1091 ESTER Ang Nobela ni Ester Mas makatotohanang nobela ang aklat ni Ester kaysa maraming aklat ng kasaysayan. Kung kathang-isip man ang mga pangyayari, nalalahad naman sa mga ito ang dalamhati, sama ng loob at pag-asa sa mga dantaong nagkawatak-watak at pinag-usig ang mga Judio. Pagkatakot sa mga pagano, paghamak sa mga di-nakakakilala sa Diyos, walang tigil na pagsisikap na mamabuti ng mga nasa kapangyarihan, walang humpay na pagsamo sa Diyos na hindi makapapayag na maglaho ang kanyang bayan, paghihintay sa araw ng paghihiganti sa kanilang mga kaaway para sa higit na luwalhati ng kanilang Diyos. Sa panahong hindi pa nalalaman ang ebanghelyo, binibigyang-diin ng Aklat ni Ester ang katapatan ng Diyos sa kanyang salita: kailangang manatili ang sambayanang Judio hanggang sa pagdating ni Jesus. May kaugalian ang mga Judio na magregalo at magpiyesta sa mga araw ng Purim. Sa kaugaliang ito nakaugat ang nobela at binibigyang-katwiran nito ang piyestang ito sa pagsa- salaysay sa pag-uusig na naligtasan ng mga Judio, salamat sa pamamagitan nina Ester at Mardokeo nang araw ring iyon. Pansinin natin ang pagtukoy ng Mac 12:36 sa araw ni Mardokeo; talagang may kaugnayan ang tagumpay ng mga Judio at ang isinasalaysay sa Aklat ni Ester. Makikita nating bagamat napaka-Judio ng Aklat ni Ester, makabuluhan pa rin ito sa mga Kristiyano ngayon na inuusig at halos di-pinahihintulutan sa maraming lugar. Ang Aklat ni Ester Sa Bibliang Griyego, ang Aklat ni Ester ay may mahahalagang teksto - ang pinaka- magaganda - na hindi natatagpuan sa Bibliang Hebreo. May ilang naniniwala na idinagdag ang mga bahaging ito sa Bibliang Griyego. Ngunit iniisip naman ng iba na mas malapit sa kauna- unahang sipi ang tekstong Griyego; at pagkaraa'y inalis sa Bibliang Hebreo. Inilalagay natin sa mga letrang pahilig ang mga bahaging nasa Bibliang Griyego lamang. (PAGE 1091)
ESTER 11 Ang panaginip ni Mardokeo 1 Nang unang araw ng Nisan, noong 11 ikalawang taon ng paghahari ni Asuero, ang Dakila, ay nangarap si Mardokeo, anak ni Yair at apo ni Semei na anak naman ni Kis, sa tribu ng Benjamin. 2 Mahalagang tao si Mardokeo na isang Judiong naninirahan sa Susa at ministro sa korte ng hari. 3 Isa siya sa mga bihag na ipinatapon ni Nabucodonosor, hari ng Babilonia, mula sa Jerusalem, kasama ng hari ng Juda na si Yeconias. 4 Ganito ang pangarap. Narinig sa lupa ang sigawan at kaingayan, dagundong ng mga kulog at lindol at kaguluhan. 5 Dumating ang dalawang malalaking dragon na kapwa handa sa paglalaban. Kakila-kilabot ang kanilang atungal, 6 at pagkarinig niyon ng mga bansa naghanda silang lahat sa pakikidigma laban sa bansa ng mga banal. 7 At nagkaroon ng isang araw ng karimlan at kapanglawan, paghihirap at kapighatian, kabuktutan at malaking pag- kaligalig sa sangkalupaan. 8 Nabalisa ang lahat sa bansa ng mga makatarungan na natatakot sa nagbabantang mga kasamaan at nahahanda nang malipol. 9 Ngunit tumawag sila sa Diyos, at nanggaling sa tawag nila na gaya ng sa isang munting bukal ang isang malaking ilog na may bumabahang tubig. 10 Nagliwanag sa pagsikat ng araw; itinaas ang mga aba at nilamon nila ang mga makapangyarihan. 11 Nagising si Mardokeo. Pinag-isipan niya ang pangarap at kung ano ang nais na gawin ng Diyos. Hanggang gabi'y sinikap niyang una- wain ang kahulugan ng panaginip. 1 Nagpahinga si Mardokeo sa patyo, 12 kasama nina Bigtan at Teres, mga bantay sa palasyo at eunuko ng hari. 2 Narinig ni Mar- dokeo ang dalawa na nagpapanukala. Nagsi- yasat siya at natuklasan niya ang isang pakana na patayin si Asuero. Nagsumbong siya sa hari. 3 Ipinasiyasat ni Asuero ang dalawang eunuko, na umamin sa pagkakasala kung kaya hinatu- lan ng kamatayan. 4 Ipinasulat ng hari ang mga pangyayaring ito upang maalaala, at si Mardokeo mismo ang sumulat. 5 Hinirang din ng hari si Mardokeo na maging tagapangasiwa sa palasyo at ginantim- palaan siya sa kanyang mga ginawa. 6 Ngunit si Aman na anak ni Amedatang Agagita at isa pa ring pinagkakatiwalaan ng hari ay nagbalak na ipahamak si Mardokeo at ang mga kababayan nito dahil sa sinapit ng dalawang eunuko. 1092 1 Ito ang nangyari sa kapanahunan ni 1 Asuero. Iyang si Asuero ang may nasasa- kupang kaharian na ang mga hanggahan ay buhat sa India hanggang Etiopia at binubuo ng sandaan dalawampu't pitong probinsya. 2 No- ong nakaupo siya sa kanyang trono sa Susa, 3 sa ikatlong taon ng kanyang paghahari, ay nag- handog siya ng pagdiriwang para sa lahat ni- yang pinuno at lingkod na mga punong-kawal ng Persia at Media, mga mahal na tao at gober- nador ng mga probinsya. 4 Sa loob ng sandaan at walumpung araw, ipinakita niya sa kanila ang kayamanan ng kanyang imperyo at ang kari- ngalan ng kanyang pagkahari. 5 Sa pagwawakas ng pagdiriwang, naghanda siya ng isang piging sa halamanan ng palasyo para sa lahat ng mamamayan ng Susa, dakila o hamak man, sa loob ng pitong araw. 6 May mga puting kurtina at mga bughaw na palawit na nakakabit sa mga nilubid na pinong lino at purpura na nakasabit sa mga argolyang pilak at nakatali sa mga haliging marmol. Nakahalay- hay ang mga ginintuan at pinilakang upuan sa sahig na yari sa porpiro, marmol na puti, nakar at mga batong may kulay. 7 Nasa mga kopang ginto ang inuming idinudulot, (at iba't iba ang mga kopa); at masaganang dumadaloy ang alak, na marapat lamang sa kagandahang-loob ng isang hari. 8 Malayang makaiinom ang bawat isa ayon sa sariling kagustuhan; sapagkat tina- gubilinan ang lahat ng katulong na idulot sa bawat isa ang anumang nais nito. 9 Naghahanda rin ng piging si Reyna Vasti para sa lahat ng babae sa palasyo ni Haring Asuero. 10 Lango na nang ikapitong araw, iniutos ng hari sa kanyang pitong eunuko - sina Mahuman, Bizta, Harbona, Bigta, Abagta, Zetra, at Karkas - 11 na sunduin si Reyna Vasti. Gusto niyang iharap ito sa kanya na suot ang korona, upang ipakita sa mga pinuno at mga taong-bayan ang kagandahan ng reyna. Napakaganda nga nito. 12 Ngunit tumanggi si Reyna Vasti, bagay na lubhang ikinagalit ng hari. 13 Sumangguni ang hari sa mga pantas sa batas at katarungan, sapagkat kinaugaliang ang mga suliranin ng hari ay pag-usapan sa harap ng mga dalubhasa sa mga gawaing pambatasan at panghukuman. 14 Ipinatawag niya ang pitong prinsipe ng Persia at Media na nakakalapit sa kanya at nangunguna sa kaharian - sina Karsena, Setar, Admata, Tarsis, Meres, Marsena at Memu- kan. 15 Itinanong niya sa kanila: "Alinsunod sa batas, ano ang marapat gawin kay Reyna Vasti sa hindi niya pagtalima sa utos ng hari na ipinahatid sa pamamagitan ng mga eunuko?"
