Handbook ng mga Siklista ng Toronto Tagalog Lahat ng kailangan mong malaman tungkol sa pagbibisikleta sa lungsod, lahat ay nasa isang libro Ikalawang Edisyon, 2016 1
2 Ang Pagbibisikleta ay para sa lahat! Sumali sa higit sa 1.4 milyon na mga Torontonian na sumasakay ng mga bisikleta dahil ito ay maginhawang gawin, maganda sa kalusugan, mura at masaya. Ang handbook na ito ay magtuturo sa iyo ng tungkol sa iyong bisikleta, sa ating mga batas- trapiko at ligtas na mga gawi ng pagbibisikleta. Kapag sumasakay sa iyong bisikleta sa Toronto, laging tandaan na gamitin ang iyong pinakamahusay na pagpapasiya, huwag magmadali, at magsaya! Mga Nilalaman Mga dahilan para magbisikleta 3 Ang bisikleta 4 - 5 Handa nang magbisikleta 6 - 7 Mga tuntunin ng kalye 8 - 9 Magbisikleta nang ligtas 10 - 11 Pagbabahagi ng kalye 12 Pagbibisikleta sa Toronto at lagpas ng lungsod 13 - 14
Mga dahilan para magbisikleta: maganda sa kalusugan Ang regular na paggamit ng iyong bisikleta ay magpapaganda ng iyong pigura, pabubutihin ang iyong mental at pisikal na kalusugan, at daragdagan nito ang iyong enerhiya. masaya Ang paggagalugad sa mga pook ng Toronto at mga parke na kasama ang pamilya at mga kaibigan ay isa sa mga maraming paraan ng pagsasaya sa iyong bisikleta. maginhawang gawin Ang bisikleta ay kadalasang mas mabilis kaysa sa pampublikong sakayan o sa nakaupong paghihintay sa trapiko, lalo na sa downtown. Maaari kang magpunta kung saan mo gusto, kailan man na gusto mo, sa oras na sumakay ka dito. Isang ligtas na paraan upang galugarin ang Toronto Ang isang lumalaking network ng mga daanan at landas para sa bisikleta pati na rin mga batas-trapiko para protektahan ang mga siklista ay nagpapataas ng kaligtasan at pagiging kasiya-siya ng pagbibisikleta. mabait sa kapaligiran Tumulong sa pagkakaroon ng mas malinis na hangin at mas maluwag na mga kalye sa pamamagitan ng pagsakay sa iyong bisikleta kaysa sa isang kotse o bus. mura Ang pag-aari at pagpapaandar ng bisikleta ay kapiraso lamang sa halaga ng isang kotse o transit. Sa oras na mag-ari ka ng isang bisikleta, libre nang paandarin ito! 3
4 ang bisikleta upuan ilaw sa likuran fender tubo na kabitan ng upuan (seatpost) itaas na tubo mga preno sa likuran tubo ng upuan panlinsad sa harap (front derailleur) set ng ngipin ng gulong (cog set) mga sakla ng kadena kabitan ng rayos (spokes) gulong panlinsad sa likuran (rear derailleur) rim kadena
Maaari kang mag-aral na magkumpuni ng sarili mong bisikleta o bumili ng isang gamit na bisikleta at mga parte ng bisikleta sa isang drop-in community work spaces ng bisikleta, na matatagpuan sa buong lungsod. Tingnan ang dropinrepair para sa pinakamalapit na lugar na pagawaan ng bisikleta sa iyo! (ang website ay nasa Ingles) mga manibela (handle bars) kampanilya Ilaw sa harap mga kambyo stem mga panikwas ng preno (brake levers) headset downtube mga preno sa harap mga pad ng preno (brake pads) fork pedal ehe dugtungan ng man- iketa (crank arm) balbula 5
6 Handa nang magbisikleta naaangkop ba ang iyong bisikleta? Siguruhing makakatayo ka sa crossbar ng iyong bisikleta. Kapag nakaupo, dapat ay komportable mong maabot ang manibela ng bisikleta at dapat bahagyang nakabaluktot ang iyong binti nang naaabot naman ang pedal sa pinakamababang puwesto nito. Magsuot ng helmet, at tiyakin na ito ay naaakma Poprotektahan ng isang helmet na wasto ang pagkakasuot ang iyong ulo kapag bumagsak. Sa Ontario, sinasabi ng batas na ang mga siklistang mas bata sa 18 taong gulang ay dapat na magsuot nito. Panatilihing maayos ang iyong pagbibisiklleta na gamit ang ABC tseklist: 1 hangin mga goma ay may sapat na hangin malayang umiikot ang mga gulong 2 3 mga preno at mga bar gumagana ang mga preno matatag ang mga manibela Sundin ang 2-V-1 na patakaran 1 2 daliri sa pagitan ng iyong kilay at iyong helmet. kadena at at crank mahigpit ang kadena at nagrasahan malayang umiikot ang mga pedal ang crank arm ay hindi umuuga 2 Ang mga istrap ay dapat na mag-anyong "V" sa paligid ng iyong mga tainga. 3 Dapat magkasya ang 1 daliri sa pagitan ng istrap at iyong baba.
