LINGGUHANG MATRIX Pag-unawa sa Napakinggan (PN) Unang Markáhan PN1Aa: Naitatala ang mahahalagang impormasyon ng narinig na akda PN1Ab: Nasasagot nang wasto ang mga tanong tungkol sa akdang narinig PN1Ac: Naibibigay ang paksa ng akdang narinig PN1Ad: Nakapagtataya ng katapusan ng akdang pinakikinggan Pagsasalita (PA) PA1Aa: Malinaw na nakapaglalarawan ng mga bagay sa paligid PA1Ab: Malinaw na nakapaglalarawan ng mga pangyayari PA1Ac: Nakapasasalaysay ng mga pangyayari tungkol sa sariling buhay PA1Ad: Nakapagsasa- laysay ng mga pangya- yari tungkol sa buhay ng ibang tao Pag-unawa sa Binasa (PB) PB1Aa: Naibibigay ang kahulugan ng mga salita sa isang akda batay sa pagkagamit sa pangungusap, denotasyon/konotasyon, tindi ng pagpapakahulu- gan, kasingkahulugan at kasalungat na kahulu- gan, at konstekstuwal na pahiwatig PB1Ab: Naipaliliwanag ang pagkakasunod- sunod ng mga pangyayari sa isang akda PB1Ac: Nakapaglalahad ng pangunahing ideya ng teksto PB1Ad: Nakapagbu- buod ng tekstong binasa sa tulong ng mga pa- ngunahin at pantulong na detalye Pagsulat (PU) PU1Aa: Natutukoy ang mga katangian ng pasu- lat na paraan ng wika PU1Ab: Napag-iiba ang pasalita at pasu- lat na paraan ng wika PU1Ac: Nakikilala ang payak na paglalarawan sa pamamagitan ng paggamit ng mga sim- pleng panuring (pang-uri at pang-abay) PU1Ad: Nakikilala ang mga paraan para maka- buo ng mga mataling- hagang paglalarawan (idyoma at tayutay)
Pag-unawa sa Napakinggan (PN) PN1Ba: Natutukoy ang mga detalye ng napakinggang teksto PN1Bb: Nakagagawa ng balangkas ayon sa tekstong narinig PN1Bc: Nakagagawa ng balangkas na mas masinsin at detalyado ayon sa tekstong narinig PN1Bd: Nakabubuo ng mga tanong na susukat sa pang-unawa at mga tanong na nakapag- bibigay hinuha Pagsasalita (PA) PA1Ae: Nakagagamit ng mga angkop na salita sa paglalahad PA1Af: Nakabubuo ng mga katwiran mula sa nakuhang detalye PA1Ba: Nakapagpapa- hayag ng damdamin tungkol sa mga tauhan ng akda PA1Bb: Nakapag- bibigay-puna sa mga ginawa at desisyon ng mga tauhan sa akda Pag-unawa sa Binasa (PB) PB1Ae: Nakapagbibigay ng sariling hinuha sa kahihinatnan ng mga pangyayari sa akda PB1Af: Nakapag-uugnay ng pinakamalapit na sariling karanasan o karanasan ng iba sa mga karanasang inila- had sa binasa PB1Ba: Nakapagla- larawan ng mga kata- ngian at damdamin ng mga tauhan sa akdang binasa PB1Bb: Nakapagla- larawan ng mga kata- ngian ng mga tagpuan sa mga akdang binasa Pagsulat (PU) PU1Ba: Natutukoy ang mga dapat tandaan sa pagsulat ng mabisang talata (mekaniks at ka- yarian ng talata) PU1Bb: Napag-iiba ang payak at masining na paglalarawan sa pamamagitan ng pag- gamit ng panuring PU1Bc: Napag-iiba ang payak at masin- ing na paglalarawan sa pamamagitan ng pag- gamit ng mga tayutay at idyoma PU1Bd: Nakasusuri ng mga halimbawa ng mga payak at masining na paglalarawan
