fovcACA--ool fovcACA--ool I I I I 111 11 111 11 V[ ?-(/O V[ ?-(/O U.S. ARMY CORPS U.S. ARMY CORPS OF ENGINEERS OF ENGINEERS Mt. Pinatubo Recovery Action plan Mt. Pinatubo Recovery Action plan Long-Term Action Report Long-Term Action Report I I I I T A T A / / I I SOlltll SOlltll Chinll Chinll Sea Sea Environmental Scoping Report Environmental Scoping Report June 1993 June 1993
U.S. ARMY CORPS 1.S. ARMY CORPS OF ENGINEERS OF ENGINEERS Mt. Pinatubo Recovery Action Plan Mt. Pinatubo Recovery Action Plan Long-Term Action Report Long-Term Action Report (Ulat sa Pangmatagalan) (Ulat sa Pangmatagalan) Environmental Scoping Report Environmental Scoping Report (Ulat sa Pag-alam sa Layuning Pangkapaligiran) (Ulat sa Pag-alam sa Layuning Pangkapaligiran) Prepared by: Prepared by: LOUIS BERGER INTERNATIONAL, INC. LOUIS BERGER INTERNATIONAL, INC. USACE Liaison Office USACE Liaison Office Suite 4-N, #1818 M.H. del Pilar, Malate, Manila Suite 4-N, #1818 M.H. del Pilar, Malate, Manila Tel. Nos. 58-35-12, 536-1058 to 59 Tel. Nos. 58-35-12, 536-1058 to 59 Fax/Phone: 536-1058 Fax/Phone: 536-1058 June 1993 June 1993 LOmSBERGER LOmSBERGER INTERNATIONAL, INC. INTERNATIONAL, INC.
1.0 1.0 INTRODUKSYON INTRODUKSYON 1.1 1.1 Ang Mt. Pinatubo Recovery Action Plan Ang Mt. Pinatubo Recovery Action Plan Ang Mt. Pinatubo Recovery Action Plan ay isang komprehensibo 0 lahatang panig na pag-aaral sa Ang Mt. Pinatubo Recovery Action Plan ay isang komprehensibo 0 lahatang panig na pag-aaral sa loob ng labing walong buwan na pinoponduhan ng United States Agency for International loob ng labing walong buwan na pinoponduhan ng United States Agency for International Development (USAID) at isinasagawa ng U.S. Army Corps of Engineers (USACE). Upang tugunan Development (USAID) at isinasagawa ng U.S. Army Corps of Engineers (USACE). Upang tugunan ang pagmatagalang krisis na nilikha ng pagputok ng Mt. Pinatubo noong 1991, ang Recovery ang pagmatagalang krisis na nilikha ng pagputok ng Mt. Pinatubo noong 1991, ang Recovery Action Plan ay magsasagawa ng: Action Plan ay magsasagawa ng: ""'" ""'" pagtaya sa kasalukuyang mga deposito ng dumi, putik, lahar at buhangin; pagtaya sa kasalukuyang mga deposito ng dumi, putik, lahar at buhangin; pagtasa sa mga risgo 0 panganib sa hinaharap ng mga ban1ik, baha at lahar; at pagtasa sa mga risgo 0 panganib sa hinaharap ng mga ban1ik, baha at lahar; at pagpapaunlad ng mga rekomendasyon 0 panukala ng mga posibleng alternatibong pagpapaunlad ng mga rekomendasyon 0 panukala ng mga posibleng alternatibong panginhiniyerya 0 impra-istruktura para sa walong mayor na Hog. panginhiniyerya 0 impra-istruktura para sa walong mayor na Hog. Ang layunin ng Recovery Action Plan ay upang mabigyan ang Pamahalaan ng Plipinas ng isang Ang layunin ng Recovery Action Plan ay upang mabigyan ang Pamahalaan ng Plipinas ng isang obhetibo 0 makatotohanang pagtaya, kasama ang praktikal na pagsusuring pang-ekonomiya 0 obhetibo 0 makatotohanang pagtaya, kasama ang praktikal na pagsusuring pang-ekonomiya 0 pangkabuhayan at mga pagtatasa sa epektong pang- kapaligiran, para magabayan at mapabuti ang pangkabuhayan at mga pagtatasa sa epektong pang- kapaligiran, para magabayan at mapabuti ang mga pangmatagalang inhinyeryang pagsisikap sa epektibong pagkontrol 0 pagsawata sa daloy ng mga pangmatagalang inhinyeryang pagsisikap sa epektibong pagkontrol 0 pagsawata sa daloy ng mga latak at pagbaha sa walong mayor na ilog, ang mga nasa silangang gulugod ng Mt. Pinatubo, mga latak at pagbaha sa walong mayor na ilog, ang mga nasa silangang gulugod ng Mt. Pinatubo, ang: ang: Hog Porac-Gumain (Lalawigan ng Pampanga); Hog Porac-Gumain (Lalawigan ng Pampanga); Hog Pasig-Potrero (Lalawigan ng Pampanga); Hog Pasig-Potrero (Lalawigan ng Pampanga); Hog Abacan (Lalawigan ng Pampanga); Hog Abacan (Lalawigan ng Pampanga); Hog Sacobia-Bamban (Lalawigan ng Pampanga at Tarlac); Hog Sacobia-Bamban (Lalawigan ng Pampanga at Tarlac); Hog O'Donnell (Lalawigan ng Tarlac); Hog O'Donnell (Lalawigan ng Tarlac); at ang nasa kanlurang gulugod ng Mt. Pinatubo, ang: at ang nasa kanlurang gulugod ng Mt. Pinatubo, ang: Hog Bucao (Lalawigan ng Zambales); Hog Bucao (Lalawigan ng Zambales); Hog Maloma (Lalawigan ng Zambales); at ang Hog Maloma (Lalawigan ng Zambales); at ang Hog St~. Tomas (Lalawigan ng Zambales). Hog St~. Tomas (Lalawigan ng Zambales). Batay sa lawak ng gawaing inihanda ng USACE, ang Recovery Action Plan ay bUDuuin ng Batay sa lawak ng gawaing inihanda ng USACE, ang Recovery Action Plan ay bUDuuin ng dalawang produkto na resulta ng pag-aaral: dalawang produkto na resulta ng pag-aaral: o o Ulat sa Panandaliang Aksyon. Ang ulat, isinumite noong Disyembre 1992, ay Ulat sa Panandaliang Aksyon. Ang ulat, isinumite noong Disyembre 1992, ay tumugon sa maagang pagpapaunlad at pagpapatupad ng mga hakbangin upang tumugon sa maagang pagpapaunlad at pagpapatupad ng mga hakbangin upang pagaanin ang maaaring mga epekto sa tag-ulan lamang ng 1993 para sa Hog Pasig pagaanin ang maaaring mga epekto sa tag-ulan lamang ng 1993 para sa Hog Pasig Potrero. Ito ang tinukoy ng Pamahalaan ng Pilipinas bilang prayoridad na rekobering Potrero. Ito ang tinukoy ng Pamahalaan ng Pilipinas bilang prayoridad na rekobering Environmental Scoping Report Environmental Scoping Report Page 1 Page 1
kailugan. Ang mga panandaliang hakbanging ito ay tinayang tatagal nang may kailugan. Ang mga panandaliang hakbanging ito ay tinayang tatagal nang may limang taon, kasali na ang gagastusin sa konstruksyon at operasyon. Kinikilala ng limang taon, kasali na ang gagastusin sa konstruksyon at operasyon. Kinikilala ng ulat ang pangmatagalang mga epekto kung ang Hog Pasig-Potrero ay lilihis sa ulat ang pangmatagalang mga epekto kung ang Hog Pasig-Potrero ay lilihis sa kasalukuyan niyang dinadaluyan. Ang mga hakbangin upang makontrol ang paglihis kasalukuyan niyang dinadaluyan. Ang mga hakbangin upang makontrol ang paglihis ay nakapaloob sa Ulat sa Pangmatagalang Aksyon. Gayun din hindi tinugunan ng ay nakapaloob sa Ulat sa Pangmatagalang Aksyon. Gayun din hindi tinugunan ng panadaliang mga plano ang magiging epekto ng muli 0 patuloy na pagputok ng Mt. panadaliang mga plano ang magiging epekto ng muli 0 patuloy na pagputok ng Mt. Pinatubo sa Hog Pasig-Potrero. Pinatubo sa Hog Pasig-Potrero. o o UIat sa Pangmatagalang Aksyon. Ang ulat na ito ay nakatakdang matapos sa UIat sa Pangmatagalang Aksyon. Ang ulat na ito ay nakatakdang matapos sa Sa Sa Disyembre Disyembre pangmatagalang pagbaha at tambak/banlik sa lahat ng walong mayor na ilog na pangmatagalang pagbaha at tambak/banlik sa lahat ng walong mayor na ilog na naapektuhan ng pagputok ng Mt. Pinatubo. Partikular para sa Hog Pasig-Potrero, naapektuhan ng pagputok ng Mt. Pinatubo. Partikular para sa Hog Pasig-Potrero, ang ulat ay kailangang magsuri ng mga hakbangin na pipigil sa paglipat ng daloy ng ang ulat ay kailangang magsuri ng mga hakbangin na pipigil sa paglipat ng daloy ng mga latak sa mga karatig na mga ilog. Ang komprehensibong pag-aaral na ito ay mga latak sa mga karatig na mga ilog. Ang komprehensibong pag-aaral na ito ay kapapalooban ng kompletong planong mapagpipilian; detalyadong inhiniyerya 0 kapapalooban ng kompletong planong mapagpipilian; detalyadong inhiniyerya 0 impra-istruktura,ekonomiya, pangkapaligiran, at panlipunang mga pagsusuri; at impra-istruktura,ekonomiya, pangkapaligiran, at panlipunang mga pagsusuri; at magpanukala ng mga alternatibo upang mapagaan ang posibleng pangmatagalang magpanukala ng mga alternatibo upang mapagaan ang posibleng pangmatagalang mga epetko para sa tag-ulan ng 1994 at mga susunod pa. mga epetko para sa tag-ulan ng 1994 at mga susunod pa. 1993. Tutugunan nita 1993. Tutugunan nita ang mga hakbangin sa pagkontrol ang mga hakbangin sa pagkontrol Layunin ng mga ulat"na mabigyan ang Pamahalaan ng Plipinas ng mga impormasyon na inaasahang Layunin ng mga ulat"na mabigyan ang Pamahalaan ng Plipinas ng mga impormasyon na inaasahang sapat upang makatukoy ng mga karampatang mga hakbangin at magtuloy sa paggawa ng mga sapat upang makatukoy ng mga karampatang mga hakbangin at magtuloy sa paggawa ng mga disenyo at itayo ang mga napiling mga proyekto. Bagama't inilaan ng USAID disenyo at itayo ang mga napiling mga proyekto. Bagama't inilaan ng USAID ang panimulang pondo sa pag-aaral na ito, ang pagpapatupad ng mga napiling hakbanging napag ang panimulang pondo sa pag-aaral na ito, ang pagpapatupad ng mga napiling hakbanging napag aralan ay maaaring pondohan ng Pamahalaan ng Pilipinas at posibleng mga pandaigdigang donor. aralan ay maaaring pondohan ng Pamahalaan ng Pilipinas at posibleng mga pandaigdigang donor. Ang pagtatasang kapaligiran, na kung saan bahagi ang ulat iskoping na ito, ay isang rekisitong Ang pagtatasang kapaligiran, na kung saan bahagi ang ulat iskoping na ito, ay isang rekisitong kaparaanan ng lahat ng proyektong pinoponduhan ng USAID na may posibleng makabuluhang mga kaparaanan ng lahat ng proyektong pinoponduhan ng USAID na may posibleng makabuluhang mga epektong pangkapaligiran. Ang layunin ng mga kaparaanan sa pagtatasang pangkapaligirang ay epektong pangkapaligiran. Ang layunin ng mga kaparaanan sa pagtatasang pangkapaligirang ay upang maagang matukoy ang mga epekto sa proseso pa lamang ng pagpaplano at pagdidesenyo nang upang maagang matukoy ang mga epekto sa proseso pa lamang ng pagpaplano at pagdidesenyo nang sa gayon, ang mga proseso ay mapaunlad mfat/o mapabuti para mapaliit ang nasabing mga epekto. sa gayon, ang mga proseso ay mapaunlad mfat/o mapabuti para mapaliit ang nasabing mga epekto. Ang Pamahalaan ng Pilipinas, sa pamamagitan ng Department of Environment ang Natural Ang Pamahalaan ng Pilipinas, sa pamamagitan ng Department of Environment ang Natural Resources (DENR) at karamihan ng mga pandaigdigang donor, tulad ng World Bank, ay humihiling Resources (DENR) at karamihan ng mga pandaigdigang donor, tulad ng World Bank, ay humihiling din ng iba't-ibang anyo ng pagtatasang pangkapaligiran bago aprobahan ang alin mang proyekto. din ng iba't-ibang anyo ng pagtatasang pangkapaligiran bago aprobahan ang alin mang proyekto. Isang layunin ng ulat iskoping ay upang pasimulan ang proseso ng pagtatasa sa epekto para sa Ulat Isang layunin ng ulat iskoping ay upang pasimulan ang proseso ng pagtatasa sa epekto para sa Ulat sa Pangmatagalang Aksyon, madiin sa punto-de-vista ng mga apektado at balisang mga komunidad, sa Pangmatagalang Aksyon, madiin sa punto-de-vista ng mga apektado at balisang mga komunidad, suportado ng kanilang mga nakatalang komentaryo at mga rekomendasyon/mungkahi. Bilang isang suportado ng kanilang mga nakatalang komentaryo at mga rekomendasyon/mungkahi. Bilang isang pangmatagalang pag-aaral, ang ulat iskoping na ito ay patuloy na magsasadokumento ng mga pangmatagalang pag-aaral, ang ulat iskoping na ito ay patuloy na magsasadokumento ng mga pagtatasang pangkapaligiran na natapos na sa kasalukuyan, kasama ang burador ng pagtatasang pagtatasang pangkapaligiran na natapos na sa kasalukuyan, kasama ang burador ng pagtatasang pangkapaligiran ng Ulat sa Panandaliang Aksyon, na isinumite para sa pagrebisa at pagtaya ng pangkapaligiran ng Ulat sa Panandaliang Aksyon, na isinumite para sa pagrebisa at pagtaya ng publiko noong Enero 1993. publiko noong Enero 1993. 1.2 1.2 Ang Proseso ng Iskoping Ang Proseso ng Iskoping Inihahayag ng ulat na ito ang mga resulta ng panimulang proseso ng iskoping na isinagawa bHang Inihahayag ng ulat na ito ang mga resulta ng panimulang proseso ng iskoping na isinagawa bHang bahagi ng pagtatasang pangkapiliran ng Mt. Pinatubo Recovery Action Plan (RAP). Ang proseso bahagi ng pagtatasang pangkapiliran ng Mt. Pinatubo Recovery Action Plan (RAP). Ang proseso Environmental Scoping Report Environmental Scoping Report Page 2 Page 2
I I I I I I I I I I I I I I I I ng iskoping na ito ay isinagawa upang: ng iskoping na ito ay isinagawa upang: simulan ang proseso ng komunikasyon; simulan ang proseso ng komunikasyon; palahukin ang mga kinauukulan na maaaring maapektuhan; palahukin ang mga kinauukulan na maaaring maapektuhan; tukuyin ang mga lokal na kapakanan; tukuyin ang mga lokal na kapakanan; itakda ang mga usapin na nangangailangan ng malalim na pag-aaral; at itakda ang mga usapin na nangangailangan ng malalim na pag-aaral; at tukuyin ang mga usapin na may maliit na kabuluhan. tukuyin ang mga usapin na may maliit na kabuluhan. Ang mga resulta ng ulat iskoping ay pangunahing nauukol sa limang mayor na ilog na dinadaluyan Ang mga resulta ng ulat iskoping ay pangunahing nauukol sa limang mayor na ilog na dinadaluyan ng silangang gulugod ng Mt. Pinatubo at nakabatay sa mga: ng silangang gulugod ng Mt. Pinatubo at nakabatay sa mga: resulta ng limang iskoping sesyon na nilahukan ng may 500 katao; resulta ng limang iskoping sesyon na nilahukan ng may 500 katao; isinagawa ang survey sa pananaw na kinapalooban ng 770 pamilya at 95 kataong susing isinagawa ang survey sa pananaw na kinapalooban ng 770 pamilya at 95 kataong susing taga-tugon na kumakatawan sa 32 piling barangay sa kagyat na apektadong lugar sa mga ilog taga-tugon na kumakatawan sa 32 piling barangay sa kagyat na apektadong lugar sa mga ilog na ito; at na ito; at resulta ng mga panimulang pananaliksik at mga survey na naisagawa na ng mga team sa resulta ng mga panimulang pananaliksik at mga survey na naisagawa na ng mga team sa iba't-ibang larangan ng mga dalubhasa sa usaping pangkapaligiran. iba't-ibang larangan ng mga dalubhasa sa usaping pangkapaligiran. Ang mga panimulang serye ng mga iskoping sesyon ay isinagawa upang tugunan ang mga Ang mga panimulang serye ng mga iskoping sesyon ay isinagawa upang tugunan ang mga preliminaryong mga nakita 0 resulta ng Recovery Action Plan. Inilahad ng mga kinatawan ng preliminaryong mga nakita 0 resulta ng Recovery Action Plan. Inilahad ng mga kinatawan ng USACE ang mga teknikal na bahagi ng mga iba't-ibang mga hakbanging inhinyerya 0 impra USACE ang mga teknikal na bahagi ng mga iba't-ibang mga hakbanging inhinyerya 0 impra istruktura para sa limang mayor na ilog na dinadaluyan ng silangan gulugod ng Mt. Pinatubo. Ang istruktura para sa limang mayor na ilog na dinadaluyan ng silangan gulugod ng Mt. Pinatubo. Ang limang pagpupulong ay idinaos malapit sa mga komunidad ng mga Hog sa silangan na ipinakikita limang pagpupulong ay idinaos malapit sa mga komunidad ng mga Hog sa silangan na ipinakikita sa ibaba: sa ibaba: Porac-Gumain River Porac-Gumain River Thursday, April 22, 9:00 am Benigno Aquino Hall - near the Provincial Thursday, April 22, 9:00 am Benigno Aquino Hall - near the Provincial Capitol Bldg., San Fernando, Pampanga Capitol Bldg., San Fernando, Pampanga Pasig-Potrero River Pasig-Potrero River Friday, Friday, April 23, 9:00 am Benigno Aquino Hall - near the Provincial April 23, 9:00 am Benigno Aquino Hall - near the Provincial Capitol Bldg., San Fernando, Pampanga Capitol Bldg., San Fernando, Pampanga Abacan River Abacan River Sacobia-Bamban River Sacobia-Bamban River O'Donnell River O'Donnell River Saturday, April 24, 9:00 am Pulung-Bulu Elem. School - Angeles City, Saturday, April 24, 9:00 am Pulung-Bulu Elem. School - Angeles City, Pampanga Pampanga Monday, April 26, 9:00 am Central Elem. School- Mabalacat, Pampanga Monday, April 26, 9:00 am Central Elem. School- Mabalacat, Pampanga Diwa ng Tarlac - near the Provincial Capitol Diwa ng Tarlac - near the Provincial Capitol Bldg., TarIac, TarIac Bldg., TarIac, TarIac Tuesday, April 27, 9:00 am Tuesday, April 27, 9:00 am Isinagawa rin ang panimulang iskoping sesyon noong Abril 28, sa isang komunidad sa San Isinagawa rin ang panimulang iskoping sesyon noong Abril 28, sa isang komunidad sa San Marcelino, Zambales, upang talakayin ang kalagayan ng tatlong ilog sa kanluran. Nakatakda pang Marcelino, Zambales, upang talakayin ang kalagayan ng tatlong ilog sa kanluran. Nakatakda pang gawin ang mga susunod na mga ikoping sesyon para sa pag-aaral sa tatlong ilog sa kanluran at para gawin ang mga susunod na mga ikoping sesyon para sa pag-aaral sa tatlong ilog sa kanluran at para sa mga susunod na pag-aaral ng mga resulta at mga rekomendasyon para sa walong mayor na ilog. sa mga susunod na pag-aaral ng mga resulta at mga rekomendasyon para sa walong mayor na ilog. Ang mga resulta ng mga sesyong ito ay lalamnin nang hiwalay na mga ulat. Ang mga resulta ng mga sesyong ito ay lalamnin nang hiwalay na mga ulat. Layunin ng mga iskoping sesyon ang makapabigay sa mga interesado at kinauukulan ng mga Layunin ng mga iskoping sesyon ang makapabigay sa mga interesado at kinauukulan ng mga Environmental Seoping Report Environmental Seoping Report Page 3 Page 3
