SABAH, MALAYSIA Warta Kerajaan KELUARAN KHAS Tambahan Pertama Diterbitkan dengan kuasa Jil. LXXVI] KOTA KINABALU, RABU, 3 JANUARI 2024 Kenyataan-kenyataan berikut adalah diterbitkan atas perintah Tuan Yang Terutama Yang di-Pertua Negeri untuk Makluman Umum. DATUK SERI PANGLIMA SR. HAJI SAFAR BIN UNTONG, Setiausaha Kerajaan Negeri. No. 1 Enakmen-enakmen berikut telah dikemukakan dan diluluskan dalam Majlis Mesyuarat Dewan Undangan Negeri yang diadakan pada 3 Januari 2024 dan telah diperkenankan oleh Tuan Yang Terutama Yang di-Pertua Negeri pada 3 Januari 2024. Enakmen-enakmen itu adalah dengan ini diterbitkan untuk makluman umum:- ENAKMEN-ENAKMEN No. 16 Tahun 2023 Enakmen Suruhanjaya Tenaga Sabah (Pindaan) 2024. Energy Commission of Sabah (Amendment) Enactment 2024. No. 17 Tahun 2023 Enakmen Bekalan Elektrik 2024. Electricity Supply Enactment 2024. No. 18 Tahun 2023 Enakmen Tenaga Boleh Baharu Sabah 2024. Sabah Renewable Energy Enactment 2024. DICETAK OLEH PENCETAK KERAJAAN, LIEW CHERN WEI, A.D.K., B.S.K., JABATAN CETAK KERAJAAN, SABAH, MALAYSIA. 2024. P.K. 0201 (L) - 2024 [No. 1
NEGERI SABAH Saya memperkenankan, LS TUN DATUK SERI PANGLIMA (DR) HAJI JUHAR BIN DATUK HAJI MAHIRUDDIN, Yang di-Pertua Negeri. 3 JANUARI, 2024. No. 16 Tahun 2023 Suatu Enakmen untuk meminda Enakmen Suruhanjaya Tenaga Sabah 2023. DIPERBUAT UNDANG-UNDANG oleh Badan Perundangan Negeri Sabah seperti berikut: Tajuk ringkas dan permulaan kuat kuasa 1. (1) Enakmen ini bolehlah dinamakan Enakmen Suruhanjaya Tenaga Sabah (Pindaan) 2024. (2) Enakmen ini mula berkuat kuasa pada 3 Januari 2024.
414 No. 16 Tahun 2023 Enakmen Suruhanjaya Tenaga Sabah (Pindaan) Pindaan seksyen 2 2. Enakmen Suruhanjaya Tenaga Sabah 2023 [No.11 tahun 2022], yang disebut "Enakmen ibu" dalam Enakmen ini, dipinda dalam seksyen 2 - (a) dengan memasukkan selepas takrif "jawatankuasa" takrif yang berikut: ' "elektrik" ertinya tenaga elektrik atau kuasa elektrik apabila dijana, dikeluarkan, dihantar, diagihkan, dibekalkan atau digunakan bagi apa-apa maksud kecuali bagi maksud penghantaran apa-apa komunikasi atau isyarat; "undang-undang pembekalan elektrik" ertinya Enakmen Bekalan Elektrik 2024 dan termasuk - (a) mana-mana perundangan subsidiari yang dibuat di bawah Enakmen Bekalan Elektrik 2024; dan (b) mana-mana perundangan lain yang berhubungan dengan elektrik yang di bawahnya Suruhanjaya dikehendaki menjalankan apa-apa fungsi, termasuklah mana- mana perundangan subsidiari yang dibuat di bawah perundangan itu;'; (b) dengan menggantikan takrif "aktiviti pembekalan tenaga" dengan takrif yang berikut: ' "aktiviti pembekalan tenaga" termasuklah - (a) berhubung dengan elektrik - (i) pembekalan dan penggunaan elektrik yang baginya undang-undang pembekalan elektrik terpakai; dan (ii) penjanaan, penghantaran dan pengagihan elektrik termasuk jualan untuk pembekalan dan penggunaan elektrik di bawah subperenggan (i); (b) berhubung dengan gas -
Enakmen Suruhanjaya Tenaga Sabah (Pindaan) No. 16 Tahun 2023 (i) pembekalan dan penggunaan gas yang baginya undang-undang pembekalan gas terpakai; dan (ii) penghantaran, pengangkutan, pengagihan dan peretikulasian gas untuk pembekalan dan penggunaan gas di bawah subperenggan (i); dan (c) apa-apa aktiviti lain yang dikawal selia di bawah undang- undang pembekalan tenaga;'; (c) dalam takrif "undang-undang pembekalan tenaga", dengan memasukkan selepas perenggan (a) perenggan yang berikut: "(aa) undang-undang pembekalan elektrik;"; (d) dengan menggantikan takrif "pepasangan" dengan takrif yang berikut: ' "pepasangan" - (a) berhubung dengan elektrik, mempunyai erti yang diberikan kepadanya oleh undang-undang pembekalan elektrik; dan (b) berhubung dengan gas, mempunyai erti yang diberikan kepadanya oleh undang-undang pembekalan gas;'; (e) dalam takrif "Menteri", dengan memasukkan selepas perkataan "berhubungan dengan" perkataan "pembekalan elektrik dan"; (f) dengan membuang perkataan "dan" di hujung takrif "Menteri Kewangan"; (g) dengan memasukkan selepas takrif "Menteri Kewangan" takrif yang berikut: ' "tenaga tidak dapat dibaharui" ertinya tenaga yang habis apabila digunakan dan termasuk tenaga daripada sumber tenaga seperti arang batu, syal minyak, pasir tar, minyak mentah, minyak, gas 415
416 No. 16 Tahun 2023 Enakmen Suruhanjaya Tenaga Sabah (Pindaan) asli dan kuasa nuklear;'; (h) dengan menggantikan noktah di hujung takrif "pegawai" dengan perkataan "; dan"; dan (i) dengan memasukkan selepas takrif "pegawai" takrif yang berikut: ' "tenaga dapat dibaharui" ertinya tenaga yang tidak habis apabila digunakan dan termasuk tenaga yang diperoleh daripada sumber tenaga seperti biojisim, kuasa hidro, kuasa suria, kuasa haba bumi, kuasa angin, ombak dan air pasang surut.'. Pindaan seksyen 14 3. Seksyen 14 Enakmen ibu dipinda dalam subseksyen (1) - (a) dengan memasukkan selepas perenggan (a) perenggan yang berikut: "(aa) untuk menasihati Menteri tentang segala perkara yang berhubungan dengan penjanaan, pengeluaran, penghantaran, pengagihan, pembekalan dan penggunaan elektrik sebagaimana yang diperuntukkan di bawah undang-undang pembekalan elektrik;"; (b) dengan memasukkan selepas perenggan (c) perenggan yang berikut: "(ca) untuk mengawal selia segala perkara yang berhubungan dengan industri pembekalan elektrik dan melindungi mana-mana orang daripada bahaya yang berbangkit daripada penjanaan, pengeluaran, penghantaran, pengagihan, pembekalan dan penggunaan elektrik sebagaimana yang diperuntukkan di bawah undang- undang pembekalan elektrik;"; (c) dalam perenggan (e), dengan memasukkan selepas perkataan "keekonomian dan keselamatan" perkataan "dalam penjanaan, pengeluaran, penghantaran, pengagihan, pembekalan dan penggunaan elektrik dan";
Enakmen Suruhanjaya Tenaga Sabah (Pindaan) No. 16 Tahun 2023 (d) dalam perenggan (f), dengan memasukkan selepas perkataan "berkenaan dengan" perkataan "penjanaan, pengeluaran, penghantaran, pengagihan dan pembekalan elektrik dan"; (e) dengan memasukkan selepas perenggan (f) perenggan yang berikut: "(fa) untuk menggalakkan penggunaan tenaga dapat dibaharui dan penjimatan tenaga tidak dapat dibaharui;"; (f) dengan menggantikan perenggan (g) dengan perenggan yang berikut: "(g) untuk menggalakkan penyelidikan tentang, dan pembangunan dan penggunaan, teknik baharu berhubungan dengan - (i) penjanaan, pengeluaran, penghantaran, pengagihan, pembekalan dan penggunaan elektrik; dan (ii) pembekalan gas melalui talian paip dan penggunaan gas yang dibekalkan melalui talian paip;"; (g) dalam perenggan (h), dengan memasukkan selepas perkataan "pembangunan" perkataan "industri pembekalan elektrik dan"; dan (h) dalam perenggan (i), dengan memasukkan selepas perkataan "pengawalseliaan sendiri" perkataan "dalam industri pembekalan elektrik dan". DIPERAKUKAN oleh saya sebagai salinan Rang Undang-Undang yang tulen yang telah diluluskan oleh Majlis Dewan Undangan pada hari Rabu, 3 Januari 2024. DATUK SERI PANGLIMA HAJI KADZIM BIN HAJI M. YAHYA, Speaker, Dewan Undangan Negeri. 417
STATE OF SABAH I assent, LS TUN DATUK SERI PANGLIMA (DR) HAJI JUHAR BIN DATUK HAJI MAHIRUDDIN, Yang di-Pertua Negeri. 3RD JANUARY, 2024. No. 16 of 2023 An Enactment to amend the Energy Commission of Sabah Enactment 2023. ENACTED by the Legislature of the State of Sabah as follows: Short title and commencement 1. (1) This Enactment may be cited as the Energy Commission of Sabah (Amendment) Enactment 2024. (2) This Enactment comes into operation on 3 January 2024.