Pag-unawa sa Napakinggan (PN) Pagsasalita (PA) Pag-unawa sa Binasa (PB) PB1Bc: Natutukoy ang banghay ng kuwento PB1Bd: Nakapagha- hambing at nakapagtutu- lad ng mga katangian ng mga tauhan sa kuwento PB1Be: Nasusuri ang mga katangian at pa- pel na ginampanan ng bawat tauhan sa kuwento (pangunahing tauhan, pantulong na tauhan, at iba pang tauhan) PB1Bf: Nakapagpapali- wanag ng kaangkupan ng mga ikinilos ng tau- han batay sa kaniyang mga katangian PB1Bg: Nakapagpapali- wanag ng kaangkupan ng tagpuan sa paksa ng kuwento PB1Ca: Nakapagbibigay ng mga opinyon hinggil sa mga akdang binasa Pagsulat (PU) PU1Be: Nakasusulat ng talatang naglalarawan PU1Da: Nakasusulat ng simpleng talata PU1Db: Nakasusulat ng simple at organisadong talata PU1Bf: Nakasusulat ng talatang naglalarawan sa masining na paraan PU1Bg: Nakasusulat ng tulang naglalarawan sa tauhang naibigan sa mga tekstong binasa PU1Ca: Nakasusulat ng damdamin, opinyon, mensahe, at ideya
Pag-unawa sa Napakinggan (PN) Pagsasalita (PA) Pag-unawa sa Binasa (PB) PB1Cb: Nakapagbaba- hagi ng epektong pan- damdamin ng akda PB1Cc: Nakapagbibigay ng sariling hinuha sa kahihinatnan ng mga pangyayari sa akda PB1Cd: Nabibigyan ng halaga ang kasiningan at kabuluhan ng mga tekstong binasa ayon sa pamantayang pansarili PB1Ce: Nakapanga- ngatwiran sa kaang- kupan ng pagiging makatotohanan o di- makatotohanan ng bina- sang akda PB1Cf: Nakapagbibigay- hinuha sa pangyayari, kaalaman at pakay/ motibo ng may-akda PB1Cg: Nagagamit ang mga kaisipang inilahad sa teksto sa pagpapali- wanag o pagpapahayag ng ibang bagay na nasa labas ng teksto Pagsulat (PU)
Ikalawang Markáhan Pag-unawa sa Napakinggan (PN) PN2Aa: Nakapagtatala ng mga detalye ng napa- kinggang media PN2Ab: Nahihimay ang mga detalye ng napa- kinggang media at na- kapagbibigay ng ibang pagtingin dito PN2Ac: Nakapagbibigay ng kuro-kuro, saloobin, at pananaw tungkol sa narinig PN2Ad: Nakapag- bibigay ng pagsang- ayon o pagtanggi sa napakinggan PN2Ae: Natutukoy ang mga napapanahong isyu mula sa narinig at naka- pagbibigay ng pananaw tungkol dito Pagsasalita (PA) PA2Aa: Naaayos ang pagkakasunod-sunod ng mga pangyayari sa isang akda PA2Ab: Napagsusunod- sunod ang mga detalye ng isang pangyayari PA2Ac: Naaayos ang pagkakasunod-sunod ng mga pangyayari sa sari- ling buhay PA2Ad: Napagsusunod- sunod ang mga pangya- yari sa buhay ng ibang tao PA2Ba: Nasisisinsin ang mga ideya at pangya- yari upang makuha ang nilalaman nito Pag-unawa sa Binasa (PB) PB2Aa: Natutukoy ang karaniwang tema ng mga alamat at kuwen- tong bayan PB2Ab: Nailalarawan ang karaniwang kata- ngian ng mga tauhan ng mga alamat at kuwen- tong bayan PB2Ac: Nailalarawan ang karaniwang katan- gian ng mga tagpuan ng mga alamat at kuwen- tong bayan PB2Ad: Natutukoy at na- paghahambing ang mga