Pag-ingatan ang mga maliliit na bata Sa batas, kailangang iupo ang mga maliliit na bata sa isang aprubadong upuan ng bata sa bisikleta o trailer ng bisikleta. Ilegal sa Ontario, para sa dalawang tao na sumakay sa isang bisikleta na sinadya lamang para sa isang tao. makita, marinig, manatiling ligtas Hinihingi ng batas ng Ontario na ang mga bisikleta ay malagyan ng isang puting ilaw sa harapan at pulang ilaw sa likuran pati na rin ng isang kampanilya o busina. Ipinaaalam ng isang kampanilya sa mga tao na ikaw ay paparating. Patunugin ito kapag dumadaan sa nakaparada, papatabi, o papalikong mga kotse para ipaalam sa nagmamaneho na nandoon ka. Mas maraming tao ang makakita at makarinig sa iyo, mas lalong ligtas ka. Ang isang siklista ay mas madaling makita kung araw. Sa gabi ikaw ay hindi makita. Ang mga ilaw, reflector at matitingkad na kasuotan ay tumutulong sa mga nagmamaneho na makita ka kapag gabi. Kumuha ng kurso para sa ligtas na pagbibisikleta: Ang mga kursong Can-Bike cycling para sa mga batang siklista at mga nasa hustong gulang ay makakapagpahusay ng iyong mga kakayahan, kaligtasan at kasiyahan sa pagbibisikleta. Bisitahin ang 7
8 Mga patakaran sa daan Highway Traffic Act (Batas-Trapiko sa Highway) Binabalangkas ng Highway Traffic Act ng Ontario (HTA) kung paanong ang lahat ng mga gumagamit ng daan - kabilang ang mga siklista - ay dapat kumilos. Dapat mong sundin ang lahat ng mga regular na batas- trapiko pati na rin ang ilang mga regulasyong may kinalaman sa bisikleta. mga siklista at ang batas Ang pagsakay sa isang bisikleta sa Toronto ay hindi nangangailangan ng isang lisensya o espesyal na pahintulot- maaari itong gawin ng sino man! Ang mga siklista ay legal na kinakailangang sumunod sa mga batas-trapiko, sumunod sa mga karatula at gumamit ng mga senyas-kamay. Ang isang siklista na lumabag sa batas-trapiko ay maaaring pahintuin ng isang pulis at maaaring multahan. pagbibisikleta sa kalye Sa pangkalahatang patakaran, ang mga pinakamabagal na sasakyan, tulad ng mga bisikleta, ang umookupa ng daan na pinakamalapit sa bangketa. Ang pagpapanatili ng 1 metro sa pagitan mo at ng bangketa, o mga nakaparadang kotse, ay magtitiyak na ikaw ay makikita ng ibang mga gumagamit ng kalye at may lugar para magmanyobra kung magdaan ang isang kotse nang napakalapit sa iyo. Sa mga kalyeng may makikipot na daan, ikaw ay may legal na karapatang gamitin ang buong daan. Ang mga nagmamaneho ay dapat na magbigay ng isang metro sa isang siklista sa Ontario o di kaya ay mamumultahan at mababawasan ng puntos sa kanilang lisensiya. Magbisikleta nang may kumpidensiya!
