Philippine Studies: Historical and Ethnographic Viewpoints Philippine Studies: Historical and Ethnographic Viewpoints Volume 53 Number 2 Issue 2-3 5-10-2012 Balita Balita Chuckberry J. Pascual Follow this and additional works at: Recommended Citation Recommended Citation Pascual, Chuckberry J. (2012) "Balita," Philippine Studies: Historical and Ethnographic Viewpoints: Vol. 53: No. 2, Article 9. Available at: This Commentary is brought to you for free and open access by the Ateneo Journals at Archīum Ateneo. It has been accepted for inclusion in Philippine Studies: Historical and Ethnographic Viewpoints by an authorized editor of Archīum Ateneo. Article 9
philippine studies Ateneo de Manila University • Loyola Heights, Quezon City • 1108 Philippines Balita Chuckberry J. Pascual Philippine Studies vol. 53, no. 2&3 (2005): 237-243 Copyright © Ateneo de Manila University Philippine Studies is published by the Ateneo de Manila University. Contents may not be copied or sent via email or other means to multiple sites and posted to a listserv without the copyright holder's written permission. Users may download and print articles for individual, noncom- mercial use only. However, unless prior permission has been obtained, you may not download an entire issue of a journal, or download multiple copies of articles. Please contact the publisher for any further use of this work at philstudies@admu.edu.ph. Fri June 27 13:30:20 2008
Balita CHUCKBERRY J. PASCUAL Nagtitiris ako ng blackheads sa ilong nang mahta ko kung paanong sinalya, pagkuwa'y dinampot, binatukan, hinawakan ang baba, saka sinapak, at nang malugmok ay pinagtatadyakan ng isang pulis ang lalahng nanlalagkit ang buhok, nardhnahld ang balat, at nangggitata ang damit. Narinig ko ang bilog na boses ni Korina Sanchez: "Lalaki, napagkamalang kabilang sa rnga nagtanim ng bomba sa Luneta. Lahat ng iyan, sa pagbabalik ng TV Patrol." Pinahid ko muna ng palad ang rnga puting kanin na lumabas sa rnga mumunting balon sa ibabaw ng ahng naglalangis at namurnulang dong bag0 ako nagpatuloy sa paguris at panonood. Commercial: Si Ate Glo, nagsasayaw kasama ng rnga Ifugao; Cory Aquino, nahhpagkamay sa iba't ibang world leaders; dl-kilalang babae, nagsasalita nang nakatayo sa isang board meeting kung saan puro lalah ang nasa mesa (nasa kabisera ang babae); rnga babaeng atleta: may tumatakbo, lumalangoy, nakasakay sa kabayo, umiiyak habang tangan ang medalyang napanalunan; sunud-sunod na irnahen ng rnga maybahay, merong nagpapasuso ng bata, may naghahain ng pagkain, may naghahatid sa rnga anak sa schoolbus. VO (voice over) ng lalaki (malah at malalim ang boses): Let us celebrate Women's Month. Pink ang kulay ng chargen. Teaser: VO ni Mark Logan: "Mga kagandahan, may gustong patunayan! Hindi lamang sila pangrampa, pangkusina pa! Halina7t tikman ang Lengua Estofado ni Charlene Gonzales, Frog Legs ni Assunta de Rossi, at Pata Tim ni Ruffa Gutierrez-Bektas! Huwag kayong tatakas, mi amigos, mi arnigas! I t a - h t a bukas, sa Morning Girls PHILIPPINE STUDIES 53, nos. 2 & 3 (2005): 237-43
