sumasaklaw sa ganitong violations at polisiya to guide you on what you're supposed regarding to do these medical wastes," ani Health Undersecretary Maria Rosario Vergeire. Dagdag pa niya, "We are not going to tolerate this kind of irresponsible behavior." Noong Enero 31, naiulat sa isang barangay sa Virac, Catanduanes ang mga basurang naglalaman ng mahigit 1,900 syringe at dalawang libong blood sample tubes na ginamit sa COVID-19 tests at HIV test kits. Ilan umano sa mga basurang ito ay natagpuan sa dalampasigan ng dagat. Ayon kay Usec. Vergeire, pakikipag- patuloy ugnayan ng DOH sa ibang ahensya, kabilang na ang healthcare facilities at mga lokal na pamahalaan upang maipagbigay-alam ang mga panuntunan wastong pagtatapon ng medical waste. ang sa Photo: PNA Iginiit din niya na nararapat mayroong waste proper management system ang isang pasilidad bago payagan ang operasyon nito. ■
12 Pebrero 2022 Balita Balita Photo: PNA Malawakang bakunahan sagot sa 'pandemic to endemic' Ni Monica N. Ladisla Inihayag ni Vaccine Czar Secretary Carlito Galvez, Jr. na mas pinaigting na COVID-19 vaccination program ang sagot upang makausad ang bansa sa pandemic approach at makagawa na ng maayos na endemic plan. "We cannot have [safe] from pandemic transition to endemic kung hindi tayo mababakunahan lahat," ani Sec. Galvez. Ayon pa sa kanya, base sa payo ng mga eksperto sa Israel, nagkaroon ng dagdag proteksyon ang mga indibidwal na mayroong booster shot kahit umano may bagong strain ng virus. science, as experts said, we need the third "Based on dose or boosters so that we can have an added protection, and that any mutation or any variants that are coming in, ay talaga pong ligtas tayo," ayon sa opisyal. Nauna na ring inihayag ni Presidential Adviser for COVID-19 response Vince Dizon na kasalukuyan nang ginagawa ng National Task Force Against COVID-19 ang pandemic exit plan ng bansa. Dagdag pa ni Dizon, maaari umanong umusad na ang bansa sa endemic plan sa Pebrero. "I think we will begin this with February. We just need to bring down the cases to the the transition levels that we had in late last year, below 1,000 cases per day, then we can begin the process of transitioning from a pandemic framework to a more endemic framework," pahayag ni Dizon. Ani Dizon, patunay sa kahandaan at suporta ng gobyerno sa endemic approach ang naging desisyon nitong luwagan ang restriksyon at quarantine requirements ng mga fully-vaccinated na turista sa bansa. Sa panahong maaprubahan ito, maaari at ipatupad na umanong ituring ang COVID-19 cases tulad ng ibang endemic diseases gaya ng tuberculosis, at cholera. ■ influenza, PRRD pinuri ang 'child-friendly' mula sa pahina 2 kung saan walo lamang ang naitalang nagkaroon ng non- serious adverse effects tulad ng rashes, lagnat, pagsusuka, at pananakit ng braso. Health Undersecretary Myrna Cabotaje, nagsimula na sa halos lahat ng probinsya sa bansa ang bakunahan para sa mga kabataang may edad 5 hanggang 11 taong gulang subalit nakadepende umano sa suplay ng bakuna ang bilis at bilang ng mga kabataang mabibigyan nito. Ayon kay "Kung sakaling late ang side effect, nakaalis na sila ng bahay, binibigyan sila ng number kung ano iyong mga iku-contact na mga healthcare worker or iyong mga facility para i-report ang kanilang mga nararamdaman at matugunan ang mga ito," paliwanag ni Usec. Cabotaje. rin niya na mayroon pang paparating na bakuna sa mga susunod na linggo. Ngayong Pebrero, inaasahan pa ang pagdating ng limang milyong reformulated Siniguro doses ng Pfizer vaccine at limang milyong doses muli sa Marso. rin