kasalukuyang impormasyon kaugnay ng mga preliminaryong resulta ng mga pag-aaral ng RAP at kasalukuyang impormasyon kaugnay ng mga preliminaryong resulta ng mga pag-aaral ng RAP at mabigyan sila ng pagkakataon na magbigay ng kanilang mga komentaryo na pinaniniwalaan nilang mabigyan sila ng pagkakataon na magbigay ng kanilang mga komentaryo na pinaniniwalaan nilang mahalagang usapin na dapat tugunan sa mga isinasagawang mga pang-inhinyerya, pang-ekonomiya mahalagang usapin na dapat tugunan sa mga isinasagawang mga pang-inhinyerya, pang-ekonomiya at pangkapaligirang pag-aaral. Ang proseso ng publikong pagrepaso ay, sinimulan ng sesyon sa at pangkapaligirang pag-aaral. Ang proseso ng publikong pagrepaso ay, sinimulan ng sesyon sa umaga na sinundan ng bukas na tanong-talakayan at, sa hapon, ng mga workshop na nakatutok sa umaga na sinundan ng bukas na tanong-talakayan at, sa hapon, ng mga workshop na nakatutok sa talakayan ng mga grupo. Upang lalong mapabuti ang komunikasyon, ang mga presentasyon, ang talakayan ng mga grupo. Upang lalong mapabuti ang komunikasyon, ang mga presentasyon, ang bukas na tanong-talakayan at diskusyon ng mga workshop ay ginamitan ng mga angkop na bukas na tanong-talakayan at diskusyon ng mga workshop ay ginamitan ng mga angkop na lenguahe, Kapampangan bilang lokal na salita at Pilipino bilang pambansang wika, Ingles para sa lenguahe, Kapampangan bilang lokal na salita at Pilipino bilang pambansang wika, Ingles para sa mga teknikal na termino na isinasalin sa lokal. Bagamat ang tinutukan ng mga presentasyon ay ang mga teknikal na termino na isinasalin sa lokal. Bagamat ang tinutukan ng mga presentasyon ay ang limang ilog sa silangan, ang mga natanggap na mga komentaryo at rekomendasyon ay tumutugon limang ilog sa silangan, ang mga natanggap na mga komentaryo at rekomendasyon ay tumutugon din sa pangkabuuang mga pagsisikap at layunin ng pag-aaral ng Mt. Pinatubo Recovery Action din sa pangkabuuang mga pagsisikap at layunin ng pag-aaral ng Mt. Pinatubo Recovery Action Plan. Plan. Halimbawa, bilang karagdagan sa mga oryentasyon at teknikal na presentasyon ng USACE, ang Halimbawa, bilang karagdagan sa mga oryentasyon at teknikal na presentasyon ng USACE, ang adyenda ng bawat sesyon ay sinimulan ng mga pambukas na pangungusap ng mga mataas na adyenda ng bawat sesyon ay sinimulan ng mga pambukas na pangungusap ng mga mataas na kinatawan ng Mt. Pinatubo Commission (MPC) , ang ahensyang bagong likha ng Pamahalaan ng kinatawan ng Mt. Pinatubo Commission (MPC) , ang ahensyang bagong likha ng Pamahalaan ng Pilipinas upang magkoordina at mangasiwa sa mga isinasagawa at mga panukalang programa sa Pilipinas upang magkoordina at mangasiwa sa mga isinasagawa at mga panukalang programa sa rehabilitasyon. Ang kanilang aktibong paglahok, suportado ng paglahok ng mga susing kinatawan rehabilitasyon. Ang kanilang aktibong paglahok, suportado ng paglahok ng mga susing kinatawan ng Mt. Pinatubo Rehabilitation - Project Mnagement Office (MPR-PMO) ng Department of Public ng Mt. Pinatubo Rehabilitation - Project Mnagement Office (MPR-PMO) ng Department of Public Works and Highways (DPWH) , sa mga iskoping sesyon ay nakatulong sa pagpapalawak ng Works and Highways (DPWH) , sa mga iskoping sesyon ay nakatulong sa pagpapalawak ng talakayan ng mga lokal na isyu at usapin para maisali sa kasalukuyang mga pagsisikap sa talakayan ng mga lokal na isyu at usapin para maisali sa kasalukuyang mga pagsisikap sa rehabilitasyon. Kahit na labas sa saklaw ng pag-aaral ng RAP, ang mga talakayang publiko sa mga rehabilitasyon. Kahit na labas sa saklaw ng pag-aaral ng RAP, ang mga talakayang publiko sa mga relatibong mga tagumpay at kabiguan ng mga nakaraan at kasalukuyang pagsisikap ay nakapagbigay relatibong mga tagumpay at kabiguan ng mga nakaraan at kasalukuyang pagsisikap ay nakapagbigay ng mainam na puntong makilala ang mga posibleng epekto at isyu na maaaring sumulpot sa ng mainam na puntong makilala ang mga posibleng epekto at isyu na maaaring sumulpot sa pagpapatupad ng mga darating na proyekto, katulad ng mga hakbanging maaaring matukoy ng Mt. pagpapatupad ng mga darating na proyekto, katulad ng mga hakbanging maaaring matukoy ng Mt. Pinatubo Recovery Action Plan. Pinatubo Recovery Action Plan. Batay sa mga nakamit na karanasan sa mga nakaraang pagtatasang pangkapaligiran ng Ulat sa Batay sa mga nakamit na karanasan sa mga nakaraang pagtatasang pangkapaligiran ng Ulat sa Panandaliang Aksyon, ang proseso ng iskoping ay nilahukan ng malapad na lambat ng mga non Panandaliang Aksyon, ang proseso ng iskoping ay nilahukan ng malapad na lambat ng mga non government organization (NGOs), malaking tulong ang mga kinatwan nila sa mga nag-aaral na team government organization (NGOs), malaking tulong ang mga kinatwan nila sa mga nag-aaral na team sa kapaligiran sa pag-oorganisa at pagsasagawa ng mga iskoping sesyon at survey sa pananaw, at sa kapaligiran sa pag-oorganisa at pagsasagawa ng mga iskoping sesyon at survey sa pananaw, at gayun din sa paghahanda ng ulat na ito. Ang iskoping ay isang dinamikong proseso at patuloy gayun din sa paghahanda ng ulat na ito. Ang iskoping ay isang dinamikong proseso at patuloy habang ang Mt. Pinatubo at ang Recovery Action Plan ay tuloy sa pag-aaral at ang pagpapalaganap habang ang Mt. Pinatubo at ang Recovery Action Plan ay tuloy sa pag-aaral at ang pagpapalaganap ng ulat na ito ay upang mapabuti ang proseso ng komunikasyon. Ang mga kahilingan para sa ng ulat na ito ay upang mapabuti ang proseso ng komunikasyon. Ang mga kahilingan para sa karagdagang mga impormasyon, nakasulat na mga komentaryQ at/o mga rekomendasyon ay maaring karagdagang mga impormasyon, nakasulat na mga komentaryQ at/o mga rekomendasyon ay maaring ituon kay: ituon kay: Mr. Michael A. Ross, Environmental Coordinator, or Mr. Michael A. Ross, Environmental Coordinator, or Ms. Nene G. Lopez, Sociologist Ms. Nene G. Lopez, Sociologist Mt. Pinatubo Recovery Action Plan Liaison Office Mt. Pinatubo Recovery Action Plan Liaison Office Room 4N, 1818 M.H. Del Pilar St. Room 4N, 1818 M.H. Del Pilar St. Malate, Manila, Philippines Malate, Manila, Philippines Tel. (632) 583-512 and 536-1059 Tel. (632) 583-512 and 536-1059 Fax/Phone (632) 536-1059 Fax/Phone (632) 536-1059 Environmental Seoping Report Environmental Seoping Report Page 4 Page 4
2.0 2.0 LAGOM Na RESULTA Ng Mga ISKOPING SESYON LAGOM Na RESULTA Ng Mga ISKOPING SESYON Ang seksyon na ito ay naglalahad ng mga resulta ng limang iskoping sesyon mula sa mga tala at Ang seksyon na ito ay naglalahad ng mga resulta ng limang iskoping sesyon mula sa mga tala at katitikan ng mga pulong, kasali ang mga presentasyon, bukas na tanong/talakayan at mga workshop. katitikan ng mga pulong, kasali ang mga presentasyon, bukas na tanong/talakayan at mga workshop. Ang talaan ng mga kalahok sa bawat sesyon ay nilagom sa kahon sa ibaba: Ang talaan ng mga kalahok sa bawat sesyon ay nilagom sa kahon sa ibaba: .. .. \s··,·'·· .~ \s··,·'·· .~ ••••••••• ••••••••• Local Residents Local Residents 75 75 55 55 40 40 73 73 67 67 Local Government Local Government Officials Officials 5 5 5 5 8 8 18 18 4 4 Gov't Agencies Gov't Agencies 29 29 27 27 14 14 25 25 30 30 NGO NGO Representatives Representatives 5 5 5 5 8 8 8 8 5 5 Others Others 4 4 2 2 8 8 8 8 6 6 Total Total 118 118 94 94 78 78 132 132 112 112 2.1 2.1 Lagom ng mga Presentasyon Lagom ng mga Presentasyon Inilahad ng presentasyon ng USACE ang kasalukuyang inabot na ng pag-aaral ng Recovery Action Inilahad ng presentasyon ng USACE ang kasalukuyang inabot na ng pag-aaral ng Recovery Action Plan, kasama ang pangkabuuang mga layunin at limitasyon ng pag-aaral. Sa mailding sabi, ang Plan, kasama ang pangkabuuang mga layunin at limitasyon ng pag-aaral. Sa mailding sabi, ang pagkalahatang layunin ng pag-aaral ng RAP ay kinapapalooban ng pagtukoy at pag-aaral ng mga pagkalahatang layunin ng pag-aaral ng RAP ay kinapapalooban ng pagtukoy at pag-aaral ng mga suliranin, mga panganib, at ang mga mapagpiliian na nasa bawat isa sa walong ilog na apektado suliranin, mga panganib, at ang mga mapagpiliian na nasa bawat isa sa walong ilog na apektado ng pagputok ng Mt. Pinatubo noong 1991. Para sa limang Hog sa silangan, ang mga suliraning ng pagputok ng Mt. Pinatubo noong 1991. Para sa limang Hog sa silangan, ang mga suliraning . natukoy na hanggang sa kasalukuyan ng pag-aaral ng RAP ay ang mga panganib (baha, deposito . natukoy na hanggang sa kasalukuyan ng pag-aaral ng RAP ay ang mga panganib (baha, deposito ng latak/buhangin, agos ng lahar/putik, pagkasira ng mga pampang, atbp.), at ang posiblidad na ng latak/buhangin, agos ng lahar/putik, pagkasira ng mga pampang, atbp.), at ang posiblidad na Idiniin na ang mga natukoy na mga problema Idiniin na ang mga natukoy na mga problema mangyayari ito (mataas, katamtaman, mababa). mangyayari ito (mataas, katamtaman, mababa). at ang posibilidad ng kaganapan ng mga ito ay preliminaryo at maaring mabago, at higit pang at ang posibilidad ng kaganapan ng mga ito ay preliminaryo at maaring mabago, at higit pang pag-aaralan at tatayahin ng mga pandaigdigang komite sa pagrerepaso. pag-aaralan at tatayahin ng mga pandaigdigang komite sa pagrerepaso. Kasunod ng pagsasalarawan ng mga posib1eng suliranin at panganib sa bawat ilog, ang mapa ng Kasunod ng pagsasalarawan ng mga posib1eng suliranin at panganib sa bawat ilog, ang mapa ng mga mapanganib na lugar at mga hakbanging pang-inhinyeryang maaaring gawin para sa bawat tipo mga mapanganib na lugar at mga hakbanging pang-inhinyeryang maaaring gawin para sa bawat tipo ng mga natukoy na problema at panganib. Kasalukuyan, ang mga posibleng hakbanging pang ng mga natukoy na problema at panganib. Kasalukuyan, ang mga posibleng hakbanging pang inhinyerya na natukoy na ay ang mga sumusunod: inhinyerya na natukoy na ay ang mga sumusunod: Sediment Retention Structures - mga maliliit na dam na uubrang tambakan ng mga Sediment Retention Structures - mga maliliit na dam na uubrang tambakan ng mga latak/buhangin para hindi na makapanira. Ang laki at dami ay depende sa kalagayan latak/buhangin para hindi na makapanira. Ang laki at dami ay depende sa kalagayan ng mga ilog at lugar. Kailangan ang mga lagusan ng tubig 0 spillways para ng mga ilog at lugar. Kailangan ang mga lagusan ng tubig 0 spillways para maiwasan ang pagbaha. maiwasan ang pagbaha. Grade Control Structures - Ito ay parang hagdanan na istrukura (parang hagdanan Grade Control Structures - Ito ay parang hagdanan na istrukura (parang hagdanan Environmental Scoping Report Environmental Scoping Report Page 5 Page 5
na spillways) para mapahina ang dating ng tubig 0 lahar at hindi ito makapanira. na spillways) para mapahina ang dating ng tubig 0 lahar at hindi ito makapanira. Channel Constrictions - parang bakod na itinatayo ~a ilog upang magabayan at Channel Constrictions - parang bakod na itinatayo ~a ilog upang magabayan at makontrol ang daloy ng tubig 0 lahar/putik. makontrol ang daloy ng tubig 0 lahar/putik. Dredging - paghigop sa dumi/putik/buhangin mula sa ilog at itambak sa isang lugar Dredging - paghigop sa dumi/putik/buhangin mula sa ilog at itambak sa isang lugar upang lumuwag at lumalim ang ilog para maiwasan ang pagbaha. upang lumuwag at lumalim ang ilog para maiwasan ang pagbaha. Channel Excavation - pagpapalalim/pagpapalapad ng ilog sa pamamagitan ng Channel Excavation - pagpapalalim/pagpapalapad ng ilog sa pamamagitan ng bulldozer atbp. upang maiwasan ang pagbaha. bulldozer atbp. upang maiwasan ang pagbaha. Bank Protection - nagagawa ito sa maraming paraan, tulad ng pagtatayo ng levees, Bank Protection - nagagawa ito sa maraming paraan, tulad ng pagtatayo ng levees, dike, groins (patangwe sa Kapampangan) para maprotektahan sa kasiraan ang dike, groins (patangwe sa Kapampangan) para maprotektahan sa kasiraan ang pampang ng mga ilog. pampang ng mga ilog. Levees - mga mahahabang dike na itinatayo kaagapay ng mga pampang para hindi Levees - mga mahahabang dike na itinatayo kaagapay ng mga pampang para hindi umapaw at magbaha at makontrol ang daloy ng tubig at lahar. umapaw at magbaha at makontrol ang daloy ng tubig at lahar. Groins - itinatayo ito bilang pansamantalang imbakan ng latak/lahar/buhangin para Groins - itinatayo ito bilang pansamantalang imbakan ng latak/lahar/buhangin para maprotektahan ang mga pampang, haligi ng mga tulay at iba pang istruktura. Ito'y Ito'y maprotektahan ang mga pampang, haligi ng mga tulay at iba pang istruktura. mga nakahilerang mga basket na gawa sa alambre na may lulan na mga bate 0 sako mga nakahilerang mga basket na gawa sa alambre na may lulan na mga bate 0 sako ng buhangin na maaring pinatigas sa semento 0 tinulusan ng mga kawayan/kahoy. ng buhangin na maaring pinatigas sa semento 0 tinulusan ng mga kawayan/kahoy. Muli idinidiin na ang mga natukoy na hakbangin pang-inhinyerya at ang posibleng mga Iugar Muli idinidiin na ang mga natukoy na hakbangin pang-inhinyerya at ang posibleng mga Iugar ay preliminaryo at nasa proseso ng higit na pagtitiyak at higit pang detalyadong pagsusuri at ay preliminaryo at nasa proseso ng higit na pagtitiyak at higit pang detalyadong pagsusuri at pag-aaral sa inhinyerya, praktikalidad