i
ii
ANG PAGBANGON NG BABAENG LEON GUMISING KA AT BAGUHIN MO ANG IYONG MUNDO LISA BEVERE
Lioness Arising (Tagalog) by Lisa Bevere © 2015 Messenger International Originally published in English Additional resources in Tagalog are available for free download at: You are encouraged to duplicate, virally distribute, use extracts or otherwise share this message in Tagalog with others. To contact the author : Ang Pagbangon ng Babaeng Leon (Lioness Arising) ni Lisa Bevere. Karapatang ari @2015 ng Messenger International. Unang nailathala sa wikang Ingles. May iba pang mga resource materials na isinalin sa Tagalog na maaaaring i-download nang walang bayad mula sa Hinihikayat ang lahat na kumopya, sumipi at ipamahagi ang ilang piling bahagi o maging ang buong aklat sa inyong mga kakilala at kamanggagawa. Kung nais ninyong makipag-ugnayan sa awtor o may-akda, maaaring kayong mag-email sa kanya sa
Sa lahat ng aking mga kapatid na babaeng leon na nakakaramdam ng kakaibang tapang at di maipaliwanag na kakaibang magandang pagkilos ng Diyos sa kanilang kalooban = Ikaw ay kagilagilalas. Ikaw ay ipinanganak para sa sandaling ito. Huwag kang matakot sa iyong lakas, mga tanong o mga pananaw. Gumising, bumangon at tanggapin ang hamon na bigyang katuparan ang pagkalikha sa iyo. v
vi
MGA NILALAMAN 1 Gisingin ang Babaeng Leon ... 1 2 Ang Hindi Nakikitang Lakas ... 31 3 Mapanganib Kapag Gising ... 57 4 Ang Kabuuan ng Takot at Paghanga ... 85 5 Ang Kalakasan ay Para sa Paglilingkod ... 117 6 Sa Ilalim ng Iisang Misyon ... 137 7 Bumati at Mag-ayos ... 175 8 Ang Mga Babaeng Leon ay May Mahusay na Kaparaanan ... 199 9 Ang Mga Babaeng Leon ay Nabubuhay sa Liwanag at Nangangaso sa Dilim ... 231 10 Lumalakad na Kasama ng Lalaking Leon ... 287 11 Mula sa Isang Bulong Tungo sa Atungal ... 313 vii
=/
viii
GISINGIN ANG BABAENG LEON Ang kalikasan ay nilikha upang makipagtulungan sa ating espiritu na palayain tayo. R A L P H WA L D O E M E R S O N A ng taon ay 1994, at ang gabing iyon ay walang katulad sa buong panahon ng aking buhay. Malalim na ang gabi at hindi pa rin ako dinadalaw ng antok dahil sa pagsisikap na ayusin ang aking bahay. Dahil buntis ako noon at may tatlong anak, mahimbing akong matulog. Madali akong makatulog at nagigising na lang dahil sa ingay ng alarma ng relo, ng mga bata o ng sikat ng araw sa aking silid. Subalit nang gabing iyon, nagising ako nang madaling araw na nanginginig ang aking buong pagkatao. Nagkaroon ako ng isang napakalinaw at kakaibang panaginip bago magmadaling araw. Tinawag ko itong isang panaginip sapagkat dumating ito sa anyo ng pagtulog, ngunit hindi ganoon
ang aking nakitang pangitain. Madalas akong managinip, ngunit hindi ganoon katindi. Natagpuan ko ang aking sariling gising na gising sa aking panaginip. Nakita ko sa aking harapan ang isang pangyayari na nagaganap sa ibang lugar at oras. Naramdaman ko na wala na ako sa mundo at nakatayo ako sa kalangitan, isang lugar ng kaliwanagan. Nanggagaling sa lahat ng dako ang matinding liwanag na nasa buong lugar. Walang anumang usok o anino kundi ang napakagagandang kulay na walang katulad sa anumang namasdan kong kulay sa mundo. Tandang-tanda ko ang kulay lila at bughaw, bagama't hindi katulad ng ganoong mga kulay na nakikita sa mundo. Ang magagandang mga kulay ang backdrop at bumabalot sa isang itinaas na perpektong platform na bato kung saan nakahilig ang isang babaeng leon. Ang babaeng leon ay perpektong leon - makapangyarihan at maharlika at bagama't hindi kumikilos ay natitiyak kong buhay - higit na mas buhay kaysa sa ibang mga hayop na gumagalaw. Nakatuwid ang ulo at mga paa, ang balahibo at mga mata ay malaginto. Sa ilalim ng kanyang malagong balahibo, mababanaag ang mala-perpektong kurba ng kanyang kalamnan. Ang kamangha-manghang babaeng leon na ito na di kumikilos ay higit na mas buhay kaysa ibang babaeng leon na nasa mundo. Aking naisip na ang tinitingnan ko ay isang makalangit na uri ng babaeng leon. 2
Gisingin ang Babaeng Leon Nakaukit sa harapan ng perpektong platform ang salita at numerikong Romano: Mga Bilang XXIII. Di tulad ng babaeng leon, ang pakiramdam ko ay hindi ako mahalaga at parang wala sa tamang lugar. Alam kong narito ako upang pagmasdan at makitang mabuti at matutunan ang isang bagay na wala akong kamalayan. Kahit nag-iisa akong kasama ng babaeng leon, wala akong pangamba o pagkatakot. Ang taglay ko ay pagkamangha. Pinilit kong unawain ang kaganapan sa aking paligid. Natuon ang aking buong pansin at tumitig ako sa mata ng babaeng leon. Habang nakatitig ako sa kanya, nakarinig ako ng tinig sa aking likuran na nagsasabing : Sa pagsilang ng anak na lalaki, gigisingin mo ang babaeng leon. Biglang natapos ang pangitain, at ang sumunod kong namalayan, ay umaga na at gising na gising na ako. Alerto ang buo kong pagkatao, hindi dahil sa takot kundi sa pagkagulat sa kung ano ba ang aking nasaksihan. Habang lumilipas ang panahon, naniniwala ako na ang ating mundo ay anino lang o bahagi lang ng buong kapahayagan ng nasa kalangitan. BUMANGON NA TULAD NG BABAENG LEON Habang ako ay nakahigang gising na gising at mabilis ang tibok ng aking puso, at nanginginig, naintindihan ko na ang kapahayagan ng Diyos tungkol sa babaeng leon ay kailangang dumating sa ganoong uri ng nakagugulat na pangitain, kung hindi 3
ay madali kong maiwawaglit sa gitna ng pang-araw-araw na daloy ng buhay. Ngayon, nakuha Niya ang buo kong atensiyon at nakikinig akong mabuti. Nanahimik ako, natatakot na kumilos at maiwala ang huling hibla ng pangitain sa aking alaala. Pumikit ako at naroon pa rin ang lahat - ang babaeng leon, ang platform, ang nakasulat, ang makulay na backdrop at ang tinig. Pagkalipas ng ilang oras, nang normal na ang aking puso at katawan, iminulat ko ang aking mga mata. Kinuha ko ang aking Bibliya. Nais kong malaman kung mayroon ba itong kaugnayan sa isang talata sa Bibliya, at kung ano ang kahulugan nito. Binuksan ko ang mga pahina, subalit nanlumo ako ng puntahan ko ang Mga Bilang 23 at mabasang ito ay tungkol sa mga sinabi ni Balaam na bagama't magaling ay di kagalang- galang na propeta. Nagpatuloy ako sa pagbasa na walang nakukuha hanggang sa dumating ako sa ika-19 na talata: "Ang Diyos ay hindi tao na magsisinungaling, o magbabago ng Kanyang isip. Nagsasabi ba Siya na hindi Niya ginagawa? Nangangako ba Siya na hindi Niya tinutupad? Makinig, inuutusan Niya akong magbasbas at kapag nabasbasan Niya ay hindi ko na ito mababawi pa! Wala akong nakikitang kapahamakan o kaguluhan na darating sa Israel. 4
Gisingin ang Babaeng Leon Kasama nila ang Panginoon nilang Diyos; kinikilala nila Siya na kanilang hari. Inilabas sila ng Diyos sa Egipto, tulad ng isang malakas na toro para sa kanila. Walang manghuhula o mangkukulam na makasasakit sa kanila. Kaya sasabihin ng mga tao tungkol sa Israel, "Tunay na kamangha-mangha ang ginawa ng Diyos sa Israel. (Mga Bilang 23:19-23) Ang mga salita ay tungkol sa katapatan ng Diyos, ang pagiging tiyak ng Kanyang mga pangako at hindi nababagong pagpapala. Naging tiyak ang hinaharap ng Israel at malaya sa lahat ng sumpa o kulam dahil sa katapatan ng Diyos. Nagbigay ng katiyakan ang lahat ng ito ngunit pumako ang aking pansin sa sumunod na talata, sa Mga Bilang 23:24: "Bumabangon ang mga taong ito tulad ng isang babaeng leon, tulad ng isang maharlikang leon na itinatayo ang sarili, at hindi nagpapahinga hanggang malamon niya ang kanyang biktima at mainom ang dugo nito." (Mga Bilang 23:24) Nanginginig na paulit-ulit kong binasa ang nakasulat: Bumangon ka tulad ng babaeng leon, tulad ng isang maharlikang leon na itinatayo ang sarili. Muling dumating ang pangitain sa 5
akin. Nakita ko ang lalaking leon at ang kanyang asawang babaeng leon na bumabangon mula sa damo. Sa kanilang pagbangon, nag-iba ang lugar at ang kapaligiran. Gising na ang leon at ang kanyang asawa at lahat ng may buhay ay pinagmamasdan silang mabuti. Tinatanaw nila ang kanilang nasasakupan at handa nang kumilos. Posibleng sila ay gutom o ayaw nilang may makapasok na kaaway sa kanilang teritoryo. Kapag sila ay tumayo na, ang tensyon ay tumataas hanggang sila ay tumigil sa pagkilos. Hindi nagkakaroon ng pahinga ang ibang mga hayop hanggang matapos ang mga leon na maglaban, magkainan o mamahinga nang muli. Sa kanilang pagbangon, naramdaman ko ang pagkilos ng kanilang lakas sa akin ding espiritu. Sino ba ang hindi mamamangha kapag ang leon at ang babaeng leon ay tumayo at kumilos mula sa kanilang pamamahinga? Napakagandang tingnan, ngunit ano at paano ako magkakaroon ng kaugnayan sa kanila? Samantalang ang pangitain ay nakapananabik, hindi rin ito kanais-nais para sa akin. Gusto ko ang ideya ng mga babaeng leon na umiidlip sa arawan habang naglalaro ang kanilang mga anak, ngunit ayaw ko ng mga larawan ng panghuhuli at pagpatay. Kapag pinapanood ko ang National Geographics o Wild Kingdom, iniaalis ko ang aking mga paningin kapag pinapatay na ng mga leon ang mga impala at zebra. 6
Gisingin ang Babaeng Leon Habang naiisip ko ang lahat ng ito ay naalala ko ang mga salitang aking narinig noong gabing makita ko ang nakamamanghang pangitain:" Sa pagsilang ng anak na lalaki, gigisingin mo ang babaeng leon." Ano ang ibig sabihin nito? Wala akong makitang kaugnayan ng malakas at walang takot na babaeng leon sa buntis na babaeng nasa aking kama. Ang sabihin na ako ang babaeng leon ay nakatatawa dahil ako ay mahilig sa tofu at gulay at takot sa lahat ng bagay na wala akong kontrol. Nangingilag din ako sa karamihan ng taong nakakaharap ko, lalo na sa malalakas at dominanteng mga babae. Ilang buwan bago ako magdalang-tao ay isinuko ko sa Diyos ang lahat ng aking reklamo at sinabi kong "Sige, sige! Talagang sa Iyo na ako at Ikaw ang masusunod sa aking buhay. Gagawin ko kahit ano'ng gusto Mo, maging ang pagsasalita sa mga kapwa ko babae kung nais Mo", kahit na nang mga panahong iyon ay wala akong ideya kung ano ang aking sasabihin. Nang magbuntis ako, akala ko ay wala na ang aking mga ipinangako at nakawala na ako - parang pagsubok na tulad ng kay Abraham na tiningnan lang kung isa-sakripisyo niya ang kanyang anak na si Isaac - baka sakaling mabigyan din ako ng bonus dahil pumayag naman ako, at hindi ko na kailangan pang tuparin ang aking ipinangako. Ngunit dahil sa pangitaing ito, malinaw na ang pakikipagkasundo ko bago ako magbuntis ay tuloy pa rin. At ano ba itong tungkol sa isang anak na lalaki? 7
Sa buong panahon ng aking pagbubuntis, babae ang inakala kong dinadala ko. Lahat ay nagsasabing babae ang aking isisilang. Wala ni isa mang nakapagsabing posibleng lalaki. Ako lang ang lihim na umaasa para sa isa pang anak na lalaki. Hindi ako makapaniwala. Kung ito ay totoo at magiging parang kauri ako ng babaeng leon, kailangang mayroon pang iba na makakita ng pagbabagong magaganap. Kailangang magkaroon ng seryosong pangalawang pagpapatunay o pagkumpirma sa pangitaing ito. PAGHAHANAP NG PAGSANG-AYON Lumipas ang ilang linggo at isang babaeng ebanghelistang aking iginagalang ang dumating. Ito na ang aking pagkakataon! Inimbitahan niya ako at ang isa pang buntis kong kaibigan na isang katangi-tanging negosyante na kumain ng tanghalian kasama niya. Baka para sa kanya ang pangitain ng babaeng leon... Nagpasya ako na banggitin ang ideya habang nanananghalian at titingnan ko ang kanyang reaksyon. Ang aming tanghalian ay naganap sa Winter Park, Florida. Pagkatapos naming sandaling ikutin ang mga kalye sa pamimili, naupo ako para sa tanghalian at nag-isip kung paano ko ipapasok ang tungkol sa babaeng leon. Dumating nga ang pagkakataon habang kami ay kumakain. 8
Gisingin ang Babaeng Leon Sinabi ng aking kaibigan na inaasahan niya ang isang anak na babae at ang ebanghelista ay nagsabing natutuwa siya na ako man ay magkakaroon din ng babaeng anak. "Paano kung siya ay isa uling lalaki?" ang aking tanong. Nagulat siya na sinabi ko ang ganoong posibilidad dahil ang katwiran niya ay may tatlo na akong anak na lalaki at kailangan ni John ng isang anak na babae. Noon ko sinabi sa kanila ang tungkol sa babaeng leon at anak na lalaki. Hindi ko tiyak kong naunawaan nila ang sinabi ko dahil ako mismo ay di lubos na kumbinsido. Alam kong totoo ang pangitain pero dahil sa nerbiyos, pinaliit ko ang kaugnayan ko sa pangitain ng babaeng leon. Pinilit kong isalaysay ang aking naranasan ngunit paano nilang maiintindihan kung ako mismo ay nagugulumihanan? Nakita ko sa kanilang mga mukha ang pag- aalala dahil sa hindi maayos kong pagsasalita. Nang hindi ko na maituloy ang aking sinasabi ay bigla akong huminto. Makalipas ang mahabang katahimikan at habang tinitingnan ako ng ebanghelista na may pagdududa ay nagtanong siya, "Kailan ka manganganak?" "Oktubre 10," ang aking sagot at naginhawahan na naintindihan niya ang aking sinabi. 9
Sinabi niya nang may kasiguruhan habang iniiling ang kanyang ulo, "Hindi, hindi ka posibleng maging isang babaeng leon sa araw na iyon." Gusto kong sumigaw ng, "Sumasang-ayon ako", ngunit tumango lang ako. Sa isang banda nakaramdam ako ng ginhawa ngunit sa kabilang banda medyo nainis, napahiya at bahagyang nainsulto. Ano'ng ibig niyang sabihin na hindi ako puwedeng maging isang babaeng leon sa panahong iyon, samantalang may limang buwan pa bago mag-Oktubre! Gaano ba katagal ang pagbabago na dapat maganap sa babaeng leon? Bakit ba sinabi ko pa ang pangitain? Dapat ay naghintay na lang ako hanggang matiyak ko na ang aking anak ay lalaki. Naramdaman niya ang aking kalituhan at siya ay nagpaliwanag, " Masyadong marami pa ang dapat na gawin ng Diyos sa iyo. Hindi ka pa lubos na magiging malaya sa Oktubre." Kahit di ko gusto ang kanyang sobrang prangkang pananalita ay sumang-ayon ako sa kanyang pananaw. Sinabi lang niya ang kanyang pananaw ayon sa ipinapakita ko. Marami akong pagdududa at kawalan ng katiyakan sa maraming bagay. Kahit ang aking asawa na si John ay madalas na sabihing, "Napakahirap mabuhay sa iyong isipan, Lisa, dahil napakaraming pag-aalala at takot na nagsisiksikan sa loob nito". Tama siya at nagiging 10
Gisingin ang Babaeng Leon pahirap pa nang pahirap. Pagod na akong maging isang matagal na proyekto ng panunumbalik sa orihinal na plano ng Diyos. WALA NG DAHILAN Lagi akong gumagawa ng mga dahilan para sa aking sarili sa matagal na panahon. Minsan akong nagkasakit ng cancer. Isa rin akong asawa na nasa bahay lang (stay-at-home wife), na may hindi magandang nakaraan. Nais ko lang manatiling buhay para sa aking mga anak na bata pa at hindi pa nag-aaral. Posible kaya na ang Diyos ay mayroon pang higit na mainam na planong nakalaan para sa akin? Mayroon kayang makapangyarihan at matapang na espiritu na naghihintay na magising sa akin? Baka bumagay din sa akin ang maging matapang. Hindi ba't ako ay mahilig makipagsapalaran noong ako ay bata pa? Talagang gusto kong mabalik ang lakas na pinawalan ko dahil sa kapipilit na bumagay sa pagiging asawa ng isang pastor at maging mabuting babaeng Kristiyano. Handa na akong maging mas malakas at mas maganda at hindi makilalang isang mahinang babae na mareklamo. Pagod na akong balikan ang sakit ng aking nakalipas, sapagkat handa na akong tumanggap ng hamon. Natutuwa ako na ang aking asawa ay maalab at malakas, ngunit pagod na ako sa pagtatago sa kanyang likuran. Pagod na ako sa kaiisip ng mga bagay na walang katuturan at sa pagpapanggap. Siguro nga, ang pangitain ng babaeng leon ang 11
talagang kailangan ko. Sa halip na maging laging mabait at ligtas, handa na akong makita ang aking sarili na medyo matapang at talagang nakatuon ang buong pansin. Umuwi ako pagkatapos ng aming tanghalian na mas mahigpit ang hawak sa manibela ng sasakyan at sinubukan ko ang pagiging isang babaeng leon sa ligtas na lugar ng aking Honda Civic. Ibinaba ko ang bintana, umindak ako ayon sa pinakabagong musikang Kristiyano, at hinayaan ang hangin na guluhin ang aking kulot at may kulay na buhok at nakita ko sa salamin sa gilid ng kotse..Teka, ang babaeng leon bang kulay ginto ang aking nakikita?.. Hindi pa handa sa Oktubre? Ha! Ipapakita ko sa inyo! Babaeng leon ako! Sa kumbinasyon ng naganap sa aming tanghalian, ang tingin ng aking kaibigan at mga sumunod na di magkakaugnay na pangyayari, isang kakaibang pagbabago ang nagsimulang mangyari. Parang isang hamon ang ibinigay. Sa aking panganganak kay Arden Christopher (ibig sabihin ay "maapoy, determinado at napahiran ng langis"), may nag- iba sa akin. Bagama't ang isa pang anak ay dagdag na bigat sa aking pagiging ina, naging mas nakatuon akong anak. Ito ay sapagkat, katulad ng maraming mga ina sa ngayon, ang aking sarili na dapat ay kunektado sa Diyos ay halos malunod sa dami ng mga dapat gawin sa araw-araw, hanggang sa nakalimutan ko 12
Gisingin ang Babaeng Leon na kung sino ako. Napuno ako ng pagdududa sa aking sarili, kaya naging walang kuwenta ang buhay ko. Naaalala ko kung sino ako, ang pangalan ng aking asawa at mga anak ngunit kung ano ang aking mga ginawa at kanino ako responsable ay naging higit na mahalaga kaysa aking pagiging anak ng Diyos. Nang sandali akong tumigil, nagsimula ang Diyos na magbulong ng lakas sa akin at tawagin ako sa ibang pangalan. Para sa ibang tao, ang aking pangalan ay nakakabit sa aking trabaho - ina, maybahay, asawa ng pastor sa simbahan, ngunit para sa Kataas-taasang Diyos, ako ay simpleng Kanyang anak. Sa pagbaling ko ng aking pansin sa pagiging Kanya lang at lahat ng ibig sabihin noon, ang buhay at lakas ay dumaloy sa akin at ang kapahingahan para sa aking kaluluwa at sa aking puso ay lumawak. Pagkatapos na maipanganak ko si Arden, nagsimula akong kumawala sa kawalan ng kapanatagan, pagkatakot, pananatili kung saan lang ako maginhawa at pagkabigo. Nagsimula rin akong maki-ugnay sa iba. Isinulat ko ang aking unang librong may pamagat na Out of Control and Loving It! habang nag- aalaga kay Arden. Nagbukas ng bagong mundo para sa akin ang pagsulat ng aklat na ito at nakita ko na lang ang aking sarili na nagsasalita sa harap ng mga babae sa buong bansa na gustong magpakatotoo. Nagsulat ako ng ilan pang aklat bilang tugon sa kanilang mga kasakitan, kauhawan at pangangailangan tungo sa isang malusog na kaugnayan sa ibang babae. 13
Lumipas ang panahon at inilipat namin ang aming tahanan mula sa maaraw at mainit na lugar ng Florida papunta sa maaraw at malamig ngunit tuyong klima sa Colorado. Ang paglipat namin sa Colorado ay nagtulak sa aming pamilya na manatili lang sa loob ng bahay na magkakasama. Inihanda din kami nito na masanay sa maraming pagbabago. May mga ilang beses sa loob ng sumunod na 10 taon na ako ay tinawag na babaeng leon. Ako ay ngumingiti lang, panatag at hindi na ako ang dating takot, mahiyain at tila pambahay na pusa lang. Itinatak ko sa aking isipan nang paulit-ulit ang kuwento ng babaeng leon, at dahil dito ay inakala ko na ang aking personal na pagbabagong anyo ay halos tapos na ngunit nagkamali ako. HINDI ITO TUNGKOL SA IYO, LISA Binisita akong muli ng babaeng leon noong taong 2007. Isa ako sa mga babaeng nagmi-ministeryo sa isang pagpupulong ng mga kababaihan sa napakagandang lugar ng New Zealand. Napakaraming dumalo kaya't ang nag-imbitang simbahan ay kinailangan na gumawa ng dalawang magkasunod na pagpupulong upang makadalo ang lahat ng babaeng interesado. Ang unang kumperensiya ay ginawa sa loob ng simbahan at ang pangalawang pagpupulong ay sa Auckland arena . Nagsimula na ang pagtuturo at ang lahat ng nagmi-ministeryo ay magagaling at matatapat na tagapagturo ng Salita ng Diyos. Nabagabag ako sa oras ng pahinga (break) sa bandang hapon at naramdaman kong dapat akong manalangin bago 14
Gisingin ang Babaeng Leon magsalita bagama't uulitin ko lang ang mga sinabi ko sa unang pagpupulong. Nararamdaman kong tila may paghadlang na magaganap. Alam kong di galing sa sinuman sa amin dahil lahat kami ay dumating na handang sumamba, mangaral at palakasin ang mga kababaihan. Posibleng tinatawag ng Diyos ang aking pansin kaya nagpasya akong bumalik sa aking kuwarto sa hotel, na nakatanaw sa Auckland harbor, upang mapag-isa. Nanalangin ako habang palakad-lakad at umaawit para sa direksiyon at kaalamang mula sa Diyos. Nagsimula akong magpasalamat sa Kanya para sa mga bagay na ginagawa Niya sa aking buhay. Katatapos ko lang ng pangwakas na pagwawasto sa aking "Nurture manuscript", at nagpasalamat ako sa Diyos sa pagkatapos ng aklat. Para sa akin, ang pagsulat ng aklat ay maaaring ihalintulad sa panganganak, kaya ang panalangin ko sa Diyos ay: Salamat sa Iyo, Diyos ko, at natapos na at ayaw ko po muna sanang magsulat uli kaagad. Biglang-bigla, naramdaman kong nagsasalita ang Diyos sa aking espiritu. Nalulungkot Ako na ganyan ang pakiramdam mo..dahil kailangan Kitang sumulat uli. Ako? Kailangan ako ng Diyos? Nagpatuloy ang Diyos: Ako ay nagbibigay ng mga kapamaraanan mula sa kalangitan na makikita sa Aking mga Salita. Wala sa iyo ang lahat ng paraang ito, ngunit magkakaroon 15
ka ng bahagi sa mga ito. Kailangan mong isulat ang lahat ng mga sinasabi Ko sa iyo upang ang buong larawan ay makumpleto sa isipan ng Aking mga anak na babae. Kung hindi mo dadalhin ang iyong bahagi, hindi mabubuo ang puzzle. Biglang-bigla, nasa harapan kong muli ang babaeng leon. Habang pinagmamasdan ko ang kanyang lakas at mabalasik na ganda, nakarinig ako ng Tinig: Sinabi Kong sa pagsilang ng iyong anak na lalaki, gigisingin mo ang babaeng leon. Hindi Ko sinabing ikaw ang babaeng leon. Nakita ko agad kung gaano kalimitado, kakitid, at kanatural lang ang aking naging pananaw. Nagpatuloy ang Tinig na nagsabi: Si Hesus ang Leon ng tribo ng Judah at ito ang oras na ang Kanyang asawang babae ay gisingin ang babaeng leon. Pag-aralan mo ang mga gawi at aspeto ng babaeng leon. At narinig ko ang unang istratehiya: Ang mga babaeng leon ay nangangaso o nanghuhuli ng masisila na magkakasama. Napahinto ako at nagtanong kung ang aking naririnig ay ayon sa Salita ng Diyos at kung ano ang ibig sabihin nito. Nagsisimulang masanay ang mga babae sa ideya na may kapangyarihan sa kanilang pagiging babae at kahalagahan ng kanilang kakayahang mangalaga. Paanong aangkop ang nais ng Diyos na ngayon ay tawagin ko silang mga babaeng leon? 16
Gisingin ang Babaeng Leon Nagtanong ako, posible kaya na gusto ng Diyos na gisingin ang isang masidhi at matapang na espiritu sa loob ng mga kababaihan? Dumako uli ako sa Mga Bilang 23 , at nakita ko dito ang utos ng Diyos sa mga Kristiyanong babae na bumangon. Agad ay nagpasya ako na pag-aralan ang babaeng leon at hanapin ang mga pagkakatulad nito sa mga babaeng anak ng Diyos. Ginugol ko ang nakaraang dalawang taon sa pagsasaliksik, pagmamasid at pagsulat tungkol sa mga babaeng leon. Noong una, inisip ko na hindi na sabihin ang pangitain na ibinigay ng Diyos, ngunit napagtanto ko na ito ay hindi para sa akin lang. Hindi ito ipinakita sa akin dahil sa ako ay espesyal. Alam ng Diyos na darating ang araw na ako ay magkakaroon ng tinig. Tuwing sasabihin ko ang "gisingin ninyo ang babaeng leon," nakikita kong palaging may epekto ito sa mga babaeng nakaririnig. Minsan ang tugon ay tahimik na pag-iyak. Mayroon namang hinihingal sapagkat nakita nila ang kapahayagan na maaari palang maging maganda at matapang nang sabay. Ang tugon ay napaka-positibo sapagkat kung paanong may tupang nakatago sa puso, gayundin naman may leon sa loob ng bawat babaeng anak ng Diyos. At oras na upang siya ay gumising. Nangingiti ako kapag naiisip ko ang babaeng leon at hinimok ako nitong ipagmalaki ang aking pagiging isang babae. Wala ring ibang hayop na makapagpapayabang sa isang lalaking 17
maging lalaki nang higit sa isang leon - ang hari ng kagubatan, at hindi na dapat itanong kung sino ang reyna. TUMINGIN.....AT MATUTO Hindi ito ang unang pakakataon na gumamit ang Diyos ng Kanyang mga nilikha upang maibalik ang ating tamang pananaw. Sinabi ni Hesus na tingnan natin ang mga bulaklak at matutunan natin na ang Diyos ang nagdadamit at nag-aalaga sa atin (Mateo 6:28; Lucas 12:27). Gayundin naman, ang kalangitan ay nagpapahayag ng kaluwalhatian ng Diyos at nagpapakita ng Kanyang katuwiran. (Awit 19:1; Awit 50:6) " Ipapahayag ng langit na matuwid Siya at nakikita ng lahat ng tao ang Kanyang kaluwalhatian." (Awit 97:6) Ang kagandahan ng mga nilikha ng Diyos ay tila bintanang nagpapasilip sa atin kung sino ang Diyos na lumikha sa atin. Hayaan natin na ang walang hanggang kagandahan ng Diyos ang gumising sa ating paghanga at pananabik sa Diyos. Ang mga nilikha ng Diyos ay nagsasabing, "Marami pa - mas marami pa sa iyong nakikita at naririnig; mas higit pa sa ating pagiging tao na namamatay. . mayroong isang walang kamatayang Diyos na nakaluklok sa pinakamataas na trono." 18
Gisingin ang Babaeng Leon Si Hesus, ang ating Cristo ay dumating bilang isang Tupa na pinaslang bago pa man likhain ang mundo, subalit ipinapahayag sa Aklat ng Pahayag na Siya rin ay isang Leon. "Ngunit ang isa sa mga dalawampu't apat na namumuno ay nagsabi sa aking, "Huwag kang umiyak dahil si Hesus na tinaguriang Leon mula sa lahi ni Juda, ang anak ni David, ay nagtagumpay at karapat-dapat Siyang magtanggal ng pitong selyo upang mabuksan ang kasulatan." (Pahayag 5:5, NLT) Siya ang ating Leon at Siya rin ang ating Tupa - magkaibang- magkaiba na pinagsama. Ayon sa The Message Bible, kaya ng Leon ng Judah na punitin ang pitong selyo. Si Juan, ang sumulat ng Pahayag, ay umiyak dahil walang natagpuang karapat-dapat upang magtanggal ng pitong selyo at simulan ang sunod -sunod na pahayag. At ang namumuno na pinakamalapit kay Juan ay sinabihan siyang tumingin sapagkat naroon ang isang Leon sa ating Tupa. Siya lang ang karapat-dapat na magsimula sa pagtanggal ng mga selyo. Ang pagpunit o pagsira ay isang marahas na gawain. Naalala ko agad kung paanong ang makapal na kurtinang naghihiwalay sa templo ay napunit sa dalawa, mula sa taas paibaba. (Marcos 15:38). Gusto ko ito sapagkat laging sinisira ng Diyos ang lahat ng sumasagabal at naghihiwalay sa atin sa Kanya. Sa Aklat ng Pahayag, ang pagtanggal ng selyo ay nagsimula ng maraming bagay sa mundo. 19
Hanggang ngayon, nadarama ko na nais ng Diyos na maipahayag kung sino Siya sa bawat isa sa atin. Kung hindi ay bakit Niya isinulat ang magandang wakas ng kasaysayan ng mundo. Batid Niyang may kapahayagan ito para sa bawat isa sa atin. Inaanyayahan tayo na huwag malungkot o umiyak, bagkus ay tumingala upang tunay na makakita. "Ang kalikasan ay nilikha upang makipagtulungan sa ating espiritu na mapalaya tayo." Umaalingawngaw ang mundo sa kapahayagan at katalinuhan ng kalangitan. RALPH WALDO EMERSON Nakamamangha na nilikha ng ating Ama sa langit ang kalikasan upang buksan ang ating mga puso. Bawat halaman, hayop, elemento at lupain ay nagsasabing "Magsibangon kayo at maging ayon sa buong pagkalikha ng Diyos sa inyo". Ayon kay Job, ang kalikasan ay may kakayahang turuan tayo . "Inayos ng Diyos ang lahat ng Kanyang mga nilikha na parang silid aralan sa pag-aaral ng siyensya at ginagamit ang mga ibon at hayop upang tayo ay turuan." (Job 35:11) Kamangha-mangha ang pag-ibig ng Diyos at kung hanggang saan Siya makararating upang turuan tayo ay hindi natin maunawaan, ngunit hindi tayo dapat magulat. Siya ang ating Manlilikha na nagsasabing: 20
Gisingin ang Babaeng Leon "Sapagkat sa Akin ang lahat ng hayop sa kagubatan at mga baka sa libu-libong mga burol. Kilala Ko ang bawat ibon sa mga bundok at lahat ng hayop sa parang ay Akin. Kung magutom man Ako, hindi Ako hihingi sa inyo ng pagkain dahil ang buong mundo at ang lahat ng narito ay Akin." ( Awit 50:10-12) Ibinubukod natin ang ating mga sarili sa ibang nilikha ng Diyos sa mundo, ngunit kilala sila ng Diyos sa kanilang pangalan at Kanyang inaalagaan sila. Nilalang ng Diyos ang lahat para sa Kanyang sarili at ang kalikasan ay maraming kapahayagan tungkol sa Maylikha. Sa Kawikaan tayo ay inatasan, "Ikaw na tamad at mangmang, tingnan mo ang langgam. Bantayan mong mabuti, hayaan mong turuan ka ng isa o dalawang bagay." (Kawikaan 6:6) Naniniwala akong iyon din ang hinihingi ng Diyos sa atin ngayon. Matuto tayo mula sa babaeng leon. Inaanyayahan Niya tayo: Mga anak kong babae, pagmasdan at bantayan ninyong mabuti ang babaeng leon. Hayaan ninyong mapukaw ang inyong matapang na ganda at hindi nagpapapigil na lakas upang kayo ay makatayo at maging walang takot na babae ayon sa Aking pagkatawag sa inyo. Paanong ipakikita ng isang babaeng leon ang lakas at tapang sa mga kababaihan at paanong ang mga babae ay babangon tulad ng isang babaeng leon? Lahat tayo ay magkakaroon ng 21
sarili nating tugon, ngunit ang makikita nating mga katangian ng isang babaeng leon ay magbibigay sa atin ng maliwanag na pagkaunawa. Sa mga susunod na kabanata, titingnan natin ang ilang dahilan kung bakit ang babaeng leon ay bumabangon mula sa kanyang pagpapahinga. Bumabangon siya upang mag-ipon ng lakas. Bumabangon siya upang bumati at mag-ayos ng iba. Bumabangon siya upang mangaso o manghuli ng masisila. Bumabangon siya upang makasama ang iba pang mga babaeng leon. Bumabangon siya upang iligtas ang mga batang leon. Bumabangon siya upang harapin ang kaaway na naglalagay sa panganib sa kanilang grupo. Bumabangon siya upang lumakad na kasama ng kanyang hari. Nakikita ko sa isang babaeng leon ang larawan ng kung paanong ang bawat babaeng anak ng Diyos ay yayakapin ang kanyang lakas at tapang at magkaroon ng epekto sa kanyang mundo. Mayroon bang isang babaeng leon na nakatago sa loob mo? Dalangin ko na kapag natapos mong basahin ang aklat na ito 22
Gisingin ang Babaeng Leon ay magkaroon ka ng tugon at may magising nawa na magiting at magandang bagay na nasa iyo. 23
=/
24
2 Ang Hindi Nakikitang Lakas Kung sakaling dumating ang oras na ang mga babae sa buong mundo ay magsama- sama para sa kapakanan ng sangkatauhan, ito ay magiging puwersa na hindi pa kailan- man nasaksihan ng sanlibutan. MATTHEW ARNOLD, MAKATA AT PILOSOPO MULA SA BRITANyA G ising na kaya tayo sa kasalukuyan? Nagkaroon ako ng pribilehiyo na masaksihan ang pagsisimula ng pinagsanib na lakas ng kababaihan sa Australia, sa Europa at sa Estados Unidos. Nakita ko ang unang bunga ng isang tunay na kilusan. Mula sa pagpukaw sa diwa ng mga batang anak na babae, ang kilusan ay mabilis na lumalawak hanggang sa maging ganap na kilusan (movement). Ang salita bang winika ng makata at pilosopo ay nangusap sa isang bahaging hindi pa nagkaroon ng katuparan sa kalooban mo? Nang una kong mabasa ang kanyang sinabi, ako ay natigilan at nagulat.
Batid ko na ang aking reaksyon ay dulot ng katotohanan na napakarami nating potensyal na hindi nabibigyan ng laya na mailabas. Mula pa lang sa titulo ng aklat, alam na ninyo na nais kong gisingin ang matatalino, magaganda at kamangha- manghang mga bagay na nasa iyo. Hinahamon ko kayo na pag- isipan ang ideya ng pagsasama-sama ng mga babae. Basahin nang paulit-ulit ang kasabihan kung kailangan sapagkat ang pag- asang hatid nito ay karapat-dapat bigyan hindi lang ng sulyap kundi ng iyong buong pansin. Tanungin mo ang iyong sarili, posible bang ang mga salita ni Matthew Arnold ay higit sa isang palagay, magandang pananalita o haka-haka? Posible bang ang maliwanag niyang pagkaunawa ay galing sa Diyos? Nakita kaya niya ang hinaharap na ang mga anak na babae sa ngayon ay kailangang palakasin at magsama- sama para sa hinaharap? Batid kaya niya na ang pagsasama-samang ito ay hindi magaganap sa kanyang panahon ngunit umaasa siya na ito ay kailangang mangyayari sa kapanahunan natin? Nauunawaan ba niya kung gaano kalaki ang magiging pangangailangan para rito sa ating panahon? Napansin kaya niya tayo sa sandaling ito? Naniniwala ako na ang pinakatotoong sagot sa mga katanungang ito ay nasa loob ng bawat babae, at ito ay ipinapakita natin hindi sa pamamagitan ng salita kundi kung paano tayo namumuhay. Ang ating kakayahan na maging kaparte ng sagot ay malalaman sa pamamagitan ng ating pagtugon. Ang ating 26
Ang Hindi Nakikitang Lakas pagpapasya ay ipahahayag ng kung paano natin inihahanda ang ating mga anak upang makagawa rin sila ng mga tamang desisyon. Babangon ba ang mga kababaihan sa panahong ito ng napakaraming nagtatalo-talo at naglilimitang kaisipan laban sa kababaihan? Magpapatuloy ba ang matatapang nating mga kapatid na babae sa malalayong lugar kahit walang nagpapalakas ng loob nila? Tayo ba mula sa mga bansang Kanluran ay iiwan ang mga nakaaabalang alalahanin at ibabaling ang pansin sa mga higit na mahahalagang adhikain at layunin. Tututulan ba natin ang mga pagtatalo at argumentong nagsasabi na hindi kailangan at hindi galing sa Diyos "Ang solusyon sa problema ng mga matatanda bukas ay nakadepende nang malaki sa kung paano pinapalaki ang mga kabataan sa ngayon." - MARGARET MEAD ang kontribusyong mula sa mga kababaihan? Sa ngalan ng pagkakaisa, isasantabi ba natin ang pag-uusap tungkol sa doktrina? Maging ang agwat sa edad ay magtatagpo ba upang tayo ay magkaisa? Darating ba ang panahon na magkakaisa tayo sa pananampalataya? Magiging sapilitan ba o tunay na buhay ang ating pagkakaisa? Ipapakita ba nito ang lahat ng ating inaasahan at pinaniniwalaan? Ang pananampalataya bang ito ay di nakatingin sa sarili lang kundi sa halip, ay aabot ba ito at magbibigay sa iba? Ito ang 27
aking panalangin sapagkat doon lang lalawak ang ating mundo at ang mga buhay na naapektuhan ng ating pag-abot. Naiintindihan ko na ang aking hinihingi ay bahagyang mahirap ngayon, ngunit hindi tayo makalalayo kung hindi tayo maghihirap. Hindi sapat na tingnan lang natin kung nasaan tayo. Upang tayo ay lumago, kailangang tingnan natin ang ating nakaraan, kapaligiran, at hinaharap. Noong kapanahunan ng 1800, ang kababaihan ay halos walang boses. Sa pagtingin natin sa kapaligiran, nakita nating importante ang ating boses. At sa pagtanaw sa hinaharap, kailangan nating ayusin ang ating mga salita at buhay upang matalinong makapaghanda sa ating kinabukasan. Panahon na upang lawakan natin kung paano tayo tumingin at makitungo sa iba't ibang larangan ng buhay. Ang paraan ng pagbanat (stretch) ay laging may kasamang pag-igting (tension), pag-baluktot (flex) at pag-pipilit (strain) na ginagawa sa muscle group. Ang kakayahang magbanat ay nagbibigay ng kakayahang makabaluktot (flexibility) at mapigilan ang kapinsalaan (injury). Inaasahan ko na makadadagdag ng pagbanat sa iyong buhay ang pagpapakilala sa iyo sa babaeng leon. Gusto kong ang pagkakilala mo sa kanya ay lumawak kung paano mo nakikita ang iyong sarili, ang iyong pagka-babae (femininity), ang iyong lakas, layunin, buhay may-asawa, ang iyong mundo at ang iyong Diyos. Hayaan mong hamunin ng babaeng leon ang 28
Ang Hindi Nakikitang Lakas iyong pakikitungo at palaguin ang iyong relasyon sa kalalakihan, kaibigan at kapamilya. Kahit ang babaeng leon ay batid na kailangan niyang magbanat bago siya sumalakay. Nasa harapan natin ang tindi ng ating sariling pangangailangan at ang mga pangangailangan ng mundo. Upang matugunang pareho, kailangan natin ng isang pangitain na saklaw ang mga ito. PANATAG SA LAKAS, MATIWASAY SA KAPANGYARIHAN Bago tayo magpatuloy, may isang tanong na dumating sa akin pagkatapos kong makita ang babaeng leon. Bakit ang babaeng leon ay panatag sa ibabaw ng talata na nagsasabing ang bayan ng Diyos ay nagsasagawa ng matinding karahasan? Narito ang ilang mga bagay na natutunan ko sa aking pagninilay tungkol sa babaeng leon. Hindi ako pinakitaan ng Diyos ng babaeng leon upang tumugon lang ako nang wala lang tutol o matakot lang. Ang aking nakita ay naglantad sa aking limitasyon at takot. Ang babaeng leon ang nagpalawak ng aking pananaw sa buhay. Sa aking mga paglalakbay, nakakita ako ng maraming kahanga-hangang estatwa. Sa Denmark, Roma, London at Paris, nakakita ako ng mga monumentong nagpapakita ng kanilang lakas at ipinagbubunyi ang kanilang mga tagumpay at makasaysayang 29
pagpapalaya. Kinunan ko ang mga ito ng larawan at hinagaan ko ang kanilang gandang walang kupas na patuloy na nangungusap. Ngunit ang babaeng leon sa aking pangitain ay hindi isang estatwa lang. Kapahayagan siya ng Diyos. Laging may kalakip na paglalantad at pagkagulat ang kapahayagan. Ginulat ako ng babaeng leon at inilantad niya ako habang nakatayong buntis at nanginginig sa harap niya na suot ang aking pajama. Hindi man siya kumilos ay alam kong buhay siya. Sa kanyang ganda at lakas, naunawaan ko kung ano ang nawala pa sa akin. Naiwala ko ang aking lakas, buhay at ganda dahil sa takot. Nawala sa akin ang wastong pagkilala sa aking totoong sarili at dahil doon, marami sa mga ninanais ng Diyos para sa akin ay hindi pa natutupad. Naalala ko kung paanong nakita ng mga Israelita ang kanilang mga sarili na singliit ng tipaklong, samantalang ang taga Canaan ay tila mga higante. Subalit alam nating mula sa Mga Bilang 23, ang mga taong nakatira sa Canaan ay nakita ang mga Israelita bilang leon at babaeng leon na bumabangon. Nangyayari din ang magkataliwas na pananaw at katotohanang ito kapag inihahambing natin ang ating mga sarili sa mga kapatid nating babaeng leon. Magiging tulad kaya niya tayo? Magiging panatag din ba tayo sa ating lakas at matiwasay 30
Ang Hindi Nakikitang Lakas sa ating kapangyarihan? Tataglayin ba natin ang ating ganda nang palagay ang loob. Ang babaeng leon na taglay ang lakas na may kalakip na katiwasayan ang larawan na dapat nating yakapin. Sa takdang oras, ang babaeng leon ay gigising. Panahon na upang malaman mo kung sino ka. Oras na upang ikaw ay mapukaw, mahamon at gumising. Natuklasan ko na ang pagiging panatag sa aking lakas at matiwasay sa aking kapangyarihan ay isang napakainam at napakagandang pagsasalarawan ng isang babaeng makadiyos. Binibigyan ko kayo ng pahintulot, mga kaakit-akit na babae, na maging panatag sa inyong lakas at matiwasay sa inyong kapangyarihan. Kadalasan, ang pagsasama ng kapanatagan sa lakas at katiwasayan sa kapangyarihan ay dumarating sa paglipas ng panahon. Nagsasama ang dalawa habang sinisimulan mong unawain na may kapangyarihan kang nananahan sa loob mo. Kung paanong ang pagiging matuwid ay isang kalagayan kung saan tayo ay matiwasay, mayroon ding kalagayan na kung saan ang lakas ay nagiging kanlungan din. Natatagpuan natin ang kapahingahan kapag huminto na tayo sa ating kaabalahan. "Ang inyong kaligtasan ang siyang hihimok sa inyo upang manumbalik kayo sa Akin at tigilan na ang walang kabuluhang pagpupunyagi upang iligtas ang 31
inyong mga sarili. Ang inyong lakas ay nanggagaling sa inyong pagpapahinga na may kalakip na lubos na pagtitiwala sa Akin." (Isaias 30:15) Nagsalita na ang Diyos! Pumanatag ka, umasa ka sa Kanya at ang kalakasan ay darating sa iyo. Kapag tayo ay huminto na sa pagpupunyagi sa sarili nating kakayanan, mahahayag na ang ating tunay na kakayahan at lakas. Hindi ipinagkakait ng Diyos ang lakas mula sa iyo. Ibinibigay Niya ito sa iyo. Taliwas sa ating kaibigang babaeng leon, maraming babae ang takot maging sa kanilang sariling lakas. Nahihintakutan sila kapag may mga kaisipan o katanungan na biglang sumusulpot sa kanilang puso. Ang lakas ay hindi dapat katakutan; dapat itong tanggapin at yakapin. Huwag mong isipin na ang pagiging maamo (meekness) ay kahinaan. Sa totoo lang, ito ay kalakasan na nasa ilalim ng iyong kontrol o pagpipigil. Si Moses ay maamo at mapagpakumbaba ngunit isa rin siyang makapangyarihan at hindi basta kung sinong pinuno. At malamang, ito ay sapagkat nakilala niya ang Diyos na Siyang nagpapatupad ng bawat salitang Kanyang bitawan. Ang pamumuhay na labas sa pagkakilala sa Diyos ay maglilimita sa atin sapagkat napakarami ng mga suliranin ng mundo na nangangailangan ng mga sagot. Katulad ni Moses, 32
Ang Hindi Nakikitang Lakas kailangan natin ang kapahayagan ng kabutihan ng Diyos upang pumayapa ang ating magulong daigdig. Naniniwala ka bang ikaw ay may bahagi sa kapahayagang ito ng kabutihan at dahil doon ay makikisama ka sa iba at gagawa ng mainam na paraan upang maihayag ang kabutihan ng Diyos sa atin? MABUTI AT MAY KAKAYAHAN May pagkakaiba ang salitang "mabuti" sa pagiging "maganda"o "ligtas" lang, sapagkat ito ay isang puwersa. Napag- alaman ko na ang kabutihan ay isang puwersa. "Mahirap hanapin ang mabuti at may kakayahang asawa. Higit pa sa mamahaling alahas ang kanyang halaga. Lubos ang tiwala sa kanya ng kanyang asawa, at wala na itong mahihiling pa sa kanya." Kawikaan 31:10-11) Mga dalaga, huwag ninyong akalain na hindi kayo kabilang sa babaeng tinutukoy sa mga talatang ito - sapagkat si Hesus ang inyong magiging asawa o magiging kaisang puso - kaya tayong lahat ay kasali dito. Ang tanong ay, mapagkakatiwalaan ba tayo at mas magiging maigi ba ang buhay ng mga taong nasa ating paligid dahil sa atin? Matatagpuan ba nating parehong taglayin ang kabutihan 33
at kakayahan? O, mayroon sa ating mabuti lang ngunit walang kakayahan. Ang iba naman ay may kakayahan lang subalit salat sa kabutihan. Kailangan natin ang marangal na pagsasama-sama ng mga mabubuting babae na may kakayahan para sa lahat at anumang bagay na kailangang gawin. Sa nakaraang sampung taon, marami akong nakatagpo na mga kahanga-hangang babae na nakapagpalakas at nakapagbukas sa isipan ng iba upang maunawaan nila ang lahat ng kanilang kakayahan. Dahil dito, ang mga babae ay sadyang nakapagtutuon ng pansin sa kanilang mga pag-aaral at pagpapabuti ng talento upang makatugon sa anumang hamon nang may kakayahan. Sila ay matatalino at nakapagtatanong mula sa maliwanag na pagkaunawa. Natutunan nilang magdagdag ng lahat ng kailangang katangian upang sila ay lumago ayon sa kung sino sila talaga. Puspos ng "Hindi sapat na nakapagbalangkas ng mga matatayog na programa sa papel. Kailangan kong isulat ang aking kaisipan sa lupa." talento at kaloob, ang mga babaeng ito ay walang takot ngunit EMILE PEREIRE magalang, nasa kasalukuyan ngunit malayo ang nararating, maawain ngunit may tapang, dalisay ngunit hindi madaling lokohin, simple ngunit magaling at maparaan. Kapag ang ating mga plano at programa ay hindi nakaaapekto sa mundo at sangkatauhan, ito ay hanggang kathang-isip lang. 34
Ang Hindi Nakikitang Lakas Kailangang mabuhay ang programa at magaganap lang ito kapag ipinagamit natin dito ang ating boses, mga kamay at paa. Mahigit na isang siglo ang ating mundo ay naapektuhan ng maraming puwersa tulad ng mga buhawi, bagyo at tsunami. Nauga na ang pundasyon ng mundo dahil sa mga lindol. Ang mga sandatahang lakas ay nagsama-sama na para sa mga layuning kung minsan ay tama at kung minsan ay mali, at nakipag-digmaan at nag-iwan ng maraming pinsala. Subalit anong puwersa ang hindi natuwa sa kanyang kakayahang manakot o magwasak? Ang mga miyembro ng lakas na ito ay mayroong sari-saring papel na ginagampanan - ang iba ay nakikita, ang iba naman ay hindi, ngunit parehong pinahahalagahan. Ano kaya ang mangyayari kung ang puwersang ito ay hindi makasarili ang motibo at simple ang layunin? Sinabi ni Alexander the Great, "Hindi ako takot sa isang hukbo ng leon na pinamumunuan ng isang tupa; takot ako sa isang hukbo ng tupa na pinamumunuan ng isang leon." Kamangha-mangha ang larawan natin bilang mga hukbo ng tupa na pinamumunuan ng isang Leon. Dahil sumusunod tayo sa isang Leon, hindi tayo dapat makipaglaban na parang mga takot na tupa. Dapat na maamo tayong sumunod subalit matapang sa pakikipaglaban. Sa natural na takbo ng pangyayari at nakalipas na kasaysayan, mayroong isang paulit-ulit na pangyayari o padron 35
(pattern): mayroong pag-angat sa kapangyarihan, pag-abuso ng lakas, pagkawala ng kapangyarihan at pagkawasak mula sa loob. Ngunit paano kung mayroon pang ibang padron na hindi pa nabubuo at di pa naipahahayag na puwersa? Sa pag-i-encode ng aklat na ito sa computer, gumamit ako ng malalaking letra dahil nahihirapan na akong bumasa ng maliliit na letra - subalit ang aking pananaw para sa malaki at malayo ay lumawak nang lubusan. Mula sa malayo, nakikita ko ang dalawang magkataliwas na larawan: malaking problema at dakilang tagumpay. Nakikita ko ang malalim at madilim na pang-aapi at isang maluwalhating pag-aalsa. Nakikita ko ang sobrang kasamaan ng mundo at kawalan ng katarungan na tinatalo ng liwanag at katarungan ng Diyos. Nakikita ko ang mga anak na babae ng Diyos ay parang mga babaeng leon na nakahanda nang lumusob. Lahat ito ay magaganap sa hinaharap. Katulad ninyo, di ko ito nakikita dahil binabasa ko lang sa papel kundi sapagkat mayroon akong mga matang nakakakita sa Espiritu. At hindi lang ako nakakakita...nakakarinig din, ng mga iyak sa malayo at sa malapit. Bawat araw ay pakikipagtunggali sa pagpapahirap at panggigipit na nagpapatahimik ng kanilang mga tinig at iyak ng kanilang mga anak. Ang pag-asa lang ng mga 36
Ang Hindi Nakikitang Lakas desperadong ina ay magkaroon ng higit para sa kanilang mga anak. Isang bata pang ina ang nakiusap na kunin namin ang kanyang walong taong gulang na anak na babae sapagkat itinatago lang niya ang bata sa ilalim ng kama tuwing sineserbisyuhan niya ang kanyang mga kliyente. Salamat sa Life Outreach na ministry nila James at Betty Robison, na nagligtas sa kanyang anak, subalit ang ina na takot umalis ay naiwang labis na nagdurusa sa isang bahay aliwan. MGA SALITANG HATID NG HANGIN (WIND WORDS) May mga pagkakataon na nabibigatan ako sa mga naririnig ko. Bakit? Mas madaling hindi makakita o makarinig, kaya pinupuno ng maraming tao ang kanilang mga tainga at mata ng mga kaabalahan, sa halip na masdan at pakinggan ang mga nakababahalang tunog at larawan. Ito ang dahilan kung bakit ang turismo ay sumisiglang kasabay ng pagbebenta ng panandaliang aliw (sex trafficking). Napagmasdan ko ang mga banyagang bisita sa Thailand na nagkukunwari na ang nakikita nila ay isang walang katapusang kasayahan at tumutulong silang palakasin ang ekonomiya ng Thailand. Isang negosyanteng galing sa Amerika ang nagsabi na ang kalaswaan ang nagpapaangat sa ekonomiya ng Thailand. 37
"Sinuman ang may taingang nakaririnig ay dapat makinig at umunawa!" (Mateo 11:15) Ang utos na ito ay hindi huminto nang si Hesus, ang Anak ng Tao, ay umupo sa Kanyang tamang puwesto bilang Anak ng Diyos. Sa aklat ng Pahayag, muli Niyang ipinaliwanag ang matinding pangangailangan ng mga tao na matapang na makinig. "Ang inyo bang mga tainga ay gising? Makinig. Makinig sa mga salitang hatid ng hangin (wind words), ang Espiritu na umiihip sa mga simbahan." (Pahayag 2:7) Kailangan nating sagutin ang Kanyang tanong. Gising na ba ang ating mga tainga? O, nais mo bang makarinig ang iyong mga tainga? Mga minamahal, lahat tayo ay nasa proseso na hindi lang basta nakikinig kundi tunay na pakinggan ang Kanyang mga sinasabi. Habang ako ay gising, tinatapik ko kayo upang mabigyang pansin at matanong, "Narinig mo ba ang tunog na iyon?" Nakalulungkot at natatakot ako na matulad tayo sa mga inaantok na ikakasal na nakahiga sa kanyang marangyang kama na napalilibutan ng mga unan upang hindi marinig ang tunog na maaaring gumising sana sa kanya. Gaano ba kalakas dapat ang tunog ng alarma ng ating panahon bago tayo magising? 38
Ang Hindi Nakikitang Lakas Bukod sa malakas na ingit ng ating mundo na puno ng pait at pasakit, may isa pang tunog na tumatawag sa atin. Hindi ito sumisigaw; ito ang tahimik, marahang boses ng Espiritu na lumalakas habang tayo ay nagpapasyang tumugon. Gusto ko ang salitang wind words. Inilagay ng Diyos ang Kanyang Salita sa hangin. Ang Banal na Espiritu ay itinulad sa hangin na nagdadala ng salitang nagbibigay ng buhay at lakas. Hindi natin nakikita ang hangin ngunit damang-dama natin ang nagagawa nito. May kapangyarihan ang hangin na hipan ang mga bagay palapit o palayo sa ating mundo. Pinabibilis o pinababagal nito ang mga barko at eroplano. Ang puwersa ng hangin na humahagupit sa dagat at humahampas sa mga kabundukan. May mga pasalubong na hangin (headwind) na pinipigilan ang pasulong na pag-unlad at hanging umiihip sa likod (tailwind) na nagpapabilis naman ng ating paglalakbay. Paulit-ulit, iniikutan ng hangin ang ating mundo at dinadala ang mga Salita ng Diyos sa ibat'ibang lugar, minsan mabilis itong maglakbay, minsan nama'y mabagal. Ang hangin ang nagdadala ng mga bulong ng Diyos mula sa isang lugar patungo sa ibang lugar. Ang mga ingay sa ating paligid ang kadalasang humahadlang at nagpapahina sa kakayahan nating mapakinggang mabuti ang bulong ng Espiritu (wind words). 39
Mayroon pang isang bagay na humahadlang sa kakayahan nating makapakinig. Ito ay ang pagiging pamilyar sa mga bagay na narinig na. Kung paulit-ulit nating naririnig ang isang bagay, maaaring hindi na natin ituon ang ating pansin sa bagay na iyon at hindi na natin nais na pakinggan pa. Nag-iiba ang ating pakikinig kapag inaakala nating alam na natin ang sasabihin. Natagpuan ko ang aking sarili na nag-iisip na ng ganito sa aking pagbabasa ng Bibliya. Naging napaka- pamilyar ko sa salin ng Bibliya na aking ginagamit . Alam ko na ang kasunod ng aking binabasa, kaya nawala ang aking pagkamangha sa Salita ng Diyos. Dahil dito ay nagsimula akong magbasa ng The Message paraphrase. Bakit? Nais kong patuloy na mamangha. Dahil dito, marami akong talatang isinulat na galing sa The Message upang maranasan ninyo ang aking naranasan. Hindi ko pinapalitan ang Bibliya ng paraphrase. Nais ko lang ng karagdagang liwanag at maingat na pagsasaliksik. Ngunit malaya kayong pag-aralan ang salin ng Bibliyang nais ninyo. Ginawa ko ito dahil katulad ninyo ay gusto kong totoong makarinig sapagkat ang bukas ang tainga ay di mapipigilang magsalita . "Ipagtanggol mo ang karapatan ng mga taong kahabag-habag na hindi maipagtanggol ang kanilang mga sarili. 40
Ang Hindi Nakikitang Lakas Humatol ka ng walang kinikilingan, at ipagtanggol ang karapatan ng mga mahihirap at nangangailangan." (Kawikaan 31:8-9, NLT) Sa mga talatang ito ay pinagsasabihan ni Bathsheba ang kanyang anak na si Haring Solomon na magsalita para sa mga naaapi. Ganito rin ang ipinahahayag ng mga talata tungkol sa butihing babae. (Kawikaan 31:10-31) Sa mga talatang ito, inatasan ni Bathsheba na ina ni Solomon ang hari, na palalakasin ang mga lalaki sa ating mundo na di makapagsalita dahil sa kaapihan ? Ginawa tayong mga hari at pari sa Diyos, kaya kapag ang iba ay nananahimik, tayo ay dapat magsalita. Bilang isang lola, nais kong ang aking mga anak ay magmana ng tunay na magagandang bagay. Mas maraming pag- aaral ang nagtuturo na ang pagiging pantay ng babae at lalaki ang nawawalang sangkap o dugtong upang mabawasan ang problema ng kahirapan at terorismo. Naglabas ng isang pag-aaral ang World Bank noong 2001, Pagsusulong ng Pag-unlad sa Pamamagitan ng Magkapantay na Karapatan (Rights), Pangangailangan (Resources), at Tinig (Voice) na nagsasabing ang pagiging pantay ng lalaki at babae ay importante sa paglaban sa kahirapan sa buong mundo. "Ang pamumuhunan ng pera sa edukasyon ng mga babae ang magbibigay ng pinakamalaking tubo sa lahat ng puhunan na matatagpuan sa mga umuunlad na bansa," sabi ni Lawrence Summers nang siya pa ang chief economist ng World 41
Bank. Ang tanong ay hindi kung kaya bang maglagay ng pera ng mga bansa sa edukasyon ng mga babae kundi kaya ba ng mga bansang hindi bigyan ng edukasyon ang kababaihan?1 May Development Programme din ang Nagkakaisang mga Bansa (United Nations) na nagsagawa ng pag-aaral na nagpasiya na "Ang Pagbibigay ng Kapangyarihan sa Kababaihan ay nagtataas ng ekonomiya.2 Ang terorismo sa ating panahon ang naging dahilan kung bakit ang mga eksperto ay gumawa ng sarili nilang pag-aaral at ito ang kanilang napag-alaman: Ang dahilan kung bakit napakarami ng mga teroristang Muslim, sabi nila ay hindi dahil sa Koran kung hindi dahil sa kawalan ng malakas na pakikilahok ng mga kababaihan sa ekonomiya at lipunan ng maraming bansang Muslim. Ang pagbibigay kakayanan sa kababaihan, ayon sa ilang nasa militar, ang magpapahina sa lakas ng mga terorista.3 Malaking gastos at pagod ang ginugol sa ganitong kalalim, kahalaga at kalawak na pag-aaral. Lagi akong namamangha na ang katalinuhan ng tao ay itinuturo tayong pabalik sa mga sinabi na ng Diyos. Bago pa man dumating ang problema na pangbuong mundo, nariyan na ang sagot: kababaihan. 42
Ang Hindi Nakikitang Lakas "Hindi mabuting mabuhay ang lalaki nang nag- iisa lang, kaya igagawa ko siya ng katuwang na tugma sa kanyang pangangailangan." (Genesis 2:18 NLT) Hindi mabuti na ang lalaki ay mag-isa. Ngayon, katulad noon, ang pagdagdag ng babae sa buhay ay nagdala ng maraming kabutihan sa mga lalaki, babae, bata at sa mundong ating ginagalawan. Ang mamuhay mag-isa ay hindi mabuti. Ang mga tao ay nilikha upang makipag-ugnayan sa isa't isa. Kapag ang samahan ay puro lalaki lang, ito ay humahantong sa posibleng malaking kapahamakan. Mapagtatanto natin mula sa Genesis at mga pag-aaral na ginawa sa ngayon na ang mga kultura na puro lalaki ang nagpapatakbo ay hindi mainam sa maraming antas . Ikaw ay hindi nilikha upang magpasa-ilalim sapagkat ikaw ay kasamang tagapagmana. Ang mga babae ang sagot ng Diyos. Ang pagdagdag ng tinig ng mga babae ay nagdudulot ng pagkakataon ng edukasyon para sa lahat ng mga bata, nagpapasigla ng ekonomiya at nagpapabawas ng karahasan ng terorismo. Ano ang hitsura ng sagot na babaeng ito ? Nang matuklasan ko at ipinag-bunyi ang aking pagkakalikha bilang isang babae, naisip kong ako ay hindi bungang-isip lang. Bilang isang anak, asawa at ina, ako ay sagot katulad din ng ibang kababaihan na nakapalibot sa aking buhay na pawang mga sagot din. Hindi tayo mga segunda-klaseng mamamayan 43
