Katipunan Katipunan Volume 11 Issue 1 Araling Imperyo 1-6-2023 Dear Elaine: Paano nga ba Magbasa Ngayon? Dear Elaine: Paano nga ba Magbasa Ngayon? Dear Elaine: How to Really Read Now? Vyxz Vasquez University of California San Diego / Unibersidad ng Pilipinas Diliman, lmvasquez@ucsd.edu Follow this and additional works at: Recommended Citation Recommended Citation Vasquez, Vyxz (2023) "Dear Elaine: Paano nga ba Magbasa Ngayon? Dear Elaine: How to Really Read Now? ," Katipunan: Vol. 11: Iss. 1, Article 13. Available at: This Mga Rebyu is brought to you for free and open access by the Ateneo Journals at Archīum Ateneo. It has been accepted for inclusion in Katipunan by an authorized editor of Archīum Ateneo. Article 13
Vasquez | Dear Elaine 160 Dear Elaine: Paano nga ba Magbasa Ngayon? Dear Elaine: How to Really Read Now? Vyxz Vasquez University of California San Diego Unibersidad ng Pilipinas Diliman lmvasquez@ucsd.edu Tungkol sa May-akda Si Vyxz Vasquez ay nag-aaral sa University of California San Diego at guro sa Unibersidad ng Pilipinas Diliman. Nanay siya ni Sago.
Vasquez | Dear Elaine 161 Castillo, Elaine. How to Read Now: Essays. Viking, 2022. Mahal kong Elaine, Maraming salamat para sa How to Read Now. Ito ang unang libro mo na nabasa ko nang buo, at kasalukuyan kong tinatapos ang America is Not the Heart. Sa gitna ng isa na namang nakamamatay na variant ng CoViD-19 no'ng 2021, lumipad kami ng aking anak patungong San Diego mula Quezon City upang mag-aral siya sa unang baitang ng elementarya, at ako naman sa unang baitang ng PhD sa literatura. Ito ang pangalawang beses ko na tumira sa labas ng Pilipinas - ang una ay ang pansamantalang pagtira sa Calgary bilang angsty na 12-anyos. At pagkatapos manirahan sa mahirap- lakaran, palaging-gising na Metro Manila nang halos tatlumpung taon, ikinasaya ko ang malalawak na lugar, mga playground, ang kadalian ng pampublikong sasakyan, at pagpunta sa dalampasigan malapit sa unibersidad. Masaya ako na nakakalabas ang anak namin sa mga saradong lugar na inenforce ng militarized lockdown at na makapag-aral siya sa labas ng Zoom box. Bakit ko ibinahagi ang personal kong storya sa'yo? Gusto ko lang sana mabigyan ka ng kaunting idea kung sino ako bilang isang mambabasa mo, marahil para na rin maintindihan mo kung bakit matindi ang mga naramdaman ko habang binabasa ang mga sanaysay sa iyong libro, at bakit ang daming nagtatalong emosyon na naiwan sa akin pagkatapos ng pagbasa dito. Kasama mo ako sa marami mong punto - ang galit mo sa iba't ibang misreading o ang mas malala, empathy mula sa mga mambabasang hindi alam ang kapit sa kanila ng white supremacy, isang konsepto na inaamin kong nalaman ko lang nang mag-aral ako sa Estados Unidos. Kahit na mahal ko ang mabilis na pag-set-up ng bank account o internet connection dito, at ang mga pambarangay na dami ng mga mabibili sa Costco, naiintindihan ko ang malawak at matagal na epekto ng white supremacy. Produkto kami nito dahil sa kolonyal na edukasyon sa isang bansa na ang perpektong Ingles ay pasaporte sa maraming oportunidad. Naiintindihan ko ang mga microaggression, katulad na lamang nang isigaw ito ng isang matandang babaeng puti, habang tumatawid kami ng anak ko na sa Juilian, dahil daw nagje-jaywalking kami: "We don't do that here!" Pero hindi ko maunawaan kung bakit hindi ko nararamdaman na ako ang expected reader mo, hindi katulad ng ibang kaibigang manunulat sa Pilipinas na pinupuri ang libro. Hindi ko pa lubos mahawakan ang lengguwahe para dito, at ilang beses ko na rin sinimulan ang sulat na ito, pero ang ending ay pupunitin lang at itatapon sa digital na basurahan. May literal na paninikip ng dibdib at kahirapang lumunok habang binabasa ko ang bawat sanaysay; hinahanap ko ang aking sarili, pinipilit na sumang-ayon sa mga punto, hayaang sundin ang mga utos, para matutunan ko ang tamang pagbabasa ngayon o "how to read now." Marahil ay magagawa ko ito kung susuriin ko ang mga idea kung saan ako napahinto, napahinga nang malalim, at ikinalma ang sarili. Lumilipat ako sa pagiging galit kasama mo at pagiging malungkot. Naiintindihan ko ang pagpuna ko sa "chinaman" ni Peter Handke. Kasama mo ako sa pagiging kritiko ng "Main Character Syndrome" ni Joan Didion, kahit