sa ekonomiya, kapaligiran, at ang partisipasyon ng pag-aaral sa inhinyerya, praktikalidad sa ekonomiya, kapaligiran, at ang partisipasyon ng pubIiko. Ang pagpapalahok sa publiko, ay inuulit, bilang layunin ng mga iskoping sesyon - upang pubIiko. Ang pagpapalahok sa publiko, ay inuulit, bilang layunin ng mga iskoping sesyon - upang maisama ang mga loka! na suliranin at rekomendasyon nang epektibo at maaga sa proseso pa maisama ang mga loka! na suliranin at rekomendasyon nang epektibo at maaga sa proseso pa lamang ng pagpaplano. Bilang halimbawa, ang mga lumahok ay inakit na magbigay ng kanilang lamang ng pagpaplano. Bilang halimbawa, ang mga lumahok ay inakit na magbigay ng kanilang mga mungkahi at pananaw sa mga pag-aaral, upang makatulong sa pagtukoy sa mga di-istruktural mga mungkahi at pananaw sa mga pag-aaral, upang makatulong sa pagtukoy sa mga di-istruktural na mga hakbangin (tulad ng sistema ng maagang pag-alarma, permanenteng mga lugar sa na mga hakbangin (tulad ng sistema ng maagang pag-alarma, permanenteng mga lugar sa ebakuwasyon at paglilipat (resettlement), pagpapanumbalik ng mga halaman) at upang magmungkahi ebakuwasyon at paglilipat (resettlement), pagpapanumbalik ng mga halaman) at upang magmungkahi ng mga rekomendasyon kung papaano umagap at tumugon sa/at pagpapatupad ng mga posibleng ng mga rekomendasyon kung papaano umagap at tumugon sa/at pagpapatupad ng mga posibleng mga solusyon. mga solusyon. Bilang suma, ang presentasyon ay nagdiin na ang pagputok ng Mt. Pinatubo ay isang mayor, Bilang suma, ang presentasyon ay nagdiin na ang pagputok ng Mt. Pinatubo ay isang mayor, pangmatagalang suliranin at ang bawat partikular na mga problema sa bawat ilog ay mahirap pangmatagalang suliranin at ang bawat partikular na mga problema sa bawat ilog ay mahirap matukoy. Ang mga posibleng solusyon ay di-garantisadong walang panganib (dahil halimbawa, sa matukoy. Ang mga posibleng solusyon ay di-garantisadong walang panganib (dahil halimbawa, sa di-matiyak na takbo ng kalikasan at ang mga limitasyon ng praktikalidad sa ekonomiya), at ang mga di-matiyak na takbo ng kalikasan at ang mga limitasyon ng praktikalidad sa ekonomiya), at ang mga kontribusyon na personal/komunidad, at ng mga opportunidad, ay maisasali sa pangmatagalang kontribusyon na personal/komunidad, at ng mga opportunidad, ay maisasali sa pangmatagalang pagsisikap sa rehabilitasyon. pagsisikap sa rehabilitasyon. 2.2 2.2 Lagom ng mga Bukas na Tanong/Talakayan Lagom ng mga Bukas na Tanong/Talakayan Matapos ang mga presentasyon na tumagal ng dalawang oras, ito ay sinundan ng mga bukas na Matapos ang mga presentasyon na tumagal ng dalawang oras, ito ay sinundan ng mga bukas na Environmental Scoping Report Environmental Scoping Report Page 6 Page 6
tanong/talakayan sa Ingles, Pilipino at Kapampangan. Bilang karagdagan sa paglilinaw sa mga tanong/talakayan sa Ingles, Pilipino at Kapampangan. Bilang karagdagan sa paglilinaw sa mga presentasyon, ang papel ng pag-aaral ng RAP, ng usaping lokal, ang mga pangunahing mga isyu presentasyon, ang papel ng pag-aaral ng RAP, ng usaping lokal, ang mga pangunahing mga isyu na pauli-ulit na itinatanong sa bukas na tanong/talakayan ay malalagom sa tatlong pangkalahatang na pauli-ulit na itinatanong sa bukas na tanong/talakayan ay malalagom sa tatlong pangkalahatang usapin: usapin: Usaping Pisikal at Istruktural Usaping Pisikal at Istruktural usapin sa paparating na panganib na dala ng darating na tag-ulan, at ang nakikitang usapin sa paparating na panganib na dala ng darating na tag-ulan, at ang nakikitang mga kakulangan ng mga kasalukuyang pangkagipitang mga aksyon. Matatapos ba sa mga kakulangan ng mga kasalukuyang pangkagipitang mga aksyon. Matatapos ba sa oras ang mga kasalukuyang ginagawang konstruksyon?; oras ang mga kasalukuyang ginagawang konstruksyon?; kung hindi sapat ang mga istukturang naitayo na at napakamahal ng mga ito, dapat kung hindi sapat ang mga istukturang naitayo na at napakamahal ng mga ito, dapat bang ipagpatuloy pa ang pagpapatayo ng mga pang-inhinyeryang istruktura? Ang bang ipagpatuloy pa ang pagpapatayo ng mga pang-inhinyeryang istruktura? Ang mga pondo para sa mga "walang silbi" at panandaliang hakbanging istruktural ay mga pondo para sa mga "walang silbi" at panandaliang hakbanging istruktural ay dapat na lamang gamitin sa higit na kailangang resettlement at pangkabuhayan. dapat na lamang gamitin sa higit na kailangang resettlement at pangkabuhayan. Binibigyan ba ng konsiderasyon ang mga di-istruktural na hakbangin, tulad ng tulad ng Binibigyan ba ng konsiderasyon ang mga di-istruktural na hakbangin, muling pagtatanim ng mga punongkahoy at panunumbalik ng mga halaman?; muling pagtatanim ng mga punongkahoy at panunumbalik ng mga halaman?; gaano kaligtas ang mga tapos na at tinatapos na mga istruktura? Ano ang antas ng gaano kaligtas ang mga tapos na at tinatapos na mga istruktura? Ano ang antas ng katiyakan at proteksyon? May garantiya ba na uubra ang plano ng USACE?; katiyakan at proteksyon? May garantiya ba na uubra ang plano ng USACE?; alin at kaninong prediksyon ang tama, kaugnay ng tag-ulan at laki ng taya sa lahar? alin at kaninong prediksyon ang tama, kaugnay ng tag-ulan at laki ng taya sa lahar? Alin ang eksaktong mga lugar ang nasa mataas na panganib?; Alin ang eksaktong mga lugar ang nasa mataas na panganib?; Usapin sa Paglilipat 0 Resettlement Usapin sa Paglilipat 0 Resettlement maaari bang ang ilang bahagi ng Clark Air Base ay magamit bilang pangkagipitang maaari bang ang ilang bahagi ng Clark Air Base ay magamit bilang pangkagipitang . lugar ng ebakuwasyon 0 resttlement? Ligtas baang lugar ng Clark?; . lugar ng ebakuwasyon 0 resttlement? Ligtas baang lugar ng Clark?; sa kabila ng pangmatagalang banta, karamihan sa mga naninirahan ay nais manatili sa kabila ng pangmatagalang banta, karamihan sa mga naninirahan ay nais manatili sa kanilang mga pamayanan 0 kaya malapit sa kanilang kasalukuyang tinitirahan; sa kanilang mga pamayanan 0 kaya malapit sa kanilang kasalukuyang tinitirahan; Usapin sa Pangangasiwa ng mga Proyekto Usapin sa Pangangasiwa ng mga Proyekto ano ang eksaktong papel ng USACE at ng pag-aaral ng RAP? Sino ang may ano ang eksaktong papel ng USACE at ng pag-aaral ng RAP? Sino ang may pananagutan sa paghahanda ng pinal na mga disenyo, kontrata, susubaybay sa pananagutan sa paghahanda ng pinal na mga disenyo, kontrata, susubaybay sa konstruksyon at pagpapatupad ng mga proyekto?; konstruksyon at pagpapatupad ng mga proyekto?; ano ang puwedeng magawa ng mga lokal na taumbayan upang makatulong sa proseso ano ang puwedeng magawa ng mga lokal na taumbayan upang makatulong sa proseso ng pagpapatupad?; ng pagpapatupad?; sa Hang lugar, ang mga lokal na taumbayan ay ayaw magbigay daan sa mga sa Hang lugar, ang mga lokal na taumbayan ay ayaw magbigay daan sa mga kontratista at sa DPWH dahil gusto nilang makatiyak na babayaran ang kanilang kontratista at sa DPWH dahil gusto nilang makatiyak na babayaran ang kanilang lupang gagamitin sa pagtatayo ng mga impra-istrukura. Walang nagpaliwanag sa mga lupang gagamitin sa pagtatayo ng mga impra-istrukura. Walang nagpaliwanag sa mga dokumentadong rekisitos para sa mga kabayaran sa mga right-of-ways (ROW). dokumentadong rekisitos para sa mga kabayaran sa mga right-of-ways (ROW). Environmental Seoping Report Environmental Seoping Report Page 7 Page 7
ang ilang mga proyekto ay naaprubahan at may pondo na, ngunit hanggang sa ang ilang mga proyekto ay naaprubahan at may pondo na, ngunit hanggang sa kasalukuyan ay hindi pa ito ipinatutupad; kasalukuyan ay hindi pa ito ipinatutupad; ano ang problema? Bakit may ilang mga lugar/komunidad ang tila pinoprotektahan ano ang problema? Bakit may ilang mga lugar/komunidad ang tila pinoprotektahan at ang mga iba ay hindi? Ano ba ang mga kasalukuyang mga prayoridad? at ang mga iba ay hindi? Ano ba ang mga kasalukuyang mga prayoridad? Ang mga sagot sa mga usapin at isyu na itinanong sa bukas na tanong/talakayan ay nagmula sa mga Ang mga sagot sa mga usapin at isyu na itinanong sa bukas na tanong/talakayan ay nagmula sa mga kinatawan ng USACE, MPC at ng DPWH. Upang higit pang mapag-aralan ang mga usapin at isyu kinatawan ng USACE, MPC at ng DPWH. Upang higit pang mapag-aralan ang mga usapin at isyu at upang makuha ang kanilang mga rekomendasyon kung paaano tutugunan ang mga ito, at upang makuha ang kanilang mga rekomendasyon kung paaano tutugunan ang mga ito, inimbitahan ang mga kalahok na dumalo pa sa mga workshop sa kinahapunan at tutukan sa mg'a inimbitahan ang mga kalahok na dumalo pa sa mga workshop sa kinahapunan at tutukan sa mg'a talakayan grupo ang mga usapin. talakayan grupo ang mga usapin. 2.3 2.3 Lagom ng mga Workshop Lagom ng mga Workshop Upang mabigyan ng pagkakataon ang mga kalahok na lalong mapag-aralan ang mga lokal na mga Upang mabigyan ng pagkakataon ang mga kalahok na lalong mapag-aralan ang mga lokal na mga usapin at isyu, binuo ang mga maliliit na grupo ng talakayan na may tinututukang mga lokal na usapin at isyu, binuo ang mga maliliit na grupo ng talakayan na may tinututukang mga lokal na usapin 0 isyu, matapos ang bawat bukas na tanong/talakayan. Pinamunuan ng mga koordineytor usapin 0 isyu, matapos ang bawat bukas na tanong/talakayan. Pinamunuan ng mga koordineytor ng mga NGO at mga team ng konsultant ang mga workshop. Sa mga workshop nandoon ang mga ng mga NGO at mga team ng konsultant ang mga workshop. Sa mga workshop nandoon ang mga kinatawan ng USACE, MPC at DPWH upang sagutin ang mga partikular mi mga katanungan at kinatawan ng USACE, MPC at DPWH upang sagutin ang mga partikular mi mga katanungan at tumulong sa mga pangkalahatang talakayan. Naging tutok ng mga workshop ang tatlong tumulong sa mga pangkalahatang talakayan. Naging tutok ng mga workshop ang tatlong pangunahing pangkalahatang usapin at isyu na tinalakay sa itaas bilang pisikal at istuktural, paglipat pangunahing pangkalahatang usapin at isyu na tinalakay sa itaas bilang pisikal at istuktural, paglipat o resettlement, at pangangasiwa ng mga proyekto. o resettlement, at pangangasiwa ng mga proyekto. Upang kuwalipikahin ang mga pangkalahatang usapin para sa limang ilog sa silangan , ang mga Upang kuwalipikahin ang mga pangkalahatang usapin para sa limang ilog sa silangan , ang mga kalahok ay pinangkat-pangkat ayon sa mga sektor na kanilang kinabibilangan sa komunidad. Limang kalahok ay pinangkat-pangkat ayon sa mga sektor na kanilang kinabibilangan sa komunidad. Limang sektor ang naging mga kategorya: sektor ang naging mga kategorya: mga pinuno ng lokal na pamahalaan; - mga pinuno ng lokal na pamahalaan; - mga organisasyong bayan/non-government organization; - mga organisasyong bayan/non-government organization; - kababaihan; - kababaihan; - mga magsasaka; at - mga magsasaka; at - mga propesyonal at kabataan. - mga propesyonal at kabataan. Katulad ng sa proseso ng iskoping, upang mahusay na mapadaloy ang mga apat na oras na mga Katulad ng sa proseso ng iskoping, upang mahusay na mapadaloy ang mga apat na oras na mga workshop, ito'y ginamitan ng mga lenguahe na naiintindihan ng mga kalahok. Itinala ang mga workshop, ito'y ginamitan ng mga lenguahe na naiintindihan ng mga kalahok. Itinala ang mga katitikan at mga pangunahing mga resulta ng mga workshop sa mga malalapad na manila paper ng katitikan at mga pangunahing mga resulta ng mga workshop sa mga malalapad na manila paper ng mga kalahok at namuno sa bawat grupo, at ang salin ng mga resulta (nakasulat na mga komentaryo mga kalahok at namuno sa bawat grupo, at ang salin ng mga resulta (nakasulat na mga komentaryo at rekomendasyon) sa bawat iskoping sesyon ng bawat ilog at sektor ng komunidad ay lakip dito. at rekomendasyon) sa bawat iskoping sesyon ng bawat ilog at sektor ng komunidad ay lakip dito. Laman ng tala ng mga worshop ang mga partikular na mga lokal na isyu at mga rekomendasyon Laman ng tala ng mga worshop ang mga partikular na mga lokal na isyu at mga rekomendasyon sa bawat isa sa limang Hog sa silangan, nagpapakita ito ng taas at lapad ng kaalaman ng mga sa bawat isa sa limang Hog sa silangan, nagpapakita ito ng taas at lapad ng kaalaman ng mga kalahok sa kasalukuyang mga problema, ng mga istruktural at di-istruktural na solusyon. Liban kalahok sa kasalukuyang mga problema, ng mga istruktural at di-istruktural na solusyon. Liban dito, natukoy din ang mga serye ng mga komon na isyu at rekomendasyon para sa limang ilog. Ang dito, natukoy din ang mga serye ng mga komon na isyu at rekomendasyon para sa limang ilog. Ang mga komon na isyu ay nilagom ayon sa mga pangkalahatang usapin na nabanggit sa itaas at batay mga komon na isyu ay nilagom ayon sa mga pangkalahatang usapin na nabanggit sa itaas at batay sa resulta ng mga iskoping sesyon sa bawat ilog. Ang limang ilog sa silangan at kanilang daglat ay: sa resulta ng mga iskoping sesyon sa bawat ilog. Ang limang ilog sa silangan at kanilang daglat ay: Environmental Scoping Report Environmental Scoping Report Page 8 Page 8