sa mata ng Diyos. Tayo ay may kakayahang maging buhay at humihingang solusyon sa problema ng sangkatauhan. Sa aking paglalakbay at pagde-deklara ng simpleng katotohanang ito sa buhay ng maraming babae, matanda o bata, hindi ko halos maipaliwanag ang kanilang tugon. Hindi lang ito pinakikinggan ng mga babae kundi sinasabi nang malakas at may paniniwala. "Ako ay isang sagot." Sa sandaling iyon, nagkakaroon ng kapahayagan. Nabubuksan ang kanilang mga mata at nakikita nila ang kanilang pagkababae sa tunay na pananaw ng Diyos sa kanila..isang taong kumukumpleto, bumubuo o nagbibigay-kaganapan. Ngunit simula lang ito. Ang mga babae ay higit sa pinagsamang pampasigla ng ekonomiya at sa kakayahan nating magbigay ng solusyon may mga bagong katanungang uusbong. Sumusulat tayo ng bagong listahan ng karapatan kung saan ang mga babae ay itinuturing na kaibigan ng sangkatauhan at sila, maging ang mga bata, ay tanggap at hindi inaabuso. Narito ang alam ko tungkol sa mga babaeng anak ng Diyos. Siya ay maganda, matalino at may kakayahan. 44
Ang Hindi Nakikitang Lakas Ang buhay niya ay nakaugnay at hindi nakahiwalay. Mahal siya ng Diyos subalit kinamumuhian siya ni satanas. Siya ay inaapi sa buong mundo sa iba't ibang kaparaanan. Ang tanong ay nanatili: Ano kaya ang kalalabasan niya kung siya ay susuportahan at magiging maparaan? GISINGIN ANG HINDI MAILALAGAY SA ISANG SISIDLAN Nagkaroon ako ng pribiliheyo na magtungo sa Southeast Asia at India bilang partner ng Life Outreach upang makakuha ng mga kuwentong hihikayat sa pagtugon ng iba. Nasaksihan ko ang kahirapan at kasamaan ng pangangalakal ng sarili sa aking paglalakbay sa Cambodia, Thailand at Mumbai. Nakita ko rin ang pag-asa at ang pangako ng panunumbalik habang may mga taong tumutugon sa pagbibigay at ang mga samahan ay gumagawang magkakasama. Mayroong matinding pangangailangan kahit saan para sa pagkakaisa. Minsan, ako ay nasa Ukraine, nag-aalmusal kasama ng isang kaibigan, nang pumasok ang isang magandang babae na may kasamang lalaki na nasa 60 taong gulang na. Kahit naka- high heels at hot pants, alam kong ang babae ay wala pang 18 taong gulang. 45
Naupo sila sa mesang katapat ng sa amin. Pinanood ko kung paano inubos ng lalaki ang kanyang pagkain samantalang uminom lang ng kape ang babaeng nakamasid lang sa bintana. Samantala, ang mga binatilyo sa likod ng buffet table ay nagbubulungan, ngumingisi at tumuturo sa dako ng dalagita. Di nagtagal, may isang lalaking doble ang edad sa kanya ang nakiupo sa kanilang mesa. Nais kong umiyak dahil sa aking nasaksihan. Ang babae ay mukhang napakalungkot, ligaw at kitang-kita na isa siyang babaeng nagbebenta ng panandaliang aliw. Subalit alam kong sa likod nito ay isang uhaw sa pag-ibig na anak na nakabihis ng maganda at nakaupo sa pagitan ng dalawang mga lintang negosyanteng sumisira ng kanyang buhay. Nakapagsalita ako nang diretso sa iba nating mga kapatid na naging biktima ng pangangalakal ng laman. Oo, mga kapatid natin sila sapagkat hindi naman sila mga masasamang babae. Hindi nila ginusto na magbenta ng sariling laman. Sila ay mga biktima na piniling manatiling buhay sa kabila ng lahat. Minsan sa India, nakinig ako ng mga kuwento mula sa grupo ng mga bata at matandang babae na pinagsama-sama ng Life Outreach sa isang maliit na apartment. Iba-iba ang kanilang kuwento - mayroong puno ng luha; ang iba naman ay walang anumang emosyong ipinakikita. Tiyak na nagtataka sila bakit ko gustong marinig ang kanilang kuwento. Nakikidalamhati ba ako? 46
Ang Hindi Nakikitang Lakas Hinuhusgahan ko ba sila o naiintindihan ko ba sila at mayroon ba akong sagot? Isa sa mga matatapang na babaeng ito ay tawagin nating Sama. Nagsimula ang kanyang kuwento noong siya ay bata pa mula sa Nepal na puno ng pangarap na binigo ng kanyang ina. Narinig ng kanyang tiyo ang kanilang pagtatalo at siya ay inalok na sumama sa kanya sa Mumbai, kung saan magkakaroon siya ng edukasyon at pagkakataon na matupad ang kanyang mga pangarap. Napakahirap tanggihan ang ganitong pangako. Bago magbukang-liwayway, si Sama at ang kanyang tiyo ay tumakas mula sa kanilang maliit na nayon. Tiniis niya ang mahaba at mapanganib na paglalakbay mula sa Nepal patungong India. Pagdating nila ng Mumbai, iniwan siya ng kanyang tiyo sa isang mumurahing motel upang magpahinga at habang siya ay natutulog, ipinagbili siya nito. Nagising si Sama na di maunawaan kung bakit napapalibutan siya ng mga taong di niya kakilala. Oras na upang magtrabaho siya bilang kabayaran sa ibinayad sa kanyang tiyo. Dinala siya sa isang bahay na nagbebenta ng panandaliang aliw at ikinulong siya sa loob ng isang madilim na kuwarto. Wala siyang ideya kung ano ang mangyayari at hindi niya maunawaan ang usapan ng mga tao. Bumukas ang pinto at pumasok ang isang kliyente na umaasang seserbisyuhan siya. Nang siya ay 47
manlaban, apat na babae ang pumigil sa kanya habang siya ay ginagahasa. Si Sama ay 13 taong gulang. Lumipas ang panahon, natutunan na ni Sama ang wika at nabayaran ang kanyang utang, hanggang siya ay maging isa na ring tusong negosyante. Dahil wala ng ibang pupuntahan, naging taga-pamahala (Madam) si Sama ng bahay aliwan. Siya na ang bumibili at nagbebenta ng mga batang babae. Siya na rin ang nag-uutos na pigilan at pasimulan ang pang-gagahasa at paghagupit upang mapasunod ang mga ito. Nang makilala ko si Sama, mahirap paniwalaan na totoo ang mga ipinagtapat niya. Hindi na siya Madam, isa na siyang may- edad na Kristiyano dahil may nagbahagi ng pag-ibig ng Diyos sa kanya. Nabigyan siya ng pagkakataon at lakas ng loob na umalis mula sa lugar na iyon. Sa ngayon, wala siyang pagod na inililigtas ang mga batang babaeng minsan ay pinahirapan niya. Habang nag-uusap kami, hindi ko maintindihan kung paanong si Sama ay naging Madam. Nakalimutan na ba niya kung paano maging takot na 13 taong gulang? Tinanong ko siya, "Sama, paano mo nagawang panoorin ang mga batang dukutin, gahasain at saktan?" Napabuntong-hininga siya at umiling-iling at sinabing, "Ginawa namin ang dapat naming gawin...upang mabuhay." 48
Ang Hindi Nakikitang Lakas Sa marami, ang hangaring manatiling buhay lang ang mayroon sila. Nakaakyat na ako sa bundok ng mga basura at naglakad sa mga maduduming kalye na puno ng mga maliliit na bahay na mabuway. Pumasok ako nang nakabalatkayo sa mga bahay- aliwan. Nakita ko ang nakalulungkot na katamlayan ng walang layuning kababaihan sa Kanluran (West) at kung paanong nasasayang ang kanilang kakayahan sapagkat nakalimutan nila kung sino sila. Nakita ko nang personal ang problema at desidido akong mahanap ang mga sagot. Narito ang isang nakapupukaw na mensahe mula sa pagtatapos ng nagbibigay-inspirasyon at mapanghamong aklat na "Kalahati ng Langit" (Half the Sky). Ang kasaysayan ay nag-iiba na para sa mga babae na dating itinuring na mga hayop ng pasanin (beasts of burden) o laruang sekswal (sexual plaything) lang tungo sa pagiging ganap na tao. Ang mga pakinabang sa kabuhayan (economic advantages) ng bansa kapag pinalakas ang mga babae ay napakalaki upang mahikayat ang mga bansang kumilos papunta sa direksyong iyon. Ang tanong ay, gaano katagal magaganap ang pagbabago at gaano pa karaming batang babae ang madudukot upang lapastanganin sa mga bahay-aliwan, bago ito matapos - at kung ang bawat isa sa atin ay magiging bahagi ng makasaysayang kilusang ito o tayo ay magmamasid lang. 49
Ang katanungang ito ay dapat sagutin ng bawat isa sa atin. Isinasali kita sa kapahayagang ito. Taimtim kong ipinapanalangin na ang aking mga salita ay gigising sa isang di maisisilid na nakatago sa loob mo. Inaasam kong ikaw ay tatayo nang may lakas ng isang babaeng leon at dadalhin mo ang kamangha-mangha mong Diyos saan ka man pumunta. Ikaw at ako, tayo ang puwersa na hindi pa nasasaksihan ng mundong ito. Ituloy mo ang pagbasa, aking kapatid na babaeong leon, at gumising ka na. 50
3 Mapanganib Kapag Gising Ang maayos kumilos na kababaihan ay bihirang makagawa ng kasaysayan. LAUREL THATCHER ULRICH D ahil sa aking pagnanais na mapag-aralan ang babaeng leon, nagbasa ako ng mga libro at artikulo, nanood ng mga DVD, mga dokumentaryo at mga youTube clip upang maobserbahan ang mga babaeng leon sa iba't ibang kalagayan at gawi, antas ng buhay at pakikipag-ugnayan. Kahit ako ay nakapunta na sa isang African safari, napaka- limitado ng aking pananaw tungkol sa babaeng leon. Hindi ako isang eksperto sa babaeng leon ngunit ako ay naging isang nabighaning tagamasid. Isa sa mga dokumentaryo na aking napanood ay tungkol sa pagbalik ng dalawang babaeng leon at isang lalaking leon sa isang bagong reserbadong lupa sa South Africa. Ang leon ang pangunahing lalaking leon ng kanilang grupo at sa tulong
ng dalawang babaeng leon ay naitatag niya ang kanyang pamamahala. Silang tatlo ang naghari sa isang malaking bahagi ng reserbadong lupa sa SouthAfrica. Upang masundan ang galaw at pag-usad ng grupo ng mga leon, isang tracking collar ang ikinabit sa lalaking leon. Pagkaraan ng dalawang taon, dumating na ang oras upang tanggalin na ang collar. Hindi na kailangang bantayan ang bawat galaw ng leon at kailangang mapalaya na ang kanyang leeg upang lumaki ang kanyang kiling (malagong balahibong nakapaikot sa leeg ng lalaking leon) . (Sinusukat sa tingin ng mga leon ang kiling ng mga kalaban sa paghahari sa kanilang lugar. Kung sa tingin nila ay napakalaki ng kiling ng kalaban at di niya makakagat sa bandang leeg, hindi na siya magpapatuloy sa paglaban.) Hindi na bata na madaling matakot ang leon na nilagyan ng collar dalawang taon na ang nakararaan. Ito ay makapangyarihan na at sa tulong ng mga babaeng leon ay matagumpay na idinepensa ang kanyang grupo mula sa mga nagtatangkang pumasok at napatunayan na niyang siya ay magaling na tagapagtanggol. Hindi na siya madaling mahuli ngayong marunong na siyang lumaboy nang malaya at walang takot. Kailangan siyang patulugin upang maalis sa kanya ang collar. Hinanap at nakita nila ang leon at sa isang ligtas na distansiya ay binaril ng maikling sibat (dart) na may pampatulog . 52
Mapanganib Kapag Gising Hindi naapektuhan ang leon sa unang tama, ngunit naitumba sa pangalawa. Kumilos agad ang mga tanod-gubat (rangers) palapit sa leon upang tanggalin ang collar. Ngunit bago sila nakababa sa Jeep ay dumating ang babaeng leon na dating nakatago subalit biglang lumantad nang buong tapang nang matumba ang lalaking leon. Dahil sa kakayahan ng babaeng leon na mawala sa eksena, hindi namalayan ng mga tanod- gubat ang kanyang presensiya. Nang makita niyang bumagsak ang asawang leon, bigla siyang lumitaw, at nagparamdam nang matindi sa grupo. Pagkatapos na pumagitan sa natumbang leon at sa mga tanod-gubat, nagpabalik- balik ang babaeng leon sa harap ng asawang leon habang ito'y umaatungal upang ipaalam na di niya nagustuhan ang nangyari. Maikli lang ang pagkakataon ng mga tanod-gubat na matanggal ang collar bago maalis ang bisa ng pampatulog, ngunit hindi nila magawa ito dahil sa babaeng leon. Kinailangan nilang barilin ng pampatulog ang babaeng leon upang makalapit sila sa lalaking leon. Maingat na binaril ng pampatulog ang babaeng leon na galit na sumugod sa mga bumaril sa kanya bago tumumba. Nilapitan agad ng mga tanod-gubat na puno ng tensyon ang lalaking leon na tulad ng babaeng leon na bagama't di makakilos ay di nawalan ng malay at sinusundan ng kanyang mga mata ang kanilang bawat galaw. Gumamit ng matalas na hunting knife ang tanod-gubat upang putulin at alisin ang collar at ang dalawang maikling 53
sibat na pampatulog mula sa leon. Bumaling sila sa babaeng leon at nakita nilang buntis pala. Maingat nilang iniangat ito at dali-daling tinanggal ang maikling sibat na pampatulog bago makakilos ang kahit isa sa mga leon. Ang lalaking leon ay umaatungal at nagsisikap na bumangon ngunit di pa kayang tumayo. Mabilis na bumalik ang mga tanod-gubat sa kanilang sasakyan at di na lumingon pa sa mga leon. Umandar na ang Jeep at nakahinga sila ng maluwag nang makaalis na sila. Ipinaliwanag ng nagsasalaysay, "Wala ng mas mapanganib pa kaysa makita mo ang iyong sarili na nasa presensiya ng mga leon na gising na gising." PINATULOG NA MGA KRISTIYANO Napagtuunan ko ng pansin ang pinagsamang mga salita na "mapanganib" at "gising na gising". Ano kaya ang mangyayari kung, katulad ng mga leon, tayo ay maging mapanganib at gising na gising? Tanging sa ganoong pagkakataon lang tayo magiging panganib sa kadiliman na bumibihag sa marami. Mga maririlag, panalangin ko sa oras na ito na maintindihan natin na tunay na takot ang kaaway sa atin at ginagawa niya lahat ng puwede niyang gawin upang pigilan tayo. Alam niya na hindi siya makalalapit at di niya tayo mabibihag kung tayo ay gising at nakakakilos. Para tayo mapahinto, pinatutulog niya tayo upang hindi natin magawa ang mga bagay na ipinagagawa ng Diyos. Ngunit katulad ng babaeng leon sa aking pangitain, kailangan 54
Mapanganib Kapag Gising nating gumising, at bumangon na inaalala kung sino tayo, upang kalabanin ang kasamaang nasa mundo sa pamamagitan ng taglay nating liwanag. PINATULOG SA BAWAT ARAW Tiyakin mo na hindi ka nakalubog at pagod na pagod sa iyong mga pang-araw-araw na obligasyon na halos hindi mo na namamalayan ang oras at nakakatulog ka nang di pansin ang Diyos. Malapit nang matapos ang gabi at papalapit na ang bukang liwayway. Bumangon ka at gumising at masdan ang mga ginagawa ng Diyos! "Ginagawa na ng Diyos ang mga dapat pang ayusin upang ang kaligtasang Kanyang sinimulan at ating pinaniwalaan ay matapos. Hindi tayo maaaring magsayang kahit isang minuto, o magaksaya sa maghapon ng mahahalagang oras sa mga bagay na walang halaga at sa layon ng katawan, sa pagsiping, kung kani-kanino, pakikipagtalo at pagsunggab sa kahit anong makita. Bumangon ka at magbihis! Huwag magpakalat- kalat at maghintay hanggang sa huling sandali. Bihisan na ang inyong sarili kay Cristo! Bumangon ka at, kumilos!" (Roma 13:11-14) Pansinin ang mga piniling salita sa paalala: Huwag mong ibuhos ang iyong buhay at huwag magpakapagod sa iyong pang- araw-araw na obligasyon lang. Ito ang magnanakaw ng tunay na halaga ng iyong oras at magpapaantok sa iyo. Inuutusan ka ng mga salitang ito na bumangon, maging alerto at gising sa mga ginagawa ng Diyos. Kapag gising ka na at may kamalayan sa 55
ginagawa ng Diyos, malalaman mo rin kung ano ang dapat mong gawin. Tapos na ang panahon ng pagpapatumpik-tumpik. Oras na upang bumangon at kumilos. Lalong sumidhi ang panggigising na ito nang tawagan ako sa telepono ng isang kaibigan. Ikinuwento niya na kumain siya kasama ang kanyang asawa at isang sikat na rabbi. Ang rabbi ay nagsasalita sa iba't ibang sinagoga at kumperensiya sa buong bansa upang sabihan ang mga Amerikanong Hudyo na manalangin upang tulungan sila ng ibang mga Kristiyanong Amerikano na may impluwensiya. Nag-aalala siyang dahil sa liit ng populasyon nila ay di sila makatayo sa kanilang sariling paa liban na sila ay tulungan ng mga Kristiyano, kapag dumating na ang matinding pag-uusig. Napakarami sa ating nawalan ng lakas ng loob, pinatulog o walang kamalayan sa talagang nangyayari sa mundo. Ito kaya ay dahil sa nakakaantok na paghahayag ng ebanghelyo na kakaunti ang nagtatanim upang maligtas ang mga naliligaw? Ito kaya ay dahil sa napakatagal na nating hindi nagbabahagi sa mga hindi pa ligtas, at dahil matagal nang hindi kumikilos ay laging inaantok at nananamlay? May mga bagay ba na nakapagpabagal ng ating kilos na naging dahilan upang ang ating tugon ay mahuli at sumablay? Posible bang tayo ay inuuga ng Diyos upang bumangon at maging mapanganib na gising (dangerously awake)? Kung magkagayon, hindi ito ang unang pagkakataon. 56
Mapanganib Kapag Gising Naglakbay sa disyerto ang bayan ng Israel nang mas matagal at higit sa nararapat nang walang direksyon tulad ng maraming tupa. Minsan, sila ay naliligaw at nagrereklamo; magkaminsan ay masunuring sinusundan ang ulap sa araw at apoy sa gabi. Kung minsan ay nakikinig sila sa kanilang pastol na si Moises; kung minsan naman ay hindi. Sa kanilang mga paghinto sa paglalakbay sa kapatagan ng Moab, na nasa may hangganan ng Lupang Pangako, alam ng mga bansa sa paligid ang kanilang pagdating at magagaling na mandirigma ang turing sa kanila samantalang, sa totoo lang wala silang kasanayang maglakbay sa ilang. Hindi na sila ang mga inabusong alipin lang sa Ehipto, sapagkat naibalik nang muli ang kanilang kalagayan bilang mga dugong bughaw (royalty) ng Diyos ("prinsipe ng Diyos" ang ibig sabihin ng Israel). Pagkaraan ng maraming taon ng pag-ikot-ikot sa ilang, naghahanda na silang manatili roon, ngunit di nila nakita nang maliwanag ang tingin ng mga hari at kaaway na bansang nakapaligid sa kanila na hindi sila mga palaboy-- kundi piniling mananamba at mandirigma ng Diyos. Nakalulungkot na dahil wala sa kanila ang kamalayan kung sino talaga sila at sino ang mga nakapaligid na kaaway, nawalan ng tamang pananaw at layunin ang mga anak ng Diyos. Bago pumasok sa Lupang Pangako, nakagawa sila ng napakalaking pagkakamali at nagkaroon ng maling pakikipag-ugnayan. Ang 57
kamaliang ito ay isang babala sa atin na delikadong makalimutan mo kung sino ka kahit gising ka na. Ang mga lalaki ng Israel ay nagkaroon ng seksuwal na relasyon sa mga babae ng Moab na ipinadala sa kanilang kampo dahil sa payo ni propeta Balaam at nakibahagi sila sa seksuwal na relihiyon at pagsamba sa Moab. (Mga Bilang 25:1-2; 31:16, Pahayag 2:14) Napakalungkot ng naging bunga at ang bayan ng Diyos ay pansamantalang nawala sa tamang landas hanggang sa inutusan ng Diyos si Moises na bilangin ang mga tao at magsimulang muli. Sa kabila ng lahat, hindi makapanagumpay ang mga kaaway ng Israel laban sa kanila. Tiyak ang kanilang tagumpay kapag ang Israel ay sumusunod, pero kapag sila ay lumalabag, dumarating ang paghatol . Nagsisi sila at inihinto ng Diyos ang salot, subalit 24,000 ang Israelitang namatay. Ano ang aral na mapupulot natin dito? Kung magagawa ng kaaway na manatili tayong tulog at di kumikilos, tayo ay mahihikayat na makisali sa hindi makadiyos at maling paraan ng pagsamba. Ano ang hitsura ng pinatulog na Kristiyano? Ang sinasabi at pinaniniwalaan nila'y tulad nito:
"Ang mundo ay patuloy na nasisira...Sana ay maganap na ang Rapture agad para makatakas tayong lahat." 58
Mapanganib Kapag Gising
"Bakit hindi dapat na ako at ang aking asawa ay manood ng mga palabas na nagtuturo sa ibang mag-asawa kung paano magtalik ?"
"Nakakatakot ang lahat. Tatakpan ko ang aking mata, (maghihikab) at ngayong ako ay nakapikit na, iidlip na lang ako."
"Alam ng Diyos na ako ay tao lang at may mga pangangailangang seksuwal na di maibigay ng aking asawa. Alam kong hindi dapat, pero ako naman ay pinatawad na."
"Hindi ito ang presidenteng ibinoto ko. Hindi ko siya ipapanalangin."
"Ang sex at human trafficking ay malungkot ngunit ito'y problema lang sa ibayong dagat, di ba?"
"Malungkot na maraming tao ang namatay sa lindol sa Haiti at Chile. Buti na lang at maraming sikat na tao ang lumikom ng pera upang makatulong sa kanila." Minsan ay gusto kong maiyak dahil nakalimutan na natin kung sino tayo. Hindi tayo ang may-ari sa ating sarili kundi ang Diyos. Tayo ay mga taong nakahiwalay para sa Kanya at sa Kanyang layunin. Hindi tayo grupo ng mga pagala-galang takas na talunan ng kasalanan at nagtatanong kung totoo nga bang may Diyos. Tayo ang pinag-isang katawan ni Cristo na nakatadhana 59
para sa tagumpay, mga tanda at himala. Nakalulungkot na hindi pa ito batid ng ilan sa ating mga kapatid na babae. MGA SAGOT, HINDI MGA PROBLEMA Nabanggit ko sa isinulat kong aklat noong 2005, ang "Lumaban Tulad ng Isang Babae"(Fight Like a Girl) na,"Ikaw, anak na babae, ay isang sagot, hindi ka isang problema." Habang tinatapos ko ang Ang Pagbangon ng Babaeng Leon, isang importante at makatawag pansing aklat na pinamagatang, "Kalahati ng Langit"(Half the Sky) ang nagbigay ng pag-sang- ayon: "Ang kababaihan ay hindi problema, kundi solusyon." Ang aklat ay isinulat ng mag-asawang sina Nicholas D. Cristof at Sheryl WuDunn, mga mamamahayag na nanalo ng Pulitzer Prize. Layunin nila nang sulatin ang aklat na gisingin ang mundo sa matinding pangangailangan na bigyang kapangyarihan ang mga babae sa pamamagitan ng pagbibigay ng pagpapahalaga, edukasyon at pagkakataon na ibinibigay rin sa kalalakihan. Salamat at ang kanilang ginawa ay nagbunga ng malaking pagkilos sa komunidad ng mga artista, aktibista at media. Binanggit ko ito sa aklat na ito dahil nalulungkot ako na hindi ang simbahan ang unang tumutol sa hindi pantay na trato sa babae at lalaki. Tulad tayo ni Propetang Jonas na natutulog sa ibaba, samantalang nababahala ang nagpapatakbo ng barko sa gitna ng matinding bagyo. Tayo dapat ang unang nasa kubyerta at hinahanap ang solusyon ng Diyos sa kitang-kitang kawalan ng katarungan na sumisira sa balanse ng mundo. Ngunit di tulad 60
Mapanganib Kapag Gising ni Jonas, tayo ay di dumaranas ng isang natatanging bagyo na nagpapahirap sa isang barko lang. Ang buong mundo ay ginugulo ng mga bagyo at lindol sa pananalapi na yumayanig sa ekonomiya ng buong mundo. Inuuga ng kawalan ng katarungan ang ating mundo. Ang mga taong nagising na takot ay nagtatanong sa mga Kristiyano, "Paano ito nangyari?" Ang mga nabihag, nasaktan at nalilito ay bumabaling sa atin at nagtatanong kung paano tayo nakakatulog samantalang dapat ay umiiyak tayo sa Diyos para sa Kanyang plano upang mamagitan bago maging huli ang lahat. Maraming simbahan na hinayaan ang kasalukuyang takbo ng mga pangyayari at ipinaghele sila patungo sa isang di matiwasay na pagtulog o kaya ay inudyukan sila upang makipagtalo tungkol sa mga bagay na hindi naman tunay na mahalaga. Nagpadala ng napakalakas na bagyo ang Diyos upang gisingin si Jonas mula sa kanyang pagsuway at ipaalala ang masamang kalagayan ng mga tao sa Nineveh na ayaw niyang pigilan. Nang tumakas si Jonas sa kabilang direksyon at sumakay sa isang barko, siya ay nakatulog. Nagpadala naman ang Diyos ng napakalakas na unos na halos magwasak sa barko. Bakit kaya tinakasan ni Jonas ang pagtawag ng Diyos? Ayaw niyang iligtas ang mga taong sa tingin niya ay di karapat-dapat. Tingnan kung paano nakipag-usap si Jonas sa Diyos pagkatapos na siya ay maligtas at maging ang Nineveh. 61
"Sumama ang loob ni Jonas sa nangyaring iyon, galit na galit siya. Sabi niya sa Panginoon, "Panginoon, talagang hindi ako nagkamali nang sabihin ko noong naroon pa ako sa aming lugar na kakaawaan Mo ang mga taga Nineveh kung magsisi sila, dahil alam kong mahabagin Kang Diyos at mapagmalasakit. Mapagmahal Ka at hindi basta nagagalit. Handa Kang magpatawad at hindi sila parusahan." Jonas 4:1-2) Nais ni Jonas na hatulan at parusahan ng Diyos ang Nineveh subalit nais ng Diyos magbigay ng biyaya at habag. Walang pakialam si Jonas kung mapahamak ang siyudad na puno ng tao, subalit nagalit siya nang husto dahil lang sa isang halang nagbigay lilim sa kanya na natuyo at namatay. Sinabi ng Diyos sa kanya "Ano ang karapatan mong magalit dahil sa nangyari sa halaman?" Sumagot si Jonas, "Dapat lang na magalit ako, kaya mas mabuti pang mamatay na lang ako." Sinagot siya ng Panginoon, "Nanghihinayang ka sa halamang iyon na tumubo sa loob lang ng isang gabi at nalanta rin agad sa loob din ng isang gabi, kahit na hindi ikaw ang nagtanim o nagpatubo. Ako pa kaya ang hindi manghinayang sa malaking lungsod ng Nineveh na may mahigit na 120,000 tao na walang alam tungkol sa aking mga kautusan at tahanan ng maraming walang malay na hayop?" ( Jonas 4: 9-11) 62
Mapanganib Kapag Gising Nawala na rin ba ang pananaw natin kung alin ang mahalaga sa Diyos? Mas naging mahalaga ba sa atin ang ating pansariling ginhawa at kaligtasan kaysa sa mga bagay na mahalaga sa Diyos? Hindi interesado ang Diyos sa pagwasak kundi sa pagliligtas. Huwag nating ipagkait ang pag-asa sa mga taong gustong iligtas ng Diyos. Dalangin ko na gisingin ng Diyos ang babaeng leon sa loob ninyo at ipuwesto kayo upang makapagligtas-hindi humusga--ng iba mula sa mga kasamaan na sumisira sa kanila. Oras na upang sumunod tayo sa panawagan ng Diyos. Ipinagkatiwala Niya sa atin ang Ebanghelyo o Mabuting Balita para sa ikaliligtas ng buong mundo. Inatasan Niya tayong magmahalan sa isa't isa at alagaan ang mga balo, ulila, dayuhan at mahihirap. Hinihikayat Niya ang mga kababaihan na maghain ng solusyon sa mga problema ng mundo. Inaanyayahan Niya tayong itabi ang ating mga pagkakaiba-iba at sama-samang gawin ang trabaho ng Diyos. Ang ilan sa atin ay nagpupunyaging maging mabuti sa isa't isa. Ang iba naman ay masyadong naging abala sa pagluha dahil sa mga nawala sa kanila. Marami ring nag-aaway-away dahil sa mga walang kuwentang usapin sa doktrina. Mga maririlag, hindi ko nais na ang maging panggising sa atin ay mangailangan pa ng paghahagis sa atin sa dagat tulad ng ginawa kay Jonas o mahabang paglalakbay sa ilang katulad 63
ng nangyari sa mga Israelita. Masdan natin ang mga problema ng mundo at hayaan nating gisingin tayo ng mga ito. Sa aking espiritu ay nakikita ko ang mga tao na gumigising nag-aalala at handang baguhin ang kanilang mundo. ANG IYONG PANSARILING KAPAHAYAGAN Habang isinusulat ko ang aklat na ito ay sinabihan ako ng aking mga patnugot na tumukoy ng halimbawa ng mga babae na gising na gising upang maipakita sa inyo ang maaaring gawin ng isang babaeng gising. Subalit ayaw kong limitahan ito sa mga bagay na nasaksihan lang natin. Ang kuwento ng isang babaeng gising at mapanganib ay patuloy pa ring isinusulat. Naniniwala akong makikita pa lang ng mundo kung ano ang larawan ng mga babaeng Kristiyano na, sa kanilang sarili at sa kanilang pagsasama-sama, ay gising na gising at mapanganib. Dalawang beses akong inatasan ng Diyos na simulan ang paggising sa mga babaeng Kristiyano. Wala akong ideya kung ano ang magiging larawan kapag tayo ay gising na gising na, ngunit natitiyak ko na magiging mapanganib tayo sa dilim at maluwalhati sa liwanag. Maging ang larawan ng isang mabangis at mailap na babaeng leon ay hindi pa lubos na nahahayag. Napagtanto ko rin na nais ng mga tao na sabihan sila kung ano ang dapat nilang gawin. Ngunit kung sa bawat hakbang ay kailangan tayong sabihan, tinatanggalan natin ng hiwaga ang Diyos. Ang aklat na ito ay hindi nagtatakda ng ano at kung paano 64
Mapanganib Kapag Gising ang ating gagawin. Nais kong magising ka bumangon bilang isang babaeng leon at lumakad sa sarili mong kapahayagan - kung anuman ang ibig sabihin nito sa iyo. Tanging ikaw at Diyos lang ang nakaaalam kung ano ang magiging larawan ng babaeng leon kapag nagising na siya sa iyo. Tinanong ko ang mga taong kasama ko sa trabaho kung ano-anong salita o larawan ang naiisip nila kapag nababanggit ang babaeng leon. Hindi ako nagtaka na ang mga sagot ay nag- iba-iba, mula sa matikas at mahinahon hanggang sa mabangis at walang takot. Ganito kalawak at nag-iiba-iba ang posibleng maging tugon sa paggising ng babaeng leon. Sa aking pagsasaliksik sa Banal na Kasulatan, napansin ko na madalas sabihan ng Diyos ang Kanyang mga tao o propeta, "Pumunta ka doon; gawin mo ito; sabihin mo iyan" na walang maliwanag na palatandaan kung ano ang susunod na mangyayari. Isang halimbawa nito ay si Elisha, na nagsabi sa babaeng balo na: "Puntahan mo ang lahat ng iyong kapitbahay at manghiram ka ng maraming sisidlan. Hindi kaunti- -kundi lahat ng puwede mong mahiram. Pagkatapos, umuwi ka ng bahay at isara mo ang pinto. Ibuhos mo ang langis sa lahat ng sisidlan. Itabi mo ang bawat sisidlan na mapupuno mo." (2 Hari 4:3-4) Medyo magulo ito sapagkat paano nito bibigyan ng solusyon ang problema sa mga kolektor ng utang na nagbabantang gawing 65
alipin ang kanyang mga anak? Pagkatapos na magawa niya ang sinabi sa kanya ay bumalik siya sa lingkod ng Diyos na nagsabing,"Umalis ka at ipagbili ang langis at bayaran mo ang iyong utang. May matitira ka pang sapat na pera upang mabuhay kayo ng mga anak mo." (2 Hari 4:7) Gaano kaya karaming himala ng pagpapala ang hindi natin natanggap dahil nais nating malaman ang mga susunod na hakbang bago pa matapos gawin ang unang hakbang? Kaya isipin mo na habang binabasa mo ang aklat na ito ay isang uri ng aklat na kailangan mong "basahin ang mga salita, manalangin at hayaan ang Diyos ang magbuhos ng Kanyang sarili sa lahat ng lalagyan na ilagay mo sa harap niya". Hingin mo sa Diyos na punuin ang iyong isip ng mga ideya kung ano ang isang babaeng leon - anumang hugis, anyo o lalagyan ang nais Niyang gamitin upang bigyan ka ng inspirasyon. Huwag kang matakot sa paglalarawan sa atin bilang mga babaeng leon o maging kay Hesus bilang isang Lalaking Leon. Ganito rin ang representasyon ni Hesus bilang isang Pastol at kung paano Siyang nakikitungo sa atin bilang Kanyang mga tupa. Tayo ba ay literal na tupa o hinihingan lang Niya tayo ng pagsunod at pagtitiwala tulad ng isang tupa sa kanyang pastol? Gayundin naman, si Hesus ang ating makakaisang-dibdib at tayong lahat ang Kanyang nobyang papakasalan. Si Hesus ang Siya nating Pastol, Hari, Diyos, Nobyong lalaki, Kapatid, Leon, Tupa at ang Simula at Wakas. Nakapagtataka bang naisin Niyang tayo 66
Mapanganib Kapag Gising ay banatin? Ang aking layunin ay upang hayaan kang tumugon mula sa iyong pansariling pananaw, lakas at impluwensiya. TUNGKULIN NG TAGA-GISING Nang ako ay nasa kolehiyo, ang aming sorority house ay may balkonaheng tinutulugan (sleeping porch). Ito ay isang mahaba at madilim na silid sa ikalawang palapag na may mga bunk beds. Ang mga kama ay nakahilera sa may dingding; ang iba ay malapit sa hilera ng mga madidilim na bintana. Dahil marami kaming natutulog sa isang malaking kuwarto ng sorority, kaya di kami pinapayagang magkaroon ng orasan na may alarma. Nagtatalaga kami ng isang tao na nakatokang manggising sa bawat araw. Bago matulog ay inilalagay ng mga kapatiran ang kanilang name tags sa tapat ng oras na dapat silang gisingin. Kaya dapat alam mo kung saan natutulog ang bawat isa. Kung ikaw ang taga-gising, matutulog ka sa silid na di kasama ng grupo, kaya puwede kang magkaroon ng orasan na may alarma. Kapag ako na ang nakatokang manggising, ilalagay ko ang alarma ng orasan 30 minuto bago ang takdang oras upang makaligo muna ako. Ito ang tanging pribilehiyo ng magising nang mas maaga kaysa sa iba. Kapag nagsimula na ang pang-gigising, iikot ako at gigisingin ko ang mga kapatid tuwing 15-30 minutong pagitan sa susunod na dalawa hanggang tatlong oras. Maingat at tahimik akong 67
kumikilos upang hindi magising ang iba at kapag natagpuan ko na ang tamang mga kapatid ay talagang ginigising ko sila. Ito ay malaking responsibilidad, sapagkat alam kong bawat isa ay nakadepende sa akin upang gisingin sila. Mayroong mga klase, pagsusulit, pag-aaral na di puwedeng hindi mapuntahan at mayroong mga katipan na dapat makatagpo. Minsan akong nagkamali sa aking panggigising, sapagkat naging napakatahimik ko at natakot akong tiyakin kung gising na nga ang isang mas matanda sa akin. Sumagot siya nang paungol at inakala kong gising na siya, ngunit hindi pa pala. Nagsasalita lang pala siya habang natutulog. Kinatanghalian, ipinaalam niya sa akin kung ano ang naging masamang resulta ng aking pagiging hindi epektibong taga-gising. May mga pagkakamaling ayaw na nating ulitin, kaya't natutunan ko na may mga taong kailangan ang matinding pag-uga. Mayroon namang banayad na hipo lang, gising na. Ang iba, bulong lang ng kanilang pangalan, uupo na. May nagpapasalamat; ang iba naman ay nagagalit at ako ay pinaaalis. Ang pinakamahirap ay iyong parang gising na nagsabi na ng "okey, gising na ako" ngunit pagkatapos ay matutulog uli. Natutuhan ko na sa ganitong klase, dapat akong manatili hanggang siya ay bumangon na at nakatayo na ang dalawang paa sa sahig. 68
Mapanganib Kapag Gising Ang isa pang problema ay ang magising ko ang maling kapatid. Kahit maging maingat ako, minsan ay nagigising ko ang nasa taas o katabi. Nakakahiya man, ngunit kabilang ako sa mahirap gisingin noon na kailangan pang balikan. Ang regulasyon ay kapag ginising na nang dalawang beses ngunit nanatili pa rin sa kama, hindi ko na kailangang gisingin pa sa pangatlong pagkakataon. Kapag sila ay gising na at kumikilos na, hindi na ako responsableng bantayan sila at puwede ko nang tapusin ang aking pagbibihis. Ang ating Diyos ay hindi ganoon. Handa at masaya tayong patuloy na ginigising bagama't talagang nagmamadali na Siya ngayon. Nararamdaman kong maraming kapatid ang tumutugon sa pang-gigising na ginagawa sa mga kapwa nila babae na nakahimlay. GISINGIN ANG IYONG PAGIGING MABANGIS Nakatutuwang isipin na sa ngayon, sa kasalukuyang panahon ng aking buhay, ginagawa kong muli ang aking tungkulin na panggigising, mas malaki nga lang ang nakataya. Minsan, ang pakiramdam ko ay nagpapaikot-ikot pa rin ako sa mga madidilim na silid kung saan ay nanggigising ako ng aking mga kapatid, kung saan banayad ko silang niyuyugyog o kaya'y matiyaga ko silang binabantayan - at sa mga maluwalhating pagkakataon, ibinubulong ko lang ang kanilang pangalan, bumabangon at tumatayo na sila. 69
Alam ko na hindi ako nag-iisa sa tungkulin ng panggigising. Batid ko rin na bawat isa sa mga babaeng anak ng Diyos ay tutugon sa sari-saring paraan ng panggigising upang siya ay magising sa kanyang pag-idlip. Ang aking paraan ay ilagay ang mga prinsipyo at maglagay ng nakakaakit na larawan sa inyong harapan. Panalangin ko na ang kapahayagan ng Kanyang makapangyarihang kapamahalaan at lakas ay gisingin sa inyo ang pagiging mabangis, at kapag gising na kayo ay alam na ninyo ang dapat ninyong gawin. Kailangan ka ng mundo, kaibig-ibig kong kapatid na babaeng leon, hindi lang upang ikaw ay magising kundi upang bigyang kapahayagan ang pagiging mabangis na bigay sa iyo ng Diyos. Ano ba ang hitsura ng isang mabangis na Kristiyanong babae? Siya ba ay sumisigaw, nangangalmot at naninipa? Mayroon sigurong oras na ganoon, katulad ng kapag inaatake ng ibang tao ang aking mga anak o apo. Baka higit pa roon ang magawa ko. Binanggit ito ng Diyos sa aklat ni Hosea na ganito ang gagawin Niya, tulad ng reaksiyon ng isang nanay na oso at babaeng leon. Kaya sasalakayin ko kayo at lalapain tulad ng ginagawa ng mabangis na hayop sa kanyang biktima. Oo lalapain ko kayo tulad ng leon at ng osong inagawan ng anak. Babantayan ko kayo sa daan at sasalakayin tulad ng isang mabangis na hayop. (Hosea 13:8, NLT) 70
Mapanganib Kapag Gising Naku! Naipakita ng talatang ito ang mabagsik at marahas na aspeto ng pagiging mabangis. Ang ibang mga salitang tumutukoy sa ibig sabihin ng mabangis tulad ng masidhi, malakas, maka- pangyarihan, balisa, marubdob at mapuwersa ang naglalarawan ng nagaganap sa loob ko. Walang duda na may namumuong kaguluhan na gumising sa akin at nagdala ng higit na liwanag at kapangyarihan na parang bagyo na nag-iipon ng lakas. Nagdala ng pokus ang puwersang ito at di kalituhan. Dahil mas may pokus, natagpuan ko ang aking sarili na mas maalab tungkol sa mga bagay na hindi ko dating alam. Marami sa mga sandali ng pagkagising ay dumarating nang hindi ko inaasahan. Isang ganitong pangyayari ang naganap noong Oktubre o Nobyembre, taong 2007, nang mabasa ko sa loob ng banyo sa unang pagkakataon ang nagaganap na pangangalakal ng laman (sex trafficking) sa Thailand. Paulit- ulit kong binasa ang ilang bahagi ng naturang artikulo at halos hindi ako makapaniwala sa aking binabasa. Ganito na ba talaga kalupit ang tao? Talaga bang nangyayari ang mga bagay na ito nang hindi ko alam? Nagsimula akong umiyak at manalangin sa loob ng banyo, "Diyos ko, kung may lakas o boses na puwede kong ibigay sa bagay na ito, iniaalay ko po ang aking sarili." Sa panalanging iyon, may nag-iba ng posisyon sa aking puso. Makalipas ang ilang linggo, nakatanggap ako ng tawag mula sa Life Outreach, "Lisa, bumubuo kami ng isang grupo 71
na pupunta sa Thailand upang lumikom ng pondo at itaas ang kaalaman ng madla upang pigilan ang sex trafficking, at ikaw ang naisip naming ipadala." Pagkalipas ng tatlong buwan, papunta na ako sa Thailand bilang kabahagi ng unang hakbang ng Life Outreach laban sa sex trafficking. Paano kung hindi ako nanalangin at pagkatapos kong umiyak ay napailing lang ako at nagpatuloy na magbasa ng ibang pahina? Malamang ay magbabasa na ako ng tungkol sa pagpapakinis ng kutis, bagong uso sa pananamit o mabisang paraan ng pagpapapayat. Bago ako natulog kinagabihan baka ni hindi ko maalala sa panalangin ang sex trafficking sa Thailand. Kapag dumating uli sa aking alaala ang bagay na ito, maaari kong sabihing, "Oo nga, narinig ko na iyan..nabasa ko.. napakalungkot..." at hanggang doon na lang. Subalit kapag ikaw ay nagising, hindi maaaring hindi ka tutugon. Magkaiba ang nagising sa nabalisa lang. Kapag nabalisa ka lang, hindi ito magbibigay ng kapangyarihang manatili sa pahinang iyon. Maaari kang mabalisa na hindi ka naman gising. Ngunit, kapag gising na gising ka na at alam mo ang problema sa mundo, hindi puwedeng hindi ka kikilos. Kaya't nang mabasa ko na dinudukot ang mga batang babae at ibinibenta sa mga bahay-aliwan, kailangan kong manalangin at sabihin sa Diyos na gagawin ko ang anumang nais Niya upang labanan ang kasamaang ito. Kitang-kita ko ang pagkakataon nang ito'y dumating dahil sa aking panalangin. 72
Mapanganib Kapag Gising HINDI KA INILIGTAS NG DIYOS UPANG PATAHIMIKIN Hindi ipinapahayag ng Diyos na Siya ay walang limitasyon upang tayo ay limitahan. Nais Niyang ilagay ang Kanyang puso sa atin. Ang aking kaibigang si Christine ay idineklara ang katotohanang ito sa ganitong paraan, "Hindi ka iniligtas ng Diyos upang ikaw ay manahimik!" Hindi naghahanap ang Diyos ng mga taong kumikilos na parang Kristiyano. Nais Niya tayong maging tunay na mga Kristiyano. Ang isang Kristiyano ay namumuhay na tulad ni Cristo. Ang ibig sabihin ng salitang Kristiyano ay "pinahiran ng langis o kawangis ni Cristo." Hindi naglibot si Hesus "bilang mabuti"; naglibot Siyang "gumagawa ng mabuti" at pinalalaya ang lahat ng pinahihirapan. Ano ang ipinagagawa Niya sa iyo kaya ka Niya pinuspos ng Banal na Espiritu? "Sumasaakin ang Espiritu ng Panginoon, dahil pinili Niya ako upang ipangaral sa mga dukha ang Magandang Balita. Sinugo Niya ako upang ipahayag sa mga bihag na malaya na sila, at sa mga bulag na makakakita na sila. Sinugo rin Niya ako upang palayain ang mga inaapi at ipahayag na dumating na ang panahon ng pagliligtas ng Panginoon." (Lucas 3 4:18-19) Kung ang Espiritu ng Diyos ay inilagay kay Hesus upang gawin ang lahat ng ito, at tayo ay binuhay din ng Espiritu, marapat 73
din nating gawin ang mga ginawa Niya--ipangaral ang ebanghelyo sa mga mahihirap, palayain ang nabibigatan at sabihing "Ito ang taon upang "Ang maayos kumilos na kababaihan ay bihirang makagawa ng kasaysayan." kumilos ang Diyos!" Naniniwala akong bawat LAUREL THATCHER ULRICH taong magdaan ay taon ng pagkilos ng Diyos, na Siya ay naghihintay upang tayo ay kumilos para sa Kanya. Dahil dito, hindi kailangan ng Diyos ang grupo ng maaamong anak na babae na inuubos ang kanilang araw sa pagluluto at pagkilos nang maayos. Walang masama sa pagluluto ngunit kung iyon na lang ang ginagawa natin, hindi tayo magagamit ng Diyos upang baguhin ang kasaysayan. Alam ko na mahahamon ang mga babasa ng sinabing ito kung paanong ako ay nahamon nang una ko itong nabasa. Hindi nito sinasabing maging pilya tayo kundi maintindihan nating ang pagbabago ay madalas na dumarating kapag hinahamon natin ang mga bagay na nakagawian na. Sa mata ng mga taga Timog sa Estados Unidos, at sa kompanya ng bus, si Rosa Parks ay hindi kumikilos nang maayos sapagkat ayaw niyang isuko ang kanyang upuan at lumipat sa nakalaang likurang bahagi ng bus na sadyang iniukol para sa mga taong itim ang kulay ng balat. Ang pasya ng isang babae na panindigan na di magpalit ng upuan ang nagpabago sa 74
Mapanganib Kapag Gising pananaw ng ating bansa tungkol sa pagkakahiwalay dahil sa lahi (racial segregation). Malang, hindi niya nauunawaan na nang mga sandaling iyon ay gumagawa siya ng kasaysayan. Hindi natin alam ang totoong motibo at naging resulta ng kanyang pagpapasya. Maaaring si Rosa ay nagsawa na sa pagiging api at pagkakait sa kanya ng kanyang karapatang mabuhay na may dignidad mula sa Diyos. At kumusta naman sina Deborah, Jael, Tamar, Ester, Bathsheba, Abigail, Rahab, at maging si Maria? (Marami pang ibang halimbawa sa Bibliya.) Makatuwiran bang hinikayat ni Deborah ang mga tao na mag-alsa laban sa isang mapang-aping kaaway at sumama sa mga lalaki sa labanan? Ang mga pinuno ng panahong iyon ay di sang-ayon. Nang ang piniling lalaki ng Diyos, si Barak, ay nagpatumpik-tumpik, isinagawa ni Deborah ang plano ng Diyos sa pinakamainam na paraang alam niya. At si Jael? Kailangan ba talaga niyang gumamit ng pakong kahoy ng tolda upang patayin ang kanyang kaaway? Maaari rin kayang ipinahuli na lang niya ito sa mga may kapangyarihan habang tulog? Posible, ngunit hindi iyon ang kanyang ginawa. Sinang-ayunan ng Diyos ang kanyang pasya, at isang awit ang nalikha upang ipagsabi ang kanyang tapang. At nariyan din si Tamar na dalawang beses nabiyuda, nagpanggap na masamang babae at sumiping sa kanyang 75
biyudong biyenan na si Judah. Ang kanyang ginawa ay nakagugulat at walang katunayan na inutusan siya ng Diyos na gawin iyon. Pinagpasyahan niya ang kanyang ginawa, ngunit ang kanyang naging anak ay kasama sa mga angkan ni Hesus at siya ay ipinahayag na matuwid. Sinuway ni Ester ang utos na lumapit lang sa hari kapag ipinatatawag siya nito. Ang pagsuway ni Vashti, ang unang asawa ni Xerxes, ang naging dahilan kaya siya natanggal bilang reyna. Alam ni Ester na hindi dapat gawin iyon, ngunit ang kanyang pasyang sumuway ang nagligtas sa kanyang bayan. Nangalunya si Bathsheba at siya rin ang naging ina ng matalinong si Solomon. Isang masamang babae si Rahab na nagsinungaling sa kanyang hari at itinago ang mga espiya ng kaaway. Hindi lang iniligtas ng kanyang ginawa ang kanyang pamilya mula sa pagkawasak ng Jericho, kundi ang kanyang anak ay napabilang sa angkan ni David at ni Hesus. Ang ginawang pagtutuwid ni Abigail sa ginawa ng kanyang asawa ang nagligtas sa kanyang sambahayan. Dahil din dito, nabihag niya ang puso ni Haring David. Nagmistulang may dinadalang anak sa pagkakasala si Maria ngunit ang ipinanganak niya ay ang Anak ng Diyos. Paano kung ang sinabi niya ay, "Hindi magandang tingnan kung ako na isang dalaga ay magbubuntis. Puwede bang maghintay ito hanggang sa ako ay kasal na upang magmukha akong mabuting babae?" 76
Mapanganib Kapag Gising Ang kasaysayan lang ang makapagbibigay ng katuwiran sa mga naging pasya ng mga babaeng ito. Ang mga puso nila ay napukaw at sila ay kumilos. Paano ka tutugon kapag gising na gising ka na at mapanganib? Anong kasaysayan ang iyong lilikhain? Ikaw ba, tulad ng mabangis na babaeng leon, na nagising na mula sa pagkatulog ay tatayo upang ipagtanggol ang iyong pamilya, ang iyong komunidad at ang iyong mundo? Gising ka na ba? At sa ngayon, ano ang pumupukaw at umaantig sa iyong puso? 77
Pagbangon ng Babaeng Leon 78
4 ANG KABUUAN NG TAKOT AT PAGHANGA "Nilalang ako na kakilakilabot at kagilagilalas; Kamangha-mangha ang Iyong mga gawa." AWIT 139:14, NKJV A ng mga babaeng leon ay malalakas at makinis. Kumikilos sila nang may katatagan. Batid nila na ang kanilang buhay at ang kaligtasan ng kanilang maliliit na anak ay nakasalalay sa angkin nilang husay at lakas. Ang kanilang balahibo ay umaalon-alon kapag sila ay naglalakad. At hindi tulad natin, hindi sila nababahala kung ang kanilang balat ay lumalaylay o kung ang kanilang buntot ay masyadong mahaba, o kung silang lahat ay magkakamukha. Tanggap nila kung sino sila. Makatawag-pansin ang mga babaeng leon. Sa aking pag-oobserba sa kanilang buhay sa kagubatan, naniniwala akong alam nila ito. Ang kaibahan kung paano natin tingnan ang ating mga sarili at kung paano naman nakikita ng
mga babaeng leon ang kanilang sarili ay maaaring maunawaan kung ang mga tao at ang mga babaeng leon ay mag-uusap sa ganitong paraan: "Babaeng leon, ikaw ay kaakit-akit." Tumugon ang babaeng leon, "Alam ko. Gusto mo bang makita kung ano ang maaari kong gawin?" Kinikilig sa tuwa, kami ay sumagot ng, "Oo." "Tingnan ninyo ang aking paa," ang kanyang pag- anyaya. "Panoorin ninyo ito." Kami ay humahanga habang ang babaeng leon ay pinakawalan ang kanyang pangalmot mula sa nakataob na paa. " Sa pamamagitan ng paang ito maibabagsak ko ang isang babaeng usa (gazelle) na magsisilbing pagkain ng aking mga anak at ng mga miyembro ng aking angkan." Binawi niya ang kanyang pangalmot at ang kanyang paa ay naging pelus (velvet) muli. " Gamit ang paang ito, nilalaro ko ang mga batang leon at sinasanay silang maging makapangyarihan." Tumango kami at tumungo sa aming mga kuko at napansin naming nababakbak ang pampakintab (cutics) nito. Nagsalitang muli ang babaeng leon. " Narito ang aking mga ngipin!" Umatras kami at namangha sa pagkakaiba-iba ng mga talim nito. 80
Ang Kabuuan ng Takot at Paghanga "Sa pamamagitan ng mga ngiping ito nakapagtatanggol ako, pumapatay, at kumakain. Ang mga ngipin ding ito ang bumubuhat ng mga batang leon mula sa isang lugar tungo sa ibang lugar nang hindi sila nasasaktan." Tumango kami, at tinandaan ang pagkakaiba. Pagkatapos ay kuntentong bumuntong hininga ang babaeng leon habang inilarawan niya sa ilang salita ang kanyang kagandahan: "Nilalang ako na kakila-kilabot at kagilagilalas." Totoong sang-ayon kami; siya ang buhay na larawan ng sindak (fear) at pagkamangha (wonder). Ngunit teka muna...ikaw rin. "Nilalang ako na kakilakilabot at kagilagilalas; Kamangha-mangha ang Iyong mga gawa." Awit 139:14 Hinahamon kita na sabihin ito nang malakas, ngayon na batid mo na ang pagkalikha sa isang babaeng leon. Ang totoo, kaibig- ibig na nilalang, ikaw ay isang kahanga-hangang gawa ng Diyos, at gayundin ang mga lalaki at babae sa iyong paligid. Marami nga lang sa atin ang nakalimot na, na ang pagiging kamangha- mangha ay hindi nagtatapos sa paglabas natin sa sinapupunan ng ating ina. Kailan ka huling nakipag-usap sa isang babae na kung magsalita ay di tulad ng isang babaeng leon? 81
Ang sumusunod ay malang na halimbawa ng kung ano ang maririnig mo kapag ang isang babae ay nakipag-usap sa isang kapwa niya babae. "Maganda ka." "Salamat, pero hindi ko pa talaga nababawasan ang lahat ng timbang na nakuha ko sa nakaraang pagbubuntis ko." Sinumang babae ang nanganak na (o nakasaksi ng panganganak ng isang babae) ay dapat mapagtanto na tunay na nilikha tayong kakila-kilabot at kagila-gilalas. Sayang nga lang, at tila naiwala natin ang katotohanang ito -- ngunit ang babeng leon ay hindi. Alam niyang ang kanyang kagandahan ay naihahayag sa pamamagitan ng kanyang lakas, hindi ito nasusukat sa kanyang hitsura lang kundi sa kung ano ang kaya niyang gawin. Ang kanyang kagandahan ay hindi maikakaila, sapagkat ang kanyang kapangyarihan ay hindi matatawaran. Alam niya kung ano ang kanyang kakayahan, at ikinatutuwa niya ito. Ang kasiyahan ng babaeng leon ay nagbibigay ng kaluwalhatian sa kanyang Lumikha. Ang babaeng leon ay makapangyarihan at magaling, at sinasanay niya ang mga batang leon sa kanyang angkan na maging tulad niya. Mahalagang tandaan natin na may kagandahang idinudulot ang lakas at pagganap ng tungkulin. Hindi ko tinutukoy ang pagiging higit na payat sa pisikal. Ang tinutukoy ko ay ang pagkakaroon ng kamalayang ganap - at may pokus - -nang sa 82
Ang Kabuuan ng Takot at Paghanga gayon ay maging handa tayo para sa anumang gawaing inihahanda ng Diyos para sa atin. Upang maging totoong tulad tayo ng mga babaeng leon--dapat na mayroon tayong lakas. Sa mga nagdaang panahon, natuklasan ko kung gaano kadali na tayo ay magkamali tungkol sa kung gaano talaga tayo kalakas. NAPAGKAMALAN NA MALAKAS ANG KATAWAN Narito kung paano nagsimula ang aking isang linggong kahibangan.Pagod ako noon, matapos ang isang serye ng mga pagpupulong sa Australia. Ang limang pulong ay tapos na. Gabi ng Linggo noon at oras na upang magpahinga. Naanyayahan akong makipagpulong sa pamunuan ng kumperensiya na nagtrabaho nang husto upang maging matagumpay ang okasyong iyon. Lahat kami ay masayang- masaya dahil sa nakalalasing na kumbinasyon ng kawalan ng tulog, kasaganaan ng pagkain at kabutihan ng Diyos. Sa ganitong kalagayan, ibinahagi ng isa sa mga pinuno ang kanyang pananaw sa akin. Sabi niya, "Alam mo , dito ang tawag nila sa akin ay "nakaka-alam" (the nailer). At ngayon, habang idinadaos ang pang-Linggong panambahan, napagtanto ko kung sino ang naaalala ko sa iyo. "Sino?" ang aking tanong. Walang pag-aatubiling idineklara niya, "Kamukha mo ang orihinal na Sarah Connor." 83
Lumipas ang ilang sandaling katahimikan habang pinag- iisipan ko ang kanyang sinabi, "Teka...Hindi ba blonde siya?" ang tugon ko na hindi kumbinsido. "Oo, oo, hindi kayo magkahawig sa buhok." Siya ay umiling at sumenyas ang kamay na hindi nga. "Ang hugis ng kanyang mukha, ang kanyang tindig at katulad ng kanyang magandang pangangatawan," ipinaliwanang niya habang hinihimas ang kanyang panga at kumilos na parang nakakainsulto. Sinabi nga ba niyang magandang pangangatawan? Okay, hindi iyon totoo para sa akin, ngunit nakuha niya ang buo kong atensiyon. Kahit na alam kong malayo ang pagkakahambing, gusto ko na ngayong maging kamukha ni Sarah Connor! Tumango ako, nananangan sa ideya na kumakatawan sa akin bilang babaeng may magandang katawan. Paalis na ako at sa aking pagbalik sa Amerika, hahanapin ko ang babaeng ito na maganda ang katawan mula sa pelikulang "The Terminator." Nang ako ay makauwi, hiningi ko ang tulong ni Alec, ang aking anak na mahusay sa media. "Mahahanap mo ba para sa akin ang orihinal na Sarah Connor? Kailangan ko siyang makita. Sinasabi ng mga tao na kamukha ko raw siya," ang sabi ko. Nakahanap siya ng poster ni Sarah Connor na nakasuot ng tank top o kamisetang pambabae at maliliit na bilog na sunglasses at may hawak na shotgun. Totoo nga. Mukha siyang matapang, hasa at maskulado. Hindi ko masabi kung nakita ko agad ang 84
Ang Kabuuan ng Takot at Paghanga kanyang pagiging ina. (Ito ay importante sa akin dahil ako ay nangangaral tungkol sa mga paksang tulad ng pag-aalaga ng anak at pagiging ina). Subalit hindi nga ba ang pagiging ina ay kaugnay ng iyong kalagayan? Ano nga ba ang kahulugan ng pagiging isang ina kundi ang pagkakaroon ng magandang katawan at kaalaman sa paghawak ng baril na ang layunin ng iyong buhay ay ipagtanggol ang iyong anak mula sa mga mamamatay-taong robot? May nahanap din si Alec na koleksyon ng mga video clips. Ikinatatakot ko na ang baduy na 1980s na mga koleksyon ay maging sanhi ng aking kabaliwan. Ang mga video ay itinampok si Sarah Connor na nakasakay sa motorsiklo, kinakargahan ang shotgun sa isang kamay at nag-eehersisyo sa baras sa kanyang kama sa isang kuwarto sa mental hospital. Sa sandaling iyon, parang ako nga siya! Natapos ko na sana ang kalituhan ko nang mga oras na iyon kung naitanong ko sa aking sarili ang isang simpleng tanong: Lisa, nakapag-ehersisyo ka na ba sa baras? Subalit hindi ko ginawa iyon. Sa halip ay hinayaan ko ang aking imahinasyon na umandar nang tila walang preno. Habang pinapanood ko si Sarah Connor na mag-ehersisyo, naisip ko na ang mga kamay ko ay singlakas ng sa kanya at magagawa ko rin ang magbaras katulad niya. Tiyak akong halos magkasingganda kami ng katawan. Hindi bale na ang katotohanan na kahit na 85
narating ko na ang rurok ng pisikal na kundisyon, halos hindi ko magawa ang flexed arm hang na ehersisyo para sa pampisikal na kalakasan para sa physical fitness test sa aming mataas na paaralan. (Tumagal lang ako sa pamamagitan ng pagsasa-isip na ako ay nakabitin at ang nasa ilalim ko ay mga buwaya.) Sa paano pa man, aking nalimutan na nasaktan ko ang dalawa kong balikat - minsan sa skiing at ang isa naman ay sa isang insidenteng hindi naman gaanong peligroso. Naisip ko nga, hindi pa ako nakapag-ehersisyo sa baras! Ngunit hindi na ito mahalaga. Sa sandaling iyon, kung ginawa iyon ni Sarah, maaari ko rin iyong gawin. Hindi lang sa nais kong maging kamukha niya; ngayon, gusto ko ring kumilos na tulad niya. Bakit nag-eehersisyo ang unang babaeng action hero? Kapag dumating na ang panahon na kailangan na siyang kumilos, malakas at handa na siya upang iligtas at protektahan ang kanyang anak. Wow! Gustong-gusto ko ang mga babaeng ginagamit ang mga panahon ng kahirapan upang mag-ipon ng lakas. Si Sarah at ako? Halos magkapatid nga kami. Sa gitna ng pag-iisip ng ganitong kabaliwan, ginawa ko ang isang bagay na hindi ko pa nagawa. Tinawagan ko ang Gold's Gym. Natandaan ko ang pangalan ng isang kahanga-hangang trainer at binanggit ko ang kanyang pangalan. Ikinonekta ako 86