420 No. 16 of 2023 Energy Commission of Sabah (Amendment) Enactment Amendment of section 2 2. Energy Commission of Sabah Enactment 2023 [No.11 of 2022], which is referred to as the "principal Enactment" in this Enactment, is amended in section 2 - (a)	by	inserting	after	the	definition	of	"committee"	the	following definitions: ' "electricity" means electrical energy or electrical power when generated, produced, transmitted, distributed, supplied or utilized for any purpose except for the transmission of any communication or signal; "electricity supply laws" means the Electricity Supply Enactment 2024 and includes - (a) any subsidiary legislation made under the Electricity Supply Enactment 2024; and (b) any other legislation relating to electricity under which the Commission is to exercise any function, including any subsidiary legislation made under such legislation;'; (b)	by	substituting	for	the	definition	of	"energy	supply	activities"	the following	definition: ' "energy supply activities" includes - (a) in relation to electricity - (i) the supply and use of electricity to which the electricity supply laws apply; and (ii) the generation, transmission and distribution of electricity which include retail for the supply and use of electricity under subparagraph (i);
Energy Commission of Sabah (Amendment) Enactment No. 16 of 2023 (b) in relation to gas - (i) the supply and use of gas to which the gas supply laws apply; and (ii) the delivery, transportation, distribution and reticulation of gas for the supply and use of gas under subparagraph (i); and (c) any other activity regulated under the energy supply laws;'; (c) in	the	definition	of	"energy	supply	laws",	by	inserting	after	paragraph (a) the following paragraph: "(aa) the electricity supply laws;"; (d)	by	substituting	for	the	definition	of	"installation"	the	following definition: ' "installation" - (a) in relation to electricity, has the meaning assigned to it by the electricity supply laws; and (b) in relation to gas, has the meaning assigned to it by the gas supply laws;'; (e) in	the	definition	of	"Minister",	by	inserting	after	the	words	"relating	to" the words "electricity supply and"; (f)	by	deleting	the	word	"and"	at	the	end	of	the	definition	of	"Minister of Finance"; (g) by inserting after the definition of "Minister of Finance" the following	definition: ' "non-renewable energy" means energy which depletes when used and includes energy from energy sources such as coal, oil shale, tar sands, crude oil, oil, natural gas and nuclear power;'; 421
422 No. 16 of 2023 Energy Commission of Sabah (Amendment) Enactment (h)	by	substituting	for	the	full	stop	at	the	end	of	the	definition	of "officer"	the	words	";	and";	and (i)	by	inserting	after	the	definition	of	"officer"	the	following	definition: ' "renewable energy" means energy which is not depleted when used and includes energy obtained from energy sources such as biomass, hydropower, solar power, geothermal power, wind power, waves and tides.'. Amendment of section 14 3. Section 14 of the principal Enactment is amended in subsection (1) - (a) by inserting after paragraph (a) the following paragraph: "(aa) to advise the Minister on all matters relating to the generation, production, transmission, distribution, supply and use of electricity as provided under the electricity supply laws;"; (b) by inserting after paragraph (c) the following paragraph: "(ca) to regulate all matters relating to the supply of electricity industry and to protect any person from dangers arising from the generation, production, transmission, distribution, supply and use of electricity as provided under the electricity supply laws;"; (c) in paragraph (e), by inserting after the words "economy and safety" the words "in the generation, production, transmission, distribution, supply and use of electricity and"; (d) in paragraph (f), by inserting after the words "in respect of" the words "the generation, production, transmission, distribution and supply of electricity and";
Energy Commission of Sabah (Amendment) Enactment No. 16 of 2023 (e) by inserting after paragraph (f) the following paragraph: "(fa) to promote the use of renewable energy and the conservation of non-renewable energy;"; (f) by substituting for paragraph (g) the following paragraph: "(g) to promote research into, and the development and the use of, new techniques relating to - (i) the generation, production, transmission, distribution, supply and use of electricity; and (ii) the supply of gas through pipelines and the use of gas supplied through pipelines;"; (g) in paragraph (h), by inserting after the words "development of " the words "the electricity supply industry and"; and (h) in paragraph (i), by inserting after the words "self-regulation in" the words "the electricity supply industry and". CERTIFIED by me to be a true copy of the Bill passed by the Legislative Assembly on Wednesday, the 3rd day of January, 2024. DATUK SERI PANGLIMA HAJI KADZIM BIN HAJI M. YAHYA, Speaker, State Legislative Assembly. 423
ENAKMEN BEKALAN ELEKTRIK 2024 SUSUNAN SEKSYEN BAHAGIAN I PERMULAAN Seksyen 1. Tajuk ringkas dan permulaan kuat kuasa 2. Tafsiran BAHAGIAN II FUNGSI DAN KUASA SURUHANJAYA 3. Fungsi dan kuasa BAHAGIAN III KUMPULAN WANG ELEKTRIK 4. Sumbangan oleh pemegang lesen 5. Kumpulan Wang Elektrik 6. Pelaburan 7. Akaun BAHAGIAN IV PEPASANGAN BERLESEN DAN BERDAFTAR 8. Lesen dikehendaki bagi penggunaan pepasangan: terma, syarat dan kandungan lesen 9. Cagaran 10. Kuasa untuk mengenakan terma atau syarat tambahan atau mengubah terma atau syarat
