Old Testament History III The Prophets, The Exile and The Rebuilding Years 3. Exile and the Rebuilding Years Ezra Ang proclamasyon ni Cyrus (539 BC). Si Haring Cyrus ng Persia ay nagproclama na ibinigay na sa kanya ng Diyos ang mga kaharian sa mundo. At siya ay inatasan na ipagtayo ang Diyos ng templo sa Jerusalem na nasa Judah kaya ang lahat ng mga tao ng Diyos ay nararapat bumalik na doon upang itayo ang templo ng Panginoon, ang Diyos ng Israel. Inutusan ng hari ang kanyang mga tauhan upang ilabas ang lahat ng mga gamit para sa templo at ang mga ito naman ay tinanggap ni Sheshbazzar, ang prinsipe ng Judah. Ang pagbabalik ng mga bihag. Ang mga nabihag ay bumalik sa Judah sa pangunguna ni Zerubabbel, Jeshua, Nehemiah, Seraiah, Reelaiah, Mordecai, Bilshan, Mispar, Bigvai, Rehum at Baanah. Ang kabuuan ay 42,360 bukod sa mga alipin at mga mang-aawit. Ang mga pinuno ng bawat sambahayan ay nagbigay ng kani-kanilang handog sa templo. Ang pagtatayong muli ng altar at templo. Makalipas ang pitong buwan ang mga Israelita ay nagtipon at sila ay nagtayo ng altar sa pangunguna ni Jeshua at Zerubbabel. At sa ikalawang taon nila sa Jerusalem, nanguna muli sina Jeshua at Zerubbabel upang itayo naman ang templo. Lahat sila ay nagsigawan sa galak nang makitang nakalatag na ang pundasyon para dito. Hinadlangan ang muling pagtatayo ng templo. Nabalitaan ng mga kaaway ng mga taga-Judah at taga-Benjamin na nakauwi na ang mga ito buhat sa pagkakabihag at sila ay nagtatayo ng templo para sa Panginoon. Kaya nag-volunteer silang tumulong sa pagtatayo ng templo subalit tumanggi sina Zerubbabel at Jeshua. Dahil dito, sinikap ng mga nanggugulo na masiraan ng loob ang mga taga-Judah at sinuhulan pa nila ang counselors upang matigil ang pagtatayo ng templo sa panahon ng paghahari ni Haring Cyrus at Haring Darius ng Persia. Sumulat si Rehum kay Artaxerxes at sinabing ang Jerusalem ay isang mapaghimagsik at makasalanang siyudad. Kaya ipinatigil ni Artaxerxes ang pagtatayo ng templo. Muling Sinimulan Ang Pagtatayo. Katulong sina Propeta Haggai at Zechariah, ipinagpatuloy nila Zerubbabel at Jeshua ang pagtatayo ng templo. Tinanong sila ni Gobernador Tattenai at ibang kasamahan nito, kung sino ang nagpahintulot sa kanila na ituloy ang pagtatayo. Sumulat si Tattenai kay Haring Darius nang malaman nilang si Cyrus ang may pahintulot nito. Nang maipasaliksik ni Darius ang decree ni Cyrus, sinabi niya sa gobernador na huwag pakikialaman ang mga taga Judah sa kanilang pagtatayo ng templo, sa halip, dapat ibigay sa kanila ang lahat ng pangangailangan sa kanilang paghahandog. Natapos ang paggagawa ng templo (516 BC). Ang mga Israelita ay nag-celebrate ng Passover sapagkat ibinaling sa kanila ng Panginoon ang puso ng hari ng Assyria upang matulungan sila sa Philippine Biblical Worldview Foundation, Inc. 1