Ang Kabuuan ng Takot at Paghanga sa kanya ng taga-sagot ng telepono. Hindi ko halos mapigilan ang aking kagalakan habang tinatanong ko kung may bakanteng oras nang araw na iyon si Robert. Naisip ko na siguro sa loob ng ilang pagsasanay - tatlo, o siguro apat--ay magiging halos kambal na kami ni Sarah. Oo, kambal, na magkaiba ang kulay ng buhok dahil hindi ko gusto na magpa-blonde ng buhok, ngunit handa akong mag-ehersisyo upang ang aming mga pinaliit na magagandang braso ay maging magkatulad. Sumang-ayon si Robert na makita ako para sa isang pagsusuri. Nakapagbigay na dapat ng dahilan sa akin ang salitang pagsusuri upang huminto, subalit hindi. Ibinaba ko ang telepono, puno ng sigla, at nakiusap ako kay Alec na gawan ako ng koleksyon ng mabibilis at magagandang tugtog upang magamit ko sa pag-eehersisyo. Nang matapos iyon, inihayag ko na, "Pupunta ako sa gym. Sino ang gustong sumama sa akin?" Dalawang nagtatakang anak na lalaki ang sumama, at nagtungo kami sa gym. Sa aking iPod na bagong nalamanan, ako ay mapapaindak papunta sa gym. Marahil, sa susunod na pagkakataon, magsusuot ako ng tank top upang maging mas madaling makita ng trainer ang koneksyon ni Sarah Connor sa akin. Sa aking katuwaan, maaga akong dumating at nakita ko ang aking magiging trainer sa di kalayuan. Malulugod siyang makilala ang bago niyang alaga. Walang duda na masasabik at 87
magagalak siya na sanayin ang isang tao na di na malayo sa pangarap na katawan. Ganoon ang tumatakbo sa aking isip. May inaasikaso si Robert na isang kliyente, kaya pawagayway na itinuro muna niya ako sa treadmill upang magwarm-up. Nasa may mataas na anggulo ang treadmill at napansin ko na ang kanyang kliyente ay isang babae na mukhang malapit sa aking edad. At anuman ang iniisip ko bilang ako... siya yun! Hindi lang maganda ang hubog ng kanyang katawan, medyo kayumanggi (tanned) rin ang babae. Kahawig na kahawig niya si Sarah sa kanyang suot na tank top at maikling pantalon. Sa sandaling iyon, naranasan ko ang una sa isang serye ng nanliliit na damdamin. Pinagmasdan ko ang aking mga braso sa liwanag ng mga ilaw sa gym at napansin kong malambot, maputla at medyo maberde ang mga ito. Teka muna! Hindi ako magpapasindak. Kung pahihintulutan ng aking iskedyul, maaari rin akong maging kayumanggi (tanned). Itinaas ko ang bilis ng treadmill ng ilang antas. Ang maganda kong katawan ay nagtatago lang, naghihintay na maihayag. Ilang araw lang na pagsasanay at ilang oras sa ilalim ng araw, at tulad ko na ang babaeng iyon. Nagpapa-kayumanggi (tan) rin nga ba si Sarah sa kanyang bilangguan? 88
Ang Kabuuan ng Takot at Paghanga Tumingin ako palayo, binuksan ang aking iPod, at nagsimulang lumakad sa treadmill nang seryoso. Hindi nagtagal at dumating ang aking trainer at ngumiti nang may panghihikayat." Sige lang, gawin mo iyan ng labinlimang minuto, pagkatapos ay mag-usap tayo upang talakayin ang iyong layunin. Patapos pa lang kami ng isa pang kliyente." Labinlimang minuto? Seryoso ba siya? Natatandaan kong nabasa ko na walong minuto lang ang kailangan. Ngunit ayaw kong biguin o itama ang aking trainer sa aming unang araw ng pagkikita kaya ngumiti na lang ako at sumunod. Pagkalipas ng labinlimang minuto, umalis ako sa treadmill at nagpunta sa locker room ng mga babae upang hanapin ang timbangan. Nalimutan kong timbangin ang aking sarili at inakalang kailangan niya ng impormasyong iyon. Sa aking paglakad, nadaanan ko ang babaeng may magandang katawan. Habang ako ay naglalakad, tinawag niya ako. "Uy, mag-eehersisyo ka ba na si Robert ang tagapagsanay?" Tanong niya nang pahingal. Tumango ako habang sumisipsip ako nang wala sa loob mula sa aking bote ng tubig. "Pinapatay niya ako!" suminghap siya habang patuloy sa paglakad sa stair-climbing machine. Sanay akong mag-ehersisyo, ngunit si Robert ay kakaiba talaga." Napahinto ako. " Subalit maganda na ang iyong katawan..." 89
Umiling siya at tila sa pagsagot sa akin ay kailangan pa niya ng higit na lakas na kaya niyang ipunin nang mga oras na iyon. Tinawag na ni Robert ang aking pangalan mula sa kabilang bahagi ng gym at kinawayan ako upang magtungo sa kanyang kinalalagyang cubicle. Lumapit ako nang may mababang tiwala sa aking sarili kaysa nang ako ay pumasok sa gym. "Titimbangin ko lang sana ang aking sarili," ang sabi ko. Subalit hindi siya interesado sa aking timbang. Nais malaman ni Robert kung gaano ako kalakas. " Nagdala ka ba ng tuwalya?" ang tanong niya. " Hindi." Ang sagot ko at pagkatapos ay nagpaliwanag na bihira akong pawisan kapag ako ay nag-eehersisyo. Sa pagbabalik-tanaw, mas tama siguro kung sinabi kong bihira akong mag-ehersisyo. PAYAT NA MATABA Hindi ko matandaang eksakto kung paano ang proseso ng kahihiyan ay nangyari, ngunit narito ang aking pinakamahusay na pag-alaala. Ako ay sinamahan ni Robert sa sentro ng gym sa halip na sa isang pribadong silid na inakala kong pangyayarihan ng pag-aalam tungkol sa aking lakas at layunin sa pag-eehersisyo. Nang marating namin ang lugar ng malinis na espasyo, inutusan ako ni Robert na bigyan ko siya ng sampu. 90
Ang Kabuuan ng Takot at Paghanga Alam kong ang ibig niyang sabihin ay push-ups, subalit hindi ko lang alam kung anong klase ang gusto niya. " Ang ibig mo bang sabihin ay yung pambabae na nakaluhod, 'yun ba?" "Hindi, 'yong regular na push-up." Basta lang siya sumagot habang itinataas niya ang kanyang clipboard at lapis nang tila pagalit. Dumapa ako at ginawa ang sampung hindi maayos na push-up na may panginginig. Ni wala man lang oras para sa pahinga, makipagpalagayang loob, o isang " Ganyan nga, Lisa!" idinagdag ni Robert, " Ngayon, dalawampu't limang jumping jack naman." Nataranta ako. Alam kong madali lang ang jumping jack subalit hindi ko maalala kung paano ito gawin. "Magdidikit ba ang mga kamay ko sa itaas?" Ang tanong ko. Hindi sumagot si Robert. Ginawa ko kahit papaano ang dalawampu't limang jumping jack. Habang kahiya-hiya akong tumatalbog, napansin ko na umaakit ako ng pansin ng iba pang mga miyembro ng gym. Umiiling din ang mga ulo maging ng aking mga anak na lalaki at tumatawa habang nakatingin sa akin. "Dumapa ka at bigyan mo ako ng isa pang sampu." wika ni Robert. Humihingal at umaasam ng kaunting pahinga, tinanong ko, " "Push-up ba ang ibig mong sabihin, lunges o iba pa?" 91
"Push-up," ang sagot niya. Dumapa akong muli, ngunit sa pagkakataong ito ay mas dama ko na ang hirap. Nanginginig ang aking mga braso. Kawawang mga braso. Muli akong nag-push-up, at pinatalbog ko ang aking tiyan pataas at pababa. Walang naging komento si Robert. "Isa pang dalawampu't limang jumping jack." Nais kong mag-jumping jack nang tama sa pagkakataong ito, kaya itinanong kong muli, "Magdidikit ba ang mga kamay ko sa itaas? Kataka-taka na ang boses ko ay tunog-pagod na. "Hindi yan mahalaga... Sige na," kanyang inutos. Aba, mahalaga ito sa akin! At mahalaga rin sa aking mga anak na lalaki, na nanliliit sa kahihiyan habang ang kanilang ina ay pamali-maling ginagawa ang jumping jack sa gitna ng buong gym. Ngunit simula lang ito ng aking matinding paghihirap. Sumunod naman pinasubukan niya sa akin ang pagtaas ng paa (leg lift) sa isang upuan. Alam ko kung paano gawin ang isang ito. Inakyat ko ang upuan at naghintay ng direksiyon. "Nais ko ng labinlimang leg lifts." 92
Ang Kabuuan ng Takot at Paghanga Itinaas ko ang aking mga tuhod hanggang baywang, habang iniisip kong tama at kapuri-puri ang aking porma. "Hindi, huwag ganyan," utos ni Robert. "Gusto kong tuwid ang iyong mga binti...at iangat ang mga ito nang ganito kataas." Itinaas niya ang kanyang mga kamay nang mas mataas kaysa sa aking baywang. Itinaas ko ang aking binti sa abot ng aking makakaya, ngunit hindi ko maabot ang kanyang kamay. "Mas mataas pa," ang panghihikayat niya. Isa ba itong biro? Labinlima? Ni hindi ko nga magawa kahit isang beses man lang. Nagawa kong tamaan ang kanyang kamay nang ilang beses - okay, maaaring 0 na beses - ngunit sa tingin ko ay itinataas kasi niya ang kanyang kamay! Naniniwala akong free weights o dumb bell na ang susunod, ngunit sa aking alaala ang lahat ay malabo na. Umupo ako sa bangko habang pumipili ng isang pares ng dumb bells si Robert. Bumalik siya na may dalang dumb bells na 3 libra ang bigat. Napangiti ako. Sa pagkakataong ito, gugulatin ko siya sa aking lakas. "Robert, karaniwan kong binubuhat ang 12 ½ na librang bigat," ang paliwanag ko. "Subukan lang muna natin ang mga ito," pagtutol ni Robert. 93
Kinuha ko ang mga dumb bells sa aking pinagpapawisan at nanginginig na mga kamay. "Itaas mo sila nang ganito para sa akin." Sadya akong tumango. Madali kong binuhat ang mga ito. "Hindi, hindi ganyan. Ganito," ang sabi niya habang inaayos niya ang posisyon ng aking kamay nang kaunti. "Diretso pataas at diretso pababa." Parang may mali. Hindi ko maiangat ang mga dumb bells nang higit sa ilang pulgada! Marahil ay dahil sa push-ups, dahil hindi gumagana ang mga kamay ko. Ibinaba ko ang mga braso ko at sinubukang muli. Hindi ko pa rin maiangat ang bigat nang higit sa isa o dalawang pulgada. Napatingin ako kay Robert sa pagkabigla ko, ngunit pumunta na siya upang kumuha nang mas magaan na pares ng dumb bells. Sa totoo lang, ang pinakamagaang na mayroon ang gym. Paano nangyari ito? "Sa katunayan, karaniwan akong bumubuhat ng 12 libra ang bigat... minsan pa nga 15 na libra," pautal na sinabi ko. "Kanina pa mali ang pagbuhat mo," ang sabi niya. Nang matapos na ang mahirap na pag-eensayo, ibinalik ako ni Robert sa maliit na sulok (cubicle) niya. May paghingal sa aking dibdib, ang mga binti ko ay nanginginig, at ang pangarap ko na maging tulad ni Sarah Connor ay tuluyan nang bumagsak! 94
Ang Kabuuan ng Takot at Paghanga Hindi ko naipasa ni isang bahagi ng pisikal na pagsusuri (physical assessment). Mataimtim na nagsimulang magsulat si Robert. Tinanong niya ang aking timbang pagkatapos ay isinulat niya ito. Nagtanong din siya tungkol sa mga pinsalang natamo ko sa katawan at minarkahan niya ang unisex na larawan sa papel. Ipinaalam ko sa kanya na may kirot akong nararamdaman sa aking kaliwang tuhod at kaliwang balikat. Itinala niya ang mga pinsalang natamo ng aking katawan. Pagkatapos ay ibinigay niya sa akin ang aking kaaway - isang handheld device na mukhang pangkontrol ng Nintendo. "Hawakan mo ito sa harap mo nang dalawang kamay," utos ni Robert. " Magpapadala ito ng kuryente sa iyong katawan at magbibigay ng eksaktong pagbasa ng porsiyento ng iyong taba." Pinindot niya ang start button, tumigil sandali bago lumitaw ang numero sa LED screen. Hindi ako masyadong nagulat, ngunit nagulat nang husto si Robert kung gaano kataas ang aking tunay na porsiyento ng taba. "Marahil ay mali ang paghawak ko," sabi ko. Inulit namin ang proseso at ang porsiyento ng taba ay tumaas pa nang 1 porsiyento. "Marahil sira ito o kulang ako sa tubig." 95
Napagala nang mga oras na iyon sa maliit na cubicle si Alec. " Maaari ko bang subukan?" Boom. Ang porsiyento ng kanyang taba ay balingkinitang 5.2. "Ano ang iyo, Mom?" Hindi ko siya sinagot at pinaalis ko siya sa cubicle. Umiiling-iling si Robert, habang may hinuhugot na papel na may dalawang mga larawan. Ito ay mukhang mga bahagi ng steak. Ang isa ay walang taba at ang isa ay mayroon. Ako ang larawan ng "may taba". Ikaw ang tinutukoy naming, "payat na mataba," ang sabi niya. Ako ay nasindak at agad na nagprotesta, sabay sabing ako ay isang napaka-aktibo at masyadong abalang tao. Hindi ako uupo sa isang plastic na upuan sa gym upang bansagan akong couch potato (o isang taong laging nasa sopa at walang ginagawa kundi manood ng TV o maglaro ng computer.) Tumango-tango si Robert. " Dahil aktibo ka at laging may ginagawa, hindi ka marahil kumakain ng sapat na protina upang magbigay ng enerhiya na kailangan ng iyong katawan, kaya sinusunog ng iyong katawan ang mga muscle para sa enerhiya kaysa sa iyong taba." 96
Ang Kabuuan ng Takot at Paghanga Nang mapansin niya ang aking pagkagulat, nagpatuloy siya, "Ito ay tulad ng pagkain ng steak. Ano ang ginagawa mo? Inaalis mo ang taba at kinakain ang karne. Ganito rin ang iyong katawan. Kinakain nito ang karne, na iyong muscle, at kapag mawala ang muscle, mawawalan ka ng lakas. Ang tanging paraan na maaari mo itong makuhang muli ay sa pamamagitan ng pagbubuhat ng dumb bells o free weights, na siyang makapagbibigay muli ng muscle sa iyong katawan." Lalo pa akong nasaktan nang ituro niya ang ibang mga babae sa gayon na mas malaki sa akin at kanyang sinabi na kahit na akala nilang ang kanilang porsiyento ng taba ay mas mataas kaysa sa akin, ang akin ay posibleng higit na mataas pa rin kaysa sa kanila! Tiniyak din niya na ang karamihan sa aking taba (nasasaktan na talaga ako dito!) ay wala sa gitna ng katawan ko o sa mga hita. Ito ay nasa mga braso ko! Nakalulungkot isipin na ang sa palagay ko ay ang pinakamagandang parte ng katawan ko ay ang pinakamasama pala! Lahat ng pangarap ko na magkasama kami ni Sarah Connor na magbaras ay nawala na. Ang tunay na pagpapasya ay nasa harap ko na ngayon. Gusto ko pa rin bang magsunog ng muscle at magbawas ng lakas? Masaya ba ako sa titulong " Sobrang payat na mataba" o kaya ay may "pekeng magandang katawan," o handa nga ba akong maging tunay na malakas? Sa gitna ng aking kahihiyan, nagpasya akong maging malakas! Para sa akin, hindi 97
ito tungkol lang sa magandang pagdadala ng damit. Nagagawa iyan ng pagiging sobrang payat. Bagkus, ito ay tungkol sa paghahanap ng aking kahinaan at pagpapalakas ng mahihinang bahagi ng aking katawan. Hindi ko kailangang magbawas ng timbang; kailangan kong magkaroon ng lakas. Napagtanto ko na hindi lang timbang ang tamang sukatan ng aking kabuuan. Ano nga ba ang kayarian ko? Kapag lumalala ang sitwasyon, meron kaya akong sapat na lakas upang makapasa sa pagsubok? Maari akong tumakbo nang mabilis sa maiikling distansya basta walang pataas. Subalit kung ang distansiya at bigat ay idadagdag, hindi ko na kaya. Bakit? Kasi masyado akong mahina upang kayanin ang karagdagang bigat. Kaya ko lang buhatin ang konting bigat na dumb bell, mula sa limitadong tindig o posisyon. Ito ang dahilan kung bakit hindi ako makabuhat nang iniba na ni Robert ang aking posisyon. Nawalan ako ng lakas nang ihiwalay niya ang grupo ng muscle na mahina at may pinsala dahil sa kakulangan ng paggamit. Nagkaroon ng pagbabago sa aking saloobin na, kahit habang nagtatype ako ng mga salitang ito, ay halos nilalabanan ko ang tindi ng kagustuhan kong mag-ehersisyo. Nagtungo ako sa gym upang masabihan na ako ay may magandang katawan, hindi ang marinig na mahina ako. Hindi ko gusto ang aking narinig. Ngunit napakabuting malaman ang katotohanan at payagan itong 98
Ang Kabuuan ng Takot at Paghanga gumana sa aking buhay upang mapalakas ko ang aking kahinaan! May isang bahagi sa akin na nagnanais na malaman ang aking kahinaan upang matuklasan ko kung paano ako magiging malakas. Hindi ko mahahanap ang mga kahinaang ito sa aking sarili. Kailangan ko ng isang tagapagsanay (trainer) na mangangahulugan ng kaunting gastos at matinding sakit ng katawan. ANG MGA TAONG WALANG TALO Pagkatapos ng enkwentrong ito, nagsimula akong mag-isip kung ilan tayong sobrang payat na mataba - hindi sa pisikal kundi sa espirituwal. Mukha tayong balingkinitan, ngunit kapag may sobrang bigat na idinadagdag sa ating buhay, hindi natin ito kinakaya. Ayos lang kung maglakad tayo sa kapatagan at sa kumportableng bilis ng lakad. Subalit ang buhay ay hindi isang treadmill na pwede nating kontrolin. Tayo ay nasa daan na kasama ang Diyos, kung saan ay nararamdaman ko ang taas at bilis ng paglakad ay nadaragdagan. Bakit ko naibahagi ang lahat ng ito sa inyo? Sapagkat naniniwala ako na ang katawan ni Cristo ay nasa bingit ng pagbabago ng kabuuan ng katawan (total body makeover) at ng isang walang talong pag-aalsa (invincible uprising). Subalit ang ideyang ito ay hindi lang nagmula sa akin. Sinabi ng Diyos: 99
"Tumayo ka, o anak na babae ng Sion, matahipan ka ng ipa; maging dalisay at matanggalan ka ng dumi. Muli kitang lilikhain upang maging isang bayang hindi matatalo sa labanan:" (Mikas 4:13) Pansinin, hindi sinabi ng Diyos na 'hindi makita' (invisible). Ang sabi Niya ay 'hindi matatalo' (invincible)! Ang kanyang mga anak na babae ay magkakaroon ng kakaibang kalakasan sa mundong ito. Gaano katagal na magmula nang maramdaman mong ikaw ay hindi nakararanas ng pagkatalo? Marahil ay matagal na ang nakalipas na panahon nang ikaw ay tumatakbo at naglalaro pa bilang isang paslit na batang babae. Hindi ka itinakda na magtago sa dilim at umasam ng pagtakas. Itinakda ka upang maging tagapagdala ng liwanag at pag-asa. Idinesenyo ka bilang anak na babae ng Zion na hindi madadaig at hindi matitinag. Kahit ngayon ay naririnig ko, "Bangon, anak Kong babae, at tumayo ka! Nais ng Diyos na ikaw ay hindi madaig." Kadalasan, tumitibay ang ating espirituwal na kalakasan mula sa mga panahon ng pagtatahip at sa pagdadalisay ng ating buhay. Tinutulungan tayo ng Mikas 4 na maunawaan kung ano ang kahulugan ng pagbubuhat ng bigat sa pag-eehersisyo. "Muli kang bibigyan ng Diyos ng bagong buhay. Tutubusin ka Niya sa iyong mga kaaway. Subalit sa ngayon, pinagtutulungan ka nila. 100
Ang Kabuuan ng Takot at Paghanga taong walang Diyos ang nagsasabing, "Sipain siya habang siya'y nakahandusay! Maraming mga Lapastanganin siya. Nais naming makita ang Sion na gumagapang sa putik." Ang mga namumusong ito kung ano ang iniisip at gagawin ng Diyos. Hindi nila alam na sa ganitong paraan nalilikha ang bayan ng Diyos, na sila'y tulad ng trigong tinatahipan ng ipa, tulad ng gintong pinadadalisay sa apoy." (talata 10-12) Gustong-gusto ko ang pangako sa mensaheng ito. Kung ikaw ay bagsak at tila ang iyong mga kaaway ay papalapit upang tapusin ka na, kumikilos ang Diyos, dinadalisay ka bilang ginto. Ginagamit ng Diyos ang paghihirap bilang isang paraan upang maging malinis, katangi-tangi at matatag ang Kanyang bayan. Minsan, kapag pinupuna ng media o ng mga tao ang mga Kristiyano, maaaring mayroong bahid ng katotohanan sa kanilang sinasabi. Dapat nating harapin ang mga punang ito nang may kababaang-loob at suriin kung may katotohanan sa mga ito. Kung may nagsasabing tayo ay marahas, mapanghusga, salat sa pagmamahal, sa halip na tutulan ang mga ganitong puna, dapat nating tingnan ang ating mga sarili sa liwanag ng Salita ng Diyos. Dapat din nating itama ang ating mga sarili at humingi ng paumanhin kung kinakailangan. Mayroon din namang mga napakasamang akusasyon ang ating kaaway, ang diyablo. May panahon na ang mga atake 101
ay sadyang lumalayo sa katotohanan, tulad nang ang ating Panginoon ay nilapastangan. Sa ibang pagkakataon naman ang mga atake niya ay tigib ng kasamaan, katulad nang ang mga anak ng Diyos ay sinabihang itanggi ang kanilang Panginoon o sila ay pagpapapatayin (alalahanin ang Inquisition* dito). Hindi dapat makipag-areglo sa mga pagsalakay na ito. Sa halip ay dapat itong mapagtagumpayan sa pamamagitan ng matapang na pagpapahayag ng katotohanan at katapatan ng Diyos. Makikita natin ito sa aklat ng Pahayag: "At siya'y kanilang dinaig dahil sa dugo ng Cordero, at dahil sa salita ng kanilang patotoo, at hindi nila inibig ang kanilang buhay hanggang sa kamatayan. Handa silang mamatay para kay Cristo." (Pahayag 12:11) Habang binabasa ko ang Mikas 4:13, tila narinig kong humiyaw ang Diyos, "Tama na! Akala ninyo'y nawasak na ninyo ang mga tao Ko, ngunit hindi. Sa halip ay naihanda ninyo sila!" Halimbawa natin ang Israel. Nang maligaw ang mga Israelita, nakipagdigma ang mga kaaway laban sa kanila, at ang paghihirap na ito ay naging sanhi ng pagdalisay sa kanilang buhay. At nang iniisip na ng mga kaaway na naisahan nila ang Israel, inihayag ng Diyos ang naganap sa Kanyang bayan - na sila ay nabago at naging matagumpay. 102
Ang Kabuuan ng Takot at Paghanga IPINAGKANULO NG KAABALAHAN Kaya paano natin sisimulan ang nagpapalakas na pagsasanay (strength training)? Magsisimula tayo sa isang tapat na pagsukat ng ating panlahatan at indibiduwal na espirituwal na kundisyon. Ang terminong 'sobrang payat na mataba' ay tila magaang pang paglalarawan kung ihahambing sa mga salita ng Tagapagsanay nating si Hesus. Nabasa na ba ninyo ang Kanyang mga pagsusuri mula sa aklat ng Pahayag? Dalawa lang sa pitong simbahan ang nakapasa sa mahigpit Niyang pagsubok sa kanilang kalakasan. Narito ang dalawang pagsusuri ng mga hindi nakapasa: "Nalalaman ko ang iyong mga gawa, na ikaw ay kilala sa iyong lakas at sigla, subalit ikaw ay patay na, totoong patay na." "Bumangon ka! Huminga ka nang malalim! Baka may kaunti pang buhay sa iyo. Subalit hindi ko ito malalaman sa pamamagitan ng pagtingin sa iyong kaabalahan. Hindi mo natapos ang gawain ng Diyos. Ang kundisyon mo ay desperado. Alalahanin mo ang kaloob na minsang nailagay sa iyong kamay. Ang Mensaheng narinig mo sa iyong tainga-dinggin mong muli at manumbalik ka sa Diyos." (Pahayag 3:1-3) Kung paanong pinababa ang aking pisikal na lakas ng aking kaabalahang pisikal, gayundin naman ang maraming gawa sa espirituwal ay hindi nagpapataas ng aking espirituwal na lakas. 103
Ginugulo tayo at inuubos ang ating lakas ng sobrang kaabalahan. Sinuri muli ni Hesus ang pagsulong ng simbahan: Kilala kita loob at labas, at hindi ako nalulugod. Hindi ka malamig, hindi ka rin mainit. Mainam pa na ikaw ay malamig o mainit! Maligamgam ka, walang pagbabago. Nakakasuka ka. Ipinagyayabang mo, mayaman ako, matagumpay, wala akong kailangan sa kahit kanino. Ang hindi mo nalalaman, ikaw ay aba, bulag, dukha at hubad." (Pahayag 3:15-17) Ano ito? Tinatawag ng Diyos ang mga taong nakatira sa mga bahay na walang tahanan at ang mga mayayaman na wala sa kundisyon at walang pag-unlad. Nakita ng mga tao ang kanilang mga sarili sa isang paraan, subalit ginulat sila ni Hesus sa paghahayag ng kanilang tunay na kalagayan. Bakit kaya naging masakit magsalita ang ating Butihing Pastol? Siya mismo ang sumagot ng tanong na ito: "Ang lahat kong iniibig, ay aking pinagsusulit, sinasaway, itinutuwid at ginagabayan upang mabuhay kayo nang maayos. Tumayo ka, magbalik-loob at tumakbong palapit sa Diyos." (Pahayag 3:19) Matapat ang Panginoon tungkol sa ating espirituwal na kundisyon sapagkat mahal Niya tayo. Sinasanay Niya tayo upang mabuhay tayo sa pinakamataas na antas. Upang matupad ang pagbabagong ito, payag si Hesus na gulatin tayo tungo sa 104
Ang Kabuuan ng Takot at Paghanga totohanang pagkilos. Hindi kailangang tumugon tayo sa Kanyang utos nang may hiya, pagkatakot o pagkundena. Sa halip, tayo ay magbalik-loob at tumakbo nang matulin palapit sa Diyos. PAGBALANSE SA PASANIN Nabanggit ko sa mga naunang pahina na ang aking kaliwang balikat at tuhod ay nagpapahirap sa akin. Sa panahon ng pagsusuri sa akin, nalaman ko kung bakit. Sila ay napahirapan dahil sa aking bawat paglalakbay, binubuhat ko ang aking bag papasok sa eroplano gamit ang kaliwang bahagi ng aking katawan. Dahil sa pahinga, ang kaliwang balikat at tuhod ko ay gumaling, at kasama ang ehersisyo, ang kaliwang bahagi ko ay lumakas. Sa paggamit ng parehong bahagi ng aking katawan upang buhatin ang aking mga bag at laptop, naibalik ko sa wastong balanse ang aking katawan. Ilan sa atin ang may kasakitang espiritwal dahil sa humihila tayo ng bagahe na gamit lang natin ang isang bahagi ng katawan sa pagbuhat nito? Nakikita dito ang pangangailangan, mapa- lalaki o mapa-babae, na parehong bahagi ng katawan ni Cristo, ang kailangang magpasan ng bigat. Ngunit ipinapakita rin kung paano tayo bilang indibidwal ay dapat na palakasin natin ang ating buong pagkatao - ang ating espiritu, isip at katawan. Panahon na upang itigil natin ang pag-aalaga sa mga lumang sugat at sumulong na kasama ang Diyos. 105
Sa Awit 144, ipinakita ng Diyos ang magandang larawan kapag ang mga anak na lalaki at anak na babae ay parehong nagbubuhat ng kanilang espiritwal na kabigatan. "Pagkat ang aming mga anak na lalaki ay magiging parang mga pananim na lumaki sa kanilang kabataan; at ang aming mga anak na babae ay parang mga panulok na bato na inanyuan ayon sa anyo ng isang palasyo." (Awit 144: 12, NKJV) Sabi sa The New Living Translation, na isinalin sa Filipino, "Harinawang ang aming mga anak na lalaki ay umunlad sa kanilang kabataan." Pag-isipan ito: ang henerasyon ng mga anak na lalaki na lumalago, na nangangahulugang dumadami, umuunlad, nagiging kapaki-pakinabang at ipinagmamalaki ang kabutihan ng Diyos habang sila ay mga bata pa. Ibang-iba ito sa mga nakasanayan na nating asahan: mga kalalakihan sa kanilang kasibulan at edad na dalawampu at pataas na inaaksaya ang kanilang lakas at kasiglahan sa kanilang kabataan. Ang mga anak namang babae ay inilalarawan dito bilang mga poste. Hinanap ko ang kahulugan ng poste at natuklasan ko na mayroon itong dalawang importanteng kahulugan: ang una ay naglalarawan ng tulong o suporta, tulad ng haligi, tungkod, tukod, o suhay. Ang pangalawang kahulugan ng poste ay " lider o pinuno." Sa ilalim ng pangngalan ito ay natagpuan ko ang kaparehong mga salita na nakasulat sa itaas. 106
Ang Kabuuan ng Takot at Paghanga Naniniwala ako na nagbibigay ang Diyos ng arkitekturang larawan ng Kanyang tahanan sa talatang ito. Handa ba tayong mga kababaihan na magamit nang higit sa pagiging dekorasyon? Handa ba nating tukuran ang bubong ng bahay ng Diyos? Dito ay ibinabalik tayo sa isyu ng kalakasan at ang pagsasanay na kinakailangan upang makamit ito. "Tumakbo upang manalo. Lahat ng mahusay na atleta ay nagsasanay. Ginagawa nila ito para sa gintong medalya na sa pagdaan ng panahon ay nawawalan ng kinang at kumukupas. Hinahangad mo ang ginto na mananatili magpakailan pa man." "Hindi ko alam sa inyo, ngunit ako ay tumatakbo nang	matindi	upang	makarating	sa	dulo	(finish	line). Ibinibigay ko lahat ng makakaya ko. Hindi ako nagpapabaya! Nananatili akong alerto at nasa pinakamataas na estado. Hindi ako magpapahuli na umiidlip, nagbibigay-hamon sa iba ngunit ako mismo ay sumasablay." (1 Corinto 9: 24-27) PAGSASANTABI NG MGA DATING LIMITASYON Hindi kailanman ako naging mabuting atleta. Sa mataas na paaralan, lumangoy ako sa koponan ng paglangoy dahil hilig ko ang tubig, lasagna at ang pagtulog sa ibang bahay; ngunit hindi ako lumangoy upang magwagi. Lumangoy lang ako upang makatapos. Kuntento na ako sa pangatlo o pang-apat na puwesto. Ayoko lang maging kulelat. Kinasusuklaman ko ang mga 107
paligsahan sa paglangoy na nagkakasakit ako bago ang araw ng kumpetisyon. Sasabihin ko sa aking sarili, "Basta galingan mo lang lumangoy nang isang minuto, at di mo namamalayan, tapos na. At makababalik ka na sa iyong mga kaibigan." Nakalulungkot, na hindi ko naisip noon na kailangan ako ng aking koponan. Sarili ko lang ang aking inisip - ang takot ko, ang kakulangan ko ng gana. Dahil hindi ko kailanman naisip ang mga kasama ko sa koponan, hindi ako naging masigasig. Hindi ko inasahang manalo, kaya hindi nga ako nanalo. Hindi ako kapakinabangan sa aking koponan. Ako ay sagabal. Sa pagbabalik-tanaw, naniniwala ako na mas takot akong manalo kaysa matalo. Kung nagpakahusay ako, kakailanganin kong maging laging mahusay. Hindi ako handang gawin ang lahat para doon. Natatakot din ako na kung ibigay ko ang lahat at ito ay kulang pa rin, magiging napakasakit nito, kaya ibinigay ko lang ang 70 hanggang 80 porsyentong sigasig at wala na. Hindi ko talaga alam kung bakit ako naging ganoon, ngunit alam ko na ngayon na ang kawalang-pagpapahalaga ay hindi na katanggap-tanggap sa akin - lalo na ang kawalan ng pagpapahalaga sa mga espirituwal na bagay. Nang magising ako sa katotohanan, na ang buhay ko ay hindi lang kasangkot ang ako at akin, nagsimula kong itulak at puwersahin ang aking sarili laban sa lahat ng aking dating mga limitasyon. Upang bumangon ang babaeng leon sa loob mo, gayundin ang dapat mong gawin. Maaari kang mabigo sa mga una mong 108
Ang Kabuuan ng Takot at Paghanga pagtatangka upang magpalakas, ngunit tandaan mong bahagi 'yan ng proseso ng pag-aaral. Wala akong alam na nakaperpekto ng isang dakilang gawa sa unang pagkakataon lang. Ang sabi sa 2 Pedro 3:1, 7: "Panatilihing nakatutok ang iyong isipan at walang gumagambala... Ang Diyos ay handang mangusap na muli, handang magbigay ng hudyat." Pansining ikaw ang may pananagutan na panatilihing nakatutok ang iyong isipan at atensyon. Bawat araw, ikaw ang may kapangyarihang pumili na maging nakatutok at nakapokus o maging mahina at magulo ang isipan. Panahon na upang maging ganap na nakahanda, sapagkat ang ating Diyos ay handang-handa na. Nakaposisiyon na Siya upang ituwid ang anumang mali sa mundong ito. Siya ang may kakayanang tiyakin ang tagumpay. Kapag nagbigay na ng hudyat ang ating Kataas-taasang Diyos, ikaw ba, tulad ng babaeng leon, ay magiging malakas at handang sumagpang? Payagan mo ang Banal na Espiritu na suriin ang iyong lakas sa liwanag ng Salita ng Diyos. Hayaan mo ang paghihirap na maging sesyon ng pagsasanay, sapagkat batid mo na mula roon, maaari kang bumangon na walang pagkatalo. Hayaan mo na ang bigat ng Salita ng Diyos at ang pagpapahinahon at pagsasanay na mula sa Banal na Espiritu ang magpasigla at magpalakas ng mahihina o sugatang mga bahagi ng iyong buhay. Ilipat mo ang iyong tingin mula sa iyong panglabas na anyo sa kung 109
sino ka sa iyong espiritu. Higit sa lahat, huwag mong katakutan ang iyong lakas. Tulad ng babaeng leon, luwalhatiin mo ang Diyos sa pamamagitan ng iyong lakas. Alalahanin mo, sa mga sitwasyong ang mundo ay puno ng takot at nagtataka kung ano na ang nangyayari, ang Diyos ng kalangitan at kalupaan, ang Manlilikha ng lahat, ay tinatawag ka upang ipamalas ang Kanyang nakamamanghang gawa sa pamamagitan ng iyong mataaas na pamumuhay. Pinaniniwalaan mo ba ito? Ano ang mayroon sa iyong buhay na nakapupukaw ng himala? Nakaririnig ka ba sa pamamagitan ng iyong puso? Alam mo ba kung paano mag-plano at humanap ng mahusay na pamamaraan? Ikaw ba ay may angking galing at malikhain? Ina ka ba o guro? Maaari ka bang magplano ng seminar o ng muling pagsasama-sama ng pamilya (o reunion)? Kaya mo bang ibahin ang anyo ng isang silid mula sa pagiging magulo at makalat tungo sa pagiging maayos at maganda? O isa ka pa lang pahina na naghihintay na isulat? Wala sa ating tunay na makakasumpong ng kaganapan hanggang hindi natin nakikita ang ating lugar bilang taong nagpapahiram ng lakas sa marami. Kaibig-ibig na kapatid na babaeng leon, kailangan namin ang iyong walang takot na kalakasan. Ito ang tunay na kamangha-manghang kagandahan. 110
5 ANG KALAKASAN AY PARA SA PAGLILINGKOD Sikapin nating lahat na itaguyod ang kapakanan ng ating kapwa para sa ikalalakas ng kanyang pananampalataya. ROMA 15:2 M ay mabagsik na katahimikan sa mundo ng mga babaeng leon na bihirang naoobserbahan maliban kung tayo ay nasa kagubatan. Napaalalahanan ako tungkol dito habang pinanood ko ang dokumentaryo na nagtatatampok ng panimula at muling pananahan (resettlement) ng mga maninilang pusa sa rehiyon ng Timog Africa. Sa simula ng programa, isinalaysay ng komentarista ang kuwento ng dalawang grupo ng mga leon habang sila ay ipinapasok sa isang naka-reserbang parke. Ang unang grupo ay binubuo ng dalawang babaeng leon at isang batang leon. Ang tatlong leon ay dating naninirahan sa isang maliit at saradong lugar na pansamantalang nakakabit sa malawak na paligid na may de-kuryenteng bakod sa gilid ng naturang parke.
Binalumbon pabalik ng mga guwadiya ang isang bahagi ng bakod, na nagbukas para sa mga leon ng isang mas malawak, di pamilyar, at di pa nagagalugad na lupain. Natakot sa biglang pagbukas nito, hindi sigurado ang tatlong leon kung ano ang kanilang gagawin. Inasahan na ng mga bantay ang ganitong reaksiyon, kaya umisip sila ng mahusay na paraan kung paano mahihikayat ang mga batang leon na tumawid patungo sa bagong bukas na teritoryo. Nagpasiya silang huwag pakainin ang mga leon sa loob ng ilang araw upang ang kanilang gutom ang magtulak sa kanilang lumabas sa pagkakakulong at pumunta sa bago nilang tirahan na may pangako ng isang sariwang makakain. Pinanood kong mabuti habang ibinababa ng mga park ranger ang patay na lalaking usa mula sa likod ng kanilang truck. Inilagay nila ito sa isang maliit na lugar sa loob ng bagong bahay ng mga leon. Seryosong pinagmasdan ng mga leon ang mga kaganapan at itinaas ang kanilang mga ulo nang maamoy ang patay na hayop. Kahit na gutom ang mga batang leon na ito, maingat pa rin sila. Hindi aalis ang lalaking leon sa kanyang ligtas na lugar sa gubat ng Africa. Habang siya ay nanonood, ang dalawang babaeng leon ay lumapit sa bukana ng bakod, nagkakasalubungan sa kanilang pabalik-balik na paglalakad. Animo'y ibinabalik nila sa kanilang alaala ang de-kuryenteng bakod kung saan ito ay dating nakatayo. Sabay nilang nilanghap ang hangin, inamoy 112
Ang Kalakasan ay Para sa Paglilingkod ang lupa, at umatras sa may likod ng bakod, upang bumalik lang at huminto sa may bukana. Tila pinag-iisipan nila kung ano ang nangyari. Bakit bigla na lang may bukasan sa harap nila. Ito ba ay isang bitag? Sa wakas, ang isa sa mga babaeng leon ay pumasok sa loob. Nangibabaw ang kanyang gutom kaysa sa kanyang pag- aalinlangan. Matapang niyang tinawid ang linya at nilapitan ang patay na usa. Sa kalagitnaan, nilingon niya ang kapatid na babaeng leon, na tila inaanyayahan itong samahan siya sa kabila ng bakod. Ang pangalawang babaeng leon ay nanatiling matatag ng ilang sandali at pagkatapos ay sumunod na rin sa kanyang kapatid. Magkasama nilang inikutan at inamoy ang patay na usa, sinisiguradong ang lahat ay maayos. Subalit nanatiling nasa likuran ang lalaking leon, habang pinanonood niya ang mga babaeng leon na tumikim. Ang patay na usa ay malasa at sariwa ang karne, subalit sa halip na magpakasaya sa kanilang pagkain, may ginawa silang kakaiba. Sinunggaban ng mga babaeng leon ang usa sa leeg at paa at sabay nilang kinaladkad ang patay na hayop sa kanilang lugar upang magkaroon din ng kanyang bahagi ang lalaking leon na kasama nila. Napahinto ako at nag-isip dahil sa kanilang ginawa. Napahanga ako sa pag-alala nila sa nag- aalangang leon. Aking naibigan na hindi sila nagpakasaya nang hindi kasama ang leon. Napakainam kapag alam itong gawin ng kababaihan. 113
ANG PAGTULONG SA MGA NASISIRAAN NG LOOB Hahayaan ba nating mangusap sa atin, pukawin ang ating mga pagkilos, pakikipagtulungan, at mga pagtugon ng marangal na halimbawa ng ating mga kapatid na babaeng leon? Tayo ba ang tipo ng mga babae na magbibigay ng oras at lakas upang ibalik ang kabutihan na nakita natin sa bagong bukas na larangang itinatakda ng Diyos para sa kanyang mga anak na babae? Oo, nauunawaan ko na ang pagtalikod o ang paghihintay sa iba ay magpapabagal sa iyo, subalit sa simula lang ito. Ang kusang pag-aalay ng kabutihan, kagandahang-loob at karunungan ay laging magwawagi sa katapusan. Kapag ang Diyos ay nag- umpisang huminga ng bagong buhay at kalayaan sa kanyang mga tao, niyayakap ito nang may tuwa at pag-asa ng ilan sa atin. Nag-aalangan ang iba, hinihintay na makita kung ano pa ang mangyayari. Ang iba naman ay tinatanggihan ito. Umaasa ako at nananalangin na ang lahat ng babaeng anak ng Diyos ay babangon at papasok sa kalayaan at hangarin na Kanyang inilalagay sa harapan natin. At ang mga higit na malakas, malaya at matatag sa katotohanan ay lilingon at tutulungang sumulong ang mga humihinto sa bukana. Naibigan ko ang pagkakahayag nito sa Roma 15. "Tayong malalakas sa pananampalataya, tulungan natin ang mga mahihina sa pananampalataya. Huwag ang pansariling kasiyahan lang ang ating iisipin. Sikapin nating lahat na itaguyod ang kapakanan ng 114
Ang Kalakasan ay Para sa Paglilingkod ating kapwa. Ang kalakasan ay para sa paglilingkod, hindi para sa pansariling karangalan." ( Roma 15:1-2 ) Ang malalakas at may kakayahan ay inaatasang gumawa ng hakbang upang makatulong sa mga pinanghinaan ng loob, akayin ang mga humihinto, nag-aalinlangan, nag-uurong-sulong at nanghihina ang kanilang mga paninindigan. Nais kong makita ang mga pagbabagong nagaganap. Napakaraming kababaihan, bata at matanda, na sa pakiramdam nila ay may bagay na mas malaki sa loob ng kanilang katauhan. Nais nilang sumulong at sakupin ang lugar na pumapaligid sa kanila ngayon. Nakatayo sila sa bukana, tumitingin patungo sa ilang kung saan tinatawag sila ng Diyos upang pumasok, ngunit sila ay nag-aalangan. Hindi pa katagalan ang lumipas, isang masigasig na kabataang babae ang lumapit sa akin matapos ang isang pagpupulong. Ang makadiyos na pangarap sa kanyang kalooban ay napakatindi subalit ang aming hindi inaasahang pagtatagpo ay di nakapagbigay sa kanya ng sapat na panahon upang maibahagi niya ang lahat ng nais niyang sabihin. Dahil dito, umuwi siya at maingat na sumulat at nagpadala ng e-mail sa akin na naglalaman ng lahat ng kanyang nararamdaman. Pagkatapos niyang ipadala ang e-mail sa akin ay umamin siyang nakaramdam siya ng hiya. Tiniyak ko sa kanyang hindi siya dapat mahiya, sapagkat nauunawaan ko ang kanyang pag-aalala. Habang binabasa ko ang kanyang e-mail, nagulat ako sa kung paanong ang kanyang 115
mga salita ay inilalarawan ang mga sarili kong pakiramdam nang ako ay dumaan sa ganoon ding panahon ng pagbabago. Madalas na sapat nang malaman na may ibang nakatawid na ng tulay bago pa tayo at maingat na nahanap ang kanilang daan papunta sa kabila. Minsan ang mga pinanghihinaan ng loob ay kailangan lang ng paglingon mula sa isang kapatid na babae na ligtas nang nakarating doon. Sapat na ang ganitong paglingon upang maipabatid na, " Kapatid, narito na ako, at hindi lang maayos ang lahat...ang lahat ay mabuti!" ANG PAGBUHAT NG KABIGATAN NG RELIHIYON Dahil sa hindi tamang paglakad, pinanghihinaan ng loob ang ibang mga kababaihan. Kahit parami na nang parami ang nakakatuklas ng kalayaan na ibinibigay ng Diyos para sa kanila, ang iba ay natatalisod pa rin sa bigat ng relihiyon. Nito lang huling dekada na ang kababaihan ay naanyayahan na magsalita sa magkahalong kasarian na pagpupulong. Maraming mga babae at mga simbahan ang patuloy na nahihirapang tanggapin ang ganitong kalayaan. Ito ay totoong-totoo maging para sa akin. Wala akong takot sa pakikipag-usap sa mga anak na babae ng Diyos, subalit kapag nagdagdag na ng ilang lalaki sa grupo, tiyak na ako ay mag-uumpisa nang pagpawisan. Kabado at takot na magkamali, kung ano-ano ang nagawa ko hanggang ang pastor na nag-anyaya sa akin at ang isa sa mga walang takot kong kaibigang babae ay nagsabing magtigil ako. "Bakit ba hindi ka 116
Ang Kalakasan ay Para sa Paglilingkod kumilos nang pareho sa harap ng mga kalalakihan tulad nang sa harap ng mga kababaihan?"ang kanilang paghamon. Makatotohanan ang aking sagot, "hindi ko rin talaga alam..." "Kung gayon, maaari bang alamin mo kung bakit? Kailangan ka nang tumigil sa pagbabantulot!" Tinamaan ako ng mga salita nila. Naniniwala ako na upang maging malusog ang mga simbahan, kailangan nito ang boses ng parehong kasarian. Ang aking pagdadalawang-isip ay pilit na minamaliit ang paniniwalang ito! Hindi ko itinataas nang malakas ang aking tinig. Ang totoo, halos humingi ako ng paumanhin sa harap ng mga kalalakihan - hindi dahil sa Salita ng Diyos kundi dahil sa aking kasarian. Nang maipaalam sa akin ang aking pagdadalawang-isip, nagsimula akong kumilos upang ito ay pagtagumpayan. Mas gusto ko pa ring magsalita sa mga kababaihan, subalit hindi na ako humihingi ng paumanhin kapag naaatasan akong magsalita sa mga kalalakihan. Sa aking karanasan, kung hiniling kang magsalita ng isang lalaki, nais niyang ibigay mo ang lahat ng iyong makakaya. Alam mong kasama mo ang mga tunay na kaibigan kung ikaw ay kanilang itinataas, hinihikayat, itinatama, at pagkatapos ay tinutulungan ka nilang magpatuloy. Nakalulungkot, ngunit higit pa sa madalas, ang kabaligtaran ang nangyayari. 117
"Sa halip na ibigay sa iyo ang mga batas ng Diyos bilang pagkain at inumin upang magpiyesta ka sa Kanyang harapan, ibinalot nila ang mga regulasyon sa ilang mabigat na bungkos at ipinapasan sa iyo at nagmistula ka namang kalabaw. Tila ba sila ay nasisiyahang pagmasdan ka habang ikaw ay sumusuray dahil sa bigat ng iyong dala, at ni wala silang balak na mag-alok man lamang ng tulong." (Mateo 23:4) Ang mga relihiyosong pinuno noong panahon ni Cristo ay natutuwa kapag nakikita nilang nagdurusa ang iba sa ilalim ng mga regulasyon. Bakit, sa palagay mo, ay ganito ang nadarama nila? Ang tingin ko ay dahil naiaangat nila ang kanilang sarili kapag nakikita nilang naghihirap ang iba sa pagsunod sa mga batas na ginawa nila. Sa tingin nila'y matuwid sila at mas malapit sa Diyos. Nagpapahayag ng mahalagang punto ang Mateo 23:4. Ang batas ng Diyos ay dapat na isang marangya at masayang handaan, hindi isang mabigat na pasanin. Nagbibigay ng lakas ang pagkain, subalit inuubos ito ng mabigat na trabaho. Tinawag tayo upang maging kinatawan ng Diyos - kung ano ang ginagawa Niya at lahat ng maiaalay Niya - bilang isang malaking handaan upang pagsaluhan ng lahat. Dapat nating paglingkuran ang iba mula sa kasaganaan ng kabutihan ng Diyos. May mga pagkakataon na kakailanganin nating alisin ang mga pabigat ng relihiyon na ipinatong sa mga anak na lalaki at babae ng Diyos. 118
Ang Kalakasan ay Para sa Paglilingkod Marahil ay iniisip mo, ibig mo bang sabihin maaari akong magministeryo bilang lalaki o babaeng wala pang asawa? Oo! Itapon na natin ang kaisipang nagsasabi na kailangang mag- asawa ka muna upang makapagministeryo sa katawan ng Diyos. Walang asawa si Pablo. Alisin na rin natin ang kaisipang ang mga kababaihan ay mapagkakatiwalaang magturo ng mga bata ngunit hindi ng mga may edad na. (Hindi ba higit na dapat tayong mag-alala kung sino ang kasama ng ating mga maliliit na anak?) Maaari rin ba nating ibasura na ang ideyang nagsasabi na kailangan muna tayong maging perpekto bago tayo maiposisyon sa pangangaral ng mga pangako ng Diyos? Walang sinuman ang perpekto, at ang ating pagpipilit sa pagkukunwaring ito ay ginagawang nakakasuka ang mundong nakapaligid sa atin. Tanggalin na ang mga maskara. Ating aminin ang lahat ng ating pagkakamali, matuto mula sa mga ito, sumulong, at itanghal si Hesus. Payag ba tayong gamitin ang ating kalayaan upang iangat ang bigat na ipinapasan ng relihiyon sa maraming tao? Kapag tinatawag tayo ng Diyos na gumawa ng isang bagong bagay - tumahak sa bagong landas o dumaan sa mga hindi pamilyar na lugar - madali tayong matalisod at mabuwal. Maraming pag- unlad na nagawa ang simbahan sa nakaraang sampung taon at ito ay nakatutuwa, subalit hindi lahat ay nakasasabay. Gayunman, kumikilos ang Diyos, nagbubukas ng mga dating saradong pintuan at lumilikha ng kagutuman sa puso ng mga tao upang mapagtagumpayan ang kanilang mga takot. 119
Kamakailan lang ay nakatanggap ako ng e-mail mula sa isang babaeng nakarinig ng aking pangangaral, tatlo o apat na taon na ang nakalilipas, na ang mga ginawang banal at itinalagang mga babae ay dapat na magkaroon ng boses sa tahanan ng Diyos. Sa umpisa, ay naalarma siya sa konseptong ito ay taliwas sa lahat ng kanyang natutuhan. Umalis siyang naguguluhan at ligalig dahil sa mga nasabi ko. Lumipas ang panahon, at sa kanyang pag-aaral at pagdarasal, nagsimulang kumpirmahin sa kanya ng Diyos ang aking ipinangaral. Sa puntong iyon, nabatid niya na ang ligalig na kanyang nadama nang marinig niya akong magsalita ay nagmula sa Diyos. Nagsisimula nang mangusap ang Diyos sa kanya tungkol sa isyung ito. Ang mga salitang nasambit ko ilang taon na ang nakaraan ay kumilos bilang binhi sa buhay ng babaeng ito na ngayon lang sumisibol upang mamunga. Inutusan tayong magsiwalat ng katotohanan ng may pag- ibig at mamuhay sa paraang maaakit ang iba na maglakbay kasama natin. Hindi natin dapat iwanan ang mga mahihina at nagugutom. Sa Ezekiel 19:2 ay ganito ang sinasabi: "Sino ang iyong ina? Isang babaeng leon sa gitna ng mga lalaking leon!" (NLT) Nang una kong nabasa ito, naisip ko, Ano ang ibig sabihin nito? Upang magkaroon ng kamalayan, minabuti kong suriin ang konteksto ng Ezekiel 19. Nagbigay-larawan ito sa isang babaeng leon na nagpapalaki ng kanyang dalawang batang anak upang maging malalakas at makapangyarihang mga leon. Inisip ko, nais 120
Ang Kalakasan ay Para sa Paglilingkod kong maging isang babaeng leon sa gitna ng mga leon! Sino ang hindi magnanais na maging ganitong uri ng babae na ang buhay ay may kapangyarihang makapagpalaki ng malalakas na mga anak na babae at lalaki? Karangalan ko ang tanggapin sa mundo ng maraming kababaihan, ngunit nais ko ring maging mahalaga sa mga kalalakihan sa aking buhay. Nais kong makatulong sa mga natatakot, mahihina at mga nahihirapan. At alam mo ba? Ikaw din sana. Hinabi ng Diyos sa puso ng Kanyang mga anak na babae ang pagnanais na makatulong sa iba. PAG-ASA PARA SA MGA WALANG PAG-ASA Minsan, ang pagtulong sa nanghihina ay kasing simple lang ng pag-aabot ng pag-asa. Kamakailan sa isang paglalakbay sa Cambodia kasama ang Life Outreach, nilibot ko ang mga kalye sa gabi, at kinausap ang mga babaeng nabitag ng prostitusyon. Sila ay guwardiyado at halos mapangutya sa kanilang pakikipag- ugnayan sa akin. Ang mapanghamak na pangyayaring ito ay nauulit kahit ang aking lapitan ay indibiduwal o grupo. Isang tanong isang sagot lang kami at pagkatapos sila ay ngumingisi sa kanilang mga sarili. Sigurado akong nagtataka sila kung bakit ang isang Amerikana na nasa katanghaliang gulang ay kinakausap sila. Subalit sa pagpapatuloy ng usapan, tinanong ko sila tungkol sa kanilang mga pangarap. "Ano ang nais mo sa iyong buhay? Kung paano at kung magiging ano ka, ano kaya ang itsura nito?" Walang sablay, nakita ko ang kanilang mga mukha na nagbabago sa paanyayang 121
mangarap at pag-asang ang kanilang buhay ay maaaring bumuti. Sa gitna ng bangungot, may tao nga bang nanghihikayat pa sa kanilang mangarap? Bigla akong may mga sagot sa kanila na kasingbilis ng pagkakahatid sa akin ng aking tagapagsalin. " Nais kong mag-ayos ng buhok!" " Nais kong magkaroon ng sariling restawran." " Nais kong magkaroon ng sarili kong puwesto sa palengke at magbenta ng magagandang mga bagay." " Nais ko ng kahit anong trabaho na hindi ako babastusin ng mga tao." " Nais kong kumita ng sapat na pera upang maipadala sa aking pamilya." Ayaw huminto sa pagsasalita ng mga kabataang babae. Nawala ang kanilang mapanuksong anyo at sa isang iglap, muli silang nagmukhang mga dalaginding. Alam ng mga kabataang babaeng ito kung ano ang gusto nila, kung mayroon lang bukas na pinto ang kanilang kulungan! Kapag posible, nag-aalok kami ng tulong na makatakas sila sa kanilang bilangguan, at may ilang tumanggap ng aming alok na tulong. Subalit iyon lang napagtatagumpayan ang kanilang kahihiyan ang nakakapagpatuloy. Ang kasalanan at kahihiyan ang bumihag sa mga kabataang babaeng ito, gayundin sa kanilang mga bugaw. 122
Ang Kalakasan ay Para sa Paglilingkod Sa mga desperadong situwasyon na tulad nito, ang mangarap at alamin ang gusto mo ay hindi sapat. Sa karamihan ng mga kaso, ang isang taong nakulong at masyadong nabigo ay nagtatago sa loob ng bakod kahit bukas na bukas na ang pintuan. Kung kaya't bukod sa alok na tulong na makawala sa prostitusyon ang mga babaeng ito, nagpadama kami ng kabutihan sa kanila. Ipinakilala namin sila kay Hesus. Sinabi namin sa kanila na Siya ay nasa tabi nila, at Siya lang ang tunay na pag-asa ng mga walang pag-asa. Kung gusto nilang anyayahan Siya sa kanilang mga puso at buhay, ito ay desisyon na nila. Ikaw at ako ay maaaring lumakad kaagapay ng iba at hikayatin silang sumulong, subalit ang huling pagpili ay sa kanila. ANG KATOTOHANAN TUNGKOL SA BABAENG LEON Balikan natin sandali ang mga babaeng leon na ipinakita sa dokumentaryong binaggit ko sa simula ng kabanatang ito. Bakit nila dinala ang patay na usa pabalik upang kainin ng lalaking leon? Siguradong may iba silang maaaring gawin. Hindi magandang tingnan na hinihila ang malaking patay na usa pabalik sa binakurang lugar upang makasama ang leon sa pagpipista. Ang mas madaling gawin ay ang kumain sila hanggang sila ay mabusog, pagkatapos ay iwanan ang kanilang natira upang kainin ng leon anumang oras niya gustuhing lumabas. O maaari ring kumain sila hanggang sa mabusog at pagkatapos ay dalhin sa kanya ang natira. Higit na madali sana na dalhin ang ilang 123
bahagi lang ng usa kaysa ang buong patay na usa. Ang ikinilos nila ay tila kabaligtaran ng ating inaasahan, lalo na patungkol sa batas ng kagubatan. Kung ang kaharian ng mga hayop ay ayon sa prinsipyong 'matira ang matibay', bakit ang mga babaeng leong ito ay labis na mapagbigay samantalang ang pamamahagi sa gutom na lalaking leon ay mangangahulugan ng mas kaunting pagkain para sa kanila. Maaaring may alam ang mga babaeng leon na nakalimutan natin. Kahit sila ay bata at di pa ganap ang pag-iisip, natural na naiintindihan nila na ang kinabukasan at ang kaligtasan ng buhay ng kanilang mga anak ay nakasalalay sa kung paano ang pagtrato nila sa lalaking leon. Pinili nilang kumilos sa paraang maaalala ng leon sa hinaharap na panahon ng kalakasan. Pinarangalan nila ang magiging makapangyarihang leon, at hindi nila pinansin ang kasalukuyang tayo niya na natatakot sa talahiban. Darating ang araw, kung kailan siya ay lubusang lumaki at walang takot, maaalala niya na dinalhan siya ng pagkain ng mga babaeng leon noong siya ay bata pa at takot na angkinin ang nararapat na sa kanya. Sa araw na iyon, malalaman niyang mapagkakatiwalaan sila at maaaring mabuhay kasama sila. Ang mga likas na ugali ng mga babaeng leon ang magtataguyod sa angkan at makukuha ang kanyang pagmamahal. Ilan ba sa atin ang may ganitong pag-uugali? O, mas mabuti pa, ganito ba ang aking pag-uugali? 124
Ang Kalakasan ay Para sa Paglilingkod O, may ginagawa ba tayong hindi gaanong marangal na pamumuhay? Ang atin bang pag-uugali ay, "Hoy, kawawa ka naman diyan. May magandang nangyayari sa akin dito. Naghahanda ang Diyos ng selebrasyon para sa mga anak Niyang babae. Kung ayaw mong sumali, diyan ka sa kulungan mo at manatili kang ganyan!" Matalino ang taong batid ang ganitong katotohanan: Ang pagkuha ng kaunti ngayon ay hindi nangangahulugang kaunti rin ang tatanggapin sa darating na panahon. Ang mga gawang marangal ay di mawawalan ng saysay. Biniyayaan tayo ng kalakasan para sa paglilingkod, hindi upang ipakita ang posisyon. (Roma 15:2) Gaano karaming problema ang maiiwasan sana sa buong mundo kung alam lamang ng bawat isa at sinusunod ang prinsipyong ito? Ano kaya ang mangyayari kung alam natin na ang ating lakas ay ibinigay upang mapaglingkuran ang mga mahina, takot o mahiyain? Ang lahat ay magiging mabuti! Naniniwala ako na sa katapusan ng buhay na ito ay nais nating marinig si Hesus na magsabing, " Magaling, mabuti at tapat na lingkod." BUMANGON PARA SA NAPAKAHUSAY NA PAGLILINGKOD Maraming gamit ang salitang paglilingkod. Pareho itong pandiwa at pangngalan. Bilang pandiwa, ito ay nangangahulugang " magkumpuni, itama, ayusin, suriin." Ginawan tayo ni Hesus ng mahusay na "serbisyo o paglilingkod" sa pamamagitan ng 125
Kanyang sakripisyo at ginawa tayong karapat-dapat na tumayo sa harap ng Banal na Diyos. Namumuhay tayo sa paraang naipapakita ang nagbibigay-buhay na paglilingkod. Siya ay winasak o binasag upang tayo ay umayos at mabuo. Ang pangngalang "serbisyo o paglilingkod" ay maaaring mangahulugang, "seremonya, ritwal, o sakramento." May mga pagkakataong ikinatatakot kong nalimutan na natin na ang layunin ng isang gawain sa simbahan ay upang matutunan kung paano maglingkod nang mabuti sa Diyos at sa isa't isa. Napakaraming Kristiyano ang nagtitipon-tipon nang may maling motibo. Pumupunta sila upang marinig kung paano sila mapagsisilbihan ng Diyos. Sana, tayo ay magtipon-tipon upang abutin ang mga nanghihina sa loob ng ating mga gusali at maging sa labas ng ating mga bahay-sambahan. Kasama ang pangako ng paglaya, pagpapala, at mga bagong pagkakataon na binubuksan para sa atin, tayo ay kumilos patungo sa mga bagay na maka-Diyos upang walang sinuman na maiwan. Gustung-gusto ko ang utos na ito: "Huwag kayong mag-isip ng mali tungkol sa amin na mga namumuno sa inyo. Kami ay mga lingkod ni Cristo, hindi mga panginoon. Kami ay gumagabay patungo sa mga natatanging lihim ng Diyos, hindi mga guwardiyang nag-iingat lang dito. Kailangan ng isang mabuting bantay na sila ay mga taong maaasahan at may ganap na kaalaman." (1 Corinto 4: 1-2) 126
Ang Kalakasan ay Para sa Paglilingkod Dapat tayong maging gabay, hindi mga guwardiya lang. Dapat tayong mag-anyaya ng iba sa loob ng kaharian at hindi sila panatilihin sa labas ng misteryo ng Diyos. Naatasan tayong maging mapagkakatiwalaang mga gabay na may ganap na kaalaman. Tiyakin nating huminto sa mga bukas na pintuang bigay ng Diyos para sa atin, kung kailangan, tayo ay bumalik, upang ang iba ay hindi maiwanan. Bilang isang anak na babae ng Kataas-taasan, ang iyong pagministeryo ay dapat na maging bukas-palad at marangal. Ang buhay ng Diyos ay nagpapalaya , samantalang ang batas ay nagbibigay ng kabigatan. Nakalaya ka na mula sa "mata sa mata at ngipin sa ngipin" na pananaw sa Kristiyanismo. Subalit napakarami pa rin ang mga bahagyang bulag at walang ngipin na umiikot-ikot sa katawan ni Cristo. Huwag kailanman kalimutan kung sino ka - malakas, marilag, walang takot at mabangis, nagbibigay ng proteksiyon, nagpapahinga at hindi nag-aalala. Paulit-ulit na ikinukumpara ng Diyos ang lakas ng kanyang mga maharlikang mga anak sa mga lalaking leon at babaing leon. "Ang bayang Israel ay parang leon sa kanyang higaan. Tulad ng babaeng leon, sino ang mangangahas na gumambala sa kanyang pagkahimlay." (Mga Bilang 24:9) Kung nakalimutan mo ang iyong mabangis at walang takot na katangian, ang lahat ng umaasa sa iyo para sa proteksiyon 127