Mga halimbawa ng mga paglabag na kung saan maaaring matiketan sa ilalim ng HTA* Dalawang tao ang nakasakay sa bisikleta $110 di sumunod sa karatula sa pagtigil o hindi nakatigil $110 Hindi tama (o walang) senyales sa kamay upang ipaalam ang pagliko o paghinto $110 hindi tamang pag-iilaw ng bisikleta $110 hindi huminto sa pulang ilaw $325 walang-ingat na pagmamaneho ng bisikleta o sasakyan $490 Mga paglabag, mga multa, at pagbabawas-puntos ng HTA para sa mga nagmamaneho* Hindi sapat na distansiya sa pagdaan (kailangang mag-iwan ng 1 metro ang mga nagmamaneho) $110 + 2 puntos Pagbubukas ng pinto ng kotse sa trapiko (mga siklista o mga sasakyan) $365 + 3 puntos naguguluhang pagmamaneho $490 + 3 puntos kasali sa mga nakalistang halaga ng multa ang pamprobinsiyal na tinakdang mga multa at lahat ng karagdagang mga singil. Ang mga bangketa ay para lakaran Maaaring maging mapanganib at iligal na sakyan ang iyong bisikleta sa bangketa at sa mga tawiran (crosswalk). Sa Toronto, ang mga batang 13 taong gulang at mas bata ay pinapayagang magbisikleta sa bangketa, ngunit ang mas matatandang mga siklista ay maaaring matiketan sa paggawa nito. Kung minsan, lalo na sa labas ng downtown, maaaring maramdaman ng isang siklista na masyadong mapanganib ang kalsada kaya ginagamit nila ang bangketa. Upang manatiling ligtas, palaging paunahin ang mga naglalakad kapag nakasalubong mo, at ilakad ang iyong bisikleta sa mga tawiran at sa mga abalang lugar ng bangketa. mga multa, hindi pagbabawas-puntos Ang mga siklista ay di nakatatanggap ng pagbabawas-puntos sa kani-kanilang lisensiya sa pagmamaneho para sa mga tiket na inisyu habang nakasakay sa kanilang mga bisikleta.Ngunit maaari silang bigyan ng tiket na kailangan nilang bayaran ang multa. Humanap ng mga ligal na mapagkukunan ng pangangailangan: Ang Cycle Toronto ay may karagdagang impormasyon tungkol sa mga bisikleta, batas, at iyong mga karapatan at mga tungkulin bilang isang siklista, sa (ang website ay nasa Ingles) 9
10 Pagbibisikleta ng ligtas maging alisto Maging alisto sa trapiko dahil ang mga nagmamaneho ay di palaging nakatuon sa bisikleta. Tingnan ang mga panganib gaya ng mga lubak o mga bumukas na pinto ng kotse sa iyong daanan. Huwag gumamit ng mga headphone habang nakasakay sa bisikleta. Igalang ang ibang mga gumagamit ng kalye. maging alisto sa mga tumatawid Ang mga tumatawid ang pinaka nasa panganib na gumagamit ng daan. Tumigil habang ang mga tumatawid ay nasa tawiran at palaging maging magalang. magbisikleta sa madaling hulaan, diretsong linya Kung ikaw ay kumpidenteng magbisikleta at malinaw na nasa diretsong linya, mauunawaan ng ibang mga gumagamit ng kalye ang iyong mga kilos at bibigyan ka ng lugar para magbisikleta. Huwag magpalihis-lihis sa trapiko o sa mga lugar ng konstrukson- karapatan mong gumamit ng lugar na kinakailangan mo. Lumihis sa mga nakaparadang kotse, upang hindi ka mabangga ng pintuan nito kung sakaling buksan nila ito nang hindi tumitingin. Tumingin sa likuran bago magpalit ng daanan. ouch! o u c h ! Magpanatili ng sapat na distansiya mula sa mga nakaparadang kotse Paglabanan ang tukso na magbisikleta sa gitna ng mga may pagitang puwang sa kalye