pagtatayo ng templo ng Diyos, ang Diyos ng Israel. Pinadala si Ezra sa Jerusalem upang magturo. Si Ezra ay isang escriba na may malawak na kaalaman sa Kautusan na ibinigay ng Panginoon kay Moses. Itinalaga ni Ezra ang kanyang sarili upang pag-aralan, isagawa at ituro sa Israel ang mga tuntunin ng Kautusan. Ang kamay ng Panginoon ay nasa kanya sapagkat ipinagkaloob ng Haring Artaxerxes ang lahat ng kanyang hilingin. Pinahintulutan ng hari ang sinumang nagnanais ay malayang makakasama kay Ezra sa kanyang pagbabalik sa Judah. Inutusan din ng hari si Ezra na magtalaga ng mga hukom at mga tagapagpasya para sa mga taong hindi sumusunod sa mga batas ng Diyos. At dapat din niyang ituro ang mga batas na ito sa mga may walang alam patungkol dito. Nagpuri si Ezra sapagkat siya ay kinalugdan ng Panginoon. Tinipon ni Ezra ang mga pinuno ng bawat pamilya at nagbigay siya sa mga Levites ng mga handog para sa templo. Sinabi ni Ezra sa mga Israelita na dapat nilang hiwalayan ang kanilang asawa na nagmula sa ibang lahi. Nehemiah Ulat mula sa Jerusalem (445 BC). Ang kapatid ni Nehemiah na si Hanani ay nagpunta sa kanya nang naroon pa siya sa Susa. Ibinalita ni Hanani na ang mga Judio na nakatakas at nakaligtas sa pagkaalipin ay nalalagay sa peligro at kahihiyan sapagkat ang pader ng Jerusalem ay nananatiling nakabagsak at ang gate nito ay nasunog. Si Nehemiah, na cupbearer ni Haring Artaxerses, ay humiling sa Panginoon na bigyan siya ng tagumpay sa kanyang pakikipag-usap sa hari at kahabagan siya nito. Nagpunta si Nehemias sa Jerusalem. Habang ibinibigay ni Nehemiah ang inumin ng hari, ikinuwento niya ang kalagayan ng kanyang mga kababayan at humingi siya ng pahintulot na maka-uwi upang tumulong sa pagtatayong muli ng pader sa Jerusalem. Pumayag ang hari matapos niyang sabihin kung gaano katagal siyang mawawala. Binigyan din siya ng hari ng sulat upang makaraan sa mga lugar patungong Judah at bigyan siya ng mga kahoy na kakailanganin niya. Binisita ni Nehemiah ang pader. Hindi naging kasiya-siya kina Sanballat, na Horonite, at Tobiah, na Ammonite, nang malaman nilang mayroong isang nagmamalasakit sa kapakanan ng mga Israelita. Nilibot ni Nehemiah ang lugar. Pagkatapos, sinabi niya sa kanyang mga kasama na magtulong-tulong sila sa pagtatayo ng pader ng Jerusalem upang hindi na sila kutyain sapagkat ang kamay ng Diyos ay nasa kanya kaya ang tugon nila ay "Magsimula na tayo sa paggawa." Ang mga saserdote ay nagsimulang itayo ang Sheep Gate, ang mga Tekoites ay nagkumpuni, si Jedaiah ay nagkumpuni sa kabilang bahagi at si Meremoth sa ibang bahagi. Nang malaman ni Sanballat na itinatayo muli ang pader, siya ay nagalit at kinutya na naman ang mga Judio. Plinano niyang salakayin ang Jerusalem. Isinaayos ni Nehemiah ang lahat ng tao sa kanilang pagtratrabaho nang sa ganoon, may nagtratrabaho sa araw at may nagbabantay sa gabi. Philippine Biblical Worldview Foundation, Inc. 2
Ang mga tao ay naghumiyaw kay Nehemiah sapagkat marami sa kanila ang kinakailangang magsanla ng kanilang ari-arian o mangutang upang makabayad ng buwis sa hari o kaya nama'y magpaalipin ang kanilang mga anak dahil sa mataas na interes. Kaya pinagsabihan ni Nehemiah ang mga nobles at mga opisyal na ibalik nila sa kapwa Judio ang kanilang mga ari-arian at ang mga interes na kinukuha nila. Nang ma-appoint si Nehemiah bilang gobernador ng Judah, siya at ang kanyang mga kasamahan ay hindi kumain kailanman na gamit ang allowance nila bilang gobernador. Ang mga naunang gobernador sa kanila ay nagpataw ng mabigat na pasanin sa mga tao. Subalit hindi niya ito ginawa dahil sa kanyang takot sa Diyos. Limang beses ipinatawag ni Sanballat at Geshem, na Arab, si