Seksyen 11. Pemindahmilikan lesen 12. Kehendak bagi pelesenan 13. Penggantungan dan pembatalan lesen 14. Obligasi untuk mengemukakan pelan perniagaan 15. Standard prestasi pembekalan dan perkhidmatan oleh pemegang lesen 16. Akaun tahunan yang sepatutnya oleh pemegang lesen 17. Perkiraan bagi perolehan elektrik 18. Kuasa untuk memasuki dan meneliti tanah bukan milik Kerajaan 19. Kuasa untuk memasuki tanah bukan milik Kerajaan bagi maksud pembinaan 20. Talian bekalan dan kelengkapan lain di atas tanah Kerajaan 21. Penyenggaraan, pembaikan dan peningkatan pepasangan 22. Pengalihan atau pengubahpindaan talian bekalan, dsb. 23. Kecualian bagi perjanjian izin lalu 24. Pampasan 25. Pengurangan atau pemberhentian bekalan: liabiliti 26. Sekatan penggunaan untuk maksud yang dinyatakan 27. Pengecualian kelengkapan daripada distres dan penahanan 28. Pendaftaran pepasangan 29. Pemeriksaan berkala pepasangan 30. Pengendali Sistem 31. Pembeli Tunggal BAHAGIAN V KAWALAN KOMPETEN 32. Orang yang menjaga
BAHAGIAN VI PENGGUNAAN ELEKTRIK DENGAN CEKAP Seksyen 33. Menteri hendaklah menetapkan standard, dsb. 34. Pepasangan hendaklah memenuhi kehendak 35. Kelengkapan hendaklah memenuhi kehendak 36. Pendaftaran orang yang memberikan perkhidmatan yang berhubungan dengan penggunaan elektrik dengan cekap BAHAGIAN VII PEMBEKALAN OLEH PEMEGANG LESEN 37. Kewajipan membekal apabila diminta 38. Kecualian kepada kewajipan membekalkan elektrik 39. Kuasa untuk menetapkan tarif dan caj 40. Pemegang lesen boleh mengenakan surcaj 41. Kuasa mendapatkan kembali perbelanjaan 42. Kuasa menghendaki cagaran 43. Pemulangan cagaran dengan faedah 44. Perjanjian pembekalan dengan pengguna 45. Perjanjian khas mengenai bekalan 46. Penentuan pertikaian 47. Pemberitahuan pertikaian dan keputusan mengikat oleh Suruhanjaya 48. Daftar keputusan 49. Penetapan harga maksimum bagi penjualan semula elektrik 50. Caj bagi bekalan elektrik hendaklah ditentukan melalui meter yang sesuai
BAHAGIAN VIII PEMBERITAHUAN KEMALANGAN ATAU KEBAKARAN Seksyen 51. Kemalangan serius hendaklah dilaporkan kepada, dan disiasat oleh Suruhanjaya BAHAGIAN IX KESELAMATAN PEPASANGAN DAN KELENGKAPAN 52. Tanggungjawab pemegang lesen terhadap keselamatan 53. Tanggungjawab pemunya atau pengendali pepasangan elektrik bukan domestik, pemegang lesen bagi jualan dan pemegang lesen bagi pepasangan persendirian bagi keselamatan 54. Menjalankan kerja elektrik 55. Kerja atau aktiviti yang tidak dibenarkan 56. Tanggungjawab yang berhubungan dengan kerja selain kerja elektrik 57. Pematuhan pemeriksaan 58. Tafsiran BAHAGIAN X SIASATAN 59. Tatacara berhubung dengan siasatan 60. Kuasa mengadakan siasatan BAHAGIAN XI KESALAHAN DAN PENALTI 61. Kesalahan 62. Kesalahan cubaan dan subahat 63. Pemotongan bekalan elektrik 64. Liabiliti tidak terjejas
Seksyen 65. Beban pembuktian 66. Pampasan kerana kerosakan 67. Penggunaan talian bekalan, dsb., bagi maksud komunikasi di bawah Akta Komunikasi dan Multimedia 1998 BAHAGIAN XII PENGUATKUASAAN 68. Tafsiran 69. Pegawai diberi kuasa 70. Kad kuasa 71. Kuasa untuk masuk, memeriksa dan meneliti 72. Kuasa penyiasatan 73. Menggeledah dan menyita dengan waran 74. Menggeledah dan menyita tanpa waran 75. Capaian kepada data berkomputer 76. Senarai benda yang disita 77. Kuasa untuk menghendaki kehadiran orang yang mengetahui tentang kes 78. Pemeriksaan orang yang mengetahui tentang kes 79. Kebolehterimaan pernyataan dalam keterangan 80. Pelucuthakan atau pelepasan kelengkapan, alat, dsb., yang disita 81. Kos bagi memegang kelengkapan, alat, dsb., yang disita 82. Tiada kos atau ganti rugi yang berbangkit daripada penyitaan boleh didapatkan 83. Halangan 84. Pegawai diberi kuasa boleh mendapatkan bantuan untuk memeriksa benda yang berhubungan dengan kesalahan 85. Ganjaran untuk maklumat
BAHAGIAN XIII AM Seksyen 86. Kesalahan oleh pertubuhan perbadanan 87. Pengkompaunan kesalahan 88. Pendakwaan 89. Penalti am 90. Langkah berjaga-jaga semasa melaksanakan kerja 91. Pengauditan pemegang lesen atau pemunya atau pengendali pepasangan elektrik bukan domestik 92. Penentuan standard pepasangan atau kelengkapan 93. Penyimpanan rekod dan dokumen 94. Gangguan elektrik terhadap talian pengisyarat Kerajaan atau Kerajaan Persekutuan 95. Langkah berjaga-jaga terhadap elektrik atmosfera 96. Sekatan terhadap sambungan dengan bumi 97. Tatacara dalam hal kecacatan berbahaya pada pepasangan atau bahagiannya 98. Larangan mengambil kanak-kanak bekerja 99. Pembangunan kod oleh Suruhanjaya dan pematuhan baginya 100. Penahanan dokumen oleh Suruhanjaya 101. Garis panduan atau arahan oleh Suruhanjaya 102. Perubahan, kajian semula atau pembatalan kod, garis panduan atau arahan oleh Suruhanjaya 103. Kesalahan bagi ketidakpatuhan kod, garis panduan atau arahan Suruhanjaya 104. Daftar kod, garis panduan atau arahan 105. Kuasa khas darurat 106. Kuasa untuk mengisytiharkan sumber air 107. Jaminan maklumat infrastruktur bekalan 108. Obligasi untuk memberikan maklumat 109. Pengecualian
Seksyen 110. Kuasa untuk membuat peraturan-peraturan BAHAGIAN XIV KECUALIAN DAN PERALIHAN 111. Kecualian dan peralihan 112. Projek sedia ada JADUAL PERTAMA JADUAL KEDUA JADUAL KETIGA JADUAL KEEMPAT
NEGERI SABAH Saya memperkenankan, LS TUN DATUK SERI PANGLIMA (DR) HAJI JUHAR BIN DATUK HAJI MAHIRUDDIN, Yang di-Pertua Negeri. 3 JANUARI, 2024. No. 17 Tahun 2023 Suatu Enakmen untuk mengadakan peruntukan bagi pengawalseliaan pembekalan elektrik, pembekalan elektrik pada harga yang munasabah, pelesenan mana-mana pepasangan elektrik, pengawalan mana-mana pepasangan, loji dan kelengkapan elektrik berkenaan dengan perkara yang berhubung dengan keselamatan orang dan penggunaan elektrik dengan cekap dan bagi maksud yang berkaitan dengannya. DIPERBUAT UNDANG-UNDANG oleh Badan Perundangan Negeri Sabah seperti berikut: BAHAGIAN I PERMULAAN Tajuk ringkas dan permulaan kuat kuasa 1. (1) Enakmen ini bolehlah dinamakan Enakmen Bekalan Elektrik 2024.