1093 16 Sa harap ng hari at mga prinsipe, tumugon si Memukan: "Hindi lamang sa hari nagkasala si Reyna Vasti kundi sa lahat ng prinsipe at sa sambayanang nasa lahat ng probinsya ni Haring Asuero. 17 Mababatid kaagad ng mga babae ang nangyari, kung kaya hahamakin nila ang kani- kanilang asawa at sasabihing: 'Ipinasundo ni Haring Asuero ang kanyang asawa upang iha- rap sa kanya, ngunit hindi iyon dumating.' 18 Nalaman na iyon ng mga pangunahing ginang ng Persia at Media, kaya hahamakin nila ang kani-kanilang asawa na mga pinuno naman ng kaharian. Patuloy na lalaganap ang ganyang kawalang-pitagan. 19 Kaya, kung mamarapatin ng hari, dapat magkaroon ng isang di-maba- bagong kautusang isusulat na kasama ng mga batas ng Persia at Media, na nagtatakdang kai- lanman ay hindi na makahaharap pa si Vasti kay Haring Asuero, at ang hari ay may karapatang humirang ng ibang reynang higit na karapat- dapat. 20 Kapag naipahayag ang kautusang ito ng hari sa buong nasasaklaw ng kanyang ma- lawak na kaharian, igagalang ng lahat ng babae ang kani-kanilang asawa, mula sa pinakaha- mak hanggang sa pinakadakila." 21 Nasiyahan ang hari at ang kanyang mga pinuno, kaya ipinatupad ang mungkahi ni Me- mukan. 22 Nagpadala ang hari ng mga sulat sa lahat ng panig ng kaharian, sa bawat probinsya ayon sa kanya-kanyang katitikan at sa bawat bayan ayon sa kanya-kanyang wika, upang maging panginoon sa sariling bahay ang tanang lalaki. 1 Pagkatapos ng mga pangyayaring ito, 2 humupa ang galit ni Haring Asuero at na- alaala niya ang pagsuway ni Vasti at ang kan- yang kautusan ukol dito. 2 Nagpayo ang mga kasangguni ng hari: "Dapat na pumili ng ma- gaganda't batang babae para sa hari. 3 Hu- mirang nawa ang hari ng mga tauhan sa lahat ng probinsya ng kanyang kaharian upang pumili ng magagandang dalaga na dadalhin sa Bahay ng mga Babae, sa napapaderang lunsod ng Susa. Pangangalagaan ang mga ito ng eunukong si Hegue, na tagapag-alaga ng mga babae at bi- bigyan ng mga gamit sa pagpapaganda. 4 Ang dalagang magugustuhan ng hari ang hahalili kay Vasti bilang reyna." Nasiyahan ang hari sa mungkahi at ipinatupad niya iyon. 5 Nang panahong iyon ay naninirahan sa na- papaderang lunsod ng Susa ang isang Judiong nagngangalang Mardokeo, anak ni Yair at apo ni Semei na anak naman ni Kis, isang Benjaminita 6 na ipinatapon mula sa Jerusalem kasama ng mga bihag at ni Haring Yeconias ng Juda, alin- ESTER 2 sunod sa kautusan ni Haring Nabucodonosor. 7 Pinangalagaan ni Mardokeo ang kanyang pin- sang si Hadasa, na si Ester nga. Ulila sa ama't ina si Ester na may kasiya-siyang mukha at katawan, at pagkamamatay ng kanilang magu- lang, inampon siya ni Mardokeo. 8 Nang maipahayag ang kautusan ng hari, maraming dalaga ang natipon sa napapaderang lunsod ng Susa at ipinagkatiwala kay Hegue. Si Ester ay kabilang sa mga dinala sa bahay ng hari at ipinagkatiwala kay Hegue. 9 Nakagaanan siya ng loob ng katiwala, kung kaya hindi la- mang binigyan ng mga gamit na pampaganda at mabuting pagkain kundi pinagkalooban pa ng pitong babaeng katulong mula sa samba- hayan ng hari at inilipat ng tirahan sa pinaka- mabuting lugar sa Bahay ng mga Babae, ka- sama ang pitong katulong. 10 Hindi ipinaalam ni Ester ang kanyang pi- nagbuhatang lahi o angkan, yamang iyon ang tagubilin ni Mardokeo. 11 Araw-araw naman ay naglalakad si Mardokeo patungo sa patyo ng Bahay ng mga Babae upang alamin ang kala- gayan ni Ester. 12 Makaraan ang labindalawang buwang iti- nakda bilang paghahanda para sa mga babae, bawat isa sa kanila ay ihaharap kay Haring Asuero. Ang ganitong panahon ng paghahanda ay ukol sa pagpapaganda: anim na buwang pagmamasahe ng langis ng mira at anim na buwan pang paggamit ng mga pabango at kos- metiko. 13 Kapag pahaharapin na ang babae sa hari, magdadala siya buhat sa Bahay ng mga Babae patungo sa palasyo ng anumang nais niya. 14 Magtutungo siya sa palasyo sa gabi at sa umaga'y babalik sa ibang bahay sa Bahay ng mga Babae na pinamamahalaan naman ng eunukong si Saasgaz. Kaya lamang siya babalik sa hari ay kapag nasiyahan ito sa kanya at siya'y ipinatawag sa kanyang pangalan. 15 Nang ang pagkakataon ni Ester - anak- anakang inampon ni Mardokeo at anak ng amain nitong si Abigail - ay sumapit upang humarap sa hari, wala siyang hiniling na iba pa sa mga naipagkaloob na sa kanya ng eunukong si Hegue; gayunma'y hinangaan pa rin ang kanyang kagandahan ng lahat ng nakakita. 16 Si Ester ay inihatid sa palasyo noong ikasampung buwan ng Tebet, ikapitong taon ng paghahari ni Asuero. 17 Higit na nagustuhan ng hari si Ester kaysa sinumang iba pang babae at higit na kinalugdan kaysa sinumang iba pang dalaga. Kaya inilagay sa kanyang ulo ang korona at ginawa siyang reyna na kapalit ni Vasti. 18 Naghandog ang hari ng isang malaking piging, ang piging ni Ester, at inanyayahan ang
ESTER 2 kanyang mga pinuno at ministro; ang araw na iyon ay ipinahayag niyang araw ng pahinga sa lahat ng probinsya, at namigay siya ng mara- ming regalo, alinsunod sa kagandahang-loob na marapat sa mga hari. 19 Mula nang tipunin ang mga dalaga at pu- masok si Ester sa ikalawang bahay ng mga dalaga, 20 hanggang sa panahong ito ay hindi pa ipinaaalam ni Ester ang kanyang pinag- buhatang angkan at lahi, bilang pagtalima sa tagubilin ni Mardokeo, na kanyang sinunod buhat pa nang ampunin siya nito. 21 Sa pana- hong iyon itinalaga si Mardokeo sa Pamama- halaan ng hari. Noon ngang namamahinga si Mardokeo sa patyo binalak nina Gabata at Tarra, dalawang di-nasisiyahang eunukong bantay-pinto, na patayin si Haring Asuero. 22 Natuklasan nga ni Mardokeo ang pakana at ipinabatid niya iyon kay Reyna Ester, bagay na sinabi naman nito sa hari sa ngalan ni Mardokeo. 23 Siniyasat ang bagay na iyon at natuklasang totoo. Binitay ang dalawang taksil, at itinala ang pangyayari sa aklat-kasaysayan sa harap ng hari. 1 Pagkaraan ng mga pangyayaring 3 ito, itinaas ni Haring Asuero sa tung- kulin si Aman na anak ni Amedata, isang Agagita. Ginawa siyang pinakamataas sa lahat ng iba pang mga opisyal na mga kasama niya. 2 Iniutos ng hari na luluhod at yuyukod kay Aman ang lahat ng mga lingkod ng hari na may tungkulin sa pa- mahalaan. Tumanggi si Mardokeo na ga- win ito. 3 Tinanong ng mga pinuno sa pama- halaan ng hari si Mardokeo: "Bakit ka sumusuway sa utos ng hari?" 4 Siya'y pi- nagsasabihan nila araw-araw, ngunit tu- manggi siyang sumunod, at ipinaliwanag na siya'y isang Judio. Upang matiyak kung tama ang dahilan ni Mardokeo, si- la'y nagsumbong kay Aman. 5 Nagalit si Aman nang makitang hindi lumuluhod si Mardokeo ni nagbibigay- dangal sa kanya. 6 Nabalitaan niya kung ano ang lahi ni Mardokeo, at naisip niyang hindi sapat na ito lamang ang kanyang parusahan kundi hinangad din niyang li- pulin ang lahat ng Judio sa buong kaha- rian ni Asuero. 1094 7 Nang unang buwan, ang buwan ng Nisan, sa ikalabindalawang taon ng pag- hahari ni Asuero, isinagawa sa harap ni Aman ang sapalarang tinatawag na pur upang tiyakin ang araw at buwan ng pag- lipol sa mga kababayan ni Mardokeo. Ang lumabas sa sapalaran ay ang ikalabin- tatlong araw ng ikalabindalawang buwan ng Adar. 8 Kinausap ni Aman si Haring Asuero: "Sa napakaraming probinsya ng iyong kaharian ay nakakalat ang isang ka- kaibang bayan. Di-katulad ng sa mga iba ang kanilang mga batas at hindi sila sumusunod sa mga kautusan ng hari. Hindi makabubuti sa hari na pabayaan sila. 9 Kung mamarapatin ng iyong ka- mahalan, dapat ipag-utos ang paglipol sa kanila. Magdedeposito ako ng sam- pung libong talentong pilak sa kabang- yaman, sa pamamagitan ng mga opisyal ng hari." 10 Hinugot ng hari sa daliri ang kanyang sinsing na pantatak at iniabot kay Aman na anak ni Amedata, ang Agagitang ka- away ng mga Judio, at sinabi: 11 "Sa iyo na ang iyong salapi, at tungkol sa bayang ito, gawin mo sa kanila kung ano'ng gusto mo." 12 Nang ikalabintatlong araw ng unang buwan ay ipinatawag ang mga tagasulat ng hari. Ayon sa dikta ni Aman, sila'y sumulat ng mga kautusan sa katitikan ng bawat probinsya at sa wika ng bawat bayan para sa mga pinunong namama- hala sa mga probinsya at bayan. Ginawa sa pangalan ni Haring Asuero at nagta- taglay ng tatak ng kanyang sariling sin- sing, 13 ang mga sulat ay ipinadala sa lahat ng probinsyang nasasakop ng hari at ipinag-uutos na patayin, wasakin at lipulin ang lahat ng Judio - bata't ma- tanda, babae't lalaki - sa loob ng isang araw, ang ikalabintatlong araw ng ika- labindalawang buwan ng Adar, at samsa- min ang kanilang mga ari-arian.
