BABV KACINDEKAN JEUNG SARAN 5.1 Kacindekan Cupumanik mangrupa majalah Sunda anu medal unggal bulan, atawa sabulan sakali, anu diterbitkeun ku Yayasan Kabudayaan Rancage. Eusina mangrupa carita pondok, esey, puisi, sarta tulisan sejenna. Salah sahiji anu ditalungtik dina eta majalah nya etacarita pondok tarjamahan anu mangrupa hasil narjamahkeun tina basa sejen kana basa Sunda. Rupa-rupa anu bisa kapanggih sanggeus nganalisis eta carita pondok tarjamahan, boh dina temana, palakuna, latama, atawa galur caritana. Carita pondok tarjamahan anu dianalisis teh kabehna aya 34 carita, dicokot sampelna jadi 12 carita, nya eta: "Nyuguhan Pandita", "Caang Bulan", "Kalung Berlian", "Tepung Deui", "Dongeng Aheng", "Akalna Jawara", "Kapeutingan", "Rasiah nu Geio", "Langlayangan", "Kalakay Pamungkas", "Nu Lintuh jeung Nu Begang", jeung "Ucing Hideung". Pikeun nganalisis eta carita pondok tarjamahan teh dianalisis dumasar kana unsur intrinsikna, diantarana: tema, palaku jeung watekna, latar, sarta galur caritana wungkul. Ku kituna bisa dicindekkeun saperti nu geus kaunggel dina bab IV saperti ieu di handap: 168
5.1.1. Tema Sanggeus dianalisis carita pondok tarjamahan anu jumlahna 12 carita teh temana rupa-rupa, diantarana wae aya tema agama, cinta, sosial kulawarga, perang, leupas tanggung jawab salaku bapa, akalna jawara pikeun ngadeukeutan hiji awewe, kapercayaan jalma jeung papadana, nyeiewer, kanyaah, kasieun dina nyanghareupan maot, tepungna dua sobat, jeung kanyaah kana sato inguanna. Tina sababaraha tema di luhur bisa katiten aya sababaraha tema carita nu sarua, nu ditungtungan ku kahanjakal alatan kalakuan nu geus dilakonan ku palaku sanggeus si palaku eta sadar yen kalakuan nu goreng teh salah diantarana; carita pondok "Kalung Berlian", "Rasiah nuGeio", "Langlayangan", jeung "Ucing Hideung". 5.1.2. Palaku jeung Watekna Palaku anu dianalisis dina ieu carita pondok teh nya eta palaku utama, palaku kadua, jeung palaku tambahan. Sanggeus dianalisis, boh palaku utama, palaku kadua atawa palaku tambahan lolobana lalaki tibatan awewe. Dina tiap carita, palaku- palakuna ngagambarkeun salaku jalma anu boga kalungguhan saperti; tukang tani, Pandita, juru telik, kusir sado, kepala statsion, pulisi, dokter, seniman, pangacara, penilik, jeung dewan penasehat raja tapi, aya oge palaku salian ti manusa nu mangrupa sato nya eta dina carita pondok"Ucing Hideung". Watek palaku oge rupa-rupa dina tiap carita saperti watek nyaah, bageur, hormat ka sasama, rea akal, tanggung jawab, teu tanggung jawab, sopan, jeung jahat tapi, lolobana mah watek palakuna teh bageur jeung jahat. Aya sababaraha carita anu 169
170 palakuna boga watek jahat lapi, dina tung-tung carita palaku eta teh jadi bageur nya eta dina carita pondok "Rasiah nu Geio" jeung "Langlayangan" sabalikna anu ngabogaan watek bageur jadi jahat dina tung-tung carita saperti dina carita pondok "AkalnaJawara" jeung "UcingHideung". 5.1.3. Latar Latar carita anu dianalisis nya eta latar tempat, latar waktu, jeung latar sosial. Latar tempat tina 12 carita teh rupa-rupa aya anu di Swiss, Perancis, Amritsar, Amerika, Milan, Paris, Beijing, Washington, jeung Rusia aya oge, anu ngagunakeun latar imah tapi teu disebutkeun di mana-manana mah, saperti carita pondok "Nyuguhan Pandita" jeung "Ucing Hideung". Latar waktu kajadian hiji carita lolobana ngagunakeun latar peuting, tapi aya oge anu ngagunakeun latar waktu salian ti peuting saperti beurang, isuk-isuk, musim, jeung waktu anu teu tangtu. Eta latar teh ayana dina carita pondok "Tepung Deui" jeung "Langlayangan", "Caang Bulan", "Nyuguhan Pandita", jeung "Kalakay Pamungkas". Latar sosial handap, luhur, handap jeung luhur anu digambarkeun ku palaku dina tiap carita, lolobana ngagambarkeun latar sosial anu handap saperti ngagambarkeun kaayaan hirup salaku jalma teuboga atawa sangsara, eta latar aya dina carita pondok "Nyuguhan Pandita", "Kalung Berlian", "Dongeng Aheng", jeung "Kalakay Pamungkas" sedengkeun anu ngagambarkeun latar sosial nu luhur, anu ngagambarkeun kahirupan jalma beunghar, tina 12 carita teh ngan aya hiji nya eta dina carita pondok "Rasiah nu Geio" aya oge latar sosialna nu teu digambarkeun naha jalma beunghar atawa jalma sangsara saperti
dina carita pondok "Caang Bulan", 'Tepung Deui", "Langlayangan", jeung "Ucing Hideung". 5.1.4. Galur Tina 12 carita pondok anu dianalisis, nu kaasup kana galur merele nya eta: carita pondok "Nyuguhan Pandita", "Kalung Berlian", "Dongeng Aheng", "Akalna Jawara", "Kapeutingan", "Rasiah nu Geio", "Kalakay Pamungkas", jeung "Nu Lintuh jeung Nu Begang". Anu kaasup kana galur bobok tengah nya eta carita pondok "Tepung Deui" sedengkeun anu kaasup kana galur mxmdurlflasback nya eta carita pondok "Caang Bulan", "Langlayangan", jeung "Ucing Hideung" ku kituna, bisa dicindekkeun yen galur mereie teh anu loba digunakeun dina carita pondok anu dianalisis. 5.2. Saran-saran Tina hasil ieu panalungtikan, aya sababaraha saran pikeun ngahudang apresiasi kana hasil karya sastra, hususna carita pondok tarjamahan tina basa deungeun kana basa Sunda boh keur pangarang, nu maca, jeung calon-calon anu bakal nalungtik, nya eta: 1) Upama narjamahkeun carita pondok meunang pangarang sejen, dipiharep nu narjamahkeun kudu papak sarta sarua eusi caritana jeung anu aslina sangkan anu maca atawa anunalungtik teu hese pikeun ngaapresiasina. 171
2) Carita pondok tarjamahan anu aya dina majalah Cupumanik bisa dipake apresiasi pikeun siswa di sakola sangkan ngeuyeuban kana carita pondok Sunda anu geus aya. 3) Ieu panalungtikan teh can tangtu hade keur siswa lantaran henteu diuji cobakeun, ku kituna perlu aya panalungtikan anu leuwih jero, pangpangna ngeunaan kamampuh siswa dina mikanyaho sarta mampuh ngaapresiasi carita pondok tarjamahan dina majalah Cupumanik 172