238 PHILIPPINE STUDIES 53, nos. 2 & 3 (2005) with Ktis and Korina!" Commercial ulit: Kuya Germs (nakamakintab at kumukutikutitap na coat at bowtie), napaliligiran ng mga babaeng mukhang Bellestar Dancers (nakamahntab na bathing suit, may mala- peacock na buntot, at naka-high heels), sumasayaw sa saliw ng "Dazz, dazz, and all that dazz / Dazz, dazz, it's gotta be / it's gotta be/ Dazz." Isa pang commercial: Parke. May matandang babaeng pulubi. Lumapit siya sa isang lalaking nakaupo sa isang bench. Hahatiin ng lalah ang biskuwit na hawak niya at iaabot sa matandang babaeng pulubi . . . "Hoy, 'yung mga pinapabk ko sa iyo," sabi ng babaeng naka-duster. "Nakalapag na &yan yung pera." May hawak siyang siyanse sa kanang kamay, nasa baywang naman niya ang kaliwa. "00, 'Nay Tatapusin ko lang 'tong balita." Muli akong nagpahid ng ilong. Tumayo ako at pumunta sa kusina. Lumapit ako sa lababo at naghugas ng kamay. Bumalik ang Nanay sa harap ng kawali. Nagpiprito siya ng manok. "Bumili ka na rin ng palaman. Alangan namang 'yung tinapay lang ang kainin n'yo bukas. Paubos na 'yung Lady's Choice &to." Tatangu-tango akong bumalik sa sala. "Tatapusin ko lang nga tong balita." Nasa TV na ulit si Korina: "Isang di-makilalang lalaki ang napagkamalang kabilang sa mga nagtanim ng bomba sa Luneta Park. Agad itong inaresto ng mga rumespondeng pulis per0 huli na nang malaman nllang ito pala ang siyang nakahta sa mga tunay na maysala. May follow-up report si Alvin Elchico, Patrol ng Bayan." Pasok ang VTR: patuloy pa ring nagwawala ang marusing na lalaki kaya pinosasan ito at puwersahang binitbit papunta sa van. Nakakaladkad ang lalaki: sa posas lamang siya hinahawakan ng mukhang nandidmng p d s . Lumapit si Alvin Elchico sa lalaking nakasaksi sa pagtatanim ng bomba. ECU (extreme closeup) ng lalaki (naglalaban ang M a y ng dugo, grasa, semento, pawis, at laway sa mukha) habang tinatanong ng repor- ter ang pulis na rumesponde: Saan n'yo na po siya dadalhin, ser? Sa DSWD na po to, ser, sagot ng nandidmg p d s na h d ~ pa rin turnitigd sa paglalakad at pagkaladkad sa lalakmg marusing. Mukhang wala nang balak pang makipag-usap ang pulis kaya ang kinakaladkad ang binalingan ng field reporter: Alam mo ba kung saan ka nila dadalhin?
MGA BAGONG AKDA / NEW WRITING Biglang sumingit sa frame ang pulis at inagaw ang mikropono: sa DSWD na nga po ang tuloy nito, ser. SOP po narnin yan. E mukhang may tama naman 'to. Potential hazard pa po sa mga inosenteng mamamayan. "Mamaya na sinabi 'yan. B u d ka na at malapit na tayong magha- punan." Boses ni Nanay mula sa kusina. Kung bakit kasi hindi makakain nang walang ketchup ang manok, bulong ko bag0 pinatay ang TV, dinampot ang perang nasa ibabaw ng lamesita, at lumabas ng bahay. Isang kalye lang ang layo sa amin ng Home Sweet Home. Nasa bandang gtna ito ng kabilang kalye kaya dumadaan ako sa eskinita para hin& na umikot pa sa kanto. Dito ako parati pinabibili ng Nanay ng kung anu-ano dahil mas mura ang presyo kaysa 7-11 o sa Mercury Drug. Pagpasok, sumenyas ang guwardiya ng pagkapkap. Pagkaraang magpahipo, dumiretso ako sa eskaparateng may signboard na Condi- ments. Kinuha ko ang tatak na paborito ng Nanay ko: UFC Banana Ketchup. Pagkuwa'y lumipat ako sa eskaparateng