1095 14 Ipinaalam sa lahat ng mamamayan ang kautusang ipatutupad na batas sa bawat probinsya upang maging handa sila sa araw na iyon. 15 Sa utos ng hari, nagmadali ang mga tagapagbalita at ang kautusan ay unang ipinahayag sa Susa. Habang nag-iinuman ang hari at si Aman, ang lunsod naman ng Susa ay nasa ka- guluhan. 1 Ganito ang nilalaman ng sulat: 13 Ang dakilang Haring Asuero ay nagpapatalastas sa mga namumuno sa sandaan dalawampu't pitong probinsya mula sa India hanggang Etiopia at sa mga gobernador na kanilang nasasakupan: 2 Bilang pinuno ng maraming bansa at panginoon ng buong daigdig, ipinasya ko na huwag patangay sa kapalaluan ng kapangyarihan at sa halip ay mamahala nang may kahinahunan at kabaitan, dulutan ang aking mga nasasakupan ng isang buhay na ligtas sa bagabag, at pa- natilihin ang kapayapaang ninanais ng lahat sa pamamagitan ng isang pamaha- laang makatao at tunay na sibilisado sa buong saklaw ng aking kaharian. 3 Nang sangguniin ko ang aking mga tagapayo kung paano maisasakatuparan ang hangaring ito, si Aman, na nakahi- higit sa karunungan at nakapagpamalas na ng kaganapan at katapatan kung 3.14 Ang "sulat na ito ni Asuero" kasama 'yong isa pa sa kabanata 15, ang isa sa pinakatampok na mga pahina sa nobelang ito ni Ester. Isang paraan ng pagbasa nito ay ituring itong isang huwaran ng iniisip, sinasabi at isinusulat ng mga rehimeng totalitaryo at diktador na militar sa lahat ng lugar at panahon. Ang sinumang sumalungat sa mga nasa kapangyarihan nang dahil sa konsiyensya ay taksil sa kanyang bansa o sa kanyang bayan. Ipinaki- kita ng aklat kung paanong ang totalitaryanismo ay nagiging idolatriya ng mga namumuno na itinuturing na di-nagkakamali. Dapat laging tandaan na ang mga bansa at ang kanilang mga hukbo ay paraan lamang para pagsilbihan ang komunidad ng mga bansa pati na ang kapayapaan na nangangailangan ng mga mala- yang tao at konsiyensiya. Pinagtutuunan ng pansin ng sulat na ito ang kalayaan ng konsiyensya ng bayang Judio, isang kalayaang hindi dapat higit kaysa sa mga Kristiyano. Ipinakikita nito sa atin kung bakit sa naka- ESTER 13 kaya nagtamo siya ng pangalawang ranggo sa kaharian, 4 ay nagpahayag na may isang masamang bayang naninira- han sa piling ng lahat ng lahing nasasa- kupan ko. Salungat sa lahat ng bansa ang mga kautusan ng bayang ito na patu- loy sa pagsuway sa mga utos ng mga hari at hadlang sa pagtatagumpay ng pama- mahala na ating tinutupad nang walang kapintasan. 5 Napatunayan namin na ang bayang ito ay kalaban ng buong sangkatauhan sa lahat ng paraan at naiiba sila sa lahat bunga ng kanilang kakatwang mga ba- tas. Hinahadlangan nila ang aming ka- butihan at ginagawan ng masama upang pinsalain ang katatagan ng ating kaha- rian. 6 Dahil dito, ipinag-uutos naming ga- nap na lipulin nang walang awa ang mga taong binabanggit sa mga sulat ni Aman, na siyang tagapangasiwa sa mga su- liranin ng kaharian at siyang panga- lawang ama natin. Papatayin sila sa tabak ng kanilang mga kaaway, pati ang mga babae at bata sa ikalabing-apat na araw ng ikalabindalawang buwan ng Adar ng taong kasalukuyan. 7 Kaya sa iisang araw bababa nang marahas sa lugar ng mga patay ang mga nagpakana at nagpapakana pa; at magkakamit naman tayo ng matatag at payapang raang panahon, ang mga lipunang maliit ang pag- papahalaga sa mga karapatang pantao - bagamat sinasabing sila'y Kristiyano - ay hindi mapahintulutan ang mga Judio. Sa gayon ding mga dahilan, ang mga Kristiyano ay inuusig o dumaranas ng maraming ka- hirapan ngayon sa mga bansang iba ang relihiyon ng nakararami. Ngunit maaari ring basahin ang sulat na ito sa ibang paraan: matutunghayan natin kung gaano katindi ang pagkainis ng mga di-Judio sa mga Judio dahil sa kanilang pamumuhay at kilos: labis nga ang pagkaka- isa ng mga Judio gayong kabilang sila sa ibang bansa; ang kanyang mga batas at kaugalian na pumipigil sa kanyang makipagkaisa at makipagkapwa-tao sa mga nasa paligid niya; ang paghamak niya sa mga di-Judio. At ipakikita nga ng huling bahagi ng aklat ang karahasang nakatago sa ilalim ng mapagpakumba- bang pananalig ng mga sumasampalataya sa kanilang Diyos.