motif ng mga alamat at kuwentong bayan PB2Ae: Nakapagbibigay ng haka sa kung ano ang halaga ng mga alamat at kuwentong bayan sa mga sinaunang lipunan Pagsulat (PU) PU2Aa: Nakikilala ang mga katangian ng tekstong nagsasalaysay PU2Ab: Nakapag- bibigay ng mga halim- bawa ng mga tekstong nagsasalaysay (balita, talambuhay, atbp.) PU2Ac: Nakasusuri ng mga halimbawa ng tekstong nagsasalaysay PU2Ad: Natutukoy ang mga katangian ng balita PU2Ae: Naiisa-isa ang mga paraan at dapat tandaan sa pagsulat ng balita
Pag-unawa sa Napakinggan (PN) PN2Af: Nailalahad ang saysay at kabuluhan ng napakinggang media Pagsasalita (PA) PA2Bb: Napagbubu- layan ang mga napa- kinggan PA2Bc: Nasasabi nang may kaayusan ang mga pangyayari sa isang akda PA2Bd: Naisasaayos ang mga pahayag tungkol sa pangyayari sa paligid PA2Be: Nasasabi nang may kaayusan ang mga pangyayari sa sariling buhay Pag-unawa sa Binasa (PB) PB2Ba: Natutukoy ang mga katangian ng pani- tikan na natatangi sa bawat rehiyon: a.) wika b.) tema at paksa c.) tauhan d.) tagpuan e.) kaisipan PB2Bb: Nakikilala ang mga natatanging pang- kulturang aspektong nagbibigay-hugis sa mga panitikan ng bawat rehi- yon (hal., heograpiya, uri ng pamumuhay) Pagsulat (PU) PU2Af: Nakasusulat ng balita tungkol sa piling pangyayari sa mga tekstong binasa PU2Ag: Naiisa-isa ang mga katangian ng ku- wento PU2Ah: Nakasusuri ng banghay ng kuwento (simula, gitna, at wakas) PU2Ai: Nakasusulat ng orihinal na alamat
Ikatlong Markáhan Pag-unawa sa Napakinggan (PN) PN3Aa: Nakikilala ang genre ng akdang napa- kinggan PN3Ab: Nakararamdam ng empatiya para sa mga tauhan sa kuwento base sa tono ng akdang napakinggan PN3Ac: Nasasabi kung kailan ginamit ang mga bantas sa isang narinig na pangungusap PN3Ad: Natutukoy ang simula at katapusan ng isang pangungusap ayon sa antala PN3Ae: Natutukoy ang pagkakaiba ng mga ka- hulugan ayon sa diin nito Pagsasalita (PA) PA3Aa: Natutukoy ang mga detalye ng isang isyu o paksa PA3Ab: Naipapahayag ang mga katwiran ng bawat panig ng isang isyu o paksa PA3Ac: Nakapagbibigay ng sariling katwiran tungkol sa isang isyu o paksa PA3Ad: Nasusuri ang katwiran ng iba kaugnay sa isang napapanahong isyu o paksa PA3Ae: Nabibigyang- lalim ang katwiran sa pamamagitan ng pag- tanggi o pagsang-ayon Pag-unawa sa Binasa (PB) PB3Aa: Natutukoy at nailalarawan ang sektor ng lipunan na kinabibi- langan ng pangunahing tauhan PB3Ab: Natutukoy ang sektor na kinabibilangan ng ibang tauhan sa akda PB3Ac: Nailalarawan ang tunggaliang nililikha ng relasyon ng panguna- hing tauhan sa lipunang kinabibilangan PB3Ad: Natutukoy ang (mga) tugon na ginawa ng pangunahing tauhan sa tunggalian PB3Ae: Napanga- ngatwiranan ang ka- malian at kawastuhan ng tugon ng tauhan sa tunggalian Pagsulat (PU) PU3Aa: Nasusuri ang iba't ibang teksto ayon sa mga uri ng paglalahad (nagbibigay-halimbawa, nagbibigay ng sanhi at bunga, nag-iisa-isa, at naghahambing) PU3Ab: Naibibigay ang mga katangian ng mga uri ng tekstong naglala- had PU3Ac: Nakabubuo ng mahusay at malinaw na paksang pangungusap PU3Ad: Nakabubuo ng balangkas na papangu- sap at papaksa PU3Ae: Nakasusulat ng tekstong naglalahad ng sanhi at bunga
