Editorial Board Subject Matter Specialists: Engr. Jarrel S. Oting Engr. Niño D. Bengosta Editors: Milagros B. Gonzalez, Ph.D. Jett Molech G. Subaba Editorial Assistant and Layout Artist : Mark Dheniel A. Gutierrez Published and Copyright 2021 by the Philippine Center for Postharvest Development and Mechanization (PHilMech) All rights reserved . No part of this publication may be reproduced, translated or distributed in any form or by any means without prior written permission from PHilMech, CLSU Compound, Science City of Muñoz, Nueva Ecija, Philippines. ISBN: 978-971-9947-24-0 Cover Design by: Jett Molech G. Subaba
Operasyon at Maintenance Manwal 10 Rice Reaper Department of Agriculture PHILIPPINE CENTER FOR POSTHARVEST DEVELOPMENT AND MECHANIZATION CLSU Compound, Science City of Muñoz, Nueva Ecija, 2020
Talaan ng mga Nilalaman 1 Rice Reaper 2 Mga Bahagi ng Rice Reaper 7 Para sa Kaligtasan ng Operators 8 Mga Dapat Isaalang-alang Bago Gamitin ang Rice Reaper 10 Mga Konsiderasyon Bago Mag-ani Gamit ang Rice Reaper 11 Mga Konsiderasyon sa Wastong Paggamit at Pagpapalit ng Gulong ng Rice Reaper 12 Mga Hakbang sa Wastong Pagpapaandar ng Rice Reaper 13 Mga Hakbang sa Wastong Pagpapatakbo ng Rice Reaper sa Kalsada 15 Mga Hakbang sa Wastong Paggamit ng Rice Reaper sa Paggagapas ng Palay 17 Mga Hakbang sa Wastong Pagliliko ng Rice Reaper 19 Mga Hakbang sa Wastong Pag-aatras ng Rice Reaper 20 Mga Hakbang sa Pagpapahinto ng Rice Reaper 22 Mga Dapat Isaalang-alang Pagkatapos Gamitin ang Rice Reaper 23 Troubleshooting 25 Listahan ng Suppliers 25 Reference Talaan ng mga Nilalaman v
Paunang Salita Alinsunod sa probisyon ng Rice Tariffication Law o RA 11203 maglalaan ng Php10B ang gobyerno mula sa taripa ng exported rice para sa Rice Competitiveness Enhancement Fund. Ang PHilMech ay tatanggap ng limang bilyong piso kada taon sa loob ng anim na taon upang bumili ng mga makinaryang pambukid na ipamimigay ng libre sa mga samahan ng mga magsasaka o Farmers' Cooperatives and Associations (FCAs) mula sa 57 rice- producing provinces sa ating bansa. Gayundin naman, maglalaan ng Php100M ang batas upang makapabigay ng libreng extension services ang PHilMech sa mga kwalifikadong FCA. Gagamitin ang pondo upang turuan, linangin ang kaalaman at tulungang gawing negosyo ang pagseserbisyo gamit ang makinarya. Sa aspeto ng suportang pang-komunikasyon o ang pagtuturo sa mga magsasaka ng mga kaalaman ukol sa mga makabagong makinaryang pambukid, bumubuo ang aming communication group ng mga Information, Education and Communication (IEC) materials para sa mga FCA. Ang mga IEC na ito ay magagamit ng mga magsasaka sa pagpapalawak ng kanilang mga kaalaman sa tamang paraan ng pagsasaka gamit ang mga makinarya upang tumaas ang kanilang ani at kita. Isa na rito ang produksyon ng serye ng operation at maintenance manuals ng mga makinaryang pansaka. Ito ay naglalaman ng mga impormasyon ukol sa mga hakbang sa pre-operation, operation, post-operation, pagmementina at troubleshooting makinarya. Ito ay magsisilbing sandigan ng mga farm machinery operators sa mga kabukiran upang maalagaan at magamit ng husto ang mga libreng makinaryang kanilang natanggap. Baldwin G. Jallorina, Ph.D. Director IV, PHilMech Paunang Salita vii