at patnubay ay malalagay sa panganib. Ang katawan ni Cristo ay binubuo ng mararangal, at mahuhusay na tagapag-alaga na nagising at napagtanto na nagbukas ang Diyos ng isang malaking oportunidad sa harap natin. Mga mahal kong kapatid na babae, mga babaeng leon, at mga kaibigan... ninyong pumasok sa isang malawak at malayang pamumuhay. Hindi namin kayo ikinulong. Ang limitasyong inyong nadarama ay galing mismo sa inyo. Hindi limitado ang inyong buhay subalit namumuhay kayo sa isang limitadong paraan. Sinasabi ko ito sapagkat mahal ko kayo. Buksan ninyo ang inyong puso. Palawakin ninyo ang inyong mundo." "Gustong-gusto kong maranasan (2 Corinto 6:11-13) Naririnig ba ninyo ito? Inaanyayahan tayong pumasok sa malawak na espasyo ng Diyos. Ito ay isang pagtawag na mabuhay nang malawakan dito at ngayon. Hindi mo kailangang maghintay hanggang langit upang makita ang kapangyarihan ng langit na mapakawalan sa mundo. Hindi ka binabakuran o nililimitahan ng Diyos sa loob. Hindi lumabas ang mga babaeng leon sa kanilang lungga hanggang ang kanilang gutom ay lumampas sa kagustuhan nilang maging ligtas. Sa parehong paraan, ang ating kakulangan sa pangitain o kagutumang maabot ang higit pa, ang siyang 128
Ang Kalakasan ay Para sa Paglilingkod naglilimita o pumipigil sa ating lumabas sa ilang. Tayo ay pinatatapang o kaya ay pinipigilang tila bihag sa pamamagitan ng kung paano natin nakikita ang ating mga sarili, ang ating mundo at ang ating Diyos. Ang mundo ay maaaring magmukhang nakakatakot kung iisipin mong ito ay isang madilim at nakatatakot na lugar. Buksan mo ang iyong mga mata at tandaan mo kung sino ka - isa kang ginintuang tagapagdala ng ilaw na may kapangyarihang magpalayas ng kadiliman saan ka man mapunta. "Ang Espiritung nasa inyo ay mas makapangyarihan kaysa espiritung nasa sanlibutan. (1 Juan 4:4) Hindi ito magkatugma. Ang Espiritung nasa kalooban mo ay higit at lampas pa sa kapangyarihan ng anumang oposisyon na maaari mong makaenkwentro sa mundong ito! Ang Kataas-taasang Diyos ang tumatawag sa iyong lumabas. Ipinadala Niya ang Kanyang Anak upang mamatay sa krus para makatawid ka mula sa kamatayan patungo sa buhay at mula sa mga lugar ng pagkakakulong sa mundo tungo sa walang hanggang kalayaan. Kahit nang bago ka pa unang huminga, nakagawa na Siya ng paraan upang mapakawalan ka mula sa pagkakabilanggo. Pinili Niyang makulong ang Kanyang sarili at danasin ang ating limitado at binakurang buhay upang makasama mo Siya sa malawak na kalayaan ng kaharian. Kahit ngayon, tinatawagan Niya ang bawat isa sa atin, "Tumawid ka at pumasok sa loob!" 129
Ang Pagbangon ng Babaeng Leon =/ 130
6 Sa Ilalim ng Iisang Misyon Sa tuwing pinalalaya natin ang isang babae, pinalalaya natin ang isang lalaki. MARGARET MEAD S a mundo ng mga leon, walang kalituhan sa kasarian. Ang mga lalaking leon ay hindi sinusubukang maging mga babaeng leon. Hindi rin sinusubukang maging lalaking leon ng mga babaeng leon. Alin mang kasarian ay hindi kumukopya o nakikipagkumpetensiya sa papel na ginagampanan ng iba. Parehong kontento sa kanilang kalagayan at ipinagdiriwang ang natatanging lakas ng kani-kanilang kasarian. Bilang karagdagan sa mga lalaki at babae, sa loob ng pangkat ay may alpha o pangunahing leon at ang alpha o pangunahing babaeng leon, subalit ang paggamit ng katayuang ito ay karaniwang nakikita sa oras ng kainan. Ang mga leon ang tanging mga miyembro ng pamilyang pusa na nagpapakita ng isang kapansin-pansin at agad na nakikitang
pagkakaiba sa pagitan ng mga kasarian. Ang terminong ginamit upang ilarawan ang pagkakaiba-iba ay sekswal na dimorphism o ang pagkakaroon ng dalawang anyo ng mga indibidwal na nasa loob ng parehong species ng hayop na hiwalay sa sekswal na pagkakaiba, sa madaling salita, mayroong higit sa isang tagapagpahiwatig ng kanilang kasarian. Ang mga leon ay may malaking kiling libid sa kanilang mga leeg na mistulang kuwadro sa kanilang mga mukha. Ang kiling na ito ay pinalilitaw ang natatangi at nakatakdang mga tungkulin ng pangunahing leon sa pangkat at pinagmumukha itong nakatatakot sa kapatagan ng Africa. Ang kawalan ng kiling ng babaeng leon ay nagbibigay sa kanya ng pantay na kulay, nang sa ganun ay masundan niya nang palihim ang kanyang biktima nang halos di siya nakikita. Dahil walang karagdagang bigat ng isang kiling, nagagawa niyang makapaglakbay sa mas mahahabang mga distansiya. Alam ng malulusog na mga leon at mga babaeng leon na kailangan nila ang isa't isa. Hindi nila kailanman papangarapin na mabuhay nang wala ang isa't isa. Sa kanilang mundo, ang lakas ng isa ay kasinghalaga ng sa iba. Ang lalaking leon ang nagpoprotekta; ang babaeng leon ang nagbibigay. Ang mahalagang balanseng ito ay nangangahulugang ang malulusog at malalakas na mga pangunahing leon ay hindi tatangkaing mabuhay nang walang suporta mula sa pangkat ng malalakas na mga babaeng leon. Sa mundo ng mga leon, ang mga lalaki ay 132
Sa Ilalim ng Iisang Misyon naglalaban upang mapanalunan ang katipunan ng mga babaeng leon, at nang sa gayon ay magkaroon ng daanan sa kanilang mga lupain. Bakit ganito? Ang magkakamag-anak na babaeng leon, hindi ang mga lalaking leon ang nagkokontrol ng lupa. Ang koalisyon ng mga leon na namumuno sa pangkat ay nagpapalit sa loob ng dalawa o tatlong taon, ngunit ang mga babaeng leon ay nananatili. Alam ng pangunahing leon na kung nais niyang umunlad (hindi ang mabuhay lang) dapat niyang patatagin ang kanyang sarili sa mga mata ng mga babaeng leon. Pagkatapos, upang makuha ng kanyang anak ang pamumuno at lugar sa pangkat ng mga leon, dapat niyang makuha ang tulong ng mga malalakas at may kakayahang mga babaeng leon. Hindi niya pinalilibutan ang kanyang sarili ng mahihina at walang lakas na tutulan ang puwersang nais manakop. Humahanap siya ng likas na dalubhasa at matulunging grupo ng mga babaeng leon. Malugod niyang tinatanggap ang kanilang lakas at kusang pinipili ang mga may kasanayan at lakas upang maghanap ng pagkain at maalagaang mabuti ang kanilang anak. Sa ganoong paraan ay mapapanatili at mapapalawak ang kanilang teritoryo. Humahanap siya ng nagpapakita ng kalakasan, dahil alam niyang, sa huli, sila ay magiging mas mabuting tagapagpakain sa buong pangkat at mga inang may kakayahang sanayin ang kanilang mga batang anak (Ang mga lalaking leon ay hindi magaling mag-alaga). Isa pang karagdagang pakinabang, ang malulusog at 133
malalakas na mga babaeng leon ay handang manganak nang mas madalas na nagbibigay sa kanya ng pagkakataon na makipagtalik at magtatag ng mas malakas na angkan. Hindi magpaparami ang babaeng leon kung may takot siyang hindi niya maibigay ang mga pangangailangan ng kanyang mga anak o kung hindi maibibigay ang tamang proteksiyon sa mga ito. Dahil dito, ang babaeng leon ay naaakit sa mga malalakas na pangunahing leon sa halip na sa mga mahihina. Ang pangunahing leon o mga leon (madalas ito ay grupo ng magkakapatid na leon) ay dapat na maipakitang karapat-dapat nilang makamtan ang mga probisyon, lakas, at pangangalagang dinadala ng mga babaeng leon sa pangkat. Naipapanalo ang pribilehiyong ito sa pamamagitan ng isang hayag na pagpapakita ng lakas sa pagitan ng mga grupo ng leon. Nagtatapos ang paligsahan kapag ang mas mahinang leon ay napatakbo ng mas malakas. Minsan ay pinapatay ng pangunahing leon ang kanyang kalaban. Kung ang mas mahinang leon ay mabuhay, siya ay itatapon at pilit na paaalisin sa teritoryo ng pangkat dahil nangangahulugan ang kanyang pagkatalo ng pagkawala ng de-kalidad na mangangaso. Alinman sa mga sumusunod ang maaaring mangyari sa kanya - ang magpatuloy at maghanap ng ibang pangkat ng mga babaeng leon o maging hamak na hayop na nanginginain sa mga bulok na bagay. Ang mga babaeng leon ay nanonood sa tabi. Gusto nilang ang pinakamalakas na leon ang maging ama ng kanilang mga 134
Sa Ilalim ng Iisang Misyon anak at protektahan ang kanilang pangkat mula sa mga paglusob at panggigipit. Sila ay kilala na paglabanin ang mga leon upang matiyak kung sino ang lalabas na pinakamalakas, pagkatapos ay tatanggapin nila ang nagtagumpay. Sa pagkapanalo ng kanyang teritoryo, napapatunayan ng leon na karapat-dapat ang kanyang angkan at malang na mas makaliligtas sa mga kahirapan sa ilang. Sa sandaling ang pangingibabaw ay makamit, ang katapatan ng babaeng leon ay napanalunan na. Ang anumang natitirang mga leon sa pangkat ay maaaring mapaalis. Handang talikuran ng pangunahing leon ang kanyang mga kasamahan, ngunit hindi niya isusuko ang mga babaeng leon. Hindi dahil sa gusto lang niya sila para sa pag-aanak. Sila ang nagbibigay ng pagkain sa komunidad. Kapag malakas at kamangha-mangha ang kanyang pangkat ng mga babaeng leon, mas malakas at matatag ang lalaking leon bilang kahanga-hangang hari ng mga hayop. Hindi na kailangang magmataas kapag alam na ng mga nakapaligid sa iyo na gagawin mo ang lahat sa iyong kapangyarihan upang protektahan sila. Gayundin naman, ang lakas ng leon ay nangangahulugan ng kaligtasan para sa babaeng leon at sa kanilang mga anak. Sa sandaling matatag na, di na makadarama ang makapangyarihang leon ng pangangailangang apihin ang mga babaeng leon upang ipakita ang kanyang lakas. Ano pa ba ang ibig niyang patunayan? Siya ay nanalo na. Sino ang tataas pa sa 135
kanyang ranggo? Gayundin, ang ating Hari - ang Leon ng Juda ay hindi nagmamataas; siya ay nagpaparangal. SA ILALIM NG PAREHONG MISYON Inaanyayahan ng lalaking leon ang babaeng leon na mamahinga sa ilalim ng kanyang proteksyon, at inaanyayahan naman ng babaeng leon ang leon na magdiwang sa kabutihan at pangako niyang hatid. Nagbibigay ng proteksiyon ang leon sa buhay ng babaeng leon at bilang ganti, nagbibigay naman ang babaeng leon ng pamana. Isaalang-alang ang salitang pagpapasakop sa loob ng ilang sandali. Ano ang naiisip mo? Malang ay Efeso 5:22, tungkol sa pagpapasakop ng mga asawang babae sa kanilang mga asawang lalaki. Maraming Kristiyano ang gumagamit ng talatang ito, subalit nabigyan ng matinding limitasyon ang kahulugan ng salita. Naniniwala ako na ang salitang pagpapasakop ay pinapangit na lampas sa kahulugang inisip ng Diyos para dito. Maraming kababaihang Kristiyano ang naniniwalang ang kanilang pangunahing halaga ay nakasalalay sa kanilang kakayahang maglingkod sa mga kalalakihan. Hindi nila nababatid na ang pangangaral sa simbahan, magalang na paghahayag ng kanilang mga opinyon o pagkuha ng pananagutan bilang isang pinuno ay mga kapahayagan ng paglilingkod. Nakarinig ako ng kahulugan ng pagpapasakop o pagpapasailalim (submission) na nakabalangkas at pumanig sa 136
Sa Ilalim ng Iisang Misyon plano ng Diyos para sa lahat ng Kristiyano, hindi lang para sa mag-asawa. Isaalang-alang ito: ang kahulugan ng prefix o ang unlaping"sub"ay "under" o "sa ilalim," at ang "mission" o misyon ay isang pagtatalaga. Pagsamahin ang dalawang salita at ang mabubuong kahulugan ng pagpapasakop ay "pagpapasailalim" "sa ilalim ng iisang pagtatalaga o misyon." Sa ganang amin, si John at ako ay nasa ilalim ng iisang misyon. Kami ay nakatuon sa pagpapalaki ng mga makadiyos na mga anak at pagbuo ng isang malusog at makulay na relasyon bilang mag-asawa. Sa larangan ng simbahan, ang aming misyon ay suportahan ang mga pastor at palakasin ang mga indibiduwal. Subalit isipin natin ang tungkol dito. Hindi ba tayong lahat ay mga ministro ng pagkakasundo - mga kinatawan ng Diyos sa mga naliligaw? Naipaliwanag ng sumusunod na dalawang talata ang aming misyon bilang mga lalaki at babaeng kinatawan ng Diyos: "Binigyan ng Panginoong Diyos ng panibagong simula ang sanlibutan nang isugo Niya ang Tagapagligtas, sa pamamagitan ng pagpapatawad sa ating mga kasalanan. Inatasan Niya tayong ihayag sa bawat isa ang Kanyang ginagawa. Tayo ay mga kinatawan ni Cristo. Ginagamit tayo ng Diyos upang hikayatin ang mga lalaki at babae na iwaglit ang kanilang mga sigalot at maging kasangkapan ng pakikipagkasundo." (2 Corinto 5:19-20) 137
Sa kabuuan: malalaman nilang ang ating Panginoong Hesus ay totoo kung tayo ay magmamahalan at magtatrabaho nang mabuti kasama ang isa't isa. Ito ang dapat na pinagbuklod na layunin ng lahat ng kalalakihan at kababaihan, may asawa o wala, lider o hindi sa simbahan. Ang puwersa ng pagbagsak sa kasalanan ng tao ay tapos na. Malayang iniaalok sa lahat ang kapatawaran ng Diyos. Hindi na kailangang magsisihan kung ang Kanyang sakripisyo ay sapat upang mabayaran ang lahat ng ating mga kasalanan. Nais ng Diyos na tayong lahat - lalaki at babae - na sabihin sa lahat ng tao kung ano ang ginagawa Niya! Ngunit sa halip ay naging abala tayong sabihin sa isa't isa kung ano ang kaya natin o hindi. Nais Niya tayong sama-samang magtrabaho bilang mapang- akit na impluwensiya na hihikayat sa mga lalaki at babae na itigil ang kanilang pagtatalo (anuman ang mga ito) at harapin ang Kanyang mga gawain. Ang isyu ng pag-aayos ng mga hindi pagkakaunawaan ay dapat na ipatupad sa bawat aspeto ng pantaong relasyon at pakikipag-ugnayan. Ang utos na ito ay hindi lang isyu sa kasarian; ito ay tungkol sa mga usaping may kinalaman sa lahi, lugar at antas sa lipunan, pamilya, simbahan, at maging sa pagnenegosyo. Nais Niyang magkasundo tayong lahat para rin sa kapakanan nating lahat. "Ngayon ay tumingin tayo sa ating panloob na katauhan. Makikita nating sinumang nakipag-isa kay Cristo ay nagpapanibagong buhay, at nilikhang bago. Ang lumang buhay ay lumipas na; ang bagong 138
Sa Ilalim ng Iisang Misyon buhay ay umuusbong! Masdan ninyo! Ang lahat ng ito ay mula sa Diyos na nag-ayos ng ating relasyon sa Kanya, at ngayo'y tinatawag tayo upang ayusin ang ating relasyon sa isa't isa." (2 Corinto 5:17-18) Ang mga salitang "kahit na sino" ay nangangahulugang maski sino. Kahit na sinong lalaki, kahit na sinong babae, at kahit na sinong bata na nakipag-isa kay Cristo ay muli Niyang nilikha. Ang lumang buhay ay napawi na. Ang salitang umuusbong ay pandiwa na nangangahulugang umpisa ng pagdami. Tulad ng mga kabute o mushrooms. Napakainteresanteng pagpili ng salita sapagkat ang kabute ay lumalaganap - sila ay dumarami, sila ay yumayabong, lumalago nang mabilis at sumasagana sa mga lugar na dati'y puro bulok lang. Ang ating bagong buhay kay Cristo ay higit pa sa konsepto ng pagpapalit lang. Ito ay buhay na pinalalago sa loob at ito ay maaaring makamtan ng bawat isa. Inayos na ng mga lalaking leon at babaeng leon ang kanilang ugnayan sa isa't isa. Naiintindihan ng mga babaeng leon na sila ay nasa parehong misyon ng mga lalaking leon. Ano ang kanilang misyon? Misyon nila ang magtatag ng henerasyon ng mga leon na may pamana at kalakasan. Upang maisagawa ito, kanilang pinalalaki, pinoprotektahan, at naglalaan para sa kabutihan ng kanilang mga batang anak. Kapwa ang lalaking leon at ang babaeng leon ay may ginagampanang tungkulin sa loob ng misyong iyon; hindi sila nag-aagawan ng kani-kanyang tungkulin. 139
Nakita ko kung paanong ang magandang kalooban ng Diyos ay nabigyan ng dalawang hindi tumpak na pananaw o kahulugan. Sa isang dulo, ang mga babae ay nasakal sa ngalan ng pagpapasailalim o pagpapasakop. At sa kabilang dulo ay itinuring naman ng mga babae ang kanilang sarili na tila ba kapareho sila ng antas ng Diyos. Tatalakayin natin ito nang malalim. Hayaan ninyong pasimulan natin sa ibabahagi kong maling pananaw tungkol sa pagpapasakop. TWITTER TWIST Marahil ay narinig na ninyo o nakilahok na kayo sa pinaikling paraan ng electronic communication na tinatawag na Twitter. Ito ay mainam para sa maliliit na piraso ng impormasyon at makapagbibigay ng sulyap sa mga isyu ng buhay at pag-iisip. Isang araw, ako ay nagpaskil ng konsepto na detalyado kong natalakay sa aking aklat na "Lumaban Tulad ng Isang Batang Babae ( Fight Like a Girl). Ito ay isang sipi tungkol sa pamumuno: Hindi batayan ang kasarian upang ang lalaki ay mabigyan ng karapatan na mamuno, at gayundin, hindi batayan ang kasarian upang alisan ng karapatan ang babae na maging pinuno. Ang mabuting kalooban (virtue) ang nagbibigay ng karapatan sa isang tao na mamuno, babae o lalaki man. Tandaan, hindi ko ito nilimitahan sa pamunuan ng simbahan lang o sa relasyon lang ng mag-asawa. Ipinahayag ko lang na mabuting kalooban ang kinakailangan para sa pamumuno, maging lalaki o babae man. 140
Sa Ilalim ng Iisang Misyon Inilagay ko ito sa Twitter, na nag-post din sa aking pahina sa Facebook. Pagkatapos ay nagpatuloy na ang aking araw. Hindi ko inisip na ang aking sinabi ay magiging kontrobersyal. Sa pakiramdam ko, ito ay natural lang. Wala akong ideya kung ano ang kahihinatnan ng aking ipinahayag. Nang nakatanggap ako ng higit sa isang daang tugon, alam ko na ako'y may nasaktan o nasagasaang mga tao. Habang ako ay abala sa aking gawain nang araw na iyon, isang debate na ang nagsimula sa Facebook. Ilang mga kababaihang Kristiyano ang nagalit. "Ang lakas ng loob mong sabihin na ang asawang babae ay maaaring manguna sa kanyang lalaking asawa kung sa tingin niyang siya ay mas mabuti!" isinulat ng isang babae. Iyon nga ba ang nasabi ko? Ang iba ay inakusahan akong binabalewala ang Banal na Kasulatan na nagsasabing tanging lalaki lang ang maaaring maging pinuno ng simbahan. Binanggit ko ba ang pamunuan ng simbahan? Pagkatapos, nagkaroon na ng diskusyon tungkol sa pangkalahatang pamumuno. Ipinaliwanag ng ibang kababaihan sa mga nagbabasa sa Facebook na ang babae ay hindi dapat na maging pinuno. May isang tapat na batang babae na naghahanap ng kalinawan ang nagtanong, "Sinasabi niyo ba na ang asawa ng isang pastor ay hindi pinuno o lider?" Ang tugon ay isang matinding, "Hindi, 141
hindi siya lider! Karangalan niya ang sumuporta sa kanyang asawa." Ngayon, ako ay nalito na! Sa nailahad na sari-saring opinyon. Ang palitang-usap ay naging isang talakayan tungkol sa pagpapasakop o pagpapasailalim. Ang ilan ay nagtalo na ako ay lider; sa iba naman ay hindi, dahil lang sa ako ay isang babae. Binigyan ako ng pang-unawa ng iba, na dahil ako ay nagpapasakop sa aking asawa, kaya't ako ay lider din sa ilalim ng kapamahalaan niya. Tayo ay tumigil sandali at magpaliwanagan. Bakit kapag may diskusyon tungkol sa kasarian, tila lagi itong humahantong sa pagpapasailalim ng babae sa lalaki? Kung ako ay isang lider, ito ay sapagkat kalooban ito ng Diyos. Sa simpleng paliwanag, ang lider ay isang taong sinusunod at may mga tagasunod. Ang iba sa atin ay mga lider, may pinirmahan man tayo o wala. Kaya, tulungan nawa tayo ng Panginoon na manguna sa pamamagitan ng pagiging huwaran sa iba. Upang malutas ang kalituhan, basahin natin ang utos ni Pablo kay Timoteo tungkol sa pamumuno: Ang isang lider ay dapat na maayos mag-isip, tapat sa kanyang asawa, mahinahon, matulungin at naaabot ng mga tao. Dapat ay alam niya ang kanyang sinasabi; hindi siya mahilig sa alak; hindi makulit kundi banayad kumilos; hindi rin siya maramdamin at hindi hayok sa salapi. Dapat niyang pamahalaan ang kanyang buhay nang maayos, asikasuhin ang kanyang mga anak at iginagalang siya ng mga ito. Sapagkat kung hindi niya 142
Sa Ilalim ng Iisang Misyon kayang ayusin ang sarili niyang buhay, paano niya maaayos ang simbahan ng Diyos? Hindi siya dapat na maging bago lang sa pananampalataya, sapagkat baka lumaki ang kanyang ulo o kaya'y maging madali para sa diyablong siya ay paglalangan at ihulog sa patibong." "Gayundin naman sa mga naglilingkod sa simbahan: sila ay dapat na maging seryoso, hindi mapagpanggap, hindi mahilig sa alak; at hindi sila dapat naglilingkod para sa pansariling interes. Dapat nilang igalang ang misteryo ng buhay pananampalataya at hindi ginagamit ang kanilang posisyon upang kontrolin ang mga sitwasyon. Dapat nilang patunayang sila ay karapat-dapat. Kung mapatunayan nila, pagtiwalaan ninyo sila." (1 Timoteo 3:2-10) Sa mga nabanggit na talata, inilista ni Pablo ang mga katangiang dapat taglayin ng mga lalaking namumuno. At sinabi pa niya: "Gayundin naman ang mga katangiang dapat taglayin ng mga babaeng namumuno - seryoso, maaasahan, hindi matalim ang dila, at hindi rin mahilig sa alak. Ang mga naglilingkod sa simbahan ay dapat na tapat sa kani-kanilang mga asawa, maalaga sa kanilang mga anak at masikap sa pagpapatakbo ng kanilang mga buhay. Ang mga gumaganap nito 143
ay igagalang ng mga tao at magbibigay dangal sa pananalig kay Hesus." (1 Timoteo 3:11-13) Bakit magbibigay sa mga babae si Pablo ng listahan ng mga katangiang para sa mga lider o pinuno kung ang kanyang pagiging babae ang magiging hadlang (disqualifying factor). Nang si John at ako ay tumatanggap ng mga aplikante para sa aming gawain o ministeryo, nagbigay kami ng listahan ng mga katangian. Kung hindi karapatdapat ang aplikante,hindi namin sila tinatanggap para sa trabaho. Hindi mahalaga kung sila ay lalaki o babae. Hindi sinabi ni Pablo na kung ang lider ay hindi lalaki, huwag magtiwala sa kanya. Ang sabi niya, lalaki o babae, kung hindi nila natutugunan ang mga kwalipikasyon, huwag silang hirangin. Mahalaga kay Pablo ang listahan ng katangian at kakayahan. Sinabi ni Pablo na walang paghihiwalay na gagawin para sa mga babae; kailangang pareho nilang imodelo ang mga ibinigay na pamantayan. Maaari mong itanong kung paano naman ang tungkol sa utos na ang lider ay asawang lalaki lang ng isang asawang babae? Ang mga babae ay hindi nagpakasal sa maraming lalaki, kaya ang utos na iyan ay eksklusibo sa mga lalaki. Sa 1Timoteo 3:11-13, inutusan ni Pablo si Timoteo sa pamantayan ng mga babae sa pamumuno at tinukoy pa niya ang para sa mga babaeng manggagawa o dyakono sa simbahan. Paano ko nalaman ito? Basahin natin ang mga talata 1-2 at tingnan kung 144
Sa Ilalim ng Iisang Misyon ano ang sinabi bago ang detalyadong paglalarawan ay ibinigay sa mga lalaki. "Kung ninanais ng sinuman na mamuno sa iglesya, iyan ay mainam. Subalit may mga kailangang kondisyon." (1 Timoteo 3:1) Pansinin ang salitang "sinuman", gayon din sa English Standard Version na nagsabi ng "maski sino," at sa New Living Translation ay sinabing "may isang tao." Bakit ang mga babae ay maaaring maging mga pinuno saan man, huwag lang sa simbahan? Kung walang problema ang Diyos na bigyang kakayahan ang mga babae pagkatapos na bumagsak ng tao sa kasalanan, bakit bantulot tayong bigyan sila ng kapangyarihan pagkatapos na tubusin tayo ni Hesus sa ating mga kasalanan. Sa isang punto, ang debate sa Facebook sa pagitan ng mga kababaihan ay naging matindi na, kaya nanghimasok na ang isang lalaki at nagtanong, " Bakit kayong mga babae ay nagtatalo laban sa inyong mga sarili? Kailangan namin ang inyong tulong ngunit pinatitigil ninyo ang isa't isa!" May malaking katotohanan sa kanyang sinabi. Madalas nating pinipigilan o minamaliit ang isa't isa. Sa halip na sumuporta o makapagbigay sigla sa bawat isa dahil kay Cristo, pinapanatili natin ang pang-aapi na siyang nakapagpapahina sa ating pagtawag bilang mga babae at mga mananampalataya ni Cristo. 145
Ang hindi ko inaasahang pangyayari sa social networking ang nagpaalala sa akin ng pangangailangang tugunan ang mga isyu tungkol sa kasarian hindi lang sa pamilya kundi maging sa simbahan. Kailangang makita ng mundo ang tunay na puso ng Diyos at ang Kanyang orihinal na layunin na makikita sa bawat aspeto ng pamumuhay at pamumuno ng mga anak ng Diyos. ANG PANANAW NG ISANG SEXIST Nais kong isipin na hindi na kailangang talakayin pa sa simbahan sa Amerika ang saloobin ng isang sexist o taong may diskriminasyon sa ibang kasarian. Oo, intensyon kong ituon ang aking pansin sa aking bansa. Sa aking paglalakbay at pagkakaroon ng oportunidad na makuha nang higit ang pananaw ng mundo, nakikita ko ang tradisyonal na pagkukulang sa paglahok ng mga babae ay hindi gumagana sa ibang lugar sa buong mundo. Sa ibang nasyon, walang magiging mga simbahan kung hindi sa tulong ng mga babae. "Ito ay sapagkat ang lahat na nilikha ng Diyos ay mabuti, na dapat tanggaping may pasasalamat at hindi ito dapat itakwil. Ito ay sapagkat pinaging-banal ang mga ito sa pamamagitan ng Salita ng Diyos at panalangin." (1Timoteo 4:4-5) Kung ang bawat bagay na ginawa ng Diyos ay mabuti at dapat tanggapin, at salubungin nang may pasasalamat, gaano pa 146
Sa Ilalim ng Iisang Misyon kaya ang pagtanggap sa mga tao sa ganitong kaparaanan? Ang kalalakihan at kababaihan ay mabuti. Kung ang isang bagay ay ginawa ng Diyos, samakatwid, hindi natin dapat kutyain ito o itapon. Ang pagkutya ay nangangahulugan ng paghamak, pagtuya, pag-irap, at pagtatawa. Ang lahat ng mga kilos na ito ay pagwawalang halaga sa isang bagay, tao o sa kanilang tungkulin o kontribusyon. Ang salitang itapon ay mukhang madaling maintindihan, subalit tingnan natin ang isang mas pinong punto nito. Kasama ng pagbato, pagbalibag, paghagis palayo. Ang pagtatapon ay maaari ring mangahulugang lituhin, guluhin, palubhain o makataranta. Idagdag pa rito ang salitang labas, na nangangahulugang wala, at may larawan ka na ng pagtanggi. Ako ay natatakot na ito ang madalas na nangyayari sa mga kababaihan sa simbahan. Sila ay isinasantabi nang walang pagtanggap, kaya ang kanilang mga tinig, halaga at mga kontribusyon ay hindi nakikita. At pinapayagan ito ng parehong kasarian sa ngalan ng pagpapasakop o pagpapasailalim. Dahil dito, parehong nababawasan ang kahalagahan ng kalalakihan at kababaihan. Maliwanag na ang kalalakihan ay tinatanggap sa mas mataas na posisyon sa pamunuan sa simbahan nang mas madalas kaysa sa mga kababaihan, subalit sila ay napipilayan dahil sa kakulangan ng kontribusyon mula sa mga kababaihan. Ngunit tayo ba ay nagpapasalamat para sa mga 147
kalalakihan? Nakikita ba natin sila tulad ng pagtingin ng Diyos sa kanila - na sila ay mabuti? O, umiismid ba tayo dahil sa kanilang pag-uugali? Hindi ko tinutukoy ang paghalakhak o pagtawa na magkasama. Imposibleng hindi matawa dahil sa pagsasaya ng mga tao. Ang ating buhay ay nagpapahayag na ng pagiging mapagpatawa ng Diyos. Narito ako at nagbababala tungkol sa panunukso at pangungutya sa mga kasarian. Sa palagay ko ito ay nangyayari nang higit pa sa ating nalalaman. Palaging sinisiraan ang mga kalalakihan at ang mga kababaihan naman ay tinatratong mga sekswal na bagay ng industriya ng aliwan (entertainment industry). Pinayagan natin ang sexist na pananaw na dalhin tayo sa lugar na kung saan ang mga kababaihan na may mababang pagtingin sa sarili ay minamasama ang mga kalalakihan. Kaya saan tayo patungo mula rito? Sa kasamaang palad, tinahak ng ibang mga kababaihan ang daang patungo sa nakapanlulumong kasukdulan. ANG PAMBABAENG KABANALAN Habang sinusulat ko ang aklat na ito, napansin ko sa Amazon ang dalawang iba pang aklat na katabi ang isa sa mga nauna kong aklat. Pareho itong isinulat ng mga tagapagtaguyod ng katuruan tungkol sa "pambabaeng kabanalan" (feminine divine theology) - ang paniniwala sa mga babaeng diyos o ang 148
Sa Ilalim ng Iisang Misyon kaganapan ng lahat ng mabuting katangian ng pagiging babae. Narinig kong bumulong ang Diyos, Bilhin mo ang aklat na nasa kanan at kaliwa ng iyong aklat, at alamin mo kung paano natin naiwala ang boses ng kababaihan. Sa pagbuklat ko ng mga pahina at pagbasa ng mga nakasulat at katanungan sa mga ito, nadama ko ang paghihirap at dalamhati ng mga sumulat. Ang dalawang babaeng ito ay kapwa makapangyarihan at maimpluwensiya na nasaktan nang malalim at nadismaya ng simbahan. Nais kong maiyak dahil sa pagkawala ng kanilang kaningningan. Bakit nila naramdaman na wala silang magagawa kundi ang magluklok ng diyosang sasambahin sa labas ng tahanan ng Diyos? Ang kanila bang mga tanong ay masyadong matalas na nahamon ang kasalukuyang kalakaran sa kanilang kapaligiran? Ang katalinuhan ba nila ay masyadong maningning kaya nasindak nila ang mga pinuno ng simbahan? Ang kanilang mga tinig ba ay pinatahimik sa simbahan dahil sa isang pinalalang kahulugan ng pagpapasakop o ang pinaliit na paglalarawan ng pagtubos sa kasalanan. Wala akong duda na tinakot ng mga babaeng ito ang mga kalalakihan at kababaihan dahil sa kanilang mga katanungan. Hindi mo marahil kailanman naranasan ang paghahanap at pagkabigo nila, ngunit ako ay nakaranas nito. Alam kong hindi 149
ako nag-iisa. Paulit-ulit akong nakatatanggap ng mga liham at e-mail, at mga tanong tungkol sa temang "Sabihin mo uli sa akin kung bakit may halaga ako bilang anak na babae ng Kataas- taasang Diyos?" Ang sumusunod ay isang isinaling sipi mula sa aklat ni Sue Monk Kidd na "Ang Sayaw ng Rebeldeng Anak na Babae" (The Dance of the Dissident Daughter). Sa kanyang sariling mga salita, ipinakita niya ang isang karaniwang karanasan ng mga miyembrong babae ng Protestanteng denominasyon. " Ang babae ang unang nagkasala at ang pangalawang nilikha ng Diyos," kanyang sinabi. Pagkatapos ay nagpatuloy siyang magsalita tungkol kay Eba, kung paano siya nilikha para sa kapakanan ng tao, na siya ay hindi karapat-dapat dahil sinuway niya ang Diyos at inalok kay Adan ang ipinagbawal na bunga. Ang puso ko ay nalungkot. Kung ilalagay ko ang aking damdamin sa akmang salita, marahil ay masasabi kong, "Panginoon, paano mo ito nagawa?" Ang may akda ay nagpatuloy na ibinahagi kung paano siya nahirapan na pagtugmain ang kanyang pagkakilala sa Diyos at sa paniniwala ng simbahan. Sumasang-ayon ako. Ang Diyos ay hindi kailanman gumawa ng malawak at walang pag-asang pananaw tungkol sa sinuman sa atin. Lalaki man o babae. 150
Sa Ilalim ng Iisang Misyon Kung sasabihin natin na hindi dapat bigyan ng oportunidad ang mga babae para sa pamumuno dahil si Eba at ang kanyang mga anak na babae ay madaling nalinlang, samakatuwid ay dapat din nating pagsarhan ng pinto sa mukha sina Adan at ang kanyang mga anak na lalaki. Sinadya niyang magkasala at magtaksil sa ipinagkatiwala sa kanya ng Diyos. Ang kaibahan ng pagsuway nina Adan at Eba ay maitutulad sa pagkakaiba sa pagitan ng krimen dahil sa silakbo ng damdamin (crime of passion) at pinaghandaang pagpatay (premeditated murder). Hindi inaasahan ni Eba ang mga pangyayari; Alam na alam ni Adan ang mga dapat niyang gawin at hindi dapat gawin ayon sa utos ng Diyos. "Kung ikaw ay nagkasala na hindi mo lubos na nauunawaan ang iyong ginagawa, may nakalaang pang-unawa ang Diyos para sa iyo. Subalit kung nagkasala ka pa rin bagama't lubos mong nalalaman ang ipinag-uutos ng Diyos, iyan ay ibang usapan na. (Roma 2:12) Anong uri ng relihiyosong mundo ang ginawa natin para sa ating mga sarili kung ang mga matatalinong babaeng nagsasaliksik ng katotohanan ay hindi makahanap ng kasagutan sa loob ng ating teritoryo? Kung hindi tayo gagawa ng hakbang upang makahanap ng ilang kasagutan, ano ang mangyayari sa ating mga anak na babae kung sila rin ay magkalakas ng loob na ipahayag ang mga naturang mga katanungan? 151
At tulungan nawa ng Diyos ang mga kalalakihan kung magpapatuloy tayong ganito! Hindi lumalaking malusog at malakas ang mga kalalakihan sa pamamagitan ng hindi pag- imik ng mga kababaihan. Ang mga lalaki ay mas lumalakas sa pamamagitan ng pagdaragdag ng boses ng kababaihan dahil ang hamon ng mga tanong ng anak na babae ay magpapataas sa mga kalalakihan na higit na magpapalaya sa kanila. Ang pananaw ng mga kababaihan ay nagpapahinahon at nagpapabuti sa mga lalaki, habang gumagawa naman ang mga lalaki ng kapaligiran (environment) para sa pag-unlad ng mga babae. Habang binabasa ko ang mga sanaysay ng mga awtor ng pilosopiya tungkol sa pambabaeng kabanalan, hindi na ako nagulat sa anumang katanungan. Ang mga walang katuturang sagot ang ikinalungkot ng aking puso. Pakiramdam ko ay parang isang dagat ng luha ng kababaihan ang naghihiwalay sa amin. Nakikita ko sila sa malayong baybayin at nalulungkot ako. Ang tawag ng mga kababaihang ito sa kanilang mga sarili ay mga rebelde at mga diyosa, ngunit mas gusto ko silang tawaging mga kaibigan at anak na babae ng Kataas-taasan. Ang kanilang mga akusasyon ay malakas na naririnig ng aking mga tainga, sapagkat nakita kong higit ang katotohanan sa kanilang mga reklamo kaysa sa sagot na ibinigay sa kanila. Sa mga nabasa kong pahina, marami akong nabasang kuwento ng kalungkutan. Ang isa ay mula sa kuwento ng 152
Sa Ilalim ng Iisang Misyon isang doktor na OB-GyN na paulit-ulit na nakasaksi ng mga Amerikanang ina na humihingi ng tawad sa kanilang mga asawa kapag ang nagiging bunga ng kanilang mahirap na pagbubuntis ay isang anak na bababe. Bilang ina ng apat na anak na lalaki, ang ideyang ito ay hindi ko maunawaan. Ikinalulugod ko ang yaman ng pagkakaroon ng asawang may pagpapahalaga sa mga kababaihan. Kahit na ipinagdiwang niya ang kapanganakan ng bawat isa sa aming mga anak na lalaki, umasa pa rin siya na magkakaroon kami ng isang anak na babae. Noong inulit ko ang mga kuwentong ito sa kanya, siya ay nabigla. Kung nagkaroon kami ng anak na babae, malang na ipinakilala namin siyang kaibig-ibig at kapana-panabik! Sa kawalan ng kasagutan, halaga o paraan upang makapagbahagi sa loob ng mga pader ng relihiyon, nagtatag ng bagong larangan ng pagsamba ang babaeng ito upang takasan ang nakikita nilang paniniil mula sa kalalakihan. Sa gubat at sa dalampasigan, sila ay lumipat patungo sa inaakala nilang mas mabait, mas mahinahong gawi ng reyna ng kabanalan. Huminga ka muna! Hindi ko isinusulong na sundin natin ang kanilang daan. Hindi ko rin pinipili ang alinman sa kanilang reyna o galit na hari ng relihiyon. Pinipili ko ang Manlilikha, ang Kataas-taasang Diyos. 153
ISANG PAGHAHANAP PARA SA BANAL NA LAYUNIN Pakinggan ang isang desperadong paanyaya mula sa espirituwal na lider ng kababaihan na si Marianne Williamson sa kanyang aklat na "Ang Halaga ng Isang Babae". (A Woman's Worth) Kapag sinabi kong 'Pumunta ka at kausapin si Maria," ang ibig kong sabihin ay "Pumunta ka at kausapin si Maria,' iyon mismo, pumunta ka sa isang simbahan, magsindi ng kandila, umupo at maging napakaseryoso tungkol dito. Sabihin mo sa kanya, 'Maria, nais kong malaman kung sino ako bilang asawang babae o kasintahang babae o ina o anak na babae.' Nais kong maging isang butihing babae sa abot ng aking kakayanan. Nais kong magkaroon ng iyong kadalisayan, kalinawan at antas ng kaalaman. Nawa ang diwa ng aking pagkababae ay maging higit na maliwanag kaysa sa aking panlabas na anyo."3 Hindi masama ang manalangin at humiling na maging isang butihing babae na may kakayahang pangatawanan ito. Ang usapin ay kung kanino niya tayo itinuturong manalangin. Pagkatapos ay nagbigay ng palugit si Williamson para sa mga hindi kumportable sa Katolisismo. Kung hindi ka kumportable kay Maria, puwede naman. Maghanap ng isang Griyegong diyosa o isang babaeng Indian Avatar na naiintindihan mo, o 154
Sa Ilalim ng Iisang Misyon iba pang simbolo ng babaeng diyosa na maaari kang magsimulang makipagrelasyon.4 Isang relasyon sa kanya? Agad-agad matapos ang mungkahi niyang ito, kanyang ibinahagi ang dahilan ng kanyang galit. Ang mundo ay may napakakaunting pagpapahalaga para sa iyong pagkababae. Ikaw ay itinuturing na isang mas mahinang kasarian at tinatrato bilang isang sekswal na bagay. Ikaw ay hindi mahalaga maliban sa pag-aanak. Ang iyong kabataan ang sukatan ng iyong kahalagahan at ang iyong pagtanda ang sukatan ng iyong kawalan ng halaga. Huwag umasa sa mundo para sa iyong kabuhayan o para sa iyong pagkakakilanlan bilang isang babae dahil hindi mo mahahanap ang mga ito doon. Kinamumuhian ka ng mundo ngunit mahal na mahal ka ng Diyos.5 Nagpapasalamat ako na nagtapos siya sa katotohanang mahal na mahal ka ng Diyos. Subalit damang-dama ang kanyang sama ng loob. Naghahangad siya ng isang tunay na koneksiyon. Nagmungkahi pa nga siya ng paglapit sa isang Griyegong diyosa, umaasa na sa pagsusumamo sa larawan ng banal, ang walang maliw na kagandahan at kapangyarihan ay makukuha niyang muli. Dalangin ko na matagpuan niya ang katotohanang kanyang hinahanap. Bilang isang dating Katoliko, nauunawaan ko ang kanyang mga mungkahi. Ako ay hindi nagsusulong ng pagsamba kay Maria sa anumang paraan, ngunit sa pag-alis ng mga Protestante 155
kay Maria bilang isang diyos (at talaga namang hindi siya Diyos!), epektibo nilang inalis si Maria bilang halimbawa para sa kababaihan. Si Maria ay hindi isang diyos, ngunit siya ay makadiyos. Hindi siya isang istatwa lamang na iniilawan ng kandila. Siya ay isang babaeng ang mga ginawa ay nagbibigay-liwanag sa daan ng kababaihan. Siya ang halimbawang tinitingala ng bawat babaeng tinawag upang makitambal sa Diyos at ihayag si Hesus. Sinabi ko bang Hesus? Isang kawili-wiling punto. Naghanap ako sa mga pahina ng "Ang Halaga ng Isang Babae" (A Woman's Worth) at nakita kong halos hindi nabanggit si Hesus, ang anak ni Maria. Paano magkakaroon ng kabuluhan si Maria nang wala si Hesus. Kaya ano ang tunay na paanyaya dito? Hindi ito literal na tungkol kay Maria, Athena o Aphrodite. Ito ay tungkol sa isang nilalang na walang pangalan na tayo rin ang may likha! Ang mga awtor na nagsulat tungkol sa pambabaeng kabanalan ay nagsalita patungkol sa Diyos at mga diyos- diyosan, relihiyon at mga kalalakihan, ngunit bihira silang bumanggit tungkol sa Tagapagligtas, ang Anak ng Diyos, si Hesus na Siyang Cristo. Tinatalakay nila ang tungkol sa mga reyna, mga mangkukulam at mga inang pagong, subalit wala silang binabanggit tungkol sa Anak na lalaki na nabuhay mula sa kamatayan. Bakit gagawin ng mga ina ang pag-iwas sa paghayag 156
Sa Ilalim ng Iisang Misyon ng isang anak na lalaki? Ang kanilang mga salita ay umikot sa paligid ni Hesus, nanghiram pa nga sila ng ilan sa Kanyang mga salita, subalit nabigong banggitin ang Kanyang pangalan. Muli, hindi natin dapat itong ipagtaka. Kung maaari kong dalhin ang aking sarili tungo sa kabanalan, bakit ko pa kakailanganin ang isang tagapagligtas? Ang posisyon ng diyosa ay hindi lang naghahayag ng kapangyarihan, ito ay nagtatakda rin ng pagsamba. Ngunit hindi tayo dapat sumamba sa lalaki, babae o kahit anong nilikha. Dapat na sumamba tayo sa Diyos lang. Hindi na kailangang lumikha ng isang babaeng diyos na magbibigay ng halaga sa mga kababaihan kung ang simbahan ay ipangangaral ang katotohanan at orihinal na layunin ng Diyos para sa kababaihan. Ang Diyos ng langit at lupa, ang Panginoong Kataas- taasan, ay lantarang ipinahayag ang halaga ng mga kababaihan sa Kanyang plano ng kaligtasan. Ipinagkaloob ng Diyos ang Kanyang Anak na wala ang punla ng lalaki. Si Jose ay inutusan upang protektahan si Maria at ang banal na batang dinala niya sa kanyang sinapupunan. Nagbigay ng buhay ang Banal na Espiritu sa birheng sinapupunan ng isang Hebreong dalaga na nahihintakutan. Hindi siya umaawit o tinatawag ang sarili na isang diyosa. Si Maria ay handa, subalit nag-aalinlangan kung kaya nga ba niya! Ating ulitin ang kanyang mga salita at gawin nating atin din. Mapasa amin, Ama namin sa langit, ayon sa Iyong mga pangako; naniniwala kami na anuman ang sinabi Mo na 157
Iyong gagawin ay gagawin Mo nga. Iangat ang pinahihirapan sa daigdig, at ibunyag ang Iyong Anak na si Hesus sa pamamagitan ng aming mga buhay. Ang aming misyon para sa banal na layunin ay hindi matatagpuan sa pag-aangat ng aming mga sarili na mas mataas kaysa sa mga kalalakihan sa pagtatangkang maihayag ang diyosang nasa loob namin. Hindi matatagpuan ng kalalakihan ang tunay na lakas at kalayaan sa pagdodomina sa mga kababaihan. At ang mga babae naman ay hindi magiging epektibo kapag hinahayaan nilang agawin ang kanilang lakas ng labis na doktrina. Ang parehong kasarian ay magkakampi at nag-iingat sa isa't isa, hindi magkaaway at hindi nagpapanggap na diyos. Ang pagnanais na sambahin ay isang pagsubok para sa bawat isa sa atin. Dito nabigo si Lucifer. Ang pagnanais na magkaroon ng kapangyarihan ay hindi kasalanan; bawat isa sa atin, lalaki o babae man ay tagapangasiwa ng isang sukat ng pananampalataya, kapangyarihan at impluwensiya. Ang mga tao ay hindi kailanman nilikha para sa ganap na kapangyarihan (absolute power). Ito ay isang plano o tungkulin na masyadong mahirap para sa mga anghel upang pangasiwaan, at si Hesus, ang Anak ng Diyos, ay hindi nagtangka na sunggaban ang pagkapantay Niya sa Diyos. Sa liham ni Pablo sa mga Filipos, tayo ay inatasang huwag sundin ang halimbawa ng mga Hentil na matinding paghahangad sa kapangyarihan. 158
Sa Ilalim ng Iisang Misyon "Tingnan ninyo ang inyong mga sarili tulad ng pagtingin ni Hesus sa Kanyang sarili. Magkapantay sila ng Diyos Ama, subalit Hindi Niya kinapitan ang ganoong estado anuman ang sitwasyon. At nang dumating ang takdang panahon, itinabi Niya ang Kanyang pagka-Diyos at naging isang alipin, isang nagkatawang-taong alipin. Isa itong hindi kapani- paniwalang uri ng pagpapakumbaba. Hindi Siya nanghingi ng mga espesyal na pribilehiyo. Sa halip namuhay Siya ng isang hindi makasarili at masunuring buhay, at namatay Siya sa isang hindi makasarili at masunuring paraan ng kamatayan - isang kamatayang pinakamalupit: ang ipako Siya sa krus. Dahil sa Kanyang pagsunod, itinaas Siya ng Diyos at pinarangalan nang higit kaninuman, upang ang lahat ng nilikha sa langit at lupa - maging ang mga matagal nang namayapa at nailibing - ay luluhod sa Kanyang harapan. Siya, si Hesus, ay karapat-dapat na sambahin bilang Panginoon ng lahat, sa kaluwalhatian at karangalan ng Diyos Ama." (Filipos 2:5-11) Kailangan ng mga tagapaglingkod sa ating daigdig. Hindi ko maisip na ang aking si Hesus - na yumukod upang iangat ang lahat - ay magiging mapag-utos at mapaghanap na tulad ng ilan sa atin. Nakalulungkot at natatakot akong hindi tayo naging mabuting huwaran sa pagiging kinatawan ng ating Hari. Bakit pa kaya ang ibang mga lider ng mundo para sa kapayapaan ay nabibigyan ng katwiran sa pagsasabing, " Kung hindi dahil sa 159
mga Kristiyano, ako ay isa nang Kristiyano." At, "Gusto ko ang Cristo ninyo. Ang hindi ko gusto ay kayong mga Kristiyano. Hindi kayo katulad ng sinasamba ninyong si Cristo." Ito ay ayon kay Mahatma Ghandi. Nakakarinig ka ba ng daing at ng desperadong pangangailangan upang ikaw ay tumayo bilang walang takot na tagapagsaliksik ng katotohanan. Tayo ay inatasang magmahal nang taos-puso, upang abutin ang mga nawawala at sugatan. Kung ang simbahan ay hindi magbibigay ng puwang para sa iyo, lumabas ka at dalhin mo ang Kanyang pag-ibig sa mga malalaki at maliliit na mga lansangan. Napakaraming mga tao ang nasisiraan ng loob at mga sugatang mga tao sa labas ng ating mga bakuran na ikalulugod ang iyong pakikipag-ugnayan. Abutin mo ang iyong komunidad, ang mga walang tahanan, ang mga propesyonal, at ang inyong paaralan. Lumikha ka ng buhay na malawak at maliwanag, sapagkat ito ay tiyak na hindi matatanggihan. Panahon na upang tumayo ka sa isang matayog na estado upang ikaw ay tingalain ng mga tao. Ano ang gagawin natin ngayon? Patuloy ba tayong gagawa ng usapin tungkol sa mga bagay na inayos na ng Diyos? Maaari ba nating balansehin ang ating pag-iisip upang maiwasan ang sobrang pagpapasakop at matanggihan ang pambabaeng kabanalan? Puwede ba nating parangalan ang mga kalalakihan? 160
Sa Ilalim ng Iisang Misyon Sundin natin ang halimbawa ng lalaking leon at ng babaeng leon at tumindig tayong magkasama - kasama ng kalalakihan, hindi bilang masunuring alipin o kaya nama'y mga galit na diyosa. ANG HALAGA NG MALALAKAS NA KABABAIHAN Habang ako ay nagsusulat, gumagamit ng Twitter, nagpapahayag ng mga mensahe sa Facebook at tumatayo sa harap ng mga kababaihan, nakikipag-usap sa mga pulong o sa pamamagitan ng broadcast, patuloy kong kinukuha ang bawat pagkakataon na ipahayag ang halaga ng mga kababaihan. Sadya kong pinaaalalahanan ang mga babae na kailangan ang kanilang boses at kontribusyon sa loob ng simbahan, sa labas ng simbahan, at sa lokal at pandaigdigang larangan. Dalangin ko na hindi lang sila maniniwala at ipagdiriwang ito kundi isasabuhay din nila ito. Pagkatapos kong magsalita, palagi kong naririnig ang tanong na ito: "Maaari mo bang sabihin ito sa mga kalalakihan?" Ang kanilang mga mungkahi ay ibinubulong na para bang mapanganib kung may makarinig at madiskubre na nangahas sila na imungkahi na hayagan kong ibahagi ang ganoong bagay. Iniisip ko dati na sapat nang kausapin at palakasin ang mga kababaihan lang. Napakahalaga na makipag-usap sa kababaihan nang malapitan at masinsinan. Ngunit sa patuloy na lakbaying ito ng mga anak na babae ng Diyos, natutunan ko na ang pakikipag- usap sa mga kababaihan lang ay hindi sapat, tulad nang may 161
limitadong halaga kung ang isang panig lang ng barya ang ating nakikita. Sa nakalipas na mga taon, ang aking mundo ay lumawak, at ang aking boses ay naanyayahan at tinanggap na magsalita sa mga Lingguhang pagsamba. Dito ay kasama ang mga kalalakihan. Sa pagdalo ko sa mga ganitong pagtitipon, ipinaaalam ko sa kanila na ang mga babae ay kahanga-hanga. Bihira kong makita na kumontra ang mga lalaki sa aking mensahe. Sadya ko ring sinasabi na sa palagay ko ang mga lalaki ay kahanga-hanga rin! Nang mga nakaraang taon, nakakita ako ng mga kalalakihang lumuluha. Nanood ako habang ang mga mag-asawa ay nagyayakapan at itinitigil ang kanilang hidwaan o pagtatalo. Gustong-gusto ko ang nangyayari habang sila ay humihingi ng tawad sa isa't isa upang wakasan ang kanilang walang katuturang paglalabanan. Mahal kong kapatid na babaeng leon, ang mga kalalakihan ay hindi natin problema. Si satanas ang ating tunay na kaaway, ang manlilinlang na nag-aalis ng dignidad ng kalalakihan at kababaihan. Kahit hindi sila ang problema, ang mga lalaki ay dapat na maging bahagi ng kasagutan. May kakaibang nangyayari kapag ang mga lalaki ang nagdadala ng ibang kabigatan upang mapanumbalik ang dignidad at kapangyarihan kaagapay ang mga babae. 162
Sa Ilalim ng Iisang Misyon Minsan ang pagposisyon sa iyong sarili upang ikaw ay marinig ay malaking bagay upang magtagumpay ka sa laban. Kailangang marinig ka ng mga kalalakihan sa iyong mundo, at dapat din nilang marinig ang iba pa na naghihikayat sa mga lalaki at babae na sabay na tumindig. Kung mayroon mang pagbabagong dapat na maganap, ito ay ang magkaisa ang mga lalaki at babae sa kanilang sinasabi. Ihayag natin ang sinasabi ng Diyos. Upang magawa ito, nais kong tingnan nang malalim ang 1Corinto 11. Hihimayin ko ito sa magkakahiwalay at magkakaibang mga bahagi, pagkatapos ay bubuuin ko ang ipinaaabot nitong mensahe. "Huwag nga pala ninyong basahin nang husto ang mga pagkakaiba dito sa pagitan ng mga lalaki at mga babae." (1 Corinto 11:10) Pinosisyon ni Pablo ang lahat ng susunod sa utos na huwag masyadong basahin o bigyan ng malaking pansin ang mga pagkakaiba sa pagitan ng dalawang kasarian. Totoo, may mga pagkakaiba, subalit ito ay hindi upang paghiwalayin tayo, kundi upang tayo ay pag-isahin. "Lalaki man o babae ay kayang kumilos o angkinin ang pagiging una sa puwesto." (talata 11) 163
Gamit ang pahayag na ito, idineklara niya na dapat magtulungan ang lalaki at babae. Kapag mayroong pagtitiwala sa isa't isa, kung gayon ay walang priyoridad o pangunahing puwesto na ibinibigay ang Diyos sa lalaki man o sa babae. "Ang lalaki ay unang nilikha, bilang isang maganda at nagniningning na larawan ng Diyos - iyan ay totoo. Ngunit ang ulo sa katawan ng babae ay malinaw na daig ang kagandahan ng ulo ng kanyang "ulo," ang kanyang asawang lalaki." (talata 11) Ang lalaki ay unang nilikha ayon sa wangis ng Diyos - ito ay totoo. Subalit narito ang dagdag na katotohanan. Ang kagandahan ng babae ay daig ang sa kanyang asawa. Ang sumusunod na talata ay para sa mga mag-asawa. Ang unang babae ay nagmula sa lalaki - ito ay totoo. Ngunit mula noon, ang bawat lalaki ay nagmumula sa isang babae! (talata 12) Muli, totoo na ang unang babae, si Eba, ay nagmula sa lalaki, si Adan. Pagkatapos si Pablo ay gumamit ng salitang "ngunit" muli upang balansehin ang ating pananaw, niliwanag naman niya "mula noon", bawat lalaki ay iniluwal mula sa isang babae. At dahil lahat ng bagay ay nagmumula sa Diyos, tigilan na natin ang paulit-ulit na usapin na kung "sino ang nauna?" (talata 12) 164
Sa Ilalim ng Iisang Misyon Ngayon na ang sukatan ay nabalanse na, at upang wakasan ang pabalik-balik na debate tungkol sa kasarian ay nagbigay si Pablo ng banal na pananaw: na lahat ng bagay ay nagmumula sa Diyos, kung kaya dapat tigilan na ang pagtatalo kung sino ang dapat na manguna! Ito ang dapat na maunawaan ng lahat: Ang Diyos ang pangunahin sa lahat. Siya lang ang banal, makatarungan, pag-ibig, katotohanan, ang daan, ang buhay, ang simula, at ang wakas. Huwag natin kailan man isipin na ang Diyos ay nadadala sa pamamagitan ng batas ng ating mga denominasyon. Hindi Siya napapabilib ng ating mga batas at kung ano ang pinapayagan natin at hindi pinapayagan. Kumikilos ang Diyos, at kung nakikita niya ang mga taong may tamang relasyon at nasa ilalim ng Kanyang pamamahala, doon Siya naggagawad ng pagpapala. "Napakaligaya at kahanga-hanga sa ating pangmasid, ang nagkakaisa't laging sama-sama na magkakapatid! Sa lugar na ito, nangako si yahweh, ang pangakong buhay ay mananatili." (Awit 133: 1,3) Sa kanyang buong kasaysayan, ang simbahan ay hati na sa mga usaping ito, subalit ako ay hindi sang-ayon na manatili ito. Ngunit ang pananaw ko at pakiramdam ay isang maliit na bagay kung ihahambing sa utos ng Diyos kung ano ang nararapat. Ang mga bagay ay magbabago. 165
Mangyayari sa mga huling araw, sabi ng Diyos: "Ibubuhos ko ang aking Espiritu sa lahat ng mga tao. Ang inyong mga anak na lalaki at mga anak na babae ay maghahayag ng salita ng Diyos. Ang inyong mga kabataang lalaki ay makakakita ng mga pangitain. Ang inyong mga matandang lalaki ay mananaginip ng mga panaginip. Sa mga araw na iyon, ibubuhos ko ang aking Espiritu sa aking mga aliping lalaki at mga aliping babae. At sila ay maghahayag ng salita ng Diyos. Magpapakita ako ng mga kamangha-manghang gawa sa langit na nasa itaas at mga tanda sa lupa na nasa ibaba. Ang mga tanda na ito ay ang dugo, apoy at sumisingaw na usok." (Mga Gawa 2:17-19) Sa mga huling araw, magaganap ang winika ng Diyos. Itong matalinhagang paglalarawan ng dugo, apoy at sumisingaw na usok ay tila tumutukoy sa sinaunang altar ng sakripisyo ng mga Hebreo. Doon nagtitipon ang mga tao upang dalhin ang katanggap- tanggap sa pinakamataas na Diyos. Ang kanilang alay ay inihahandog at tinatangay ng apoy papanhik sa langit. Sa pangitaing ito na nakasaad sa Bagong Tipan, walang binanggit na mga lalaking tupa, dumalagang baka at mga lalaking baka na tutupukin sa altar. Bagkus, nakikita natin ang pinagsanib na tinig ng mga anak ng Diyos, matanda at bata, na puno ng kabatiran sa mga bagay na magaganap sa mga huling araw. Ang 166
Sa Ilalim ng Iisang Misyon ating apoy ay hindi masusunog sa altar ng pagsamba. Ang ating apoy ay mananahan sa atin habang tayo ay nililinis at kinikilusan ng Banal na Espiritu. Sa mga nakalipas na taon, natakot marahil ako na direktang tugunan ang mga usapin tungkol sa kasarian. Subalit sa yugtong ito ng aking buhay, payag na ako kung ito ang kinakailangan at hindi rin kinatatakutan ang lakas ko ng aking asawa - bagkus, malugod niya itong tinatanggap. Ang mga anak ko namang lalaki ay hindi naaakit ng larawan ng mahihina, walang boses at pigil na mga babae. Subalit tama ba na ako ay suportado nila, samantalang ang iba ay hindi suportado ng kanilang pamilya? Ang mundo natin ay nangangailangan ng kababaihan na magbibigay ng kanilang mga boses sa ngalan ng mga inaapi sa lahat ng dako. Ito ay nangangahulugang buong puso nating tanggap ang pagkakalikha sa atin kaagapay ng isa't isa. Panahon na upang isantabi natin ang mga usapin tungkol sa kasarian at lumayo sa kasukdulan (extremes) na nag-aalis ng ating pagiging epektibo. Oras na upang gumising sa layunin ng Diyos para sa atin - may angking lakas mula sa Kanya, may halaga para sa mga kalalakihan at isang boses na naghahayag ng kaligtasan para sa mga naliligaw ng landas at nagdurusa sa mundo. 167
=/
168
7 =/ BUMATI AT MAG-AYOS Para sa kaakit-akit na mga labi, magwika ng salita ng kabutihan. Para sa kaibig- ibig na mga mata, hanapin ang mabuti sa mga tao. Para sa balingkinitang katawan, ibahagi ang iyong pagkain sa mga nagugutom. Para sa magandang buhok, hayaang haplusin ng bata sa pamamagitan ng kanyang daliri isang beses sa isang araw. Para sa tatag ng tindig, maglakad sa kaalang hindi ka na kailanman maglalakad nang nag-iisa. SAM LEVENSON K apag inaayusan ng mga babaeng leon ang isa't -isa, ang lahat ay bahagi ng kanilang pagbati. Ang pag- aalaga ay nagsisimula kapag ang babaeng leon ay bata pa lang. Kapag ang isang maliit na leon ay namataan, hindi na siya makatatakas mula sa sapilitang halik ng mga babaeng leon. Walang batang leon na pwedeng umalis nang hindi nadidilaan. Naiisip ko ang isang tanawing ganito: Matapos ang kawili-wiling oras na obserbahan ang mga matatandang leon sa pangangaso ng pagkain, ang batang leon ay muling papasok sa kanilang teritoryo. At biglang mag-aatubili ang batang leon at iisiping, "O hindi! Parating na siya!