I I I- I- Porac-Gumain Porac-Gumain Pasig-Potrero Pasig-Potrero Abacan Abacan PG PG PP PP A A Sacobia-Bamban Sacobia-Bamban O'Donnell O'Donnell Lahat ng Bog Lahat ng Bog SB SB 0 0 LI LI Ang mayorya ng mga kalahok ay lokal na taumbayan at ang mga naitalang mga usapin at Ang mayorya ng mga kalahok ay lokal na taumbayan at ang mga naitalang mga usapin at rekomemdasyon ay nagpapakita ng kanilang halos dalawang taong karanasan sa mga problemang rekomemdasyon ay nagpapakita ng kanilang halos dalawang taong karanasan sa mga problemang ibinunga ng pagputok ng bulkan, mula man ito sa kalikasan 0 gawang tao. Ang kagyat na banta ng ibinunga ng pagputok ng bulkan, mula man ito sa kalikasan 0 gawang tao. Ang kagyat na banta ng parating na tag-ulan ng 1993, at ang mga problemang naranasan sa pagpapatupad ng mga parating na tag-ulan ng 1993, at ang mga problemang naranasan sa pagpapatupad ng mga kasalukuyang proyekto ang dominante sa mga talakayan. Dagdag sa mga kagyat na mga usapin, kasalukuyang proyekto ang dominante sa mga talakayan. Dagdag sa mga kagyat na mga usapin, naghayag din sila ng komon na pagkilala sa mga pangmatagalang mga suliraning bunga ng pagputok naghayag din sila ng komon na pagkilala sa mga pangmatagalang mga suliraning bunga ng pagputok noong 1991 (tulad ng agos ng lahar, malalang banlik, at ang malalang pagbaha) at ang papel at mga noong 1991 (tulad ng agos ng lahar, malalang banlik, at ang malalang pagbaha) at ang papel at mga limitasyon ng mga pang-inhinyeryang hakbangin. limitasyon ng mga pang-inhinyeryang hakbangin. Usaping Pisikal at Istruktural Usaping Pisikal at Istruktural 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 siltasyon 0 tambak/banlik siltasyon 0 tambak/banlik bagong sapa/pagbaha bagong sapa/pagbaha kulang/walang imbakan ng kulang/walang imbakan ng lahar lahar pag-apaw ng lahar pag-apaw ng lahar pagbagsak ng pampang ng pagbagsak ng pampang ng ilog ilog pagkahiwalay/walang daan pagkahiwalay/walang daan ibaliklmintinihin ang agos ng ibaliklmintinihin ang agos ng ilog ilog mahinang levees mahinang levees 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 dredging 0 paghuhukay dredging 0 paghuhukay levees, dredging levees, dredging magtukoy ng lugar magtukoy ng lugar levees, dredging levees, dredging riprap, proteksyon riprap, proteksyon tulay/daan tulay/daan levees, dredging levees, dredging palakasin (riprap, groin, palakasin (riprap, groin, toe) tanim ng puno at toe) tanim ng puno at halaman halaman 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 LI LI LI LI PG-PP- PG-PP- SB SB PP-SB-O PP-SB-O PG-PP- PG-PP- A A PG-SB- PG-SB- 0 0 PG-PP- PG-PP- A A PG-SB- PG-SB- 0 0 Ang resttlement 0 paglilipat ay isang sensitibong usaping panlipunan na komon sa lahat ng kalahok, Ang resttlement 0 paglilipat ay isang sensitibong usaping panlipunan na komon sa lahat ng kalahok, kabilang sa mga naitalang pinoproblema ang kawalan ng tamang lugar na may sapat na batayang kabilang sa mga naitalang pinoproblema ang kawalan ng tamang lugar na may sapat na batayang serbisyo publiko at mga oportunidad pangkabuhayan, at maraming mga kakulangan sa programa serbisyo publiko at mga oportunidad pangkabuhayan, at maraming mga kakulangan sa programa ng resttlement sa kabuuan. ng resttlement sa kabuuan. Nagmungkahi sila ng mga solusyon sa mga suliranin, kasali rito ang sapat na kabayaran sa mga Nagmungkahi sila ng mga solusyon sa mga suliranin, kasali rito ang sapat na kabayaran sa mga lupa at ari-arian na apektado ng mga proyekto, pagbalangkas ng sistema sa pagpaprayoridad sa mga lupa at ari-arian na apektado ng mga proyekto, pagbalangkas ng sistema sa pagpaprayoridad sa mga biktima ng lahar, pagpapabuti sa pagpapalaganap ng mga impormasyon sa antas lokal, pagbibigay biktima ng lahar, pagpapabuti sa pagpapalaganap ng mga impormasyon sa antas lokal, pagbibigay ng programa sa pagsasanay sa mga gawain sa resttlement. ng programa sa pagsasanay sa mga gawain sa resttlement. Environmental Seoping Report Environmental Seoping Report Page 9 Page 9
Usapin sa Resettlement 0 Paglipat Usapin sa Resettlement 0 Paglipat .. .. ":nl ":nl ' . ' . . . •••••••••••••••••••• •••••••••••••••••••• •• •• ••••••••• ••••••••• Wala/di-mainam na lugar Wala/di-mainam na lugar resettlement resettlement magtukoy ng bagong lugar at plano sa pabahay magtukoy ng bagong lugar at plano sa pabahay LI LI walang batayang serbisyo walang batayang serbisyo ibigay ng GOs/NGOs; paunlarin ang daan/tulay ibigay ng GOs/NGOs; paunlarin ang daan/tulay LI LI wala/kulang na oportunidad sa wala/kulang na oportunidad sa kabuhayan kabuhayan magtukoy ng higit na oportunidad; gamitin sa magtukoy ng higit na oportunidad; gamitin sa kabuhayan ang pondo ng "walang silbing" kabuhayan ang pondo ng "walang silbing" istruktura; kooperatibang Banko; mag-akit 0 istruktura; kooperatibang Banko; mag-akit 0 mag-imbita ng mga namumuhunan mag-imbita ng mga namumuhunan LI LI magbuo ng pamantayan sa pagpaprayoridad; magbuo ng pamantayan sa pagpaprayoridad; koordinasyon sa mga ahensya ng YLG. koordinasyon sa mga ahensya ng YLG. LI LI nawalang lupa at ari-arian nawalang lupa at ari-arian magbuo ng iskema sa pagbabayad magbuo ng iskema sa pagbabayad PG-A-O PG-A-O di-sapat na mga patakaran/programa di-sapat na mga patakaran/programa sa resettlement sa resettlement paunlarin ang mga patakaran/programa sa paraan paunlarin ang mga patakaran/programa sa paraan ng konsultasyon ng konsultasyon PG-PP PG-PP SB SB wala 0 kulang na konsultasyong wala 0 kulang na konsultasyong publiko publiko higit na konsultasyon; paunlarin ang mga higit na konsultasyon; paunlarin ang mga programa sa impormasyon programa sa impormasyon PG-O PG-O nanganganib sa lahar/di-angkop na nanganganib sa lahar/di-angkop na lugar lugar ilipat 0 protektahan ang lugar ilipat 0 protektahan ang lugar PG-SB PG-SB walang pagsasanay at impormasyon walang pagsasanay at impormasyon hinggil sa mga plano ng resettlement hinggil sa mga plano ng resettlement higit na pagsasanay at programa sa impormasyon higit na pagsasanay at programa sa impormasyon PG-PP PG-PP Sa talakayan sa usapin ng pangangasiwa ng mga proyekto, tumampok ang "red tape" sa burukrasya Sa talakayan sa usapin ng pangangasiwa ng mga proyekto, tumampok ang "red tape" sa burukrasya at graft and corruption bilang mga komon na suliranin, dahilan ng pagbaba 0 kawalan ng tiwala sa at graft and corruption bilang mga komon na suliranin, dahilan ng pagbaba 0 kawalan ng tiwala sa mga proyekto at programa ng gobyemo sa rehabilitasyon. Manunumbalik lamang ang tiwala at mga proyekto at programa ng gobyemo sa rehabilitasyon. Manunumbalik lamang ang tiwala at suporta kung bubuti ang pangangasiwa at pagpapatupad ng mga proyekto. Isang isyu pang tampok suporta kung bubuti ang pangangasiwa at pagpapatupad ng mga proyekto. Isang isyu pang tampok at pauli-ulit na sumusulpot mula pa ng simulan ang pagtatasang pangkapaligiran noong Oktubre at pauli-ulit na sumusulpot mula pa ng simulan ang pagtatasang pangkapaligiran noong Oktubre 1992, na laman ng Ulat sa Panandaliang Action para sa Hog Pasig-Potrero, ay ang kawalan ng lokal 1992, na laman ng Ulat sa Panandaliang Action para sa Hog Pasig-Potrero, ay ang kawalan ng lokal na partisipasyon at konultasyon, mula sa pagpaplano ng mga proyekto hanggang sa pagpapatupad na partisipasyon at konultasyon, mula sa pagpaplano ng mga proyekto hanggang sa pagpapatupad nito. nito. Environmental Scoping Report Environmental Scoping Report Page 10 Page 10
Usapin sa Pangangasiwa ng mga Proyekto Usapin sa Pangangasiwa ng mga Proyekto ~ IS ~ IS N N "". "". "".". "".". pagkaantala ng proyekto, "red tape" pagkaantala ng proyekto, "red tape" at corruption at corruption pabilisin ang paraan, maging bukas pabilisin ang paraan, maging bukas sa publiko at programa sa sa publiko at programa sa pagsubaybay pagsubaybay LI LI kulang ang lokal na partisipasyon at kulang ang lokal na partisipasyon at ugnay sa mga ahensya ng ugnay sa mga ahensya ng pamahalaan pamahalaan akiting lumahok ang loka! na akiting lumahok ang loka! na taumbayan at epektibong programa taumbayan at epektibong programa sa impormasyon sa impormasyon A-PP-O A-PP-O PG-PP PG-PP walang konsultasyon sa publiko walang konsultasyon sa publiko pasimulan ang higit na konsultasyon pasimulan ang higit na konsultasyon PG-SB PG-SB walang sistema ng impormasyon, walang sistema ng impormasyon, edukasyon at komunikasyon edukasyon at komunikasyon kulang ang koordinasyon ng mga kulang ang koordinasyon ng mga ahensya ahensya magpatupad ng sistema sa magpatupad ng sistema sa impormasyon, edukasyon at impormasyon, edukasyon at kbmunikasyon kbmunikasyon PG-PP PG-PP kulang na oportunidad kulang na oportunidad pangkabuhayan pangkabuhayan higit na koordinasyon sa mga higit na koordinasyon sa mga GO/NGO/PO, lutasin ang problema GO/NGO/PO, lutasin ang problema sa pagitan ng mga ahensya sa pagitan ng mga ahensya PG-PP PG-PP bigyan ng trabaho ang mga lokal na bigyan ng trabaho ang mga lokal na taumbayan; higit na oportunidad taumbayan; higit na oportunidad pangkabuhayan pangkabuhayan PG-O PG-O naaantala ang mga pondo naaantala ang mga pondo paunlarin ang sistema; pabilisin ang paunlarin ang sistema; pabilisin ang paglabas ng pondo paglabas ng pondo PG PG di-sapat/walang loka! na di-sapat/walang loka! na pagsubaybay 0 monitoring pagsubaybay 0 monitoring pasimulan ang nakabase sa pasimulan ang nakabase sa komunidad na multisektoral na komunidad na multisektoral na sistema ng pagsubaybay 0 sistema ng pagsubaybay 0 monitoring monitoring PP PP problema sa right of way problema sa right of way magpaunlad ng sistema sa paglutas magpaunlad ng sistema sa paglutas ng mga problema at hakbanging ng mga problema at hakbanging legal legal Ang mga karagdagang mga isyu ria naitala sa serye ng mga workshop ay ang kasiraan na dulot ng Ang mga karagdagang mga isyu ria naitala sa serye ng mga workshop ay ang kasiraan na dulot ng pagputok sa agrikultura, akwakultura at pangisdaan, kagubatan at hayop bundok, at rekursong pagputok sa agrikultura, akwakultura at pangisdaan, kagubatan at hayop bundok, at rekursong tulad ng arkeolohika! at makasaysayang lugar. Ang Hang mga rekomendasyon upang tulad ng arkeolohika! at makasaysayang lugar. Ang Hang mga rekomendasyon upang kultural, kultural, Environmental Scoping Report Environmental Scoping Report Page 11 Page 11
tugunan ang mga usapin ay ang programa para sa rehabilitasyon at ang muling pagtatanim ng mga tugunan ang mga usapin ay ang programa para sa rehabilitasyon at ang muling pagtatanim ng mga puno at halaman at pagtatasa sa mga nanganganib na rekursong kultural. puno at halaman at pagtatasa sa mga nanganganib na rekursong kultural. 3.0 3.0 Lagom ng Resulta ng Prosesong Iskoping Lagom ng Resulta ng Prosesong Iskoping Ang layunin ng "panimulang" ulat iskoping na ito ay upang matukoy ang mga usapin at isyu na Ang layunin ng "panimulang" ulat iskoping na ito ay upang matukoy ang mga usapin at isyu na may lokal na kabuluhan. Hindi na bago ang pag-aaral at pagtugon sa bunga ng pagputok ng Mt. may lokal na kabuluhan. Hindi na bago ang pag-aaral at pagtugon sa bunga ng pagputok ng Mt. Pinatubo, may dalawasng taon sa katunayan, habang isinusumite at ipinamamahagi ang ulat na ito. Pinatubo, may dalawasng taon sa katunayan, habang isinusumite at ipinamamahagi ang ulat na ito. Sa loob ng panahong iyan ay nagkaroon na ng malalim at malawak na karanasan at kaalaman ang Sa loob ng panahong iyan ay nagkaroon na ng malalim at malawak na karanasan at kaalaman ang mga taumbayang apektado sa mga kagyat at pangmatagalang mga problema na patuloy nilang mga taumbayang apektado sa mga kagyat at pangmatagalang mga problema na patuloy nilang kakaharapin sa buhay, ari-arian at kabuhayan. Naranasan din nila ang mga pagsisikap sa kakaharapin sa buhay, ari-arian at kabuhayan. Naranasan din nila ang mga pagsisikap sa rehabilitasyon ng Pamahalaan ng Pilipinas, kasama ang mga iba't-ibang tipo ng istruktural 0 di rehabilitasyon ng Pamahalaan ng Pilipinas, kasama ang mga iba't-ibang tipo ng istruktural 0 di istruktural na mga hakbangin na maaaring irekomenda sa Ulat sa Pangmatagalang Aksyon. Bilang istruktural na mga hakbangin na maaaring irekomenda sa Ulat sa Pangmatagalang Aksyon. Bilang palatandahan ng rel~tibong lawak at laki ng pagsisikap pang-inhinyerya na ginagawa hanggang sa palatandahan ng rel~tibong lawak at laki ng pagsisikap pang-inhinyerya na ginagawa hanggang sa kasalukuyan, ang Mayo 1993 Ulat Impra-istruktura ng Mt. Pinatubo Rehabilitation-Project kasalukuyan, ang Mayo 1993 Ulat Impra-istruktura ng Mt. Pinatubo Rehabilitation-Project Management Office (MPR-PMO) ay naglista ng mahigit na P3.B badyet 0 alokasyon. Management Office (MPR-PMO) ay naglista ng mahigit na P3.B badyet 0 alokasyon. Kasama sa kasalukuyang ipinatutupad ng Pamahalaan ng Pilipinas ang panimulang produkto ng pag Kasama sa kasalukuyang ipinatutupad ng Pamahalaan ng Pilipinas ang panimulang produkto ng pag aaral ng Mt. Pinatubo Recovery Action Plan, na nilaman ng Ulat sa Panandaliang Aksyon aaral ng Mt. Pinatubo Recovery Action Plan, na nilaman ng Ulat sa Panandaliang Aksyon (Altematibo 3, Pamproteksyong Levees) para sa Hog Pasig-Potrero, na kung saan ang detalyadong (Altematibo 3, Pamproteksyong Levees) para sa Hog Pasig-Potrero, na kung saan ang detalyadong pagtatasang pangkapaligiran ay hinanda at isinumite noong Enero 1993. pagtatasang pangkapaligiran ay hinanda at isinumite noong Enero 1993. Sa mga pag-aaral pangkapligiran na naisagawa na, sinuri at tinasa ang maraming mga usapin, isyu Sa mga pag-aaral pangkapligiran na naisagawa na, sinuri at tinasa ang maraming mga usapin, isyu at epekto na may katuturan sa lugar ng Mt. Pinatubo matapos ang pagputok upang maitakda ang at epekto na may katuturan sa lugar ng Mt. Pinatubo matapos ang pagputok upang maitakda ang lawak ng epekto kung ipapatupad ang mga istruktural na hakbang. Kung ito ba ay: lawak ng epekto kung ipapatupad ang mga istruktural na hakbang. Kung ito ba ay: magtataboy ng malaking bilang ng populasyon at maninira ng kabuhayan; magtataboy ng malaking bilang ng populasyon at maninira ng kabuhayan; posibleng lumikha ng pinsala sa kalusugan at/o panganib; posibleng lumikha ng pinsala sa kalusugan at/o panganib; sa mga sa mga magpahinto magpahinto recovery/rehabilitasyon; recovery/rehabilitasyon; sisira sa kasalukuyang mga rekurso ng tubig-Iupa; sisira sa kasalukuyang mga rekurso ng tubig-Iupa; pipinsala sa umiiral na ekolohiya akwatik (tubigan) at/o terrestial (kalupaan); pipinsala sa umiiral na ekolohiya akwatik (tubigan) at/o terrestial (kalupaan); pipinsala sa kasalukuyang antas ng "biodiversity" (kabuuang balanse ng flora -lahat ng pipinsala sa kasalukuyang antas ng "biodiversity" (kabuuang balanse ng flora -lahat ng halaman/puno/tanim at fauna - lahat ng hayop/insekto/mikrobyo atbp., mga sensitibong halaman/puno/tanim at fauna - lahat ng hayop/insekto/mikrobyo atbp., mga sensitibong panirahan at/o nanganganib na mga II species" ; panirahan at/o nanganganib na mga II species" ; pipinsala sa kalidad ng hangin at/o kagandahan ng kapaligiran; pipinsala sa kalidad ng hangin at/o kagandahan ng kapaligiran; magtataboy sa mga tribo/kultural na komunidad; at/o magtataboy sa mga tribo/kultural na komunidad; at/o pipinsala sa mga makabuluhang rekursong arkeolohikal at makasaysayan. pipinsala sa mga makabuluhang rekursong arkeolohikal at makasaysayan. kasalukuyan kasalukuyan at mga at mga panukalang mga panukalang mga pagsisikap pagsisikap Sa proseso ng mga pag-aaral na isinagawa ng mga team ng consultant kaugnay ng mga usaping Sa proseso ng mga pag-aaral na isinagawa ng mga team ng consultant kaugnay ng mga usaping nabanggit, inabot ang konsensus na higit ang magiging pinsala kung ang ipapatupad ay ang Walang nabanggit, inabot ang konsensus na higit ang magiging pinsala kung ang ipapatupad ay ang Walang Aksyong Plano, kaysa mga naoobserbahan at/o inaasahang mga pinsala 0 epekto na dulot ng mga Aksyong Plano, kaysa mga naoobserbahan at/o inaasahang mga pinsala 0 epekto na dulot ng mga kasalukuyang mga pang-inhinyeryang mga hakbang. Kung ikukumpara sa pinsala at epektong kasalukuyang mga pang-inhinyeryang mga hakbang. Kung ikukumpara sa pinsala at epektong idudulot ng pinabayaang kalikasan, ang mga negatibong epekto na naidulot na ng mga kasalukuyang idudulot ng pinabayaang kalikasan, ang mga negatibong epekto na naidulot na ng mga kasalukuyang pagsisikap ay partikular lamang sa lugar at sa kabuuan ito ay mga panandalian. Base sa mga umiiral pagsisikap ay partikular lamang sa lugar at sa kabuuan ito ay mga panandalian. Base sa mga umiiral na mga pagtaya at kasalukuyang mga mapa, ang konsensus' ay tama lalu na kung ang bibigyan ng na mga pagtaya at kasalukuyang mga mapa, ang konsensus' ay tama lalu na kung ang bibigyan ng Environmental Scoping Report Environmental Scoping Report Page 12 Page 12 sa sa .. ..