umano ng gobyerno ang mga pagbabakuna kabataang edad apat pababa. Pinag-aaralan na sa may "Hintayin natin ang final recommendation ng experts at tapos kung may mag-file na po ng pagpapa-approve ng zero to five na manufacturer o taga-gawa ng ating bakuna," ani Usec. Cabotaje. ■ Hotlines kontra red tape Hotlines kontra red tape inilunsad ng ARTA inilunsad ng ARTA Ni Raiza F. Cabugwang Photo: pna.gov.ph Mas pinadali na para sa publiko ang paghahain ng reklamo laban sa mga tiwaling opisina ng gobyerno bunsod ng mobile hotlines na inilunsad ng Anti-Red Tape Authority (ARTA) para tumanggap ng mga isyung may kinalaman sa red tape. ARTA Director General Jeremiah Belgica, mas marami nang natatanggap na reklamo ang kanyang ahensya kaya naman nagdesisyon siyang dagdagan pa ang mga paraan para maiulat ng publiko ang mga insidente ng red tape sa gobyerno. Ani "This is a good problem to have because it means that more Filipinos are becoming aware of ARTA's services and that we are gaining more allies in the fight against red tape," pahayag ni Belgica. Hinihikayat ang publiko na tumawag sa ARTAwag Center sa mga numerong 0965-672- 4943 at 0916-266-3138 para sa Globe at Touch Mobile subscribers, at 0969-257-7242 at 0969-516-7765 para naman sa Smart, Talk 'N Text, at Sun subscribers kung mayroon silang mga reklamo na may kinalaman sa pagkaantala ng mga proseso sa gobyerno, panunuhol, at hindi maayos na pagseserbisyo publiko. Ang nasabing mga numero ay bukod pa sa Hotline 8888 o Citizens' Complaint Center. tumanggap tawag ang ARTAwag ng Center mula Lunes hanggang Biyernes, mula alas-otso ng umaga hanggang alas-singko ng hapon. Maaari Maaaring iparating ring ang mga reklamong may kinalaman sa red tape sa pamamagitan ng pag-email sa complaints@arta.gov.ph, pagtawag sa Hotline 8888, sa website ng ARTA na arta. gov.ph, at sa pamamagitan ng social media accounts nito na Anti-Red Tape Authority sa Facebook at @artagovph sa Twitter at Instagram. Kamakailan lamang ay inilunsad ng ahensya ang sa ARTAmbayan Outpost Magalang Street, Barangay Pinyahan sa Quezon City kung saan pwedeng magtungo ang publiko para direktang isumbong ang mga isyung kaugnay sa red tape. ■
Balita Balita High-profile Norwegian pedophile kalaboso Ni Trish Alcantara isang notorious na Norwegian pedophile na wanted ng mga otoridad sa Oslo nitong Pebrero 7 sa Brgy. 48-A Laoag City, Cabunggaan Ilocos Norte. Wanted Arestado ang ang undocumented alien na si Alexander Calapini-Solberg, 53, dahil na rin sa mga kaso ng pangmomolestiya sa mga bata na isinampa sa kanya sa sarili niyang bansa. pang Disyembre 2021 naisyu ang Interpol Red Notice kay Solberg. Nito "We are going to deport him for being an undesirable alien. His continued presence in the country poses a serious threat to our Filipino children, anyone of whom could be his next victim," pahayag ni Bureau of Immigration Commissioner (BI) Jaime Morente. facility ng Camp Bagong Diwa, Taguig City sa kasalukuyan habang ang hinihintay kanyang deportation proceedings. ■ Nasa warden suspek ang Photo: PNP 2 pekeng parak huli sa robbery-extortion Ni Trish Alcantara Arestado ng Pasay City Police ang dalawang lalaki na nagpanggap diumanong mga parak dahil sa robbery- extortion nitong Pebrero 10. Napigil ang modus nina Eduardo Bernal, 34, at Diokno Abuan, 36, dahil na rin sa sumbong ng isang complainant. Hindi makapagbigay ng ID ang dalawa na nahulihan pa ng dalawang pares ng posas, isang cal.22 chrome-plated revolver na may limang live ammunitions, at isang black replica pistol. Kakasuhan ng paglabag sa RA 10591 o Comprehensive