434 (2) Enakmen ini mula berkuat kuasa pada 3 Januari 2024. Tafsiran 2. Dalam Enakmen ini, melainkan jika konteksnya menghendaki makna yang lain - "kawasan bekalan" ertinya kawasan yang dalamnya pemegang lesen dibenarkan untuk menjana kuasa atau membekalkan elektrik; "pegawai diberi kuasa" ertinya mana-mana pegawai awam atau pegawai Suruhanjaya yang diberi kuasa secara bertulis oleh Menteri bagi maksud Enakmen ini; "Ketua Pegawai Eksekutif" ertinya Ketua Pegawai Eksekutif Suruhanjaya; "Pemungut" mempunyai erti yang diberikan kepadanya di bawah Ordinan Tanah [Bab 68]; "Suruhanjaya" ertinya Suruhanjaya Tenaga Sabah yang ditubuhkan di bawah Enakmen Suruhanjaya Tenaga Sabah 2023 [No.11 tahun 2022]; "komunikasi" mempunyai erti yang diberikan kepadanya di bawah Akta Komunikasi dan Multimedia 1998 [Akta 588]; "orang kompeten" ertinya seseorang yang memegang suatu perakuan kekompetenan yang dikeluarkan oleh Suruhanjaya untuk melaksanakan kerja mengikut sekatan, jika ada, yang dinyatakan dalam perakuan itu; "konduktor" ertinya konduktor elektrik yang diatur supaya bersambung secara elektrik dengan sesuatu sistem; "pengguna" ertinya seseorang yang dibekalkan dengan elektrik atau yang premisnya pada masa ini disambungkan bagi maksud pembekalan elektrik oleh pemegang lesen;
435 "kelengkapan elektrik pengguna" ertinya suatu perkakas, produk, dawai, peranti, aksesori atau apa-apa bahagiannya, yang menggunakan elektrik bervoltan rendah yang - (a) dijual kepada orang awam; atau (b) tidak memerlukan kemahiran khusus dalam pengendaliannya; "penukaran" ertinya penukaran arus ulang-alik kepada arus terus atau sebaliknya melalui cara statik atau dinamik; "bahaya" ertinya bahaya kepada kesihatan atau kepada nyawa atau anggota badan manusia kerana renjatan, terbakar atau kecederaan lain dan termasuklah bahaya kepada harta, pepasangan atau kelengkapan yang diakibatkan oleh penjanakuasaan, penghantaran, pengagihan atau penggunaan elektrik; "dengan curang" mempunyai erti yang diberikan kepadanya di bawah Kanun Keseksaan [Akta 574]; "Pengarah" mempunyai erti yang diberikan kepadanya di bawah Ordinan Tanah; "produk elektrik" ertinya apa-apa kelengkapan, peranti atau perkakas selain kelengkapan elektrik pengguna; "kerja elektrik" ertinya apa-apa kerja yang dilaksanakan atau yang dijalankan pada suatu pepasangan elektrik dan termasuklah pemasangan, pembinaan, pendirian atau pembaikan, pengubahan struktur, penggantian mana-mana bahagiannya, penambahan apa-apa bahagian padanya atau penjalanan apa-apa kerja bagi maksud penyenggaraannya, tetapi tidak termasuk kerja berhubungan dengan - (a) pengilangan suatu pepasangan elektrik atau pemasangan dalam proses, atau berkaitan dengan, pengilangannya bagi maksud menghasilkan barang baharu; atau (b) peminyakan, penggrisan, pembersihan atau pengecatan suatu
436 pepasangan elektrik; "elektrik" ertinya tenaga elektrik atau kuasa elektrik apabila dijana, dikeluarkan, dihantar, diagihkan, dibekalkan atau digunakan bagi apa- apa maksud kecuali bagi maksud penghantaran apa-apa komunikasi atau isyarat; "rangkaian pengagihan elektrik" ertinya sesuatu sistem atau sebahagian daripada sesuatu sistem pada voltan nominal 33 kilovolt atau ke bawah pada talian atau kabel elektrik, pencawang dan kelengkapan dan bangunan yang berkaitan bagi pengagihan elektrik tanpa mengira sama ada suatu loji jana kuasa bersambung dengan sistem itu; "infrastruktur bekalan elektrik" ertinya - (a) stesen jana kuasa; (b) talian bekalan utama dan talian bekalan; (c) pencawang bagi penukaran, pengubahan atau pengawalan elektrik; (d) kelengkapan bagi pemeteran, pemantauan atau pengawalan elektrik; dan (e) apa-apa dawai, kelengkapan dan laluan termasuk terowong dan lubang atau lain-lain yang digunakan bagi, atau berkaitan dengan, penjanakuasaan, penghantaran, pengagihan atau pembekalan elektrik, pemegang lesen; "rangkaian penghantaran elektrik" ertinya sesuatu sistem atau sebahagian daripada sesuatu sistem pada voltan nominal 34 kilovolt dan ke atas pada talian bekalan utama atau kabel, pencawang dan kelengkapan dan bangunan yang berkaitan yang digunakan bagi menyalurkan elektrik - (a) dari suatu stesen jana kuasa ke suatu pencawang; (b) dari satu stesen jana kuasa ke stesen jana kuasa yang lain;
437 (c) dari satu pencawang ke pencawang yang lain; (d) ke atau dari mana-mana titik saling hubungan; atau (e) ke pengguna akhir; "kelengkapan" termasuklah apa-apa barang bagi maksud seperti penjanakuasaan, penukaran, penghantaran, pengagihan atau penggunaan tenaga elektrik atau komunikasi seperti mesin, pengubah, radas, alat penyukat, peranti pelindung, bahan pendawaian, aksesori, produk elektrik, kelengkapan dan perkakas elektrik pengguna; "stesen jana kuasa" ertinya suatu stesen yang terdiri daripada satu atau lebih unit jana kuasa bagi menjana kuasa elektrik, termasuk apa-apa bangunan dan loji yang digunakan bagi maksud itu, dan tapaknya, dan termasuklah tapak yang dicadangkan untuk digunakan bagi suatu stesen jana kuasa; "unit jana kuasa" ertinya apa-apa kelengkapan yang digunakan bagi, atau bagi maksud yang berkaitan dengan, penjanakuasaan atau pengeluaran elektrik; "Kerajaan" ertinya Kerajaan Negeri Sabah; "cedera parah" dan "cedera" mempunyai erti yang diberikan kepadanya masing-masing di bawah Kanun Keseksaan; "pepasangan" ertinya keseluruhan mana-mana loji atau kelengkapan di bawah satu pemunyaan atau, jika pengurusan ditetapkan, orang yang menjaga pengurusan itu, yang direka bentuk bagi pembekalan atau penggunaan elektrik, atau kedua-duanya, mengikut mana-mana yang berkenaan; termasuklah unit jana kuasa, jika ada, berserta dengan semua loji, bangunan dan tanah yang perlu yang berkaitan dengannya, talian paip, talian bekalan, infrastruktur bekalan elektrik, pepasangan elektrik domestik dan bukan domestik dan radas penggunaan, jika ada;
438 "ditebat" ertinya disaluti atau dilindungi dengan bahan penebat; "penebat", apabila digunakan sebagai kata sifat untuk mencirikan apa- apa bahan, ertinya penebat daripada sekian saiz, kualiti dan binaan yang, mengikut hal keadaan, dapat memberikan perlindungan yang mencukupi terhadap bahaya; "lesen" ertinya lesen yang dikeluarkan di bawah seksyen 8; "pemegang lesen" ertinya orang yang dilesenkan di bawah seksyen 8; "hidup" atau "bertenaga", apabila dipakai bagi sesuatu sistem atau mana-mana bahagian sesuatu sistem, ertinya bahawa voltan wujud di antara apa-apa konduktor dengan bumi atau di antara mana-mana konduktor dengan konduktor lain dalam sistem itu; "sesalur" ertinya talian bekalan yang menerusinya elektrik dibekalkan atau boleh dibekalkan, sama ada talian itu sedang digunakan atau tidak; "talian bekalan utama" ertinya mana-mana rangkaian penghantaran atau pengagihan elektrik bagi menghantar elektrik dari suatu stesen jana kuasa ke stesen jana kuasa yang lain atau ke pencawang dan termasuklah apa-apa bangunan atau bahagian suatu bangunan yang digunakan berkaitan dengan talian bekalan sedemikian; "pengurusan" ertinya orang yang ditugaskan menjaga sesuatu pepasangan; "meter" ertinya apa-apa perkakas, alat, kelengkapan atau peranti yang digunakan bagi maksud mengukur dan merekodkan jumlah tenaga elektrik atau permintaan maksimum atau faktor kuasa atau mana-mana gabungannya termasuklah kelengkapan dan kemudahan komunikasi berkaitannya yang dikehendaki untuk memberikan akses jarak jauh kepada data yang dimeterkan;