Didilaan ako ng tiyahin ko at lalawayan ang aking buong mukha!" Parang tulad lang ito ng nangyayari kapag ang isang pamangkin ay lalakad sa isang silid na puno ng mga Italyanong tiyahin na bumibisita, di ba? Hindi lang ang mga batang leon ang dumadaan sa ganitong malapitang mukha-sa-mukhang pagbati. Ang mga kababaihang leon ay ganito rin kung magbatian. Nakikilala nila ang isa't isa sa pamamagitan ng rituwal na pagbating ito. Tulad ng inaakala natin na magkakamukha ang mga babaeng leon, gayundin ang tingin nila sa isa't isa. Ang tanging paraan para makatiyak ang babaeng leon na ang isa pang babaeng leon ay miyembro ng kanilang angkan at hindi isang nanghihimasok lang, ay sa pamamagitan ng amoy. Alam nating lahat na ang itsura ay maaaring makadaya ngunit ang amoy ay kadalasang nagsasabi ng totoo. Ang bawat babaeng leon ay may mga glandula na matatagpuan sa kanyang kilay, sa itaas ng kanyang mga mata, na nag-iipon ng pabango ng angkan. Kapag nagpangkat muli, ang mga babaeng leon ay naghahalikan, pisngi sa pisngi, at marahang nagbabanggaan ng ulo. Higit pa sa pagpapakilala ang ganitong batian. Ang pagpapakilala ay isang unang engkuwentro na nagsasabing, "Ako Ito. Ngayon, sino ka?" Ngunit ang pagbati ng babaeng leon ay may kapangyarihang palakasin ang bigkis ng pagmamahalan, selyuhan ang pagkakaisa, at ilantad ang mga impostor sa kanilang kalagitnaan. 170
Bumati at Mag-ayos Nakaaamoy ang mga babaeng at pagkatapos ay makikilala na nila. Ang mga tao ay kumikilala muna at pagkatapos ay nang-aamoy. Isang halimbawa: Sinundo ako minsan ng aking asawa sa paliparan (airport). Nakita kong parating ang kanyang kotse at nagsimula akong kumaway, ngunit hanggang hindi siya lumalabas ng kotse at yumayakap sa akin ay hindi ko siya naaamoy. "Ang sarap ng amoy mo," ang sabi ko nang maamoy ko ang kanyang cologne. Hindi ko maisip na makikilala ko siya sa pabaligtad na proseso. Halimbawa ay may lalaking lalabas ng kotse, lalakad palapit sa akin, saka ako lalapit upang amuyin siya , at doon ko pa lang matitiyak na siya nga ang asawa ko. May ilang layunin ang pagbigay ng atensiyon ng babaeng leon sa pagkilala sa pamamagitan ng pang-amoy. Ang rituwal ng pagbati at pag-ayos (greet and groom) ay nagbibigay sa kanila ng natural na paraan upang matukoy kapag may isang bagay o isang leong hindi kanais-nais na sumali sa angkan. Hindi lang iyon, kapag ang mga babaeng leon ay bumati at inayos ang isa't isa, nagpapakita sila ng pagtanggap at pag-anib. Bilang mga anak na babae ng Diyos, kailangan din nating gawin ito sa mga tao sa ating buhay. BATIIN AT ALAGAAN ANG IYONG MGA ANAK Kapag binati ng babaeng leon ang bata niyang anak, sinasabi niya, " Kabilang ka sa amin. Malugod kang tinatanggap na maging kumportable, tuklasin ang iyong mga kalakasan, at lumaking kasama kami. May panustos at kaligtasan para sa iyo 171
dito sa ating angkan." Ginagamit din niya ang pagbati upang alamin kung saan galing ang kanyang mga batang anak. Sa malapitang pagdiin ng kanyang mukha, nalalaman niya kung ano ang ginawa ng batang leon at natatanong niyang, "Bakit may naaamoy akong bakas ng hyena sa iyo?" Kapag ang aking mga binatilyong anak ay lumalabas nang gabi, kailangan nilang bigyan ako ng good-night kiss sa kanilang pag-uwi. May ilang layunin ang halik na ito. Una, gustong- gusto kong halikan ang aking mga binata. Pangalawa, hindi ko na kailangang magpuyat upang malaman kung anong oras sila dumating. At pangatlo, maaari ko silang maamoy. Ganito nangyayari ang aming pakikipag-ugnayan. Kapag ang aking anak ay dumating sa bahay, bubuksan niya ang pinto ng aking silid at magsasabing, "Nakauwi na ako! Good night Mom!" Dahil alam niyang matagal na akong tulog, mabilis niyang isasara ang pinto. Ngunit sasabihin kong, "Mabuti ba ang nangyari sa iyo? Halika, halikan mo nga ako." Kapag siya ay nag-atubili, maghihinala ako. Kapag lumapit siya at nakaamoy ako ng matinding amoy ng mint, alam ko na may ginawa siyang hindi kanais-nais. Kapag lalapit siya, aabutin ko siya papalapit upang maamoy ang anumang ikalawang amoy na maaaring itinatago niya. Alam ng ina kung ano ang amoy ng kanyang mga anak. 172
Bumati at Mag-ayos Maaaring mahirap o nakahihiya na lumapit nang husto sa mga binata ko para sa isang gabi nang pag-aalam kung hindi kami nasanay sa araw-araw na pagbati sa aming tahanan. Ang aming pamilya ay niyayakap ang isa't isa tuwing umaga. Nagyayakapan kami sa buong araw at humahalik kami ng good night tuwing gabi. Madalas kaming may pisikal na pakikipag- ugnayan sa isa't isa, maging ito ay sa anyong pakikipagbuno sa pagitan ng magkakapatid, o pagtutulakan kapag naglilinis sa kusina, o pagyayakapan kung kami ay nagpaparoo't parito. Ang proseso ng pagbating ito ay nagsimula nang ang mga anak kong lalaki ay mga sanggol pa at hindi na huminto hanggang sa sila ay lumaki. Sa aking palagay, sa bahay ninyo ay pareho rin - binibigyan ninyo ang isa't isa ng goodnight kiss, yakap, hagod sa balikat, paggulo ng buhok, o pagkandong sa may sofa... Lumipas ang panahon, nang ang aking pinakamatandang anak na lalaki ay di na nakatira sa bahay at may asawa na, nakarinig ako ng mga kapilyuhang di ko nalaman. Tinanong ko siya, "Kailan mo ginawa 'yan? Paano ko napalampas iyan?" Nangingimi siyang ngingiti at sasagot, "Nangyari yan isang gabing nasa biyahe ka," o, "Iyon ay nangyari nang nakitulog ako isang gabi sa bahay ng kaibigan ko." Kung ako ay nasa tahanan, naamoy ko sana kung ano ang binabalak niya noong mga panahong iyon! Sa pamamagitan ng pagbati, maaaring mahuli ang mga bata kapag may di kanas- nais na ginagawa. Nakatutulong ito upang makatugon tayo nang 173
may pag-ibig, pagsasanay, at disiplina sa ating mga anak. Kung hindi kayo regular na nagbabatian sa tahanan, hinihikayat kitang simulan ang ganitong kaugalian. Maaaring hindi magustuhan ito ng iyong anak sa simula, ngunit huwag kang susuko. Ang iyong yakap ay hindi lang magpapahayag sa iyong anak na mahal mo siya; malalaman mo rin ang amoy sa iyong anak na hindi mula sa iyong tahanan. Mga ina, kung ang isang bata na dating yumayakap sa iyo ay tumatanggi nang magpayakap sa iyo, alamin mo kung bakit. Huwag mong hayaan ang iyong anak na masanay sa paglayo sa iyo. Kapag ang iyong mga anak ay may ganap na isip at gulang na, patuloy mo silang batiin ng mga yakap at halik. Ang iyong pisikal na pagmamahal ay nagsisilbing isang paalala na sila ay palaging kabilang sa iyong pamilya. Nagbibigay ang kaalang ito ng seguridad hanggang sa kanilang pagtanda at pagbuo ng kanilang sariling pamilya. PAGBATI SA ISA'T ISA Kapag nagbatian ang mga babaeng leon, sinasabi nilang, " Tayo ay may kaugnayan. May napapansin akong pamilyar na halimuyak ng aking mga kapatid na babae sa iyo. Narito ako para sa iyo, at alam ko na narito ka rin para sa akin." Hindi tayo gaanong magkaiba ng ating mga kapatid na babaeng leon. Ang isang mainit na pagtanggap mula sa iba ay nagsasabing, "Umupo ka sa aming tabi. Pinagkakatiwalaan ka 174
Bumati at Mag-ayos namin at malugod na tinatanggap." Ang isang pagtanggap na pormal at pigil ay nagsasabing, "Sinusuri pa ang iyong estado sa amin. Anumang titulo ay irereserba hanggang sa makilala ka namin nang husto." Sa ganitong uri ng ugnayan, parehong ang bumabati at ang binabati ay wala pang kagaangan ng loob sa isa't isa. Kung walang anumang pagbati, mga bisita, mag-ingat. Pakinggan ang mga salita ni Pablo sa mga taga-Corinto habang binibilinan sila kung paano nila dapat batiin ang bawat isa: "Magbatian kayo sa pamamagitan ng banal na yakap. Kinukumusta kayo ng lahat ng mga kapatid sa iglesya. Nawa'y sumainyong lahat ang pagpapala ng Panginoong Hesucristo, at ang pag-ibig ng Diyos, at ang pakikisama ng Espiritu Santo." (2 Corinto 13:12-14) Kapag bumati ka sa isang kapatid na babae, yakapin mo siya nang tulad nito. Kapag may nakita kang isang lider, batiin at yakapin mo siya sa paraang ipinaaalam mo ang iyong paghanga para sa kanya. Kapag binati mo ang isang taong may hinanakit, yakapin mo siya nang may pagmamalasakit. Minsan, hindi na kailangan ang mga salita. Sa paglipas ng panahon, natutunan kong ang yakap ay higit na nakagagaling kaysa salita. Mahusay na hinabi ni Pablo ang pagbati sa lahat ng kanyang mga liham sa mga simbahan na nasa kanyang pangangalaga. 175
Kung mahalaga para kay Pablo na isulat ang kanyang mga pagbati, samakatuwid mahalaga rin para sa atin na gawin ito. Tingnan natin ang kanyang pagbati sa simbahan sa Corinto: "Ito'y isinusulat ko, hindi upang hiyain kayo, kundi, bilang ama, upang pangaralan kayo, aking minamahal na mga anak. Nais ko kayong lumago sa pananampalataya at hindi lumaking matigas ang ulo. Maraming mga tao sa paligid na sinasabi lang sa inyo ang inyong kamalian, subalit iilan lang ang magbibigay ng oras upang tulungan kayong lumago." (1 Corinto 4:14-15) Nagsimula si Pablo sa pamamagitan ng pagsalaysay sa mga taga-Corinto kung ano ang nilalaman at hindi nilalaman ng kanyang liham. Hindi niya sila pinagsasabihan upang ipahiya sila; bagkus, niliwanag niya kung ano ang relasyon niya sa kanila at kung sino sila para sa kanya. Siya ay isang ama, at sila ang kanyang mga anak. Pagkatapos ay ipinaliwanag niya na kahit marami ang nakatingin upang ang mga mananampalataya sa Corinto ay bumagsak, bilang ama, siya ay namuhunan upang tulungan silang magtagumpay. Sa kanyang pagbati, inihayag niya kung sino siya sa mga tatanggap ng kanyang liham, kung sino sila sa kanya, kung ano ang sinasabi niya, bakit niya sinasabi iyon, at kung bakit sila dapat makinig sa kanya. Ang lahat ng ito ay ipinaalam niya bago pa man siya magpahayag nang anumang mensahe. 176
Bumati at Mag-ayos PAG-AAYOS SA ISA'T ISA Kung ang rituwal ng pagbati ng mga kababaihang leon ay maayos na umusad, madali itong magiging isang biglaang sesyon ng pag-aayos. Ang pag-aayos sa isa't isa ay bumubuo ng matatag at solidong samahan sa pagitan ng mga babaeng leon at mas malalaking batang leon, na tumutulong upang mapanatili ang malapit na ugnayan ng buong grupo. Inaayos una sa lahat ng mga babaeng leon ang ulo at leeg ng bawat isa, mga bahagi na mahirap na maabot ng kanilang sarili lang. Gamit ang kanilang magaspang na dila, nililinis ng mga babaeng leon ang dugo at dumi sa kanilang balahibo habang inaalisan din ng mga pulgas at iba pang parasito. Kapag mayroong kumukuha ng dugo at sustansiya mula sa iyong katawan, ang nilikhang ito ay siguradong ninanakaw ang iyong buhay. Magaling na may nag-aalis ng dugo at dumi mula sa ating katawan, subalit salamat sa Panginoon para sa mga tiyahin at mga kapatid na babae na nakahandang mag-alis rin ng mga pulgas at parasito sa atin! Ang pandiwang mag-ayos (groom) ay nangangahulugang maglinis, maghanda, magpahid, mag-ayos, magsuklay, gumabay at magturo. Ayon sa mga kahulugang ito, maaari at dapat kong alagaan o ayusin ang aking mga ngipin, ang aking kusina, at ang aking mga anak sa algebra. Sa pagsusuri ng proseso ng pag-aayos, ito ay unang ipinakahulugan na "maglinis." Minsan ay nag-usap si Hesus at 177
si Pedro tungkol sa pag-aayos. Nais ni Hesus na hugasan ang mga paa ni Pedro. Tumanggi si Pedro. Sinabi ni Hesus na kung hindi ito pahihintulutan ni Pedro, wala siyang magiging bahagi sa kung anuman ang ginagawa ni Hesus. Sumobra naman ang pagtutuwid ni Pedro sa kanyang kamalian at kanyang tinanggap ang alok ni Hesus sa kasukdulan sa pamamagitan ng pag-anyaya kay Hesus na hugasan siya mula ulo hanggang talampakan. Ang kamangha-manghang si Hesus ay ibinalik siya sa tamang punto: "Sumagot si Jesus, 'Ang nakapaligo na ay hindi na kailangang hugasan pa maliban sa kanyang mga paa, sapagkat malinis na ang buo niyang katawan. At kayo'y malinis na'." (Juan 13:10) Dahil tayo ay na kay Hesus, tayo ay malinis na. Subalit gayunpaman, sa isang buong araw, maaaring maging madumi ang ating mga paa, at kung minsan, depende sa pinanggalingan natin o kung ano ang ating ginawa o isinuot, maaari ring bumaho ang ating mga paa. Habang naglalakbay tayo sa buhay na ito, maaari tayong umapak o makaapak ng dumi-kahit paano alam kong maaari itong mangyari sa akin. Sa pagtatapos ng araw, kailangan nating hugasan ang mga duming ating nasagap mula sa paglalalakbay sa araw na iyon. Kung kaya't patuloy na nangusap si Hesus: "Kaya kung ako, na inyong Panginoon at Guro, ay hinugasan ang inyong mga paa, dapat din ninyong 178
Bumati at Mag-ayos gawin ito sa isa't isa. Binigyan Ko kayo ng halimbawa upang inyong tularan. Kung ano ang ginawa Ko, gawin din ninyo. Pakatandaan ninyo, ang alipin ay hindi nakahihigit sa kanyang panginoon. Ang manggagawa ay hindi nag-uutos sa kanyang pinaglilingkuran. Mapalad kayo kung nauunawaan ninyo ang mga bagay na ito at inyong gagawin." (Juan 13:14-17) Hinugasan ni Hesus ang mga paa ng Kanyang mga alagad at inutusan Niya tayong gawin din ito sa isa't isa. Palagay ko hindi niya ibig sabihin na ako ay bibigyan ng asawa ko ng pedicure gabi-gabi (bagaman maganda ito, honey). Subalit marahil ang paghuhugas ng paa ay sumisimbolo kung paano natin mabibigyan ng bagong kalakasan ang bawat isa, lalo na kapag ang mga dinaanan natin ay marumi. Naging bahagi na ako ng ilang nakahihiyang sesyon ng paghuhugas-paa, lalo na noong mga panahon na nararapat kaming mag-pantyhose. Ngunit noong panahon ni Hesus, ang paghuhugas ng paa ay likas na bahagi ng pagtanggap sa mga tao kapag sila ay papasok sa iyong tahanan, tulad din ng pagyakap at paghalik ngayon. Hindi ko iminumungkahi na muli nating ibalik ang paghuhugas ng paa. Nabubuhay tayo ngayon sa panahon ng saradong sapatos at sementadong mga kalye, samantalang sila ay naglakad sa maalikabok na mga daan at nakasuot ng bukas na sandalyas. Iminumungkahi ko na sa pagpasok natin sa tahanan 179
ng isang kaibigan, o sa bahay-sambahan, nararapat na sandali nating pagpagin ang mga alikabok at manatili sa mga relasyon na matatagpuan doon. Tulad ng babaeng leon, kailangan natin ang isa't isa upang alisin ang mga dumi, pulgas at parasito mula sa ating mga buhay. Huwag kang magmamalinis sa iyong sarili, gayung ang totoo'y wala kang kasindumi. "Huwag kang maging masyadong palalo, na akala mo'y mas magaling ka sa iba. Huwag kang sakim, na pati mahihirap, iyong sinisiil. Ginugutay ang mga mahihirap, pinagpipiyestahan sila, pinagpipira-piraso upang itapon lang. Ang linta ay may kambal na anak na babae, 'Bigyan mo ako, bigyan mo pa ako,' ang lagi nilang hiling." (Kawikaan 30:12-15) Ang diwang hingi nang hingi ay tulad ng mga parasito na nagbabawas ng ating sustansiya at ninanakawan tayo ng buhay. Ang kasakiman at labis na pagbibigay-layaw sa sarili ay tulad ng mga bampira. Kapag tayo ay bahagi ng isang komunidad na nag-aalaga sa isa't isa, nagtutulungan tayo upang mapanatili ang ating malinis na buhay. May isang panahon na nagdadalawang-isip akong kausapin ang isang binatilyo. Isa siyang lider na may magandang hinaharap, at mayroon akong matinding respeto para sa kanya. Dahil medyo pinag-iingatan ko ang pagtawag ng Diyos sa kanyang buhay, 180
Bumati at Mag-ayos binalak ko na payuhan siya. Subalit upang magawa ko ito, kailangan ko munang maitatag kung ano ang aming relasyon, upang matiyak ko kung pakikinggan niya ako. Kaya tinanong ko siya, "Ano ang tingin mo sa akin sa simbahan?" Sumagot siya nang walang pag-aatubili. "Tinitingnan kita bilang isang pinuno." Ang kanyang tugon ay nagsabi sa akin na maaari akong magsalita at maaari niyang marinig nang tama ang mga sasabihin ko. Kung iba ang kanyang pagsagot, hindi ko sana ibinigay ang aking payo. Ang ganitong uri ng paghuhugas-paa ay gumagana sa dalawang kaparaanan. Hindi lang tayo mangungusap sa buhay ng isa't isa; dapat din nating anyayahan ang iba na magbigay ng kanilang masasabi para sa atin. Mayroon akong malapit na kaibigan na itinuturing kong isang ate sa akin. Isa siyang mahusay na pastora at dalubhasang taga-tipon ng mga anak na babae ng Diyos. Sa tagal ng aming pagiging magkaibigan ay alam na niya ang aking kalakasan at kahinaan. Kailan lamang, nadama ko na kailangan ko siyang sadyang anyayahan upang maging bahagi ng proseso ng pag-aayos ng aking buhay. Habang kami ay nagkakape, sinabi ko sa kanya, "Kailangan kita upang mangusap sa aking buhay. Kapag nakita o narinig mo akong magsabi o gumawa ng bagay na walang katuturan o walang saysay, mangyaring sabihin mo sa akin. 181
Hindi ko nakikita ang aking sarili na hindi na mangangailangan ng pagwawasto. Kailangan ko ng isang tao na karapat-dapat magbigay ng direksiyon at katalinuhan sa aking buhay." Buong-puso naman niyang tinanggap ang pag-ayos ng anumang hindi magandang mga bagay sa aking buhay. Upang ito ay mangyari, dapat ay may pakikipag-ugnayan ako sa kanya. Sinadya kong panatilihin ang pakikipagkita sa kanya at umupo sa ilalim ng kanyang pagtuturo sa pamamagitan ng pagbabasa ng kanyang mga aklat at pakikinig sa kanyang mga podcasts. (Walang dahilan upang ulitin pa niya sa akin ang malinaw na niyang binalangkas.) Wala siyang pagnanais na makontrol ako. Nais lang niyang mawala ang dumi sa aking mukha! Kapag tayong lahat ay bahagi ng isang panlipunang pag-aayusan o pag- aalagaan, naiintindihan natin na kung tayo ay putikan, ito ay sumasalamin sa ibang babaeng kapatid din natin. Kapag pumasok ka sa isang bahay-sambahan at walang pagbabatian o pagtatatag ng kaugnayan sa mga dumadalo, hinihikayat kitang humanap ng ibang simbahan kung saan may pakikipag-ugnayan at koneksyon. Ang mga pagkakaibigan at mga simbahan na walang koneksyon at pakikipag-ugnayan ay hindi ka aalagaan para sa mga layunin ng Diyos. Kapag kailangan natin ng pangangalaga, ito ay nagiging maliwanag. Inanyayahan ko ang aking kaibigang pastor na magsalita sa akin, dahil napagtanto ko na kailangan ko ng ganitong uri ng pangangalaga. Pakiramdam ko'y nakabukod ako at hindi naiintindihan. Ang 182
Bumati at Mag-ayos mga ito ay hindi kaaya-ayang pabigat, at alam ko na kailangan ko ng tulong mula sa may malawak na pang-unawa upang suklayin at tanggalin ang mga sabit na ito sa aking buhay. Maaaring maging punto ng koneksyon para sa atin ang ganitong proseso ng pangangalaga. Mukhang batid ito ng ating mga kaibigang leon, na kadalasan, tayong mga tao ay hirap matutunan: Maaaring maging mapanganib na ikaw lang ang nag-aalaga sa iyong sarili. KABANALAN, HINDI PANLABAS NA KALINISAN Matatandaan na tumanggi si Pedro na magpahugas ng kanyang paa, pagkatapos ay nagboluntaryong magpalinis naman ng buong katawan. Subalit ipinaalam sa kanya ni Hesus na hindi niya kailangang maging sobrang maselan. Sinabi sa kanya ni Hesus: "Ang aking inalala, dapat mong maunawaan, ay kabanalan, hindi lang kalinisan ng katawan." (Juan13:10) Ang inaalala ni Hesus ay dapat din na maging alalahanin natin-kabanalan, hindi lang kalinisan ng katawan. Sa pagtatapos ng bawat araw, ito ang ating pananagutan. Kapag nakatuon tayo sa ating sarili, ang layaw at kasakiman ay lumalala. Ang ibang Kristiyano ay nakatuon sa pagpapanatili ng isang anyo ng kabanalan, habang inaakusahan ang iba ng pagiging marumi. Ang isyung ito mismo ang tinutukoy ni Hesus nang sabihin Niyang: 183
"Nililinis ninyo ang labas ng tasa at pinggan, ngunit ang inyong kalooban ay puno ng kasakiman at kalayawan!" (Mateo 23:25) Hindi natin dapat makaligtaan ang mas malaking punto rito: ang kabanalan ay hindi tungkol sa kalinisan ng katawan, kundi tungkol sa kadalisayan ng puso. Sa bawat araw ng ating pamumuhay, maaaring madumihan ang ating mga kamay at paa, ngunit hindi nito marurumihan ang nilinis na ng Diyos. Siya lang ang Panginoong Diyos na tinutulungan tayong maging banal! Pagkalito ang mangyayari kapag ang ating pinagtuonan ay ang pag-iwas lang sa masama, sa halip na ang paggawa ng mabuti. Ang ating mga buhay ay nanganganib sa mga pagsalakay ng hindi kanais-nais na mga nananamantala. Si Hesus ay nagpatuloy na gumawa ng mabuti, hindi ang umiwas sa masama. Ang kabaligtaran ng kasalanan ay magandang katangian (virtue). Nagagapi ng kabutihan ang kasamaan. Hindi naaalis ng panuntunan o ng pagtatago mula rito ang kasamaan. Oo, dapat magtakda ng hangganan at gumamit ng katalinuhan. Hindi tayo dapat lumahok sa kahit anong uri ng kasamaan. Ngunit kinakayod ba natin ang hindi dapat na alisin? Huwag nating subukang hugasan at linisin ang ating mga sarili at ang ibang tao ng mga maling bagay. Narito ang payo ni Jesus upang maging malinis ang katawan sa kasakiman at labis na kalayawan: 184
Bumati at Mag-ayos sa pamamagitan ng pagtulong sa mga dukha, at magiging malinis ang lahat ng bagay para sa inyo." "Linisin ninyo ang inyong kalooban (Lucas 11:41) Ang mahalaga sa Diyos ay ang maging malinis ang ating kalooban. Lagi Niya akong hinihikayat na payuhan ang Kanyang katawan, ang simbahan, na oras na upang malagyan ng dumi ang ilalim ng ating mga kuko at mga damit sa pag-abot natin sa labas ng ating napakalinis na mga gusali at tulungan ang iba. Dapat na natutunan ni Simon na Pariseo ang aral na ito. ANG TUNAY NA PAG-AALAGA Naanyayahan si Hesus na maghapunan sa bahay ni Simon na Pariseo. Ito ay pagsasama-sama ng mga itinuturing na "malinis" ng lipunan hanggang ang isang kilalang masamang babae ay biglang dumating. Narinig niyang si Hesus ay pupunta roon, kaya siya pumaroon. Kung iyon ay hindi pa sapat na masama, naglabas pa siya ng isang bote ng mamahaling pabango, lumuhod sa harap ni Hesus at lumuluhang ibinuhos ang pabango sa mga paa Niya! Kawawang Simon. Ang gusto lang niya ay isang magandang hapunan para kay Hesus at sa kanyang mga kaibigan, ngunit ito ang nangyari. Nang makita ito ni Simon, sinabi niya sa kanyang sarili, "Kung talagang propeta ang taong ito, dapat ay alam niya na ang humahawak sa kanyang paa ay isang babaeng makasalanan." (Lucas 7:39) 185
Sa sandaling iyon, tinanong ni Hesus si Simon. Nais Niyang malaman kung sino ang higit na magpapasalamat sa pagkakakansela ng utang: ang taong may kaunting utang o siya na may malaking utang. Sumagot nang tama si Simon na ang pinatawad sa mas malaking utang ang higit na magpapasalamat. Nilingon niya ang babae at sinabi kay Simon, "Nakikita mo ba ang babaeng ito? Pumasok ako sa iyong bahay at hindi mo man lang ako binigyan ng tubig para sa aking mga paa; ngunit hinugasan niya ng kanyang luha ang aking mga paa at pinunasan ito ng sarili niyang buhok. Hindi mo ako hinalikan; ngunit siya, mula nang pumasok ay hindi tumigil ng kahahalik sa aking mga paa. Hindi mo nilagyan ng langis ang aking ulo, subalit binuhusan niya ng pabango ang aking mga paa. Kaya't sinasabi ko sa iyo, malaki ang kanyang pagmamahal sapagkat maraming kasalanan ang pinatawad sa kanya; ngunit ang pinatawad ng kaunti ay kaunti rin lang ang nadaramang pagmamahal." (Lucas 7:43-47) Ang mga talatang ito ay tala ng kung ano ang sinabi ni Hesus tungkol sa babae sa harap ng mga eksperto sa relihiyon, ngunit higit na makabuluhan ang mga salitang sinabi Niya sa kanya. "At sinabi niya sa babae, "Pinatawad na ang iyong mga kasalanan." 186
Bumati at Mag-ayos At ang kanyang mga kasalo sa pagkain ay nagsimulang magtanong sa sarili, "Sino ba itong nangangahas na magpatawad ng kasalanan?" Ngunit sinabi ni Jesus sa babae, "Iniligtas ka ng iyong pananampalataya. Umuwi ka na." (Lucas 7:48-50) Kapansin-pansin na ibinigay ni Hesus ang pagpapalaya sa isang tao na ni hindi inanyayahan sa salu-salo. Bakit? Dahil di tulad ni Simon, binati Siya ng babae at hinugasan ang kanyang mga paa. Ipinosisyon ni Simon ang kanyang sarili nang napakataas upang magpakumbaba siya sa harapan ni Hesus - subalit hindi ganun ang babaeng ito. Mayroon bang pagpapatawad ng kasalanan na nakalaan para kay Simon? Siyempre. Ito ay makakamit ng lahat ng dumalo. Ipinahayag ni Hesus ang lahat sa parabula na ibinahagi Niya, ngunit sa sandaling iyon, hindi napagtanto o nakilala ni Simon ang pangangailangan niya para sa pag-aayos at pag-aalaga ng puso na maaaring ibigay ni Hesus. Kapag iniisip natin na wala tayong pangangailangan para sa pag-aayos o pag-aalaga ng ating puso, nagsisimula tayong manghusga. Sa paghatol, ipinagkakait natin sa iba ang kailangan din natin. Ito ang nangyari kay Simon. Kailangan niyang mahugasan ang kanyang mga paa. Kailangan niya ang pagbati ng kapayapaan. Kailangan niya ang kagalingang nagmumula sa pagpapahid ng balsamo. Ngunit dahil inisip niya na siya ay 187
lampas na sa mga pangangailangang ito, hindi niya inalok ang anuman sa mga rituwal na ito ng pagbati at pag-aayos o pag- aalaga sa kanyang mga panauhin. ISANG LUGAR NG KARANGALAN Habang isinusulat ko ito, hindi ko mapigilang mag- isip kung ibinaling ba ni Hesus ang Kanyang mukha sa mga kababaihan sa pagtatanong Niya sa mga legalistic na mga pinuno ng ating panahon ng ganitong katanungan: "Sa palagay ninyo ay napakalaki ng kasalanan ng babae kaya hindi ninyo siya pinapansin. Iniisip ninyo na siya ay hindi karapat-dapat paghayagan ng ebanghelyo - ngunit binigyang-diin ko ang halimbawa ng babaeng ito - at sa gayon ay pinawalang-sala ang mga kababaihan. Iniisip ninyo na ang kasalanan ni Eba ay higit kaysa kay Adan, kaya ipinagkakait ninyo ang paglapit ng kanyang mga anak na babae sa aking hapag, subalit huwag mong kalilimutan na ang mga pinatawad sa mga matitinding kasalanan ay higit na nagpapasalamat. Bibigyan ng parangal ang mga babae, kahit na ito ay sa pamamagitan ng paghuhugas at pagpapahid ng Aking mga paa." Kaibig-ibig na mga babaeng leon, oras na upang muli nating bigyan ang ating maluwalhating Diyos ng isang bagay na maipagmamalaki Niya. Upang makita natin ang ganitong pangyayari, handa akong hugasan ang ilang mga paa at pahugasan din ang sa akin. Maging handa tayong gumawa ng anumang bagay o pumunta kahit saan upang magkaroon ng 188
Bumati at Mag-ayos dahilan si Hesus na mamangha sa pagtingin Niya sa atin. Akala ni Simon, ang masamang babaeng ito ay may gusto kay Hesus ngunit ipinahayag ni Hesus na ang kanyang ginawa ay kaibig- ibig. Huwag mag-alala kung ang mga pagtatangka mo ay hindi ayos sa simula. Basta magpasya kang magsimula. Nais kong tayong lahat ay gumawa ng ganitong uri ng marka kay Hesus upang masabi Niya sa atin, "Ako ay nalulugod at nagpakita sila sa Akin ng matinding pag-ibig." Gumawa tayo ng mga bagay na kamangha-mangha at makabuluhan para sa ating Panginoon. Habang tayo ay nagpapakita ng kabutihan, pangangalaga at pagtanggap sa iba, ibinubuhos natin ang ating pagsamba sa Kanya. Magpahid (anoint) sa isa't isa para sa Kanyang pagbabalik at ating muling pagkabuhay. Maghugasan tayo ng paa, kahit na sa pamamagitan ng ating mga luha. Hayaan nating pumatak ang ating mga luha hanggang may sapat na kahalumigmigan (moisture) upang mahugasan ang alikabok at dumi mula sa mga paa ng simbahan. Iyakan natin ang ating mga sariling kasalanan at iyakan ang kawalan ng katarungan na ipinapataw sa ating mga kapatid na babae at mga bata sa buong mundo. Kung ang awa na iginawad sa iyo ay hindi sapat upang ikaw ay mapaiyak, payagan kung gayon na ang mga kalupitan na pinagdadaanan ng mga bihag na anak na babae ang tuminag sa iyo. Ang iyong mga luha ang naghuhugas ng mga paa ng iba at nagtatanghal sa Panginoon. 189
Ang pagbati at pangangalaga ng babaeng leon ay simbolo ng kung paano tayo nagpapakita ng pagtanggap at pakikipag-ugnay sa isa't isa. Kung paano tayo bumabati ay nagpapahiwatig kung paano natin nakikita ang bawat isa (bilang lider, kasamahan, o mga alagad.) Kung paano ka nakikita ng iba ang magpapasya kung paano ka aalagaan. Ang halimbawa ng babaeng leon ay nagpapakita sa atin na nagdadagdag tayo ng halaga sa ating kapwa kapag inaalagan natin sila. Dahil sa pagkilalang ito, nagpapakita tayo ng karangalan, kababaang-loob, at paggalang. Dapat sa ating pagbati ay ganito ang ating sinasabi, "Kilala kita. Pinahahalagahan kita. Narito ako para sa iyo. Ngayon, tungkol sa putik mula sa magaspang na lugar na iyon, hayaan mong tulungan kitang hugasan ito." Kababalik ko lang mula sa dalawang araw na pagtitipon ng mga babaeng leon. Kapag kami'y nagkikita, nagyayakapan kami. Kumportable at nagiginhawaan kami sa pamamagitan ng presensiya ng bawat isa. Inokupa naming anim ang dalawang silid sa hotel. Natulog kami at gumising nang sama-sama. Buong araw kaming nagsalo-salo sa kape at mga pagkain. Nagtipon kaming naka-pajama at nagbatian at inayusan ang isa't isa hanggang lumalim ang gabi. Natutunan naming maging bukas at malayang ibahagi kung sino kami sa bawat isa. Kabilang sa matalik na grupong ito ng aking mga kaibigan ay mga inang wasak ang puso (heartbroken), isang hindi matahimik na manlalakbay, isang pagod na mandirigma at isang may pangitain para sa hinaharap. 190
Bumati at Mag-ayos Ginugol namin ang unang gabi sa pagbabatian sa isa't isa. (Mahal kita. Hinahanap-hanap kong ikaw ay makasama.) At gumising kami kinabukasan upang simulan ang proseso ng pag- aayos (grooming). (Kumusta ka?) Batid namin ang kalakasan at kahinaan ng isa't isa. Nauunawaan namin na may mga panahon na ang mga ito ay iisa at pareho. Tinatanong namin ng mahihirap na tanong ang isa't isa. Magkakasama kaming tumawa, umiyak, nanalangin, ipinagtapat ang aming mga takot, kasalanan, at mga kahinaan. Nagtatapos kami sa pamamagitan ng panalangin para sa isa't- isa at para sa mga anak at kinabukasan. Umuwi akong pagod ngunit naalisan ng mga pulgas, napagpagan ng mga alikabok, at ang aking mga paa ay nahugasan. Natutunan kong yakapin ang proseso ng pag-aayos at pag- aalaga dahil alam ko na ang mga babaeng leong ito ay mahal ako at nariyan sila para sa akin. Kilala ko kung sino sila sa buhay ko at kilala nila kung sino ako sa kanila. Minsan kami ay nagtatalo, subalit hindi ito nangangahulugang kami ay maghihiwalay. Sino ang mga babae sa iyong buhay na nangangailangan ng iyong pagbati? Sino sa iyong mundo ang makikinabang sa isang magiliw na pangangalaga? Mayroon ka bang inanyayahan na maging bahagi ng iyong pangangalaga? 191
Ang Pagbangon ng Babaeng Leon =/ 192
8 ANG MGA BABAENG LEON AY MAY MAHUSAY NA KAPARAANAN Lakas at kabatiran ng katarungan para sa mga gumagabay at nagpapasya, kalakasan at kadalubhasaan para sa mga nagbabantay at nangangalaga. ISAIAS 28:6 H indi man pinakamalalakas na nilalang ang mga babaeng leon sa lugar na kung tawagin ay sabana (lugar na patag, may mga damo at mga puno), puspos naman sila ng pamamaraan at malasakit. Magkakaugnay na kumikilos na may taglay na mga pamamaraan ang mga babaeng leon. Sila ay magkakapatid, mag-iina, magtiyahin at magpipinsan. Dahil malapit sa isa't isa, alam nila ang kahinaan at kalakasan ng bawat isa. May kani-kaniyang tungkulin ang bawat babaeng leon pagdating sa pangangaso para sa pagkain, paghahanap sa nawawalang batang leon o kaya naman ay sa pagsasanay at pagbibigay ng proteksiyon sa kanilang mga anak. Alamin natin ang pamamaraan sa pangangaso. May tatlong mahahalagang konsiderasyon para sa mga babaeng leon pagdating
sa pangangaso: ang tiyempo, pagbabalatkayo, at ang layo o lapit ng lugar. Para sa babaeng leon, ang tiyempo ay napakahalaga. Sa dapithapon at bago magbukang-liwayway ang pinakamainam na panahon upang humayo sa pangangaso. Dahil hindi maaaring madaliin ang takipsilim at bukang-liwayway, pinaghahandaan mga babaeng leon ang kanilang pagkilos.Ang mahinang liwanag ang nagpapabuti sa kanyang balatkayo. Sa gabi, humihina ang paningin ng ibang mga hayop sa kapatagan ng Africa, habang nananatili naman ang talas ng paningin ng mga babaeng leon. Malaking tulong sa babaeng leon ang liwanag at sinasamahan pa niya ito ng tamang tiyempo at posisyon. Kadalasang nagtatago ang mga babaeng leon sa lawak ng kanyang paligid. Natural lang silang kumikilos sa liwanag ng araw kaharap ang hangin at malapit sa kanilang biktima. Kapag nakuha na ng babaeng leon ang kanyang magandang posisyon, aatake na siya. Dama ang presensiya ng babaeng leon sa buong kapatagan. Natatakot at nabubulabog ang kawan ng mga hayop. Dahil dito, laging nagbabantay ang mga hayop kung nanghahabol na ba ang babaeng leon o hindi. Ngunit walang kibo ang babaeng leon. Hindi pa napapanahon. Dahil hindi siya gumagalaw, halos hindi siya mapansin sa damuhan. Maaari siyang umidlip habang naghihintay. Nag-iipon lang ito ng lakas habang hinihintay ang tamang panahon upang kumilos. 194
Ang mga Babaeng Leon ay May Mahusay na Kaparaanan Sa pagkalma ng mga kabadong kawan ng mga hayop, malilimutan nila ang babaeng leon. Manginginain silang muli at matiyaga namang mananatiling di kapansin-pansin ang babaeng leon, hanggang sa maging kumportable na ang mga hayop sa mapanganib niyang presensiya. Natamo na niya ang nais niyang kapaligiran. Gagawin na ng babaeng leon ang kanyang planong gawin. Sa pagdating ng takipsilim, dahan-dahang lalapit ang babaeng leon, mabagal at mababa siya sa lupa. Walang ingay ang kanyang mga paa. Mababa ang ulo at sukat ang bawat hakbang upang matantiya ang kanyang distansiya sa kanyang magiging biktima. Mahalaga ang elemento ng pagsorpresa at ang malapit na distansiya upang magtagumpay ang pagsalakay. Wala siyang laban sa bilis ng impala. Biglang lulundag mula sa kadawagan ang babaeng leon. Ang nahintakutang impala ay tatalon palayo, halos masagpang ng mga matatalas na kuko ng babaeng leon ang kanyang likuran. At nagsisimula na ang habulan. Dahil sa matinding takot ng impala, hindi niya napansin na tatambangan siya ng isa pang nakaabang na babaeng leon. Iiwas ang impala, ngunit mapupunta pa rin siya sa daan ng isa pang babaeng leon. Ang pagpatay ay mabilis at hindi malupit. Hindi ba nagtagumpay ang ating unang babaeng leon? Marahil, subalit isang bagay ang tiyak, siya ay bahagi ng isang planong maingat na naisakatuparan. Sa lahi ng malalaking 195
pusa, tanging ang mga babaeng leon lang ang nangangaso na magkakasama at nagkakaisa. Mag-isang nangangaso ang mga tigre, leopardo, pantera at cheetah, ngunit ang mga babaeng leon ay sama-sama. Mahusay silang mangangaso. Pinagbubuti nila ang kanilang abilidad sa piling ng mga kapatid na babaeng leon sa kanilang pangkat. Kilala naman ang mga lalaking leon na sumusugod sa isang kawan ng mga hayop upang mapatay ang kaya nilang patayin. Kilalang kilabot na pumapatay ang mga lalaking leon. Kabaligtaran ang mga babaeng leon. Hindi sila nagmamadali... sila ay sumasayaw. Makapigil-hininga ang kanilang Magkakaugnay na pangangaso. Hinahangaan sila dahil dito. KADALUBHASAAN Gusto ko ang salitang kadalubhasaan (prowess). Maganda ang pakiramdam kapag ito ay sinasabi. Sige...subukan mong sabihin...kadalubhasaan. Sadya kong ipinakikilala ang salitang kadalubhasaan nitong mga nakaraang araw sa mga usapan. Madalas itong taasan ng kilay at di rin laging nababanggit. Tulad ng babaeng leon, may angking mangha at misteryo ang salitang ito. Ginagamit ng mga nakababatang kababaihan na kasama kong maglakbay ang salitang kadalubhasaan at ipinapares sa iba't ibang salita upang malaman kung paano ito aakma. Pinag- uusapan nila ang tungkol sa kadalubhasaan sa paglalakbay, 196
Ang mga Babaeng Leon ay May Mahusay na Kaparaanan kadalubhasaan sa bagahe, kadalubhasaan sa pag-iimpake, kadalubhasaan sa pananalangin at sa pangangaral. Nais naming maging katanggap-tanggap ang salitang ito. Sa mas seryosong usapan, may kahulugan ang kadalubhasaan na nais kong tuklasin at ipahayag ng mga kababaihan. Bilang karagdagan sa pag-ugnay ng mga salitang pangangaso at kadalubhasaan, nais kong maipares ito sa mga salitang tulad ng mabagsik, estratehiko, makabago, pagiging magulang, estilo at komunikasyon. Hindi nangungusap ang babaeng leon tungkol sa kadalubhasaan-- siya ang kadalubhasaan. Kung may anyo ang kadalubhasaan, tiyak na masusumpungan ito sa angkan ng mga pusa. Kahit ako ay mahilig sa aso, hindi ko maiuugnay ang salitang kadalubhasaan sa aking asong si yorkie. Kung may kulay ang kadalubhasaan, iisipin kong ginto ito. Kakinisan? Umaalong balahibo. May layunin ang kadalubhasaan at kung kinakailangan, gumagamit ito ng mahusay na katusuhan. Hindi maaaring pilitin o dayain ang kadalubhasaan, ngunit dapat itong linangin. Kung mayroon ka nito, pag-aari mo ito. Ang kadalubhasaan ang nagbibigay ng kapangyarihan sa babaeng leon. Hindi niya kinatatakutan ito, kumportable siyang taglay niya ito. Ayon sa Encarta Thesaurus sa aking laptop, ang kadalubhasaan ay higit sa kakayahan, kasanayan, kagalingan, 197
kaalaman at kahusayan ng isip at kamay. Dagdag pa rito ang dalawang kahulugan na gustong-gusto ko: "1. Pambihirang kakayahan, kasanayan o lakas; 2. hindi pangkaraniwang lakas ng loob o katapangan." Tulad ng babaeng leon, mayroon ka ring kadalubhasaan. May pambihirang kakayahan at lakas na naghihintay matupad sa iyong buhay. Maaaring ito ay nakatago, at hinihintay lang na mahikayat upang umusbong. Huwag mo itong pagdudahan. Nagtanim ng mga talento at abilidad ang Diyos sa kaibuturan ng bawat isa sa atin. Ang ating misyon ay ang mailabas at pagyamanin ang mga ito. Maaaring sabihin ng kadalubhasaan, hindi ko pa alam o maaaring hindi ko pa ginagawa ang lahat, subalit kung ano ang alam ko, pinipili kong gawin ito nang buong husay. Madalas na nagigising ang kadalubhasaan sa mga larangan ng laro, isports o pag-arte. Mayroon ba sa iyong kalooban na nais na lumabas at maipamalas o maipakita? Maaaring kadalubhasaan mo ang panonood nang may kasabikan sa mga babaeng leon kapag walang takot silang kumikilos. Sa pangangaso man, sa pagprotekta o sa pagsasanay, ginagawa nila ang lahat ng bagay nang buong husay. At bakit ang mga babaeng leon ang itinuturing na may pinakamataas na antas ng kadalubhasaan sa pangangaso? Magkakasama silang nangangaso, walang kumpetisyon at hindi nagpapataasan ng ranggo. Pantay-pantay ang mga kontribusyon ng bawat isang babae. Kailangan ka bilang ikaw! Hindi makabubuti 198
Ang mga Babaeng Leon ay May Mahusay na Kaparaanan sa sinuman ang paggaya ng talento ng iba. Hindi naihahayag ang sariling katangian sa pamamagitan ng paghahambing, pagkopya, o kumpetisyon. May angking kasanayan na hinahasa ang bawat babaeng leon. Mabuting gayahin natin sila. "Kaya't dahil nakita natin ang ating mga sarili na hinugis sa lahat ng ito at mahusay na nabuo at kagila- gilalas na kumikilos bilang mga bahagi ng katawan ni Cristo, magpatuloy tayo kung paano tayo nilikha, nang walang inggit at pagmamataas na naghahambing sa isa't isa o sinusubukang maging tulad sa ibang tao na hindi naman talaga tayo. (Roma 12:5-6) Madalas akong kasama sa mga kumperensiya na kinabibilangan ng matataas at mahuhusay na mga tagapagsalita o mangangaral. Nakatatakot manggaya ng kanilang mga presentasyon. Sa pagsubok ng iba't ibang paraan, natutunan ko na ang pinakamainam ay ang sarili kong bersyon. Tandaan mo, walang mag-aanyaya sa iyo sa kanilang mundo kung nagpapanggap ka lamang. Ikaw ang gusto nila. Nang mabasa ko na ako ay "hinugis sa lahat ng ito at mahusay na nabuo at kagila-gilalas na kumikilos" mula sa talatang nabanggit, naalala ko ang salitang kadalubhasaan, na nagpapahiwatig ng takot at pagkamangha ang pagkalikha sa iyo. Hindi tayo binigyan ng Diyos ng espiritu ng pagkatakot. Sa halip, binigyan niya tayo ng espiritu ng kapangyarihan, ng pag-ibig at ng maayos na pag-iisip (2 Timoteo 1:7). Nilikha ka Niyang 199
kakila-kilabot, hindi sa takot at sindak. Sa panahon ng matinding pagkatakot sa mundo, nakaposisyon na ang kaibig-ibig na tulad mo upang ihayag ang kaluwalhatian ng ating Diyos. Tinawag kang isang magaling na gumaganang bahagi, na sa opinyon ko ay isa pang pahiwatig ng kadalubhasaan. Nag-aanyaya ang Diyos na ang lahat ay pumosisyon, tulad ng babaeng leon- ang bawat isa, sa kanyang lugar, bawat isa sa kanyang lakas. Kinikilala ang kahusayan sa pangangaso ng babaeng leon sa Africa. Pinaparangalan ng titulong "anak ng babaeng leon" ang mga tanyag na mandirigma at mangangaso. Ang babaeng leon ang nagsasanay sa maliliit at batang mga leon, lalaki man o babae, kung paano mangaso. Binigyang-diin ito ng Banal na Kasulatan: Anong uri ng babaeng leon ang iyong ina sa gitna ng mga leon! yumukyok siya sa pangkat ng mga batang leon. Lumaki ang kanyang mga batang anak. Inalagaan niya ang isa sa kanyang mga anak hanggang kaganapan ng gulang, isang mahusay na batang leon. Natuto siyang manila. (Ezekiel 19:2-3) Subalit hindi lang mga bata ang inaalagaan ng mga babaeng leon. Maraming iba pang mga hayop ang gumagawa nito. Ang mga babaeng leon ay kilala rin sa pag-aalaga ng mga nakatatanda o mga sugatan sa kanilang pangkat. Sila ay tila pandikit na nagpapanatiling gumagana at malusog ang kanilang pangkat. 200
Ang mga Babaeng Leon ay May Mahusay na Kaparaanan Kilala ang lalaking leon na walang takot na iparamdam ang kanyang presensiya. Kaiba sila sa mga babaeng leon na ang lakas ay nasa kanilang kakayahang magmistulang wala sa eksena. Hindi makatutulong sa kanya na magpakita sa oras ng pangangaso. Pagdating sa pagbibigay para sa pangangailangan ng kanyang mga anak, isang pakinabang ang pagbabalatkayo. Ngunit maiiba ang kuwento kapag may banta sa buhay ng kanyang mga batang anak. "Matuturuan mo ba ang babaeng leon na sundan ang kanyang sisilain at pawiin ang gutom ng kanyang mga anak habang nakayukyok sila sa kanilang kanlungan?" (Job 38:39) Ang mga talatang ito ay hango sa pag-uusap ng Panginoon at ni Job mula sa Banal na Kasulatan. Inihahayag dito na ang Diyos ang nagtuturo sa babaeng leon na sumubaybay nang palihim at mangaso upang may maibigay sa mga naghihintay niyang mga anak. Paano kaya nagaganap ito? Naglalagay ba ng mga pahiwatig ang ating kamangha-manghang Diyos sa paligid ng babaeng leon na patuloy na nagpapahusay sa kanya? Tinuturuan din ba ng ibang nilalang ng Diyos na mangaso at mag-alaga ang babaeng leon, tulad ng pagpukaw ng mga nilikha ng Diyos sa ating puso na hanapin ang Diyos at mahalin ang isa't isa? ISANG MABANGIS NA PAGTUGIS Nais kong palawakin ang iyong konsepto ng pangangaso. Ito ay hindi limitado sa pagpatay at pagkatapos ay pagkain sa nahuli. 201
Inilalarawan din ng pangangaso ang paghabol, paghahanap, o maging pagsagip. Ang kahulugan ng pandiwang pangangaso ay paghabol, pagtugis, pagsubaybay nang palihim, pagsunod, o manatili sa paghihintay. Nakatutuwang isipin na ang mga pandiwang ito ay ginagamit upang ilarawan ang ating pagsusumikap na makilala at mapalapit sa Diyos. "DIyOS! Diyos! Tumatakbo ako sa iyo para sa aking buhay, ang pagtugis ay mabangis." (Awit 7:1) Kapanapanabik ang pangangasong ito. Gusto ko ang konsepto ng "mabangis na pagtugis sa Diyos." Napakalayong paglalarawan ito mula sa inaantok at tahimik na pakikipagniig sa Diyos sa umaga. Nagpapahiwatig ang mga salitang ito ng pangangailangan ng dagliang pagkilos, bilis, at tutok na pagtugis. Maaaring tingnan din ito sa anggulo ng pagtakas sa isang mabangis at mapanganib na pagtugis patungo sa Diyos. Parehong puwede at kapanapanabik. Subalit mas gusto ko ang ideya ng isang mabangis at mapanganib na paghabol sa Diyos. Gusto ko rin ang ideya ng mabangis Niyang pagtugis sa akin. Sa aking minsang pagtingin sa hanay ng mga bundok sa aking bintana, ibinubulong ko, "Panginoon, sino Ka? Nais kong makilala ang aking sarili sa liwanag ng Iyong kapangyarihan!" Tiyak na walang mag-iisip na kaya nilang hulihin ang Diyos. Katawa-tawa ang ideyang ito, bagama't masusulyapan natin siya. Anuman ang nakatago sa Kanya ay maaari kong saliksikin. Hindi 202
Ang mga Babaeng Leon ay May Mahusay na Kaparaanan pa ako nakakaramdam ng kagyat na pagtawag sa pangangaso. Panahon na para sa isang mabangis na pagtugis sa Diyos. Tulad ng matiyagang paghihintay ng babaeng leon, ang tamang paghihintay ay bahagi ng ating pagtugis sa Diyos. Isinulat ng mang-aawit: "Dinggin ang aking tinig sa umaga, Panginoon. Dinadala ko tuwing umaga ang aking mga kahilingan sa iyo at umaasang naghihintay." (Awit 5:3) Nangangahulugan din ng "pagtingin, paghahanap o hangaring makita," ang pangangaso. Ito na ang lahat ng ating naipahayag. Nagpapahiwatig din ang pangangaso ng isang paghahanap, pakikipagsapalaran, pagtugis at paglalakbay. Bilang mga anak na babae ng Kataas-taasang Diyos, naghahanap tayo ng mga kasagutan, karunungan at kalakasan. Hinahabol natin ang Diyos upang mahuli Niya tayo; at kapag nahuli na tayo, maipakikita natin ang Kanyang liwanag at buhay sa ibang tao. "Hinahabol ako ng Iyong kagandahan at pag-ibig sa bawat araw ng aking buhay. Mananahan ako sa bahay ng Diyos habang ako ay nabubuhay." (Awit 23:6) May katalinuhan at payo na masusumpungan sa samahan ng mga kababaihan na hindi lang naghanap sa Diyos kundi hinanap 203
din ng Diyos. Bawat isa sa mga mulat na babaeng ito ay may taglay na pag-ibig at malasakit na dapat ipadama sa ibang tao. Hinihintay na makita ng daigdig ang mangyayari kapag nahuli at napakilos ng kagandahan at pag-ibig ng Diyos ang samahan ng mga kababaihan. Ikaw na kaibig-ibig ay bahagi ng paglalakbay para sa katotohanan at paghahayag ng mga solusyon. Ang ating misyon para sa makadiyos na mga ugnayan, sa wakas ay darating sa paghahayag ng ating Leon, si Hesus. May mga katanungan na kababaihan lang ang nakakaalam kung paano itanong. May mga kasagutan na ipinagkatiwala ng Diyos ang paghahayag sa kababaihan. Upang makita itong mangyari, magtipon tayo. Bago mangaso ang mga kapatid nating babaeng leon, sila ay nagtitipon.Sama-sama silang nagpapahinga, nagugutom, nag- iinat at bumabangon. Sama-sama rin silang pumupusisyon para sa pangangaso, at pagkatapos ay sama-sama rin silang nagsasalu- salo. Paulit-ulit lang ito, maaaring mabago ang mga posisyon, ngunit sa bandang huli, ang mga babaeng leon ay nagsasama- sama! Si Margaret Mead, isang magaling na kultural na antropologo, ay gumawa ng ganitong obserbasyon pagkatapos ng maraming taon ng pakikipamuhay sa iba't ibang kultura: "Ang magkapatid na babae ang pinaka-makumpitensiyang relasyon sa loob ng pamilya. Ngunit kapag lumaki na ang mga magkakapatid, ito ang nagiging pinakamatatag na relasyon." 204
Ang mga Babaeng Leon ay May Mahusay na Kaparaanan Habang binabasa ko ang mga salitang ito, naisip ko, Ito na ang nangyayari! Lumalaki na tayo! Habang ako ay nagsusulat at nagsasaliksik para sa aking aklat na Nurture, napansin ko ang kawalan ng mga halimbawa sa Bibliya ng magkapatid na babae na magkasamang namumuhay nang may diskarte. Nalungkot ako, nagtaka at nag-isip kung saan kaya ako makahahanap ng halimbawa para sa mga kababaihan na magkakaibigan at nagtitiwala sa isa't isa. Desperado akong malaman sapagkat hindi tayo makakaangat tulad ng mga babaeng leon maliban kung ang Espiritu ng Diyos ang gagabay sa atin sa buong proseso. Habang hinahanap ko ang Kasulatan para sa isang halimbawa, naramdaman ko ang Espiritu ng Diyos na bumulong sa akin, Isinusulat na ngayon ang kabanata tungkol sa mga anak na babae. Sabihin mo sa mga anak Kong babae na isulat nang mabuti ang kanilang mga buhay! Hindi ko nais na hindi mo malaman ang halaga ng iyong mga kontribusyon. Alam mo ba ang ibig sabihin nito? Isa-isa at tulong-tulong tayong sumusulat ng kuwento ng mga anak na babae ng Diyos, mga magkakapatid na sama-samang susulat ng kanilang mga buhay nang mabuti at pinahahalagahan ang bawat salita, kilos at pagpili. Sa pagtitipon na ito, nakikita ko ang pagbangon ng Kanyang mga babaeng leon sa mabangis na lakas, biyaya at husay. 205
PAGSISIKAP NA MATAMO ANG KATARUNGAN Hindi lang tayo sama-samang babangon upang hanapin ang Diyos at ang kanyang mga kasagutan; panahon na upang bumangon tayo at magsikap na matamo ang katarungan. Hindi nangangailangan ang hustisya o katarungan ng legal na pag-aaral. Dapat itong maging isang paraan ng pamumuhay. Itinatag ang ating bansa upang maging panganlungan mula sa pamiminsala ng kawalan ng katarungan. Nagtayo ng mga korte ang ating legal na sistema upang maging kanlungan para sa katotohanan. Ang mga kapasiyahan sa mga nakalipas na panahon ay magbibigay sa atin ng dahilang mag-isip kung sa halip ang mga ito ay magiging madramang palaruan para sa mga tusong abugado. "Kakayahan at kabatiran ng katarungan sa mga taong gumagabay at nagpapasya, kalakasan at kadalubhasaan sa mga taong nagbabantay at nangangalaga." (Isaias 28:6) Nagpapahiwatig ng kapansin-pansing pananaw ang talatang ito. Higit pa sa pagpapatupad ng isang listahan ng mga panuntunan ang hustisya. Nangangailangan ito ng masusing pag- iisip at lakas. Kailangan natin ng matalinong pananaw upang magkasundo ang hukom at hurado sa mga pasiya na sa huli ay gagabay sa ating bansa at sa pagkilos ng mga mamamayan mula sa kawalan ng katarungan patungo sa katarungan. Kailangan ang mga mahuhusay na mga tagapagtanggol upang mapanatili ang hustisya. 206