bigyang-hudyat ang iyong pagliko Bigyang-hudyat ang iyong planong lumiko bago ka makarating sa isang sangandaan sa pamamagitan ng paggamit ng mga senyales ng kamay o pagtuturo. Bawasan ang iyong bilis sa mga pagliko - lalo na sa mga basang daan. Magbisikleta sa tabi ng isang kaibigan Maaaring magbisikleta kang katabi ng isa pang siklista at gamitin ang buong daanan ng trapiko. Kung my isang sasakyan na nais dumaan sa kaliwa mo, kailangan mong umurong sa isang linya. mga sangandaan 1 Maaari kang kumaliwa sa trapiko gamit ang pinakamalayong linya sa kaliwa o linyang likuan kung ikaw ay komportable. 2a 2b Maaari kang kumaliwa sa pamamagitan ng pagbibisikleta sa tabi ng tawiran, at gumawa ng dalawang- bahaging pagliko sa kaliwa. 3 Pasukin lamang ang daan na lumiliko sa kanan kung ikaw ay lilikong pakanan. Huwag pumasok doon kung didiretso ka sa sangandaan. 4 Huwag dumaan sa kanan ng mga nagmamanehong kakanan kung ikaw ay didiretso, maliban kung ikaw ay nasa daanan ng bisikleta at binigyan ka ng nagmamaneho ng karapatan sa daan. 5 Kung ikaw ay lilikong pakanan, hintayin ang iyong pagkakataon sa likod ng isang kakanang kotse. lilikong pakaliwa lilikong pakanan 5 4 hinto lilikong pakanan o u c h ! 3 1 2a 2b 11
12 Pagbabahagi ng kalye mga malalaking sasakyan Mag-ingat nang husto kapag nagbibisikletang malapit sa mga trak, bus at iba pang malalaking sasakyan. Huwag silang lagpasan sa sangandaan maliban kung siguradong ang mga ito ay didiretso. Huwag silang lalagpasan sa kanan kung sila ay kakaliwa, ngunit sa kaliwa lamang. Ang mga malalaking sasakyan ay maaaring lumiko ng malaki. mga streetcar at mga school bus Kapag sumasakay at bumababa ang mga pasahero sa mga school bus o sa mga streetcar ng TTC, ang mga siklista ay kailangang huminto sa isang makatwirang distansiya mula sa mga pintuan at pahintulutan silang ligtas na tumawid sa kalye bago magpatuloy na magbisikleta. mga de koryenteng iskuter Ang mga e-iskuter ay hindi pinapayagang gumamit ng protektadong mga daan para sa bisikleta o maramihang mga daanan sa Toronto. Sila ay pinapayagang gumamit ng mga pinturadong daan para sa bisikleta. mga banggaan Kung ikaw ay masangkot sa isang banggaan, ikaw ay may karapatan sa mga benepisyo - pati ang pera upang mapalitan ang iyong bisikleta o makabayad ng mga singil sa kalusugan - kahit na ikaw ang may sanhi ng aksidente. Siguruhin na may tatawag sa pulis, makipagpalitan ng impormasyon sa pakikipag- ugnay sa nagmamaneho, at isulat ang numero ng kanilang plaka at impormasyon sa insurance. Tumawag sa 911, o sa 416-808- 2222 para mga hindi pang-emerhensiya. Ang mga streetcar ay nagbibiyahe nang naaayon sa mga riles. Huwag tangkaing lagpasan ang mga ito kung walang sapat na espasyo , dahil hindi makakaurong ang mga ito para sa iyo. Maaaring mahuli ang mga gulong ng bisikleta sa mga riles ng streetcar, at maaaring maging napakadulas ng mga ito kapag basa. Laging tumawid sa mga ito nang naka-anggulong tumpak ang iyong gulong upang hindi ito mahuli! Pagtawid sa mga riles ng streetcar napakababaw ng anggulo halos patayo