Rice Reaper Ang Rice Reaper ay isang uri ng makinaryang pambukid na ginagamit ng mga magsasakang may maliliit na sakahan sa pag-aani ng palay. Ito ay self- propelled o may sariling makina na nagpapagalaw at nagpapagana. Ginagapas nito ang mga nakatayong palay at binabagsak sa kanang bahagi, na sinusundan ng magsasaka upang ipunin at giikin. 1
Mga Bahagi ng Rice Reaper a. Handle Bar Ito ay ginagamit upang madaling mai-maniobra ang makinarya habang naggagapas. b. Main Clutch Lever Ito ang kumokontrol sa kabuuang paggalaw o paggana ng mga bahagi ng makinarya. Kadalasan ay nasa kanang bahagi ito ng hawakan ng rice reaper. c. Throttle Lever Ito ay ginagamit upang makontrol ang nais na lakas ng andar ng makinarya na kinakailangan sa pag-aani. d. Clutch Lever for Reaping Use Ito ang kumokontrol upang mapagana ng cutting blade o reaping component ng makinang panggapas. e. Gearshift lever Ito ang kumokontrol sa pag-abante o pag-atras ng makinarya. 2
f. Engine Ito ang pinagmumulan ng pwersa upang umandar ang makinarya. g. Muffler Bahagi ng makina na naglalabas ng combusted fuel o usok. h. Air Cleaner Bahagi ng makina na naglilinis ng hangin na kailangan sa engine fuel combustion. i. Fuel Tank Bahagi ng makinarya na nagsisilbing lalagyan ng gasolina. j. Transmission System Ito ang bahagi ng makina na nagpapagalaw ng rotary tiller o cage wheel sa pamamagitan ng pagta-transmit ng puwersa mula sa engine. 3
k. Recoil Starter at Handle Ito ang nagpapa-andar sa makina sa pamamagitan ng paghila. m. Engine Switch Ginagamit ito sa pagpapaandar at pagpapahinto ng makinarya. n. Mga Gulong at Cage Wheel Ito ang nagdadala ng kabuuang bigat ng makinarya upang mapadali ang paglilipat nito. o. Carrying deck Dito naiipon ang mga nagapas na palay na itinutulak ng star wheel upang maayos na mailaglag ang mga ito. 4
p. Chain Conveyor Ito ang nagdadala ng mga nagapas na palay upang maipon at matumba sa kanang bahagi ng makinarya. q. Crop Divider Ito ang naghahati o nagpapahiwahay sa mga nakatayong palay upang mas madaling magapas. r. Side Marker Ito ang nagsisilbing guide ng operator upang maging tuwid ang paggagapas. s. Star Wheel Ito ang humahawak at naggagabay sa mga nagapas na palay upang mapunta sa kanang bahagi ng reaper. t. Cutting Blade Ito ang pumuputol sa tangkay ng palay. 5
w. Chain Chasing Bahagi ng makinang panggapas na nagsisilbing takip ng transmission system. x. Gear Tensioner Ito ang nag-aadjust ng chain conveyor o kadena sa tamang higpit o luwag na kailangan. 6
Para sa Kaligtasan ng Operators Tiyakin na basahin at sundin ang mga direksyon para sa kaligtasan at maiwasan ang aksidente at pagkasira ng floating tiller. TUNGKOL SA OPERATOR Alamin ang nilalaman ng manwal ng floating tiller bago simulan ang trabaho. Kung hindi ikaw ang operator ngunit ang may-ari, maaaring paalalahanan ang operator na gamitin ang floating tiller ng may pag-iingat upang maiwasan ang anumang mga aksidente at pagkasira ng mga ito. Huwag ipagamit ang floating tiller sa mga taong hindi lubos na nauunawaan ang tamang paggamit ng makinarya tulad ng mga bata o wala pa sa wastong edad. Sa pagpapatakbo ng makinarya, siguraduhing ang operator ay: Walang sakit - Hindi kulang sa tulog - Hindi Naka-droga - Hindi Buntis - Hindi Lasing Ang operator at helper ay dapat magsuot ng maayos at angkop na kasuotang pambukid: magsuot ng bota; - iwasang magsuot ng damit na may mahahabang manggas upang maiwasang makain ng mga umiikot na parte ng makirnaya at maging sanhi ng malubhang aksidente; - at iwasang magdala ng tuwalya o mga mahahabang tela. 7
