Tagalog KALAYAAN justice for migrant domestic workers Fact Sheet sa Pagtatrabaho Ang iyong karapatan sa UK Kung ikaw ay may hawak ng visa para sa domestikong manggagawa, mayroon kang mga karapatan sa pagtatrabaho habang nagtatrabaho ka sa UK. Taglay mo ang mga karapatang ito mula sa iyong unang araw ng pagtatrabaho. Ang mga karapatan ay mula sa mga batas na dinisenyo upang protektahan ang taong nagtatrabaho sa UK ikaw man ay mamayang Briton o domestikong manggagawa- ang mga batas ay pantay- pantay. Kung ang nagpapatrabaho sa iyo ay hindi ipinapatupad ang mga karapatan na binalangkas sa ibaba, maaari mong hamunin ang nagpapatrabaho sa iyo (tingnan ang higit pa tungkol sa 'paano'sa dulo ng seksyong ito). Ang karapatan sa Minimum na Sahod Mayroong mga panuntunan tungkol sa kung magkano ang dapat na ibayad ng nagpapatrabaho sa iyo sa isang oras. Ang pinakamababang dapat nilang ibayad sa iyo ay isang halagang tinatawag na Pambansang Minimum na Sahod [National Minimum Wage (NMW)]. Mula Oktubre 2009 ito ay £5.80 bawat oras. Karaniwan itong tumataas tuwing Oktubre. Kung nakatira ka sa nagpapatrabaho sa iyo, ang pinakamalaking halaga na maaari nilang ibawas mula sa iyong sahod para sa gastos ng panunuluyan ay £31.57 bawat linggo (mula Oktubre 2009). Dapat itong mapagkasunduan mo at ng nagpapatrabaho sa iyo sa pamamagitan ng kasulatan. Walang pera ang maaaring ibawas mula sa iyong sahod para sa pagkain. Kung sa tingin mo ay kulang ang ibinabayad sa iyo kumpara sa pambanasang minimum na sahod, maaari kang makipag-usap sa isang kasaping kawani sa Kalayaan. Maaari mo ring tawagan ang Numero ng Tulong ng Pambansang Minimum na Sahod [National Minimum Wage] sa 0845 600 0678. Hindi mo kailangang ibigay ang iyong pangalan kung hindi mo gustong ibigay ito. Ang karapatan sa kontrata Ano ang isang kontrata? Ang kontrata ay karaniwan isang isinulat na kasunduan sa pagitan mo at ng nagpapatrabaho sa iyo tungkol sa trabahong iyong gagawin at ang mga kundisyon ng iyong pagtatrabaho. Dapat itong nakasulat sa papel at parehong nilagdaan mo at ng nagpapatrabaho sa iyo. Tiyaking naunawaan mo ang iyong kontrata bago mo lagdaan ito. Karaniwang dapat na isaad sa kontrata kung ano ang iyong inaasahang gagawing trabaho, ang tagal ng oras ng iyong pagtatrabaho, magkano ang iyong sahod, ang address ng iyong lugar ng pagtatrabahuan, ang pangalan ng nagpapatrabaho sa iyo, ang iyong allowance para sa holiday (bakasyon) at iba pang mga kundisyon. Ayon sa batas, dapat kang bigyan ng nagpapatrabaho sa iyo ng isang nakasulat na kontrata sa loob ng dalawang buwan sa pagsisimula mo ng iyong trabaho. Dapat kang humingi sa nagpapatrabaho sa iyo ng kontrata kung hindi ka pa nabibigyan nito. Gayunpaman, kahit na wala kang nakasulat na kontrata, mayroon ka pa ring ilang mga karapatan ayon sa batas. Kabilang sa mga karapatang ito ang karapatan sa minimum na pasahod at ilang holiday at mga karapatan ng nagdadalantao.