ESTER 13 pamamahala na haharapin magpakailan- man. 1 Nang mabatid ni Mardokeo ang 4 nangyari, pinunit niya ang kanyang damit, nagsuot ng sako at naglagay ng abo sa ulo, at lumakad sa lunsod habang umiiyak nang malakas at buong kapaitan. 2 Ngunit hanggang sa pintuan lamang ng palasyo siya nakarating, sapagkat hindi ipinahihintulot na makapasok ang sinu- mang nakadamit ng sako. 3 Sa lahat ng probinsyang pinagpahayagan ng kautu- san ng hari, ang mga Judio ay lubhang nahapis; nagsipag-ayuno sila at nanag- hoy, at marami sa kanila ang nahiga at natulog sa sako at abo. 4 Pinatalastasan si Ester ng kanyang mga babaeng katulong at mga eunuko. Sa malaking pagkalunos, pinadalhan ni Ester ng damit si Mardokeo upang ipalit sa suot na sako, ngunit ito'y tumanggi. 5 Ipinatawag ni Ester si Hatac, isa sa mga eunuko ng hari na inatasang maglingkod sa kanya, at inutusan ito na alamin kung bakit nagkakagayon si Mardokeo. 6 Kaya nga nagtungo si Hatac kay Mardokeo na nakatayo pa sa patyo na nasa harapan ng Pamahalaan ng hari. 7 Ipinagtapat ni Mardokeo ang lahat ng nangyari, gayundin ang halagang ipina- ngako ni Aman na ibibigay na pabuya upang malipol ang mga Judio. 8 Binigyan din niya si Hatac ng isang kopya ng naka- sulat na kautusan upang maipakita at maipaliwanag kay Ester. At ipinakiusap niya kay Ester na puntahan ang hari upang magmakaawa at mamagitan para sa kanyang sariling bayan. Ito ang mga salita niya: "Alalahanin mo ang mga araw 4.12 Sa mga panahon ng kagipitan, laging may mga taong nasa mataas na pusisyon na ang iniisip ay iligtas ang sarili o ang kanilang trabaho. At mas minamabuti nilang magwalang-imik kaysa makiisa sa mga minamaltrato o inaalisan ng kanilang mga karapatan. At kung mas marami man silang alam sa relihiyon, mas lalo lamang nilang nabibig- yang-dahilan ang kanilang pagtahimik. Kaya iginigiit 1096 ng iyong kaabaan noong inalagaan kita. Hiniling ni Aman, na pangalawa ng hari, ang ating kamatayan. Dumalangin ka sa Panginoon, makipag-usap ka sa hari para sa amin at iligtas mo kami sa kamata- yan." 9 Nagbalik si Hatac kay Ester na dala ang pasabi ni Mardokeo, 10 at binigyan siya ni Ester ng ganitong mensahe para kay Mardokeo: 11 "Alam ng lahat ng utu- san ng hari at mga mamamayan ng mga lalawigan na sinumang lalaki o babae na magtungo sa hari nang hindi ipinatatawag ay tatanggap ng parusang kamatayan, liban na lamang kung iaabot sa kanya ng hari ang gintong setro niyon. Ngunit may tatlumpung araw na ngayon buhat nang ipatawag ako ng hari." 12 Nang matanggap ni Mardokeo ang mga salita ni Ester, 13 isinagot niya: "Huwag mong ipalagay na ikaw lamang sa lahat ng Judio ang maliligtas dahil nasa palasyo ka. 14 Kung magsasawalang-kibo ka ngayon, maliligtas pa rin ang mga Ju- dio sa ibang paraan, ngunit ikaw at ang angkan ng ama mo ay malilipol. At sinong nakababatid - marahil ay naluklok ka sa trono para sa isang pagkakataong tulad nito." 15 Nagpadala pa ng tugon si Ester kay Mardokeo: 16 "Tipunin mo ang lahat ng Judio na nasa Susa. Mag-ayuno kayong lahat para sa akin. Huwag kayong kakain ni iinom ng anuman sa loob ng tatlong araw sa buong maghapon at magdamag. At mag-aayuno rin kami ng aking mga katulong. Pagkatapos, pupunta ako sa hari, bagamat labag iyon sa batas, at kung dapat akong mamatay, mamamatay ako." ni Mardokeo na ipaalaala kay Ester ang tungkulin nito. Mag-ayuno kayo at ipanalangin ninyo ako sa Diyos. Ang malaking pagtitiwala ni Ester sa pana- langin ng kanyang bayan ang naghahatid sa kanyang isuong sa panganib ang sariling buhay. Tulad ni Mar- dokeo, naiintindihan ni Ester na hindi ipahihintulot ng Diyos na maglaho ang kanyang bayan.
1097 17 Umalis na si Mardokeo at isinagawa niya ang mga tagubilin ni Ester. Ang panalangin ni Mardokeo 13 nawa ng Panginoon: 8 Nagdasal si Mardokeo, kaalin- sabay ng paggunita sa lahat ng gi- 9 Panginoon, hari at may-ari ng sanlibu- tan, nasa kapangyarihan mo ang lahat. Walang makahahadlang sa kalooban mo na iligtas ang Israel. 10 Ginawa mo ang langit at lupa at lahat ng kahanga-hangang bagay na nasa ilalim ng langit. 11 Ikaw ang Pangi- noon ng lahat, at walang makatututol sa iyo, Panginoon. 12 Batid mo ang lahat ng bagay, O Panginoon. Alam mo na hindi kayaba- ngan o pagmamataas o kapalaluan ang dahilan kung bakit hindi ako yumukod sa palalong si Aman. 13 Handa akong hu- malik maging sa kanyang paa alang- alang sa ikaliligtas ng Israel. 14 Ngunit tumanggi akong luwalhatiin ang isang tao nang higit sa iyo. Ikaw lamang na Panginoon ang aking sinasamba, at ang ginawa ko ay hindi dahil sa kapalaluan. 15 At ngayon, Panginoong Diyos, Hari, Diyos ni Abraham, iligtas mo ang iyong bayan! Binabalak ng aming mga kaaway ang aming kapahamakan. Hangad ni- lang lipulin ang pamanang iyo na buhat pa sa simula. 16 Huwag mong pabayaan ang iyong pamana, na tinubos mo buhat sa Ehipto para sa iyong sarili. 17 Dinggin mo ang aking panalangin; kahabagan mo ang iyong sariling bayan. Palitan mo ng katuwaan ang aming pag- luluksa upang kami'y mabuhay at uma- wit at magpuri sa iyong pangalan, O Pa- nginoon. Huwag mong pabayaang ma- tahimik ang mga bibig ng mga nagpupuri sa iyo. 18 At malakas ding sumigaw ang bu- ong Israel sapagkat kinakaharap nila ang kamatayan. ESTER 14 Ang panalangin ni Ester 1 Sa pamimighati sa harap ng 14 kamatayan ay dumulog din si Reyna Ester sa Panginoon. 2 Hinubad niya ang marangyang kasuotan at pinalitan ng damit ng pamimighati at pagluluksa. Sa halip ng mamahaling pabango, dumi at abo ang ipinaligo niya sa ulo. Mahigpit na inaba niya ang kanyang katawan, hinubad ang lahat ng maringal na pala- muti niyon at ginusot ang kanyang bu- hok. 3 Dumalangin siya sa Panginoong Diyos ng Israel: 4 Panginoon, aming hari at tanging Diyos, iligtas mo ako. Nag-iisa ako, wa- lang makatutulong liban sa iyo, sa panga- nib na itong pinili kong pagsuungan ng aking buhay. 5 Mula pa sa pagsisilang sa akin sa tribu ng aking mga magulang ay narinig ko nang Ikaw ang humirang sa Israel, O Panginoon, sa lahat ng bayan, at sa aming mga magulang buhat sa kanilang mga lahi upang maging walang-hang- gang pamana mo. At tinupad mo ang lahat ng iyong ipinangako. 6 Ngunit nagkasala kami, at ipinagka- loob mo kami sa aming mga kaaway 7 sapagkat sumamba kami sa kanilang mga diyos. Makatarungan ka, O Pangi- noon. 8 Hindi sila nasiyahan sa aming mapait na paglilingkod. 9 Kaya nakipagkasundo sila sa kanilang mga diyus-diyusan upang pawiin ang iyong ipinag-utos, li- pulin ang iyong pamana, patikumin ang mga bibig na nagpupuri sa iyo, apulain ang kaluwalhatian ng iyong Bahay at ng iyong altar. 10 Gusto nilang purihin ng mga pagano ang mga walang silbing diyus-diyusan at luwalhatiin magpa- kailanman ang isang haring laman. 11 Huwag mong ipaubaya ang iyong setro, O Panginoon, sa mga bagay na di- umiiral. Huwag mong ipahintulot na kami'y libakin nila sa aming kapaha-