Mga Dapat Isaalang-alang Bago Gamitin ang Rice Reaper 1 Lebel ng Langis Buksan ang lalagyan nito at tiyakin na sapat ang dami ng langis ng makina, nasusukat ito gamit ang deep stick, kailangan ay hindi lalampas o magkukulang sa marker guide nito. 2 Air Cleaner Suriin at linisin ang air cleaner at tingnan kung may sapat na langis at palitan kung kinakailangan. 3 Gasolina Tiyakin na sapat ang dami ng gasolina. Maari itong ma-check sa pamamagitan ng pagtingin sa fuel gauge o kaya naman ay pagsilip mismo ng tangke ng rice reaper. 4 Transmission Oil Tiyakin na sapat ang dami ng transmission oil, sukatin ito gamit ang deep stick. 5 Mga Gulong at Cage Wheel Tiyakin na nasa maayos na kundisyon ang mga cage wheel o pneumatic tire ng rice reaper. Hawakan ang mga ito at suriin kung may mga parteng sira. 8
6 Reaping Cutter Siguraduhing nasa maayos na kundisyon ang reaping cutter nito, hasain ito kung kinakailangan. 7 Makina Suriin ang makina kung maayos na umaandar o walang abnormal na tunog. 8 Mga Turnilyo Suriin kung may mga lumuwag na turnilyo, higpitan ito kung kinakailangan. 9 Grasa Lagyan ng grasa at langis ang mga joint sliding nito gamit ang grease gun upang maging maayos ang andar at maiwasan ang pagka- kalawang. 10 Mga Control Lever Suriin kung nasa maayos na kondisyon ang mga lever nito. 9
Mga Konsiderasyon Bago Mag-ani Gamit ang Rice Reaper Bago magsimula sa pag-aani ay may sistemang angkop na direksyon sa paghahanda ng lupang aanihin. Patuyuin ang palayan ng 7-10 na araw bago ang nakatakdang araw ng paggapas. Suriin ang pinitak na paggagapasan, tanggalin ang mga bagay na maaring sagabal sa operasyon at makakasira ng makina. Mano-manong gapasin gamit ang lingkaw ang mga nasa "entry point" o papasukan ng reaper at mga sulok na hindi kayang gapasen ng rice reaper. Mayroong angkop na sistema sa tamang paggagapas gamit ang rice reaper. Sundan ang larawan sa ibaba: 10
Mga Konsiderasyon sa Wastong Paggamit at Pagpapalit ng Gulong ng Rice Reaper Maaaring gamitin ang pneumatic tire sa pagtratravel papuntang bukid at kung ang lupang gagapasin ay tuyo o walang tubig. Samantala maaari namang gamitin ang cage wheel kung ang lupang gagapasin ay maputik o basa. Para sa pagkakabit at pagpapalit ng gulong sundan lamang ang mga sumusunod na hakbang: Step 1 Tanggalin ang pin o turnilyo sa mga gulong nito. Step 2 I-angat ang reaper upang tumaas ang gulong ng makinarya. Step 3 Hilahin ang gulong upang humiwalay sa makinarya. Maaaring gawing stand ang pneumatic tire upang mas madaling maipasok o mailagay ang cage wheel. Step 4 Kapag maayos na nailagay ang gulong bilang stand ay itapat at ipasok sa butas ang cage wheel. Step 5 I-lock ito gamit ang turniyo o pin ng makinarya. 11
Mga Hakbang sa Wastong Pagpapaandar ng Rice Reaper Step 1 Main Clutch/Reaping Lever Bago magsimula sa operasyon ilagay sa OFF ang main clutch lever at reaping clutch lever ng makinarya... Step 2 Change Lever Ilagay sa NEUTRAL ang change lever upang makaiwas sa biglaang paggalaw ng makinarya kapag papaandarin... Step 3 Engine Switch Ilagay ang shift engine switch sa ON position... Step 4 Fuel cock lever Ilagay sa OPEN ang fuel cock lever upang may dumaloy na gasolina. 12