Ang mga Babaeng Leon ay May Mahusay na Kaparaanan May panahon na ang kalagayan ng hustisya ang ginamit upang ilarawan ang ating bansa. Noong mga panahong unti- unti akong nagkakaisip, "Katotohanan, katarungan at ang pamamaraan ng Amerikano," ang isang sawikain ng isa sa mga superheroes na nakalakihan ko. "Muling itatatag ang hatol sa katarungan at hahangarin ito ng may mga mabubuting puso." (Awit 94:15) Kailangan nating buhaying muli ang katarungan. Nag-aalala ako na naiwala na natin ang kahulugan ng matuwid na paghatol sa ating sistemang panghukuman. Ipinaglalaban ng walang bahid- dungis na puso ang katarungan. Kapag tama ang iyong puso, kamumuhian mo ang kawalan ng katarungan. Hindi ito limitado sa sistemang panghukuman. Dapat saklawan nito ang bawat larangan ng buhay. Habang hinihintay natin ang pamahalaan, simbahan, o sinuman na itama ang mga mali sa ating mundo, ang mga kababaihan at mga bata ay nangamamatay. Sa palagay ko, sasang-ayon tayong lahat na kasama sa hustisya ang pagliligtas ng mga bata sa pinsala. Gamit ang kanilang kadalubhasaan, nagtutulungan ang mga babaeng leon upang protektahan ang mga bata sa kanilang pangkat. Kapag nanganganib ang mga anak, nagiging mahusay na mandirigma ang babaeng leon. Nakapanood ako ng isang dokumentaryo kung saan ang isang kobra ay nakapasok sa loob ng pangkat ng mga leon. Nanatiling kalmado ang mga babaeng 207
leon. Tahimik at maayos nilang inilipat ang mga anak na leon sa isang ligtas na lugar. Ang bawat isa ay dumakma ng isang batang leon sa leeg at inilayo sa nakamamatay na ahas. May isang babaeng leon ang nagbabantay sa mga anak na leon habang ang iba ay bumabalik upang subaybayan ang paggalaw ng ahas. Humanga ako sa katalinuhan ng mga babaeng leon na ito na huwag harapin ang kobra habang naroroon ang kanilang mga anak. Hindi lang maaaring mapahamak ang mga anak; maaari rin silang maging sagabal. Nang nasa ligtas na lugar na ang mga batang leon, ito na ang tamang panahon upang harapin ang kobra. Madiskarte at magaling sa pamamaraan ang mga babaeng leon. Lubhang pinoprotektahan ng mga babaeng leon ang lahat ng mga batang leon sa kanilang pangkat. Hindi ipapahamak ng isang babaeng leon ang anak ng iba tulad ng ginagawa niya para sa kanyang sariling anak. Maliban sa pangangaso nang sama- sama, gayon din sila sa pag-aalaga ng kani-kanilang mga anak-- sama-sama. Tulad nila, dapat din tayong nakatuon sa ikabubuti ng lahat ng bata na ilayo sila sa anumang panganib. Hindi sapat na mabahala tayo sa kung ano lang ang atin. Ipaglaban natin ang mga nasa bayan natin at mga nasa ibang bansa. Bumangon tayo para sa ating mga kapitbahay, malapit o malayo man. Masidhi ang pagnanais ng mga babaeng leon na maprotektahan ang kanilang mga anak. Nasa isip na nila ito bago pa man sila mabuntis. Sa kung anumang magandang plano ng 208
Ang mga Babaeng Leon ay May Mahusay na Kaparaanan Diyos, ang mga babaeng leon ay may kakayahang magpareho ng oras ng pagbubuntis at panganganak. Ang buong pangkat mismo ang nagbubuntis. Alam ng mga babaeng leon na ang mga batang leon na magkakasing- edad ay higit na may tsansa na mailigtas ang buhay dahil sa pantay na pagkakaroon ng pagkain at pagsasanay. Ang dami ng mga batang leon na naglalaro sa paligid ay nangangahulugan lang na marami rin ang maaaring magpasusong mga inang leon. Dahil halos magkakapamilya ang mga babaeng leon sa pangkat, pakakainin nila at tuturuan ang mga anak ng bawat isa. Malaking kapakinabangan ang lumaki na kasama ang mga kapatid na lalaki at babaeng leon na pareho ang karanasan at edad. Nangangahulugan ito ng parehong ritmo ng paglalaban, pagkain, pamamahinga at paglalaro na makikita sa magandang pagkakaiba ng antas ng galing na makatutulong sa kaligtasan, hindi lang ng mga batang leon, kundi ng kanilang pangkat sa hinaharap. Sinasanay ng mga babaeng leon ang kanilang mga batang anak na leon sa pamamagitan ng pagmomodelo nang kung ano ang tama. Maliit ang puwang ng pagkakamali sa gubat. Kung hindi nailipat ang kasanayan, manganganib ang kaligtasan ng mga batang leon at pati ang pamana ng kanilang angkan ay makokompromiso. Natututong mangaso ang mga babaeng leon sa pamamagitan ng paglalaro. Pinag-aaralan nila ang mga elemento habang sila 209
ay maliliit pa. Nagmamatyag ang inang leon habang naglalaban at naglalaro ang mga batang leon. Sumasali rin ang mga ina. Hindi lang nakikipagbuno kundi nakikipaglaro rin nang mabuti ang nanay na leon sa mga batang leon. Hinahayaan ng mga inang leon na madama nila ang kanilang kalakasan habang nagtatalbugan at nagtutumbahan sila. Kung mapalayo man sila, ang ina ay malapit lang upang magparinig ng ungol o manampal sa sinumang pasaway. May layunin ang oras ng paglalarong ito sapagkat naihahayag ang kalakasan ng bawat miyembro ng pangkat. Nalulugod ang Diyos kapag masaya at sama-sama tayong naglilibang. Masasabi nating isinasangkot natin ang ating mga sarili sa "muling paglikha" (re-create) kapag naglalaro tayo. "Dahil lagi kang naninindigan para sa akin, may kalayaan akong tumakbo at maglaro." (Awit 63:7) Nang una kong malaman na sabay-sabay na nagbubuntis at nanganganak ang mga babaeng leon upang kanilang mapagsaluhan ang pagpapakain at pagsasanay ng kanilang mga anak, narinig kong bumulong sa akin ang Banal na Espiritu, Lisa, karapatan ng bawat bata ang pantay na pagkakataon para sa ligtas na buhay. Kailangang protektado ang bawat bata, may tamang pagpapalaki, pagsasanay at ibinibigay ang lahat ng pangangailangan. Panindigan natin ang kapakanan ng bawat 210
Ang mga Babaeng Leon ay May Mahusay na Kaparaanan bata. Kailangan tayong maging mapamaraan alang-alang sa ating hangarin na katarungan para sa kanila. ISANG MABANGIS NA PAGTUGON Gaano pa kaya dapat na iligtas ng isang ina ang mga bata na hindi naman niya anak? "Malilimutan ba ng ina ang anak na inaalagaan niya? Wala ba siyang pag-ibig sa sanggol na kanyang iniluwal? Ngunit kung posible man ito, Ako, hindi kita malilimutan!" (Isaias 49:15) Imposibleng malimutan ng isang ina ang sarili niyang anak, kaya't sinabi ng Diyos, "Ngunit kung posible man ito" Binibigyang-diin ng talatang ito na hindi likas sa mga kababaihan na pabayaan at saktan ang isang bata. Nakalulungkot subalit nabubuhay tayo sa panahon na ang hindi kapani-paniwala ay isa nang realidad. Dumarami ang balita tungkol sa mga ina na nagpapahamak ng kanilang mga anak kapalit ng droga, alak o salapi. Naibalita kamakailan lang ang karanasan ng dalawang batang babae na magkahiwalay na kinidnap ng dalawang magkaibang mag-asawa. Binihag ang isang batang babae sa loob ng labingwalong taon, nanganak at nagpalaki ng dalawang anak na babae. Kinidnap naman mula sa kanyang pamilya ang isa pang batang babae at binihag ng siyam na buwan. Pareho silang 211
ginahasa at pinahirapan. Sa dalawang kasong ito, ang dalawang walang anak na asawang babae ay sinampahan ng kaso bilang kasabwat ng kanilang mga asawang lalaki sa mga krimen. Nagulat ang aking anak na lalaking si Alec nang malaman niyang may kasabwat na mga babae. Naitanong niya kung bakit hindi iniligtas ng mga asawang babae ang mga batang babae. Hindi niya maunawaan ang mundong hindi inililigtas ng kababaihan ang mga kabataan. Sinabi ko sa aking anak na wala sa katinuan ang dalawang babaeng ito. Pinili nilang manahimik. Hindi napukaw ang puso ng isang ina sa kanilang dalawa. Madalas na isipin natin na ang mga kababaihan ay inaapi ng mga kalalakihan, ngunit hindi ito totoo sa lahat ng pagkakataon. Walang ginawa ang mga babaeng ito sa kabila ng kaalaman nila tungkol sa pang-aabusong ginagawa ng kanilang mga asawang lalaki. Maling pananaw ng pagpapasakop ang ginamit ng mga lalaki sa mga asawang babae at mga batang babae. Sa pagnanais na malugod ang mga asawang lalaki, ang mga asawang babae ay naging kasabwat sa pang-aabuso. Sa kabaligtaran, lulugar ang babaeng leon sa pagitan ng kapahamakan at ng kanyang mga anak. Nabasa ko rin na may mga pagkakataon na sama-samang nilalabanan ng mga 212
Ang mga Babaeng Leon ay May Mahusay na Kaparaanan babaeng leon ang mga lalaking leon kung ang kanilang kilos ay magpapahamak sa mga batang leon sa kanilang pangkat. Ngayon na ang panahon upang tayong mga kababaihan ay maging malusog at matutong isabuhay nang tama ang Salita ng Diyos. Dapat na maging matatag at malalim ang ating mga pananaw tungkol sa kasarian, pagpapasakop at pagiging masunurin sa asawa. Hindi ninais ng Diyos na makapanakit ang mga prinsipyong ito sa kaninuman. Para sa kalusugan at kabutihan ang mga ito. Pananagutan natin na bigyan ng proteksiyon ang mga bata at mahihina. Tulad ng mga babaeng leon, nararapat nating alisin sa banta ng kapahamakan ang mga bata. Nauunawaan ng mga babaeng leon ang damdamin na nagmula sa Diyos na limot na ng ibang mga ina: inililigtas ng mga ina ang mga bata kahit hindi nila ito mga anak. Hindi nagiging ina ang isang babae dahil lang sa panganganak. Ilang buwan lang ang nakararaan nang ang ating bansa ay nangilabot sa kuwento ng isang maganda, at nakangiting limang taong gulang na batang babae na ibinenta ng kanyang ina sa seksuwal na pagkaalipin. Natagpuan nila ang bangkay ng batang babae sa isang makahoy na lugar sa North Carolina. Nakakakilabot isipin kung ano pa ang maaaring maging balita kapag nailathala na ang aklat na ito. 213
Salamat sa Diyos at hindi pa ito katanggap-tanggap sa karamihan sa atin. Sinabi sa Banal na Kasulatan na darating ang malupit na panahon at makalilimot kung paano magpakatao ang mga naligaw ng landas (Roma 1:26). Ang pagpapakatao ay ang maging tulad ng Diyos na mayroong budhi at sukat ng Kanyang puso. Namumuhi ang Diyos sa pagwawalang halaga sa buhay at panghahalay sa mga bata na ginawa sa wangis Niya. Tulad ng Diyos, dapat tayong tumugon nang may mabangis at mapagmahal na reaksyon. Nangangailangang buksan ang mga tahanan ng ilan sa atin sa pamamagitan ng pag-ampon at pagtanggap sa mga nanganganib at itinakwil na mga bata. Dapat tayong maging mapagbigay at hindi umasa sa gobyerno na itama ang mga maling ating nakikita. Mahalin nating tunay ang ating kapwa. Kung mananahimik tayo sa harap ng pang-aapi at kawalan ng katarungan, manganganib tayo at isang araw ay aabutan nito. Ninanais kong makita ang simbahan na itama ang kawalan ng katarungan sa pangangalakal ng tao at sa seksuwal na pang- aalipin. Madalas itong nasa aking isipa't pananalita. Nasabi ko kamakailan sa isang kabataang babae na nakatabi ko sa eroplano ang tungkol sa simbuyo ng aking damdamin na makita ang mga kababaihan sa buong mundo na kumilos at harapin ang mga isyung ito. Lumingon siya sa akin at nagwikang, "Ano ang kapangyarihan mong magsalita tungkol sa mga bagay na ito?" 214
Ang mga Babaeng Leon ay May Mahusay na Kaparaanan Nagulat ako sa tindi ng kanyang tanong. Nasindak ako at sumagot, "Sa anong kapangyarihan naman ako dapat na manahimik?" Nagbaba siya ng boses at nagpaliwanag na nais niyang malaman kung mayroon akong pang-propesyunal o pang- edukasyong kuwalipikasyon. Tinitigan ko siya at ipinaliwanag na sa aking pagkaalam wala pang batas sa pagtaas ng boses laban sa kawalan ng katarungan at sa akin ding nakita, wala ni anumang "propesyonal" na kasagutan. Nangangailangan ng katugunan ng marami ang kalakihan ng mga krimeng ito. Isang garapal na kawalan ng katarungan na hubaran ang mga bata ng kanilang kamusmusan at alipinin sila sa mga pagnanasa at kahayupan ng isang matanda. Paano mag-sasawalang kibo ang sinuman sa atin kung ang boses ng maraming bata ay pinatatahimik? Paanong hindi tayo iiyak sa isyung ito? Ilang beses ba nating dapat marinig "Ang nararapat lang upang magtagumpay ang kasamaan ay ang hindi pagkibo ng ilang mabubuting tao," bago tayo maniwala at kumilos din para rito. Kapag ako ay nasa ibang bansa at naglalakad sa mga lugar na may lubhang kahirapan, tinitingnan ko ang mga mata ng mga ina at nagtatanong ako kung ano kaya ang kanilang iniisip. Nagtatanong kaya sila ng, "Mas mababa ba ang halaga ng aking anak kaysa sa iyo? Huwag nawang hayaan ng Diyos na payagan nating paniwalaan nila ito. Nang nasa Timog Silangang |Asya (South East Asia) ako, dalawang beses akong inalok ng isang ina na 215
kunin ang kanyang anak. Sukdulan pang inilagay ng isang ina ang kanyang anak sa aking bisig. Nang hawakan ko ang bata, tumingin ang ina sa akin at nagmuwestra habang nagsasalita nang hindi ko naiintindihan. Matapos kong batiin ang kagandahan ng isa pang bata, tinanong ng ina sa pamamagitan ng interpreter kung gusto ko ang anak niyang babae. Nakikita mo ba ang kanilang pagiging desperado? Sinubukan nilang ibigay ang kanilang anak sa akin na isang estrangherong ni hindi alam ang kanilang salita. Umasa sila marahil ng pera, subalit higit pa rito, maaaring nais nila ng pag-asa para sa kanilang mga anak. Hindi katanggap- tanggap ang magbenta ng anak sa ating kultura, ngunit ano pa ang magagawa mo kung wala ka nang maibigay sa iyong anak? Palalakihin ba natin ang ating mga anak upang maisaisip nilang kabahagi nila ang mga anak ng mga babaeng ito sa mundo at sa mga yaman nito? Naniniwala akong nais ng Diyos para sa iyo at sa akin na sila ay palakihin. PAGSAGIP SA MGA BATA May napakalaking dalamhati sa mga bansa kung saan hinuhubaran ng kahirapan ang kaluluwa ng tao, ngunit mayroon ding pakikipaglaban sa mga lokal na antas na nangangailangan ng ating pansin. Habang isinusulat ko ang aklat na ito, naganap ang isang kawiliwiling pangyayari. Nasulyapan ko kung anong dalubhasang kaparaanan ang maaaring makita kung mailalapat ito sa lokal na sistemang edukasyon. Nasabi kong sulyap sapagkat isang pagbisita lang ang aking paglahok. Buong paggalang ko 216
Ang mga Babaeng Leon ay May Mahusay na Kaparaanan ring napagtanto na maraming tao ang mapagbantay at aktibong kasali sa sistema ng pang-edukasyo at proseso. Nagpapasalamat ako sa Diyos para sa mga guro at mga administrador na walang pagod na nagtatrabaho upang magbigay ng kalidad na edukasyon sa kaunting badyet. Ito ang dahilan kung bakit may mga panahon na kailangan nila ang ating tulong. Isang gabi, may takdang aralin sa pagbasa ang aking bunsong anak na lalaking si Arden. Dahil sa sobrang pagod mula sa paglalaro ng basketball, tinanong niya kung maaari ko siyang samahang magbasa. Nag-alala siya na baka makatulog siya kung mag-isang magbabasa. Nasa malaking silid ang iba pang miyembro ng pamilya na nanonood ng football, kung kaya't nagtungo kami sa aking silid. Unti-unti akong nabahala habang nagbabasa kami dahil sa nilalaman ng aklat. May mga iba't ibang uri ng saloobin ng pagpapakamatay ng mga kabataan, paninira, pang-aabuso ng asawa at bata, karahasan, pag-inom ng mga wala pa sa legal na edad, alkoholismo, pag-aabandona ng magulang at pagnanakaw sa mga tindahan. Nang inakala kong hindi na ito lalala pa, dumating kami sa parteng may hindi kanais-nais na seksuwal na paghahayag. Lumingon ang aking anak at nagsabi "Mom, ayoko nang basahin ang aklat na ito." Sinabi niya sa akin na may iba pang nakaiinsultong mga tala sa aklat. Kailangang basahin ng mga lalaking estudyante ang librong ito sa kanilang klase sa literatura. 217
Siniguro kong tawagan ang eskuwelahan at hilingin na bigyan ng ibang aklat na babasahin si Arden. Kinaumagahan, nang kausapin ko ang kanyang guro, pumayag siya na magbasa si Arden ng alternatibong aklat para sa takdang aralin na ito. Ibinaba ko ang telepono at inisip na ayos na ang lahat. Ngunit nang lumaon pa ang araw, may mga bagay na nangyari na nagkumbinsi sa akin na may kailangan pa akong gawin. Ayon sa patakaran ng eskwelahan, dahil sa hindi kaaya-ayang materyal, nangangailangan ng pahintulot ng magulang ang pagbabasa ng aklat na ito. Naisip ko na hindi alam ng ibang mga magulang kung ano ang nilalaman ng aklat na ito. Nalaman ko rin lang ito sapagkat binasa ko ito para sa aking anak. Sa mga normal na pagkakataon, hindi ko rin ito malalaman. Tama ba na ang anak ko lang ang naprotektahan mula sa mga nilalaman ng librong ito? Paano ipaaalam ng aklat na ito ang tungkol sa pornograpiya, sex, magulang, alak, pagnanakaw, karahasan at pagpapatiwakal para sa mga kabataang lalaki sa klase? Sa ginawa kong ito, maaari ba akong manahimik? Hindi ko ba pananagutan na bigyan ng proteksyon ang iba pang mga bata at mga magulang din? Sumulat ako ng blog upang ipaalam ang tungkol sa nilalaman ng aklat at nangalap ng suporta upang maalerto ang eskuwelahan na hindi ako nag-iisa sa alalahaning ito. Sa loob ng kulang sa 24 oras, higit sa limang daang tao (marami sa kanila ay mga guro) ang tumugon at nagsabi na hindi sila sang-ayon sa 218
Ang mga Babaeng Leon ay May Mahusay na Kaparaanan aklat. Ang ibang mga ina na nagho-homeschool ay nagsabing ito ang dahilan kung bakit inalis nila ang kanilang mga anak sa pampublikong paaralan. Hindi ko kinukuwestiyon ang karapatan ng may-akda na isulat ang kanyang istorya. Ang inaalala ko ay bakit kailangang basahin ito ng mga kabataang may labing-apat na taong gulang. Isinusulong ng aklat na ito ang pornograpiya. Nag-uugat sa pornograpiya ang prostitusyon. Maaaring mapasama ang imahe ng mga kababaihan sa isip ng mga kalalakihan dahil sa malalaswang mga larawan. Inihahayag ng aklat na ito na normal ang pornograpiya at masturbation para sa mga labing- apat na taong gulang na kabataang lalaki. May kapangyarihan ang pornograpiya na lumikha ng pag-iisip na sumusupil at nanlilinlang sa mga biktima nito (lalaki at babae). Maaari itong makasira sa kanilang hinaharap na seksuwal na pakikitungo sa babae, emosyonal at seksuwal na pagwawalang-bahala, seksuwal na adiksiyon -- ang lahat ng ito ay magbibigay-daan sa prostitusyon. Alam kong hangad ng ating lokal na sistemang pang- edukasyon na magbigay ng inspirasyon sa mga kabataang lalaki at babae. Mayroon silang mga epektibong patakaran upang mapanindigan ang layuning ito, subalit gayunpaman ang aklat na ito ay naipasok. Nakipagkita ako sa punong-guro ng paaralan upang ipaalam sa kanya na ang ibang mga patakaran ay hindi nasunod. Ibinahagi ko ang aking pag-aalala, bilang isang tao, 219
na mismong nakasaksi ng masamang epekto ng prostitusyon. Nabahala ako sa pagpapakilala sa mga kababaihan bilang mga seksuwal na bagay (sex objects). Sa loob din ng linggong iyon, ang aklat ay inalis. Nagalak silang natuklasan ang pagkakamali sa proseso ng pagpili at ginawan ito ng ilang pagbabago upang hindi na ito maging hadlang sa hinaharap na pagpili ng mga ipababasang aklat. Nakatuon sa pagtuturo sa mga bata ang mga kawani sa mga pampublikong paaralan. Katulad natin, maaari silang magkamali at hindi maging maingat sa pagpili. Sa halip na atakihin sila, mas mainam na maging kapanalig natin sila sa proseso ng edukasyon at mahikayat sila tungo sa pinakamabuti para sa kapakanan ng lahat ng bata, sa halip na bigyan lang ng proteksyon ang ating kani-kaniyang anak. Matapos kong ihayag ang aking pag-aalala, nabatid ng paaralan na ang aklat ay para sa lahat ng freshmen na klase, nauna lang na nabasa ito ng klase ng aking anak. Dahil may nag-babala sa paaralan at sinuportahan nila ito, maraming bata ang nailigtas sa pagbabasa ng ganoong mapanganib at kahina- hinalang materyal. Sa buong prosesong ito, hindi ko inilabas ang barahang Kristiyano. Hindi ako sumigaw at nagmagaling sa mga guro at administrasyon ng paaralan. Nanawagan ako sa kanila, ayon sa sarili nilang patakaran. Maliban sa pagtukoy ng problema, 220
Ang mga Babaeng Leon ay May Mahusay na Kaparaanan nagmungkahi rin ako ng solusyon. Ipinaalam ko sa kanila na nakatuon ako sa proseso ng pagpapatupad nito. Kaya itong gawin ng kahit sino sa atin. PANAHON NA UPANG MANGASO Ang Diyos ang nag-aanyaya sa iyo at sa akin upang maging bahagi ng pangangaso. Sa ating paghahanap at pagtugis, mahahanap natin ang katalinuhan at kasagutan na kailangan natin. Sa mundong winasak ng diborsyo at emosyonal na paghihiwalay, kailangan natin ang makalangit na pakikipag-kaibigan at mga tamang relasyon upang sanayin at protektahan ang ating mga anak. Upang mailigtas ang mga nawawala at nanganganib na mga bata sa ating mundo, ang mga makalangit na kaparaanan at kasagutan ay nararapat na maipatupad. Walang sinuman ang nag-iisa. Sama-sama tayong lahat dito. Dahil dito, anuman ang gawin mo ay makakaapekto sa akin, at anuman ang gawin ko ay makakaapekto sa iyo. Sa pamamagitan ng magkaugnay na pagkilos, may pagkakataon tayong baguhin ang mga pangyayari sa ating mga tahanan, mga simbahan, at mga komunidad. Nabubuhay tayo sa panahon na may mahusay na pagkakataon para sa social networking. Nasa atin ang kapasyahan kung gagamitin natin ang mga koneksyong ito sa kabutihan. Nang magsimula akong magsaliksik tungkol sa babaeng leon, hindi ko naisip na tanging ang mga leon lang ang miyembro ng pamilya ng mga pusa na nakatira sa komunidad. Kung ang isang babaeng leon ay mahina, ang iba ay malakas. Kung 221
saan maaaring panghinaan ng loob ang isa, ang iba naman ay nagtatagumpay, at ang lahat ng kalakasang ito ay nangyayari sa kanlungan ng makapangyarihang leon. Iba ang pamumuhay ng mga nag-iisang pusa. Ang malakas na pantera, leopardo, o cheetah ay walang ganitong sistema ng tulungan. Sa bawat oras na iwanan ng ina ang kaniyang maliliit na anak upang mangaso at humanap ng pagkain, may panganib na bumalik sila at datnan ang isang wasak na lungga. Sa isang dokumentaryo, narinig ko ang kaawa-awang pagtangis ng isang inang cheetah na bumalik sa kanyang lungga upang matuklasan na wala na ang kanyang mga anak. Nakahahabag ang kanyang boses habang tinatawag niya ang kanyang mga anak buong gabi, sa pag-asang kahit isa sana ay nakatakas. Ikaw at ako ay hindi ginawa upang bumukod at mag-isa. Hindi ko kayang ipaliwanag ang katiwasayang nadarama ko dahil may mga tao sa labas ng aming pamilya na tumitingin sa aming mga anak na parang mga anak nila. Pinagpala rin kami ng mga taong kakilala o hindi na nanalangin para sa aming pamilya. Marami rin ang nagbigay upang maikalat ang ebanghelyo at ang mga bihag ng diyablo ay mailigtas. Gantimpalaan nawa ang bawat isa sa inyo ng langit, kayo na nagbabantay sa pamilya ng iba. 222
Ang mga Babaeng Leon ay May Mahusay na Kaparaanan KUNIN ANG KANYANG HANGIN Kapag pumatay ang babaeng leon, mas madalas kaysa hindi, hindi niya pinupunit o ginugutay-gutay ang kanyang nasila. Pinipigilan niya ang paghinga nito sa pamamagitan ng pagharang sa daraanan ng hangin sa katawan nito. Gayundin, naniniwala ako na oras na upang harangan ang daraanan ng hangin ng ating kaaway. Isang paraan na magagawa natin ito ay ang pagtigil natin sa pagpapahiram ng ating hininga sa kanya. Madalas natin siyang bigyan ng maraming aasikasuhin. Dapat nating putulin ang kanyang lakas sa pamamagitan ng hindi pagsasalita laban sa isa't isa. Sa halip ay galingan natin ang paggamit ng ating mga salita upang bumuo, magpayo, magtuwid at magpalakas. Sa pangangasong ito, kailangan ko ng iba pang mga kababaihan na nauunawaan ang aking lakas at naaalalayan ang aking mga kahinaan - at ikaw rin. Upang maisagawa ito, sinadya kong piliin na mapalibutan ako ng mga taong malalakas kung saan ako mahina. Dalangin ko rin na maipahiram ko ang aking lakas sa kanilang kahinaan. Malusog at balanse ang isang relasyon kapag may kontribusyon ang bawat miyembro. Harinawang walang makuntento sa atin sa kaligtasan ng ating mga sariling anak lang, sa halip ay lumago sa pag-unawa at kamalayan na ang lahat ng mga bata sa daigdig na ito ay pananagutan natin. Nawa'y maingat nating ilayo ang lahat ng bata sa kapahamakan. Wala sana sa ating mag-isip na walang malawak na epekto ang lokal na impluwensiya. Huwag hayaang 223
sinuman sa atin ang maniwala na ang tungkulin natin ay walang katuturan. At huwag sinuman sa atin ang mag-isip na kaya nating talunin ang mundo nang nag-iisa. sa pangitain, ipaglaban ang tiwala ng tao sa Mensahe, ang mabuting balita, hindi umuurong o umiiwas kahit kaunti sa harap ng oposisyon. Ang iyong tapang at pagkakaisa ang magpapakita sa kanila kung ano ang kinakalaban nila: pagkatalo para sa kanila, tagumpay para sa iyo--para sa Diyos." (Filipos 1: 27-28) "Tumayong nagkakaisa, iisa Sama-sama at nagkakaisa, maaari tayong maging mahusay sa pamamaraan (strategic). 224
9 ANG BABAENG LEON AY NABUBUHAY SA LIWANAG AT NANGANGASO SA DILIM Tumatakbo ang masama kahit walang humahabol, ngunit panatag ang matuwid, ang katulad ay leon. KAWIKAAN 28:1 H indi lang likas na alam ng mga babaeng leon kung ano ang kaya nilang gawin at kung paano gawin ang ginagawa nila nang mahusay (ang galing !), ang buhay din nila ay hindi rin magulo. Nagpapahinga sila kapag pagod at nangangaso at kumakain kapag nagugutom. Maliban doon, laro lang sila nang laro. Maaaring nakakita ka na ng babaeng leon na nakahilatang animo ay tulog. Minsan tumitihaya din sila habang nagpapahinga sa ginintuang liwanag ng araw - tulad ng imbakan ng init ng araw na nag-iipon ng enerhiya upang magamit sa mga susunod na oras. Maging ang mga malulusog na batang leon ay hindi magawang tinagin ang mga nagpapahingang babaeng leon. Puwedeng paminsan-minsan ay humakbang ang isang batang
leon at kunwari'y hampasin ng pinakamalapit na nanay. Ngunit wala isa man ang natitigatig habang sila ay umiidlip sa di- kukulanging dalawampung oras isang araw. Pagkatapos magpahinga, maaaring matanaw ang babaeng leon na nag-iinat at sumasali sa paglalaro ng mga kasama habang naghahanda na muli sila sa pangalawa nilang iniisip - mataas na kahandaan (high alert). Gayunpaman, kahit na sila ay nasa lagay ng mataas na kahandaan, sila ay nananatiling nakatutok at hindi nababalisa. Ang tutok subalit hindi balisang tindig ay isang mahalagang sangkap ng kagitingan ng babaeng leon na dapat tularan ng mga kababaihan. Ang sumusunod na talata ay nagbibigay sa atin ng ilang pagkaunawa. "Tumatakbo ang masama kahit walang humahabol, ngunit panatag ang matuwid, ang katulad ay leon." (Kawikaan 28:1) Andun siya - nananahimik, may tiwala sa sarili, at matapang. Hindi karaniwang pinagsasama ng tao ang pagiging tahimik at tiwala sa katapangan, ngunit sa Diyos, ito ay nangyayari. Nakikita ko ito sa babaeng leon. Ang kanyang tindig ay patuloy na nagpapahiwatig na "Ako ay ako. Ako ay makapangyarihan at may lubos na kasanayan, mahilig maglaro at nakamamatay, hindi balisa, tutok, at mapangalaga." 226
Ang Babaeng Leon ay Nabubuhay sa Liwanag at Nangangaso sa Dilim Tulad ng kahit sinong babae, ang babaeng leon ay binubuo ng pinagsama-samang magkakasalungat na katangian. Bagaman ang talatang ito ay tumutukoy sa mga leon, ito ay para sa lahat ng kasarian. Ang lahat ng leon - lalaki o babae man - ay mayroong ganitong pag-uugali. Marahil, dapat din natin itong taglayin. Kapag ang babaeng leon ay hindi naghahanap ng masisila, wala siyang dahilan upang magkubli sa dilim. Nabubuhay siya sa liwanag, sumasama siya sa kanyang mga kapatid na babae at nabubuhay sa lantad at malawak na kapatagan ng Africa. Doon sa lupaing iyon na walang lilim, nagpapahinga sila, naglalaro, nag-aayos, kumakain, nagsasanay, at nag-aasawahan din sa lantad na lugar. At bakit nga ba kailangang makaramdam ng hiya o magtago ang isang babaeng leon? Sa kanilang mundo, walang kaaway na matapang o ganap na makapangyarihan upang sila hamunin sa isang laban. Hindi sila umaatras kaninuman (maliban sa pagpaparaan sa mga elepante kapag sila ay dumadaluhong). At kapag hindi nakaakmang maninila ang babaeng leon, wala siyang pangangailangan na magkubli. Ang mga leon ang kinikilalang hari at reyna sa kanilang nasasakupan, at sila ang nangunguna sa mga nanginginain sa kanilang komunidad. Kung lubhang mainit ang panahon, maaaring magkanlong ang babaeng leon sa lilim, ngunit di siya nagkakanlong upang magtago. Di tulad ng leopardo at cheetah, na namumuhay at naninila nang nag-iisa, walang dahilan ang babaeng leon upang 227
umakyat sa puno o yumukyok sa mga halaman, bagaman kaya niyang gawin ang mga ito. Ang mga babaeng leon ay walang takot na nagpapahinga sa liwanag ng araw na kasama ang kanyang mga kapatid na babae, mga tiyahin, ina, at mga pinsan, maging ng kanyang anak at asawa. Habang isinusulat ko ito, ninanais ko ang ganitong kalagayan. Nais kong mamahinga nang walang takot sa arawan kasama ng aking mga kapatid na babae, mga anak na babae, mga pinsan, at nanay habang nakangiti kaming nakamasid sa mga bata, panatag sa kaalaman na walang anuman sa aming kasalukuyang kapaligiran ang puwedeng makagapi sa amin. Natunghayan ko ang masiglang laro na ito nang minsang nasa safari kami ni John habang sinusundan namin ang inang leon, ang paslit niyang anak, at ang dalawa pang anak niyang babae. Ang mga ito ay tila namamasyal lang sa nagsihaba ng damo sa panahon ng taglagas. Puno ang kanilang mga tiyan, at di ko maiwasang mapansin ang dugo sa kanilang mga mukha. Katatapos lang nilang manginain sa kanilang huling biktima at tila sila inaantok na. Nakita ko ang tumpok ng mga puno sa kalayuan, at inakala ko na tutungo sila doon - pero hindi! Sa kanilang kinatatayuan, nagsihiga na lamang sila sa tabi ng daan na wala pang sampung talampakan ang layo mula sa aming sasakyan. Bahagya silang naglinis ng mga sarili, ipinikit ang mga ginintuang mata sa liwanag ng araw, at sa loob lang ng wala pang limang minuto ay nakatulog na. 228
Ang Babaeng Leon ay Nabubuhay sa Liwanag at Nangangaso sa Dilim Narito kami, isang pangkat ng mga taong may mga baril (hindi pala, mga tanod-gubat lamang ang may hawak nito) sakay ng isang malaking sasakyang pang-gubat, at ang mga leon ay hindi man lamang napatingin o nag-alala. Iyon kasi ay panahon ng kanilang pamamahinga sa katanghalian. NAMUMUHAY SA LIWANAG Kaagad-agad, ako ay napuno ng maraming kaisipan at mga larawan ng pamumuhay sa liwanag. Isa dito, nakuha nito ang kahulugan ng pamumuhay nang bukas. Ang iyong mga bintana at pinto ay bukas upang papasukin ang liwanag at pamilya at mga kaibigan. Sa aming tahanan, laging nakabukas ang kusina dahil, sa isang bahay na puno ng mga kalalakihan, laging may bibig na nakanganga. Ngunit wala nang higit na mahalaga pa sa aming kalusugan at kaligtasan kundi ang isang bukas na pusong puno ng liwanag. "Buksan naman ninyo sa amin ang inyong puso. Mamuhay kayo na bukas at malawak ang pag-iisip." 2 Corinto 6:13) Napakasimple ng utos na ito, tunay na nagpapalaya, subalit nakakatakot din kung minsan. Tayo lang ang may kapangyarihang buksan ang ating mga buhay. Una tayo ay nagbubukas, pagkatapos ay nabubuhay tayo nang hayagan. Kasunod nito ay lumalawak ang ating buhay. Ang pagbubukas ng buhay at pamumuhay nang hayagan ay binubuo ng isang proseso na may dalawang bahagi. Maaari mong buksan ang iyong buhay ngunit 229
hindi ka namumuhay nang hayagan. May kilala akong mga tao na maraming ibinubunyag tungkol sa ilang bahagi ng kanilang buhay at mga kaugnayan, ngunit kung mamumuhay sila nang hayagan, mas marami pang mahahayag na dati nilang ikinukubli. May ilang tao na nagbubunyag ng isang bahagi upang matakpan ang iba. Ngunit, habang naglalaro ang aking isip sa mga salita ni Pablo, lalong nagiging kaakit-akit ito sa akin. Naiisip ko na ang buhay natin ay tulad ng isang regalong hindi pa nabubuksan para sa ating buhay na Diyos. Ang mga salita ni Pablo ay naglalarawan ng mga buhay na handang tumanggap ng lahat ng ipinahayag at pinakawalan mula sa itaas. Ang mga buhay ay ipinamumuhay nang hayagan at sa patuloy na lumalawak na antas. Nais kong makita ninyo ang inyong buhay na gumagalaw - lumalago, lumalakas, at lumalawak habang kumukonekta ka sa bawat aspeto ng iyong mundong ginagalawan. "Nasa lantad na lugar ka ngayon. Ginagawang patag ng matingkad na liwanag ni Cristo ang iyong dadaanan, kaya wala nang pagkatisod pa. Sumulong ka! Ang mabuti, ang tama - ito ang mga kilos na nararapat sa liwanag ng araw. Pag-aralan mo kung ano ang kalugod-lugod kay Cristo; pagkatapos ay gawin mo ito." (Efeso 5:8-10) 230
Ang Babaeng Leon ay Nabubuhay sa Liwanag at Nangangaso sa Dilim Naririnig mo ba ito? Tulad ng babaeng leon, ikaw ay nasa lantad na lugar. Walang anino ng pagkatakot sa iyo. Walang kahiya-hiyang nalililimang lugar na puwedeng makauga sa iyong buhay. Gusto ko itong pagkilos na ito. Patag ang daan - lumakad ka na! Maraming tao ang nais na malaman kung ano ang itinakda upang kanilang gawin. Huwag na nating pahirapin pa kung ano ang ginawa ng Diyos na simple lang. Tinawag Niya tayo upang gumawa ng mabuti, ng tama, at ng totoo. Ito ang talaan ng mga gawa na hindi magdadala sa atin sa kahihiyan, masikatan man ng araw. Mga anak tayo ng liwanag na tinawag upang kumilos sa liwanag. Nilalayuan natin ang mga gawang ginagawa sa dilim. Pinag-aaralan natin kung ano ang nakalulugod sa Diyos, at iyon ang ating ginagawa. Ang mga buhay natin kay Cristo ay tulad ng mga sinag na patuloy na lumalawak mula sa isang kagila-gilalas na pagkakataon nang talunin ng Kanyang maluwalhating liwanag ang ating kadiliman. Bawat palaso ay puwedeng ihalintulad sa sinag ng araw at sa init na sumasambulat mula sa tinuldukang oras na yaon. Gusto ko na kapag malamig ang panahon at mahalumigmig ay mabuksan ang mga durungawan at mahanginan ang loob ng aking bahay. May kakaibang kagalakang hatid ang pumapasok na simoy upang mag-alis ng lumang amoy at magpadaloy ng sariwang hangin sa loob ng aking tahanan. May dala itong 231
masarap na amoy ng kagubatan na may kasamang halimuyak ng labasan (outdoors), at ang hangin sa loob ng bahay ay tila kumakalat habang sumasambot siya ng buhay at galaw. Ang mga bagong putol na damo, mga namumukadkad na lila, dagta ng pino, at ang kamangha-manghang halimuyak ng mundong nilinis ng ulan ay humahalo sa loob ng tirahan ng tao: Ang lakas na ito na nagdadala ng kaparangan sa loob ang ating dahilan upang ipako ang ating pag-iisip sa babaeng leon, sapagkat sa paano pa man, nakikita sa kanya ang kapansin- pansing balanse ng ginhawa at lakas, pahinga at kagitingan, at ang marahas at ligtas, tulad na nasa kasulatang ito: "Napapagod ka na ba? Ubos na ba ang lakas mo? Nanawa ka na ba sa relihiyon? Lumapit ka sa Akin. Sumama ka sa Akin at mababawi mo ang iyong buhay. Ipapakita Ko sa iyo kung paano magkaroon ng tunay na kapahingahan. Lumakad kang kapiling Ko at gumawa kang kasama Ko - pagmasdan mo kung paano Ko gawin ito. Pag- aralan mo ang hindi pilit na indayog ng biyaya. Hindi Ako magpapataw ng kahit anong mabigat o hindi nararapat sa iyo. Sumama ka sa Akin at matututunan mong mamuhay nang malaya at magaan." (Mateo 11:28-30) Tayong mga tinuruan bilang mga anak na babae ng relihiyon ay dapat na matutunang muli kung paano umindak na kasama ang Diyos. Ang aming mga anak ay may likas na indayog na 232
Ang Babaeng Leon ay Nabubuhay sa Liwanag at Nangangaso sa Dilim tila naiwala na namin ni John. Mas madali silang makasunod sa tugtog, sapagkat naturuan kaming pigilan ang aming mga sarili sa pagsunod sa mga awiting nilikha nang labas sa simbahan. Ito ang dahilan kung bakit naging mas matigas ang aming katawan sa halip na malayang sumunod sa indayog. Ang mga hindi pilit na aliw-iw (rhythms) ng biyaya ang likas na daloy at tugon sa mahimalang pagkilos ng Diyos sa ating mga espiritu. Kayong mga kaibig-ibig, nahihirapan ba kayo at napapagod na sa inyong paglilingkod sa Kanya? Nalilito ka na ba kung paanong mabuhay na kasama Siya? Minsan kailangan din natin ang ganitong paalaala. Alam kong kailangan ko, sapagkat noong nakaraang taon, nasa dulo na ako ng aking pagsusumikap. Naranasan na ba ninyong mapunta sa isang peligrosong kalagayan na kung saan ay maaari kang bumaligtad at lubos na bumagsak dahil sa matinding kapaguran? Maaaring hindi mo pa naranasan ito, ngunit ganoon ang nangyari sa akin. Lubha akong nabalisa dahil sa isang pagpupulong na tatlong buwan pa naman bago maganap. Ibinahagi ko sa isang kaibigan ang aking kabalisahan, at pinawi niya ang aking agam-agam dahil sa kaniyang matalinong payo. Hinikayat niya ako na dalhin ang aking sitwasyon at ang ating maluwalhating Diyos ay babasagin ito upang dumami. Huminga ako nang malalim at naalala kong ang Panginoon ay kilala sa pagbabahagi ng kakaunti sa simula para sa kapakinabangan ng maraming tao. 233
Muli nating pag-aralan kung paano mamuhay nang malaya at magaan. Ang pagtatrabaho at pagsusumakit ang naging kalagayan natin pagkatapos ng pagbagsak nina Adan at Eba sa kasalanan, ngunit kapahingahan ang dapat nating maging kalalagayan pagkatapos ng pagkatubos. "At hindi lang iyan: Binubuksan natin ang ating mga pintuan sa Diyos at natutuklasan natin na sa sandali ring iyon, nauna na Niyang binuksan ang Kanyang pinto sa atin. Nasumpungan natin ang ating mga sarili na nakatayo, kung saan lagi nating inaasam na pumuwesto - doon sa malawak na lugar ng biyaya at kaluwalhatian ng Diyos, matatag na nakatindig at sumisigaw ng ating papuri." (Romans 5:2) Gusto ko ang bukas na paanyayang ito. Sa loob ng mahabang panahon, napakaraming pinto at bintana na ang naisara natin at isinara sa atin. Ikaw at ikaw lang, babaeng kaibig-ibig, ang may kapangyarihang magbukas o magsara ng mga pasukan at bintana ng iyong buhay. Ikaw ang tagabukas ng pinto sapagkat may taglay kang kapangyarihan na piliin kung aling pintuan ang iyong bubuksan o isasara. Mahalaga ang mga hanggahan (boundaries), ngunit ligtas na anyayahan mo ang Diyos na pumasok. Kapag binuksan mo sa Kanya ang mga pintuan ng iyong buhay, matutuklasan mong ika'y nakarating na sa lugar ng pag-asa - pinalaya at bukas sa biyaya at kaluwalhatian ng Diyos. 234
Ang Babaeng Leon ay Nabubuhay sa Liwanag at Nangangaso sa Dilim Sa sumusunod na talata, masusundan natin ang kapahayagang ito. "Hindi tayo nagtatago ng lihim, ibinubunyag natin ito; hindi tayo nagkakanlong ng mga bagay, inilalantad natin ang mga ito. " (Marcos 4:22) Kasama ka dito. Walang lihim na kabutihan ang Diyos na hindi mo matutuklasan. Minahal ka Niya nang walang hanggang pag-ibig at inanyayahan ka Niya sa pamamagitan ng Kanyang kagandahang-loob. Kung paanong inihahayag ng Diyos ang Kanyang mga lihim, maaari mo na ring ihayag ang sa iyo. Nakapagpapalaya ang kaalamang walang lihim na kasalanan, kahihiyan, o kalakaran na may kapangyarihan pa sa iyo. Nakapagpapalakas ng loob kapag naunawaan mo na alam ng Diyos ang iyong madidilim na lihim at mga pagsuway, subalit sa kabila nito'y hayagan Niyang idinedeklara ang Kanyang pag- ibig sa iyo. Bilang kapalit, hinihiling Niyang gawin din natin iyon. Ang kapahayagan ng Diyos - ang Diyos Ama ay pag-ibig, at ang kanyang bugtong na Anak, na si Hesus, na namatay upang ipagkasundo tayo - ay lubhang napakahalagang pagpapala para lang tayo ay manahimik. Ang mabuting balita ay hindi isang lihim. Ang hiwaga na nagbibigay sa atin ng pagkamangha ay ang bakit sa likod ng Kanyang mensahe ng pag-ibig. 235
Sino ba tayo upang ang ating Ama sa langit ay pahalagahan at bigyan tayo ng isang maluwalhating handog? Ipinahayag Niya ang kanyang planong puno ng pag-ibig at hinilingan Niya tayong ibahagi ito kung paanong malaya rin tayong pinapasok sa loob. Ang lahat ay may karapatang marinig ang pag-ibig ng Diyos. Habang binabasa mo ang paanyaya ng Diyos na humakbang patungo sa hayag na lugar, maaaring maisip mo na mayroong isang bahagi ng iyong buhay na nananatiling nakasara. Maaaring isang tagong lugar ito ng takot o madilim na kahihiyan. Ito'y maaaring isang pintuan o bintana na natatakot kang buksan. Nauunawaan ko. Madalas, kapag nagbibiyahe kaming mag-anak, humihingi kami ng magkatabing silid, ngunit may dalawang pinto sa pagitan. Bagaman madali kaming makapunta sa bawat silid, walang ibang puwedeng daanan malibang buksan ang dalawang pinto. Karaniwan na naming binubuksan ni John kaagad ang pinto namin, at ilang sandali pa, bubuksan naman ng mga anak kong lalaki ang pinto nila pagkatapos nilang maiayos ang kanilang mga gamit sa lalagyan at makapagpalit ng damit. Kapag nabuksan na ang dalawang pinto, madali na kaming makakapunta sa kanila, at sila'y gayundin naman sa amin. At lahat kami ay malayang nakakalabas-masok sa dalawang silid. Kaibig-ibig na babae, buksan mo ang pinto. Sa kabila ay mayroong isang silid na puno ng liwanag at mga kapamilya. Huwag kang matakot. Hindi isinasara ng Diyos ang pintuan 236
Ang Babaeng Leon ay Nabubuhay sa Liwanag at Nangangaso sa Dilim Niya sa iyo. At hindi rin niya isasara sa mukha mo ang dati nang nabuksang pinto - bukas ang kanyang pinto. Buksan mo lang ang nasa iyong bahagi. Inaanyayahan kitang buksan ang bawat makirot na bahagi ng iyong buhay sa Kanya. Payagan mong pawiin ng Kanyang buhay at liwanag ang anumang bahid ng kadiliman. Nais ng kaaway ng iyong kaluluwa na manatili ka sa dilim. Pinapagulo at nililito ng kadiliman ang anumang simple at maliwanag. Hindi lang nais ng Diyos na mamuhay tayo sa liwanag; nais din niyang mabuhay tayo nang magaan. Maaari kang lumakad nang walang kabigatan, at maaaring mangyari iyan ngayon din. Ito ang kagandahan at kapangyarihan ng panalangin. Sumulat ako ng ilang salita upang tulungan kang magtanggal ng kandado at magbukas ng iyong pintuan, ngunit maging malaya kang gawing gabay ang iyong puso. Mahal kong Amang nasa langit, Lumalapit ako sa Pangalan ni Hesus. Patawarin Mo ako sa aking pagtatago. Nais kong lumabas sa liwanag. Binubuksan ko ang anumang pintuang nakasara, at humahakbang ako patungo sa liwanag at kabutihan ng Iyong pag-ibig. Niyayakap ko ang aking karapatan na mapatawad, at pinipili kong lumakad sa Iyong katotohanan sapagkat iyon lang ang magpapatatag sa akin sa aking paglaya. Ako ay sa Iyo. Sumusuko ako sa Iyong pag-ibig at susundin 237
ko ang Iyong kaparaanan. Tanglawan Mo ang daang itinakda Mo para sa akin. Amen. PANGGABING PANINGIN Ngayon, kapatid ko sa liwanag, nananabik akong ibahagi pa sa iyo ang isang katangiang natutunan ko tungkol sa babaeng leon. Alam mo na ang babaeng leon ay tumitira sa liwanag at naninila sa dilim. Subalit paano nga ba nila nagagawa ang paninila sa kadiliman? Iyon kaya ay dahil sa kanilang matalas na pang-amoy o matalas na pandinig? Hindi! Ang mga babaeng leon ay nakakakita sa dilim. Paano? Lumalabas na ang babaeng leon at iba pang kaanib ng pamilya ng pusa ay mayroong kakaibang kakayanan na makakuha, makakilala at pagkatapos ay magbalik ng liwanag. Mayroon silang kakayanang isalin ang anumang liwanag sa kanilang kapaligiran na maging isang pangitain. Sa pusikit na karimlan, ang isang babaeng leon ay bulag din kung paanong tayo ay bulag din sa ganoong pagkakataon. Ngunit kung may banaag ng liwanag na pumupuslit sa kadiliman, nakatutulong ito upang bigyan ng hubog at mukha ang anumang kanilang makita. Maging ang liwanag ng buwan o ang mga mumunting liwanag mula sa mga bituin sa kalayuan ay nakatutulong upang makakita ang babaeng leon sa gabi. Ang kanilang mga tao-tao (eye pupils), na siyang nagpapasok ng liwanag sa kanilang mga mata, ay kakaiba sa atin. Nagbibigay 238
Ang Babaeng Leon ay Nabubuhay sa Liwanag at Nangangaso sa Dilim ito ng kakayahan na maitutok ang kanilang paningin habang ang iba ay hindi makakita. Sa wari, ang liwanag na nakikita nila ay nagmumula sa kanilang mga mata at hindi sa kanilang paligid. Ito ang dahilan kung bakit kumikislap ang kanilang mga mata sa dilim. Iniipon at ibinabalik din nila ang anumang liwanag na nakikita nila. Paano nating mababawasan ang ating ginagawa? Habang nadadagdagan ang kadiliman ng ating mundo, nagkakaroon tayo ng napakaliit na liwanag mula sa kapaligiran na puwede nating pagkuhanan. Panahon na upang makabuo tayo at makatutok sa pinagmumulan ng liwanag sa ating kalooban. Maaari kong hilingan ang kadiliman na ikanlong ako at ang liwanag sa aking paligid na maging gabi- ngunit maging sa kadiliman, hindi ako puwedeng magtago mula sa iyo. Sa iyo ang gabi ay parang araw na maningning. Kadliman ma't liwanag, sa iyo ay pareho rin. (Awit 139:11-12, NLT) Kung mayroon mang panahon na dapat makita ang kahusayan ng panggabing-paningin ng babaeng leon, ito ay ngayon na. Karamihan sa atin ay nakakakita sa araw, ngunit ang aking iminumungkahi ay malinang (develop) natin ang ating kakayanan na makakita sa dilim. Ang liwanag na kung saan nakakakita ang babaeng leon ay ang liwanag na nasa loob ng kanyang mga mata. Kung tayo ay naliliwanagan mula sa ating kalooban, hindi tayo makararanas ng kadiliman sa ating kapaligiran. Magkakaloob 239
ito sa atin ng pinatalas na paningin upang makakita nang may malawak at mas malaking kapakinabangan para sa Diyos. Ang Diyos ay liwanag. Sa Kanya ay walang kadiliman. Mayroon nga bang puwang sa ating isip ang ganitong pananaw? Kung saan may liwanag, mayroong pangitain. Kung saan mayroong pangitain (vision), mayroong pag-asa at kakayahang makakakitang muli. Kung Ang Diyos ay hindi panukala na mula sa lohikal na pag-iisip, kundi dagliang kaisipan na pinatutunayan ng kaakibat na liwanag. Hindi siya hinahanap sa gitna ng kadiliman sa pamamagitan ng makatuwirang pag-iisip. Siya ang liwanag. saan mayroong paningin, mayroong kapahayagan. Naalala ko ang kauna- unahang kasulatan na naihandog sa akin sa isang liham. Ito ay galing sa Efeso ABRAHAM JOSHUA HESCHEL 1: "...na ang Diyos ng ating Panginoong Hesucristo, ang maluwalhating Ama, na ipagkaloob Niya sa inyo ang espiritu ng katalinuhan at kapahayagan tungkol sa Kanya, ang mga mata ng inyong pang-unawa ang lubos na maliwanagan; upang lubos ninyong makilala kung ano ang inyong inaasahan sa Kanyang pagtawag sa inyo." (Efeso 1: 17-18, NKJV) Ang talatang ito ay naging isang pang-araw-araw na panalangin. Ibinubulong ko ito sa bawat pagpikit ng aking mga mata sa gabi, at inanyayahan ko ang Diyos sa aking panaginip. 240
Ang Babaeng Leon ay Nabubuhay sa Liwanag at Nangangaso sa Dilim Sa liwanag ng araw, hinihinga ko ang pangakong ito bago ako magbasa ng Kasulatan. Natagpuan ko ang aking sarili na iniaangat sa pagkamangha at pangako ng malinaw na paningin na may kakayanang makita ang langit dito sa lupa. Kung ano ang minamasdan mo, iyon ang magiging ikaw. Kung ano ang makita mo, ipinapahayag mo ito. Natatakot ako na naiwala na natin ang ating paningin sa kung gaano kalawak ang mga himalang inilaan Niya para sa atin. O Diyos, bigyan mo kami ng matang nakakakita. Ang kahilingang ito'y nagpapahayag kung gaano kadalisay at kapayak na animo'y sa bata, ang propesiya. Narinig natin ito sa tagubilin ni Eli kay Samuel: "Mahiga kang muli, at kapag narinig mo pang tinawag ka, ganito ang sabihin mo: "Magsalita po kayo, yahweh. Nakikinig po ang inyong lingkod." (1 Samuel 3:9) Ang tinig ng Diyos ang tumatawag sa batang Samuel noong nagpapahinga siya at ginising siya. Ang ating tugon ay dapat maging tulad ng kanyang tugon: "Magsalita po kayo, yahweh. Ako po ay inyong lingkod na handang makinig." Hanggat hindi sumasagot si Samuel at inanyayahan niya ang Diyos na magsalita, ang naranasan lang niya ay ang Diyos na tumawag lang sa kanyang pangalan, subalit kinakailangang mangusap siya sa Pangalan ng Diyos. 241
Ilan ba sa atin ang nakaranas lang sa Diyos na tumawag sa ating pangalan? Maniwala ka sa akin, hindi ko minamaliit ang karanasang iyon, subalit iyon ay simula lang. Sumulong tayo patungo sa isang bagay na higit pa sa inaasahan natin. Hinahangad natin ang Kanyang payo at gawa sa atin, na nangangahulugan na hinahayaan nating mangusap Siya sa pamamagitan natin. "Sinabi ni yahweh, 'Hindi magtatagal at may gagawin akong kakila-kilabot na bagay sa Israel. Lahat ng makakabalita nito'y mabibigla'." (1 Samuel 3:11) Walang duda na magpahanggang ngayon ay sinasabi ng Diyos sa atin na, "Mga anak na babae, makinig kayong mabuti. May gagawin Akong isang bagay at ang lahat ng makakabalita nito'y mayayanig at mabibigla." Hangad ng Diyos na magkaroon ng mga taong ililipat ang pansin nila mula sa sanlibutan patungo sa Kanya. Sa kapanahunan ni Samuel, bihirang marinig ang tinig ng Diyos. Ang mga handog ng Kanyang bayan at ang karangalan ng pagsamba sa Kanya ay inaalipusta. Ang sekswal na kasalanan ay laganap... mismo sa templo! Hindi masaway ng pinuno ang kanyang mga anak na lalaki sapagkat siya man ay nakikinabang din kalaunan sa mga pagsalangsang ng kanyang mga anak. Bilang tugon, nilisan ng Diyos ang tahanan ni Eli at ginising ang isang itinalagang kabataan na mapagkakatiwalaan. Ang 242
Ang Babaeng Leon ay Nabubuhay sa Liwanag at Nangangaso sa Dilim pagsalangsang sa ating kapanahunan ay hindi naiiba, at ang Diyos ay may mga anak na nagigising. "Si Samuel nama'y patuloy na lumaking kalugod- lugod kay yahweh at sa mga tao." (1 Samuel 2:26) May mga nakita akong mga kabataang tulad nito - buhay na buhay, pinagpapala ng Diyos, at kinalulugdan ng mga tao. Ang paghipo ng kalangitan ay nasa kanilang mga buhay, at gusto ng Diyos na ilagay sila sa ating hanay, upang sama-sama nating gawin ang mga ito. Upang mangyari ito, dapat ay may gigising sa ating mga mata upang makita kung ano ang ginagawa ng Diyos, mga taingang makaririnig kung ano ang Kanyang sinasabi, at kakayanang maipahayag ang Kanyang Salita sa paraang masigla at buhay, sapat upang matanggal ng anumang nakabara sa puso ng tao. Dahil dito, nais kong ilagay ang mga pahinang ito mula sa mga mataas na posisyon ng propesiya. Nais kong inyong asahan at payagang mangusap ito sa lugar na hiningahan ng Diyos na hiwaga sa loob mo. Habang binabasa mo ang ilang nasusulat, mga larawan, at mga sipi, maaari itong makaantig sa damdamin o magpasigla sa handog ng Diyos sa ating kalooban. Ito ay ang Banal na Espiritu na nagpapalaki ng sinapupunan (womb) ng iyong buhay at nagdaragdag ng kakayahan na makarinig, makakita at makaunawa. 243