Ang karapatang sa bayad na holiday at pagpapahinga Mayroon kang karapatang kumuha ng bayad na holiday mula sa paggawa. Kung nagtatrabaho ka ng limang araw sa isang linggo, mayroon kang karapatan sa 28 araw na bayad na holiday bawat taon, kabilang ang pampubliko at mga bank holiday. Kung hindi ka binigyan ng mga holiday mula sa paggawa, o hindi binayaran para sa iyong mga holiday, dapat kang kumuha ng payo. Sa bawat 6 na oras ng paggawa dapat mayroon kang hindi bababa sa 20-minuto ng mga pagpapahinga, ito ang minimum at inirerekomenda na ang mga tao ay dapat may mga pagpapahinga nang hindi bababa sa 30 minuto hanggang 1 oras. Sa 24 na oras dapat mayroon kang pang-araw-araw na oras ng pagpapahinga nang hindi bababa sa 11 na oras lahat-lahat. Sa bawat linggo dapat kang magkaroon nang hindi bababa sa 24 na oras na walang pasok, nangangahulugan itong kung hihinto ka sa pagtatrabaho sa Sabado ng gabi dapat mayroon kang pahinga sa buong Linggo at hindi papasok hanggang Lunes. Ang karapatan sa proteksyon sa kalusugan at kaligtasan Dapat na tiyakin ng nagpapatrabaho sa iyo na ligtas para iyo ang lugar kung saan ka nagtatrabaho. Nangangahulugan ito na dapat nilang tiyakin na magagawa mo ang iyong trabaho sa paraang hindi ka masasaktan o magkakasakit, at nauunawaan mo ang mga panuntunan sa kaligtasan. Kung sa tingin mo ay hindi ligtas sa pagtatrabaho ang iyong lugar ng trabaho, dapat kang humingi ng payo. Ang karapatan sa maternity leave Kung isa kang babaeng domestikong manggagawa at nagbuntis ka habang nagtatrabaho, karapat-dapat ka sa ilang mga karapatan. • Pahinga: Karapat-dapat ka sa 26 na linggo / 6 na buwan "ordinaryong pagliban dahil sa pagdadalang- tao". Ito ang panahon ng pagliban bago, habang at pagkatapos mo isilang ang iyong sanggol. Itoy ay isang karapatan, gaano man ito katagal, o para sa gaano karaming oras na nagtrabaho ka para sa nagpapatrabaho sa iyo. Bayad: Kung patuloy kang nagtrabaho ka sa isang tao sa loob ng 26 linggo sa punto na ikaw ay 15 na linggo na linggo ng panganganak maaari mong hilingin sa nagpapatrabaho sa iyo na bayaran ka ng "Ayon sa Batas na Bayad sa Pagliban Dahil sa Pagdadalang-tao". Ang "Ayon sa batas na bayad sa paglibandahil sapagdadalang-tao" ay maaari lamang mabayaran para sa 39 na linggo. Dapat itong bayaran sa rate na 90% kung ano ang ibinayad sa iyo para sa unang 6 na linggo ng iyong maternity leave at pagkatapos ay £123.06 bawat linggo para sa nalalabing 33 linggo. Maaaring kunin ng nagpapatrabaho sa iyo ang perang ito mula sa gobyerno hangga't siya ay rehistradong nagpapatrabaho. Kung ikaw ay nagdadalantao habang nagtatrabaho bilang isang domestikong manggagawa, mayroon kang karapatan sa bayad na pagliban upang dumalo sa mga ante-natal care na appointment. Kung inalis ka ng sinumang nagpapatrabaho dahil ikaw ay buntis ito ay tinatawag ng hindi makatwirang pagtatanggal at maaari kang magsagawa ng ligal na hakbang laban sa nagpapatrabaho sa iyo.
lamang mula sa iyong
inaasahang
Kung isang lalaking domestikong manggagawa, maaari kang kumuha ng statutory paternity leave kung ikaw ay: • • isang empleyado, na may kontrata ng pagtatrabaho ikaw ang totoong ama ng sanggol, o ang asawa ng ina o kapareha (kabilang ang asawa ng ina sa isang relasyon ng magkapareho ng kasarian) nagtatrabaho ka sa nagpapatrabaho sa iyo nang hindi bababa sa 26 na linggo sa pagtatapos ng ika-15 linggo bago ang pagsisimula ng linggo sa paglabas ng sanggol ganap na kasangkot sa pagpapalaki ng sanggol at liliban upang suportahan ang ina o pangangalaga sa sanggol. Maaari kang kumuha ng alinman sa isa o dalawang linggong pagliban.