'1 '1 malaking pansin ay ang pinsalang panlipunan, na siyang tinitingnan na pinakamakabuluhang lokal malaking pansin ay ang pinsalang panlipunan, na siyang tinitingnan na pinakamakabuluhang lokal na usapin. na usapin. Kaugnay sa resulta ng pag-aaral na nakapaloob sa Ulat Panandaliang Aksyon ng Pagtatasang Kaugnay sa resulta ng pag-aaral na nakapaloob sa Ulat Panandaliang Aksyon ng Pagtatasang Pangkapaligiran ang mga isyu na natukoy sa proseso ng ikoping ay maaring masuma na mga isyung Pangkapaligiran ang mga isyu na natukoy sa proseso ng ikoping ay maaring masuma na mga isyung palipunan. Ang mga isyung panlipunan na naitala sa mga komunidad sa limang ilog sa silangan ay palipunan. Ang mga isyung panlipunan na naitala sa mga komunidad sa limang ilog sa silangan ay ang mga sumusunod: ang mga sumusunod: protektahan, sa abot ng makakaya, ang mga umiiral na mga pamayanan at pinagmumulan protektahan, sa abot ng makakaya, ang mga umiiral na mga pamayanan at pinagmumulan ng kabuhayan; ng kabuhayan; pagtatakda ng mga kagyat at mga pangmatagalang kaligtasan at panganib; at pagtatakda ng mga kagyat at mga pangmatagalang kaligtasan at panganib; at pagpapaunlad sa paraan ng pagpapatupad sa mga programa sa rehabilitasyon at resttlement. pagpapaunlad sa paraan ng pagpapatupad sa mga programa sa rehabilitasyon at resttlement. Tulad ng paulit-ulit na sinasabi sa mga iskoping sesyon, ang papel sa kasalukuyan at kinabukasan Tulad ng paulit-ulit na sinasabi sa mga iskoping sesyon, ang papel sa kasalukuyan at kinabukasan ng mga hakbanging pang-inhinyerya ay malawak na kinikilala at sinusuportahan. Ang mga teknikal ng mga hakbanging pang-inhinyerya ay malawak na kinikilala at sinusuportahan. Ang mga teknikal na presentasyon at mga sagot na inilahad ng mga kinatawan ng USACE sa mga iskoping sesyon ay na presentasyon at mga sagot na inilahad ng mga kinatawan ng USACE sa mga iskoping sesyon ay bunga ng mga preliminaryong resulta ng mga ginagawang mga pag-aaral. Base bunga ng mga preliminaryong resulta ng mga ginagawang mga pag-aaral. Base sa mga preliminaryong impormasyon, tinataya na ang mga hakbanging pang-inhinyerya ng Ulat sa sa mga preliminaryong impormasyon, tinataya na ang mga hakbanging pang-inhinyerya ng Ulat sa Pangmatagalang Aksyon ay magiging: Pangmatagalang Aksyon ay magiging: pangunahin, 0 sa kabuuan, ay gagawin 0 itatayo sa umiiral na mga lugar na naapektuhan ng pangunahin, 0 sa kabuuan, ay gagawin 0 itatayo sa umiiral na mga lugar na naapektuhan ng pagputok, na natukoy na patuloy na dadanas sa matagal na panahon ng agos ng lahar, pagputok, na natukoy na patuloy na dadanas sa matagal na panahon ng agos ng lahar, deposito ng latak/lahar/buhangin at/a ng pagbaha; at deposito ng latak/lahar/buhangin at/a ng pagbaha; at pagpapanumbalik na epekto, na may intensyong limitahan ang pinsala sa pamamagitan ng pagpapanumbalik na epekto, na may intensyong limitahan ang pinsala sa pamamagitan ng pagkontrol sa daloy ng mga latak/lahar/buhangin at ng tubig-baha sa loob ng walong mga pagkontrol sa daloy ng mga latak/lahar/buhangin at ng tubig-baha sa loob ng walong mga ilog sa paraang parktikal sa ekonomiya at kapaligiran. ilog sa paraang parktikal sa ekonomiya at kapaligiran. Sa mga nakalistang posibleng hakbangin sa Seksyon 2.1, ang lahat ay ginagamit sa iba't-ibang antas Sa mga nakalistang posibleng hakbangin sa Seksyon 2.1, ang lahat ay ginagamit sa iba't-ibang antas sa mga apektadong ilog, maliban sa Sediment Retention Structures, na mas malaki kaysa mga "Sabo sa mga apektadong ilog, maliban sa Sediment Retention Structures, na mas malaki kaysa mga "Sabo Dam" na itinayo sa nakaraan. Dam" na itinayo sa nakaraan. Base sa mga preliminaryong mga proyektong ito, sa malawak na pag-aaral sa lugar, at resulta ng Base sa mga preliminaryong mga proyektong ito, sa malawak na pag-aaral sa lugar, at resulta ng mga iskoping sesyon, ang mga posibleng hakbangin sa Ulat sa Pangmatagalang Aksyon ay mga iskoping sesyon, ang mga posibleng hakbangin sa Ulat sa Pangmatagalang Aksyon ay tinatayang magpapagaan sa mga problema ng epekto at magbibigay ng kagyat at pangmatagalang tinatayang magpapagaan sa mga problema ng epekto at magbibigay ng kagyat at pangmatagalang mga kapakinabangan. Ang mga pakinabang ay maaaring makamit sa pamamagitan ng paglimita sa mga kapakinabangan. Ang mga pakinabang ay maaaring makamit sa pamamagitan ng paglimita sa lapad ng lugar na maaapektuhan sa darating na mga taon sa pamamagitan ng pagpapaunlad sa lapad ng lugar na maaapektuhan sa darating na mga taon sa pamamagitan ng pagpapaunlad sa pagkontrol sa daloy ng Iahar/Iatak/buhangin/pagbaha at pagbubukas sa mga daluyan na patuloy na pagkontrol sa daloy ng Iahar/Iatak/buhangin/pagbaha at pagbubukas sa mga daluyan na patuloy na barado bunga ng pagputok noong 1991. barado bunga ng pagputok noong 1991. Ang pananaw na ito, na may pangunahing positibong epekto, ay panimulang pinauniad sa mga pag Ang pananaw na ito, na may pangunahing positibong epekto, ay panimulang pinauniad sa mga pag aaral noong Enero sa pagtatasang kapaligiran ng Ulat sa Panadaliang Aksyon. Bagamat limitado aaral noong Enero sa pagtatasang kapaligiran ng Ulat sa Panadaliang Aksyon. Bagamat limitado ang talakayan ng mga panandaliang hakbang na maipapatupad lamang sa Hog Pasig-Potrero, ang ang talakayan ng mga panandaliang hakbang na maipapatupad lamang sa Hog Pasig-Potrero, ang dokumento ay nagbigay ng makatuturang pagtatasa sa epekto ng mga pagkalahatang tipo ng mga dokumento ay nagbigay ng makatuturang pagtatasa sa epekto ng mga pagkalahatang tipo ng mga posibleng mga hakbangin na natukoy na sa kasalukuyan para sa Ulat ng Pangmatagalang Aksyon. posibleng mga hakbangin na natukoy na sa kasalukuyan para sa Ulat ng Pangmatagalang Aksyon. Environmental Seoping Report Environmental Seoping Report Page 13 Page 13
Matapos ang pagrepaso sa Panandaliang Pagatatasang Kapaligiran at tuwirang paglahok sa mga Matapos ang pagrepaso sa Panandaliang Pagatatasang Kapaligiran at tuwirang paglahok sa mga iskoping sesyon at survey, ang Philippine's Environmental Management Bureau (EMB), ng DENR, iskoping sesyon at survey, ang Philippine's Environmental Management Bureau (EMB), ng DENR, ay nagkaloob noong Mayo ng sertipiko ng eksemsyon (laya) para sa Panandaliang Pagtatasang ay nagkaloob noong Mayo ng sertipiko ng eksemsyon (laya) para sa Panandaliang Pagtatasang Kapaligiran. Ang sertipikong ito ng EMB ay makabuluhan sa prosesong iskoping para sa Ulat ng Kapaligiran. Ang sertipikong ito ng EMB ay makabuluhan sa prosesong iskoping para sa Ulat ng Pangmatagalang Aksyon dahil kumikilala ito sa: Pangmatagalang Aksyon dahil kumikilala ito sa: "isang patakaran na nagbibigay eksemsyon sa rekisitos ng ECC(evironmental "isang patakaran na nagbibigay eksemsyon sa rekisitos ng ECC(evironmental compliance certificate 0 sertipiko ng pagtalimang kapaligiran) sa mga proyekto na compliance certificate 0 sertipiko ng pagtalimang kapaligiran) sa mga proyekto na partikular na may kaugnayan/kalahok sa pagpapabuti ng kapaligiran, rehabilitasyon, partikular na may kaugnayan/kalahok sa pagpapabuti ng kapaligiran, rehabilitasyon, pagkumpuni, pagmimintina at pagpapaunlad sa mga lugar na sinalanta ng mga pagkumpuni, pagmimintina at pagpapaunlad sa mga lugar na sinalanta ng mga bagyo, baha, lindol at iba pang kalamidad na dulot ng kalikasan." bagyo, baha, lindol at iba pang kalamidad na dulot ng kalikasan." Alinsunod sa mga batas ng Piliplinas sa kapaligiran, ang mga rekisitos ng ECC ay pangkalahatang Alinsunod sa mga batas ng Piliplinas sa kapaligiran, ang mga rekisitos ng ECC ay pangkalahatang nangangahulugan ng pagrepaso at mga rekomendasyon ng mga pagtatasa/dokumento ng mga nangangahulugan ng pagrepaso at mga rekomendasyon ng mga pagtatasa/dokumento ng mga epektong pangkapaligiran (PD 1586). Sa mga proyektong may eksemsyon ang diin ay nasa aspetong epektong pangkapaligiran (PD 1586). Sa mga proyektong may eksemsyon ang diin ay nasa aspetong pagpapatupad at operasyon kaysa mga kaparaanan ng dokumentasyon at pagtaya ng epekto. Ang pagpapatupad at operasyon kaysa mga kaparaanan ng dokumentasyon at pagtaya ng epekto. Ang mga aspetong ito ay kadalasang nakalista bilang mga kondisyon para sa pagkakaloob ng sertipiko mga aspetong ito ay kadalasang nakalista bilang mga kondisyon para sa pagkakaloob ng sertipiko ng eksemsyon. Para sa Ulat ng Panadaliang Aksyon, ang mga nakalistang kondisyon ay kasali ang ng eksemsyon. Para sa Ulat ng Panadaliang Aksyon, ang mga nakalistang kondisyon ay kasali ang konsiderasyon sa: konsiderasyon sa: mahusay na pag-imbak sa mga materyales na nahukay; mahusay na pag-imbak sa mga materyales na nahukay; angkop at katanggap-tanggap na plano sa relokasyon; angkop at katanggap-tanggap na plano sa relokasyon; pagbibigay prayoridad sa mga lokal na taumbayan sa pagbibigay ng trabaho; pagbibigay prayoridad sa mga lokal na taumbayan sa pagbibigay ng trabaho; pagsubaybay at pagsumite ng ulat sa progreso; at pagsubaybay at pagsumite ng ulat sa progreso; at pagkakaroon ng mga pang-kagipitang plano. pagkakaroon ng mga pang-kagipitang plano. Sa batayan ng mga preliminaryong mga pagsasalarawan ng mga posibleng hakbangin, sa mga Sa batayan ng mga preliminaryong mga pagsasalarawan ng mga posibleng hakbangin, sa mga nakatalang sesyon ng mga panimulang iskoping at mga pakikipagtalakayan sa EMB, inaasahan na nakatalang sesyon ng mga panimulang iskoping at mga pakikipagtalakayan sa EMB, inaasahan na pagkakalooban din ng sertipiko ng eksemsyon ang Ulat sa Pangmatagalang Aksyon, na nakatakdang pagkakalooban din ng sertipiko ng eksemsyon ang Ulat sa Pangmatagalang Aksyon, na nakatakdang isumite sa Disyembre 1993. isumite sa Disyembre 1993. 3.1 Lagom ng Ulat 3.1 Lagom ng Ulat o o ang panimulang proseso ng iskoping ay isinagawa para sa limang ilog sa silangan na ang panimulang proseso ng iskoping ay isinagawa para sa limang ilog sa silangan na tutugunan ng Ulat sa Pangmatagalang Aksyon. Ang katulad na proseso ng iskoping tutugunan ng Ulat sa Pangmatagalang Aksyon. Ang katulad na proseso ng iskoping ay nakatakda rin isagawa para sa tatlong ilog sa kanluran sa Setyembre/Oktubre; ay nakatakda rin isagawa para sa tatlong ilog sa kanluran sa Setyembre/Oktubre; o o ang mga resulta ng mga panimulang proseso ng iskoping at ng pagtatasang ang mga resulta ng mga panimulang proseso ng iskoping at ng pagtatasang kapaligiran na natapos na ay nagsasabi na ang mga hakbanging pang-inhinyerya, kapaligiran na natapos na ay nagsasabi na ang mga hakbanging pang-inhinyerya, tulad ng nakasaad sa Ulat sa Pangmatagalang Aksyon, ay makakapagpapagaan sa tulad ng nakasaad sa Ulat sa Pangmatagalang Aksyon, ay makakapagpapagaan sa epekto; epekto; o o b~ase sa mga nakatalang mga komentaryo at resulta ng mga survey sa pananaw, ang b~ase sa mga nakatalang mga komentaryo at resulta ng mga survey sa pananaw, ang mga pang-inhinyeryang hakbangin ay katangap-tangap sa mga komunidad, kahit na mga pang-inhinyeryang hakbangin ay katangap-tangap sa mga komunidad, kahit na may na tukoy na mga makabuluhang isyu kaugnay ng pagpapatupad; may na tukoy na mga makabuluhang isyu kaugnay ng pagpapatupad; Environmental Scoping Report Environmental Scoping Report Page 14 Page 14
o o ang mga proyekto sa rehabilitasyon, tulad ng Ulat sa Panandaliang Aksyon, ay tiyak ang mga proyekto sa rehabilitasyon, tulad ng Ulat sa Panandaliang Aksyon, ay tiyak nang may eksemsyon sa mga rekisitos ng EMB; at nang may eksemsyon sa mga rekisitos ng EMB; at o o bilang karagdagan sa mga prosesong iskoping, ang kasalukuyang mga pag-aaral ay bilang karagdagan sa mga prosesong iskoping, ang kasalukuyang mga pag-aaral ay itututok sa mga partikular na isyu ng mga lugar (halimbawa, malaking sediment itututok sa mga partikular na isyu ng mga lugar (halimbawa, malaking sediment retention structures), sa mga usapin sa pagpapatupad at pagsubaybay, at sa mga retention structures), sa mga usapin sa pagpapatupad at pagsubaybay, at sa mga posibleng hakbangin na makakapagpanumbalik sa kapaligiran. posibleng hakbangin na makakapagpanumbalik sa kapaligiran. Environmental Scoping Report Environmental Scoping Report Page 15 Page 15
Daso[ Hay ,'. South China Sea BATAAN Mt. Pinatubo Hazard Zones and Potential Measures c::=J Shallow flooding ,.... Unstable Isediment laden channels Ifulil@lFit Mudflow prone areas c::=J Shallow flooding and sediment I!&] SABO Dam 11I111111I1 Grade Control Structure deposition areas Ponding 111111 I .. l t l l l Channel Constriction 20 o Scale in Kilometers 20 40 Produced by Cartography. Remote ~onsino and Survey Section. NUEVA ECIJA ...... PANGA .J I I' I Dredging Channel Excavation Bank Protection Levee Groin 60