Nehemiah. Subalit tumanggi siya sa lahat ng pagkakataon sapagkat alam niyang may masamang balak ang mga ito sa kanya. Nang matapos ang mga pader, ang lahat ng mga nasyon sa paligid nila ay natakot sapagkat sa tingin nila, ito ay naisagawa ng mga Judio dahil sa tulong ng Diyos. Itinalaga ni Nehemiah sina Hanani at Hananiah, ang gobernador ng palasyo, bilang taga- pamahala sa Jerusalem. Ipinalista niya ang lahat ng mga nobles, mga opisyal at mga tao ayon sa kanilang angkan. Ito ay umabot ng 42,360 bukod sa kanilang mga alipin at mang-aawit. Lahat ay nagtipon at tinawag nila si Ezra upang basahin ang aklat ng Batas na iniutos ng Panginoon sa kanila. Pagkatapos ay sinabi ni Ezra sa kanila na ang araw na iyon ay banal kaya hindi sila dapat tumangis o malungkot. Ipinagdiwang din nila ang Feast of Booths. Nagtipon muli ang congregasyon at ihiniwalay nila ang kanilang mga sarili sa mga dayuhang kasama nila. Binasa nila ang aklat ng mga batas, ikinumpisal ang kanilang mga kasalanan at sumamba sila sa Panginoon. Sila ay gumawa ng kasulatan ng kasunduan sa Panginoon na sila ay lalakad ayon sa Kanyang mga kautusan. Ang mga leaders ay nanirahan sa Jerusalem at sila ay nagpalabunutan kung sino pa ang maninirahan dito. Ang iba ay nanirahan sa iba't ibang bayan ng Judah. Lahat ng mga Levites at leaders ay nagtipon upang i-dedicate ang pader na itinayo nila. Sila ay nagsaya at nagpuri. Nagtalaga din ng mga tao para sa kanilang mga storerooms. Nasa Aklat ng Kautusan ni Moses na walang Moabite o Ammonite ang maaaring pumasok sa congregasyon ng Diyos sapagkat hindi nila binigyan ang Israel ng tinapay at tubig. Nang marinig ito ng mga tao, humiwalay sila sa mga dayuhan. Si Tobiah, na ipinaghanda ni Eliashib ng malaking kuwarto, ay pinalayas ni Nehemiah sa temple. Hinarap din ni Nehemiah ang mga lumalabag sa araw ng Sabbath sapagkat sila ay nagtratrabaho sa ubasan sa araw na ito. Ganoon din ang kanyang ginawa sa mga nagsipag-asawa ng mga dayuhang babae. Philippine Biblical Worldview Foundation, Inc. 3
Esther Si Haring Ahasuerus ng Persia ay naghahari sa 127 probinsya mula sa kanyang kaharian sa Susa. Nagbigay siya ng piyesta para sa kanyang mga opisyal at mga tagapaglingkod. Ang mga matataas na opisyal at mga gobernador ng mga probinsya ay naroon. Ang kanyang reyna na si Queen Vashti ay nagbigay din ng piyesta sa palasyo para sa mga kababaihan. Makalipas ang ilang araw, ipinatawag ng hari ang reyna, upang ipakita sa mga bisita ang kanyang kagandahan, subalit ito ay tumanggi. Ikinagalit ito ng hari kaya pinayuhan siya ng pitong prinsipe ng Persia at Media na hindi dapat palagpasin ng hari ang ganoong asal. Nirecomenda ni Memucan, ang isa sa mga prinsipe, na huwag nang palalapitin ang reyna sa hari at ibigay na ang puwesto ng reyna sa iba. Inalagaan at inangkin na parang anak ni Mordecai si Esther mula nang maulila ito sa mga magulang. Nang magpatipon ng mga babae ang hari mula sa iba't ibang probinsya, si Esther ay nakasama dito. Sinabihan siya ni Mordecai na huwag ibubunyag ang kanyang lahi. Nang makita ng hari si Esther, inibig siya ng hari higit sa sinumang babae at nakuha niya ang pabor ng hari. Dahil dito, pinutungan siya ng hari ng corona bilang reyna kapalit ni Vashti. Nagbigay ng piyesta ang hari para