Ang karapatan sa sick pay Kung hindi ka makakapagtrabaho dahil nagkasakit ka ng 4 o higit pang mga araw may karapatan ka sa Statutory Sick Pay. Kung kumikita ka ng £82 o higit pa sa bawat linggo, binabayaran ang Statutory Sick Pay sa £79.15 bawat linggo. Para sa unang 7 araw ng sick leave maaari kang 'magpatunay mag-isa' (na nangangahulugan na maaari mong sabihin sa nagpapatrabaho sa iyo na masyadong malubha ang sakit mo para magtrabaho). Makalipas ang 7 araw kakailanganin mong kumuha ng sick note mula sa GP upang ibigay sa nagpapatrabaho sa iyo. Pagwawakas ng Pagtatrabaho Dapat kang bigyan ng nagpapatrabaho sa iyo ng takdang panahon ng abiso (isang tamang tagal ng panahon) bago tapusin ang iyong pagtatrabaho. Karaniwang kabilang sa kontrata ang abiso. Kung wala kang nakasulat na kontrata, karapat-dapat ka pa rin sa isang takdang tagal ng panahon ng abiso ayon sa batas: • 1 linggong abiso kung nagtrabaho ka ng higit sa 1 buwan subalit hindi bababa sa 2 taong patuloy na serbisyo Pagkatapos makapagtrabaho sa parehong nagpapatrabaho ng 2 taon, karapat-dapat ka sa 1 linggong abiso para sa bawat karagdagang taong nagtrabaho ka para sa nagpapatrabaho sa iyo
Kung nag-aalaga ka ng mga nakakatanda, dapat alam mo rin ang mga sumusunod: Hingian ang nagpapatrabaho sa iyo ng isang care plan Dapat na ipaliwanag ng care plan ang kundisyon ng nakakatandang tao, kanilang medikasyon, kanilang araw- araw na gawain at anumang mga problema na dapat na may nalalaman ka. Dapat itong isulat at pagsang- ayunan mo at ng nagpapatrabaho. Makipag-usap sa nagpapatrabaho sa iyo tungkol sa bayad sa panggabing pangangalaga Kung nagtatrabaho ka para sa mga nakakatanda, ang iyong kontrata ay dapat ding naglalaman ng mga detalye sa pagbabayad para sa panggabing pangangalaga. Kung ang nakakatanda ay kailangan ng pansin at tulong ukol kapag gabi, makipag-usap sa nagpapatrabaho sa iyo tungkol sa kabayaran para sa mga oras na ginugol na gising habang nagtatrabaho sa gabi o makipag-ayos sa isa pang manggagawa na tulungan ang nakakatanda sa gabi ng pagtatrabaho. Humiling ng pagsasanay Kung hinihiling sa iyo na tulungan ang nakakatanda o bigyan ang mga ito ng gamot, makipag-usap sa nagpapatrabaho sa iyo tungkol sa pagkuha ng wastong pagsasanay upang magawa ito, kung hindi, maaaring mapanganib ito sa iyo at sa nakakatandang tao. Kung nag-aalala ka tungkol sa iyong mga karapatan o kailangan ng ilang payo, mangyaring makipag-ugnay sa KALAYAAN Tel: 0207 243 2942 info@kalayaan.org.uk O para sa ligal na tulong (libreng payo at pagkatawan) pumunta sa o tawagan ang Mga Legal na Serbisyong Pangkomunidad sa 0845 345 4 345