r \ I \ I I J I ----- PORAC-GUMAIN RIVER Porae 10 - 19 - 20· 21 - Floridablanea 6 - 19· 26· 29 - Jalung Pia Planas Poblacion Cabangealan Pabanlag San Jose San Ramon ... GI ~ ~ ""? /"" ... ~ " ~ ... r 19 J, \ --,,\.- .... I I I I I I 20 I I I ... '.... ~ / -...< ... FLORIDABLANCA .... -- --- PORAC ... \ \ \ \ \ \ \ \ \ . . . / / / / / / / ./ / \ \ \ \ \ \ \ GUAGUA I I J I / I I / I I I J '- \, --- -- .... " \ " / / / \ \ \ ;- ------- / \, \, \. \ \ "'. 19 / " , ' - ' - - _-! 1/ " / : \ / "\. \ \ \; ... LEGENO: - ' - ' - ' - PR~'O'INCIAL BOU~ARY - - MUNICIPAL BOUNDAF\.Y -------- ~'RANGAY BO UNDARY / . ,
/ SOURCE: N EDA R EGlON III GIS I SEPTEMBER 1992 ~ , ,----~ " ---------../ " 29 ", I / / / I '.,, / / V '---7 / I o i SCALE / / / I / / LU8AO 5 ; KM. ENVIRONMENTAL ASS ESSM ENT MT. PINATUBO RECOVERY ACTION PLAN A- 1 U.S. ARMY CORPS OF ENGINEERS LOUIS BERGER INTERNATIONAL, mc. Location Map of Surveyed Barangays, PORAe - GUMAIN RIVER BASIN FIGURE .\~
\ \ \ . / ' " . / , ./ , /' ' \ , /'....... \ \,< ........ ..... \ /' ........ \ " "- ..... ) 1 1 I-~ \ \ . . . . . . . ) 1 \ " " ' " "- I \ \ \ "- ........ \ \ " ........ ',,- \ ........ \ \ ........ PORAe PASIG-POTRERO RIVER Baeolor . 1 4 - 14 - 18 - Balas Cabetican Potrero Santa Barbara / / / / I / ,, I,....... 1) ~ ~ I ....... ....... ~ <.. \ \ \ ,,\ I I \ 14 '\./ , \ \ \ '\ \ " "- "- "- "- "- SAN FERNANDO "- "- ....... " '\ / --_ ...... /\ \ / / \ / <\ / / \ \ <\ / / \ \ \ \ \ SANTA RITA \ ' \ \ \ " '..... "'~--~-""'--~---------l--- --- ~ -- i T''''''LA~ fA) (.um EO''' \ '--.... .'__ f "d' "- ....... 1 " " ~,/ .... \ .. ' '\ " \ --> ....... < ' " " " \ \/ ~~ ....... " 4', \ KEY MAP ""'-0'"••••••~.~>~._,~,/r' .,...~\~\.~.0:~''(\ ).."..... / ... !".... ~ ~ .-.; I \ ~::. \ '~~" ".! /'~ "'... / ./ '... GUAGUA .......... ..... ..... ....., , " , ..... " ........ LEGE NO: _._. __ • PROVINCIAL BOUNDARY , "- "-, '\ "- BACOLOR ;. ""- "- \ \ \ I I \ / / \ / .........- ./ - - " " , "\ / / "- / "" , / / / / \ / \ I \/ \ 1 / / / - - - MUNICIPAL BOUNDARY ------- BARANGAY BOUNDARY SOURCE: NEDA REGION III GIS SEPTEMBER 1992 o I SC ALE; 5 I KM. ENVIRONMENTAL ASSESSMENT MT. PINATUBO RECOVERY ACTION PLAN A-2 U.S. ARMY CORPS OF ENGINEERS LOUIS BERGER INTERNATIONAL, INC. Location Map of Surveyed Barangays, PASIG - POTRERO RIVER BASIN FIGURE
~ _.J .I \ \ \ \ \ \r--- \ I '" """ o SCALE rn;m U.S. ARMY CORPS Of ENGINEERS MABALACAT .,., ".-~... / , - .,., " --- ( ~- ~~, '" ,,~ '" . / / . / ./ . / ./ _-r... / .-\---~:, ... "'... 27 \ ,-... • ... , . - - I I 14 _••'-:. _ .1------ -- ------ / ' --3 -- "',.~",.. --
---".",.... --- .. -- --"",,- \ .. I ~ -- ~------ " 16 , ... --' ... ABACAN RIVER \ Angeles - Amsik 2 3 - Anunas 14 - Margot 16 - Marisol 18 - Pandan 27 - Sapangbato 28 - Santa Teresita Mexico 33 - San Patricio A N GEL E S / ' " \ \ ,/ , --<.. \ / ' \ / \ \ \ \ \ \ " / I I I I \ \ \ - - - I I I I I I I .,., I / ' '" '- ... '- ... -- ... '\ MAGALANG --,---- --- (f) --- I \ \ \ \ ARAYAT \ \ \ \ \ ,-----~-- '\ '\ '\ '\ " " :.--... , " " " '\ '\ '\ '\ M E X I C 0 " ' '\ ' ... --- " '\ '\ '\ '\ \ '\ \ '\ \ '\ \ '\ 5 KM. LEGEND: _._.-.- PROVINCIAL BOUNDARY - MUNICIPAL BOUNDARY ------- BARANGAY BOUNDARY
SOURCE: NEDA REGION III GIS SEPTEMBER 1992 \ '\ '\ '\ \ \ \ '\, SAN FERNANDO '\ " , I / L... - ...- ...- --" , / , / """ ~ lOUIS DEROER INrERNA1iONAl, INC. M T. ENVIRO PINATU L 0 cat i on A 8 N MENTAL ASSESSMENT 80 RECOVERY ACTION PL Map of Surveyed Barangays, ACAN RIVER BASIN A N A-3 FIGURE
teE l' MAP ... SACOBIA-BAMBAN RIVER Mabalacat 6 10 - 24 - ( 28 - T ab un ' / Bamban 2 Calumpang Dolores Sapangbalen l ./'~ Banlloba Bangcu ! / , / \. \ 3 8 11 - _ Malanza San PedrQ ,,' ",-/ 0 / .",,0 \ . / . / \ \ \ l- - ... I A··a I ~~ U.S.ARMVCORPS ~ Of F.NGlNEERS I.OIIISIlf:RGER INI'f:RNlinoNAL. INC. '0
.,..
, ---- TARLAC / ,-... /-' / / - - _ . I / BAMBAN .,.' J /o.,L -- ' ._ ---- 28 - , / ,..- ,..-,./ ~ ... / / / ._ . -... / / 24 . \ \ r---~ \ I 3 \ .(f) I I I 8 I .,... \ / / ' . ; ' - . ,._. ,. ",,' I \ / ' f· / ... _.,... v .-". ,...; \ ./.-./ ""--,,",,\ \ \ \ " \ \ '. \ '. .I .""-.., '<' ".. , . .,.,;0 10 - - f ' I I \ \ \ \. \ ----l \. \ / /'1 \ l MABALACAT I "- \ ~-----\ \ \ \ \ I \ PAMPAJ~GA 6 / / .... , -- ...;/ '- ... \ I ... ---... - /"' _ '- LEGEND: --._-- PROVINCIAL BOUNDARY - MUNICIPAL BOUNDARY -------. BARANGAY BOUNDARY -- - MUNICIPAL BOUNDARY -------. BARANGAY BOUNDARY --
SOURCE: NEDA REGION III GIS",,""" " '- ,_ / /' ... - 0 F SCALE; _
I I I I \-
.- 5 i KM. ENVIRON MENTAL ASSESSMENT M T. PIN AT U BORE C 0 V E R Y ACT ION P LAN A-4 Location Map of Surveyed Barangays, 5 A COB I A - BAM BAN R I V E R BAS I N FIGURE /
/ ' / '
/ '
/ ' -
... \ \ \ \ \ ~ I I I I I 4 / ' . / . / / ' . / . / ./\. '\ ./ . / '\ " " '\ '\ / ' / ' \'-. \ \ \ \ \ \ \ \ \ ""- ""- "- " ~--... '\ '\ \ O'CONNELL RIVER Capas 12· O'Connell 14· Tarlac 1 4 Santa Lucia San Jose de Urquico Balanti
"- '\, '\ '\ ,, , '\ '\ '\ \ \ 14 \ \ \ \ \ \ , \ \ " T\ RA L A \ \ \ \ J \/,; / 12 \ 1 I I I I I I I \ \ I I \ I / I / ' --
----- --- I \ V / ' / ' LEGENC: --_._.- PROVI NCIAL BOUNDARY - - - MUNICIPAL BOUNDARY --------- BARANGAY BOUNDARY SOURCE: NEDA REGION III GIS SEPTEMBER 1992 o i SCALE: ENVIRONMENTAL ASSESSMENT MT. PINATUBO RECOVERY ACTION PLAN U.S. AJlM Y CORPS OF ENGINEERS LOlliS BERGER INTERNATIONAL, INC. Location Map of Surveyed Barangays, 0' DONNE L L RIVER BASIN C ... , \ \ I I ...._-- ',..- I J "... ---- ... - CAPAS 5 I I<M. A-5 FIGURE
Preliminaryong Pagtukoy ng mga Problema at Posibleng Hakbangin
Mt. Pinatubo Recovery Action Plan Preliminaryong Pagtukoy ng mga Problema at Posibleng Hakbangin ILOG GUMAIN Preliminaryong Natukoy na mga Problema
Karamihan sa mga dumi at abo ay umagos na mula sa bahagi ng bundok tungo sa mga daluyan sa itaas ng Basa Air Base paagos sa bunganga. Mataas ang panganib ng pagbaha dahil puno ng dumi at buhangin ang daluyan. Ang Hog Gumain ay may mataas na posibilidad na umapaw at tumungo sa Hog Caulaman/Balsic timog ng Basa Air Base. Puno ang ilog. sa lugar na ito at ang levees (mahabang dike) ay nasira noong 1992. Lokal na problema sa Floridablanca ang pagguho ng mga pampang at pakalat ng daloy ng ilog. May malaking panganib ng pagguho ng mga pampang na bubutas sa mga levee at mababaw na pagbaha sa timog ng Floridablanca. Ang inilalabas na deposito ng latak mula sa Hog Gumain ay madedeposito sa paypay sa bunganga ng daan-baha 0 kaya sa ibaba ng mga daluyan ng delta (lugar malapit sa bunganga). Posibleng mga Hakbang Sediment Retention Structure: May lugar sa isang sugpungan sa pangunahing daluyan ng tubig sa may kanluran ng Basa Air Base. Tsang may kaliitan na tambakan ng latak (15 metro ang taas) ang maaaring itayo sa sugpungan ng ilog na siyang magpapatatag sa mga materyales na kasalukuyang nakadeposito sa itaas ng ilog na paglalagyan ng istruktura at magiging tambakan ito ng aagos na latak mula sa itaas. Mapapalakas nita ang kakayahang magdala ng latak ang agos ng tubig mula sa ibaba ng istruktura patungo sa mga daluyan ng delta. Sa ibaba mismo ng lugar ng Sediment Retention Structure, ang ilog ay gumawa ng Levees: malaking kurbada at ang agos ay kumakalat sa mga kaagapay na daluyan sa timog. Kailangang magtayo ng levee para makontrol ang agos ng ilog sa sariti nitong daluyan. Kailangan din palakasin ang mga levee sa saniban ng Hog Gumain at Porac para hindi masira. Bank Protection: May ilang bahagi sa kahabaan ng pampang kung saan umapaw ang kailangang palakasin sa pamamagitan ng riprap 0 iba pang paraan upang maiwasan ang pagguho nito. Channel Excavation: Dapat hukayin ang bahagi sa ibaba ng flood control. Ang daluyan ay kasalukuyang mataaS kaysa nakapaligid na lupain at puno ng latak ang mga daluyan. Dapat ding muling buhayin ang mga daluyan kung saan gumawa ng paypay tambakan sa delta ang Hog Gumain. Note: These problem statements and potential measures are preliminary and are subject to change as a result of additional studies, verification, and coordination.
ILOGPORAC Preliminaryong Natukoy na mga Problema
• Ang posibleng panggalingan lamang ng pag
-agos ng putik ay mula sa Hog Pasig at kung ang daluyan sa itaas ng Mancatian ay mapupuno. Ang latak sa Ilog Porac ay limitado lamang sa nasa daluyan na sa paligid ng Porac at ibaba nito. Ang kalagayan ng posibleng pagbaha ay tulad lamang noong bago ang pagputok. Ang pagdami ng latak sa daluyan ng ilog ang siyang dahilan ng pagguho ng mga pampang at pag
-apaw. Posibleng mga Hakbang Sediment Retention Structure: May dalawang lugar na puwedeng pagtayuan. Ang isa ay nasa taas at ang isa pa ay nasa ibaba ng Porac. Ang nasa itaas ay likas na sugpungan at rimy malapad na puwedeng imbakan at kaunti lamang ang maapektuhang mamamayan. May ilang palayan ang maaapektuhan. Ang ikalawa ay malapit sa Pio. Sa kasalukuyan ay magsisilbi lamang itong pangkontrol sa agos at magpatatag sa materyal na nakadeposito na sa daluyan kaysa maging imbakan ng latak na mangyayari lamang kung may guguho sa mga pampang. Pinaniniwalaan na walang gaanong maraming deposito ng latak maging sa ulo ng ilog. Dahil sa problema sa pagguho, lalu na malapit sa Floridablanca at San Bank Protection: Francisco, dapat bigyan ng konsiderasyon ang pagpapalakas sa pampang. Kailangan din ang ilang istruktura tulad ng pag
-ipit sa daluyan para makontrol ang agos, mapatigas ang mga nakadepositong latak at maiwasan ang pagguho ng pampang. Channel Excavation: Kailangan din ang paghuhukay sa ibaba
-ng flood control ng ilog upang mapatatag ito at maiwasan ang pagkalat at pagkasira ng mga kasalukuyang mga levee. ILOG PASIG
-POTRERO Preliminaryong Natukoy ng mga Problema
May katamtamang panganib ng malaking pag-agos ng landslides na aapekto sa daluyan ng Sapang Papatac. Mananatiling may mataas na panganib ng pag-agos ng putik sa darating na ilang taon, na may malaking pag-agos ng putik na may kinalaman sa pag-iral 0 di-pag-iral ng bambang sa Sapang Yangca (sa kasalukuyan ay wala). Sa malapit na hinaharap, ang agos ng putik ay maaaring magluwal ng napakaraming latak na madedeposito sa kahabaan ng Mancatian hanggang sa Potrero. Note: These problem statements and potential measures are preliminary and are subject to change as a result of additional studies, verification, and coordination. (
Sa mahabang panahon, may katamtamang posibilidad na ang daluyang ng Hog Pasig sa itaas ng Mancatian ay mapupuno ng latak at manganganib ang ilang lugar, kasali ang Porac sa agos ng putik at paglihis ng ilog (tingnan ang mapa ng mapanganib na lugar). Ang taunang pag-ulan ay maaaring magpadausdos sa maraming nakaimbak na dumi/latak at madeposito ito sa kahabaan ng ilog. May malaking panganib ng pagguho ng pampang na bubutas sa mga levee na magreresulta sa mababaw na pagbaha at pagdeposito ng latak sa ibaba ng Mancatian. Ang pagtambak ng latak sa daluyan ng Hog Potrero ay tiyak na magiging dahilan ng pagbahang aapaw sa mga levee. Ang agos ng latak mula sa Hog Potrero ay tatambak sa Hog Guagua at Camachile, na magtataas sa posibilidad ng malalang pagbaha sa delta na pinaliligiran ng Bacolor, San Fernando, Minalin, at Sto. Tomas. Posibleng mga Hakbang Levees on Potrero: Ang rekomendasyon na sistema ng levee sa ilalim ng panandaliang pagtugon na plano ay maaaaring maging sapat na para sa pangmatagalang panahon para sa ilog na ito nang may ilang pagbabago. Kung mananatiling marami ang latak na umaagos, ang pagbabago ay ang pagdadagdag ng mga istukturang imbakan upang pagdepositohan ng latak sa loob ng daluyan at kontrolin ang pag-apaw. Levees on the Pasig: Upang makagawa ng ikalawang tambakan ng buhangin kinakailangang magtayo ng levee sa itaas ng ilog. Ito ang kokontrol sa pagkasira at pagdaloy ng Pasig patungo sa Hog Porac 0 Abacan at magbibigay din ng karagdagang imbakan. Channel Excavation: Ito ay kailangan sa ilalim ng tambakan ng buhangin hanggang sa bunganga ng Potrero kung hindi lahat makukumpleto ang mga gawain ng planong panandalian sa taong ito. ILOGABACAN Preliminaryong Natukoy na mga Problema
Maliit ang posibilidad na aagos ang putik dahil sa kakaunti ang deposito sa itaas ng Clark Air Base. Matagal na panahon bago tumatag ang ilog dahil sa dagdag na latak na tumambak sa daluyan at ang paninira ng lahar mula noong 1991. Malamang na masira ang mga pampang sa bandang Angeles City. May malakinng panganib na gumuho ang pampang at bumutas ng levee na magiging dahilan ng mababaw na pagbaha sa ibaba ng Angeles City. Ang latak na nakaimbak sa daluyan ay magiging unti-unti ang pagbaba at maaaring ~umambak sa mga daluyan sa paligid ng Mexico. Note: These problem statements and potential measures are preliminary and are subject" to change as a result of additional studies, verification, and coordination.