439 "Menteri" ertinya Menteri yang dipertanggungkan dengan tanggungjawab bagi perkara-perkara yang berhubungan dengan pembekalan elektrik; "motor" ertinya motor daripada apa-apa jenis bagi mengubah tenaga elektrik kepada tenaga mekanik; "pepasangan elektrik bukan domestik" ertinya suatu set dawai dan lekapan, kelengkapan dan aksesori yang berkaitan yang dipasang di suatu tempat bagi membawa, mengawal atau menggunakan elektrik yang sedang, atau akan, atau telah, dibekalkan bagi penggunaan di tempat itu, tetapi tidak termasuk - (a) apa-apa infrastruktur bekalan elektrik yang dipunyai atau dikendalikan oleh seseorang pemegang lesen; (b) apa-apa dawai, lekapan, kelengkapan atau aksesori yang disambungkan kepada dan melampaui apa-apa aliran keluar elektrik di mana pendawaian tetap tamat, selain apa-apa aliran keluar yang digunakan untuk menyambungkan bahagian pendawaian tetap; atau (c) premis kediaman persendirian; "pemunya atau pengendali pepasangan elektrik bukan domestik" ertinya seseorang yang mempunyai, menggunakan, mengerjakan atau mengendalikan pepasangan elektrik bukan domestik; "faktor kuasa" ertinya nisbah kuasa aktif pada kuasa ketara; "kualiti kuasa" ertinya ciri-ciri elektrik pada titik yang diberikan pada suatu sistem elektrik, yang dinilai dengan membandingkannya dengan suatu set parameter rujukan teknikal seperti magnitud voltan dan arus, frekuensi atau bentuk gelombang; "sistem kuasa" ertinya sesuatu sistem gabungan yang terdiri daripada suatu rangkaian penghantaran elektrik, rangkaian pengagihan elektrik dan stesen jana kuasa yang bersambung dengan rangkaian
440 penghantaran elektrik itu dan termasuklah sebahagian daripada sistem itu; "pepasangan persendirian" ertinya pepasangan yang dikendalikan oleh pemegang lesen atau pemunya semata-mata bagi membekalkan elektrik kepada, dan penggunaannya di atas harta atau premis pemegang lesen atau pemunya itu sendiri, atau, dalam hal seorang pengguna, yang mengambil elektrik daripada pepasangan awam bagi kegunaan hanya di atas harta atau premis pemegang lesen atau pemunya sahaja; "keselamatan diri" ertinya penghindaran bahaya kepada individu atau kepada harta persendirian; "pepasangan awam" ertinya pepasangan yang dikendalikan oleh pemegang lesen bagi membekalkan elektrik kepada mana-mana orang selain daripada pemegang lesen; "lampu awam" ertinya lampu elektrik yang digunakan untuk menerangi mana-mana jalan atau tempat awam yang lain; "keselamatan awam" ertinya penghindaran bahaya kepada orang awam, kepada harta awam dan kepada jalan, rel keretapi, lapangan terbang, pelabuhan, terusan, limbungan, dermaga, pangkalan, jambatan, kerja gas dan perlengkapannya dan talian telegraf, talian telefon dan talian pengisyarat elektrik lain; "Pendaftar" mempunyai erti yang diberikan kepadanya di bawah Ordinan Tanah; "tanah rizab" ertinya tanah yang dirizabkan di bawah mana-mana undang-undang bertulis; "jualan" ertinya aktiviti membekal dan menjual elektrik kepada pengguna akhir;
441 "mengasingkan" ertinya mengenal pasti dan memencilkan aktiviti, aset, kos, hasil dan obligasi perkhidmatan Pengendali Sistem atau Pembeli Tunggal daripada pemegang lesen yang disebut masing-masing dalam seksyen 30 dan 31 melalui pemisahan perakaunan, kewangan atau perundangan atau cara lain sebagaimana yang ditentukan oleh Suruhanjaya untuk memastikan pengurusan Pengendali Sistem atau Pembeli Tunggal boleh bertindak secara bebas daripada aktiviti di bawah lesen pemegang lesen dan untuk memudahkan kos optimum penjanakuasaan, persaingan yang berkesan dan meningkatkan ketelusan dalam pengendalian sistem kuasa; "pelan pengurusan keselamatan" ertinya pelan pengurusan keselamatan, kebolehpercayaan, penyenggaraan dan teknikal berkenaan dengan infrastruktur bekalan elektrik; "program pengurusan keselamatan" ertinya program pengurusan keselamatan, kebolehpercayaan, penyenggaraan dan teknikal berkenaan dengan pepasangan elektrik bukan domestik; "Pembeli Tunggal" ertinya mana-mana orang atau sesuatu unit, jabatan atau bahagian yang membentuk sebahagian daripada pemegang lesen yang diberi kuasa di bawah subseksyen 31(1) bertanggungjawab bagi pengurusan pemerolehan elektrik dan perkhidmatan yang berkaitan, yang termasuklah perancangan, penjadualan, pemerolehan dan penyelesaian, dan apa-apa fungsi lain sebagaimana yang ditetapkan oleh Suruhanjaya; "tanah Kerajaan" mempunyai erti yang diberikan kepadanya di bawah Ordinan Tanah; "lebuh" atau "jalan" termasuklah mana-mana lebuh raya, lebuh, jalan, jambatan, jalan tembus, barisan, medan, halaman, jalan kecil, lorong, jalan enam kaki, siar kaki, jalan lalu atau tempat terbuka sama ada terletak di atas tanah yang dipajakkan daripada Negeri atau tidak, digunakan dan didatangi oleh orang awam atau yang kepadanya orang awam mempunyai, atau dibenarkan untuk mempunyai akses;
442 "talian bekalan" ertinya konduktor atau konduktor-konduktor atau kaedah lain untuk menyampaikan, menghantar atau mengagihkan elektrik, berserta dengan apa-apa selonsong, salutan, penutup, tiub, paip, penebat atau tiang yang mengepungi, mengelilingi atau menopangi konduktor atau kaedah itu atau mana-mana bahagiannya, atau mana-mana bangunan atau kelengkapan yang bersambung dengannya bagi maksud mengubah, menyampai, menghantar atau mengagihkan elektrik; "sistem" ertinya sistem elektrik yang di dalamnya semua konduktor dan kelengkapan disambungkan secara elektrik atau magnet; "Pengendali Sistem" ertinya mana-mana orang atau sesuatu unit, jabatan atau bahagian yang membentuk sebahagian daripada pemegang lesen yang diberi kuasa di bawah subseksyen 30(1) bertanggungjawab bagi jaminan sistem, perancangan pengendalian, penghantaran unit jana kuasa, pengendalian masa nyata dan pengawalan sistem kuasa dan apa-apa fungsi lain sebagaimana yang ditetapkan oleh Suruhanjaya; "hakmilik" ertinya dokumen hakmilik yang disimpan oleh Pendaftar; dan "pengubahan" ertinya pengubahan voltan daripada voltan rendah kepada voltan yang lebih tinggi atau sebaliknya. BAHAGIAN II FUNGSI DAN KUASA SURUHANJAYA Fungsi dan kuasa 3. Suruhanjaya hendaklah menjalankan apa-apa fungsi dan kuasa yang berikut: (a) untuk mengeluarkan lesen di bawah seksyen 8 Enakmen ini;
