Vibriosis (Non-Cholera) Ano ang vibriosis? Ang Vibriosis ay isang potensyal na malubhang sakit na dulot ng isang grupo ng bakterya na tinatawag na Vibrio. Ang impeksyon sa bakterya na Vibrio ay maaaring magdulot ng dalawang uri ng sakit: vibriosis at cholera. Bagama't maraming uri ng Vibrio ang umiiral, karamihan sa mga kaso ng vibriosis (non-cholera) ay sanhi ng Vibrio vulnificus o Vibrio parahaemolyticus. Sino ang nagkakaroon ng vibriosis? Maaaring mahawaan ng Vibrio ang sinuman, ngunit mas karaniwan ito sa mga indibidwal na may mahinang immune system. Ang mga taong may mga kondisyon na pumipinsala sa atay (hal., hepatitis, sakit sa atay, labis na paggamit ng alak, paggamit ng droga) ay mas malamang na makaranas ng matinding karamdaman. Saan matatagpuan ang Vibrio? Ang bakterya ay natural na matatagpuan sa maalat na tubig (halimbawa, medyo maalat) na tubig, kabilang ang mga baybaying dagat ng Estados Unidos at Kanada. Ang bakterya ay umunlad sa mainit-init na tubig at sa gayon ay nagdudulot ng mas maraming impeksyon sa mga buwan ng tag-init. Paano kumakalat ang Vibrio na bakterya? Ang vibriosis ay hindi maipapasa mula sa isang tao patungo sa isa pa. Karamihan sa mga tao ay nahawahan sa pamamagitan ng pagkain ng hilaw o kulang sa luto na seafood, lalo na ang mga shellfish (kabilang ang mga talaba, tahong, at tulya). Ang impeksyon ay maaari ding mangyari kapag ang Vibrio na bakterya ay pumasok sa katawan sa pamamagitan ng pagkasira ng balat habang ang isang tao ay nasa asin o maalat na tubig o habang hinahawakan ang hilaw na isda o shellfish na nahuli mula sa mga tubig na ito. Ang ilang uri ng Vibrio ay maaari ding maging sanhi ng impeksyon sa tainga kapag ang asin o maalat na tubig ay pumapasok sa tainga ng isang tao. Ano ang mga sintomas ng vibriosis? Maaaring magdulot ng tatlong uri ng impeksiyon ang bakterya na Vibrio: gastrointestinal, sugat, at dugo. Kasama sa mga sintomas ng gastrointestinal vibriosis ang matubig na pagtatae, pananakit ng tiyan, pagduduwal, pagsusuka, at/o lagnat. Ang mga sintomas ng impeksyon sa sugat ay mga sugat na nagiging masakit, namumula, at namamaga. Sa mga taong may mahinang immune system, ang bakterya ay maaaring pumasok sa dugo at magdulot ng malubhang sakit na nagbabanta sa buhay na may lagnat at panginginig, pagbaba ng presyon ng dugo, o mga paltos na sugat sa balat. Ipinakita sa mga pag-aaral na ang mga taong may sakit sa atay o bato, mga karamdaman sa dugo, o diyabetis ay 80 beses na mas malamang na magkaroon ng mga impeksyon sa dugo na V. vulnificus kumpara sa mga malulusog na tao. Ang ilang mga uri ng Vibrio, tulad ng V. vulnificus, ay maaaring magdulot ng partikular na malala at maging nakamamatay na mga impeksiyon. Maraming mga taong may impeksyon sa V. vulnificus ang nangangailangan ng masinsinang pangangalaga o pagputol ng paa, at humigit-kumulang isang-kapat ng mga taong may ganitong impeksyon ang namamatay.