may signboard na Peanut Butter, Mayonnaise, Spread. Kinuha ang Miracle Whip, Chicken Spread. Papunta na ako sa kinalalagyan ng mga tinapay nang may marinig akong pagtatalo. Pumunta ako sa cash register, malapit sa pinto. Nahhpagtalo ang guwardiyang nanghipo sa akin sa isang lalahng may bitbit na lata ng Bonna. May kasamang babae ang lalaki, may bitbit naman itong sanggol. Sa itsura at kdos ng babae, mukhang natatakot ito na magising ang batang nasa mga bisig niya. "Ser, kailangan n'yong bayaran 'yan, e." Nakihusap ang tono ng guwardiya. "Binayaran ko na nga! Itanong mo pa sa kanya!" sumisigaw na ang lalaki. Tiningnan ko ang mukha ng babaeng nasa harap ng cash register: panay ang ihng nito. Nagsimula nang hurnikbi ang sanggol. "Ano gusto mong palabasin? Magnanakaw ako?" "Bayaran na lang po natin, ser." "Ipinapahiya mo ba kami ng asawa ko?" nandidilat na ang lalaki. Kasabay naman ng sanggol, humihlkbi na rin ang babae. 239
240 PHILIPPINE STUDIES 53, nos. 2 & 3 (2005) Nang lumingon ako, nakita ko ang rnga mukha ng rnga kapwa mamimili. May siyam siguro kaming nakakumpol sa tabi ng kahera. Pamilyar sa a h n ang rnga mukhang nakita ko: may natatakot, may naaawa, may nag-aalinlangan, may nagagalit (isang mamang panay ang kalabit sa di-namamansing kahera para i-punch na ang rnga pinamili niya). Pero nasisiguro kong naging isa ang rnga pagmumukha namin nang biglang bumunot ng balisong at lumapit sa kahera ang lalaking may hawak kanina ng Bonna na nasa sahig na ngayon, sa paanan ng babae at sanggol na sabay na umaatungal. Napaurong ako, sampu ng rnga mamimilt, sa likod ng eskaparateng nasa gilid ng cash register. Nahta kong nagyakapan ang dalawang matandang babae. Tinapik ng isang mama ang sarlling noo. Humigpit naman ang hawak ko sa Miracle Whip. Ang UFC Banana Ketchup, pulang mantsa at bubog na lamang, kasama ng ilang napisak na ponkan, lasug-lasog na tetrapak ng Chocolait at Hi-C, at pumutok na plastik ng Lucky Me Instant Pancit Canton at Hi-Ro. Parang may nagtapon ng kaning baboy sa sahig ng grocery. Nakatutok ang bahsong sa kanang sentido ng nangingimg na kahera; nakapulupot sa leeg niya ang braso ng lalah. "Sige, tutuluyan ko 'to!" Walang umiimik. Tanging ang rnga pasimulang hikbi ng kahera at patuloy na pag-atungal ng babae at ng sanggol na hawak niya ang maririnig sa Home Sweet Home. Ang guwarhya ang unang nagsalita: "Ser, pag-usapan natin 'to.'' "Pag-usapan? Nahhusap na nga ako sa iyo kanina, pare! Ipinahiya mo pa kami ng misis ko!" "Sige, ser. Ito na yung-" Pero h d l na siya nakatapos ng sasabihin. "Dapa! Dumapa kayong lahat! Kapag may nakita akong nakatayo, papatayin ko 'tong babaeng 'to!" Inilayo ng lalah ang kahera sa cash register at inilapit sa may pinto. Sinenyasan naman niya ang guwardiya na tumabi sa amin. Dali-dali naman itong sumunod. dinampot ng guwardiya ang Bonna. "Dapa! Sinabi nang dumapa!" Ang dalawang matandang babae ang nagpatiunang dumapa. Sumunod na rin karning lahat. Ang guwardiya ang pinakahuhg duma- pa dahil ipinahagis pa ng lalah ang bard niya palayo. "Damputin mo. Dali," utos ng lalah sa babae. Mabllis na t u m a h a naman ang babae