Minsan pagkatapos kong magsalita, lumapit sa akin ang isang magandang babae na lubos na kinakasihan ng Diyos at ibinahagi niyang, "Sa tuwing napakikinggan kitang magsalita, kumikislot ang batang nasa aking sinapupunan." Hindi siya nagdadalang-tao, ayon sa pagkakaalam natin. Ang tinutukoy niya ay isang bagay na galing sa Diyos ang kumikislot sa kanyang kalooban, at hindi niya alam kung paano ilarawan ito. Maaaring nararamdaman mo na rin ang ganitong pagkislot sa loob mo. O maaari ring tumututol ka at sinasabi mong, Hindi ako isang propeta! Ako ay isang ina na laging nasa bahay lang, isang kabataang babae, isang abalang matagumpay na babae, o isang lola. Maaaring kapag narinig mo ang salitang propeta, ang agad pumapasok sa iyong isipan ay si Jeremias na nakulong ng apoy sa kanyang mga buto o si Jonas na nasa tiyan ng balyena. Sumasang-ayon ako na ang buhay mo ay maaaring kaiba sa kanila. At maaari ring hindi ka isang propeta, ngunit paninindigan ko na ito ay hindi nangangahulugang hindi ka propeta. Ang makapagpropesiya ay ang magkaroon ng pangitain (vision) at makakita nang maliwanag mula sa malayo, na siyang nagbibigay sa iyo ng kakayanan na mabatid ang maaaring maganap. Maging ang ating mga panalangin ay maaaring magbadya ng mga bagay na magaganap. Alam nating naririnig Niya, kung kaya alam din nating sumasagot Siya at ipakikita Niya sa atin ang kamangha-mangha at malalaking bagay na hindi 244
Ang Babaeng Leon ay Nabubuhay sa Liwanag at Nangangaso sa Dilim natin dating alam. Nananalangin tayo at umaasa tayo nang may kasabikan. Sa panahong dumating si Hesus sa mundo, nawala na ang kakayanan ng mga Pariseo na makakita. Ang buhay na mga Salita ni Hesus ay palaging tumutukoy ng kanilang pagkabulag, na siyang nagpasiklab ng kanilang galit. Sa Juan 5, muli silang napagalit ni Hesus - sa pagkakataong ito ay dahil nagpagaling Siya sa araw ng pamamahinga (Sabbath). Sinira Niya, ayon sa kanila, ang kautusan ng Sabbath. Ngunit mahalagang pansinin na ang ginawa ni Hesus ay naaayon sa kautusan ng Diyos, na inaatasan ang mga tao na igalang, alalahanin, at panatilihing banal ang Sabbath. Ano nga ba ang mas babanal pa kaysa pagpapagaling sa isang lalaking lumpo? Sa kanilang paningin, mas banal ang walang gawin, o kung may pagpapagaling na mangyayari, dapat gawin ito sa ibang araw ng linggo. Sapagkat nabubulagan sila ng mga panuntunan at alituntunin, nagkamali sila. Ngunit ipinagtanggol ni Hesus ang Kanyang sarili, "Ang Aking Ama ay patuloy na gumagawa hanggang ngayon, kahit na sa araw ng pamamahinga. Gayundin Ako." Iyon ang lubhang nagpagalit sa kanila. Hindi lang ang paglantad sa Kanya ang nais ng mga Hudyong mangyari; nais rin nilang Siya ay patayin. Hindi lang Niya sinisira ang Sabbath, tinatawag din Niyang Ama 245
ang Diyos, at inilalagay Niya ang sarili sa hanay ng Diyos. Kaya't nagpaliwanag si Hesus nang masinsinan. "Tahasan Kong sinasabi sa inyo. Hindi makagagawa ang Anak sa kanyang sarili lamang; ang nakikita Niyang ginagawa ng Ama ang siya lang Niyang ginagawa. Ang ginagawa ng Ama ay siya ring ginagawa ng Anak. Minamahal ng Ama ang Anak at ipinapakita sa Anak ang lahat ng ginagawa niya." (Juan 5:17-20) Ang Araw ng Pamamahinga ay hindi tungkol sa ating mga ginagawa; ito ay tungkol sa pamamahinga sa piling ng Diyos. Ang diretsahang pananalita ni Hesus ay nag-iiwan sa atin ng mga katanungang dapat sagutin. Una, anak ka ba ng Diyos? Nais mo bang makita kung ano ang ginagawa ng iyong Ama? Nais mo bang makasama sa Kanyang ginagawa? Nais mo bang maging tagapagdala ng ilaw o tagapag-usig ng kadiliman? Masaya ka ba habang ipinamumuhay mong mag-isa ang buhay-Kristiyano? 246
Ang Babaeng Leon ay Nabubuhay sa Liwanag at Nangangaso sa Dilim Nais mo bang dalhin ang Kanyang kaningningan sa mga pagod, walang pag-asa, naghihingalo at sugatang mundo? Hindi kailanman naging kakatwa si Hesus, ngunit kahit saan pa man Siya pumaroon, taglay Niya ang kaningningan ng Diyos. Kung si Hesus, na Anak ng Diyos, ay walang magawa sa sarili, tayo man, sa ating sarili, ay wala ring magagawa kung wala ang maliwanag na pagkaunawa sa Banal na Espiritu. Kung paano siyang lumalakad, gayundin tayo.Nasa atin ang pangako ng kanyang pagtulong. Upang bigyang-diin ito, muli nating balikan ang Mga Gawa 2. "Ito ang gagawin Ko sa mga huling araw, sabi ng Diyos, ipagkakaloob ko ang Aking Espiritu sa lahat ng tao; ipahahayag ng inyong mga anak na lalaki at babae ang Aking mensahe. Ang inyong mga kabataang lalaki ay makakakita ng mga pangitain, at ang inyong mga matandang lalaki ay magkakaroon ng mga panaginip. Sa panahong iyon, ibubuhos Ko rin ang aking Espiritu sa aking mga alipin, maging lalaki at maging babae, at ipapahayag nila ang Aking mensahe. Magpapakita Ako ng mga kababalaghan sa langit at mga himala sa lupa; dugo, apoy at makapal na usok. Ang araw ay magdidilim, ang buwan ay pupulang parang dugo, bago dumating ang dakila at maluwalhating araw ng Panginoon. At sa panahong iyon, ang lahat ng hihingi ng tulong sa pangalan ng Panginoon ay maliligtas." (Mga Gawa 2:17-21) 247
Mayroon pang pangako ng Salita mula sa Banal na Espiritu sa mga huling panahong ito. Paniwalaan mo ako, sa unang tingin, nagtataka ako kung bakit tayo pinili ng Diyos. Sa aking paglalakbay at pagmamasid sa iba't ibang panig ng mundo, sa palagay ko hindi ito ang kapanahunan na pipiliin kong ibuhos ang aking Espiritu. Mas pipiliin ko ang isang mas maganda, mas malinis, mas ligtas na panahon na kung kailan ang mga bagay- bagay ay di masyadong magulo at malabo. Pipiliin ko ang AD 50, yaong panahong bago nila simulan ang pag-usig at pagpatay sa mga Kristiyano, bilang pinakamainam na panahon. Ngunit paano na tayo kung magkaganoon? O maaari ring iniisip mo na ayaw mo o di mo kailangan ang pagbuhos ng Espiritu. Maaaring hindi naniniwala ang kultura ng iyong simbahan na mayroon nito. Ngunit hindi mahalaga kung ano ang sinasabi ko o kung ano ang nais mo. "Sa mga huling araw," sabi ng Diyos, "ibubuhos ko ang aking Espiritu sa lahat ng uri ng tao." Sa bandang huli sa aking pakiwari, mapapasaKanya ang mga tao at ang kanyang sinasabi. Ngunit ano nga ba ang kahulugan nito? Ano nga ba ang anyo ng pagbuhos ng Espiritu? Pag-aralan pa natin at ipaliwanag ang katuturan ng pagbuhos ng Espiritu. Humigit-kumulang dalawang libong taon na ang nakararaan, ipinadala ang Banal na Espiritu sa mundo upang ipahayag si Hesus at gawing bago ang mga puso ng mga mananampalataya sa lahat ng dako. Ang Banal na Espiritu ay aktibong kumikilos 248
Ang Babaeng Leon ay Nabubuhay sa Liwanag at Nangangaso sa Dilim sa loob at sa gitna ng simbahan, ang Kanyang katawan. Subalit atubili akong tawagin itong buhos ng Espiritu (outpouring). Ano nga ba ang anyo ng pagbuhos? Sa pagsasaliksik nito, dapat nating alamin kung ano nga ba ang kahulugan ng salitang espiritu. Ang espiritu ay may apat na natatanging kahulugan. Ang una ay "lakas." Sa kahulugan nito, makikita natin ang mga salitang lakas ng loob, karakter, kalooban, puwersa, tibay ng loob, moralidad, katalinuhan, determinasyon, puso, at katapangan. Ang sumusunod na talata ay isang halimbawa ng pagbuhos ng Espiritu bilang lakas ng loob at lakas ng pangangatawan. "Sa pagkakataong iyon, pinalakas siya (Samson) ng Espiritu ng Diyos at pinatay niya sa pamamagitan lamang ng kanyang mga kamay ang leon." (Mga Hukom 14:6, NLT) Sige, isa itong napakatinding halimbawa - di tulad ng larawan ng Banal na Espiritu na tila bumababang kalapati. Ang halimbawa ng Espiritu bilang katalinuhan at katatagan ng loob ay maitutulad naman dito: "Mananahan sa kanya ang Espiritu ng Panginoon ang Espiritu ng katalinuhan at pang-unawa, ang Espiritu ng mabuting payo at kalakasan, ang Espiritu ng kaalaman at pagkatakot sa Panginoon." (Isaiah 11:2, NLT) 249
At: "Isang pusong tapat sa aki'y likhain, bigyan mo, O Diyos, ng bagong damdamin." (Awit 51:10, NLT) At nariyan ang Espiritu na ibinuhos bilang kakayahan at husay: "Pinuspos ko siya ng Espiritu at binigyan ng kakayahan, kahusayan at katalinuhan sa lahat ng gawa ng kanyang mga kamay." (Exodo 31:3) At ang huli, narito ang kasulatan na kumakatawan sa Espiritu bilang puso: "Bibigyan ko sila ng pusong may iisang adhikain at bagong espiritu. Ang matigas at masuwayin nilang puso ay papalitan ko ng pusong malambot at masunurin." (Ezekiel 11:19, NLT ) Narito naman ang pangalawang kahulugan ng espiritu, at ito ay matatagpuan sa ilalim ng salitang kaluluwa. Sakop ng taguring ito ay ang mga salitang kalooban, lakas ng buhay, at diwa. "Ang espiritu ng tao ay makakayanan ang maysakit na katawan, ngunit kung windang ang kalooban, anong mangyayari rito?" (Kawikaan 18:14) 250
Ang Babaeng Leon ay Nabubuhay sa Liwanag at Nangangaso sa Dilim "Ang taong masayahin ay laging nakangiti, ngunit ang may lumbay ay wari bang nakangiwi." (Kawikaan 15:13) Ang susunod na pakahulugan ng espiritu ay "multo, guni- guni, masamang espiritu, at pangitain." (Sigurado akong hindi ito ang nais nating pagtuunan ng pansin.) At bilang panghuli, ang espiritu ay ang tinutukoy na "pangkaraniwang damdamin, saloobin, lagay ng loob, hilig, at kalagayan." Maaaring narinig mo na sa mga tao na mayroong magandang pakiramdam o espiritu sa lugar na ito. Hindi multo o kalapati ang tinutukoy nila. Ang kalagayan o inaasahan mula sa isang sitwasyon ang ibig nilang sabihin. Malamang na noong nasa itaas sila ng silid (upper room), bago pa man ang unang pagbuhos, ang mga tao ay nagkakaisa at nasa iisang lugar, kaya't naroon ang pag-asam na sumalubong at magparangal sa lahat ng nais gawin ng Diyos. "Sapagkat kung saan naroon ang Espiritu, naroon rin ang kalayaan." (2 Corinto 3:17) Makikita natin dito ang Espiritung nagpapalaya sa mga tao upang tanggapin ang Diyos. Maaaring napansin mo na hindi ko binigyang kahulugan ang espiritu bilang kaloob na makapagsalita sa iba't ibang wika. Ang kaloob na ito ay isa lang sa kapahayagan o katibayan 251
ng presensiya ng Banal na Espiritu, ngunit ang pagsasalita sa iba't ibang wika ay hindi kabuuan ng kapahayagan ng Banal na Espiritu. Sa kabuuan ng Bibliya, natunghayan natin ang Banal na Espiritu na ipinakita sa maraming kaparaanan. Binigyan ng Espiritu si Samson ng kakaibang kapangyarihan kung kaya't nagawa niyang pabagsakin ang templo sa Filisteo. Inunahan ni Elijah sa pagtakbo ang karwahe ng hari. Dahil sa tapang na kaloob ng Diyos, nakabuo si Gideon ng isang hukbo na kahit walang sandata ay gumapi sa mga umaalipin sa kanila. At sa pamamagitan ng kapangyarihan ng Espiritu, nagapi ang mga mapang-aliping kalaban ng Israel ng nag-iisang babae sa disyerto na si Deborah. Sa kapangyarihan din ng Espiritu, ipinakilala ni Hesus ang Diyos kahit saan siya pumaroon sa bawat isang makatagpo niya. At ngayon, tayo naman. Sinabi ng Bibliya na sa ating panahon ang mga puso ay masisiraan ng loob at mabibigo dahil sa takot. Paano ba nating mapagtatagumpayan ang nakalulumpong takot na ito? Marahil ang sagot ay ang pagbuhos ng makadiyos na lakas ng loob. Sapagkat nasa mga panahon na tayo ng naihulang pagpapanumbalik (restoration), nakikita minsan ng mga tao kung ano ang mga bagay na paparating, ngunit ang pag-uulit o pagsasabi nito ay parang binalak lang o pinilit. Maaaring ang ilan 252
Ang Babaeng Leon ay Nabubuhay sa Liwanag at Nangangaso sa Dilim sa inyo ay nagkaroon na ng karanasan sa pagkilos ng Espiritu na tila kakatwa o mali talaga. Maging malinaw tayo dito. Hindi pangkat ng mga tao na may titulo o posisyon ang ninanais ng Diyos. Ang nais niya ay mga taong may pusong tulad ng sa Kanya. Hindi tayo naturingang prophetic dahil nakadalo lang tayo sa isang seminar, kundi sapagkat nabubuhay tayo sa isang panahong itinakda sa Bibliya. Ito ay hindi sapagkat nagbigay-oras tayo sa isang seminar kundi tulad ni Samuel, nagbigay-oras tayo sa ating Diyos. Walang mali sa seminar; subalit mas malawak ang tinutukoy natin kaysa dito. Hindi naman nais ng Diyos na ito ay maging eksklusibo, limitado o maging para lang sa mga espesyal na tao. Ang nais Niya ay ang buong sangnilikha at mga pangitain at mga tunog ang siyang magbukas ng ating mga mata upang makakita, ang ating mga tainga upang makarinig, ang ating mga bibig upang makapagsalita, at ang ating mga puso upang makaunawa. Sa panganib na baka masyado nating nagagawang ganoon lamang ang mga propesiya, nais kong bigyan kayo ng ilang panuto na napulot ko sa pag-aaral sa aking itinatanging propeta na si Isaias. Sa pasimula ng kanyang mga kinasihang nasulat na mga propesiya, matututunan natin ito: "Ipakikita Niya sa atin kung paano Siya gumawa, upang maituro Niya sa atin ang Kanyang mga daan; at matuto tayong lumakad sa tamang landas." (Isaias 2:3) 253
Gusto ko ito: ipinapaalam Niya kung paano Siya kumikilos upang makapamuhay tayo kung paano tayo ginawa. Nilikha tayo upang mabuhay nang ayon sa plano at kalooban ng Diyos. Sa diwang ito, nakita ko ang ilang mahalagang panuto sa pangitain sa Isaias 49 na inulit nang banggitin ni Pablo ang mga isinulat ni Isaias sa Mga Taga-Roma 9. Tumingala. Luminga-linga. Mag-astang maayos. Tumingin sa hinaharap. Magsabi ng totoo. Una, tumingala. Kung nag-iisip ka kung paano itingin ang iyong mga mata sa langit, tingnan mo na lang ang Aklat ng Pahayag upang magkaroon ka ng makalangit na pananaw. Nawa ay hindi mo isipin na ang aklat na ito ay isang nakatatakot na manwal ng mga propesiya para sa huling panahon. Ito ay inipon na mga kapahayagan ng mga bagay na nangyari na, kasalukuyang nangyayari, at mangyayari pa lang. Ang Diyos ay hindi maikukulong ng panahon; Siya ay walang hanggan, at nangungusap siya sa atin mula sa ganitong katayuan. Kumuha ako ng buong semestreng pag-aaral ng Aklat ng Pahayag noong kolehiyo, at hanggang ngayon, nagugulumihanan ako sa mga tangka ng mga tao na isalaksak ito sa ating kapanahunan. Maaaring maging si Juan na siyang nagpahayag ng lahat ng kanyang isinulat 254
Ang Babaeng Leon ay Nabubuhay sa Liwanag at Nangangaso sa Dilim ay hindi lubos na naunawaan ito. Minsan mas mabuti pang hindi na natin ganap na malaman kundi manampalataya na lang na mayroong isang mas maringal na kaganapang mangyayari sa likod ng mga tagpong nauunawaan natin. Mayroong isang nakapanlulumong pangangailangang tayo ay tumingala. Ipinapangaral natin si Hesus na naglalakad sa dalampasigan ng Galileo, kasa-kasama ang ilang mga kalalakihan, hinubad ang kanyang pagka-Diyos, at gumagala sa mundo bilang Anak ng Tao. Kumustahin naman natin ang Hesus na nagpakilala ng Kanyang sarili kay Juan? Ilarawan ninyo ito kung kaya ninyo: "Ang Anak ng Tao ay nakasuot ng isang kasuotang umaabot sa paa. Siya ay may isang gintong pamigkis na nakabigkis sa palibot ng Kanyang dibdib.Ang Kanyang buhok ay katulad ng maputing lana, kasimputi ng niyebe. Ang Kanyang mga mata ay katulad ng alab ng apoy. At ang Kanyang mga paa ay katulad ng makinang na tanso na pinakinang sa pugon. Ang Kanyang tinig ay katulad ng ugong ng maraming tubig. Siya ay may pitong bituin sa Kanyang kanang kamay. At may lumabas sa Kanyang bibig na isang tabak na may dalawang talim. Ang Kanyang mukha ay katulad ng matinding sikat ng araw. 255
Nang makita ko Siya, ako ay bumagsak sa Kanyang paanan na katulad ng isang taong patay. Ipinatong Niya sa akin ang Kanyang kanang kamay at sinabi sa akin: Huwag kang matakot. Ako ang una at ang wakas. Ako yaong nabubuhay at yaong namatay. Narito Ako at buhay magpakailan pa man. Siya nawa. Nasa Akin ang mga susi ng hades at ng kamatayan. Isulat mo ang mga bagay na iyong nakikita, ang mga bagay na kasalukuyan at ang mga bagay na mangyayari pagkatapos nito." (Pahayag 1:13 - 19) Gawin nating makatotohanan ito dito. Isa na marahil si Juan sa pinakamatatag at pinaka mahinahon sa Labindalawa. Mapapansing isa siya sa mga itinangi ni Hesus. Sa kanya nagsabi si Hesus noong Huling Hapunan. Nakita ni Juan si Hesus na inihayag mula sa kalangitan bilang Anak ng Diyos at bumagsak na tila patay sa kanyang paanan. Ito ay higit pa sa Hesus na may kargang tupa at Hesus na nagluluto ng isda. Ito ang Anak ng Kataas-taasang Diyos na inihayag bilang isang may hawak na bituin, armado at tulad sa isang marilag na mandirigmang hari. Paano kung umpisahan natin ang ating pangangaral ng ganitong kapahayagan ni Hesus? Tingnan natin nang masinsinan ang pagbubukas ng Aklat ng Pahayag. "Ito ang pahayag ni Hesucristo na ibinigay ng Diyos sa Kanya upang ipakita sa Kanyang mga alipin kung anong mga bagay ang malapit nang mangyari. Ito 256
Ang Babaeng Leon ay Nabubuhay sa Liwanag at Nangangaso sa Dilim ay Kanyang pinatotohanan nang ipinadala Niya ito sa Kanyang aliping si Juan sa pamamagitan ng Kanyang anghel. Anuman ang nakita ni Juan, pinatotohanan niya ang Salita ng Diyos at ang patotoo tungkol kay Hesucristo. Pinagpala siya na bumabasa at sila na nakikinig sa mga salita ng pahayag at tumutupad sa mga bagay na nasusulat dito. Nalalapit na ang pagtatapos ng panahon." (Pahayag 1:1-3) Ang aklat na ito, higit sa lahat, ay pag-aalis ng tabing kay Hesus. Mayroong pagpapala para sa mga bumabasa, nakikinig, at nag-iingat ng pahayag na ito, kaya sa aking palagay, napakahalaga nito. Bakit ba kinakailangan ang kapahayagang ito? Wala ba tayong tala kung paano Siya namuhay at lumakad sa mundong ito? Naniniwala ako na isa itong sulyap sa kung sino ngang tunay ang matagumpay na Hesus na ito, ang ating Tagapagligtas. Hinubaran Niya ang Kanyang sarili at naging katulad natin upang hubdan din natin ang ating mga sarili at maging tulad din Niya. Siya ay makapangyarihan, Siya ay banal, Siya ay maluwalhati... kung kaya tumingala ka (look up). Pagkatapos, luminga-linga ka (look around). Kapag nasulyapan na natin ang mukha ng kalangitan, masisimulan na 257
nating makita ang ating mga sarili, ang ating kapaligiran, at ang lahat ng mga naninirahan sa mundo sa pamamagitan ng mas naliwanagang pares ng mga mata. Naranasan ito ni Isaias nang wasakin siya ng kapahayagan ng Diyos sa Isaias 6. Una niyang nakita ang mga salita niya na may bahid-dungis. Sumunod na naisip niya ang mga taong kasama niyang namumuhay - ganoon din, may bahid-dungis. Gumamit ng baga upang linisin ang kanyang kasalanan, at sumagot si Isaias, "Isugo mo ako." Nilinis siya, pinalawak, at inihanda upang pumaroon sa mga taong sinabi ng Diyos noong una pa man na hindi makikinig sa kanya. Dapat na makabasag ng ating puso ang mga magkakasalungat at nakalilitong larawan ng isang banal, makatuwirang Diyos at kung ano ang nakikita natin kapag kinuha natin ang tibok ng ating puso at ang tibok ng sanlibutan. Tumingin ka sa paligid mo. Manood ka ng balita o maging ng isang palabas sa telebisyon. Ano ang nakikita mo? Kasalanan at kawalan ng katarungan ang nakikita ko, subalit may nakikita din akong mga anak ng liwanag na nag-uumpisa nang lumabas mula sa kanilang pinagtataguan upang harapin ang malubhang kadiliman na sumagana habang sila ay nagtatago mula sa liwanag. Sumunod naman ay ang mag-astang maayos (look well). Naniniwala ako na ang kahulugan nito ay kailangang humanap tayo ng mga paraan upang mapagaling o magdala ng kalusugan sa mga maysakit at mga nanghihina sa ating mundo. Ang ibig sabihin nito ay kailangang taglayin natin ang maningning na 258
Ang Babaeng Leon ay Nabubuhay sa Liwanag at Nangangaso sa Dilim liwanag upang mailantad ang mga lugar ng kadiliman, magdala ng pag-asa sa mga nawawalan ng pag-asa sa lahat ng dako, tumalikod mula sa ating mga pagkakamali, at gumawa ng tama. Magpanumbalik tayo ng kalusugan at kalakasan sa mga maysakit at mga nagkakasala. Saklaw nito mula pangkabuhayan at pang-edukasyong kalutasan sa mga usaping pangkaugnayan (relational issues). Sa ating paligid, maraming mga mag-asawa at mga pamilya ang nangangailangan na manumbalik ang kanilang kalusugan. Mayroong lubos na nangangailangan ng gamot, malinis na tubig, at pagkain. Mayroong mga malulungkot na dapat magkaroon ng tahanan, mga ulila na magkaroon ng mga magulang, at mga bihag na kailangang mapalaya. Mayroong mga naaapi at dukhang mga babae at lalaki na kailangang maiahon. Mag-astang maayos (look well). Ngayon naman, upang makatingin sa hinaharap (look ahead), kailangang maunawaan na ang ating pangkasalukuyang kalagayan ay nagpapatuloy kung kaya't kailangan ang hindi lang maliwanag na pagkaunawa sa pag-asta nang maayos kundi ang pag-intindi sa hinaharap. Dapat tayong mamuhay nang may malinaw na paningin habang papalapit tayo sa mga sangandaan ng buhay. Mayroon akong motorsiklong Ninja. Hindi ito ang pinakaligtas na gamit ko, kaya upang mapalagay ang loob ng aking asawa sa aking pagmamaneho ng isang peligrosong 259
sasakyan, kumuha ako ng kurso sa kaligtasang pang-motorsiklo (tanging ako lang ang babae sa kursong iyon). Sa aming pag-aaral, natutunan naming karaniwan sa mga sakuna ay nangyayari sa mga sangandaan, hindi dahil mali ang kilos ng mga nagmomotorsiklo, kundi dahil hindi sila nakikita ng mga nagmamaneho ng mga kotse. Upang maiwasan ang mga sakuna, tinuruan kami ng isang termino upang paalalahanan kaming maging maagap: SEE, na kumakatawan sa search (maghanap), evaluate (pag-aralan), at execute (isagawa). Habang papalapit ako sa isang sangandaan sakay ng aking Ninja, alam kong halos hindi ako napapansin ng mga nagmamaneho ng mas malalaking sasakyan. Dahil dito, naging mas mapagmasid ako. Iniisa-isa ko ang mga sasakyan sa aking paligid at tinatandaan ko kung sino ang may kausap sa kanilang mga telepono, sino ang lumiliko, sino ang nakakita sa akin, at kung sino ang hindi nakapansin sa akin, at pinag-aralan ko rin ang kalagayan ng mga daan. Hindi ko kaibigan ang mga bato at buhangin. Hinahanap ko sa bawat sangandaan ang mga posibleng pagmulan ng problema at kung paano ito malulusutan. Kapag natapos na ang aking paghahanap, pinag-aaralan ko naman ang mga kalagayan upang alamin kung ano ang pinakatamang pamamaraan. Minsan kapag magkasama kaming nagmomotorsiklo ni John, nauuna siya dahil mas maingay ang kanyang motorsiklo, at madaling marinig ang pagdating nito. Ngunit kung nasa dakong likod naman namin ang mabigat na 260
Ang Babaeng Leon ay Nabubuhay sa Liwanag at Nangangaso sa Dilim daloy ng sasakyan, pinapauna niya ako upang alalayan ako sa aking likuran. At kapag naayos na ang plano, isasagawa na namin ito. Hindi kami dapat nagpapadala ng nakalilitong mensahe sa ibang mga sasakyan. Hindi ako sesenyas na pakaliwa upang pagkatapos ay didiretso naman pala ako. Tinitiyak naming malinaw ang nais naming gawin at tumutugma sa mensaheng aming ipinadadala. Habang tumatakbo, alam ko rin ang isang aral na natutunan ko sa aking Ninja; kapag tumingin ka sa ibaba, may posibilidad na bumagsak ka. Sa pagsakay sa motorsiklo, tulad sa buhay, dapat tumitingin ka sa itaas at sa likuan. Makaliliko ka nang maayos kung nakatingin ka kung saan ka patungo (tumingin sa hinaharap) kaysa kung saan ka nanggaling o kung nasaan ka sa kasalukuyan. Kailangang tumingin ka sa iyong patutunguhan. Kung nasaan man tayo ngayon, hindi iyon ang ating patutunguhan. Marami pang magaganap sa hinaharap - higit na tuwa, mas matinding panganib at kasamaan, higit na katarungan, kalayaan at kapangyarihan, ibayong liwanag at pag-asa. Tayo ay tunay na nasa sangandaan ng kung ano ang nangyayari at kung ano ang mangyayari o dapat na mangyari. Ang ibig sabihin nito ay mas marami pang hindi marunong magmaneho ng kanilang buhay sa ating paligid. Hindi nila trabaho ang bantayan tayo; tayo ang dapat mag-ingat sa kanila. 261
At bilang panghuli, magsabi ng totoo. Sinabi ni Pablo na tumingin sa hinaharap si Isaias at sinabi ang katotohanan. Noong nabubuhay pa si Isaias, hindi laging tinatanggap ng mga tao ang salita niya bilang katotohanan. Ayon sa ilang mananalaysay, nilagare ang kanyang katawan ng dalawang putol dahil sa pagsasabi niya ng katotohanan. Hindi ito gusto ng maraming tao, ni katanggap-tanggap o maluwag sa kalooban, subalit hindi lang nagsabi si Isaias ng katotohanan; ipinamuhay din niya ang katotohanang ipinahayag niya sa darating na panahon. "Kung sino ka at kung paano ka mamuhay ang siyang mahalaga sa Diyos. Sa iyong pagsambit, iyong espiritu sa pagsaliksik ng kaugnay ang katotohanan. Ganyang uri ng tao ang hinahanap ng Diyos: mga totoong taong humaharap sa Kanya nang buong katapatan habang sumasamba." (Juan 4:23) Ang sumusunod ay ang panalangin ni Hesus para sa atin. "Pakabanalin Mo sila sa pamamagitan ng Iyong katotohanan. Ang iyong salita ay katotohanan. Kung papaanong sinugo Mo ako sa sanlibutan, gayundin naman sinugo Ko sila sa sanlibutan. Para sa kanilang kapakanan, pinabanal Ko ang Aking sarili upang sila ay maging banal din naman sa pamamagitan ng katotohanan." (Juan 17:17-19) 262
Ang Babaeng Leon ay Nabubuhay sa Liwanag at Nangangaso sa Dilim Kung hindi natin alam ang katotohanan, mayroon tayong Salita ng Diyos upang tanglawan ang ating daan upang maunawaan natin si Hesus, na siyang katotohanan. Mayroong iba na tumingala ngunit hindi tumingin sa paligid, kung kaya nagtago sila. Mayroon namang ilan na tumingin sa paligid ngunit nahintakutan dahil hindi sila tumingala, kaya wala silang nagawa. Mayroon ding tumingin sa hinaharap ngunit hindi sinabi ang katotohanan, kaya nabuhay sila sa kasinungalingan. Mayroon namang nagsabi ng katotohanan ngunit hindi tumingin sa paligid, kaya hindi nagbigay pakinabang ang katotohanang ito sa kanila. Kaya upang maitaas ang ating inaasahan sa susunod na kabanata, ang layunin ko ay makapagsulat ng makapagdudulot ng pagkamangha upang muli nating maibalik ang lakas na nawala. Hindi sa pamamaraan ng pagbuhos kundi sa pamamagitan ng pangitain. Huwag nawa ninyong isipin kahit sa isang saglit na ang mga ibinabahagi ko sa mga pahinang ito ay kakatwa. Hindi. Ibinigay ito sa akin sa kapahayagan ng pagkamangha. Ito ang aking makataong pagtatangka na ibahagi sa inyo ang kapahayagang mas dakila kaysa sa mga limitadong salita na kaya kong buuin. Napakahalaga ng naliwanagang pang-unawa sa daigdig na pinadilim ng kahangalan. Totoo ito - kung ano ang nakikita mo, ito ang mangyayari sa iyo. Hayaan nating malampasan ng 263
panloob na pangitain at larawan ng liwanag ang ating kapaligiran. Panahon na upang tumingin tayo nang lampas-lampas sa ating nakikita at silipin kung ano ang ginagawa ng Diyos sa gitna ng kawalang pag-asa. Kahit kadiliman ang ating nakikita, liwanag pa rin ang dapat nating ipahayag. Sa mata ng pagkaunawa, muli nating mauunawaan kung gaano kadakila ang ating Diyos. Binibigyan tayo ng Diyos ng matang nakakakita. Habang nadaragdagan ang liwanag ng Diyos, naniniwala akong magkakaroon ng isang maka-Diyos na pagmulat tungkol sa mga bagay na paparating. Bibigyan tayo ng Diyos ng mata upang makita kung ano ang kanyang ginagawa, pandinig upang marinig kung ano ang kanyang sinasabi, at lakas ng loob na ipahayag ang kanyang Salita nang may kapangyarihan. Kapag nangyari ang pagmulat na ito, anumang nakabara sa puso ng tao ay madudurog. Umasa at hayaang mangusap ang Diyos tungkol sa Kanyang kaluwalhatian sa kaibuturan ng iyong kalooban. Ang kakayahang makapanghula upang masulyapan ang maka-Diyos na paningin o pangitain ay upang makita ang kanyang kagandahan at makakuha ng lubos na pagkaunawa. Kung wala ang paninging ito, ang buhay ay magiging paglakad sa kadiliman. 264
Ang Babaeng Leon ay Nabubuhay sa Liwanag at Nangangaso sa Dilim "Kung hindi makikita ng mga tao ang ginagawa ng Diyos, sila ay madadapa at masusubasob. Ngunit kapag sila'y nagpapahalaga sa Kanyang mga pahayag, tunay silang pinagpala." (Kawikaan 29:18) Si Hesus kailan ma'y hindi kakatwa, ngunit kahit saan Siya pumaroon, dala Niya ang maka-Diyos na pagkamangha. Bakit? Ginagawa lang Niya kung ano ang nakita Niyang ginagawa ng Kanyang Ama. Kasabay nitong nakita Niya ang sangkatauhang nasasaktan at ang tugon dito ng banal na Ama. Nangusap siya ng liwanag at katotohanan upang pawiin ang kadiliman at ang mga kasinungalingan ng relihiyon na naglambong sa mga mata ng mga anak ng Diyos at nagpahiwalay sa kanila mula sa buhay na Diyos. Isa pang katawagan sa propeta ay nakakakita. Nakita ni Hesus ang mga hindi nakikita ng iba. Napansin Niya ang mga sugatan at ang mga patapon, at hinawakan Niya ang mga marurumi. Hindi lang ang kalipunan ng mga tao ang Kanyang nakita; mga tao ang nakita Niya. Hindi basta mga lalaki at babae ang nakita Niya - bawat isang tao at ang kanilang mga puso ang nakita Niya. Nakakita ng liwanag si Hesus sa gitna ng kadiliman at inilantad Niya ang kadiliman na nagkukunwaring liwanag. Siya ang ilaw ng sanlibutan, at ikaw ang dapat na tagadala ng liwanag na iyon. 265
"Humayo kayo sa mundo na walang dungis, na tila hininga ng sariwang hangin sa maburak at maruming lipunan. Bigyan ninyo ang mga tao ng sulyap sa matinong pamumuhay at sa Buhay na Diyos. Dalhin ninyo ang mensaheng nagbibigay liwanag sa kadiliman ng gabi." (Filipos 2:15) Iyan, mga giliw ko, ang paglalarawan ng ating paghahanap sa dilim. Ipamuhay natin ang Kanyang liwanag sa kadiliman. Hinahayaan nating makita ng mundo ng mga nawawala at sugatan ang ating binagong buhay. Hindi tayo nagtatago sa dilim; kundi pinapaalis natin ito. At lumalayas ang kadiliman sa ating presensya. Habang lumalapit ang liwanag sa anino, matutuklasan natin kung ano ang naiwan ng kadiliman. Maraming nakatago sa madidilim na lugar na naghihintay na magliwanag. Oras na upang tayo ay maghanap at magligtas ng mga nakakulong at lubos na nangangailangan ng mensahe ng pag-asa. PAGHAHANAP SA DILIM Kamakailan ay nagkaroon ako ng pagkakataong maghanap sa dilim nang ako ay mangapa sa madidilim na pook ng mga dukha sa India. Nagulat ako sa aking natagpuan sa dilim. Pumunta ako sa Mumbai bilang isang panauhin ng Life Outreach. Nakipagkasundo sila sa mga samahang naroroon na nagliligtas ng mga babae at 266
Ang Babaeng Leon ay Nabubuhay sa Liwanag at Nangangaso sa Dilim mga bata na nakulong sa marumi at nakaririmarim na bahay- prostitusyon sa pook ng mga dukha. Magaganda ang mga Indiyano. Magiliw at mabait ang kanilang kultura ngunit ang kalagayan ng mga pook ng mga dukha ay lubhang kamuhi-muhi. Nagmukhang mas malinis pa ang kapaligiran sa pelikulang Slumdog Millionaire kaysa sa aking nakita roon. Naggagapangan ang mga dagang kasinlaki ng maliliit na pusa sa mga dumi ng tao at hayop na nakakalat sa eskinita at mga daraanan. Nang lumabas ako mula sa isang malamig na kotse na siyang nagdala sa akin nang ligtas sa magulong trapiko ng Mumbai, para akong nakarating sa isang kakaibang mundo. Hindi kakaiba dahil sa angking kagandahan nito kundi kakaiba dahil ibang klaseng mundo iyon, isang maliit at hindi makataong kabihasnan. Panahon iyon ng tag-ulan, at ang pagsasanib ng halumigmig at init ay nagpataas sa mabahong hangin na halos makasakal na. Dinaluhong ako ng amoy ng pook ng mga dukha. Ang masangsang na amoy ng pinaghalong dumi at ihi na may kasamang nabubulok na pagkain, maruming kalagayan ng pamumuhay at mga madudungis na tao. Maging ang hangin ay mabigat sa pakiramdam na pinapabigat pa ng madilim na espiritu. Dalawang bagay ang naramdaman kong sangkot - ang magagandang Indiyano at ang malupit na espiritung gumagapos sa kanila. Sa pook na yaon ng mga dukha, hindi na kayang takpan 267
pa ang epekto at ang mukha nito. Humahapay sa hirap ang mga lalaki at babae dahil sa matinding kahirapan, katiwalian, at kawalan na nagpapabigat sa kanilang buhay. Upang hindi makatawag ng pansin, nagbihis ang aming pangkat ng mga kasuotang Indiyano. Ngunit anumang pag- aakala mayroon kami sa aming pagbibihis na ito na hindi na kami mapapansin ay madali rin namang napawi dahil pinagtitinginan kami ng mga taong aming madaanan. Dagli kaming dinala ng pastor at aming mga giya (missionary guides) sa kanilang maliit na pagamutan. Ang pagamutang ito ay nakakuha na ng tiwala at ng mabuting pangalan sa pagiging mapagmahal at mapaglingkod sa tao. Pumasok ako sa isang katamtamang silid kung saan ang mga pasyente ay tahimik na naghihintay upang matingnan sila ng doktor. Isang pangkat ng namiministeryo na kinabibilangan ng mga dating bugaw ang naghihintay sa aming pagdating. Pumasok kami sa isang silid kung saan ako ay sinabihang basbasan lang ang mga babae sa bahay-aliwan. Napagpasyahan ko na walang magiging kabuluhan ang sermon na nasa backpack ko. Hindi ko kaya ito at alam kong hindi nababagay si Lisa na awtor at tagapagsalita sa lugar na ito. Dahil kami ay pumaroon nang hindi hayag ang layunin, hindi ko magamit ang aking Bibliya. Kakaunting Ingles lang ang alam wikain ng aking tagapagsalin (interpreter), wala rin akong alam sa Hindi, ang katutubong wika ng mga Indiyano. Sa pamamagitan 268
Ang Babaeng Leon ay Nabubuhay sa Liwanag at Nangangaso sa Dilim lamang ng Espiritu ng Diyos maaari kong maka-ugnay ang mga taong ito. Upang masuri kung ano ang puwede naming makuha sa kanilang mga kuwento, nagdikit ako ng mikropono sa loob ng aking balabal at pinaikot sa aking baywang ang mga kawad nito, habang nakakabit ang mikropono sa isang rekorder na nakadikit sa aking pantalon. Nakatago naman ang isang maliit na kamera sa itim na bandana na nakaikot sa leeg ng isang babae. Naghawak- kamay kami, nanalangin, at lumabas na sa maingay na kalsada. Naramdaman ko agad na may nagmamasid sa akin. Ngunit ang titig na ito ay masugid kaysa napopoot. Tumingala ako at sa kabilang daan nakita ko ang magandang mukha ng isang Asyanong batang babae na nakakuwadro sa bintana ng ikalawang palapag. Sa tingin ko'y wala pa siyang labinglimang taong gulang. Ang bata niyang mukha ay nagpapahiwatig ng sakit at kawalan ng pag-asa. Noon ko lamang napagtanto na siya pala ay nasa likod ng mga rehas, nakakulong sa isang bahay-aliwan. Paano mo sasagutin ang ganoong tingin? Hindi mo siya maaaring ngitian. Hindi rin ako makailing at baka mapag-isipan na ang aking reaksyon ay isang paghatol o paghamak. Tinitigan ko siya hanggang bawiin niya ang kanyang paningin. Napatingin ako sa ibaba, nakakita ako ng hagdanan. Sa ilalim nito ay may mga nakaupong mga galit na kalalakihan. Tinitigan din nila ako nang may pang-uuyam na parang nagsasabi 269
na, "Sino ka ba sa akala mo? Lumayas ka. Hindi ka nabibilang dito!" Walang duda na hindi nga ako nabibilang doon. Walang sinumang tao na nilikha sa wangis ng Diyos ang nararapat na manirahan sa isang nakaririmarim na lugar na ito. Hindi ito lugar na ang sinumang tao ay dapat mapabilang - lugar ito na dapat takasan. Naramdaman ng isang babae ang aking pag-aagam-agam at kinabig niya ang aking baywang. "Halika! Tutulungan kitang makatawid ng daan!" Giniyahan niya ako sa gitna ng mga tao, bisikleta, at mga kotse na dumadaan sa mga mapuputik na daan na walang batas o linyang maaaring sundan. Makalipas ang isang araw sa pook ng mga dukha, natutunan ko ang tanging batas para sa mga taong naglalakad na huwag huminto kapag nasimulan nang tumawid sa kalsada. Walang takot kang lumakad kahit anong dami ng mga bisikleta, motorsiklo, at kotse na patungo sa iyong direksyon. Nang minsang nag-atubili ako sa gitna ng daan, agad akong pinagitnaan ng dalawang ginang at itinulak ako patawid habang iiling-iling. "Walang hintuan! Pangangalagaan ka namin." At iyon nga ang kanilang ginawa. Ang unang bahay-prostitusyon na aming pinuntahan ay may silid (common area) na may sukat lang na limang talampakan sa walong talampakan. Dito naghihintay ang mga kliyente sa mga batang babae na maglilingkod sa kanila. Doon din nag-iipon ang 270
Ang Babaeng Leon ay Nabubuhay sa Liwanag at Nangangaso sa Dilim mga kababaihan upang magluto, makipag-usap at mag-alaga ng kanilang mga anak. Mula sa isang madilim na silid, kita nila ang maruming pamumuhay sa daan sa labas ng kanilang pintuan. Sa maliit na lugar na ito, may ilang mga kababaihang nasiraan na ng loob ang nagtipon upang marinig ang pag-ibig ng Diyos. Pumasok ako at di ko maiwasang mapuna ang isa pang pinto. Ito ay bahagyang nakurtinahan at sa dulo nito ay may mga hanay ng mistulang maliliit na paliguan. Napag-alaman ko kinalaunan na dito pala natutulog ang mga batang babae at dito rin nila binibigyan ng aliw ang kanilang mga kliyente. Napuna ko rin ang ilang pintong nakapinid sa pasilyong ito, na maaaring may natutulog na batang babae o may tao sa loob. Ibinaling ko ang aking pansin sa mga kababaihang nasa harapan ko. Nagkalat sila sa sahig at sa mga animo'y bangko sa magkabilang bahagi ng silid. Nag-uumpukan sila sa ilalim ng kanilang mga belo at lihim na sumisilip sa amin habang isa-isa kaming pumasok. Binati sila sa Hindi ng aming tagapagsalin. Nakinig silang mabuti at magalang na tumango sa kanilang kakaibang pamamaraang Indiyano na pailing. Hindi nagtagal, narinig ko sa mga halo-halong salitang Hindi ang aking pangalan. Nagtinginan sila sa akin. Napatingin ako sa pastor nang hindi ko alam kung ano ang gagawin. Tumugon siya sa pamamagitan ng pagtaas ng kamay niya at inulit niya ang 271
paalaala niya sa akin kanina na: "Basbasan mo sila... Matagal ka na nilang hinihintay.... marahil ay may dalawang oras na." Ipinakilala ko ang aking sarili at ibinahagi ko kung saan ako nagmula. Sinabi ko sa kanilang may apat akong anak na lalaki at malapit nang magka-apo. Sa aking pandinig ay tila walang laman at walang katuturan ang mga sinasabi ko. Ano ba ang saysay ng mga pinagsasabi ko sa mga kababaihang ito? Subalit naging magalang sila at malumanay na tumango. Ibinahagi ko kung paano kami naglakbay mula sa isang malayong lugar upang ipaalam sa kanila na hindi sila nag-iisa. Maraming kababaihan sa buong daigdig ang nakikiisa sa kanila at nakiki-iyak sa kanilang kalagayan. Ano ito? Hindi sila nag-iisa? Nakalabas na ng pook ng mga mahihirap ang kanilang mga daing? Nakiki-iyak ang iba sa kawalan nila? Ibinahagi ko kung gaano karaming babae ang dinadala ang kanilang itinatagong mga anak na ito ng India sa trono ng Diyos sa pamamagitan ng panalangin. Nag-umpisang lumiwanag ang kanilang mga mukha sa matahimik na pagluha. Minsan nag-iisip ako kung tunay nga ba nating nauunawaan ang kapangyarihan sa pagkakaroon ng koneksyon. Hindi tayo nag-iisa sa ating mga laban. Hindi tayo nag-iisa sa ating mga inaasahan. Nangako si Hesus na lagi Niya tayong sasamahan. Aaminin ko na mayroon akong pinagsisisihan. Sa aking kabataan, sinayang ko ang kalinisan at dangal na marahas na 272
Ang Babaeng Leon ay Nabubuhay sa Liwanag at Nangangaso sa Dilim ninakaw sa kanila. Mas pinili ko ang walang taros na pamumuhay, subalit sa huli ay pinagbuksan ko rin ng pintuan ang Diyos, at umagos ang mayamang pag-ibig Niya sa aking buhay. Iniligtas ako ng Diyos sa tiyak na kapahamakan. Pinakinggan nila ako. Naramdaman ko ang Banal na Espiritu habang binigyan Niya ng importansya ang lahat at bawat babae. Hindi sila kalipunan lang ng mga babae; sila ay indibidwal na mga babae. Hinipo ko ang pisngi ng bawat isa at nagtiwala ako sa Diyos na iaabot din Niya ang Kanyang kamay at tatakdaan Niya ng Kanyang Espiritu ang bawat salita ko. Habang hinihipo ko sila, mahinahon kong winiwika, "May plano ang Diyos para sa iyong buhay." Umagos ang luha mula sa kanilang mga pisngi sa pagbanggit sa isang Diyos na hahanapin sila at pupuntahan sila sa kanilang madilim na pagkakagapos. Nahiwatigan nila kung ano ang kahulugan ng mabuhay sa kalupitan at sa pakana ng iba. Ang bawat isang batang babae ay nabubuhay sa isang bangungot na binalak ng ibang tao para sa kanilang buhay. Bawat isang babae na aking nakausap ay dinukot upang maging alipin ng prostitusyon. Sila ay nabihag ng pangakong akin ding ibinibigay sa kanila - pag-asa. Ang bawat isa ay nangahas ding umasa upang magkaroon ng magandang hanapbuhay, edukasyon, o kahit man lang ang mahalin. Ang iba ay umasang makatatakas sa kalupitan ng kahirapan sa kanilang lugar. Ang mga babaeng ito ay naloko ng mga lalaki at babaeng minsan nilang pinagkatiwalaan. May mga 273
kuwento ng mga amain, asawa, kapatid na lalaki, pinsan, tiya, at maging mga kaibigan na ibinenta sila. Ginamit ang kanilang mga pangarap ng mas magandang buhay upang sila ay ipagkanulo. Hiniling ko na muli silang umasa at magtiwala kay Hesus, ang Anak ng Diyos, na hindi nagsisinungaling. Marami pa akong sinabi sa kanila, mga bagay na hindi ko na maalala ngayon - mga parirala at mga salita, na kung uulitin sa mga pahinang ito, ay magmumukhang pambata sa aking Kanluraning lipunan. Ngunit noong panahong iyon, ang aking mga salitang binitawan ay tila hiningahan ng langit. Kahit walang anumang ingay, isang kapaligiran ng langit ang pumasok sa masikip na lugar na iyon. Isang ugnayan ang naganap nang sila ay tumugon sa buhay na Diyos na nag-abot ng pag-asa sa bawat isa sa kanila. Nang maramdaman ko ang pagbabagong ito at sa aking kakulangan na makipagtalastasan, luminga ako sa pastor. Nanalangin siya kasama at para sa mga kababaihang ito. Sa kanyang pagtawag sa langit, pinuntahan ng aming mga kasamang kababaihan ang katangi-tanging mga anak na babaeng iyon at niyakap ang bawat isa, at pinaligiran din sa panalangin. Sa pagkakataong iyon, parang nag-atrasan ang mga pader. Napansin ko ang isang parokyano na papalabas, nagsasara ng kanyang pantalon at tumingin nang may pang-uuyam habang siya ay papaalis. Kakaiba kaming mga panauhin, para sa kanya. 274
Ang Babaeng Leon ay Nabubuhay sa Liwanag at Nangangaso sa Dilim NAKATUTOK AT MABANGIS Pansinin ang mga sumusunod na talata: "Naniniwala akong ang walang pag-asa ay iigi ang buhay dahil sa Iyo. Hindi Mo sila bibiguin. Ang mga ulila ay hindi magiging ulila habang panahon. Ang kanang braso ng mga masasama'y iyong baliin. Baliin mo ang kaliwang braso ng kasamaan. Hanapin at wasakin bawat tanda ng paglabag sa batas. Ang biyaya ng Diyos at kaayusan ay magwawagi; ang mga walang takot sa Diyos ay magagapi. Ang pulso ng biktima ay lumalakas. Ang puso ng walang pag-asa ay muling nabubuhay, habang inilalagay mo ang iyong tainga sa kanilang labi. Ang mga ulila ay nagkakaroon ng magulang. Ang mga yagit ay nagkakaroon ng tahanan. Ang panahon ng pananakot ay lumipas na, ang paghahari ng mga masasama ay tapos na." (Awit 10:14 - 18) Naririnig mo ba talaga ito? Kasama rito ang bawat sangkap na kailangan natin upang makapaghanap sa kadiliman: paniniwala, katarungan, tagumpay, kagalingan, pag-asa, pag- ampon, pagpapanumbalik, katuwiran, isang katapusan, isang bagong simula! Ngayon ang oras upang ipanalangin natin ang 275
mga salitang ito, at kung ihahayag natin ang Salita ng Diyos, babantayan Niya ito. Isa itong matinding hakbang, isang uri ng panalangin tulad sa	mafia.	Para	sa	akin,	sawa	at	pagod	na	ako	sa	mga	maingat	at	magandang panalangin. "Baliin mo ang dalawang kamay nila at alisan mo sila ng kakayanan, O Diyos" ay isang mapanganib na panalangin. Isa itong masidhing kahilingan. At hindi ko maisip na maipapanalangin ito nang tahimik at payapa. Ang Awit 10 ay isang pangako ng Diyos na ginamit ko bilang tabak noong ako ay nagbiyahe kamakailan sa Timog-Silangang Asya. Sa tuwing makakakita ako ng kawalan ng katarungan, ito ang aking iwinawasiwas. Maging tutok at marahas sa panalangin. Ipikit mo ang iyong mga mata sa mga bagay na hayag, at tumingin ka sa isang pangitain ng pagpapanumbalik at katarungan. Ito ang nais ng Diyos na dalhin natin sa mundo. May mga taong nangangailangang isara mo ang iyong mga mata upang makita mo sila habang ikaw ay nananalangin. Ang ibig kong sabihin ay manalangin ka ng mga masugid na panalangin na nakararating sa langit at nagbibigay sa iyo ng takot habang lumalabas ito sa iyong mga labi. Ang isang walang kibong simbahan ay hindi magtatagal. Ang pinakamainam na pag-asa para sa simbahan ay paghahanap nito sa dilim hanggang dumating ang Prinsipe ng Kapayapaan at wakasan ang pamamahala ng takot. Para mangyari ito, bawat 276
Ang Babaeng Leon ay Nabubuhay sa Liwanag at Nangangaso sa Dilim isa sa atin at lahat tayo ay dapat na maghanap, magsaliksik, at kuning muli kung ano ang mga nakatago ngayon. Paniwalaan ninyo ako, hindi mo kailangang maglakbay sa India upang makatagpo ng mga taong walang pag-asa at nakakulong sa dilim. Maraming mga nakakulong na lalaki, babae at mga bata kahit saan. Hinihintay nila tayong lumabas at makialam, upang mabuksan ang pinto tungo sa kalayaan, at lumayo sa mga lugar ng mga pansariling kadiliman at maakay natin sila sa liwanag. Kapag tayo ay puspos ng liwanag ng Diyos, tunay na mahuhugot natin mula sa kadiliman ang mga nawawala. Hindi ito panahon upang magtalo sa mga katuruan o makipagpaligsahan sa ibang mga simbahan. Dapat na naglilingkod tayo at hindi pumupuwesto sa kapangyarihan at ikinukumpara ang ating mga sarili. Gising! Ang mga ulila ay naghihintay na ampunin at kupkupin sa bawat antas. Libo-libong nalulumbay, nangungulilang mga tao ang nananalangin at umaasa na sa kabila ng kanilang nararanasan, ay hindi sila nag-iisa. Naglarawan ako ng konseptong "maghanap sa dilim" sa malakihan at pandaigdigang sukatan nang ibinahagi ko sa mga pahinang ito ang kuwento ng mahapding pangangalakal ng laman sa India, ngunit hayaan nating magamit ito para sa tamang perspektibo. Sa pagkaunawang ito, huwag mong isipin ang iyong 277
kirot o kirot ng mga malapit sa iyo ay walang halaga. Ang Diyos ay malapit sa lahat ng mga nasasaktan. Ang sakit ng pagkagapos, pag-iisa, pagtataksil, karahasan, pang-aabuso at kawalan ng pag- asa ay dumarating sa mga tao sa bawat bansa. Ang mga tao sa lahat ng dako ay may pare-parehong pangangailangan, ngunit hindi lahat ng tao ay may parehong pagkukunan (resources). Maging tapat tayong katiwala at paunlarin nating mabuti ang ating kasaganaan. Pinagpala ka upang pagpalain ang iba. Hindi mabilang na lugar ang nangangailangan ng pagpapalang maaari mong dalhin. Hindi mo na kailangang lumayo upang magkaloob. Ang kawalan ng pag-asa ay maaaring nasa lugar ng iyong trabaho o kung saan ka namimili. Ang pagmamalabis ay maaaring nangyayari sa loob ng pagsasama ng isang kaibigan. Maaaring laganap ang paglalayo sa mga taong kinabibilangan mo mismo sa simbahang kinabibilangan mo. Maaaring ang mga anak mo ay nakaranas ng pagtataksil ng isang tao sa kanilang paaralan. Madalas, ang mismong pagbabahagi ng pag-asa sa iba ay nagiging kagalingan natin. Ang mga tao sa buong mundo ay nangangailangan ng pag-ibig at pagpapahalaga na idinagdag ni Hesucristo sa kaluluwa ng tao. Sila man ay nagtatago sa mga sulok ng napakatinding kahirapan o nakaupo sa mga toreng marangya, o kaya'y di-mapakaling nagpapahinga sa isang hindi matatag na bahay, nakatakda na ang laban, nakatindig na ang mga hanggahan. Mayroong buhay, at mayroong kamatayan at 278
Ang Babaeng Leon ay Nabubuhay sa Liwanag at Nangangaso sa Dilim pagkawasak. Mayroong liwanag, at mayroong kadiliman. Ang mga bagay ay maliwanag at ang mga nakataya ay higit na mas mataas. Ang mga babaeng leon ay nakatira sa liwanag at naghahanap ng masisila sa dilim. Kaya, mga matatapang na babaeng leon, wala akong maisip na mas magandang halimbawa kung paano natin ikikilos ang ating mga sarili. Naniniwala ako na hawak mo ang aklat na ito sa iyong mga kamay dahil anak kang babae ng pangako (daughter of promise). Binuksan mo na ang pinto. Matuto kang mabuhay ngayon at mamahinga sa maluwalhati niyang liwanag. Sama-sama din tayong mabuhay nang may kagaangan; huwag ninyong hayaan na maihiwalay kayo o lamunin kayo ng pag-iintindi at pag-aalala. Buksan nating mabuti ang ating mga mata at pag-aralang makakita sa dilim - na tumingin sa malayo at tingnan ang mga puso at mga bagay na nakatago. Sama-sama tayong maghanap sa dilim at dalhin ang iba sa liwanag ng Diyos. Tulad ng babaeng leon, magpakita tayo ng pagiging panatag at bukas at marubdob at mabangis. Mamahinga tayo sa Kanya, manahimik tayo sa isa't isa, at sama-samang maging mabangis sa gitna ng kadiliman 279
Ang Pagbangon ng Babaeng Leon =/ 280
10 LUMALAKAD NA KASAMA NG LALAKING LEON Huwag kang tumangis. Masdan, ang Leon na mula sa lipi ni Juda, ang tagapagmana ng trono ni David, ang siyang nagtagumpay. PAHAyAG 5:5, NLT P angkaraniwan na makaramdam na para bang mag-isa kang naglalakad sa gitna ng mga mapanghamong sitwasyon. Ngunit sa totoo lang, may isang nakakubli ngunit makapangyarihan na lumalakad sa iyong unahan. Habang binabasa mo ito, dapat mong mapagtanto na lumalakad ka na kasama ang ating Leon, si Hesus, nang hindi mo namamalayan. Minsan, nakatatakot din ang sumunod. Ang hamon sa atin ay hindi sa pag-unawa kung ano ang ipinapagawa ng Diyos sa atin - nakasalalay ito sa kung paano mo ito gagawin. Maraming tao ang lubhang nagnanais na malagay sa tamang daan kasama ang Diyos ngunit hindi alam kung paano.