Posibleng mga Hakbang Grade Stuctures: Sa 0 malapit sa Angeles City, ang grade structures ay kinakailangan upang mamintina ang mga grade at maiwasan ang pagkalat ng daluyan at pagguho ng mga pampang. Kinakailangan din ang mga mababang sabo at iba pang istruktura upang mapatatag ang daluyan at mga grade. Pipigilan nita ang pagtulak sa kasalukuyang deposito pababa at magpapakilos sa tubig sa isang taas na uubrang padaluyan sa mga palayan at lambak na nasa kaibabaan ng Abacan. Bank Protection: Kailangan ang pagprotekta ng pampang sa at paligid ng Angeles City para mapanghawakan ang kasalukuyang problema sa pagguho ng mga pampang. Northern Expressway bridge: Kailangangang panatilihin ang kasalukuyang daluyan upang maiwasan ang panganib sa tulay sa darating na panahon. Kinakailangan din ang pagpapaunlad sa mga groin 0 kaya palakasin ang proteksyon ng pampang ng levee sa ilang bahagi sa itaas at ibaba ng tulay. ILOG SACOBIA-BAMBAN Preliminaryong Natukoy na mga Problema
Malaking panganib ng maramihang agos ng putik(landslides) sa sonang may habang 7-14 Km. sa ibaba mula sa paanan ng silangang panig ng bundok. Ang 7 Km. kahabang sonang ito ang pagmumulan ng agos ng putik sa ibaba ng ilog. Ang panganib ng agos ng putik ay mananatili hanggat hindi pumapanatag ang pinagmumulan. Ang normal na proseso ng pag-ulan, at pagdaloy ay patuloy na magpapaguho sa mga deposito ng latak. Ito ay patuloy ding kakalat at tatambak sa kabuuang sistema ng ilog sa matagal na panahon. Ang mapanganib na lugar sa agos ng putik ay aabot ng may 11 Km. mula sa Mactan Gate ng Clark Air Base hanggang mga 3 Km. sa silangan ng Highway #3. Ang deposito ay maaaring isa hanggang tatlong metro sa bawat pangyayari ng pag-agos. May maliit na posibilidad na lumusot ang agos ng putik sa itaas ng nabanggit na mapanganib na lugar at tumambak mula Mactan Gate pababa ng mga anim na Km. at magpataas sa Hog Sacobia at lumabas sa kasalukuyan niyang daluyan. Ang pagkakaroon ng deposito sa nasabing lugar ay magpapabaha sa Clark Air Base dahil dadaloy dito ang ilang bahagi ng nog Sacobia. Ang lugar na malamang na magsisilbing lagusan ay ang hilaga ng High Frequency Receiving Site. Ang agos ng baha ay patimog-silangan sa direksyon ng Mabalacat at/o Hog Quitangil. Kung ang paglihis na ito ay mangyayari, may malaking posibilidad ng mababaw na pagbaha at pagtambak ng latak sa barangay San Joaquin at San Francisco sa bayan ng Mabalacat. May maliit na posiblidad na daanan ng agos ng putik ang mga lugar na ito. Ang posibilidad na lumihis papuntang Hog Abacan ang Hog Sacobia ay napakaliit. Posible
Note: These problem statements and potential measures are preliminary and are subject to change as a result ,of additional studies, verification, and coordination. ~
lamang mangyari ito mga tatlong kilometro sa itaas ng Mactan Gate. Mataas ang posibilidad na magkaroon ng mababaw na pagbaha at pagtambak ng latak mula Highway #3 patungo sa tulay ng San Francisco. Dahil sa higit na mataas ang mga levee sa ibaba ng kahabaan ng Hog SacobiaiBamban kaysa sahig ng tulay, ito ay maaaring lumikha ng pagguho ng kalsada at pundasyon ng tulay salo malapit sa tulay ng San Francisco. May malaking posiblidad ng mababaw na pagbaha sa ibaba ng tulay San Francisco. Posibleng mga Hakbang Sediment Retention Structure: Malapit sa dulong itaas ng Clark Air Base sa bandang daluyan ng Sacobia, ay may lugarpara pagtayuan ng SRS na may malaking kapasidad na imbakan. Dahil may malaking deposito ng latak sa uluhan, magandang paraan ang itambak ang ilang bahagi ng deposito sa itaas upang maibsan nang kaunti ang problema nang pagtambak sa ibaba. Channel Constrictions: Sa pagitan ng Highway #3 at ng lugar ng SRS, ang pagtatayo ng pang ipit sa mga daluyan ay magandang hakbang upang mapatigas ang kasalukuyang mga deposito sa mga daluyan. Ang mga istruktura ay magpapanatili sa ilog sa makitid na daluyan, lilikha ito ng apaw sa likod ng mga istruktura na pagdedeposituhan ng latak pagmataas ang agos ng tubig. Dagdag pa, kapag mababaw- ang agos malilimita ang apaw ng tubig, makokonsentra ang dami ng tubig at mapapalakas ang agos na magpapaliit sa posibilidad ng pagkapuno ng daluyan. Maiiwasan ang walang kontrol na pag-agos ng latak pababa nang walang kontrol. Levee system: Paunlarin ang mga kasalukuyang sistema ng levee mula Bamban, lampas sa Concepcion at hanggang sa tulay ng San Francisco at ibaba. Poprotektahan nito ang nakapalibot na mga lugar laban sa pagbaha at posibleng banlik mula sa deposito sa mga ilog. Channel Excavation: Kinakailangan ang paghuhukay sa kahabaan ng mga levee upang maiwasan ang pag-apaw ng tubig para hindi mabanlikan ang mga barangay at bayan. Pipigilan din nito ang pag-agos ng latak patungong Hog Pampanga sa hinaharap. ILOG O'DONNELL Preliminaryong Natukoy na mga Problema
May malaking panganib ng sekondaryong agos ng latak (landslides) sa sonang may habang 5-10 Km. pababa mula sa paanan ng deposito ng latak. Mananatiling mataas ang panganib ng agos ng putik sa susunod na Hang taon at pagkatapos ay malaki na ang ihihina; karamihan sa agos ng putik ay maliit, pero may maliit na posiblidad ng malaking agos ng putik. Ang mapanganib na lugar ng agos ng putik ay aabot sa 14 na Km. pababa hanggang sa Note: These problem statements and potential measures are preliminary and are subject to change as a result of additional studies, verification, and coordination.
malapit sa Bueno; ang tambak ay nasa 1-3 metro ang taas sa bawat pangyayari. Ang normal na proseso ng pag-ulan, at pagdaloy ay magpapaguho sa deposito ng latak at putik, magpapaagos sa latak at putik palayo sa ibaba at tatambak ito sa kabuuan ng Hog O'Donnell. Habang napupuno ang daluyan lumalaki ang panganib ng pag-apaw/pagbaha at pagkalat ng daloy. Ang daloy ng lahar mula sa Hog O'Donnell ay maaring lumihis patungo sa mga ilog ng Bamban at Rio Chico dela Pampanga sa timog ng Tarlac, na lilikha ng mababaw na pagbaha at banIlk sa malapad na lugar. Ang panganib ng pagbaha sa mga maunlad na lugar ng Tarlac ay maliit at mananatiling ganito sa loob ng ilang taon. Dahil sa malaking panganib ng pagkapuno ng latak ng Ilog O'Donnell, may malaking posiblidad din ng pagbaha at banlik sa O'Donnell at Sta. Lucia. Posibleng mga Hakbang Sediment Retention Structures: Maraming magagandang lugar na maaaring pagtayuan sa itaas ng mga barangay Sta. Lucia, Sta. Juliana at O'Donnell. Ang mga istuktura ay sasalo sa latak sa itaas ng ilog na may maliit na epekto sa lugar na matao at pipigil sa pagbaba ng latak. Ang ilog na ito lamang ang nagbibigay ng ganitong oportunidad sa lugar ng Mt. Pinatubo na maaring pigilan ang latak malapit sa pinagmumulan, na nagpapaliit sa posibleng epekto sa ibaba. Levees: Angmga nabanggit na mga barangay ay kasalukuyang nanganganib ng pagbaha dahil sa agos mula sa tumaas na sahig ng ilog. Kailangang magtayo ng mga levee sa kahabaan ng kanang pampang ng ilog O'Donnell sa mga lugar na ito upang mapigilan ang pag-apaw patungo sa mga barangay na nabanggit. Baka kailangan din ang proteksyon sa gulugod ng mga levee sa lugar na ito. Grade Control Structures: Ang mga ito ay baka kailanganin sa itaas at ibaba ng bayan ng Tarlac upang mapalakas ang pag-agos patungo sa dagat ng latak at buhangin. Note: These problem statements and potential measures are preliminary and are subject to change as a result of additional studies, verification, and coordination.
Tala ng mga Komentaryo at Rel{omendasyon sa Workshop
Recorded Comments and Recommendations Scoping Session Workshops Porac-Gumain River Basin April 22, 1993 Sector: Non-Government Organizations and People's Organizations 1. Physical/Structural/Technical Issues and Recommendations concrete flooring for Barangay Pabanlag river bank riprap. dredge Caulaman River from Pabanlag to avoid lahar and flooding dike to protect Barangays Cabangcalan, Santa Monica and San Pedro from river detour; bank riprap and dredging of Gumain River. reforestation of Gumain River bank along Santa Monica, San Pedro, Cabangkalan Porac - stop making sabo dams, giving temporary help and placing lahar on lower areas (more damage) dredge Planas Creek, haul spoils to Hacienda Belmonte reforestation site (Barangay Planas) near Barangays Jalung, Pio and Planas, dredge the Porac River to save higher elevation ground up to Calantas/Carmen more intense operations before rainy season intense revegetation to control lahar flow and rehabilitate soil, especially on higher grounds construct bridge in Gumain to connect San Ramon, Pabanlag to Apalit II. Resettlement Issues and Recommendations no resettlement site problem in Porac but delayed funds (TLRC) for housing lack of information campaign for resettlements Planas - resettlement problem - farmers vs. Aetas (NGOs vs. Belmonte) Pabanlag - bad resettlement planning, no people's consultation, unused buildings, high risk site. free resettlement lands (e.g. Clark) for evacuees improve house plan in Macapagal Village, Pabanlag some resettlement sites don't have power divert useless building funds to livelihood projects III. Project Management Issues and Recommendations utilize NGO/POs as project managers encourage NGO/GO team work in project implementation faster fund releases community or people-based monitoring of project implementation Scoping Session Workshops Porac-Gumain River Basin
Sector: Farmers I. Physical/Structural/Technical Issues and Recommendations Concerning Barangay Pabanlang . facilitate/speed-up construction of dikes with concrete to stabilize and have a strong foundation. dredging of creeks Concerning Barangay Planas implement all specifications of engineering design and structures by DPWH dredging Concerning Barangays Pio and Jalung dredging and widening of the whole river sections Concerning Barangay San Ramon dredging of outlets/tributaries Concerning Barangay Poblacion, Porac identify areas to deposit dredged lahar Concerning the Municipalities of Lubao and Floridablanca implement river training Barangay Bamanlang - construct bridge connection to Barangay Apalit II. Resettlement Issues and Recommendations compensation for damaged land/property provide resettlement sites within Central Luzon complete with basic needs establish cooperative and bank loans housing, Water, roads, elecetricity, school, public market, safe and secure area, factories, livelihood projects, health center and farmland subsidy for training establish cooperatives and bank loans irrigation III. Project Management Issues and Recommendations cooperation/coordination with NGOs, LGUs and concerned citizens create a management board represented by NGOs, cooperatives, LGU's and other government line agencies, and the church. public accounting local labor force should be utilized organize barangay workshops to identify problems and solutions barangay officials should be consulted regarding plans and project implementation for coordination funding appropriation Scoping Session Workshops Porac-Gumain River Basin
Sector: Youth and Professionals 1. Physical/Structural/Technical Issues and Recommendations Concerning Barangay Poblacion, Porac there is danger of river overflow Concerning Barangays Cabangcalan andPio, Porac absence of dredging activities, need of riprapping; rice fields are all covered with lahar, 20 cm in depth Concerning Barangay Jalung, Porac discontinued dredging Concerning Barangay Planas lack of productive lands - others extensive dredging, particularly from the Poblacion to Barangay Pio dredging of rivers from Barangays Santa Monica, San Pedro and Cabangcalan flood control measures on Poblacion site. II. Resettlement Issues and Recommendations lack of resettlement projects immediate provision of basic needs in the existing resettlement sites (e.g. basic services like water and power) insufficient toilet facilities in the evacuation centers lack of school buildings - enough rooms to accommodate students invite investors for handicrafts/garments and livelihood projects who gets the priority in the resettlement, victims of 1991 eruption were not given areas for resettlement houses in the resettlement site are sometimes not complete and not habitable find another resettlement site, complete with their basic needs and employment . services III. Project Management Issues and Recommendations need proper communication between agencies and the barangay local officials need to be properly coordinated with in Barangay Planas encourage hiring of local residents by contractors slow progress of infrastructure projects barangay level implementation of projects is satisfactory there is proper coordination among various barangay sectors/municipal sectors Seoping Session Workshops Porae-Gumain River Basin
Sector: Women 1. Physical/Structural/Technical Issues and Recommendations how come projects are planned during rainy season? all expect that identified barangays will really be covered by lahar. dredging will temporarily save some lives and properties. although dredging is appreciated, this money for dredging be used for a long-term program all previously constructed structures were destroyed, so it is impractical at this point in time to suggest any new structures. government support is needed to preserve or revive farm lands and irrigation systems covered by lahar lack of government programs in terms of infrastructure slow government action on problems. II. Resettlement Issues and Recommendations there are not enough resettlement areas not only are resettlement areas limited, there is also a problem on prioritization of beneficiaries. there problems within miscommunication/lack of organization among people there are resettlement efforts by the government but they are still insufficient to answer the needs of the people. Concerning the resettlement site of Palmayo are existing internal the barangay, e.g. is it really safe? identified problems: water, electricity, livelihood and cost. question of attitude/values of people sustainability of government programs inefficiency of government personnel there is no clear long-term government programs III. Project Management Issues and Recommendations people's consultation on government programs information dissemination and efficient communication between government and the people public accountability of all Pinatubo funds, e.g. Brunei contributions people's participation on policies and decision-making sustainability and follow-up of all government programs clear and specific resettlement programs of government Scoping Session Workshops Porac-Gumain River Basin
Sector: Local Government Officials I. Physical/Structural/Technical Issues and Recommendations diking/water break-out * * * channel Excavation * provision of riprap/dredging should be finished before rainy season bio-engineering widening of Mancatian section of the river to prevent diversion into the Porac River use bamboo/creepers to prevent erosion consultation with local government officials before project implementation clearing/scrapping of ash/lahar for agricultural rehabilitation revive irrigation facilities infrastructure (roads and bridges) let nature take its course II. Resettlement Issues and Recommendations housing provision with integrated livelihood opportunities and other basic amenities site should be safe from lahar consultation before resettlement reasonable amortization rate government care and attention relief goods and other assistance often do not reach the intended beneficiaries III. Project Management Issues and Recommendations proper selection of beneficiaries for resettlement projects monitoring of project implementation DSWD must be more credible and honest fas track project implementation contractors must be from the locality where the project is being implemented NGOs must be given power and legal personality to monitor a project projects must be in accordance with specifications, particularly DPWH projects Scoping Session Workshops Porac-Gumain River Basin
Recorded Comments and Recommendations Scoping Session Workshops Pasig-Potrero River Basin April 23, 1993 Sector Youth and Professionals 1. Physical/Structural/Technical Issues and Recommendations right of way acquisition and compensation * provision of temporary control structures; * enforcement of legal measures/compensations; and * improvement of procedures, Le. documentation and fmancing. , ponding problems and impacts * reestablishing original drainage channels in the delta area; * supplementary diversion channels with regulated guage to divert excess flood water to the Pampanga River; and construct sediment control structures and river training. II. Resettlement Issues and Recommendations site/location * must be accessible to job site, school, etc.; and * basic needs - inadequate supply of basic necessities (Le. food supply, shelter, utilities/supplies) * affordability of land within the resettlement area * lot cost brought to the level of affordability of resettled families. inadequate or non-existing educational facilities/services * inadequate or non-existing health facilities/services * improve existing health facilities/services. outside of lahar risk zone. improve relief goods distribution. improve educational facilities/services. m. Project Management Issues and Recommendations conflict on flood control program implementation * implement conflict resolutions and delineation of job responsibilities. non-completion of lahar related projects * inadequate consultation/community participation in project planning and implementation * optimize consultation/community participation in project planning and accelerate completion of lahar related projects. implementation; and conduct proper information dissemination. Scoping Session Workshops Pasig-Potrero River Basin
Sector Farmers I. Physical/Structural/Technical Issues and Recommendations strictly follow project plans riprap levees with concrete dredge river and place dredged material on top of levees provide steel materials to stabilize dikes construct levees from Porac down to the delta area in a straight line fashion concentrate dredging activities at the center of rivers reforestlrevegetate levee banks II. Resettlement Issues and Recommendations compensation for loss of land/property organize communities to convince people affected by the project implementation resettlement should be within the barangay/municipality poultry, piggery, duck raising provide farmland/livelihood form resettlement site associations/organizations provide adequate electricity and water supply III. Project Management Issues and Recommendations give proper compensation to the people affected by the project give the organization leaders of affected areas authority utilize local labor force close coordination/cooperation with local organizations by the Mt. Pinatubo Commission; regarding monitoring/implementation consultation should be conducted prior to project implementation Sector Women I. Physical/Structural/Technical Issues and Recommendations Concerning Barangay Potrero agreeable to the construction of protective dikes/levees rehabilitate pre-existing Pasig-Potrero River control system construction of concrete alternative bridge passing thru Dolores Concerning Barangay Balas agreeable to the construction of protective dikes, to mirllmize further damage Concerning Barangay Cabetican on-going dredging of the river Concerning Barangay Santa Barbara agreeable to continued construction of protective dikes/levees be sure that all structures are strong enough to withstand the lahar flows general comment: all structures should be finished before rainy season II. ' Resettlement Issues and Recommendations need additional permanent resettlement sites, preferably near Bacolor proper, Sooping Session Workshops Pasig-Potrero River Basin
complete with basic needs like water, electricity and health facilities provide livelihood projects: * based on available skills and resources * handicrafts and embroidery insufficient support from the government and NGOs dilapidated tents at Maimpis, evacuation center during the rainy season, people are forced to use umbrellas inside the tent no food, materials/equipments extended from DSWD lack of information regarding available evacuation sites on how to avail/how much/how long school tents in Saguin evacuation center need repair * government to act immediately * efficient information/dissemination on all government projects and programs III. Project Management Issues and Recommendations increase the participation of local people there must be transparency of all public projects and funds workers must come from the local communities continuous follow-up of government projects increase NGOs participation in actual projects Sector Local Government Officials I. Physical/Structural/Technical Issues and Recommendations proper information dissemination consultation with the people proper compensation for properties affected by the right-of-way government must effectively convince the people to contribute for the common good ~ II. Resettlement Issues and Recommendations resettlement sites must be safe from lahar should have complete basic amenities provide program for livelihood projects III. Project Management Issues and Recommendations team work is required from all Pinatubo players (government and NGOs) Scoping Session Workshops Pasig-Potrero River Basin