Pag-unawa sa Napakinggan (PN) PN3Af: Natutukoy ang pagkakaiba ng mga ka- hulugan ayon sa diin at haba nito PN3Ag: Nauunawaan ang napakinggang akda sa tulong ng tono, anta- la, haba, at diin Pagsasalita (PA) PA3Ba: Nababalangkas ang pahayag na sasabi- hin PA3Bb: Nasusuri ang mga pahayag na may kaisahan PA3Bc: Nasusuri ang mga pahayag na may kabuuan PA3Bd: Nasusuri ang mga pahayag na may kaayusan PA3Be: Nakapaglalahad ng mga pahayag nang may kaisahan, kabuuan, at kaayusan PA3Ca: Naitatagni ang mga ideyang ipinaha- hayag sa loob ng mga nakasalamuhang paniti- kan sa bayang kinabibi- langan Pag-unawa sa Binasa (PB) PB3Af: Nakapagbibigay at napangangatwiranan ang alternatibong tugon sa pagresolba ng tung- galian PB3Ba: Natutukoy at nailalarawan ang pana- hong pinangyarihan ng akda PB3Bb: Natutukoy ang mga detalye ng akda na nagpapakita ng pana- hong pinangyarihan ng akda Pagsulat (PU) PU3Af: Nakabubuo ng tekstong naghahambing PU3Ag: Napag-iiba ang sanaysay sa iba pang akdang tuluyan PU3Ah: Naiisa-isa ang mga katangian ng ma- buting sanaysay (kaisa- han, kabuuan, at kaayu- san) PU3Ai: Napaghahamb- ing ang pormal at impormal na sanaysay PU3Aj: Nakabubuo ng sanaysay na may kai- sahan tungkol sa pag- mamahal sa bayan
Ikaapat na Markáhan Pag-unawa sa Napakinggan (PN) PN4Aa: Nailalahad sa sariling pamamaraan ang mensahe ng akdang napakinggan PN4Ab: Nakabubuo ng makabuluhang punto mula sa akdang napa- kinggan Pagsasalita (PA) PA3Cb: Nabibigyang paliwanag ang mga ideya ng tauhan ayon sa sitwasyong kinabibi- langan PA3Cc: Nailalarawan ang mga katangian at kaugaliang litaw sa lokal na bayan PA4Aa: Nakapagbibigay tuon sa paksa ng pag- uulat PA4Ab: Nakagagamit ng angkop na into- nasyon, tono, at bilis ng pagsasalita sa pag-uulat Pag-unawa sa Binasa (PB) PB4Aa: Natutukoy ang mga katangian ng an- yong pampanitikan na umusbong sa bawat panahon PB4Ab: Natutukoy ang mga katangian ng an- yong pampanitikan na umusbong sa bawat panahon Pagsulat (PU) PU4Aa: Nakababasa at nakauunawa ng isang akdang hindi kasama sa mga tinalakay sa klase (maaaring maikling ku- wento, dula, o nobela) PU4Ab: Nakasusulat ng suring-papel ng bina- sang akda (home read- ing report): a. pagsusuri sa pamagat b. pagkilala sa awtor c. pagsusuri sa tagpuan d. paglalarawan ng mga tauhan e. pagsulat ng buod f. pagsusuri sa tema g. pagsulat ng personal na reaksiyon/pagsusuri