ESTER 14 makan; ibalik mo sa kanila ang binabalak nila, at maging halimbawa nawa ang aming pangunahing kaaway. 12 Alala- hanin mo kami, Panginoon, at ihayag mo ang iyong sarili sa panahon ng aming pagkabagabag. Palakasin mo ako, Hari ng mga diyos at Panginoon ng lahat ng puno. 13 Gawin mong mapang-akit ang aking mga salita kapag humarap na ako sa leon; italikod mo ang kanyang puso sa aming kaaway upang ito at ang mga katulad nito ay magwakas. 14 Iligtas kami ng iyong kamay, tulungan ako na isang ulila at walang tagatangkilik kundi ikaw, O Panginoon. 15 Batid mo ang lahat. Batid mo kung paano ko kinamumuhian ang karanga- lan mula sa mga tampalasan, kung paano ko kinasusuklaman ang higaan ng di- tinuli at ng sinumang dayuhan. 16 Alam mong narito akong napilit; na kinasu- suklaman ko ang diademang nasa aking noo kapag humaharap ako sa madla; sa aki'y tulad iyon ng isang maruming basa- han na ayaw kong isuot kapag ako'y nag-iisa. 17 Kailanma'y di ako kumain sa hapag ni Aman, o nasiyahan sa mga piging ng hari ni uminom ng alak na handog sa kanilang diyos. 18 Mula sa pagtataas sa akin hanggang ngayon, hindi nasiyahan ang iyong lingkod sa anuman liban sa iyo, Panginoong Diyos ni Abraham. 19 O Diyos na higit na makapang- yarihan sa lahat, dinggin ang tinig ng mga namimighati. Iligtas mo kami sa 15.1 Pansinin ang talatang ito na naglalarawan kay Asuero na parang isang diyos. Gayunma'y siya rin ang paganong haring kinausap at lubos na binale-wala ni Ester sa naunang kabanata. Narito ang dahilan: Sinusunod ng mga pagano ang kanilang mga hari na parang mga diyos. At sa halip na kalabanin sila ng mga Judio, na magbubunga lamang ng mga pag-uusig, lalo pa silang pinuri ng mga Judio. Ngunit parang laro ito sa kanila, sapagkat iniisip nilang: "Ang sinasabi ng aking mga labi tungkol kay Kuwan na hari ng Persia ay sa aking Panginoon ko sinasabi mula sa aking puso" (tingnan ang kapareho nito sa Judit 12:14). 1098 masasamang tao, at hanguin mo ako sa aking takot. Humarap si Ester sa hari 1 Nang ikatlong araw sa pagta- 15 tapos ng kanyang panalangin, hinubad ni Ester ang kanyang kasuotang panluksa at isinuot uli ang kanyang damit-reyna. At naging maningning ang kanyang kagandahan. Tumawag siya sa Diyos na nag-aalaga sa lahat at nagli- ligtas sa kanila, at isinama niya ang da- lawang babaeng katulong. 2 Napaalalay siya sa isa, habang kasunod ang isa pang may hawak sa laylayan ng kanyang da- mit. 3 Namumula-mula ang maalindog niyang mukha. Kaibig-ibig ang kanyang kaanyuan bagamat sakmal ng takot ang puso niya. 4 Pagkapagdaan sa lahat ng pinto, humarap siya sa hari na nakaupo sa trono nito. Nakasuot ang hari ng maringal na damit na napapalamutian ng ginto at mga mamahaling bato, at kagulat-gulat ang anyo nito. 5 Namula sa makaharing pagkagalit ang mukha ng hari nang tumi- ngala ito. Sa pagkasindak, namutla ang mukha ng reyna, at isinandig niya ang ulo sa umaalalay na katulong. 6 Niloob ng Diyos na manaig ang pag- mamahal sa galit ng hari. Nagmamadali siyang bumaba sa trono at niyakap si Ester at inaliw sa mapagmahal na pangu- ngusap. "Ano iyon, Ester?" aniya. "Kapa- tid mo ako. Huwag kang matakot: hindi ka mamamatay. Para sa mga karaniwang tao lamang ang aming kautusan." 8 Ina- Sinulat bilang talinhaga ang usapang ito nina Ester at Asuero: Si Asuero ang kumakatawan sa Haring Pinakamakapangyarihan na napasakop sa pananam- palataya ni Ester at tumanggap sa kanya bilang kapatid nang may pagmamahal na hindi akalain ni Ester. Ang Diyos ang siyang hindi makapagtitiis na makita pa ang pagkabahala ni Ester at siyang nagbigay sa kanya ng kaligtasan ng kanyang bayan. Madali nating mauunawaan dito kung bakit ginu- gunita ng Iglesya ang mga salita ng aklat ni Ester sa pagpaparangal kay Maria: sapagkat sa tabi ni Kristo'y si Maria ang lumuluhog para sa mga tao.
1099 ngat niya ang setrong ginto, idiniit sa leeg ni Ester, at saka niyakap ito. At sinabi niya: "Magsalita ka." 9 Nagsalita si Ester: "Panginoon, nakita kitang parang anghel ng Diyos kaya nabalisa ang aking puso at natakot ako sa iyong kaluwalhatian. Sapagkat kahanga- hanga ka at kalugud-lugod ang iyong mukha." 10 Habang nagsasalita patuloy na nauupos si Ester. Nabahala ang hari at sinikap ng kanyang mga katulong na panumbalikin ang malay ni Ester. 3 Nagtanong ang hari: "Ano iyon, 5 Reyna Ester? Sabihin mo sa akin ang gusto mo. Kahit kalahati ng aking ka- harian ay ipagkakaloob ko sa iyo." 4 Su- magot si Ester: "Kung mamarapatin ng iyong kamahalan, sumama ka kay Aman sa isang piging na inihanda ko ngayon." 5 Nag-utos ang hari: "Tawagin agad si Aman upang mapagbigyan ang kagustu- han ni Ester." Nagtungo nga ang hari at si Aman sa piging na inihanda ni Ester. 6 Nang umi- inom ng alak, muling nagtanong ang hari kay Ester: "Sabihin mo ang iyong hinihi- ling. Ipagkakaloob iyon. Ano ang hinihi- ling mo? Kahit kalahati ng kaharian ko'y ibibigay sa iyo." 7 Sumagot si Ester: "Ang aking hiling, ang aking nais... 8 Kung kinalulugdan ako ng hari at kung makasisiya sa kanya na pagbigyan ang aking hiling, sumama siya kay Aman bukas sa isa pang piging na ihahanda ko. At saka ko sasagutin ang tanong." 9 Maligaya at nasisiyahang umalis si Aman nang araw na iyon, ngunit nang makita niya si Mardokeo sa pintuan ng hari at hindi ito tumayo o nagpakita ng takot sa kanya, nakaramdam siya ng ma- tinding galit. 10 Gayunma'y hindi siya nag- pahalata. Ngunit pagkauwi niya, tinawag ang kanyang mga kaibigan at ang asawang si Zeres. 11 Ipinagyabang niya ang kanyang ESTER 6 malaking kayamanan, ang kanyang ma- raming anak na lalaki, at ang lahat ng ginawa ng hari upang itaas siya sa ibabaw ng lahat ng pinuno at lingkod niyon. 12 Si- nabi pa ni Aman: "Ako lamang ang inan- yayahan ni Reyna Ester, kasama ng hari, sa piging na kanyang inihanda at muli niya akong inanyayahan kasama ng hari bukas. 13 Ngunit walang kabuluhan sa akin ang lahat ng ito hanggat nakikita ko ang Judiong si Mardokeo na nakaupo sa pintuan ng hari." 14 Sinabi ng kanyang asawang si Zeres at ng lahat niyang kaibigan: "Magpagawa ka ng isang bibitayang may taas na li- mampung siko. At bukas din ng umaga ay sabihin mo sa hari na bitayin doon si Mar- dokeo. Sa gayo'y masaya ka nang maka- dadalo sa piging kasama ng hari." Nasi- yahan si Aman sa mungkahi, kung kaya nagpatayo nga ng bibitayan. Napahiya si Aman sa harap ni Mardokeo 1 Hindi makatulog ang hari nang 6 gabing iyon at iniutos niya na dalhin sa kanya ang Aklat ng Kasaysayan at binasa ang tala roon. 2 Natagpuan ang pahina tungkol sa pagkatuklas ni Mar- dokeo sa pakana ng dalawang eunukong nagbabantay sa pintuan, sina Bigtan at Teres, na patayin si Haring Asuero. 3 Itina- nong ng hari: "Anong gantimpala at ka- rangalan ang tinanggap ni Mardokeo ukol dito?" Sumagot ang mga batang katulong ng hari: "Wala po." 4 Kaya nagtanong ang hari: "Sino ang tagapangasiwa sa pintuan ngayon?" Sa sandaling iyon ay nakapasok na sa patyo si Aman na nagnanais makipag-usap sa hari tungkol sa pag-papabitay kay Mardo- keo. 5 At sinagot ng mga kawani ang hari: "Naroon si Aman." "Papasukin siya," utos ng hari. 6 Nang makapasok si Aman ay tina- nong ng hari: "Ano ang marapat gawin sa taong ibig ng haring parangalan?"