Vasquez | Dear Elaine 162 pa ang isa sa mga unang nabasa kong libro nang lumipat dito ay ang Slouching Towards Bethlehem niya, kasi importanteng teksto daw ito para sa isang naninirahan sa California. Noong undergrad ako sa Unibersidad ng Pilipinas at nag-aaral ng creative writing, isa si Didion sa modelo ng "good writing" na sintomatiko ng kung ano ang itinuturing na canon sa literatura sa Ingles - karamihan ay Americano at Briton na panulat, at kadalasan ay may pagsisikap na isama ang mga tekstong Filipino na isinulat sa Ingles. Dito na yata ako nagsimulang magtanong kung ako nga ba ang expected o 'di kaya'y unexpected reader ng iyong libro. Napaisip ako, naasan ang mga manunulat ng Pilipinas? Binanggit mo sina Gina Apostol, Dylan Rodriguez, at Catherine Ceniza Choy, pero hindi mo naman talaga sila pinag-usapan. Sa halip, parte na rin marahil ng proyekto ng isang akda na ibinabahagi sa atin kung paano dapat magbasa, binigyan mo rin kami ng mga dapat basahin, pero sila rin ay mga puting manunulat - Henry James, John Berger, pati na si Horace. Mali ba na inexpect ko ang isang dekolonyal na paggamit ng citation o reference? Pagiging nativist o orientalist ba ang paghahanap sa mga kayumangging katulad ko, na parte na rin ng diaspora? Siguro dahil nagsulat ka tungkol sa Pilipina at Pilipinas sa America is Not the Heart, at siyempre, ang pagtawag kay Bulosan sa pamagat at paglalakbay ng nobela, naghangad ako na makita rin ang mga nabasa ko sa iyong impluwensiya, ngunit maski ang America is in the Heart ay wala sa iyong mga binanggit. Naalala ko tuloy ang kontrobersiyal na sanaysay ni Reynaldo Ileto tungkol sa orientalism sa akademya at ang paghimay ni Caroline Hau dito sa "Privileging Roots and Routes: Filipino Intellectuals and the Contest Over Epistemic Power and Authority" noong 2014. Nabasa mo na ba ito, Elaine? Maganda itong pagtalakay sa kung ano nga ba ang gitna at sentro at "Filipinoness." Sa pagtingin sa pananaliksik na gawa tungkol sa Pilipinas ng mga Pilipino na nasa Pilipinas, sa abroad, at ng mga banyaga, natumbok ni Hau na ang mga kontradiksiyon at tensiyon na namamagitan sa mga aktor at iskolar na ito ay hindi dapat idaan sa "pataasan ng ihi." Sa halip ay kamalayan sa epistemikong pribilehiyo at kolaborasyon ng mga mananaliksik ang dapat manaig (56). Siguro ito na rin ang dahilan kung bakit ang laki ng hinihingi ko sa How to Read Now: dahil na rin sa pagkilala ko sa'yo bilang Filipinx American writer, may inaasahan akong pagsesentro sa mga akda ng Pilipinong transnasyonal sa librong umaasang tumingin tayo sa mga akdang hindi nakasentro at magbasa sa mga hindi inaasahang paraan. Naiintindihan ko naman na sa pagtalakay mo sa representasyon ay sinabi mo na rin na ang mga akda mo ay hindi lamang representasyon ng Pilipino sa America at hindi dapat hinihingi ang representasyon sa mga people of color, pero naniniwala rin ako na may responsabilidad na kakaiba ang nakapaloob sa mga manunulat na may epistemikong pribilehiyo: na maging malay sa sino ang isinasantabi ng usapan, sa halip ng pagpuna sa mga madaling target tulad nina Handke at Didion. Sino nga ba ang sentro ng mambabasang Pilipino ng Ingles kundi ang mga akdang sa pamamagitan ng paglalathala ay itinakdang lehitimo ng Kanluran? Kung ang sentro kaya ng kritisismo ay Asya rin, Pilipinas rin, ano ang magiging hitsura nito? Pagbabasa at pagpuna kay Nick Joaquin - kaysa Didion - na maraming nasulat tungkol sa Maynila; o kaya kay E. San Juan - kaysa Berger - na siya ring may pagpoposisyong kolonyal at post-kolonyal, ay ilan lamang sa mga posibilidad ng pagkakatanggal sa kalso ng akademya at kultura ng Kanluran sa sentro. At sa pagtalakay mo sa cinema ng Asya, dito mo na rin mas pinagtibay ang iyong opinyon sa representasyon. Ang mga pelikula ni Wong Kar Wai sa Hong Kong ang ginamit mong ilustrasyon sa tinatawag mong "Representation Matters Art." Hindi mahalaga na