MGA BAGONG AKDA / NEW WRITING sa utos ng asawa. Tumigd na siya sa pag-iyak ngayon. Inaalo niya ang sanggol, hinahaplos ang puwitan, gamit ang kamay na may hawak na baril. Unti-unti, tumahimik dm ang kaninang nagwawalang sanggol. Iniisip ko kung ano ang sasabihin sa akin ng Nanay pag-uwi nang bigla kaming kausapin ng lalah. "Wala ho kaming gustong saktan sa inyo. Nangangailangan lang talaga kami ng asawa ko. Hindi ho ito ang kabuhayan narnin. Kukuha lang ho kami ng gatas at saka diaper." Nang tingnan ko ang lalaki, namumula ang rnga mata nito. May namumuo nang rnga luha. Gamit ang kamay na may hawak na patalim, kinusot niya ang rnga mata. Nakakita ng pagkakataon ang guwardiya. Bigla itong tumayo at gamit ang balikat, sinalya ang lalaki, at saka pumulas. Napaupo ang lalah, umiiyak na siya ngayon. Ang kahera naman, nang maramdamang nakawala na siya sa bisig ng lalaki, lumapit sa arnin at tumalungko sa ghd ko. Maliban sa kahera, walang tumitinag sa amin mula sa pagkakadapa. Tangmg rnga mukha lang namin ang nakaangat mula sa sahg. Habang bitbit pa rin niya ang bata, pinanood namin kung paanong biglang nabuhayan ng loob ang babae at iniabot ang baril sa asawa, lurnapit sa cash register, kurnuha ng plasuk, pumunta sa hnalalagyan ng rnga gatas, kumuha ng dalawang lata, isinilid ang rnga ito sa plastik, at pagkuwa'y nagpalinga-linga. "Sa likod, sa kaliwa," sabi ng isang matandang babae. Ngumiti ang babae bilang pasasalamat at pumunta sa direksyong sinabi ng matandang babae. Nawala siya sa paningin namin; nang lumabas siya ulit, nagpuputok na ang plastik na bitbit niya mula sa dalawang lata ng gatas at tatlong maliliit na pakete ng dlaper. Palapit na ang babae sa asawang nakalugrnok nang biglang pumasok ang isang pulis, nakatutok sa hangm sa s a h g harapan ang tangang bad. Nagtawag pala ang guwardiya. "Walang kikilos!" Natigilan ang babae. Nagsimula na namang umiyak ang sanggol. Dahan-dahan namang tumayo ang lalah, handa nang sumuko. Itinaas niya ang magkabilang kamay, hawak ang balisong sa isa at baril sa kabila. "Ibaba mo 'yang rnga hawak mo!" Nakakatulig ang pagsigaw ng pulls. 24 1
242 PHILIPPINE STUDIES 53. nos. 2 8 3 (2005) Unang ibinaba ng lalaki ang baril. "Pati 'yang balisong! Bitawan mo!" Panay pa rin ang sigaw ng pulis, kahit nasa harapan niya lang ang lalaki. Nang hindi agad bitawan ng lalaki ang balisong, biglang nagpaputok ang pulis. Tumama ang bala sa kisame ng grocery. Basag ang dalawang fluorescent lamp. Binitawan ng babae ang rnga ninakaw na brlihin at turnakbo papunta sa asawa. Naghiyawan ang rnga tao. Pati ako. Lalong lumakas ang hiyaw naming lahat nang biglang lumapit ang kahera sa lalaki at itinutok ang balisong sa sariling leeg. "Balikan mo 'yung gatas!" pasigaw na utos ng kahera sa babae. Sandali lang nagulat ang babae; nagmamadah niyang binalikan ang rnga ninakaw na bilihin. Napditan naman ang lalaking panindigan ang pangho-hostage sa kahera. Nandilat ang p h s . h d i makapaniwala sa rnga nangyayari. Hindi na niya masiguro kung sino ang kalaban. Surnigaw na naman siya. "Bitawan mo ang hawak mo! Isa! Dalawa!" Inasinta ulit ang kisame. Nagulat ang lalaki at ang kahera sa putok; pareho silang napaiktad. Nagurlisan