Anong mangyayari kung ang nagpapatrabaho sa akin ay hindi ginagalang ang aking mga karapatan? Pagsasagawa ng pagkilos laban sa nagpapatrabaho sa iyo: Kung sa tingin mo ay hindi ginalang ng nagpapatrabaho sa iyo ang iyong mga karapatan, maaari kang pumunta at talakayin ito sa Kalayaan. Maaari kaming makipag-ayos sa iyo upang makipagkita sa isang employment solicitor (kung kumikita ka ng mas mababa sa isang takdang sahod, maaaring libre na ito). Tutulungan ka ng abogado na maunawaan kung mayroon kang matibay na paghahabol at ang kalamangan sa pagkuha ng iyong claim. Susulat ang solicitor sa nagpapatrabaho sa iyo nang binabalangkas ang iyong reklamo at nagbibigay ng pagkakataon sa nagpapatrabaho sa iyo na malutas ang sitwasyon tulad ng itinuro ng iyong abogado. Kung nabigo ang nagpapatrabaho sa iyo na tumugon sa loob ng 28 araw o hindi sumang-ayon sa suhestiyon ng mga abogado, dadalhin ng iyong abogado ang iyong kaso sa employment tribunal (hukuman) upang isaalang- alang ito ng huwes. Pag-aayos sa labas ng korte Maraming mga paghahabol ang hindi nakakarating sa tribunal dahil madalas ay nais ng mga nagpapatrabaho na iwasan ang mga paglilitis sa hukuman at makipagkasundo sa labas ng hukuman. Sa mga kasong ito, karaniwan para sa nagpapatrabaho na magkaroon ng kundisyon sa pagiging kumpidensyal bilang bahagi ng pag-aayos, na nagsasaad na hindi mo maaaring talakayin ang mga tuntunin ng pag-aayos at hindi makapagsasagawa ng panghinaharap na mga paghahabol tungkol sa parehong mga bagay. Ang tribunal Karamihan sa mga paghahabol sa mga Tribunal sa Pagtatrabaho ay dapat na maisagawa sa loob ng napakahigpit na limitasyon ng oras. Sa karamihan ng mga kaso ang tribunal ay dapat matanggap ang iyong paghabol sa loob ng tatlong buwan. Kung natanggap ng tribunal ang iyong paghahabol na labas sa itinakdang limitasyon sa oras, magagawa lamang ng tribunal na isaalang-alang ito sa katamtamang pinaghigpitang mga sitwasyon na nauugnay sa iyong mga kadahilanan para sa hindi pagtatapos ng paghahabol sa wastong oras. Walang pangkalahatang pagpapasya upang palawigin ang oras. Tutulungan ka ng iyong abogado na ihanda ang iyong kaso, ibig sabihin, ang lahat ng ebidensya at kinakailangang mga dokumento upang ipakita sa huwes tungkol sa iyong karanasan. Kung nasa korte na ang iyong paghabol, makikinig ang huwes sa argumento ng nagpapatrabaho sa iyo at sa iyong argumento at pagkatapos, magsasagawa ng pagpapasya sa kung aling panig ng kuwento ang kanyang pinaniniwalaan na totoo, at mag-aatas na may magbayad ng pera nang naaayon. Kung nag-atas ang huwes ng halaga ng pera na ibabayad sa iyo, isasaayos ng abogado ang pagbabayad ng perang ito papunta sa iyo mula sa dating nagpapatrabaho sa iyo. Maaaring mag-iba ang oras na gugulin sa pagdadala ng kaso sa korte depende sa kung gaano katagal para sa iyo at sa nagpapatrabaho na makalap ang ebidensya. Higit pa dito, ang oras na gugulin upang matanggap ang iyong pera ay maaari ring mag-iba, gayunpaman, bihirang matanggap ang pera nang hindi bababa sa isang taon hanggang 18 buwan ang pinakamaaga. Mga karaniwang alalahanin: •
Tanging sa tribunal court lamang maaari kang makipag-ugnay sa nagpatrabaho sa iyo. Ang pagdadala ng paghahabol sa isang employment tribunal ay hindi nagdudulot ng anumang mga problema para sa iyong visa Ang pagdadala ng paghahabol sa isang tribunal sa pagtatrabaho ay HINDI hahantong sa pagkakakulong ng nagpatrabaho sa iyo.