443 (b) untuk menjalankan fungsi pengawalseliaan berkenaan dengan perkhidmatan mengadakan elektrik oleh pemegang lesen termasuk menentukan standard pembekalan dan perkhidmatan, standard prestasi dan standard kemudahan dan perkhidmatan dan penguatkuasaannya; (c) untuk menggalakkan persaingan dalam penjanakuasaan dan pembekalan elektrik untuk, antara lainnya, memastikan kos optimum penjanakuasaan dan pembekalan elektrik pada harga yang munasabah; (d) untuk menjalankan fungsi pengawalseliaan berkenaan dengan kepentingan pengguna dan penguatkuasaan berkenaan dengan - (i) harga yang akan dikenakan dan syarat lain bagi bekalan elektrik; (ii) keberterusan bekalan elektrik; (iii) kualiti perkhidmatan bekalan elektrik yang disediakan; dan (iv) kualiti bekalan elektrik yang termasuklah kebolehpercayaan dan kualiti kuasa; (e) untuk memastikan bahawa segala tuntutan yang munasabah bagi elektrik dipenuhi; (f) untuk mengawal selia aktiviti pemegang lesen supaya semua permintaan yang munasabah bagi elektrik dipenuhi; (g) untuk memastikan bahawa pemegang lesen dapat membiayai penjalanan aktiviti yang dibenarkan oleh lesen mereka untuk dijalankan; (h) untuk menggalakkan dan menggiatkan penjanakuasaan elektrik bagi tujuan kemajuan ekonomi Sabah; (i) untuk menggalakkan pembangunan dan penyenggaraan sistem yang selamat dan berkesan bagi penjanakuasaan, penghantaran, pengagihan dan pembekalan elektrik kepada pengguna dan
444 penambahbaikan kehendak keselamatan yang berterusan; (j) untuk menguatkuasakan standard bagi pepasangan elektrik dan infrastruktur bekalan elektrik pemegang lesen, produk elektrik dan kelengkapan elektrik pengguna; (k) untuk mengawal selia lat tempoh dan cara bagaimana apa-apa pepasangan atau kelengkapan elektrik hendak diperiksa; (l) untuk mencipta jenis ujian yang akan digunakan dan untuk menetapkan kelayakan dan pengalaman praktik yang minimum bagi apa-apa maksud menurut Enakmen ini; (m) untuk menyiasat apa-apa kemalangan atau kebakaran yang melibatkan apa-apa pepasangan elektrik; (n) untuk mengadakan peruntukan, jika perlu, bagi pendaftaran apa-apa pepasangan, orang yang memberikan perkhidmatan yang berhubungan dengan penggunaan elektrik dengan cekap, unit pendawaian persendirian, kontraktor elektrik, kontraktor perkhidmatan elektrik, kontraktor pembaikan elektrik, pengilang dan pengimport, pusat atau institusi latihan dan pemeriksaan, badan penilaian pematuhan dan mana-mana orang yang kompeten, sebagaimana yang ditetapkan; (o) untuk	menetapkan	standard	dan	spesifikasi	minimum	dan	menaksirkan serta meluluskan, jika perlu, apa-apa pepasangan atau kelengkapan elektrik; (p) untuk menggalakkan penggunaan elektrik dengan cekap; (q) untuk mengkaji semula atau mengaudit apa-apa maklumat yang dikehendaki untuk diberikan oleh pemegang lesen kepada Suruhanjaya; (r) untuk mengaudit atau menyebabkan supaya diaudit aktiviti mana-mana pemegang lesen atau mana-mana orang yang ditentukan oleh Suruhanjaya; dan (s) untuk menjalankan segala aktiviti lain sebagaimana yang
445 didapati oleh Suruhanjaya adalah perlu, berfaedah atau sesuai bagi maksud menjalankan atau berkaitan dengan pelaksanaan fungsi dan kuasanya di bawah Enakmen ini. BAHAGIAN III KUMPULAN WANG ELEKTRIK Sumbangan oleh pemegang lesen 4. (1) Seseorang pemegang lesen hendaklah, jika dikehendaki oleh Menteri di bawah mana-mana peraturan-peraturan yang dibuat di bawah Enakmen ini atau melalui perintah yang disiarkan dalam Warta menurut syor yang dibuat oleh Suruhanjaya, menguntukkan dan membayar ke dalam Kumpulan Wang Elektrik di bawah seksyen 5, mengikut apa-apa cara dan pada apa- apa kadar sebagaimana yang ditetapkan dalam peraturan-peraturan atau perintah itu. (2) Atas syor Suruhanjaya, Menteri boleh menggantung atau membatalkan kehendak yang dibuat di bawah subseksyen (1). Kumpulan Wang Elektrik 5. (1) Suatu kumpulan wang yang dikenali sebagai "Kumpulan Wang Elektrik" ditubuhkan dan hendaklah ditadbir dan dikawal oleh Suruhanjaya. (2) Kumpulan Wang Elektrik hendaklah terdiri daripada - (a) apa-apa jumlah wang yang diuntukkan dan dibayar oleh pemegang lesen menurut seksyen 4; (b) apa-apa jumlah wang yang diperuntukkan oleh Dewan Undangan bagi maksud Kumpulan Wang Elektrik dari semasa ke semasa; (c) semua wang yang diperoleh sebagai pendapatan daripada
446 pelaburan yang dibuat daripada Kumpulan Wang Elektrik, termasuk faedah pendapatan; dan (d) semua wang lain yang diterima secara sah oleh Suruhanjaya bagi pihak Kumpulan Wang Elektrik. (3) Kumpulan Wang Elektrik hendaklah dibelanjakan bagi maksud yang berikut: (a) untuk menguruskan impak tarif elektrik terhadap pengguna; atau (b) apa-apa maksud lain yang berkaitan dengan elektrik sebagaimana yang disifatkan perlu oleh Suruhanjaya. Pelaburan 6. (1) Wang dalam Kumpulan Wang Elektrik hendaklah, setakat yang tidak dikehendaki atau tidak dengan serta-merta dikehendaki untuk dibelanjakan oleh Suruhanjaya bagi maksud subseksyen 5(3), dilaburkan mengikut apa-apa cara sebagaimana yang diluluskan oleh Menteri dengan persetujuan Menteri Kewangan. (2) Suruhanjaya hendaklah membuka dan menyenggara suatu akaun atau akaun-akaun untuk memegang wang dalam Kumpulan Wang Elektrik dengan mana-mana institusi kewangan atau institusi-institusi kewangan di	Malaysia	sebagaimana	yang	difikirkan	patut	oleh	Suruhanjaya,	selepas	berunding dengan Menteri dan Menteri Kewangan, dan tiap-tiap akaun itu hendaklah dikendalikan mengikut apa-apa cara sebagaimana yang dibenarkan oleh Suruhanjaya bagi maksud itu dari semasa ke semasa. Akaun 7. (1) Suruhanjaya hendaklah menyebabkan supaya disimpan akaun yang sepatutnya bagi Kumpulan Wang Elektrik dan laporan yang sepatutnya mengenai aktivitinya berkenaan dengan Kumpulan Wang Elektrik itu dan
447 hendaklah, dengan secepat yang dapat dilaksanakan selepas berakhirnya tahun kewangan Suruhanjaya, menyebabkan supaya disediakan bagi tahun kewangan itu - (a) suatu penyata akaun yang hendaklah termasuk kunci kira-kira dan akaun bagi sumbangan dan perbelanjaan; dan (b) suatu pernyataan mengenai aktivitinya. (2) Suruhanjaya hendaklah dengan secepat yang dapat dilaksanakan menghantar suatu salinan penyata akaun yang diperakui oleh juruaudit dan salinan laporan juruaudit kepada Menteri yang hendaklah menyebabkannya dibentangkan di hadapan Dewan Undangan. BAHAGIAN IV PEPASANGAN BERLESEN DAN BERDAFTAR Lesen dikehendaki bagi penggunaan pepasangan: terma, syarat dan kandungan lesen 8. (1) Tiada seorang pun boleh - (a) menggunakan, mengerjakan atau mengendalikan atau membenarkan untuk digunakan, dikerjakan atau dikendalikan apa-apa pepasangan; atau (b) membekalkan elektrik daripada mana-mana pepasangan kepada, atau bagi kegunaan, mana-mana orang lain, melainkan jika dia memegang suatu lesen. (2) Lesen boleh diberikan oleh Suruhanjaya, dengan kelulusan Menteri, apabila	dibayar	apa-apa	fi	dan	atas	apa-apa	terma	dan	syarat	sebagaimana	yang didapati perlu atau suai manfaat. (3) Suruhanjaya boleh, sama ada notis telah diserahkan atau tidak,