Step 5 Throttle Lever Ilagay sa START ang throttle lever... Step 6 Choke Lever I-CLOSE ang choke lever kung ang makina ay malamig o ilagay sa OPEN/ HAFT OPEN para sa warm-up engine... Step 7 Recoil Starter Hilahin ang recoil starter handle hanggang sa umandar ang makina... Step 8 Choke Lever Dahan-dahan na ibalik sa OPEN ang choke lever habang inoobserbahan ang andar ng makina. Paalala: Siguraduhing nasa patag na lugar ang makinarya bago ito paandarin at painitin muna ng 3-5 minuto bago magsimula sa operasyon. 13
Mga Hakbang sa Wastong Pagpapatakbo ng Rice Reaper sa Kalsada Step 1 Kabigin pakanan ang change lever upang mapunta sa FORWARD position. Step 2 Ilagay ang main clutch lever sa ON position at kontrolin ito nang naaayon sa operasyon. Paalala: Pabayaan ang reaping clutch lever na nakalagay sa off habang minamaneho ang makinarya papunta sa bukid. 14
Mga Hakbang sa Wastong Paggamit ng Rice Reaper sa Paggagapas ng Palay Step 1 Tamang Taas ng Reaper I-set ang tamang taas ng reaper depende sa pangangailangan at taas ng palay... Step 2 Change Lever Kapag napaandar na ang makina, kabigin ito pakanan upang mailagay ang change lever sa FORWARD position... Step 3 Throttle Lever Ilagay ang throttle lever sa start o high speed... Step 4 Starter I-set ang reaping clutch lever sa ON position upang umikot ang cutting blade na maggagapas sa mga palay. 15
I-set ang main clutch lever sa ON position Step 5 at dahan dahang simulan ang operasyon Paalala: Sa pagsisimula sa operasyon iwasang ilagay agad sa high speed revolution ang makinarya habang naggagapas kontrolin lamang ito ng naayon sa operasyon upang maiwasan ang anumang aksidente. 16
Mga Hakbang sa Wastong Pagliliko ng Rice Reaper Sa pagliliko ng rice reaper habbang naggagapas ng palay ay maaring sundan ang mga sumusunod na hakbang Step 1 Iliko ang harapang bahagi ng reaper sa 90 degrees... Step 2 I-OFF ang main clutch lever upang maiwasan ang di inaasahang paggalaw ng makinarya... Step 3 Kabigin pakaliwa upang mailagay sa reverse ang change lever... Step 4 Dahan-dahang i-ON ang main clutch lever. 17
Step 5 Habang umaatras ang reaper ikabig o itapat ang handle bar sa gagapasin upang magapas lahat ng palay sa palikong direksyon... Step 6 Matapos maitapat ang reaper sa gagapasing palay, i-OFF muli ang main clutch lever... Step 7 Ikabig pakanan upang mailagay sa FORWARD ang change lever... Step 8 I-ON ang mainshift lever at kontrolin ang makinarya ng naaayon sa operasyon. 18
Mga Hakbang sa Wastong Pag-aatras ng Rice Reaper Step 1 I-OFF ang main shift lever. Step 2 Ilagay sa reverse ang change lever. Step 3 I-ON ang main shift lever at kontrolin ito nang naaayon sa operasyon. 19
Mga Hakbang sa Wastong Pagpapahinto ng Rice Reaper Sa wastong pagpapahinto ng rice reaper ay maaaring sundan ang mga sumusunod na hakbang: Step 1 Ilagay ang throttle lever sa LOW position... Step 2 Ilagay ang main clutch lever sa OFF position... Step 3 Ilagay ang reaping clutch lever sa OFF... Step 4 Ibalik sa NEUTRAL ang change lever. 20