ang leeg ng kahera. Kasabay ng batang bitbit, naghihiyaw ang babae nang makita ang dugong umaagos sa leeg ng kahera. Nahin- dik naman ang lalaki sa nagawa at naisalya ang duguang babae. Naka- silip ng oportunidad ang pulis at binaril ang lalaki sa dibdib. Pumapalahaw na ng iyak ang babae at ang sanggol. Nakahiga ang lalaki sa sahig, tutop ang dlbdib na binubukalan ng dugo. Tumayo ang mamang tumapik sa sariling noo at binitbit palabas ang kahera na nawalan ng malay. Lumapit ang dalawang matandang babae sa babae at sanggol; inalo ang dalawa. Lumapit ako sa pulis at hinampas ito ng Miracle W h ~ p sa ulo. Nasugatan ang karnay ko sa pagkakabasag ng bote ng Miracle Whip sa ulo ng pulis. Mabdis itong bumulagta; nahilo. Tinadyakan ko nang tinadyakan sa dibdib, sa mukha, sa bayag, nang makita ko siyang nakabulagta. Hindl nagtagal, nadagdagan ang rnga paang nakita kong nagpapahrap sa kumiktwal na katawan ng nag-umpisa nang maging duguang pulis. Nang marinig narnin ang sirena, halos sabay-sabay karning lumayo sa nakatimbuwang at duguan na ngayong pulis. Nahta kong isa-isang nagtakbuhan ang rnga kapwa ma& kanina, kapwa mambubugbog na ngayon.
MGA BAGONG AKDA I NEW WRITING Bago ako umalis, bum& ako sa eskaparate ng Condunents at kumuha ng UFC Banana Ketchup at Mracle Whip. Bahala na 'yung tinapay bukas. Hinanap ko rin ang dalawang matandang babae at yung babaeng may dalang sanggol. Wala na sila. Kaning baboy, bubog ng basag na fluorescent lamp, butas na kisarne, at dalawang nakabulagtang lalaki ang matatagpuan ng rnga rerespon- deng pulis. Tumakbo ako papunta sa eskinita; nakahinga nang maluwag nang makita kong dumaan sa kalsada narnin ang kotse ng rnga pulis. Iikot pa sila sa kanto. Bumuntong-hininga ako, nag-ayos ng sarili, at saka nagsimulang lumakad nang mabagal papunta sa bahay namin. May iilan nang rnga taong humahangos papunta sa kanto at eskinita, nag- uunahang makarating sa Home Sweet Home. Nagpapalit ako ng benda sa kamay nang mahta ko kung paanong inilagay sa stretcher ang lamog na katawan ng lalaking nakaunipormeng asul. Panay ang iling ng dalawang medics na may bitbit ng stretcher. Narinig ko ang bilog na boses ni Korina Sanchez: "Nang rumesponde ang isang pulis sa holdapan sa grocery sa Malabon, siya ang naiwang nakatimbuwang. Katabi ang bangkay ng isang lalaki, hindi ngayon malaman ng rnga awtoridad kung sino ang huhulihin. May follow-up report si Alvin Elchco, Patrol ng Bayan." Pasok ang VTR: ECU ng pulis (namamaga ang kaliwang mata, nakanganga ang anit sa kanang bahag ng ulo, may nakabaon na rnga bubog sa kaliwang pisngi, namamalirong ang rnga labi, tabingi ang dong) habang tinatanong ni Alvin ang isa sa rnga medics: Ser, ano po ba ang kalagayan niya? "Kakain na," yaya ng Nanay mula sa kusina. Tumayo ako at pinatay ang TV. "Andiyan na." Nang umupo ako sa lamesa, nag-umpisa na naman akong tanungin ng Nanay sa nangyari sa grocery kahapon. Mabuti na lang daw at hindi ako inabutan ng gulo roon. Kung h n h , hindi raw niya mapapatawad ang sarili. "Nay, mas hindi ko mapapatawad ang sarili ko kung hindi kita sinunod kahapon," sinabi ko bag0 ko kmagat ang hlta ng manok na pun0 ng ketchup. 243