ESTER 6 Naisip ni Aman: Sino pa ba ang na- naisin ng haring parangalan kundi ako? 7 Kaya siya'y sumagot: "Para sa taong nais ng haring parangalan, 8 ipakuha ang isang pangharing damit na isinuot na ng hari; at isang kabayo na sinakyan na ng hari, na may pangharing putong sa ulo. 9 Ipagkakatiwala ang damit at ang kabayo sa isa sa mga pangunahing pinuno ng kaharian. Siya ang magsusuot ng damit sa lalaking nais parangalan ng hari. Pa- sasakayin niya ito sa kabayo na kanyang aakayin sa liwasan ng lunsod habang isi- nisigaw niya: 'Ganito ang ginagawa para sa taong kinalulugdang parangalan ng hari!' " 10 Iniutos ng hari kay Aman: "Kung gayo'y magmadali ka! Dalhin mo ang da- mit at ang kabayo at gawin mo ang iyong sinabi para sa Judiong si Mardokeo na nasa Pamahalaan ng hari. Huwag mong kaliligtaan ang alinman sa lahat ng sinabi mo." 11 Kaya kinuha ni Aman ang damit at ang kabayo. Ipinasuot niya ang damit ng hari kay Mardokeo, at inakay ang kaba- yong sinasakyan nito habang isinisigaw niya: "Ganito ang ginagawa para sa taong kinalulugdang parangalan ng hari!" 12 Pagkatapos, nagbalik si Mardokeo sa Pamahalaan ng hari. Si Aman naman ay bigung-bigo at nakatalukbong na umuwi. 13 Isinalaysay niya sa asawa at mga kai- bigan ang lahat ng nangyari, sinabi nila sa kanya: "Nagsimula ka nang bumagsak sa harapan ni Mardokeo; kung mula siya sa lahing Judio, hindi ka mananalo sa kanya. Tiyak na mapapahamak ka pa." 14 Ha- bang sila'y nag-uusap, dumating ang mga eunuko ng hari at pinapagmadali si Aman sa pagtungo sa piging na inihanda ni Es- ter. 7.1 Sinasaklolohan ng Diyos ang humihingi ng tulong sa kanya, pero dapat din nating gamiting lagi ang ating mga kakayahan bilang mga tao. Nanalig si Ester sa kanyang Diyos pero ginamit din niya ang pagiging maingat at ang kinakailangang pamamaraan upang huwag masira ang isasakatuparan ng Diyos. 1100 Ang inihandang piging ni Ester 1 Nagtungo si Aman at ang hari sa 7 piging na inihanda ni Ester. 2 At muli, sa ikalawang araw, habang sila'y umiinom ng alak, sinabi ng hari kay Ester: "Sabihin mo, Reyna Ester, ang iyong ka- hilingan. Ipinagkakaloob na ito sa iyo. Ano ang iyong hiling? Matutupad ito, ka- himat kalahati ng aking kaharian." 3 Sumagot si Reyna Ester: "Kung kina- lulugdan ako ng hari at kung makasisiya sa kanya ang aking hiling, ipagkaloob mo sa akin ang aking buhay, at gayundin sa aking mga kababayan; ito ang aking hiling at hingi. 4 Sapagkat ipinagbili kami upang patayin at wasakin at lipulin. Kung ibinigay kami upang gawing alipin, ma- nanahimik ako; ngunit ngayon, hindi ma- babayaran ng kaaway ang pinsalang na- gawa sa hari." 5 Tinanong ni Haring Asuero si Reyna Ester: "Sino ang nangahas gumawa ng ganito? Nasaan siya?" 6 Sumagot si Ester: "Ang tampalasang si Aman, siya ang ka- away at kalaban!" Nasindak si Aman sa harapan ng hari at ng reyna. 7 Sa galit ay iniwan ng hari ang piging at nagtungo siya sa halama- nan. Nanatili si Aman upang hilingin kay Reyna Ester ang kanyang buhay, sapag- kat nauunawaan niya na pinag-iisipan ng hari na ipapatay siya. 8 Nang bumalik ang hari mula sa ha- lamanan ay nakita niyang natumba si Aman sa upuang kinaroroonan ni Ester. Sumigaw ang hari: "Pati ba ang reyna ay gusto niyang dahasin sa harap ko sa palasyo?" Hindi pa natatapos ang sinabi ng hari ay tinakpan na ng kanyang mga katulong ang mukha ni Aman. 9 Sinabi ni Harbona, Ipinakita ng kasaysayan na hindi kailanman mag- tatagumpay ang mga umuusig sa bayan ng Diyos. Madaling makikita ang kabaligtarang inilalahad ng sumulat ng aklat na ito sa paglalarawan niya sa mga haring makapangyarihan at sa kanilang mga kapritso.
1101 isa sa mga eunuko ng hari: "Naroon ang isang bibitayang may taas na limampung siko na itinayo ni Aman para kay Mardo- keo na siyang nagkaloob ng ulat na nag- ligtas sa buhay ng hari. Nakahanda na ito sa kanyang bahay." Iniutos ng hari: "Bitayin siya roon." 10 Kaya nga, ibinitin si Aman sa bibitayang inihanda niya para kay Mardokeo, at hu- mupa ang galit ng hari. 1 Nang araw ring iyon, ipinagkaloob ni 8 Haring Asuero kay Reyna Ester ang bahay ni Aman, tagapag-usig ng mga Judio. Si Mar- dokeo ay tinanggap sa harapan ng hari, sa- pagkat ipinagtapat ni Ester ang kanilang pagi- ging magkamag-anak. 2 Binawi na ng hari kay Aman ang kanyang pantatak na sinsing, at ipinagkaloob niya iyon kay Mardokeo, na hini- rang ni Ester bilang tagapangasiwa ng bahay ni Aman. 3 Minsan pang pinuntahan ni Ester ang hari. Umiiyak siyang nagpatirapa sa paanan ng hari at isinamong biguin ang masamang pakana ng Agagitang si Aman laban sa mga Judio. 4 Iniabot ng hari ang kanyang setrong ginto kay Ester. At ito'y tumayo at nakipag-usap sa hari. 5 "Kung mamarapatin ng iyong kamahalan, kung ako'y naging kasiya-siya sa iyong pani- ngin at kinalugdan mo ako, at kung ipinapala- gay mong marapat gawin, pawawalang-saysay ng hari ang mga sulat ni Aman na anak ni Amedata, ang Agagita. Iyon ang mga sulat na nagpapapatay sa mga Judio sa lahat ng probin- sya ng hari. 6 Sapagkat paano ko matitiis na makita ang pagpatay sa aking mga kababayan, ang paglipol sa aking lahi?" 7 Sinabi ni Haring Asuero kay Reyna Ester at kay Mardokeo, ang Judio: "Ipinagkaloob ko ang bahay ni Aman kay Ester, at ipinabitay ko si Aman dahil sa kanyang pagbabalak na ipapatay ang mga Judio. 8 Ngayon, sumulat kayo ng isang kautusang makasisiya sa inyo tungkol sa mga Judio, sa pangalan ng hari, at tatakan mo sa pamamagitan ng aking sinsing, sapagkat hindi mababago ang anumang kasulatan sa pangalan ng hari na tinatakan ng kanyang sinsing." 9 Nang araw ring iyon, ikadalawampu't tatlo 16.1 Parang tinatapos ng sulat na ito ang unang sulat na nabasa natin sa kabanata 13. Pinagmagan- dahang-loob ng hari ang mga Judio sa paraang kasing- iresponsable ng pag-uutos niyang patayin ang mga ito. Pero hindi siya siyempre kundi iba ang may kasalanan: si Aman na luminlang sa kanya. Bale-wala sa kanya ESTER 16 ng ikatlong buwan ng Sivan, ay ipinatawag ang mga tagasulat ng hari, at idinikta sa kanila ni Mardokeo ang isang kautusan para sa mga Judio, mga gobernador at pinuno ng sandaan dalawampu't pitong probinsya buhat sa India hanggang Etiopia - sa bawat probinsya sa sarili nitong katitikan, sa bawat bayan sa sariling wika, at sa mga Judio sa kanilang sariling kati- tikan at wika. 10 Ang mga sulat na itong ginawa sa pangalan ni Haring Asuero at tinatakan ng kanyang sinsing ay inihatid ng mga tagapag- balitang sakay ng mga kabayo ng hari. 11 Pinahihintulutan ng hari ang mga Judio sa bawat lunsod na magsama-sama at magtang- gol sa sarili, pumatay, magwasak at lumipol sa alinmang nasasandatahang pangkat ng alin- mang bansa o probinsya na handang suma- lakay sa kanila at sa kanilang mga anak at babae; at maaari rin nilang samsamin ang ari- arian ng mga iyon. 12 Ipatutupad ito sa lahat ng probinsyang nasasakupan ni Haring Asuero sa ikalabintatlong araw ng ikalabindalawang buwan ng Adar. 13 Isang kopya ng kautusang ipatutupad bilang batas sa bawat probinsya ang ipinahayag sa lahat ng sambayanan upang maging handa ang mga Judio sa nabanggit na araw ng pag- hihiganti nila sa kanilang mga kaaway. 