Pagbibisikleta sa Toronto at lagpas ng lungsod pagbibiyahe sa iyong lungsod Higit sa 60% ng mga tahanan sa Toronto ay nagmay-may-ari ng bisikleta. Sa panahon ng tag-init, ang mga residente ay nakapagsasagawa ng higit sa tatlong milyong biyahe sa bisikleta linggu-linggo, upang mamili, makipagtagpo sa kaibigan o magbiyahe papunta sa paaralan o trabaho. Subukang magbisikleta para sa iyong susunod na lakad! piliin ang pinakamagandang ruta Tutulungan ka ng Mapa sa Pagbibisikleta sa Toronto na pumili ng isang ruta sa pamamagitan ng mga daanan ng bisikleta, mga landas na tatagos sa mga parke, mga landas ng pantalan o mga kalye na walang trak at mabibilis na kotse. Sumubok ng isang bagong ruta nang Linggo upang maranasan ito nang walang abalang trapiko tuwing weekday (lunes - biyernes). maglakbay kasama ang isang bihasang siklista Kung ikaw ay nagsisimula pa lamang, makisabay sa isang mas sanay na siklista upang matutunan ang ligtas na paglalakbay sa trapiko at upang matuklasan ang pinakamagagandang ruta sa iyong kapitbahayan. mga ruta ng bisikleta at mga daanan ng bisikleta Ginagawa ng Lungsod ng Toronto na maging mas madali at kasiya-siya ang pagsakay sa bisikleta na gamit ang isang dedikadong imprastuktura ng pagbibisikleta. Gamitin ang Mapa sa Pagbibisikleta sa Toronto (ang link ay nasa ibaba) upang makita ang pinakamahusay na ruta para sa iyo. magbiyahe papunta sa trabaho Nasa isa sa sampung mga taga- Toronto ang nagbibiyahe papunta sa trabaho o paaralan nang nakabisikleta. Ang pagbibiyahe nang nakabisikleta ay itinuturing bilang isang matalino, mura at maginhawang paraan ng pagbibiyahe. Mas higit na alamin ang tungkol sa mga daanan at landas ng bisikleta sa (website ay nasa Ingles). Tingnan ang Mapa sa Pagbibisikleta sa Toronto on-line sa toronto.ca/cycling/map at ma-access ang mga mapa ng ruta mula sa mga katabing mga lunsod sa smartcommute.ca. Kumuha ng isang kopyang papel ng mapa sa Munisipyo (100 Queen Street West), sa iyong lokal na aklatan, o sa tanggapan ng Cycle Toronto. 13
14 i-weather proof ang iyong pagbibisikleta Magsuot ng anumang komportableng damit na gusto mo. Mga patong ng magagaang na damit na maaaring idagdag o tanggalin kung kinakailangan upang makatulong sa mas malamig na panahon. Makatutulong ang mga diyaket at pantalon na di tinatagos ng tubig upang di ka mabasa kapag umulan. Gumamit ng sunscreen sa tag-init, at magbaon ng isang boteng tubig upang manatiling hydrated sa mas mahahabang biyahe. Pananatilihin kang tuyo ng mga fender mula sa mga tilamsik ng ulan o niyebe sa iyong mga gulong. magbiyahe gamit ang iyong bisikleta Dalhin mo ang iyong bisikleta sa subway sa anumang oras, puwera 6:30 am hanggang 10:00 am at 3:30 pm mula Lunes hanggang Biyernes. Lahat ng mga bus ng lungsod ay may sabitan ng bisikleta sa harapan ng bus na maaari mong magamit anumang oras. Halos lahat ng mga istasyon ay may mga ring-and-post na sukbitan o mga sabitan ng bisikleta, kaya maaari kang magbisikleta sa pinakamalapit na istasyon at sumakay ng subway o bus. Toronto Transit Commission (TTC) pagawaan ng bisikleta na mahihintuan Ang TTC ay naglagay ng mga self-service bike repair stops sa ilang mga istasyon. Tingnan ang listahan ng mga istasyong ito sa