Firearms and Ammunition Regulation Act at COMELEC Omnibus Election Code ang dalawang suspek, kasama na ang Usurpation of Authority. "We don't want them to be using the name of the PNP (Philippine National Police) for their criminal acts. We have been doing our best to discipline our PNP personnel, so our integrity won't be tarnished. If there is fake news, there are also fake police. I hope the public will be more critical about this kind of scheme, so they won't fall prey to this trap," pahayag ni PNP Chief General Dionardo Carlos. ■ Photo: PNP 13 Pebrero 2022 Suspek sa pamamaril naipit, nang-hostage Suspek sa pamamaril naipit, nang-hostage Patay, nang pumalag sa mga pulis Patay, nang pumalag sa mga pulis Ni Trish Alcantara Patay ang hostage taker na si Arthur Agpalo alyas "Eagleman" matapos pumalag at tumangging sumuko sa rumespondeng pulis mga dakong madaling araw nitong Pebrero 17. Nasangkot si Agpalo sa barilan noong Pebrero 14 sa kahabaan ng Niño St. Brgy. Holy Spirit, Quezon City. Aarestuhin sana sa isang follow-up ng Holy Spirit Police Station (PS 14) ang suspek ngunit nagpaputok ito at nakatakas sakay ng Mitsubishi Pajero. operation Natunton siya sa bahay ng kasintahan kung saan nagtangka naman siyang tumakas. Doon na siya nagtungo sa bahay ng sina hostage victims na na Rosalinda Dalumpines, 54; Reynan Dalumpines, 25; Marjorie Lacumba, 21; Ma. Salvie Dalumpines, 14; Riza Dalumpines, 12; Arjay Dalumpines, 19; at Renzo Andrei Dalumpines, 1, sa Visayas Ext. Brgy. Pasong Tamo, QC. Doon na rin siya nabaril ng mga pulis na ikinasawi ng suspek at ikinasagip ng kanyang hostage victims. Nakuha sa suspek ang berdeng Mitsubishi Pajero na may Plate No. VFR 916 na ginamit niya sa pagtakas kasama na ang isang hindi pa matukoy na uri ng baril. Residente ng Pingkian Zone 3 Brgy. Pasong Tamo, QC ang suspek na dati nang nakulong sa kasong murder. ■ Tindera ng pekeng vax card, bistado sa Bukidnon Ni Trish Alcantara Photo: PNA ang Philippine National Police (PNP) na haharap sa kasong kriminal sinumang ang mahuhuling nagbebenta ng pekeng vaccination card. Nagbabala muli Ito'y matapos makalaboso sa isang entrapment operation ng Bukidnon PPO si Sharlyn Abdul, 20, sa Brgy. Tankulan, Manolo noong Fortich Pebrero 4. Arestado si Abdul dahil diumano sa pagbebenta ng dalawang pekeng vaccination cards sa halagang P700 sa undercover operatives. Isang concerned citizen ang nagsuplong kay Abdul. stop here. We will identify the printing area where these cards are reproduced. We have to quell them before they can spread widely. that public health is at stake here," pahayag ni PNP Chief General Dionardo Carlos. "This won't Remember Sa ilalim ng Mandatory Reporting of Notifiable Diseases Law, may multang P20,000 hanggang P50,000 o pagkakakulong ng isa hanggang anim na buwan, sinumang o pareho, ang mahuhuling namemeke o gumagamit ng pekeng vaccination cards. ■
14 Pebrero 2022 Balita Balita FREEDOM PARK Ni Trish Alcantara Serbisyong medikal sa mga buntis, breastfeeding moms tuluy-tuloy dapat sa gitna ng pandemya - DOH, UNFPA paglabas ng datos mula Philippine Statistics Authority (PSA) tatlong beses na mas na maraming mga kababaihan ang nanganak sa bahay lang noong Enero 2021 kumpara sa kaparehong petsa noong 2020 bago magkapandemya, nagpahayag ng pagkabahala ang Department of Health (DOH) sa mga nagsilabasang ulat na "tinataboy" diumano ng mga ospital ang mga buntis dahil sa "overcapacity". Kasabay ng Kasama ng DOH ang United Nations Population Fund (UNFPA), sangay ng UN na nangunguna sa sexual and reproductive health (SRH) education at