Ibinigay ni Hesus ang sa unang tingin ay isang simpleng panuto (directive). Tingnan mo ang dalawang magkaibang salin ng Mateo 16:24. "Kung ang sinuman ay ibig sumunod sa Akin, tanggihan niya ang kaniyang sarili, pasanin niya ang kaniyang krus at sumunod sa Akin." (NKJV) Para a higit na kaliwanagan pa... "Sinumang nagnanais na sumama sa Akin, hayaan niya Akong manguna. Wala ka sa upuan ng nagmamaneho; Ako ang magpapatakbo ng sasakyan. Huwag mong takasan ang paghihirap, yakapin mo ito. Sumunod ka sa Akin at ituturo Ko sa iyo kung paano." (The Message) Malinaw ang utos - tanggihan mo ang iyong sarili, pasanin mo ang iyong krus, at sumunod ka. Subalit ang malaking hamon ay kung paano mo ito gagawin. Paano mo tatanggihan ang iyong sarili? Paano mo ba papasanin ang iyong krus? Paano mo susundan ang isang hindi mo nakikita? Ang sagot ay simple: si Hesus ang nangunguna...sumusunod lamang tayo. 282
Lumalakad na Kasama ng Lalaking Leon LUMALAKAD SA PANANAMPALATAYA Madalas akong maanyayahan na magsalita sa mga question and answer forums ng mga kabataang babae. Nagugulat ako sa dami ng beses kong sumasagot sa isang tanong at dalas ng sagot na, "Ngunit paano?" Paano mo malalaman kung kailan nagsasalita ang Diyos? Paano ko mapapatawad ang aking ama? Paano ka nakalaya sa isang suliranin sa pagkain (eating disorder)? Paano mo malalaman kung ang isang lalaki ang nararapat para sa iyo? Paano mo nalampasan ang takot, hiya at pag-uusig sa kasalanan? Kapag hinaharap ko ang mga pagsubok na itinatanong ng mga kabataang babae na ito, naniniwala ako na totoo ang Salita ng Diyos at sinusundan ko lang kung saan nito ako dalhin. Si Hesus ay ang Salitang nagkatawang-tao. Sa pagbabasa natin ng Salita ng Diyos, makikita natin kung paano Siya lumakad at kung saan Niya tayo dinadala. Maraming tao na dumadaan sa mahihirap na sitwasyon ang hindi kaagad nila nakita ang kanilang kakayanan. Ngunit tinipon nila ang kanilang lakas at sumunod kay Hesus nang may pananampalataya. 283
"Sa pamamagitan ng pananampalataya ay nalupig nila ang mga kaharian, pinairal ang katarungan at tumanggap sila ng mga pangako para sa kanilang sarili." (Hebreo 11:33) Dahil kumilos ang mga tao nang may pananampalataya, ang mga tiwaling kaharian ay napabagsak, ang mga maling gawa ay naparusahan at ang mga pangako ng Diyos ay natupad. Pumapasok tayo sa plano ng Diyos at pangako para sa ating buhay sa pamamagitan ng pananampalataya. Kailangan ang pananampalataya upang makasunod kung saan tayo akayin ng Leon. Tinatabunan ng pananampalataya ang pag-aalinlangan. Tinatanong natin ang Diyos, "Andiyan po ba Kayo? Hindi ko po Kayo mararamdaman." Sa pamamagitan ng pananampalataya, naririnig nating sumasagot ang Leon, "Kailanman ay hindi kita iiwan at kailanman ay hindi kita pababayaan." (Hebreo 13:5, NKJV) Nagdudulot ng pag-asam ang pananampalataya kapag tayo ay nananalangin. Ang panalanging may pananampalataya ay makapapagpagaling sa taong maysakit at siya ay ibabangon ng Panginoon. Kung mayroon siyang nagawang mga pagkakasala, siya ay patatawarin. (Santiago 5:14). 284
Lumalakad na Kasama ng Lalaking Leon Ano ba ang gawang may pananampalataya? Para kay Abraham, ang ama ng pananampalataya, nangangahulugan ito ng pagsunod sa Diyos sa paglakad sa disyerto kahit na hindi niya alam kung saan siya patutungo. Nang binabasa ko ang tungkol sa paglalakbay nina Abraham at Sara, napansin ko na ibinigay sa kanila ng Diyos ang lupaing kanilang dinaanan maging ang lupain na natatanaw nila. "Sa pamamagitan ng pananampalataya, sumunod si Abraham sa tawag ng Diyos at naglakbay sa isang dakong hindi pamilyar na magiging kanyang tahanan." (Hebreo 11:8) Kung nanatili si Sara at Abraham sa Ur - kung saan ang lahat ay maginhawa at pamilyar - hindi nila mamamana ang pangako ng Diyos. Lubhang napakahirap para sa atin ang lumakad sa pananampalataya. Ang nais natin ay may mapa; sa halip, naghahabi ng hiwaga ang Diyos para sa atin. Ang paglalakbay na ito ng pananampalataya ay nakakapagpalakas ng ating loob. Nakaharap sa bawat isa sa atin ang isang laro ng mga balakid (obstacle course) na puno ng mga pakikipagsapalaran at ang katiyakan na hindi tayo dadalhin ng ating Leon sa daan na hindi Niya nadaanan. Kapag tinatawag tayo ng Diyos upang gawin ang isang bagay na hindi pa natin nasubukan, nakatatakot tayo. May mga panahon na dinadala tayo 285
ng Diyos na sundan ang isang direksyon na hindi pinangarap pa ninuman na lakaran. Tanging mga hamon lang ang mayroon tayo at ang Kanyang paanyaya: "Anak na babae, susunod ka ba sa Akin...kahit na ikaw ay natatakot?" Hindi pa nagtatagal, may isang kaibigan na tumawag sa akin upang ibahagi ang isang bagay na naanyayahan siyang gawin na umpisa pa lang ay mukha ng nakakatakot at napakahalaga. Nahilingan siyang lumahok sa hanay ng mga kalalakihan na nagsasalita sa harap ng malaking pagtitipon ng mga maimpluwensiyang lider na lalaki. Maging ang kanyang asawa ay nag-alala at nagtataka kung bakit napili siyang makasama dito. Tumawag siya sa akin sapagkat dumating na ang pulyeto (brochure) ng pagpupulong, at matapos niyang makita ang kanyang mukha na kaisa-isang babaeng tagapagsalita, nahintakutan siya at nangamba na hindi niya ito makaya. Bago ko pa maintindihan kung ano ang sinasabi ko, naibulalas ko na, "Buong buhay mo ay pinaghandaan mo na ang pagkakataong ito. Kayang-kaya mo itong gawin at gagawin mo nang maayos. Magagawa mo ito sa isang kaakit-akit, maka- diyos, at di-maikakailang matalinong pamamaraan." Narinig ko siyang dahan-dahang makahinga nang maluwag at naramdaman kong tumatango siya. Alam kong hindi niya haharapin ang hamon na ito na nag-iisa. May isang Leon na tatayo sa kanyang tabi. Susunod siya at tatanggapin niya ang 286
Lumalakad na Kasama ng Lalaking Leon hamon, maaaring may panginginig, ngunit may katiyakang hindi siya nag-iisa. Ang lahat ng sumusunod kay Hesus ay laging kasama ng Leon. Si Hesus ang ating kordero na pinatay at nabuhay na mag- uli bilang Leon ng Juda." "Narito, ang Leon na mula sa lipi ni Juda at ang ugat ni David ay nagtagumpay." (Pahayag 5:5) HUWAG KANG MAG-ATUBILI Upang maibalik ang takot at panginginig sa iyong debosyon bilang Kristiyano, nais kong tingnan mo ang sarili mo na naglalakad kasama ang isang leon. Malay mo? Baka may ipagawa ang Diyos sa iyo na nakatatakot. Ang larawan ni Hesus noon na naglalakad sa may dalampasigan ng Dagat ng Galilee at nagtuturo sa bundok ay hindi sapat upang makita natin kung sino Siya sa ngayon. Dinalaw ng Anak ng Diyos ang mundong ito bilang tao at tinanggalan Siya ng Kanyang mga karapatan bilang Diyos. Subalit hindi na Siya naglalakad ngayon sa mundo na nakabihis-tao, maliban sa anyo ng kanyang mga anak na lalaki at babae. Nakaupo na Siya sa kaitaasan, bahagi ng isang marangya at makalangit na seremonya - na larawan ng nakamamanghang lakas at ringal. Tumingala ka at tingnan mo Siya ngayon bilang Leon ng Juda, marangal sa kanyang pagiging maharlika at 287
makapangyarihan. Nais niyang mamuhay ka sa isang lugar ng pagkagilalas at pagkamangha, hindi sa lugar lang ng mga batas at tungkulin. Hayaan mong pukawin ng Kanyang tinig ang isang malalim, mailap at lubhang marahas na damdamin sa iyo. Ang mga pangako ng Diyos sa batang Jeremias ay ang mga pangako din Niya sa iyo, ang kanyang walang takot na anak na babae: "Bago ka pa ipinaglihi at ipanganak ay kilala na Kita upang maging propeta para sa lahat ng bansa." Ang sagot ko naman, Panginoong yahweh, hindi po ako magaling na tagapagsalita; bata pa po ako." Subalit ang sabi Niya sa akin, "Huwag mong sabihing bata ka pa. Pumunta ka sa mga lugar na sasabihin Ko sa iyo. Ipahayag mo sa lahat ang Aking sasabihin sa iyo. Huwag kang matakot sa kanila sapagkat Ako'y kasama mo at iingatan Kita." (Jeremias 1:5-9) Tulad ni Jeremias, upang maging epektibo ka, dapat ay makumbinse ka sa katotohanang ang Diyos ay nariyan, kasama mo. Ito ang papawi ng iyong takot, kahit ano pa ang sabihin o gawin ng mga tao. Ang iyong paglalakbay sa buhay ay sinasaliwan ng maraming tinig at impluwensiya. Ang iba ay pinalalakas ka at pinagtitibay sa iyong direksyon; ang iba naman ay pinanghihina at hinahadlangan ka sa iyong daraanan. Ang ibang tinig ay inuudyukan ka na tumahak sa mga lugar na hindi mo pa napupuntahan, at ang iba naman ay pinipigilan ka. May mga tinig 288
Lumalakad na Kasama ng Lalaking Leon mula sa iyong nakaraan - tinig ng pamilya, tinig ng pagkabigo at tinig ng pagkatakot - na minsan ay humihiyaw at kung minsan ay bumubulong, "Tumabi ka! Bumalik ka. Baka ka mabigo. Baka masaktan ka." Inuudyukan ka ng mga tinig na ito na ingatan ang iyong sarili. Sa kalagitnaan ng mga negatibo at nakakawala ng lakas na mga tinig ay may isang tawag ng makapangyarihan at nagbibigay- buhay na mga tinig. Lagi silang naroon, ngunit kung pipiliin mong huwag makinig sa kanila, maaari mong makaligtaan. Ang mga makalangit na tinig ay nananawagan mula sa Banal na Kasulatan, pinapalakpakan ka upang magpatuloy ka sa paglakad at pagsulong, "Huwag mong pakinggan ang iyong mga takot o mga naninindak sa iyong paligid. Huwag kang makinig sa mga kasinungalingan ng iyong kaaway na nahatulan na at pinahihirapan. Huwag kang magpaabala. Kailangan ka namin! Manatili ka sa iyong daan at takbuhin mo ang iyong takbuhin!" Tandaan mo, sa harap ng isang leon, ang lahat ng mahihinang hayop ay nangangatog. Kahit na inihahalintulad si satanas sa leon na umaali-aligid sa mundo at naghahanap ng kanyang malalapa (1 Pedro 5:8), hindi siya ang tunay na leon. Ginagaya lamang 289
niya ang totoong Leon. Walang laban si satanas sa ating tunay na Leon. Ang diyos ng kadiliman at ang kanyang mga kampon ay nagbabalatkayong tila diyos na umaatungal, ngunit ang kanyang mga kasamahan ay mukha at anino lamang na nanghihiram ng liwanag at ng malikhaing katalinuhan ng Diyos. PAGTIWALAAN MO ANG MGA PAKIKIPAGTAGPO MO SA LEON Noong ako ay bata pa, nabigyan ako ng buong koleksyon ng The Chronicles of Narnia bilang pamaskong handog. Ang bawat aklat ay tulad ng nakabaong kayamanan. Nang matapos kong basahin ang lahat ng aklat, umiyak ako. Hindi lang dahil tapos na ang mga kuwento, kundi sapagkat nawala na ang aking kuneksyon sa kamangha-mangha at kakaibang mundo. Nauunawaan kong kinakatawan ni Aslan si Hesus, ngunit hindi ko mabuo sa aking isipan na ang Hesus na aking nakilala ay Siyang mabangis, mailap, ngunit puwedeng hawakang leon na minahal ko sa The Chronicles. Naglakad Siyang kasama ng Kanyang mga anak. Ayoko nang bumalik sa tahimik na rebulto at malamig na banal na tubig. Nais ko ang isang buhay at humihingang leon. Nais kong makipagtagpo sa Diyos sa isang malalim, mainit at buhay na paraan. Gusto ko ng pag-ibig na sa sobrang kapangyarihan ay nagbibigay ito ng takot. Gusto ko ng katarungan na sa sobrang dalisay, hindi na ako makapagsalita. 290
Lumalakad na Kasama ng Lalaking Leon Nais kong maging Lucy sa mundo na kung saan ang mga hayop at halaman ay nag-uusap. Kung saan ang kabutihan at katotohanan ay ginagantimpalaan, kung saan ang mga pagkakamali ay pinapatawad nang walang kaparusahan. Inaanyayahan tayo ng Diyos na sumama sa Kanya na tulad ng isang batang walang kamalayan, inosente at niyayakap ang ganda ng Kanyang pag-ibig at pagtubos. Subalit marami na sa atin ang napahiwalay dahil sa mga kautusan ng relihiyon at sa paglipas ng panahon. At hindi na natin makita ang Leon ng ating kabataan. Sa ganitong isipin, dalawin natin si Lucy sa mga pahina ng Prince Caspian, ang ika-apat na aklat sa serye ng Narnia. Sa ating pagsama sa kanila, ang mga bata ay pagod na, nangawawala at paliko na sa isang maling daan nang makita ni Lucy si Aslan, ang kanyang Leon. "Tingnan mo! Tingnan mo! Tingnan mo!" sigaw ni Lucy. "Saan? Ano?" tanong ng lahat. "Ang Leon," sabi ni Lucy. "Si Aslan mismo. Di mo ba nakikita?" Lubos na nag-iba ang mukha ni Lucy at kumislap ang kanyang mga mata. "Ang ibig mo bang sabihin ____?" simula ni Peter. 291
"Saan ba sa palagay mo siya nakita?" tanong ni Susan. "Huwag kang magsalita na parang kang matanda." sabi ni Lucy na nagdadabog. "Hindi ko iniisip na nakita ko siya. Talagang nakita ko Siya." "Saan, Lu?" tanong ni Peter. "Doon mismo sa gitna ng mga abo sa bundok. Hindi, dito pala sa tabi ng lagusan. At sa itaas, hindi sa ibaba. Doon sa kabila ng gusto mong puntahan. At nais niyang pumunta tayo kung nasaan siya - doon sa itaas." "Paano mo nalaman na iyon ang gusto niya?" tanong ni Edmund. "A - a - a - alam ko lang," sabi ni Lucy, "sa pamamagitan ng kanyang mukha." Tahimik at nagugulumihanang nagtinginan na lang sila sa isa't isa. Kapag lumitaw ang Leon, makikita ito sa iyong mukha. Kasama ng pangitain ay ang kaalaman. Naalala kong nakita ko ang pagkaalam na ito sa mukha ni Addison nang sinabi niya na naniniwala siyang si Julianna ang babaeng kanyang mapapangasawa. Kadarating ko lang sa bahay mula sa pagpupulong ng mga kababaihan sa Kiev at sa maiksing panahon na ako ay nawala (anim na araw), nakilala ng anak 292
Lumalakad na Kasama ng Lalaking Leon kong lalaki ang pag-ibig ng kanyang buhay (love of his life). Nais niyang sumama ako sa pananghalian nila nang araw na iyon. Naupo kami sa sahig ng barko at nakinig ako habang sinasabi niya na si Julianna na nga ang para sa kanya. Nang tanungin ko siya kung papaano niya nalaman ito, tumingin siya sa aking mga mata at ipinaliwanag niya, "Alam ko lang." Sa pagkakataong iyon, alam ko na rin. Batid kong may nakita ang aking anak sa batang babae na ito, isang bagay na nagbigay sa kanya ng lakas upang sundan ang tahaking hindi niya kayang ipaliwanag. Bilang kanyang ina, susuportahan ko siya sa kanyang paglalakbay. Bago ko pa makasama si Julianna, naniwala na ako na siya na nga ang para sa aking anak, kahit na hindi ko pa rin naiintindihan. Kapag nagkaroon tayo ng mga enkwentro sa leon, dapat nating pagtiwalaan ang ganitong pagkabatid, kahit na hindi nakikita ng iba ang kitang-kita natin. Sa kabila ng kakulangan sa paniniwala ng ibang bata, naniwala si Lucy na totoo ang kanyang nakita. Matapos na sabihin ni Lucy ang direksiyon na gusto ni Aslan na kanilang tahakin, tinanong siya ng ibang bata. Hindi lang nagdududa sila kung nakita nga niya si Aslan; nagtataka din sila kung bakit nagpakita ito sa kanya. Napagpasiyahan nilang magbotohan kung susunod sila kay Lucy at sa Leon nito o dadaan sa mas tuwid na daraanan. Natalo si Lucy at ang ibang 293
bata ay dumako sa ibang direksiyon. Sinundan niya ang grupo na umiiyak habang tinutunton nila ang ibang daan. Palagay ko alam na ninyo kung ano ang nararamdaman ni Lucy. Kapag nakakita ka ng leon, o isang maka-diyos na tanda, na hindi nakikita ng iba, magkakaroon ng mga katanungan. Gugustuhin nilang malaman kung bakit ipinakita ito sa iyo at hindi sa kanila. Natutuhan kong Diyos lang ang maaaring sumagot sa tanong na ito. Maaari Niyang gawin kung ano ang naisin Niyang gawin. Nagpapakilala ang Diyos sa iba't ibang kaparaanan sa magkakaibang mga tao. Ang bagay na ito ay dapat na makalikha ng pagtutulungan sa buong katawan ni Cristo sa halip na umani ng maraming tanong. Kung ang bawat isa sa atin ay may bahagi, palalakasin ng mga lider at hahamunin ang bawat isa. Nakalulungkot na hindi ka maunawaan at madala ka pa sa maling direksiyon. Nakapanlulumo kapag hindi pinahahalagahan ng mga taong nasa paligid mo ang ibinigay sa iyo ng Diyos na kaalaman. Tandaan ninyo, maging sa ganitong sitwasyon, kumikilos ang Diyos tungo sa mas malaking adhikain. Huwag mong hayaang ang hindi pagtanggap at di-pagkakaunawaan ay magdulot ng paghatol o kapaitan sa iyong kaluluwa. Pag-aralan mo ito. Ating balikan muli ang Prince Caspian - pagkatapos ng isang araw na puno ng maraming maling liko at isang halos ikamatay na enkwentro, nagbalik ang mga bata kung saan sila 294
Lumalakad na Kasama ng Lalaking Leon nagsimula. Pagod at nananakit ang buong katawan, nakatulog sila. Alam ni Aslan na nasaktan si Lucy at upang maiwasan pa ang dagdag na pinsala, muli Niya itong dinalaw. Mula sa mga anino sa labas ng kanilang kampo, tinawag ni Aslan si Lucy, na nakapagtatakang gising pa pagkatapos ng nakakapagod na araw. Tuwang-tuwang marinig ang kanyang tinig at punong-puno ng kagalakan, lumapit si Lucy kay Aslan. Sa paglalarawan ng kanyang araw, sinisi ni Lucy ang kanyang mga kapatid na lalaki at babae dahil hindi nila sinunod ang kanyang payo. Mula sa kaibuturan ng puso ng Leon, ito ay napaungol. Nagulat si Lucy at tinanong niya ito kung may nagawa siyang mali. "Ngunit hindi ko iyon kasalanan, di ba?" Tinitigan lang siya ng Leon. "O, Aslan," sabi ni Lucy... "Hindi ko naman puwedeng iwanan ang iba at pumunta lang ako sa iyo nang nag-iisa, hindi ba?" Hindi kumibo si Aslan. Tiningnan siya ng Leon nang diretso sa kanyang mga mata. Ano ba ang mayroon sa presensiya ng Diyos na nagdadala ng kaliwanagan sa ating baluktot at makataong paningin? Madalas akong pumupunta sa Kanyang presensiya, nag-aakalang biktima ako ng kawalan ng pang-unawa at paninirang-puri, subalit napapagtanto kong may mga mali rin akong nagawa. Bagama't 295
sa harap ng ating Leon ay hindi ako nahihiya. Pakiramdam ko ay napapalakas ako, nasa tamang lugar, at handang lumakad pasulong. Paminsan-minsan, natatagpuan natin ang ating mga sarili na nasa ganoong kahirap na kalagayan. Mayroon kang maka- diyos na hangarin na dapat tahakin ang isang landas, subalit may panggigipit mula sa mga kasamahan o pamilya na tumatahak naman ng ibang daan. Maaaring natukso kang ikumpromiso ang iyong pananampalataya o moralidad sa pamamagitan ng pagpapatianod sa nakararami at pananahimik. Kahit anong panggigipit, napansin mo bang kapag pumunta ka na sa Leon, walang bisa ang mga pagdadahilan (excuses). Kadalasan, ang tugon ng Leon ay katahimikan. At madalas ko ring marinig na kung hindi kumikibo ang Diyos, muli mong balikan ang kanyang huling sinabi sa iyo na dapat mong gawin. Tinanggap mo ba ito -- ginawa mo ba, sinabi mo na ba o ibinigay mo na? Kung hindi pa, patuloy Siyang naghihintay sa iyong pagsunod. "ISA KANG BABAENG LEON...." Hindi binabago ng Diyos ang Kanyang utos dahil lang umaayon o sumasalungat ang tao sa Kanya. Hindi rin Siya naglalaro ng sisihan (blame game). Naghihintay Siya at nakikinig hanggang makalayo tayo sa paninisi patungo sa katapatan. 296
Lumalakad na Kasama ng Lalaking Leon Ang kababaang-loob ang siyang magbibigay lakas sa atin na bumangon at lumakad na kasama Siya sa ilang. Maayos na inilarawan ni C. S. Lewis ang malalim na katotohanang ito sa sagutan nina Lucy at Aslan. Napagtanto ni Lucy na dapat sana ay sinunod niya si Aslan, kahit ayaw siyang samahan ng iba. Kasama ng kapahayagang ito ay ang malaking pananagutan. Binigyan siya ni Aslan ng isa pang pagkakataon at sinabihan siyang gisingin ang kanyang mga kapatid, sabihan sila na nakita niyang muli ito, at oras na upang sumunod. " Ngunit hindi nila ako paniniwalaan!" sabi ni Lucy. Hindi mahalaga," sabi ni Aslan. "Nagagalak ako na makita kang muli... Akala ko ay darating kang umaatungal at tatakutin mo papalayo ang lahat ng kaaway - tulad noong nakaraan. At ngayon, magiging kahindik-hindik na ang lahat", sambit ni Lucy. "Mahirap para sa iyo, bata" sabi ni Aslan. "Ngunit hindi nauulit ang mga bagay sa eksaktong paraan." Tumigil muna tayo sumandali. Gusto ko ang larawang ito ng tugon ng tao sa utos ng Diyos. Inihanda Niya tayo sa isang pakikipagsapalaran, at inisip natin na ito ay magiging "kahindik- hindik" na pagkabigo. Pumaroon si Lucy, mula sa estadong puno ng pag-asa patungo sa pagtatago. 297
Ituloy natin: Itinago ni Lucy ang kanyang ulo sa makapal na balahibo ni Aslan upang makaiwas sa kanya. Ngunit tila may isang hiwaga sa makapal na balahibo nito. Naramdaman niyang lumilipat sa kanya ang maka- leong lakas. Bigla siyang napaupo nang tuwid. Patawarin mo ako, Aslan," sabi niya. "Nakahanda na ako ngayon." "Isa ka na ngayong babaeng leon," sabi ni Aslan. "At ngayon ang buong Narnia ay mababago na." Nang mabasa ko ang pahayag ni Aslan, nagitla ako. "Isa ka na ngayong babaeng leon..." Naniniwala akong nais ng Diyos na sabihin ang pahayag na ito sa bawat isa sa Kanyang mga anak na babae habang tayo ay nakaupo, tumahan na sa pag-iyak, at handa nang sumunod. Sa gayun, maaari nang ipahayag ng Diyos, "Ngayon kayo ay matatapang na, ngayon alam na ninyo ang nais Ko. Nauunawaan na ninyo ang inyong mga lakas. Karapat-dapat na kayo sa digmaan." Tandaan ninyo, bahagi kayo ng hukbong nakikipaghamok sa digmaang nagaganap. ANG LAKAS NG LOOB NA NAGPAPABAGO At ano ang mayroon sa digmaang ito? Tila lalong lumalaganap ang kadiliman habang napupundi na ang ating mga ilaw. 298
Lumalakad na Kasama ng Lalaking Leon Panahon na upang ibalita na may isang Leon sa ating kalagitnaan. Maaaring hindi natin Siya napapansin habang tayo ay nagtatalo-talo tungkol sa ilang mga bagay na walang halaga. Nahati ang ating hanay at ang ating dapat pagtuunan ng pansin ay nagambala habang ang kapangyarihan ng kadiliman ay naghahasik ng kaguluhan sa mundo na inatas sa ating bantayan. Nananalasa ang digmaan sa ating paligid, ngunit masyadong naman tayong abala sa naman tayong paglalabanan sa loob ng ating kampo. "Ngayon, sa Haring walang hanggan at walang pagkabulok, at hindi nakikita, at tanging matalinong Diyos, sumakaniya ang karangalan at kaluwalhatian magpakailan pa man. Siya nawa. Timoteo, anak ko, ito ang iniuutos ko sa iyo ayon sa mga unang paghahayag patungkol sa iyo. Makipaglaban ka ng mabuting pakikibaka. Panghawakan mo ang pananampalataya at isang mabuting budhi dahil may mga taong tinanggihan ang mga ito. Ang naging bunga, ang kanilang pananampalataya ay naging tulad ng isang barko na lumubog at nawasak." (1 Timoteo 1:17-19, NIV) May mga pangakong nakalaan para sa ating kinabukasan. Nakikipaglaban tayo na gamit ang sandata ng liwanag at pag-asa. Hindi Niya muling ginagapi ang kamatayan. Napagtagumpayan na Niya ito. Ngunit panahon na upang ipamuhay natin ang tagumpay Niyang iyon at hikayatin natin ang iba na sumunod. 299
Kahit ngayon, ang ating bansa ay nasa bingit na ng pagguho ng moralidad, ekonomiya at espiritwal. Napaliligiran tayo ng mga kaaway na naghahasik ng takot sa buong mundo at sa loob mismo ng ating mga teritoryo. Naghahasik ang takot at kataksilan ng di pagkakasundo sa lahat ng dako at mayroon sa atin na nag- aakala na hindi natin kayang mag-isip para sa ating mga sarili. Sa aking palagay, ang kasalukuyan nating kalagayan ay tulad sa Inglatera (England) ilang daang taon na ang nakalilipas. Isang kaharian ang isinilang mula sa wasak at sira-sirang lupain, at ang mga tao sa Inglatera ay nabago nang ang isang batang babae ay gumising na tulad sa isang babaeng leon. Sa edad na dalawampu't limang taon, kinuha ni Reyna Elizabeth I ang trono ng isang bansang bagsak ang ekonomiya at moralidad. Napaliligiran ang Inglatera ng higit na malalakas na bansa na pinag-isa ng Katolisismo, samantalang ang Inglatera ay nahati ng mga giyerang pang-relihiyon. Nasiraan ng loob ang Inglatera sa katatapos na maligalig na pamumuno nina Haring Henry VII at Reyna Mary. Ngunit pakinggan mo ang sinabi ni Reyna Elizabeth noong siya ay kinoronahan: "Ang bigat na naiatang sa akin ay nagbigay sa akin ng pagkamangha." ⁴ Makalipas ang ilang daang taon, napatunayan kong ang mga salita niyang iyon ay napapanahon at mapanghamon. Anong uri ng babae ang mamamangha dahil sa isang napakalaking pananagutan? 300
Lumalakad na Kasama ng Lalaking Leon Nagagalak ako na hindi siya gumamit ng mga palusot tulad ng "Bata pa ako at mahina", o kaya'y "Babae lang ako." Ang kanyang karapatan sa trono ay paulit-ulit na hinamon. Ngunit kahit na pinag-isipan siyang anak sa labas ni Haring Henry VIII, hindi pa rin siya sumuko. Sa halip, pinili niyang mamangha. Ang kanyang pagkamangha ang siyang nagtulak sa kanya sa estado ng paghanga, pagkamangha at pagtitiwala sa Diyos. Bago ito, natutunan ni Elizabeth na piliing mabuti ang kanyang binibitawang salita. Kung hindi, hindi niya mararating ang edad na dalawampu't lima. Magmula sa kapanganakan hanggang sa kamatayan, napaliligiran siya ng mga taong nagnanais na siya ay saktan. Sa kanyang palasyo at bayan ay maraming nakatirang taksil at nagtatangkang umagaw ng kanyang katungkulan na nagbabalak na hulihin siya sa kanyang pananalita. Ang kapatid niya sa ama na si Maria, na naunang naging reyna kaysa sa kanya, ay marapat na tawaging "Bloody Mary" dahil sa dami ng kanyang ipinapatay sa panahon ng kanyang panunungkulan. Naghanap din ng mga pagkakataon si Maria na patayin si Elizabeth hanggang sa ikulong siya nito sa Tore ng London, kung saan ang ina niyang si Anne Boleyn ay ikinulong din bago pugutan ng ulo. Subalit ang mga pag-atake at pakikipagsabwatan ni Reyna Maria laban kay Elizabeth ay nagwakas lang sa kanyang sariling kamatayan. Hindi nagtagal, matapos na maging reyna si Elizabeth, ang kanyang pinsan na si Maria na Reyna ng Scotia na tinutulungan 301
ng Simbahang Katolika ay nagbalik sa Inglatera at paulit-ulit na pinilit maagaw sa kanya ang trono ng Inglatera. Sa bandang huli, pinapugutan siya ng ulo ni Elizabeth nang ang isang lantarang tangka na patayin siya nang pataksil ay nabunyag. Si Elizabeth ay ipinagkanulo, tinanggihan, at hindi pinagkatiwalaan, ngunit hinayaan niyang ang kahirapan ang humubog sa kanya bilang isa sa pinakamagaling na pinuno na nakilala ng Inglatera. Sa halip na mag-asawa at mag-anak ng tagapagmana, itinalaga ni Reyna Elizabeth I ang kanyang sarili bilang asawang babae at ina ng kanyang nasasakupan. Ang kanyang di matatawarang uri ng paglilingkod na ito ang nagpalaya sa kanya upang makaisip ng mga pamamaraan na nagdulot ng lakas sa kanyang kaharian. Bukod pa sa patuloy na pagtuturo at pagpapalago ng kanyang sarili, pinaligiran niya ang kanyang sarili ng mga matatalinong tagapayo at binantayang mabuti ang kapakanan ng kanyang nasasakupan. Sa ilalim ng panunungkulan ni Reyna Elizabeth: Napag-isa sa ilalim ng Simbahan ng Inglatera ang magkakahating relihiyon; Ang kabuhayan ng Inglatera ay lumago, lumawak at nakapagsarili; Sumulong ang agham at sining; Naging isang puwersang pandagat ang Inglatera; 302
Lumalakad na Kasama ng Lalaking Leon Ang paninirahan at paggagalugad sa Amerika ay umunlad. Dinala ni Reyna Elizabeth ang kanyang bansa sa Ginintuang Panahon (Golden Age) at ginawa niyang imperyo ang isang dating maliit na kaharian. Hindi nakapagtataka na tinawag siyang babaeng leon. Maging sa kanyang mga nagawa, ang kanyang papel bilang reyna ay nanatiling mabigat. Sinabi niya, Ang maging hari at magsuot ng korona ay isang bagay na mas maluwalhati sa kanila na nakakakita nito kaysa maging kalugod-lugod sa kanilang nagsusuot nito.5 Katulad ng sinasabi sa atin ng mga aklat ng kasaysayan, higit sa pagsusuot ng korona, pinangunahan ni Elizabeth ang pagbabago, kalakalan, at ang paggagalugad (exploration). Naunawaan niya ang lakas sa likod ng matapat at tutok na pamumuno at nilinang niya ang pambansang pagbabago, samantalang ang mga bansang tulad ng France ay nanganganib na mahati ng pag-aalsa. Walang takot si Elizabeth sa pagharap sa digmaan. Narito ang sipi ng kanyang pananalita habang naghahanda siyang sumakay sa kanyang kabayo patungo sa isang laban kasama ang kanyang mga kawal na sundalo: 303
Hayaang matakot ang naniniil. Lagi kong ipinapailalim sa Diyos ang aking pinakapangunahing lakas at ang aking kaligtasan sa piling ng mga matatapat na puso at mabubuting loob ng aking mga nasasakupan. Kung kaya naparito ako, hindi para sa aking kaaliwan at paglilibang, kundi sapagkat pinagpasyahan kong sa gitna at init ng labanan na mabuhay o mamatay na kasama kayo. Nais kong ialay sa Diyos, sa aking kaharian at sa mga mamamayan ang aking dangal, maging ang aking dugo sa alikabok..." Alam kong may katawan ako ng isang mahinang babae, ngunit may puso at sikmura ako ng isang Hari, at maging ng isang Hari ng Inglatera. At kung bunsod ng pangungutya mula sa Parma o Espanya o kahit sinong Prinsipe ng Europa, ay magtangkang sakupin ang hanggahan ng aking kaharian, ako mismo ay mandirigma... Hindi magtatagal magtatagumpay kami laban sa mga kaaway ng Diyos, ng aking Kaharian at ng aking mga Tao.6 At yun nga ang kanilang ginawa. Nakita mo ba ang mangyari nang piliin ng isang babae ang mamangha kaysa matakot? Sumunod si Elizabeth sa Diyos nang walang takot at nakatalaga sa kanyang kapalaran. Hindi niya binale-wala ang kanyang pagsunod sa payo ng Diyos, at nagtago siya ng kanyang listahan ng mga panalangin sa tatlong magkakaibang wika. Ang mga resulta ay walang kaduda-duda. Maaaring nararamdaman mo na tinatawag ka ng Diyos sa isang 304
Lumalakad na Kasama ng Lalaking Leon gawaing pambihira o nakatatakot. Kung ganoon, hayaan mong ang mga halimbawa ni Lucy at Reyna Elizabeth I ang magpalakas ng iyong loob upang ikaw ay sumulong. Hindi mahalaga kung ano ang nakikita para sa iyo ng mga tao. Kung nakapagsalita na ang Diyos sa iyo, maniwala ka sa Kanya. Tumungo ka kung saan ka Niya pinapupunta. Makinig ka sa kung ano ang sinasabi Niya sa iyo. Sundan mo ang Leon na ito kung saan ka niya nais dalhin. Magtiwala ka sa ipinapaalam Niya sa iyo kahit hindi ito maunawaan ng iba. Handa ka na bang mamangha? 305
Ang Pagbangon ng Babaeng Leon =/ 306
11 Mula sa Isang Bulong Tungo sa Atungal Hindi ako isang leon, ngunit kailangan kong umatungal tulad ng isang leon. WINSTON CHURCHILL A ng mga leon ay umaatungal. Walang dudang alam mo ito. Subalit alam mo bang maging ang mga babaeng leon ay umaatungal din? Upang makaatungal nang maayos ang lalaki o babaeng leon, dapat muna nilang baguhin ang kanilang tindig o katayuan. Ang pagpapamalas ng ganoong uri ng lakas ay nangangailangan ng pagyuko. Ibababa muna nila ang kanilang makapangyarihang ulo, at palalaparin ang kanilang dibdib upang punuin ng hangin. Mistulang sasabog na ang kanilang dibdib habang inilalabas nila ang kanilang atungal, na halos nakararating nang may limang milya ang layo sa katahimikan ng gabi at pinangangatal ang mga puso ng tao at lahat ng nilikha na maabot nito. Ang atungal ng isang leon ay
Pagbangon ng Babaeng Leon nagpapahinto sa iyo sa iyong kinatatayuan nang may takot na pagkamangha. Gayundin, tayong mga babaeng leon ng Diyos, kung nais din nating makalikha ng ingay na may ganoong lakas, nangangailangan ito ng pagbabago sa ating kasalukuyang tindig o katayuan. Upang magkaroon ng kakayanan na makaatungal, dapat nating ibaba ang mga nakataas nating ulo at yumukod. Ang tindig ng kababaang-loob at panalangin ay maglalagay sa atin sa katayuang makatanggap ng sariwang pagpuno ng hangin ng Espiritu ng Diyos. Naniniwala ako na magaganap ang pag- atungal na ito kapag ang pagkilos ng Espiritu ng Diyos sa atin ay lumalampas sa ating kakayanan na dalhin ang kabuuan ng Kanyang buhay. Kapag hindi na natin mapigilan ang Kanyang katotohanan, pag-ibig, at kabutihan, mailalabas na natin ang isang nakapukaw na kapahayagan ng kabuuan ng Diyos. Subalit kaiba sa atungal ng babaeng leon, ang ating atungal ay higit sa tunog lang. Ang ating atungal ay magiging isang makadiyos na pagsanib ng mga makapukaw na salita, gawa, at kilos ng pananampalataya. Kapag ang ating pananampalataya, pag-asa, at pag-ibig ay ganap na naipapakita sa mga tao at naihahayag sa ating nagkakaisang sagot sa pangangailangan ng mundo at pag-ibig ng Diyos, maririnig na ang ating atungal. Kung magkagayon, ang mga naghahari-harian sa mundo at ang ingay na kanilang ginagawa ay mapipigilan, at isang sigaw ay maririnig, "Sambahin ang Diyos lang!" 308
Mula sa Isang Bulong Tungo sa Atungal Ang ating mundo ay puno ng mga atungal. Habang sinasaliksik ko ang bagay ukol sa atungal, marami akong natuklasang mga bagay na may kakayanang umatungal. Ang karagatan ay dumadagundong. Ang malakas at pinakawalang hangin ay dumadagundong. Ang mga talon ay dumadagundong sa pagbagsak ng napakaraming tubig mula sa kaitaasan. Dumadagundong sa ingay ang tuwang-tuwang mga tagahanga habang pinagkakaguluhan ang kanilang mga idolo. Ang apat na buhay na nilikha sa harap ng trono sa langit ay umugong sa pagsigaw ng, "Banal, Banal, Banal," at niyanig ng dagundong na ito ang mga poste ng pintuan ng langit. (Isaias 6:4) Sa daigdig, inuulit natin ang kanilang ipinahayag sa pamamagitan ng mga awit, ngunit ang ganitong pagpapahayag ng Banal na Diyos ay nagsimula sa isang dagundong. Ang ating kataas-taasang Diyos, ang Panginoon ng lahat.... ay umaatungal. "Si yahweh ay magsasalita mula sa kaitaasan, mula sa Kanyang banal na tahanan; dadagundong ang Kanyang tinig sa kalangitan, at aalingawngaw sa buong daigdig gaya ng sigawan ng mga lalaking gumagawa sa pisaan ng ubas." (Jeremias 25:30) 309
At muli, Ako ang Banal at narito Ako sa inyong kalagitnaan. "Susundin nila si yahweh; siya'y uungal na parang leon, at mula sa kanlura'y nanginginig at patakbong darating ang Kanyang mga anak." (Hosea 11:10) Ano ba ang nagbibigay kapangyarihan sa pagbigkas kung kaya nagiging higit na malakas pa ito sa bulong, angil, hiyaw o sigaw? Lakas lang ba ng tunog ang gumagawa ritong maging isang todong atungal na nakagugulantang sa kapangyarihan? NAGSISIMULA ITO SA BULONG Upang masagot ang katanungang ito, pag-aralan muna natin ang nakapaloob sa bulong. Isinulat ng mang-aawit: "Narinig ko ang napakabanayad na bulong mula sa Kanya na hindi ko inakalang mangungusap sa akin." (Awit 81:5) Ipinapaliwanag dito ng mang-aawit ang kanyang pagkamangha sa naranasan niyang bulong ng Diyos. Hindi nga ba't naisulat niya at inawit ang kanyang katapatan sa Diyos? Maaaring sa awit na ito ay muli niyang binabalikan ang ganda noong nagsimula ang kanyang pakikipag-isa sa Diyos. Hindi natin makikilala ang anumang tunog na hindi pa natin narinig. 310
Mula sa Isang Bulong Tungo sa Atungal Unang narinig ni David ang bulong ng Diyos bilang isang batang pastol, at mula noon, naririnig na niya ito kahit saan. Inilalarawan ang tinig ng Diyos bilang isang "napakabanayad na bulong." Ang Diyos na Napakarilag ay nangugusap sa malamyos na bulong na binibigyang-diin ang malupit na mga katotohanan sa buhay ng tao. Kung kaya't ang Kanyang paanyaya sa atin ay manahimik: "Manahimik ka, at alamin mo na Ako ang Diyos!" (Awit 46:10, NLT) Batid kong ang Kataas-taasang Diyos at Maylikha ng lahat ng bagay ay nakatitiyak na ang Kanyang mga anak ay mapapahinto at mapatatahimik ng kahit bulong lamang mula sa Kanya. Mas nakagugulat ang kaisipang bumubulong ang Diyos kaysa sa Diyos na sumisigaw. Maaari mong asahan ang isang dumadagundong na tinig mula sa isang Diyos na napakalaki, ngunit hindi ang bulong. Sa mahinang alingawngaw nito, ang Diyos ay may kakayanang hikayatin tayong magbigay tuon (focus). Kung paanong ang kalaliman ay tumatawag sa kalaliman, ang bulong ng Diyos ay alingawngaw ng Maylikha na nangungusap sa Kanyang mga anak, ang mga nilikha. Hinanap ni Elijah ang Diyos sa hangin, sa lindol, at sa apoy, ngunit narinig niya ang Diyos sa bulong (1 Hari 19:12). Nang marinig ni Elijah ang isang tahimik na maliit na tinig, lumabas 311
siya sa kanyang kuweba at pinakinggan ang sinasabi sa kanya ng Diyos. Ang mga bulungan ay may dalang malalim at malapit na mga pahayag sa bawat isang pinatatahimik ang sarili upang makarinig. Sa katahimikang ito, ang ating espiritu ay naririnig ang tinig ng ating Ama. Bawat isa sa atin ay naghahangad na marinig ang tinig ng Diyos. Ikaw ay nilikha upang marinig mo ang tinig ng iyong Manlilikha. Payagan mo Siyang mangusap sa kailaliman ng iyong kaluluwa at bigyang-katuparan niya ang paghahanap ng iyong puso. Naniniwala ako na kapag nangusap ang Diyos, lagi itong nagsisimula sa isang bulong. Ang lahat ng maingay ay nagsisimula sa isang bulong. Noong ako ay magdalang-tao, naramdaman ko ang isang buhay na kumislot sa aking sinapupunan, isa itong bulong ng isang batang paparating. Ang pag-iyak ay nagsisimula sa isang bulong sa ating kaloob-looban. Marahil ay narinig mo na ang bulong ng Diyos bilang sagot sa isang pag-iyak sa loob ng iyong kaluluwa. "O Diyos, ako ay nagugutom, natatakot at nag-iisa." "Huwag kang matakot. narito Ako, anak," ang bulong din Niya. Minsan, naiisip ko ang mga babae bilang mga bulong din. Ang isang ina na pinaghehele ang kanyang nahihintakutang anak ay hindi sumisigaw; bumubulong siya. Sa loob ng maraming 312
Mula sa Isang Bulong Tungo sa Atungal taon, narinig ko nang nagbubulungan ang mga anak na babae ng Diyos ng mga pagkislot sa kanilang loob. Sa loob ng may tatlong dekada, ako ay bumubulong sa aking asawa habang kami ay nakahiga sa kama. Parang hindi bagay ang pagsigaw sa kalaliman ng gabi sa init ng aming higaan. Lugar ito ng mga bulungan, kapahingahan, at ng paglalapit. Mayroon ding pagkakataong ako ay bumubulong sa aming panambahan habang magkakatabi kaming nakaupo ng aking pamilya. Marahan din ang aking pananalita kapag nakakarinig ako ng isang bagay na marahas o hindi totoo. "Hindi totoo yan," ibinubulong ko. Tahimik ding sumasang-ayon si John at ang aking mga anak na lalaki, at kung minsan ay tinatapik nila ang aking braso sa pagnanais na masabing, "Nauunawaan namin kung bakit ka nababagabag. Hindi mo na kailangang ipagsigawan. Naririnig ka namin." Bumubulong ako na tila may nag-uudyok. Parang hindi tama na manahimik at hindi harapin ang isang bagay na baluktot o maling-mali. Marahil ito ang papel na aking ginagampanan, na kailangan kong ibulong ang katotohanan upang mabunot ang mga punla ng kasinungalingan bago pa ito mag-ugat. Pinabubulaanan ng aking bulong ang anumang nasasabi nang malakas. Bumubulong ako kapag ang narinig kong sinabi ay hindi ang winika ng Diyos sa akin at nabigyang-diin sa aking buhay. Walang duda na may mga pagkakataong nararamdaman mo rin ang ganoon. Kung nakarinig ka na ng bulong ng Diyos, alam 313
mo na ito ay banal at karapat-dapat nating pagtuunan ng pansin. Madalas kapag tayo ay nagtuturo o nangangaral, inuulit lang natin kung ano ang naituro na sa atin. Ngunit iba na kapag nagsalita na ang Diyos. Ang bulong ng Diyos ay hindi isang maliit na bagay lang; dapat itong igalang. Bumubulong ang Diyos sa Kanyang mga anak na lalaki at babae. Nadarama mo ba na ito ang oras at panahon upang bumulong at makinig sa bulong ng Diyos? Maaaring naririnig mo na ito sa ngayon. Ang mga bulong ay wika ng mga hiwaga at mga bagay na paparating. Sa paglipas ng libu-libong taon, ang bulong ng Diyos ay hinangad, at ang paghahanap ay sinagot lang madalas ng katahimikan. "Maraming propeta at hari ang naghangad na makita ang inyong nakikita na maaaring ibigay ang kanilang kanang braso upang makita lang ang nakikita ninyo ngunit hindi nila ito nakita. Hinangad nilang marinig ang inyong naririnig ngunit kahit bulong ay wala silang narinig." (Lucas 10:24) Ang mga sinaunang propeta at mga hari ay nagpilit na makarinig, ngunit ni hindi man lamang umanas o bumulong ang Diyos. Umaninag sila upang makita ang hinaharap, ngunit wala silang makita sa kanilang abot-tanaw. Walang tunog, walang 314
Mula sa Isang Bulong Tungo sa Atungal pangitain o larawan, walang anuman upang makapagtanong sana sa kanilang kasama, "Narinig mo ba iyon?" At dumating nga ang panahon na nakarating ang mensahe, hindi sa pamamagitan ng isang bulong, kundi sa pamamagitan ng isang Tao. Ang ibinulong na Salita ay naging laman at nagsalita nang may malakas na tinig habang nakikisalamuha sa mga tao humihipo, nagtuturo, nagpapagaling, at bumubuhay ng patay. Nakalulungkot na kung sino pa ang mga taong naghangad na makarinig ay sila pa ang nawalan na ng pandinig. Nakaligtaan nila ito sapagkat lumiit at nagmukhang kakaiba ang Diyos na dumating mula sa kanilang inaasahan. Bumulong si Hesus sa maniningil ng buwis at sa mga mangingisda at binulyawan naman ang mga Fariseo. Sa halip na sabihin Niya kung sino Siya at kung saan Siya nanggaling, ipinahayag ni Hesus kung sino Siya sa pamamagitan ng Kanyang buhay. Sa Kanyang mga ginawa, nangusap Siya nang higit na malakas kaysa sa anumang magagawa ng basta salita lang. MULA SA BULONG PATUNGO SA HIYAW Tulad ng marami sa atin, ang kaibigan kong si Bobbie Houston ay nakikinig din ng tunog mula sa langit at nagbabantay habang ang Espiritu ng Kataas-taasan ay bumubuo ng utos para sa Kanyang mga anak na babae. Nabuo niya kung ano ang nakikita natin sa mga matulaing salitang ito: 315
Ang bulong ng Diyos ay naging hiyaw. Ang mga kababaihan sa buong mundo ay inaalingawngaw ito. Ano ba itong bulong ng Diyos na ito? At bakit lumalakas ito? Mayroong pinagsama-samang sigaw para sa katarungan na nagbigay-daan sa ating pag-asa. Nang matanggap ni Maria na ina ni Hesus ang pangako ng kaligtasan para sa mga tao, pinanghawakan niya ito at iniwi sa kanyang puso. Sa panahong ito, padami na nang padami ang mga anak na babeng nagpapahayag ng mga buhay at kalayaan na itinanim niya sa kanilang puso. Dahil dito, kung ano ang nasimulan bilang bulong sa puso ng bawat isa ay naging pinagsama-sama nang sigaw. Ang mensahe ay pumapaibabaw na sa matagal nang pagpigil ng katahimikan. "Ang narinig ninyo nang pabulong ay ipahayag ninyo mula sa mga bubungan ng bahay." (Mateo 10:27, NLT) Unang bumulong si Hesus. Pagkatapos, sinabihan Niya ang Kanyang mga alagad na sumigaw. Nagturo Siya ng kaliwanagan at katalinuhan, at pagkatapos nito ay inutusan Niya ang Kanyang mga alagad na hayagang ilahad ang dati ay isang lihim. Naniniwala ako na lumalakad tayo sa mundo sa kapanahunan na ang mga bulong ng Diyos kahapon ay magiging mga sigaw bukas. Hindi ko tiyak kung nauunawaan natin ang lawak ng katotohanang ito, ngunit nararamdaman ko na marami sa inyo ang nakakiling na at matamang nakikinig. Habang lumalapit 316
Mula sa Isang Bulong Tungo sa Atungal ka, may naririnig kang mahinang kaluskos - isang pagkislot sa iyong kalooban. Ang bulong ng Diyos ay nakamamanghang pakinggan na halos nakatatakot na. na makapaghiwalay bilang resulta. Labis nakapupukaw na maaaring Labis na makapangyarihan kung kaya't kapag nasimulan na ay mahirap nang pahintuin. "Dumadagundong ang kidlat sa kalangitan. Makinig! Itinataas ng Diyos ang Kanyang tinig! Sa Kanyang kapangyarihan, pinatahimik Niya ang dagat; sa Kanyang katalinuhan, pinaamo Niya ang dambuhala. Sa pamamagitan ng Kanyang hininga, ang langit ay umaaliwalas, pinuksa ng Kanyang kamay ang dambuhalang tumatakas. At simula lang ito. Tila bulong lang ng Kanyang paghahari. Ano kaya ang ating gagawin kapag tumaas ang Kanyang tinig?" (Job 26:11-14) 317
Tama... ano ang ating gagawin? Tiyak na manginginig tayo, ngunit silang mga nagtiwala sa bulong ay hindi tatanggi sa paparating na hiyaw. May isang bagay sa kaibuturan ng ating puso na makikinig nang may pagkamangha habang inaabangan natin ang mataas niyang tinig. Ang tunay na kapangyarihan at paghahari ng Diyos ay kumikilos lang sa antas ng pagbulong. Nagliliwanag ang kalangitan sa Kanyang paghinga. Noong unang ibinulong Niya ang buhay, kalayaan, pag-asa, lakas, pagpapahalaga, at maging kagandahan sa aking mundo, pinalawak ako nito. Inalok Niya ako ng pag-unlad nang tila wala ng lugar upang ako ay lumago. Mas maipaliliwanag ko ang aking pag-aalala nang ganito: Sabihin nating nakarinig ka ng bulong na mayroong nakalaan sa buhay mo na higit pa sa alam mo, na kung ano ang tinanggap mo sa iyong buhay na akala mo hanggang doon ka na lang ay hindi pala totoo. Sinasalungat ng bulong na ito kung ano ang narinig mong nasabi nang hayagan. Subalit ang bulong na iyon ay tumatawag sa isang lihim at malalim na lugar at gumigising sa saloobin na hindi maipahayag. Higit na totoo ito kaysa sa natunghayan mo sa telebisyon o nabasa sa mga aklat at ibang babasahin. Dahil sa narinig mong ito na pabulong, hindi ka na katulad ng dati. Bigla, hindi ka na payapa sa mga larangan, mga kaugnayan, at mga usapan na kailan lang ay palagay na palagay ka. 318
Mula sa Isang Bulong Tungo sa Atungal Noong una kong marinig ang bulong ng Diyos, ito ang nangyari. Sa ibang antas, alam kong may nasira akong samahan, ngunit hindi sa pananampalataya sa aking nalaman. Pakiramdam ko para akong nakalutang, ngunit hindi ko alam kung bakit o paano ko makikita ang susunod kong daungan. Ang dating tahimik sa akin ay hindi na naging tiyak at hindi na tiwasay. Ang tanging tiyak lang sa aking buhay ay may nagbago na, at hindi na muling mababalik sa dati. Oo, ang bulong ay may kapangyarihang makapaghiwalay nang daglian sa atin mula sa dati nating alam. Maaaring tawagin ng iba itong pagpapakita ng Diyos (epiphany); ang iba naman ay maaaring sabihing ito ay pagbabago ng kaisipan (paradigm shift). Sa tuwinang hahanapin ko ang Diyos, sumasagot Siya sa pamamagitan ng bulong. "Lumapit ka at ibulong ang iyong sagot. Tunay na kailangan kita." (Awit 55:2) Maaaring makapagdulot ng isang uri ng paghihiwalay ang mga sagot Niya, at may dahilan kung kaya't hindi ito nagiging madali. Kaya kapag narinig natin ang bulong ng Diyos, mahalaga na patahimikin natin ang ating mga sarili, makinig at ikulong natin sa ating kalooban ang bulong na iyon. 319
Naisulat ni Ludwig van Beethoven ito, "Ang mga tono ay tumutunog, umaatungal at dumadagundong sa kabuuan ko hanggang mailagay ko na sila sa mga nota." Paano kung hindi niya naisulat ang mga nota na narinig niya sa kanyang kalooban? Hindi lang tayo mawawalan ng pagkakataong marinig ang kanyang musika, hindi rin natin makukuha ang kaisipan, pag- ibig, pangarap at inspirasyong ginising ng kanyang nabihag na mga likhain. Kapag ginising ng bulong ng Diyos ang bagyo o ang dagundong ng mga kaisipan sa akin, hindi ako mapakali hangga't hindi ko naisusulat. Maraming paraan upang bihagin ang hiningahan ng langit na bulong. Ang iba sa atin ay isusulat ang tunog; ang iba ay bubuuin ito sa musika. Ang iba naman ay maaaring bigyan ito ng tinig sa pamamagitan ng mga mensahe, dula, o kuwento na maghahayag ng nilalaman nito. Gayundin, ang iba naman ay maaaring ilarawan ang malikhaing bulong na ito sa sining at arkitektura na nagbibigay dito ng anyo at saysay. Ang pamamaraan ay hindi mahalaga; ang pagsusulat nito ang higit na mas mahalaga. IPAMUHAY ANG BULONG NANG MALAKAS Narinig na natin ang kasabihang, "Mabuhay nang malakas," ngunit nais kong magdagdag ng ganito sa kasabihang ito. "Ipamuhay mo nang malakas ang nasa loob mo." 320
Mula sa Isang Bulong Tungo sa Atungal Sinabi ni Ralph Waldo Emerson, "Walang sinuman sa atin na makagagawa ng anumang napakahusay o makapangyarihan malibang makinig sa bulong na ito na siya lang ang nakaririnig."2 Matutong makinig sa iyong sarili at para sa iyong sarili. Huwag mong tanungin ang iba na sabihin sa iyo kung ano ang ikaw lang ang nakaririnig. Kapag ginawa mo iyon, binibigyan mo sila ng kapangyarihan sa bulong ng Diyos sa iyong puso. Igalang mo kung ano ang ibinubulong ng Diyos sa iyo, at maglaan ka ng oras na makinig sa ipinagkakaloob Niyang kahusayan sa iyo. Madalas nag-iisa tayo kapag naririnig natin ang bulong. Ngunit hindi lang tayo ang nakaririnig. Handa ang Diyos na mangusap sa lahat ng nananahimik upang makarinig. Kailangan lang huminto upang marinig ang Banal na Espiritu nang malinaw at matamang bihagin ang Kanyang mga salita. Kapag nabihag na natin ang ating bahagi ng kapahayagan nito, magiging handa na tayo na maunawaan ang bulong sa iba. Ang mga panahon ng pakikinig nang tahimik ay maaaring hindi maging payapa, ngunit ito ay isang pamamaraan na dapat nating pagdaaanan kung nais nating makita ang ating mga sarili na nakadugtong at dinadala sa isang ligtas na daungan. Ang aking panahon ng pag-iisa habang nakikinig ay nagsimulang matapos noong 2006 nang matagpuan ko ang aking sarili sa Pilipinas na kasama ang mga malalakas at mababait na 321
babae - sina Helen, Bobbie, Lisa at Deborah. Naglakbay kami mula sa iba't ibang bansa upang maging bahagi ng paglulunsad ng isang aralin na nagbibigay ng halaga at lakas sa mga kababaihan sa buong mundo. Wala akong kaalam-alam na kung paano ko dalhin ang aking sarili ay biglang mababago sa pagpupulong na ito. Hindi nabago ng pagpupulong ang aking sinabi kundi kung paano ko sinabi ito. Gusto kong isipin na sa pagtatapos ng 2006, mas kakaunti na ang aking mga tanong at pagsasa-alang-alang sa aking mga salita. Pagkatapos ng pagpupulong, mas naging malapit ako at mas naging totoo sa bulong ng Diyos. Bago iyon, ako ay naguguluhan, nakahiwalay at nag-iisa. Katulad ng nasa palatuntunan, una akong nagsalita. Nang matapos ako, naupo ako at ninamnam ang mga mensahe ng ibang mga kababaihan. Sa bawat sesyon, bumuhos ang buhay sa aking pagod at nagtatanong na kaluluwa. Para bang ang bawat babae ay sinasabi ang aking mga bulong at lihim nang buong linaw, lakas, kapangyarihan at kabaitan. Hindi ko mapigilan ang aking luha na dumaloy sa aking pisngi at diniligan ang mga tuyong lugar sa aking kaluluwa. Ang aking mga paghahanap at mga tanong ay nasagot. Pagkatapos ng huling sesyon, bumalik na ako sa aking hotel na kasama ang ilan sa kanila. Hindi ako mapalagay habang 322
Mula sa Isang Bulong Tungo sa Atungal sinisikap kong buuin ang mga salita para sa mga nagaganap sa akin nang mga oras na iyon. "Ngunit ito ang mismong mga bagay na isinusulat at sinasabi mo," sabi ni Bobbie. Tama siya, ngunit hanggang bago ang araw na iyon, hindi ko narinig na malakas na sinalita ang mga bagay na iyon. Sa loob ng maraming taon, pakiramdam ko ako ay nag-iisa, nagsasalita sa isang maliit na lugar. Nakikita ko ang labas ngunit hindi ako makalabas hanggang may isang taong nagbukas ng pinto at inaya ako sa isang malaki at maaliwalas na lugar na puno ng liwanag at tawanan. Lumapit sa akin si Bobbie at tinapik ako sa aking binti. "Hindi ka na nag-iisa ngayon." Tumango ako at umiyak, naramdaman kong para akong bata na walang pakialam. Ang gabing iyon ay naging mahalaga at hindi ko makakalimutan. Hindi ko natitiyak kung alam kong ang pakiramdam ko ay nag-iisa ako hanggang sa dumating ang panahon na iyon na ako ay nagkaroon ng mga kasama. Tunay na isa na ako sa mga babaeng mapapabilang sa hanay ng kanilang mga kapatid na lalaki na sama-samang kikilos upang baguhin ang mundo. Ang makaugnay sa iba na nakarinig din ng parehong bulong ay nakapagpapalakas, nakamamangha, at nakapagpapalaya. Maaaring naranasan mo na rin ito. Naramdaman mo na bang parang ikaw ay nasa labas at sumisilip sa loob, at maya-maya, 323
ikaw ay nasa loob na, napabilang na? Anak na babae, kapatid na babae, ina, at kaibigan, alamin mo na ikaw ay kabilang. Hindi ka nag-iisa. Kailanman, hindi ka naging mag-isa. Ikaw ay binabantayan at tinatanggap ng iba pang may dalang bulong ng Diyos sa kanilang kalooban. Ang pagkabilang sa iyo na ito ay hindi nangyari dahil napansin nila na hindi ka naanyayahan at sila ay nadala lang ng kabutihang-asal. Hinding- hindi. Kabilang ka sapagkat isa ka sa pangkat ng mga babae at lalaki na bumabangon sa mundo. "Ngunit kabilang kayo, kinasiyahan kayo ng Tanging Banal (Holy One), at alam ninyo ito. Hindi ako sumusulat sa inyo upang ipaalam ang isang bagay na di ninyo alam, kundi upang ihayag ang katotohanang alam ninyo, at upang paalalahanan kayo na hindi nagbubunga ng kasinungalingan ang katotohanan." (1 Juan 2:20-21) Ang matuklasang ako ay kabilang sa kanila ay napakalaking bagay. Kahit na ako ay maglakbay at magsalita sa ilang daang kababaihan linggo-linggo, madalas ko pa ring maramdaman na ako ay isa lang panauhin. Ang pakiramdam na laging dumadalaw ngunit hindi kabilang ay malungkot. Kaya pag-usapan na natin ito ngayon, minamahal; hindi ka panauhin - ikaw ay kapamilya. Kapag ang marami ay naging isa, ang mga salita ay umaalingawngaw, ang mga kaugnayan ay tumatatag, at ang 324
Mula sa Isang Bulong Tungo sa Atungal lakas ay tumataas. Ang uri ng bulong na ito ay nag-aanyayang makipag-ugnayan. Ano na ngayon ang sigaw? "Huwag kayong sisigaw, o magsalita hanggang hindi ko kayo binibigyan ng hudyat." (Josue 6:10) May takdang panahon kung kailan ang isang bulong ay kailangan nang isigaw. Lumalakad tayo sa mundo sa isang napakahalaga at mapanganib na panahon. Kung paano ang ginawa ng Diyos sa Jericho, lihim din niyang papalibutan ang ilang bagay, at sa tamang oras, ibabagsak niya ito sa pamamagitan ng pinagsama-samang hiyaw. "Ito ay sapagkat ang Panginoon din ang siyang bababa mula sa langit na may sigaw at may tinig ng pinunong-anghel at may trumpeta ng Diyos." (1 Tesalonica 4:16, NKJV) Sa tunog ng kaniyang tinig, ang paghahari ng kamatayan at pagkawasak ay guguho. Inikutan ng mga Israelita ang Jericho nang pitong beses bago lumabas ang lakas ng sigaw. Gayundin, ang mga matatalinong babaeng leon. Hindi sila umaatungal hangga't hindi nila tiyak na may pagtatangka sa kanila. Hindi ito tungkol sa pagiging maingay at pagtaas lang ng tinig kung paanong ito ay tungkol din sa pagiging maparaan. Wala isa man sa atin ang dapat 325
magpahayag ng kahit ano, kung wala tayong kakayanang tapusin ito nang maayos. Hindi natin dapat ilakas lahat ng bulong at isigaw. "Sa iyong harapan, katulad nami'y babaeng manganganak na napapasigaw sa tindi ng hirap." (Isaias 26:17) Sa loob ng maraming taon, naisigaw na natin nang mag-isa o may kasama ang ating mga sakit na nararamdaman, ngunit ang isigaw ang kasakitan ay hindi kasagutan. Ito ay ang paglalabas natin ng buhay mula sa hirap ng ating panganganak. Bawiin natin ang ating pinaghirapan, pinsala, at maging ang sakit na dulot ng panganganak upang magbigay-buhay sa bagong henerasyon ng mga malalakas at mga masisiglang anak na babae. NANG ANG SIGAW AY MAGING ATUNGAL Kahit sino ay puwedeng sumigaw. Ngunit hindi lahat ay puwedeng umatungal, kapag hindi pa oras. Ano nga ba ang pag-atungal? Ang atungal ay hindi isang napakalakas na sigaw. Ito, una sa lahat, ay isang walang takot na paghahayag. Ang umatungal ay pagpapakawala ng isang likas, hindi masawata, at hindi mawawaang tunog. Bawat isa sa atin ay maaaring umatungal, ngunit hindi bilang indibiduwal. Naniniwala ako na upang maka-atungal ang mga tao, kailangan ang sama-samang pagpapahayag ng higit pa sa kanilang mga tinig. Naniniwala ako na ito ay tunog ng mga taong ipinapamuhay 326
Mula sa Isang Bulong Tungo sa Atungal ang kanilang pananampalataya nang malakas habang ibinabahagi ang pag-asa at ipinapahayag ang pag-ibig ng Diyos. Maaaring ang ilan sa inyo ay natatandaan ang awit ni Helen Reddy noong dekada 70 na may linyang, I am woman, hear me roar! (Babae ako. Pakinggan mo ang atungal ko). Hindi ko ipinapahiwatig na mga babae lang ang dapat umatungal. At hindi ko rin naman hinihikayat na hiyawan ng mga babae ang mga lalaki o ng mga lalaki ang mga babae. Naniniwala akong panahon na upang itaas natin ang ating mga tinig at sama-samang umatungal! Kahit ngayon, naririnig ko sa aking espiritu, "Ihanda ang inyong mga sarili, mga anak na babae, sapagkat ang inyong sama-samang paghiyaw ay may posibilidad na maging atungal na gigising sa mundo at magpapakawala ng mga panustos (resources) mula sa langit." Katulad ng sinabi ni Winston Churchill, "Hindi ako leon, ngunit dumating na ang panahong dapat na akong umatungal." Gayundin, hindi tayo leon, ngunit ibinigay sa atin na bigyang-tinig ang atungal ng Leon. Si Hesus lang ang Cristo at ang Leon ng Juda. Tayo ang Kanyang mga tagasunod na nag- aalingawngaw ng Kanyang atungal. Ano ba ang puwedeng mag- udyok sa ating Leong Panginoon na umatungal? Naniniwala ako na ang mga kasagutan ay mahahayag habang hinahanap natin kung ano ang dahilan ng pag-atungal ng mga lalaki at babaeng leon sa kagubatan. 327
Kahit umaatungal ang dalawang malalaking pusang ito, ang atungal ng bawat isa ay nagsisimula sa magkakaibang dahilan. Ang pinakaunang dahilan para umatungal ang leon ay upang ipahayag at alagaan ang kanyang nasasakupan. Sa pagsapit ng dilim, ang punong leon (o mga leon) ay tatayo sa kanyang paa, iyuyuko ang ulo, palalakihin ang dibdib, hihigop ng hangin sa gabi, at pakakawalan niya ang kanyang atungal. Ang tunog ay aalingawngaw sa kabuuan ng kanyang kaharian upang ipahayag na, "Ako ay nakahanda, makapangyarihan, at naririto. Handa akong ipagtanggol ang aking teritoryo at ang aking pamilya laban sa kanino mang hahamon sa akin. Hindi ako mananahimik kung may magtatangkang kumuha ng aking mga anak na batang babae o lalaki. Ang aming pagkain ay hindi maaaring kunin ng mga magnanakaw na hindi kasama ng aming pamilya." Takot ang mga hyena sa atungal ng leon. Ang kapangyarihan nito ay nararamdaman sa labas at loob at ginigising ang bawat nagtatago sa dilim, kung kaya't anumang pananakot ay hindi papayagan. Sinisindak ng atungal ang mga mananalakay at nagtatakda ng hanggahan sa mga lugar. Umaatungal din ang mga leon upang mahanap ang miyembro ng kanyang lupon. Sinasabi ng atungal na, "Andito ako. Nasaan ka?" Ang mga kamag-anak na mga babae at lalaking leon ay gaganti ng kapwa atungal din. Ang puwersa at lakas ng mga atungal ay nagpapahayag ng maraming katangian ng mga leon. Ang atungal ay nagsasabi 328
Mula sa Isang Bulong Tungo sa Atungal ng laki, edad, at pangangatawan. Ang ibig sabihin, sinasabi ng atungal na, "Alam kong hindi mo ako nakikita, ngunit naririnig at nararamdaman mo ba ito? Huwag mo akong susubukan!" Umaatungal ang leon kapag sila ay nasasaling. Habang sinusulat ko ang mga salitang ito, hindi ko maiwasang isipin kung paanong si Hesus ay maalab at masigasig na tumutok sa tahanan ng Diyos. Tayo rin ba ay may sapat na init upang maiyuko natin ang ating mga ulo, punuin ang ating mga buhay, at ipahayag kung sino tayo dahil sa ating kaugnayan na sa Kanya? Ano naman ang nag-uudyok sa babaeng leon upang siya ay umatungal? Tulad ng lalaking leon, umaatungal din siya upang ipahayag at pangalagaan ang kanyang teritoryo at patunayan ang kanyang relasyon sa mga kasapi ng lupon ng mga leon. Umaatungal siya upang tumawag ng tulong, ingatan ang ibang babaeng leon at upang salagin ang mga kaaway. Umaatungal siya upang tawagin ang mga nawawala o gumagalang maliliit na leon. Ngunit ang pinakaunang dahilan kung bakit umaatungal ang babaeng leon ay upang pangalagaan ang kanyang mga anak. Upang mailarawan ito, hihiramin ko ang isang natuklasan ko sa dalawang taong pag-aaral kung bakit umaatungal ang leon. Kaya pala sila nagsasama-sama, nakikinabang ang mga babaeng leon hindi lang dahil mas naipagtatanggol nilang 329
mainam ang mga anak nila sa isang tuwirang pagpapanagpo (encounters) sa mga pumapatay ng mga maliliit na leon, kundi dahil sa pamamagitan ng sama-samang pag-atungal, pinaliliit nila ang pagkakataong mangyari ang mga pagpapanagpong iyon.3 Ang pinakadahilan kung bakit umaatungal nang sama-sama ang mga babaeng leon ay sapagkat ang atungal ng isa ay maaring mapagkamalang nag-aanyaya sa isang hindi niya kapwa-leon na makipagtalik sa kanya. Ang pinakahuling bagay na nais mangyari ng babaeng leon ay makaakit ng isang lalaki na papatay sa kanilang mga anak at maghahari na sa kanilang lupon. Ang dayong leon ay malimit na pinapatay ang kanilang mga anak upang pumayag din kalaunan ang mga babaeng leon na makipagtalik sa kanya. (ang isang babaeng leon ay hindi nakikipagtalik kung siya ay kasalukuyang nagpapalaki ng kanyang mga anak). Mas madali kasi niyang maitatatag ang kanyang lahi. Naniniwala ang mga nag-aaral ng pag-uugali ng mga babaeng leon na ang nagtutulak sa kanila na magkaroon ng maraming kasamahang babae ay upang magkaroon ng kahusayan sa paninila (hunting). Hinahamon nila ngayon ang isa ng dating pag-aaral at naniniwala silang ang unang dahilan kung bakit nakikisalamuha ang mga babaeng leon sa mga kabaro nila ay upang mapangalagaan ang kanilang mga anak, at ang pangalawang dahilan ay upang mas magkatulungan sila sa kanilang paninila. 330
Mula sa Isang Bulong Tungo sa Atungal Muntik na akong mapaiyak nang mabasa ko na ang dahilan kung bakit ang mga babaeng leon ay sama-samang umaatungal ay upang maiwasan ang kamatayan at pagkawasak ng kanilang mga anak. Sa pag-aaral, natutunan nila na ang isang grupo ng kahit na tatlo lang na babaeng leon na umaatungal na sama-sama ay sapat na upang mapigilan ang pagpatay sa mga sanggol na leon.4 Ano ang sinasabi nito sa atin? "Sa iyong sarili, wala kang proteksyon. Kasama ng isang kaibigan, maaari kang humarap sa pinakamahirap na sitwasyon. At kung may pangatlo pang kasama? Ang taling may tatlong hibla ay hindi agad-agad malalagot." (Mangangaral 4:12) Kung alam ng mga babaeng leon na hindi ligtas ang kanilang mga malilit na anak kung sila ay nakalayo sa iba, bakit tayo nagkakanya-kanya? Kapag sama-sama, maaari nating ingatan ang mga bata mula sa kamatayan at pagkawasak. Kung magkakahiwalay tayo, hindi natin ito magagawa. Kung ganito nga, bakit tayo natatakot na aminin ang ating pangangailangan sa isa't isa. Hindi natin kailangang Huwag mong paniwalaang hindi makakayang baguhin ng ilang mapag-arugang tao ang mundo. Sapagkat sa totoo lang, iyon lang ang mayroon tayo. isama pa ang maraming tao; ang kailangan lamang natin ay ang MARAGRET MEAD 331
ilang mapag-aruga at mga mahabaging tao upang baguhin ang mundo para sa karamihan. MGA ATUNGAL NA PANAL ANGIN Ang mga magkakaugnay na babaeng leon lang ang umaatungal nang walang takot. Alam nilang hindi lang tinig ang kailangan nila kundi maging ang pag-iingat ng kanilang mga kapatid na babae. Kaya bakit tayong mga anak na babaeng leon ng Diyos ay dapat na umatungal? Itinataas natin ang ating tinig upang ipahayag ang makapangyarihan Niyang paghahari at ang ating katapatan sa Kanya. Umaatungal tayo upang tawagin ang mga nawawala. Ang atungal na galing sa atin ay gagabay sa mga bata at sa mga gumagala upang ligtas silang makabalik sa kani-kanilang bahay. Pinapagpag natin ang hangin upang tingnan ang galaw ng mga pumapasok nang walang pahintulot, mga kaaway, at mga magnanakaw. Sama-sama nating itaas ang ating atungal upang mapangalagaan ang ating mga bata mula sa kamatayan at kapahamakan. Hindi natin haharapin ang kadiliman nang tahimik. Wala na akong maisip pang magandang dahilan pa kaysa sa mga nabanggit sa itaas. Kahit ngayon ako ay nagagalit dahil matagal na tayong nananahimik. Wala tayong karapatang manahimik sapagkat tayo ay inaatasang magsalita para sa mga 332
Mula sa Isang Bulong Tungo sa Atungal taong walang tinig, mga taong hindi makapagsalita para sa kanilang mga sarili. Gabi na. Kumalat na ang dilim nang di natin namamalayan habang tayo ay natutulog. Ngayong tayo ay gising na, dapat tayong manalangin na pasidhiin ng Diyos ang ating mga pagsusumikap habang pinapalawak pa natin ang Kanyang liwanag. Ang panalangin ang pinakamatinding dahilan sa ating pagtitipon. Mangangailangan tayo ng pag-iingat na mula sa langit, katalinuhan at mga pamamaraan upang makipagtunggali sa digmaang ito. Sinabi ni Hesus, "Ibigin mo ang Panginoon mong Diyos nang buong puso, nang buong kaluluwa at nang buo mong pag-iisip." (Mateo 22:37) Narito ang tatlong pamamaraan na puwede nating gamitin upang maitaas natin ang ating tinig hanggang maabot natin ang atungal - ang ating matinding pag-ibig, panalangin at katalinuhan. Habang itinatalaga natin ang tatlong bahaging ito ng ating buhay, nagsasanib sila hanggang mahalin natin ang Diyos nang may marubdob at matalinong panalangin. Nagsisimula tayo nang maliit at naniniwala tayong ito ay lalawak. Ipinangako ng Diyos na lagi Siyang nasa dalawa o tatlo na nagkakatipon sa Kanyang pangalan. Hinahawi ng panalangin ang daan patungo sa mga tugon sa pangangailangan, layunin at mga kaparaanan. Kapatid na babaeng leon, naniniwala akong 333
makakahanap ka ng dalawang babae na mananalangin kasama mo ... maging ito ay sa pamamagitan ng telepono. Sa ating pagtindig, ating tipunin, at itaas ang ating tinig. Nawa ay gawin ng Diyos na ang pangkat ng tatlo ay paramihin niya sa pangkat na tatlumpo. Gayundin, ang tatlumpong mga kapatid na babae ay sampung beses na madagdagan at maging tatlong daan. Ang tatlong daan ay maging tatlong libo, tatlumpung libo, at higit pa hanggang tayo ay maging isang hukbo kung saan ang ating panalangin ay umaangat mula sa lupa patungo sa langit tulad ng isang malakas na dagundong. Oras na upang umalingawngaw ang atungal ng Diyos. Bumangon tulad ng mga leong nagising Sa bilang na di magagapi, Kalagan ang inyong mga kadena sa lupa na parang hamog Na sa Kanyang pagtulog ay nahulog sa iyo Kayo ay marami - sila ay kakaunti. -- Percy Bysshe Shelley5 Babaeng leon, itaas mo ang iyong tinig. 334
335
Ang Pagbangon ng Babaeng Leon 336