kay Esther. Minsan, nakaupo si Mordecai sa gate ng hari, narinig niya ang dalawang eunuch ng hari na nagplaplanong saktan ang hari. Ipinaalam niya ito kay Esther upang makarating sa hari. Ang dalawang eunuch ay binitay. Pagkatapos ng pangyayaring ito, si Haman ay prinomote ni Hari Ahasuerus. Ang lahat ng tao ay nagbibigay galang sa kanya maliban kay Mordecai. Ito ang nagbunsod ng galit ni Haman kaya sinabi niya sa hari na ang mga Judio ay hindi sumusunod sa batas ng hari kaya hayaan siyang lipulin ang mga ito. Ibinigay ng hari ang kanyang singsing kay Haman upang selyohan ang batas. Nang malaman ni Mordecai ang tungkol sa batas, siya ay nagsuot ng sako. Ang mga Judio ay nag-ayuno at tumangis. Nang malaman ni Esther ang kadahilanan, pinasabi niya kay Mordecai ang ganito, "Tipunin ang mga Judio at mag-ayuno sila para sa akin. Pupunta ako sa hari kahit bawal sa kanilang batas. Kung ako ay mamamatay, ako ay mamamatay." Lumapit nga si Esther sa hari at siya ay pinakitaan ng pabor. Hiniling ni Esther ang presensya ng hari at ni Haman sa piyesta na idadaos niya. Sumang-ayon sila. Si Haman naman ay nagpagawa ng bitayan para kay Mordecai ayon sa payo ng kanyang asawa at mga kaibigan. Kinagabihan, hindi makatulog ang hari. Ipinabasa niya ang chronicles at doon nakita ang ginawang pagbababala ni Mordecai dahil sa masamang plano laban sa hari. Nalaman niyang walang parangal na ibinigay dito. Pinatawag ng hari si Haman na papasok sa palasyo upang kausapin siya patungkol kay Mordecai. Tinanong ng hari si Haman kung ano ang dapat gawin ng hari sa isang tao na nais niyang parangalan. Inisa-isa ni Haman ang mga dapat gawin at ibigay sa taong pararangalan. Inutos ng hari kay Haman na gawin lahat ng kanyang mungkahi para kay Mordecai. Philippine Biblical Worldview Foundation, Inc. 4
Sa piyesta, tinanong ni Haring Ahasuerus kung ano ang kahilingan ni Esther. Sinabi ni Esther sa hari ang planong paglipol ni Haman sa mga Judio. Isinumbong din ng isang eunuch ang patungkol sa bitayan na ipinagawa ni Haman sa kanyang bahay na gagamitin para kay Mordecai. Dahil dito, iniutos ng hari na bitayin si Haman sa bitayan na kanyang pinagawa. Ang edict ng hari ay hindi maaaring mapawalang-saysay kaya inutos ng hari na gumawa sila ng sulat patungkol sa mga Judio na maaari nilang ipagtanggol ang kanilang mga sarili at selyohan ito ng kanyang singsing. Sa araw na isinagawa na ang edict ng hari, tinalo ng mga Judio ang lahat ng kanilang mga kaaway. Sila ay nagtagumpay at itinatag niya ang Piyesta ng Purim. Si Mordecai ay na-promote bilang pangalawa kay Haring Ahasuerus. References: Gotquestions.org - Bible Briefs - Chart of Israel's and Judah's Kings and Prophets - Chronology of Israel's Kings and Prophets - Bible Timeline - Old Testament History An Introduction to the Old Testament Prophets The Reformation Study Bible Magandang Balita Biblia © 2020 Revised Conrad Jun Tolosa All rights reserved. No part of this material may be reproduced, stored in a retrieval system, or transmitted in any form or by any means except for brief quotations for the purpose of review or comments, without the prior permission of the publisher, Philippine Biblical Worldview Foundation, Inc. Philippine Biblical Worldview Foundation, Inc. 5