448 mengenakan	suatu	surcaj	bagi	pembayaran	lewat	fi	yang	kena	dibayar	oleh seseorang pemegang lesen kepada Suruhanjaya, pada kadar satu peratus	sebulan	atau	sebahagian	daripada	satu	bulan	atas	fi	sedemikian	atau pada apa-apa kadar lain sebagaimana yang ditetapkan. (4) Walau apa pun subseksyen (2), Suruhanjaya boleh memberikan suatu	lesen	apabila	fi	dibayar	dan	atas	apa-apa	syarat	sebagaimana	yang	didapati perlu atau suai manfaat berkenaan dengan apa-apa pepasangan yang ditetapkan. (5) Apa-apa lesen bagi suatu pepasangan awam hendaklah menyatakan - (a) kawasan bekalan; (b) voltan yang ditentukan dan variasi yang dibenarkan daripadanya; (c) caj maksimum yang kena dibayar oleh pengguna; dan (d)	apa-apa	perkara	lain	sebagaimana	yang	difikirkan	perlu	oleh Suruhanjaya. (6) Tempoh lesen adalah selama apa-apa tempoh yang diluluskan oleh Suruhanjaya, dengan syarat bahawa, tanpa kelulusan nyata daripada Menteri, tiada lesen boleh mempunyai tempoh melebihi dua puluh satu tahun. (7) Mana-mana orang yang melanggar - (a) perenggan (1)(a) melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi lima ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi lima tahun atau kedua-duanya, dan dalam hal suatu kesalahan yang berterusan, didenda selanjutnya tidak melebihi lima ribu ringgit bagi tiap-tiap hari atau sebahagian daripada sehari selama kesalahan itu berterusan selepas sabitan; (b) perenggan (1)(b) melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi satu juta ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi sepuluh tahun atau kedua-duanya, dan dalam hal suatu kesalahan yang
449 berterusan, didenda selanjutnya tidak melebihi sepuluh ribu ringgit bagi tiap-tiap hari atau sebahagian daripada sehari selama kesalahan itu berterusan selepas sabitan. (8) Mana-mana pemegang lesen yang tidak mematuhi apa-apa terma atau syarat yang dinyatakan dalam lesen melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi satu ratus ribu ringgit, dan dalam hal suatu kesalahan yang berterusan, didenda selanjutnya tidak melebihi satu ribu ringgit bagi tiap-tiap hari atau sebahagian daripada sehari selama kesalahan itu berterusan selepas sabitan. Cagaran 9. (1) Sebelum mengeluarkan apa-apa lesen, Suruhanjaya boleh menghendaki apa-apa cagaran sebagaimana yang dinyatakan oleh Suruhanjaya diberikan bagi pematuhan yang wajar akan terma dan syarat lesen dan Enakmen ini. (2) Jika suatu lesen dibatalkan di bawah seksyen 13, cagaran hendaklah terlucut hak sebagaimana yang disifatkan patut oleh Suruhanjaya. Kuasa untuk mengenakan terma atau syarat tambahan atau mengubah terma atau syarat 10. Suruhanjaya boleh, dengan kelulusan Menteri, pada bila-bila masa - (a) mengenakan apa-apa terma atau syarat tambahan ke atas lesen yang diberikan di bawah seksyen 8; atau (b) mengubah apa-apa terma atau syarat yang dikenakan ke atas lesen yang diberikan di bawah seksyen 8. Pemindahmilikan lesen 11. (1) Pemberian suatu lesen di bawah seksyen 8 hendaklah bersifat peribadi bagi pemegang lesen dan lesen itu tidak boleh diserahhakkan atau dipindahmilikkan kepada mana-mana orang lain kecuali dengan
450 kelulusan bertulis Menteri. (2) Pemegang lesen yang menyerahhakkan atau memindahmilikkan lesennya kepada mana-mana orang lain tanpa kelulusan bertulis Menteri melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi lima ratus ribu ringgit, dan dalam hal suatu kesalahan yang berterusan, didenda selanjutnya tidak melebihi satu ribu ringgit bagi tiap- tiap hari atau sebahagian daripada sehari selama kesalahan itu berterusan selepas sabitan. Kehendak bagi pelesenan 12. (1) Walau apa pun mana-mana peruntukan lain Enakmen ini, jika pada bila-bila masa Suruhanjaya mendapati bahawa seseorang pemegang lesen tidak mematuhi apa-apa kehendak atau memenuhi apa-apa kewajipan atau obligasinya di bawah Enakmen ini atau peraturan-peraturan yang dibuat di bawah Enakmen ini atau syarat lesen, Suruhanjaya boleh menghendaki pemegang lesen itu untuk membetulkan ketidakpatuhan itu atau untuk mematuhi kehendak, kewajipan atau obligasi atau syarat lesen itu dalam tempoh yang dinyatakan. (2) Pemegang lesen yang disebut dalam subseksyen (1) hendaklah mengambil segala langkah yang munasabah untuk mematuhi dan mengemukakan laporan pematuhan berkala tentang langkah yang diambil sehingga memuaskan hati Suruhanjaya. (3) Mana-mana pemegang lesen yang melanggar seksyen ini melakukan suatu kesalahan. Penggantungan dan pembatalan lesen 13. (1) Suruhanjaya boleh menggantung atau membatalkan suatu lesen di bawah mana-mana hal keadaan yang berikut: (a) pemegang lesen telah melanggar mana-mana peruntukan Enakmen ini;
451 (b) pemegang lesen tidak mematuhi mana-mana syarat lesen itu; (c) pemegang lesen telah ingkar membayar apa-apa wang yang kena dibayar di bawah Enakmen ini; (d) pemegang lesen telah terhenti menggunakan, mengerjakan atau mengendalikan pepasangan atau membekalkan elektrik yang dia diberi kuasa untuk melakukannya di bawah lesen; (e) pemegang lesen telah gagal atau enggan untuk menjalankan kewajipannya yang ditetapkan dalam lesen; (f) pemegang lesen telah mendapatkan lesen itu secara tidak wajar atau dengan menyalahi undang-undang; (g) pemegang lesen telah disabitkan atas suatu kesalahan di bawah Enakmen ini; (h) seorang penerima, penerima dan pengurus, penyelesai sementara atau pegawai yang seumpamanya telah dilantik ke atas keseluruhan atau sebahagian besar daripada aset pemegang lesen dan pelantikan sedemikian tidak dibatalkan atau diungkaikan dalam tempoh enam puluh hari dari tarikh pelantikan itu; atau (i) telah berlaku apa-apa perbuatan atau keingkaran pada pihak pemegang lesen atau telah wujud suatu perubahan dalam hal keadaan sehingga menyebabkan pemegang lesen tidak lagi berhak untuk diberikan lesen di bawah Enakmen ini. (2) Sebelum Suruhanjaya membuat keputusan di bawah subseksyen (1), Suruhanjaya hendaklah memberi pemegang lesen itu - (a) suatu notis bertulis mengenai niatnya untuk menggantung lesen itu; dan (b) suatu peluang untuk membuat representasi bertulis dalam suatu tempoh yang dinyatakan dalam notis bertulis itu yang hendaklah tidak kurang daripada empat belas hari.