gender-based violence response (GBV) nito, na nababahala sa ulat dahil nilalagay diumano nito panganib" sa "matinding ang mga buntis pati na ang kanilang mga sanggol. Sa inilabas na pahayag ng DOH at UNFPA nitong Enero 19, sinabi rin nila na bukod sa pagtaas ng hospital capacity, pwede ring palalain pa ng posibleng lockdown dahil sa community quarantines ang isyu ng kawalan ng akses sa essential medical services ng mga buntis. Kaya naman nanawagan ang dalawang ahensya sa private and public partners ng mga ito na siguruhing tuluy- tuloy ang serbisyo sa mga buntis o nagpapasusong ina ngayong pandemya. Ayon sa PSA, tumaas ng 30% ang mga namatay na kababaihan dahil sa panganganak nitong 2020, na magpapatuloy diumano hanggang 2021. Kasabay nito ang posible ring pagtaas ng unwanted pregnancies sa 42%. Gaya ng nabanggit, tumaas na ng tatlong beses ang bilang ng mga kababaihang napaanak sa kani-kanilang tahanan ngayong 2021 kumpara 2020. Pero sa pagsusuri ng UNFPA, ang naging mataas na bilang ng mga kababaihang nanganak lang noong 2020. sa bahay Babies ng fully vaxxed moms 'mas ligtas' sa COVID-19-US Study Sa kabilang banda, lumabas naman sa bagong pag-aaral ng US Centers for Disease Control Prevention (CDC) nitong Pebrero 15 na "60% less likely" na maospital ang mga sanggol ng mga inang nabakunahan kumpletong and Photo: PNA kontra COVID-19 sa panahon ng kanilang pagbubuntis. sa ito Dahil diumano antibodies sa panahon pati ina paglipat sa placenta ng na matapos manganak. ng pagbubuntis, rin sa gatas ng Lumabas din sa pag-aaral na 84% ng mga sanggol na naospital dahil sa COVID-19 ay galing sa mga inang hindi vaccinated habang ang mga ito'y nagbubuntis. Nagsimula ang pag-aaral sa early phase ng vaccine rollout sa US kaya hindi kasama ang mga inang vaccinated na bago pa magbuntis. Bagama't lamang itong sinabi hypothesis, pa rin sa research na ito na mahalaga ng CDC vaccination ang maternal para maprotektahan ang mga sanggol. ■ isa Nakatulong ba ang COVID-19 vaccines upang maibsan ang sintomas ng COVID-19? Sa gitna ng pagkalat ng maling impormasyon ukol sa COVID-19 vaccines, ilan pa rin sa ating mga kababayan ang mayroong "vaccine hesitancy" o pagtanggi sa pagpapabakuna. Ito ay sa kabila ng paglilinaw ng mga eksperto na ligtas at epektibo ang mga ito at garantisadong nakapagbibigay ng hanggang 100 porsyentong proteksyon mula sa malalang sintomas at pagkamatay. Kinapanayam namin ang ilan sa mga kababayan nating nabakunahan na upang alamin kung nakatulong nga ba ang COVID-19 vaccine upang mapalakas ang kanilang immune system at maibsan ang malalang sintomas ng virus. Heto ang kanilang mga sagot: Rowena Ballesteros 46, Manila Mary Ann Sanchez 43, Bulacan Karen Cusi 23, Batangas Sheena De Jesus 34, Quezon City "Naniniwala po ako na the vaccine I is AstraZeneca - had - which worked against COVID-19. Noong 2020, I had COVID-19, and it was worse - nawalan ako ng panlasa, ng pang-amoy, and then body aches. Tapos talagang nanghina, ganang kumain, and three weeks talaga akong hindi nakapag-work. walang "January 7 po, I tested again positive sa COVID-19, pero 'yong symptoms po niya, hindi ako nag-fever unlike noong 2020. After a week, nag-okay na po kaagad 'yong pakiramdam ko. The vaccine that I had helped po, and it worked kasi hindi na naging severe 'yong kondisyon ko, and naka-gain po agad ng strength." "Kinonsider po ako ng company namin na may co-morbidity, so ako po talaga, nagpa-vaccine ako, kasi nga isa ako sa prone or high-risk sa kasalukuyang pandemic. This January, nag-positive ako sa COVID. I really don't feel anything. Malaking