Recorded Comments and Recommendations Scoping Session Workshop Abacan River Basin April 24, 1993 Sector: Local Government Officials I. Physical/Structural/Technical Issues and Recommendations stream bank erosion/silted river channels * Taug dike (quarrying illegal) * riprapping and dredging at strategic locations with regular maintenance quarrying should not be allowed near maintenance foundation structures/regular Sapang Balen (silted and low sediment transport capacity) * accessibility * lack of vegetative cover on highly erodible areas * bio-engineering (bamboos, creepers, etc,) dredging/riprapping construction of bridges at Kalayaan, Pulong Maragol and San Francisco II. Resettlement Issues and Recommendations weak linkage between LGUs and concerned agencies on resettlement * inadequate resettlement sites * stronger coordination in so far as identification of beneficiaries concerned if possible a portion of Clark Air Base which is not covered by the "BCDA" should be used for resettlement too much money was spent on things that are not very essential on the finished sites ~ more money should be allocated on the very basic things that a community needs III. Project Management Issues and Recommendations inadequate monitoring (resettlement projects) * proper monitoring by a composite team of government workers, NGOs, etc. in running the activities of a resettlement projects anomalies in project implementation (lahar scam) * involvement of barangay officials and NGOs, pas in implementation and monitoring * transparency in every transaction planned specifications are not strictly followed * lack of consultation with the concerned beneficiaries * transparency proper consultation Seoping Session Workshops Abaean River Basin
.. Sector: Youth and Professionals I. Physical/Structural/Technical Issues and Recommendations quarry concessionaires - quarrying without coordination; aggravates lahar related problems and water flows construction of levees between Barangay San Juan and San Jose may cause flooding constructed lahar dikes/levees contributes to additional siltation disposal area for construction spoils Oahar) right-of-way aquisition and compensation neglect of cultural resources (archaeological/historical) lateral erosion of the approach of Abacan Bridge; Barangays Sapang Bato and Margot * * *
reinforcement of existing Sabo dams - construction of additional Sabo dams regulate quarrying activities conduct systematic archaeological/historical survey reinforcement of Taug dike and riprapping of Sapang Balen, Angeles City, and other critical areas along Abacan River to protect historical sites planting of bamboos, ipil-ipil and other trees that could stabilize river banks -suggestion of tree planting thru cooperative efforts of government agencies sustain maintenance of the rehabilitated river basin
II. Resettlement Issues and Recommendations lack of resettlement areas * livelihood package identifying real beneficiaries accessibility of resettlement sites means of communication and transportation must be provided with basic needs III. Project Management Issues and Recommendations red tape hampers government projects transparency political intervention causes delay/cancellation of projects lack/delay or sometimes no compensation of workers affects project management and efficiency information dissemination of project on specific areas monitoring of on-going projects * * I community involvement in monitoring of on-going projects provision of support facilities for monitoring of on-going projects Sector: NGOs/People's Organizations and Women 1. Physical/Structural/Technical Issues and Recommendations Taug dike - incomplete works on dike, potential breaching during rainy season Scoping Session Workshops Abacan River Basin
Sapang Bato/Margot - Possible erosion this coming rainy season (immediate impact) siltation, erosion * completion of dikes along Taug river tributary to reduce flooding of and Barangays Cuayan, Anonas, Amsic, Santol, Santa Teresita, Malabanyas; if not completed, lahar impacts will affect above barangays and Angeles City proper enroute to San Fernando Sapang Bato - spur dikes; Sabo dams, gabions, rehabilitation efforts Margot - provide exit routes via bridges * Abacan - Continue dredging works along river channel II. Resettlement Issues and Recommendations inadequate resettlement sites lack of institutional and social services (including basic utilities such as power and water) lack of transport and communication facilities/services livelihood programs (plans/implementation) program of lot/house acquisition and plans of payment (affordability and equity) resettlement urgent areas/facilities/services immediate resettlement of families within identified danger zones (rather than evacuation centers) * o and inadequacy concern; difficulty in accessing immediate actions open clark air base for resettlement use; and provide of exit routes and livelihood programs/activities fast track resettlement programs implementation long-term measures o * land use zoning of Clark Air Base (settlement, commerce, industries) planning of resettlement programs to include o o o o o o location/site selection services (institutional, social and utilities) facilities (transport and communication) property acquisitions and payment livelihood/manpower development rehabilitation/reconstruction of affected communities III. Project Management Issues and Recommendations corruption and irresponsibility of the government inadequate community involvement on program development process lack of transparency in government coordination and cooperation in program and project planning and policy implementation non-compliance with approved project specifications and labor agreements conflict on policy related to resource use and prioritization * value information and attitudes; social awareness and conscientious of local citizens on government/state affairs optimize community participation and encourage active involvement in policy decision, program planning and implementation; monitoring and
Scoping Session Workshops Abacan River Basin
evaluation Sector: Farmers I. Physical/Structural/Technical Issues and Recommendations -- riprap banks of river (both sides of river) canal and drainage system should be installed from Barangay Margot to the Abacan River local labor force should be utilized reconstruct dike (Taug) to control water and lahar flow elevate dikes and riprap to three meters excavate main river channel construct bridge from Barangays Margot to Cabande (agricultural land) rechanneling of Abacan River reforestation/revegetation of banks and slopes of river by bamboo follow guidelines on quarrying activities construct mini check dams at 30 meters interval II. Resettlement Issues and Recommendations consult with the families and barangay officials to be affected by the proposed engineering intervention area of resettlement should be identified by people concerned as much barangay/municipality compensation for loss of land/property resettlement area should have farmland livelihood and basic needs home lot at 150 m2 and houses not in uniform design government to appropriate money for housing of individual families as possible resettlement should be located within their III. Project Management Issues and Recommendations project implementation should be coordinated with barangay officials and NGOs employ local barangay residents in the project implementation public accounting and monitoring should be implemented create a multi-sectoral management committee as overseer of the project Scoping Session Workshops Abacan River Basin
Recorded Comments and Recommendations Scoping Session Workshops Sacobia-Bamban River Basin April 26, 1993 Sector: Women, Youth and Professionals 1. Physical/Structural/Technical Issues and Recommendations siltation of river channel from Barangay Macapagal to Bamban, including Sapang Balen Creek * * information/generation and dissemination * increase dredging/desilting encourage and promote quarrying activities within the channel maximize efforts and coordinate activities of relevant agencies and organization and dissemination II. Resettlement Issues and Recommendations identification of resettlement sites * for existing resettlement areas: safety, accessibility, adequacy and urgency
a. b. c. improvement of existing systems for distribution of benefits to affected families. fast track construction/operation of basic facilities and services. identification of target beneficiaries. provision of basic facilities and services. relocation/resettl~ment of evacuees. III. Project Management Issues and Recommendations slow implementation of approved programs such as rehabilitation, resettlement, and livelihood * immediate implementation of programs/projects; DPWH contracted projects (schedule of work, fund allocation and release, right of way) lack of coordinated efforts in project planning implementation and monitoring within the community (municiyality barangay level) * encourage and strengthtn community participation in project planning implementation and monitoring. substandard quality of engineering works or structures such as protective dikes. * bureaucratic red tapes and graft and corruption * compliance with sound engineering design and specifications control/eliminate red tape and corruption in government and private sectors. Scoping Session Workshops Sacobia-Bamban River Basin
Sector: Farmers I. Physical/Structural/Technical Issues and Recommendations recommended structural activities: * * * * * protective dike from Mabalacat to Concepcion (both sides of the river) riprap dikes (gabion) dredging of river let nature take its course, or the no action plan protective dike should accommodate the volume of lahar during the rainy season/widening of river construction of dikes should be implemented/finish before the rainy season straighten and rechannel river where appropriate dredged material may be utilized for economic purposes planting/revegetation of suitable tree and plant species on banks and slopes of dikes enhance revegetation by supplying top soil just compensation for loss of land/property budget intended for the construction of engineering intervention should be spent on relocation/resettlement projects including rehabilitation * * * * * II. Resettlement Issues and Recommendations identify area of resettlement prior to relocation * identify processing of resettlement * livelihood projects should be provided/introduced resettlement areas should include farmland * * safe area within Central Luzon * uniform sizes of house and lot at 200 m2 provide basic needs: water, electricity, school, health services, etc.
initial support during early phase/stage of resettlement III. Project Management Issues and Recommendations * *
* consult with the local barangay affected by the project public should be partners in the planning of the projects cooperation and solidarity of local people regarding the implementation of project create a management board represented by DPWH, NGOs, Church, LGU and other organizations public accounting and monitoring by the management board utilize local resident as labor force during project construction and implementation immediate resettlement program for Barangays San Pedro, Malonso, lourdes, Sapang Balen, especially local residents currently residing in tent cities Rolling Hills relocation site should be turned over to the evacuees compensation to the people affected by the construction of protective dikes. Scoping Session Workshops Sacobia
·Bamban River Basin
Sector: People's Organizations and Non-Government Organizations 1. Physical/Structural/Technical Issues and Recommendations the group feels that the pipe culverts being put in place may not be enough. * construction of viaduct/bridges from northern Mabalacat to Bamban (six kIn. long). Raising of San Francisco bridge by at least five meters. river bed (Sacobia) Concepcion. * lack of disposal/dumping sites for excavated lahar. * is higher than the towns of Mabalacat, Bamban and desilting/channel excavation dump the lahar on the affected barangays to raise the elevation for possible residential sites. Use illegally constructed fishponds as dumping sites for the spoils out of the seven spans in the Sacobia-Bamban site, only three spans are included in the budget for riprap. * protective dike construction is by area and not continuous * provide budget for the entire span extend the dike up to where is needed (Nueva Ecija) II. Resettlement Issues and Recommendations proper identification of victims/beneficiaries * include victims in evacuation center resettlement and barangay assimilated. from the DSWD in Involve NGOs identification/validation of victims and local officials aside appropriate relocation sites * identify and develop adequate relocation sites with basic amenities expedite the development of sites "Lahar-scam" * lack of priorities (construction of non-essential items, e.g. "gymnasium") * economic issues * social issues * political (palakasan) * transparency - let the Senate Blue Ribbon Committee investigate prioritize basic community needs (houses, water light, health care, etc.) provide livelihood projects provide social services involve NGOs and local officials ill. Project Management Issues and Recommendations disposal sites * monitoring * identification of disposal sites prior to project implementation involve NGOs/POs and LGUs Scoping Session Workshops Sacobia·Bamban River Basin
Sector: Local Government Officials 1. Physical/Structural/Technical Issues and Recommendations San Antonio swamp (catch basin) * feasibility of putting up a "ponding" facility at San Antonio swamp right of way - Concepcion from Santa Rita to Castillo to provide for a larger catch basin potential problem is accessibility in Tarlac and Pampanga * * re-inforcement to existing dikes construction of pilot channel sediments properly reinforced to banks to avoid erosion rechannelling and widening of channel construction consideration of major tributaries of Sacobia-Bamban e.g. Sapang Balen Creek, Quitangel Creek construction of viaducts from Bamban to Mabalacat to contain the flow of lahar and other *
II. Resettlement Issues and Recommendations lack of resettlement sites (Sapang Balen evacuees) * lack of resettlement policy measures e.g. prioritization of resettlers (Banaba) * * * * unsafe location of resettlement site * ensure safety location incomplete implementation of resettlement projects, e.g. Dapdap, Mainang * identify new, additional resettlement sites formulation of sound resettlement policies and measures: just and fair compensation on affected properties efficient and immediate implementation of resettlement programs prioritization and certification of resettlers should be authenticated * provide adequate area (present areas provided at Dapdap is 94 sq. m.) according to the needs of the family provide livelihood opportunities in the resettlement sites provide sufficient grace period prior to housing ammortization III. Project Management Issues and Recommendations need for information dissemination on government programs and projects at the barangay level barangay participants - there is need for a community organization that will participate in the planning, implementation and monitoring of projects, continuing dialogue/consultation with the people * provide program of work and contract specifications to the barangay for to be able to more efficient implementation and monitoring process, support the sustainability of projects. plans/studies should have sufficient feasibility basis and should be enforced strongly once legitimate basis are founded. Scoping Session Workshops Sacobia-Bamban River Basin
Recorded Comments and Recommendations Scoping Session Workshops O'Donnell River Basin April 27, 1993 Sector: Women 1. Physical/Structural/Technical Issues and Recommendations safety of properties/lives along the O'Donnell River at Barangay San Jose de Urquico * * inundation of Barangay Santa Lucia * * isolation of Barangay Balanti * * * resettle affected families construct temporary secondary dikes connecting San Luis dike construct Sabo dams and revertment resettle affected families construct bailey bridge connecting Barangays Balanti and Tibaran provide amphibious type of vehicle as means of emergency transportation resettle affected families II. Resettlement Issues and Recommendations compensation of damaged properties * resettlement site locations and implementation process * * formulate just compensation policies identify safe evacuation sites information dissemination on government programs down to the barangay level provision for livelihood in the resettlement sites effective and efficient communication and warning systems enough permanent resettlement sites to accommodate prioritization of beneficiaries less political intervention coordination among government agencies in implementing programs, to the barangay level accessibility of resources * * * * *
III. Project Management Issues and Recommendations community participation in the planning, evaluation of projects sustainability of projects (e.g. livelihood) strong involvement of people's organizations long term disaster preparedness program implementation, monitoring and Scoping Session Workshops O'Donnell River Basin ,. J\i£j
Sector: Youth and Professionals I. Physical/Structural/Technical Issues and Recommendations flooding in Barangays Balanti and San Jose * construct continuous dikes/levees which are high enough to protect threatened barangays erosion and isolation of Barangays O'Donnell and Santa Lucia * implement massive dredging with sandbagging and excavation in the areas of Bilao lack of construction equipments * let available from the private sector if the emergency issues and problems are not addressed, the long term solution will not be applicable to these threatened barangays, because they have the fear that after the rainy season their areas will be buried. the government must implement all the recommendations given the government use their police power to utilize the equipment
II. Resettlement Issues and Recommendations prioritization of the beneficiaries * the resettlement area should conform with the cultural and environmental situation of the people being resettled livelihood considerations * farming * livestock * industrialization * strengthen coordination with line agencies in implementing livelihood programs provide markets for the products identification of qualified beneficiaries
III. Project Management Issues and Recommendations bureaucracy * eliminate bureaucracy through programs projects should conform with the needs of the people technical assistance should be rendered by the government creation of people oversite committee "mass-based project management" * * prioritization of projects * fmancial * according to the needs funds should be available once the projects are approved Scoping Session Workshops 'O'Donnell River Basin
Sector: Local Government Officials I. Physical/Structural/Technical Issues and Recommendations Barangays Santa Lucia and Pailing - no action is tak~n so far to mitigate the effect of lahar * * Barangay Balanti is isolated * provision of one bulldozer for excavation (short term) construction of sediment retention structure, diking, etc. (long term) diking the left bank of the O'Donnell River and construction of a bridge at Moriones going to Tibagan Barangay San Jose de Urquico - unfinished dike * Barangay Santa Lucia (stream bank erosion in'the Bangut River) * possible washing out of the Santa Lucia bridge * finish and strengthen dikes provision of riprap bridge protection (riprap) construction of the damaged span n. Resettlement Issues and Recommendations delayed implementation * lot boundaries undefined, overlapping of claims * very little livelihood opportunities * proper coordination among the LGUs and other agencies concerned proper identification of beneficiaries (must be real victims) provide areas suitable to the needs of the beneficiaries (e.g. farm areas) sites must have no occupants and basic amenities should be provided Barangay San Jose de Urquico evacuees are being ejected by the owner of the land and they have nowhere to go * provide permanent resettlement site m. Project Management Issues and Recommendations too much bureaucracy/red tape, etc. * barangay/local officials must be given the opportunity to administer projects by strengthening the power of the Barangay Development Council, which consists of NGOs, barangay councils, youth groups and other caused oriented organizations proper consultation with the people before project implementation community participation in planning, designing and maintenance * Seoping Session Workshops O'Donnell River Basin
Sector: Farmers 1. Physical/Structural/Technical Issues and Recommendations intensive physical studies of the river system by honest, sincere public servants for the interest of the people reforestation/revegetation of protective dikes and other areas (utilize bamboo species) prioritize river dredging and rechanneling construct temporary bridges in Barangays Patling, Santa Lucia and Balanti implement projects under the management of the barangay concerned utilize local barangay labor force riprap dikes and construct gabion (concrete material) barangay consultation where proper engineering intervention should set in place II. Resettlement Issues and Recommendations identify land where people should be relocated provide livelihood opportunities just compensation for loss of land and property resettlement areas/relocation sites should have farm lots, school, adequate access, electricity, water, and health services RRF in Santa Lucia to be utilized as resettlement area change processing procedure of resettling people to resettlement areas, give the individual family the liberty to choose their relocation site pursue reforestation contacts reforestation, including agroforestry projects implement programs to encourage land and crop productivity during the early stage of resettlement, government should extend help and support in production inputs give five year tax exemptions to agricultural lands impacted by lahar individual instead of corporate/community III. Project Management Issues and Recommendations strict and full implementation of the law public accounting create a management board with different communities to oversee projects and programs, represented by the barangay chairman and the members of the community, including NGOs, religious organizations and the DPWH community must be organized, bounded by rules and regulations Scoping Session Workshops O'Donnell River Basin