website, susian ang iyong bisikleta Palaging susian ang frame ng iyong bisikleta at ang dalawang gulong upang maiwasan ang pagkanakaw. Pinakamahusay ang paggamit ng isang U-lock na nakapirme sa isang post-and-ring ng lungsod, kung hindi naman, mapanimdim na istrip mga dyaket at pantaloon na hindi tinatagos ng tubig fender Manatiling maginhawa at tuyo gamit ang tamang mga kasuotan at mga fender subukan ang isang matibay na poste o haligi. Gumamit ng ikalawang susi para sa dagdag na seguridad. labanan ang pagnanakaw ng bisikleta! I-rehistro ang iyong bisikleta sa Toronto Police sa torontopolice.on.ca/bike/. Kung ikaw ay bibili ng isang gamit nang bisikleta, maaari mong siyasatin kung ito ay iniulat na nanakaw sa pamamagitan ng pagtingin sa serial number ng bisikleta dito: Ang serial number ay kadalasang nasa ilalim na bahagi ng iyong bisikleta. Susian ang iyong harapang gulong at frame sa poste hindi sa ring
Pananatilihin kang malusog at masaya ng pagbibisikleta. Galugarin ang iyong lungsod kasama ng libu-long mga Torontonian, at kasiyahan ang pagbibisikleta habang buhay. Ang handbook na ito ay makukuha sa 17 iba't-ibang wika at sa dalawang edisyon (2010 at 2016). Upang mag- order ng mga kopya o i-download, bisitahin ang: handbook Ang Cycle Toronto ay isang organisayong sinusuportahan ng iba't-ibang mga miyembro na nagtataguyod ng ligtas isang ingklusibo at mapagtanggap na paraan. Maging miyembro ngayon sa na mga kalye. Kami ay tumutulong upang magkaroon ng isang lungsod na mapagtanggap sa pagbibisikleta para sa lahat sa pamamagitan ng pagtutulak sa konseho ng lungsod na gumawa ng karagdagang imprastruktura para sa pagbibisikleta na sumusuporta sa mga Torontonian na mas madalas na sumasakay. Aming itinataguyod ang pagbibisikleta sa Ang CultureLink ay dedikado sa pagpapabilis ng aktibong pakikilahok at integrasyon ng mga bagong dating at ng mas malaking komunidad, na kumikilala sa pagtutulungan ng mga grupong ito sa ating lipunan. Mas higit na alamin sa 15
16 Simulan ang iyong paglalakbay tungo sa kalusugan, kaligayahan at kalayaan! Mga Tagataguyod: Ang LiveGreen ay isang programa ng Lungsod ng Toronto na tumutulong sa mga residente at mga negosyo na maging mabait sa kapaligiran (go green). Ang paglilimbag at pamamahagi ng Handbook ay ibinibigay ng Pamahalaan ng Ontario. Ang mga pananaw na ipinahayag sa Cyclist Handbook ay mga pananaw ng Cycle Toronto at CultureLink, at hindi nangangahulugan na sumasalamin doon sa mga pananaw ng aming mga tagataguyod. Ang Toronto Cyclists Handbook, Ikalawang Edisyon. Abril 2016. Teksto: Steve Brearton, Jared Kolb, Kristin Schwartz, Thevishka Kanishkan Mga ilustrasyon: Jay Dart, Thevishka Kanishkan Disenyo: Simon Farla, Thevishka Kanishkan Ang unang edisyon ng handbook na ito ay inilathala noong 2010, sa pakikipagsosyohan sa CultureLink at sa suporta ng Toronto Foundation. Ang ikalawang edisyon ng handbook na ito ay inilathala noong 2016, sa pakikipagsosyohan sa CultureLink at sa suporta ng Ministri ng Transportasyon ng Ontario.
Handbook ng mga Siklista ng Toronto Lahat ng kailangan mong malaman tungkol sa pagbibisikleta sa lungsod, lahat ay nasa isang libro 17