bagay talaga 'yong nagpa-vaccine ka, eh, kasi 'yong antibody mo nalalabanan talaga niya 'yung virus. "Ine-encourage ko po ang lahat, especially 'yong mga kagaya ko po na may mga pre-medical conditions na magpa-vaccine po tayo kasi ito talaga 'yung tingin ko na nakatulong sa akin during the time na nag- positive ako, kasi hindi ko na- experience 'yong sinasabing worse case ng COVID. "Sana po, kayong lahat po na mga natatakot, nagda-doubt, o hindi pa nagpapabakuna, magpabakuna po tayo. Makilahok tayo sa campaign na ito para rin po matapos na itong pandemic na ito. " "The product that was administered to me is AstraZeneca. After kong magka- COVID, doon lang ako nag-decide na magpa-vaccinate, kasi lahat kami dito sa family tinamaan ng COVID-19. Noong nagpa- vaccine naman po kami, malaking diperensya naman po. Kasi kahit nagkaroon kami ng sipon or ubo, mabilis siyang nawala. Hindi na siya para i-require na i-swab kasi nadadala na siya sa medication. Hindi tulad before na nagka- COVID kami, kailangan talaga antibiotics. Kapag nakapagpa- vaccine ka, mas matibay na 'yong immune system mo. "Sa lahat po ng mga natatakot at nagdadalawang-isip pa rin na magpabakuna, ine-encourage ko po kayo na magpabakuna na since para rin po 'yon sa bawat isa sa atin, sa sarili natin, at lalung-lalo na po sa mahal natin sa buhay." "The brand that was administered to me was Sinovac. I tested positive for COVID-19 last April 2021. All of us sa household namin tested positive, even 'yong one year-old baby ko that time, nag-show ng symptoms. Most of us nawalan ng panlasa, pang-amoy, nagka- sore throat, at nagka-fever. "Nitong January po, nag- positive ulit kami sa COVID-19. Sore throat and cough lang ang na-experience namin sa family, atsaka mabilis din ang recovery. I think the vaccines helped na ma- boost 'yung system namin, so we can recover faster. And mas mild lang din ang symptoms namin the second time around. "Magpabakuna po tayo dahil effective po ang lahat ng brands ng vaccines. Tulungan po natin ang bawat isa na malabanan ang COVID-19."
Halaw mula sa online game na "Saltong" ni Carl de Guia. 4 9 1 5 8 1 6 6 8 9 S U D O K U S U D O K U 9 5 6 6 8 9 6 2 8 4 7 9 1 S U D O K U S U D O K U 3 8 1 5 3 7 3 9 3 6 7 4 8 9 3 7 5 7 6 4 5 9 1 7 9 4 6 4 9
DOH sa publiko: 'Kumuha ng bagong VaxCertPH code' Nina Raiza F. Cabugwang at Monica N. Ladisla Paalala ng Department of Health (DOH) sa lahat ng mga indibidwal na dati nang nakakuha ng kanilang digital COVID-19 vaccine certificates sa pamamagitan ng na VaxCertPH, kinakailangang kumuha ng bagong bersyon nito. Dagdag pa ng Kagawaran, (QR) ang quick response codes na nakuha bago ang Pebrero 7 ay hindi na mababasa at ituturing na ang mga ito na outdated matapos magkaroon na ng bagong features ang VaxCertPH. Pinapayuhan ng DOH ang publiko na kumuha ng code mula sa vaxcert.doh.gov.ph o magtungo sa kani-kanilang mga lokal na pamahalaan kung saan sila nabakunahan. Iyon namang mga hindi ay nakapagparehistro pa maaaring mag-request 48 oras matapos ang kanilang full vaccination. sa Department of Information C o m m u n i c a t i o n s and (DICT), Technology magkakaroon ng karagdagang security features ang VaxCertPH dahil mas marami nang bansa ang tumatanggap nito. Ayon naman umano sa pinakaimportanteng update ng naturang certificate ang impormasyon sa booster shots. Isa umano tungkol "Kailangan lang dagdagan [ang features] in accordance with the standards... Kapag ng mga kayo kumuha VaxCert, makikita niyo na rin ang pangatlong jab ninyo sa vaccine certificate," pahayag ni DICT Acting Secretary Emmanuel