Vasquez | Dear Elaine 163 Asyano si Maggie Cheung; hindi iyon ang hinihingi mo sa pelikula. Ayon sa pagkakaintindi ko, hindi tayo dapat magpakahon sa Asianness o womanness o iba pang -nesses dahil ang tanging hinihingi lang sa atin ng sining ay ang magpakatao. Gayunpaman, sa diskusyon mo ng literatura at nila Handke at Didion, pati na rin sa pagbanggit kay Wes Anderson at ang pag-caricature niya sa mga Pilipino bilang pirata, sinasabi mo rin na politikal palagi ang sining, kaya't mahirap din ang isawalang-bahala kung ano ba ang nirerepresenta ni Cheung sa mga peikula ni Wong Kar Wai bilang babae, citizen ng Hong Kong, o tao. Ang sining ay palaging magrerepresenta hindi lamang sa kung ano ang naratibong dominante at kung ano ang hindi, ngunit sa kung ano rin ang hindi nito sinasama o sinasabi. Hindi ito "what-aboutism." Pagpapaalala lamang ito na mahalaga ang representasyon, positibong representasyon, sa mga hindi nakikita. Hindi man liberty ang awtomatikong resulta ng visibility, katulad ng iyong nabanggit, at maaaring hindi naman talaga nito mabubuwag ang sistema, pero ano ang kapalit? Elitistang pananaw ang pagwalang-bahala sa positibong representasyon, na para bang may isa lang na paraan ng pagtanggap sa sining. Hindi ko sinasabing walang halaga ang pagpapakita sa mga karakter bilang indibidwal na nagkakamali, at siyempre, hindi dapat maging balat-sibuyas kung gawing katawa-tawa ang mga Pilipino minsan sa Hollywood, pero ano ang kapalit? Paano mabubuwag ang dominanteng naratibo kung walang positibong representasyon ng mga people of color sa America? Ang pagbanggit mo sa mga manunulat na Pilipino ay parte na rin ng "Representation Matters Art." Importante ito para nga lumawak ang choices ng mga mambabasa. Hindi 'yung mag-expect ng ethnographic material per se, na bordering sa exoticization minsan, pero 'yung magkaroon ng mga narratives at akda ng iba-ibang lahi, uri ng tao, at iba pa, na siyang itinutulak ng representation matters. Maaaring makita na ang pagsama kay Isabel Sandoval, na Filipina director/actress, at Rachel Long, sa epigraph sa chapter na ito ay pagtaguyod na rin ng positibong representasyon sa pamamagitan ng pag-quote ng mga babaeng intelektuwal. Hindi apolitikal ang pagpili nito. Sa paghahanap ko ng representasyon, napagtanto ko na katulad ng pagbabasa ko sa iyo at sa mga transnasyonal na Pilipinong iskolar at manunulat, ay gusto kong mas marami pa ang mabasa mong mga manunulat na nasa Pilipinas, dahil ito man ang proyekto o hindi, ang pagkilala sa iyo bilang matagumpay na Filipinx-American writer ay nangangahulugang isa ka na sa mga haligi ng Philippine Anglophonic literature. Marahil imbes na "There is no way of writing about Filipinx Americans that is not also writing about America" (76), ay puwede ring "Walang paraan na magsulat tungkol sa Filipino sa America na hindi rin panunulat tungkol sa Pilipinas." Nakakatuwa na ang nanay ko ay nakatira na ngayon sa Sunnyvale, at maliban sa SFO airport, ito ang una kong napuntahan sa America. Sa unang biyahe na ito limang taon na ang nakalipas, nakapunta rin ako sa Milpitas, pero sa Great Mall nga lang (napaka-Pinoy ano?). Interesanteng isipin na hindi masyadong malayo ang lugar natin sa isa't isa, kahit magkaiba tayo ng binabasa. Maraming salamat sa oras at inaasahan ang iyong pagtugon. Ingat, Vyxz