Step 5 ilagay ang engine switch sa OFF position... Step 6 ilagay ang fuel cock lever sa CLOSE position... Step 7 Dahan-dahang hilahin ang recoil starter ng engine hanggang sa maramdaman na mahirap itong hilain. Paalala: Ugaliing mag-ingat sa mga hakbang patalikod upang maiwasan ang anumang aksidente. 21
Mga Dapat Isaalang-alang Pagkatapos Gamitin ang Rice Reaper Matapos gamitin ang rice reaper ay maaring sundan ang mga sumusunod: 1 Linisin at alisin ang mga putik na dumikit sa makinarya gamit ang pressure washer o water hose. 2 Suriin kung may tagas o nasirang mga bahagi. 3 Suriin at linisin ang air cleaner. 4 Palitan ang gear oil kada apat na buwan o pagkatapos ng anihan upang hindi madaling masira ang makinarya. 5 Lagyan ng langis at grasa ang mga parteng gumagalaw o madaling kapitan ng kalawang gamit ang grease gun. 6 Igarahe ang makinarya sa lugar na may bubong o silong upang maiwasan ang anumang pagkasira. 7 Siguraduhing isarado ang fuel cock lever ng makinarya pagkatapos gamitin. 8 Tanggalin ang gasolina ng makina kung matagal itong hindi gagamitin. Paalala: Mainam na paandarin ng dalawang beses sa isang buwan ang rice reaper kahit hindi ginagamit upang masigurong nasa maayos na kondisyon ang makinarya. 22
Troubleshooting Mga karaniwang problema at solusyon sa paggamit ng rice reaper. Maaring sundan ang mga sumusunod upang malaman ang mga dahilan ng pagkasira at mga aksyon na kailang gawin. 1. Hindi mapaandar ang makina Sanhi Nasa OFF position ang ignition switch ng makina. Aksyon Ilagay sa "ON" position ang ignition switch. Ang electrical wire at spark plug ay wala na sa maayos na kondisyon. Kumpunihin kung may nabalatan na wire at depektong sparkplug o kaya ay palitan kung kinakailangan. Kulang ang gasolina. Maglagay ng sapat na gasolina kung kailangan. Nakasara ang fuel cock lever. Ilagay sa "open" position ang fuel cock lever kung nakasara ito. Natuyo ang carburator. I-switch sa "ON" ang choke lever at dahan-dahang ibalik kung umandar. 2. Kaunti ang nagagapas Sanhi Aksyon Ang cutting blade ay hindi na matalim at hindi kumpleto. Hasain ng may pag-iingat o palitan kung kinakailangan. 23
3. Hindi magandang andar ng makina Sanhi May halong tubig ang gasolina. Aksyon Alisin ang gasolina at panandaliang patuyuin bago lagyan ng bagong gasolina na walang halong tubig. Nasa "ON" ang choke lever. Ibalik sa "OFF" position ang choke lever. Barado ang carburator. Linisin o palitan ang depektong bahagi kung kinakailangan. Barado ang air cleaner. Linisin o magpalit ng filter kung kailangan. 3. Hind gumagana ang panggapas na bahagi Sanhi Aksyon May nakabarang bagay sa panggapas na bahagi. Tanggalin ang nakabara at ikumpuni kung may natanggal o nasirang bahagi. Nasira ang safety pin ng cutting blade o reaping cutter. Tanggalin at palitan ang safety pin kung nasira o naputol ito. Paalala: Ang mga makinaryang ginamit sa larawan ay hindi nangangahulugang pag-indorso ng PHilMech. 24
Listahan ng mga Suppliers SUPER TRADE MACHINERY GLOBAL, INC. Address: 937 EDSA, Philam Homes, Quezon City Contanct No: Luzon: 0933-829-0029 / 0917-851-3558 Visayas: 0998-238-3879 / 0977-052-0538 Mindanao: 0933-829-0045 / 0933-828-6742 TARLAC ROBERT G MOTORS Address: #228 F. Tanedo St. San Nicolas Contact No:0920-965-0806 Email: Landline: 045-9821-452 Reference TARO Rice Reaper, Walk Behind, Gasoline Engine Driven 25
NOTES 26