Pag-unawa sa Napakinggan (PN) PN4Ac: Napatutunayan o napawawawalang bisa ang mga pagkiling at sariling interes ng nag- sasalita PN4Ad: Nalalagom ang napakinggang impormasyon sa sariling pamamaraan PN4Ae: Naibubuod ang napakinggang akda PN4Af: Nagagamit ang mga kaalaman mula sa akda sa pagbuo ng mga pahayag Pagsasalita (PA) PA4Ac: Natutukoy at natatandaan ang mga mahahalagang detalye ng pag-uulat PA4Ad: Nasasarili ang mga pahayag sa pamamagitan ng pagla- lapat sa karanasan ng mga nakararami PA4Ba: Napipili ang angkop na haba, diin, at hinto sa pag-uulat PA4Bb: Nakagagamit ng sapat na mga di-pasali- tang palatandaan (non- verbal cues) Pag-unawa sa Binasa (PB) PB4Ac: Natutukoy ang pagkakahawig at pag- kakaiba ng bawat anyo at panahon PB4Ad: Natutukoy ang anyo ng akdang na- kasalamuha Pagsulat (PU) PU4Ac: Nakapipili ng paksa para sa gagawing pananaliksik (pamimili ng lalawigang itatanghal sa programang panturismo) PU4Ad: Nakikilala ang iba't ibang batis o ma- pagkukunan ng impor- masyon para sa panana- liksik a. primaryang batis (pri- mary sources) b. sekondaryang batis PU4Ae: Nakasusulat ng bibliographical en- tries ayon sa APA format (libro, artikulo, internet source) PU4Af: Nakasusulat ng balangkas (papaksa) para sa tekstong nagla- lahad at nanghihikayat tungkol sa paksa
Pag-unawa sa Napakinggan (PN) PN4Ag: Nakapagsu- sulat ng ilang talatang naglalaman ng reaksiyon tungkol sa napakinggang akda PN4Ah: Mabisang naila- lahad ang mga saloobin, reaksiyon, palagay, pag- sang-ayon, o pagtutol sa napakinggang akda Pagsasalita (PA) PA4Bc: Naipahahatid ang mensahe ng pag- uulat nang malinaw at may tiwala sa sarili PA4Bd: Mabilis na na- sasagot ang mga kar- agdagang tanong tung- kol sa ulat PA4Ca: Napapala- lim ang mensahe sa pamamagitan ng mga idyomatikong pahayag PA4Cb: Nakagagamit at nailalapat ang mga na- papanahong pangyayari sa pagbuo ng pahayag na may simbolismo Pag-unawa sa Binasa (PB) Pagsulat (PU) PU4Ba: Nagagamit ang mga nasaliksik na impor- masyon sa pagsulat PU4Bb: Nakasusulat ng sanaysay na naglalahad at nanghihikayat ayon sa mga nakalap na impor- masyon na may: a. nakapupukaw na panimula (Linggo 5) b. maayos na paglala- had ng impormasyon at kaisipan na base sa mga ebidensya at patunay (Linggo 6-7) c. wakas na nag-iiwan ng kakinatalan/impact at nanghihikayat (Linggo 8-9)
Pag-unawa sa Napakinggan (PN) Pagsasalita (PA) PA4Da: Nagpapamalas ng respeto sa panana- lita at pagtalakay ayon sa nabuong pagkakak- ilala sa kinabibilangang bayan PA4Db: Nalalagom ang mga ideya sa mga nabasang akda at naka- pagbibigay ng sariling interpretasyon sa bayang kinabibilangan mula dito PA4Dc: Nagpapamalas ng isang paraan ng pag- sasalitang replektibo sa kanilang pagkakakilala sa kultura ng kanilang bayan PA4Dd: Nagpapasibol ng bagong kultura ng pananalitang replektibo sa kanilang henerasyon ayon sa kanilang naging pagkilala sa bayan Pag-unawa sa Binasa (PB) Pagsulat (PU)