14 At madaling umalis ang mga tagahatid- sulat na sakay ng mabibilis na kabayo, na dala ang utos ng hari. Sa lunsod ng Susa ipinahayag ang kautusan. 15 May suot na asul na damit-hari at puting linen at isang malaking koronang ginto at bala- bal na purpura si Mardokeo sa pag-alis niya sa harap ng hari. May isang pagdiriwang sa lunsod ng Susa. 16 Para sa mga Judio, iyon ay isang araw ng liwanag at pagsasaya, karangalan at tagumpay. 17 Saanman basahin ang kautusan ng hari, sa bawat probinsya at bawat lunsod, nagagalak at nagdiriwang ang mga Judio. Maraming tao ng ibang nasyonalidad ang na- ging Judio dahil sa takot sa mga Judio. 16 1 Ganito ang isinasaad ng nasabing sulat: "Ang dakilang Haring Asuero sa mga pinuno at sa lahat ng matatapat naming nasasakupan sa sandaan dalawampu't pitong probinsya buhat sa India hanggang Etiopia: Pagbati! ang mag-utos ng kabaligtaran sa hindi pa natatagalang pasya niya. Sa totoo'y ang pagbabago pa niyang ito ang magpapatunay na kumikilos siya nang may karu- nungan para ituwid ang mga pagkakamali. Minsan pang binibigyang-buhay ng sumulat ng Ester ang kahangalan ng makapangyarihang mga pinunong
ESTER 16 2 May ilang tao na lalong nagiging palalo habang tumatanggap ng napakadalas na ka- rangalan buhat sa malaking kagandahang- loob ng kanilang tagatangkilik. 3 Nagsasagawa sila ng ikapipinsala ng aming mga nasasaku- pan at dala ng kanilang kapalaluan, nagba- balak pa ng masama laban sa tumatangkilik sa kanila. 4 Pinawawalang-saysay ng mga taong ito ang utang na loob. Tinatangay ng kapala- luan ng mga taong walang nalalaman sa kabu- tihan, nag-aakala silang makaiiwas sa kataru- ngan ng Diyos na nakababatid ng lahat. 5 Malimit mangyari na maraming nasa ka- pangyarihan ang nagiging kasabwat sa pag- patay sa walang kasalanan dahil sa implu- wensya ng mga kaibigang pinagkatiwalaang mangasiwa sa mga gawaing pambayan; na- sangkot sila sa pagdudulot ng mga kapaha- makang mahirap nang malunasan pa 6 dahil sa pagkakalinlang ng mga kaibigang ito. Sapag- kat dinaya nila ang walang-malay na kagan- dahang-loob ng mga namumuno sa pamama- gitan ng mga kaakit-akit na katwiran ng kasa- mahan. 7 Hindi lamang ang mga dating pangyaya- ring naisalaysay namin kundi ang nakikita ninyong gawain ngayon ang nagtuturo sa inyo ng mga katampalasanang naganap. 8 Ngunit mag-iingat kami sa hinaharap, upang mabig- yan ng kapayapaan ang lahat ng nasa ating kaharian; 9 magkakaroon ng mga pagbabago at magiging makatarungan kami sa lahat ng bagay. 10 Alam ninyo na tinanggap namin si Aman na anak ni Amedata, isang Macedonio na di nagtataglay ng dugong Persiano at malayung- malayo sa aming kagandahang-loob. 11 Nagta- masa siya ng kabutihang ipinagkakaloob namin sa bawat bansa, at itinuring na "ama" natin at pangalawa sa hari kung kaya niyu- yukuran ng bawat isa. 12 Ngunit nagpalalo siya at nagbalak pang agawin sa atin ang kapang- yarihan at ang ating buhay. 13 Mayroon kaming isang tagapagligtas, si Mardokeo na palagiang tagapagtangkilik at isang walang-kapintasang kasama, si Reyna Ester. Sila at ang kanilang sambayanan ay hinangad ni Aman na lipulin iyon na laging nagtatangkang kumbinsihin ang kani- lang mga bayan na sila'y kailangang-kailangan, at kung wala sila'y magkakagulo ang ating buhay. Kung sini- sikap ngang ilarawan ng aklat ni Ester ang Kalinga ng Diyos sa kanyang bayan, ganoon din nito winawasak ang pagsamba sa katauhan at ang opisyal na larawang likha ng mga makinarya ng diktadura. 9.1 Mahirap nating maunawaan na sa ngalan ng 1102 sa pamamagitan ng masamang pakana. 14 Sa gayong paraan binalak niyang pahinain ang aming tanggulan upang madaling maisalin ang kapangyarihan mula sa mga Persiano tungo sa mga Macedonio. 15 Ngunit natuklasan namin na hindi masa- mang-loob ang mga Judio na hinangad lipulin ng tampalasang iyon; sa halip ay pinamamaha- laan sila ng pinakamakatarungang mga batas. 16 Mga anak sila ng Kataas-taasan, ang dakilang Diyos na buhay, na nagbigay sa amin at sa aming mga magulang ng isang masaganang kaharian. 17 Kaya, makabubuti na huwag ninyong pansinin ang sulat ni Aman, anak ni Amedata. 18 Binitay na sa pintuan ng Susa ang taong iyon at ang kanyang buong sambahayan. Ganyan kabilis ang paglalapat ng parusang isinagawa ng Diyos, na siyang namamahala sa lahat. 19 Maglagay ng isang kopya ng sulat na ito sa bawat lugar, bigyan ng kalayaan ang mga Judio na mamuhay ayon sa kanilang sariling mga batas, 20 at tulungan ninyo sila kung may sumalakay sa kanila sa ikalabintatlong araw ng ikalabindalawang buwan ng Adar. 21 Sapagkat binago ng Diyos na namamahala sa lahat ang araw na ito; ang araw ng paglipol ay naging araw ng kagalakan para sa kanyang hinirang na bayan. 22 Kaya ibinibilang ninyong mga Judio sa inyong mga araw ng kapistahan at ipinag- diriwang nang buong kagalakan ang mahala- gang araw na ito. 23 Buhat ngayon at sa haha- rapin, ang araw na ito ay magiging tanda ng kaligtasan para sa amin at sa matatapat na Persiano; ngunit para sa mga nagbalak ng ma- sama laban sa amin, ito'y magiging tagapagpa- gunita ng pagkawasak. 24 Lahat ng lunsod at lupaing hindi susunod sa kautusang ito ay pupuksain sa tabak at apoy. Walang maninirahan doon, ni tao, ni hayop o ibon." 1 May bisa ang kautusan ng hari sa 9 ikalabintatlong araw ng ikalabindalawang buwan ng Adar. Sa petsang ito inaasahan ng mga kaaway na mapupuksa nila ang mga Judio, Diyos ginawa ang mga kakila-kilabot na bagay na isinasalaysay sa aklat na ito, lalo na sa kahilingan ni Ester na ipinakikilalang isang babaeng banal. Sa katunaya'y nasanay na tayong tingnan ang relihiyon sa Kristiyanong pananaw at para sa atin nangangahulugan ito ng pag-ibig, maging sa mga kaaway: pero napakalayo nito para sa mga taong hindi pa naaabot ng ebanghelyo sa tahasan o di-tahasang paraan. Pag kumbinsido ang mga tao na sila ang
1103 ngunit naganap ang kabaligtaran, at dinurog ng mga Judio ang mga taong naghahangad ng kanilang kapinsalaan. 2 Nagkatipon ang mga Judio sa lahat ng kanilang mga lunsod sa lahat ng probinsya ni Haring Asuero, upang suma- lakay sa mga nagbalak na lumipol sa kanila. Ngunit walang nangahas lumaban sa kanila, sapagkat kinatakutan sila ng lahat ng samba- yanan. 3 Tinangkilik ang mga Judio ng lahat ng pinuno ng mga probinsya, ng mga gobernador at tagapangasiwa ng hari, dahil sa takot nila kay Mardokeo. 4 Mahalagang tao nga si Mardokeo sa bahay ng hari at nabantog na sa lahat ng pro- binsya. At naging lalo pang makapangyarihan si Mardokeo. 5 Nilusob ng mga Judio ang kanilang mga kaaway, pinagpapatay sa tabak at ginawa ang gusto nila sa mga iyon. 6 Sa Susa lamang ay limandaan katao ang napatay nila. 7 Kabilang sina Parsandata, Dalfon, Aspata, 8 Porata, Adalia, Aridata, 9 Parmasta, Arisai, Aridai, at Yezata, 10 ang sampung anak na lalaki ni Aman na anak ni Amedata, na kaaway ng mga Judio. Ngunit hindi sila nanamsam ng ari-arian ng mga kaaway. 