Gaano kabilis lalabas ang mga sintomas pagkatapos ng pagkakalantad? Ang oras sa pagitan ng pagkakalantad at pagsisimula ng mga sintomas ay nag-iiba ayon sa uri ng impeksyon (hal., gastrointestinal, sugat, dugo) at ang Vibrio na uri. Ang mga sintomas ng impeksyon sa gastrointestinal sa karamihan ng mga uri ng Vibrio ay maaaring lumitaw kahit saan mula sa 4-96 na oras pagkatapos kumain ng hilaw o kulang sa luto na seafood, ngunit kadalasang lumilitaw sa loob ng 12-24 na oras pagkatapos ng pagkakalantad. Ang mga sintomas ng impeksyon sa sugat ay maaaring lumitaw nang ilang oras lamang pagkatapos ng pagkakalantad, at ang mga sintomas ng impeksyon sa dugo ay karaniwang lumilitaw sa loob ng apat na araw pagkatapos ng pagkakalantad. Paano nasuri ang vibriosis? Ang Vibriosis ay nasuri sa pamamagitan ng pagsusuri sa laboratoryo ng dumi, sugat, o mga sample ng dugo. Ano ang gamot para sa vibriosis? Ang mga taong may pagtatae ay dapat uminom ng maraming tubig upang maiwasang ma-dehydrate. Ang gamot ay hindi kinakailangan para sa karamihan ng mga kaso ng vibriosis, at ang mga tao ay karaniwang gumagaling nang walang pangmatagalang problema sa kalusugan. Kung pinaghihinalaang malubha ang impeksiyon, dapat na simulan kaagad ang paggamot dahil ang mga antibiotic ay nagpapabuti sa kaligtasan. Ang mga antibiotic sa pangkalahatan ay hindi inirerekomenda para sa mga impeksyon na may mga uri maliban sa V. vulnificus, ngunit maaaring mapabuti ang kaligtasan ng buhay sa malala o matagal na sakit. Ang mga impeksyon sa sugat ng vibriosis ay maaaring mangailangan ng mabilis na atensyong medikal; ang ilang impeksyon sa sugat ay malubha at maaaring mangailangan ng operasyon. Paano maiiwasan ang vibriosis? Ang mga tao ay hindi dapat kumain ng hilaw o kulang sa luto na seafood. Ito ay partikular na mahalaga para sa mga may mahinang immune system o sakit sa atay dahil sila ay nasa mas mataas na panganib na magkaroon ng malubha o nakamamatay na impeksiyon. Karamihan sa mga impeksyon sa gastrointestinal ay maaaring mapigilan sa pamamagitan ng lubusang pagluluto ng shellfish, lalo na ang mga talaba. Kapag nag- order ng shellfish sa isang restaurant, hilingin na ang shellfish ay ganap na lutuin. Para sa shellfish sa shell, pakuluan hanggang sa bumukas ang shell at ipagpatuloy ang pagpapakulo ng limang minuto o singaw hanggang sa bumukas ang shell at pagkatapos ay ipagpatuloy ang pagluluto ng siyam na minuto. Huwag kumain ng shellfish na hindi nagbubukas habang nagluluto. Pakuluan ang mga shucked oysters nang hindi bababa sa tatlong minuto, o iprito ang mga ito sa mantika nang hindi bababa sa tatlong minuto sa 375°F. Kapag nagluluto, siguraduhin na ang mga hilaw na pagkain ay hindi hawakan ang mga lutong pagkain o mga ibabaw na ginagamit para sa pagluluto at pagkain. Magsuot ng proteksiyon na damit (hal., guwantes) kapag humahawak ng hilaw na seafood. Hindi binabago ng Vibrio na bakterya ang hitsura, lasa, o amoy ng seafood. Upang maiwasan ang impeksyon sa sugat, mahalagang iwasang malantad ang mga bukas na sugat o hiwa sa asin o maalat na tubig, lalo na para sa mga may mahinang immune system. Kung ikaw ay naputol o nasugatan sa tubig o kung ang isang dati
nang hiwa o sugat ay nalantad sa asin o maalat na tubig, hugasan kaagad ang apektadong bahagi ng sabon at malinis na tubig. Ang antibiotic ointment o hydrogen peroxide ay maaari ding gamitin ayon sa direksyon sa paglilinis ng mga sugat. Kung ang sugat ay nagpapakita ng mga senyales ng impeksyon, tulad ng pamamaga, init, o pamumula, bisitahin kaagad ang isang tagapangalaga sa kalusugan at talakayin ang iyong pagkakalantad sa mga pinagmumulan ng tubig. Maaari mo bang suriin ang bakterya na Vibrio sa mga daluyan ng tubig? Oo, ngunit ito ay karaniwang hindi kinakailangan. Ang bakterya ay natural na naroroon sa asin at maalat na tubig, lalo na sa mas maiinit na buwan. Paano ako makakakuha ng higit pang impormasyon sa vibriosis? Kung mayroon kang mga alalahanin tungkol sa vibriosis, makipag-ugnayan sa iyong tagapangalaga ng kalusugan. Tawagan ang iyong lokal na departamento ng kalusugan. Ang isang direktoryo ng mga lokal na departamento ng kalusugan ay matatagpuan sa Bisitahin ang website ng Centers for Disease Control and Prevention sa Setyembre 2018