Rey Caintic. VaxCertPH ay naglalaman ng mga personal na datos ng isang indibidwal, brand at lot number ng mga bakuna, at ang lugar at petsa kung saan at kailan itinurok ang mga ito. Mayroon din itong QR code na siyang gagamitin para maitugma ang datos sa Vaccination Information Management System - isang central database na nagseserbisyo sa lokal na pamahalaan. Ang lahat ng mga digital Ang ay certificate vaccination maaari ring magsilbing patunay na ang indibidwal na magpupunta sa ibang bansa ay bakunado na kontra sa virus. ■ naturang Like and follow us : BalitaCentral PRRD pirmado na ang gamit ng PhilSys ID Ni Raiza F. Cabugwang ni Pangulong Rodrigo Roa Duterte noong Pebrero 14, ang executive order (EO) No. 162 na nagsasabing magagamit nang sapat na katibayan ng pagkakakilanlan at opisyal government-issued na identification document ang Philippine ID (PhilID) o PhilSys Number (PSN) sa lahat ng mga pampubliko transaksyon at pribadong sa bansa. Pinirmahan na Photo: pna.gov.ph Layon ng nasabing EO na gawing mas maayos at simple ang paghahatid ng serbisyo sa publiko at paigtingin na rin ang financial inclusion ng mga Pilipino. Ayon Pangulong kay Duterte, magsisilbing central identification platform ng pamahalaan ang Philippine Identification System (PhilSys) para sa mga Pilipino at dayuhan sa Pilipinas. residenteng Itinatag ang PhilSys para hindi na kailanganin pang magpresenta ng iba't ibang dokumento para patunayan ang pagkakakilanlan o edad ng isang indibidwal. Dapat ding tanggapin ang PSN o PSN derivative indibidwal kahit ng ang na hindi maipakita mismong PhilID. Gayunpaman, isang pwede pa ring tanggapin ang iba government-issued pang documents identification sa anumang pampubliko o pribadong transaksyon. Samantala, kinakailangan ang sumunod namang iba pang mga bangko at financial institutions sa mga panuntunan Bangko Sentral ng Pilipinas at iba pang regulatory agencies sa paggamit ng PhilID, PSN, o PSN derivative. ng ipinag-utos ng Pangulo sa lahat ng mga ahensya ng nasyonal at lokal na pamahalaan na maghandana para implementasyon ng PhilSys. ■ Nauna nang sa Comelec naglagay ng special polling places para sa vulnerable sectors Ni Monica N. Ladisla Magsasagawa umano ng special polling precinct ang Commission on Elections (COMELEC) para sa mga botanteng sa vulnerable sector. kabilang Sa inilabas na Resolution ng Comelec, No.10761 magtatalaga ng Accessible (APP), Polling Place Accessible Emergency Polling (EAPP), Satellite-Emergency at Accessible Polling Place sa mga (S-EAPP) para rehistradong botanteng kabilang sa persons with disabilities, senior citizens, at heavily pregnant na ilalagay sa piling polling Place centers ng Comelec. na aprubado ito Makikita ang mga sa ground floor o sa mga lugar na malapit sa pasukan ng upang mas mapadali ang pagboto ng mga kabilang sa vulnerable sectors. gusali Sampung katao lamang umano ang pinapayagang sa bawat APP bumoto ang upang mapanatili social distancing. Nilinaw din ng Comelec na maaari pa ring bumoto ang mga indibidwal na kabilang sa vulnerable sector sa polling precinct kung saan sila nakarehistro. First come, first serve basis ang ipatutupad sa mga APP. Naglabas na rin ng itinalagang oras ng pagboto sa mga EAPP mula 6:00 a.m. hanggang 5:00 p.m. habang 6:00 a.m. hanggang 2:00 p.m. naman sa mga S-EAPP. Tinukoy ng Comelec ang mga sumusunod na lugar bilang S-EAPP sa darating na botohan sa Mayo 9: Hospicio de San Jose, Manila, 5th District; Tahanang Walang Hagdanan, Inc., Cainta, Rizal; at National Vocational Rehabilitation Center (NVRC), Quezon City, 3rd District. ■