11 Nang araw ring iyon iniulat sa hari ang bilang ng mga napatay sa napapaderang lunsod ng Susa. 12 Sinabi naman ng hari kay Ester: "Limandaang tao, kasama ang sampung anak ni Aman, ang napatay ng mga Judio sa Susa lamang. Isipin na lamang kung gaano pa ang nagawa nila sa ibang mga probinsya! Ngunit ipagkakaloob sa iyong muli ang anumang hi- lingin mo." 13 Sumagot si Ester: "Kung mamarapatin ng hari, ipahintulot sana sa mga Judio na nasa Susa na maisagawa nila bukas ang ipinag-utos nga- yon, at gayunding ibitin sa bibitayan ang sam- pung anak na lalaki ni Aman." 14 Iniutos ng hari na isakatuparan ang kahi- lingan ni Ester. Ipinahayag sa Susa ang kau- tusan, at ibinitin ang bangkay ng sampung anak ni Aman. 15 Muling nagkatipon ang mga Judiong nasa Susa sa ikalabing-apat na araw ng buwan ng Adar at pumatay sila ng tatlong daan pang tao. Ngunit hindi nila sinamsam ang ari-arian ng mga iyon. bukod-tanging bayan ng Diyos, mahirap silang pigilan na ipagpilitan ang kanilang Diyos - at ang kanilang sarili - sa iba. Pag hinirang ng Diyos ang isang tao, mahirap para sa kanya na hindi paniwalaang may mga karapatan siyang wala ang iba. Sa ganito nga nagsimula ang relihiyong Judio nang may panatisismong walang iginagalang na anuman. Sa Genesis 34 naiiskandalo sila dahil ginahasa ng isang lalaking taga-Sikem ang anak na babae ni Jacob ngunit pagkatapos ay itinuring nilang tama na pagpapatayin ESTER 9 16 Nagsipagtipon din ang iba pang mga Judio sa mga probinsya ng hari upang ipagtanggol ang kanilang sarili at lupigin ang kanilang mga kaaway. Pitumpu't limang libo sa kanilang mga kaaway ang napatay, ngunit walang ari-ariang sinamsam. 17 Ito ay noong ikalabintatlong araw ng buwan ng Adar. Sa ikalabing-apat nama- hinga ang mga Judio at ito'y ginawang isang araw ng pagdiriwang at pagkagalak. 18 Ngunit ang mga Judio sa Susa ay sa ika- labintatlo at ikalabing-apat nagkatipon. Sa ika- labinlima namahinga sila at ang araw na ito ay ginawa nilang isang araw ng pagdiriwang at pagkagalak. 19 Iyan ang dahilan kung bakit ang mga Judio sa mga rural na lugar ay may na- iibang araw ng pamamahinga at pagdiriwang: ang ikalabing-apat ng buwan ng Adar kung kailan nagpapadalahan sila ng regalo sa isa't isa. 20 Itinala ni Mardokeo ang mga pangyayaring ito, at nagpadala siya ng mga sulat sa lahat ng Judio sa mga probinsya ng Haring Asuero, malapit o malayo man. 21 Iniutos na ipagdiwang nila taun-taon ang ikalabing-apat at ikalabin- lima ng buwan ng Adar 22 sapagkat ito ang mga araw ng paglupig ng mga Judio sa kanilang mga kaaway at ito ang buwan ng pagiging kagalakan ng kanilang pamimighati. Kaya dapat silang magalak nang may handaan, magpalitan ng mga handog sa isa't isa at magbigay ng tulong sa mga dukha. 23 Itinadhana ng mga Judio na isagawa taun- taon ang ganitong pagdiriwang na sinimulan nang tuparin ayon sa sulat ni Mardokeo. 24 Nag- balak nga si Aman na anak ni Amedata, ang Agagitang kaaway ng mga Judio, na puksain sila at magdaos ng pur o sapalaran ukol sa kanilang ikapapahamak. 25 Ngunit sa pagpunta niya sa hari upang ipabitay si Mardokeo, siya ang nahulog sa kanyang sariling pakana laban sa mga Judio; ipinabitay siya, kasama ng mga anak na lalaki. 26 Kaya nga, ang dalawang araw na ito ay tinawag na Purim, batay sa salitang pur. Dahil sa nakasulat na utos sa liham ni Mardokeo, at dahil pa rin sa kanilang mga nasaksihan at nabalitaan, 27 ipinasya ng mga Judio, ng mga nang pataksil ang lahat ng lalaki at agawin ang kanilang mga babae at anak. Sa loob lamang ng grupo pinaiiral ang pagkakaisa, katarungan, kagandahang-asal; wa- lang karapatan ang iba. Bago pa ang panahon ni Jesus, naipangaral na ng mga propeta ang halos lahat ng masasabi tungkol sa Diyos. Pero ang pagkilala sa pag- ibig sa lahat, sa kapwa na kahit sinong malapit sa akin, at sa di-marahas na relihiyon na kahit ang Diyos mis- mo'y tumatanggap ng pagtanggi, ay mga lihim na ang Anak ng Diyos lamang ang makapagbubunyag sa atin.
ESTER 9 salinlahing kasunod nila, at ng lahat ng nakikiisa sa kanila, na ipagdiwang taun-taon nang walang pagliban ang dalawang araw na ito ayon sa sulat na ito at sa petsang itinakda. 28 Sa ganitong paggunita at pagdiriwang ng bawat pamilya sa lahat ng lalawigan at lunsod sa lahat ng mga salinlahi, ang mga araw na ito ng Purim ay hindi kailanman mapapawi sa sambayanang Judio; hindi na makakalimutan ng kanilang lahi. 29 Si Reyna Ester, anak ni Abigail, at ang Judiong si Mardokeo, ay sumulat na taglay ang buong kapangyarihan upang pagtibayin ang ikalawang sulat tungkol sa Purim. 30 Nagpadala ng sulat ng kapayapaan para sa lahat ng Ju- diong naninirahan sa sandaan dalawampu't pi- tong probinsya ng kaharian ni Asuero, 31 upang ipagdiwang nila ang mga araw ng Purim sa itinakdang petsa, gaya ng iniutos ng Judiong si Mardokeo at ni Reyna Ester. Itinakda nga nila ang mga ito para sa kanilang sarili at sa kanilang mga supling, saklaw ang kailangang pag- aayuno at pananaghoy. 32 Pinagtibay ng utos ni Ester, na nakatala sa aklat, ang pagdiriwang ng Purim. 1 Nagpataw si Haring Asuero ng buwis 10 sa buong imperyo, saklaw ang malala- yong pulo. 2 Lahat ng kanyang ginawa at lahat ng kanyang kapangyarihan at katapangan, ka- sama ang buong salaysay ng pagtataas ng hari kay Mardokeo, ay nakatala sa Aklat ng Kasay- sayan ng mga hari ng Media at Persia. 3 Naging pangalawa ng Haring Asuero ang Judiong si Mardokeo; dakila siya sa paningin ng mga Judio at minamahal ng marami niyang kapatid; hi- nanap niya ang kabutihan ng kanyang bayan at 1104 hinangad ang kapayapaan sa lahat ng kanyang lahi. 1 At sinabi ni Mardokeo: "Galing iyon 11 sa Diyos. 2 Nagugunita ko ang aking napanaginip tungkol dito, bagay na natupad na lahat - 3 ang munting bukal na naging ilog, ang liwanag, ang araw at ang bumabahang tubig. Si Ester ang ilog, na pinakasalan ng hari at ginawang reyna. 4 Kami ni Aman ang dala- wang dragon. 5 Ang mga nagkatipon upang puksain ang mga Judio ay ang mga bansa. 6 Ang aking bayan ay ang Israel na tumawag sa Diyos at naligtas. Tunay na iniligtas ng Pa- nginoon ang kanyang bayan at hinango sa lahat ng kasamaang ito. Nagsagawa ang Diyos ng mga tanda at dakilang kababalaghan na kailanma'y hindi pa nagaganap sa mga bansa. 7 Naghanda ang Diyos ng dalawang hantu- ngan - isa para sa kanyang bayan at isa para sa mga bansa; 8 at natupad ang dalawang han- tungan sa sandali, sa oras at sa araw na itinakda ng Diyos sa mga bansa. 9 Naalaala niya ang kanyang bayan, at binigyan niya ng kataru- ngan ang kanyang pamana. 10 Kaya sa pagka- katipon nang buong kagalakan sa harap ng Diyos sa ikalabing-apat at ikalabinlima ng buwan ng Adar, ipagdiriwang ng sali't saling lahi ng Israel ang mga araw na ito. 11 Sa ikapat na taon ng paghahari nina Tolomeo at Cleopatra, si Dositeo na nagsabing siya'y isang pari at isang Levita, kasama ang anak niyang si Tolomeo, ay nagdala sa Ehipto ng sinundang sulat hinggil sa Purim. Pinatuna- yan nilang totoo ang sulat at isinalin ni Lisi- maco, anak ni Tolomeo na taga-Jerusalem.