452 (3) Selepas habis tempoh yang dinyatakan dalam notis itu, Suruhanjaya hendaklah, selepas menimbangkan representasi bertulis yang dibuat oleh pemegang lesen di bawah subseksyen (2), sekiranya ada, memutuskan sama ada untuk menggantung atau membatalkan lesen itu. (4) Suruhanjaya hendaklah memberi pemegang lesen notis bertulis mengenai keputusannya di bawah subseksyen (3) dengan secepat yang dapat dilaksanakan. (5) Jika lesen telah digantung atau dibatalkan atas alasan bahawa pemegang lesen telah berhenti mengerjakan atau mengendalikan sesuatu pepasangan, pemegang lesen itu boleh, jika dia berpendapat bahawa dia telah menanggung atau akan menanggung kesusahan tidak berpatutan disebabkan oleh penggantungan atau pembatalan itu, merayu kepada Menteri terhadap penggantungan atau pembatalan itu, dan keputusan Menteri mengenai rayuan itu adalah muktamad. (6) Pemegang lesen tidak berhak kepada pampasan bagi apa-apa kerugian yang disebabkan kepadanya oleh penggantungan atau pembatalan lesen di bawah seksyen ini. (7) Apabila sesuatu lesen dibatalkan, pemegang lesen hendaklah mengalihkan pepasangan dan kelengkapannya dalam masa tiga bulan dari tarikh pembatalan itu, yang kegagalannya hendaklah menjadikan pemegang lesen bertanggungan bagi segala apa jua pun kos yang dilakukan dalam mengalihkan pepasangan dan kelengkapan itu dan kos itu boleh didapatkan kembali daripada cagaran yang didepositkan (jika ada) di bawah seksyen 9. Obligasi untuk mengemukakan pelan perniagaan 14. (1) Suruhanjaya boleh meminta mana-mana pemegang lesen untuk mengemukakan rancangan perniagaan boleh pinda tiga tahun, atau apa-apa tempoh lain sebagaimana yang ditentukan oleh Suruhanjaya, yang dikemaskinikan atas asas tahunan atau apa-apa tempoh masa lain sebagaimana yang ditentukan oleh Suruhanjaya mengikut tatacara yang
453 diperuntukkan dalam garis panduan yang dikeluarkan oleh Suruhanjaya. (2) Mana-mana pemegang lesen yang melanggar seksyen ini melakukan suatu kesalahan. Standard prestasi pembekalan dan perkhidmatan oleh pemegang lesen 15. (1) Suruhanjaya boleh, dari semasa ke semasa, mengeluarkan kod, garis panduan atau arahan mengenai apa-apa standard prestasi pembekalan dan perkhidmatan untuk dilaksanakan oleh pemegang lesen termasuk tatacara bagi - (a) memenuhi dengan munasabah kehendak pengguna; (b) pengendalian aduan dan pertikaian pengguna; (c) tatacara bagi pampasan pengguna dalam hal pelanggaran standard prestasi atau pelanggaran mana-mana obligasi pemegang lesen di bawah Enakmen; dan (d) perlindungan maklumat pengguna. (2) Apa-apa tindakan yang diambil oleh Suruhanjaya menurut seksyen ini berkenaan dengan apa-apa kegagalan oleh mana-mana pemegang lesen untuk memenuhi standard yang disebut dalam subseksyen (1), tidak boleh menjejaskan atau menyentuh apa-apa remedi lain yang mungkin ada berkenaan dengan tindakan atau peninggalan oleh pemegang lesen yang menjadi kegagalan itu di bawah mana-mana undang-undang lain termasuk Akta Perlindungan Pengguna 1999 [Akta 599]. (3) Suruhanjaya boleh mengarahkan pemegang lesen untuk memberikan apa-apa maklumat tentang tahap prestasi yang dicapai dan perkhidmatan yang disediakan berkenaan dengan standard yang disebut dalam subseksyen (1) kepada pengguna atau bakal pengguna. (4) Pemegang lesen hendaklah menyiarkan standard perkhidmatan
454 penggunanya sendiri mengikut kod, garis panduan atau arahan yang disebut dalam subseksyen (1). (5) Mana-mana pemegang lesen yang melanggar seksyen ini melakukan suatu kesalahan. Akaun tahunan yang sepatutnya oleh pemegang lesen 16. (1) Pemegang lesen hendaklah menyimpan dan menyenggara akaun aktiviti tahunan yang sepatutnya di bawah lesen yang mengandungi butir- butir yang mencukupi sebagaimana yang dikehendaki mengenai apa-apa hasil, kos, aset, liabiliti, rizab atau apa-apa perkara lain yang berkaitan. (2) Akaun itu hendaklah juga mengikut apa-apa garis panduan atau arahan sebagaimana yang dikeluarkan oleh Suruhanjaya, dari semasa ke semasa, kepada pemegang lesen dan akaun itu hendaklah dikemukakan kepada Suruhanjaya dengan sewajarnya. Perkiraan bagi perolehan elektrik 17. Dalam menjalankan fungsinya di bawah perenggan 3(d), apa-apa perkiraan oleh pemegang lesen atau Pembeli Tunggal bagi perolehan elektrik melalui rangkaian penghantaran elektrik, hendaklah tertakluk kepada kelulusan Suruhanjaya. Kuasa untuk memasuki dan meneliti tanah bukan milik Kerajaan 18. (1) Bilamana didapati oleh pemegang lesen bahawa akan menjadi perlu baginya untuk menjalankan kuasa yang diberikan kepadanya oleh Enakmen ini berkenaan dengan mana-mana tanah selain tanah Kerajaan bagi maksud membina suatu pepasangan atau sebahagian daripada suatu pepasangan, pemegang lesen atau mana-mana orang yang diberi kuasa olehnya boleh, selepas memberikan notis tidak kurang daripada dua puluh empat jam kepada pemunya, pegawai atau mana-mana orang yang menjaga tanah itu, jika ada, memasuki tanah itu, membuat pengukuran dan mengambil aras dan
455 melakukan segala perbuatan lain yang perlu untuk memastikan kesesuaian tanah, setakat yang mungkin tanpa menyebabkan kerosakan atau gangguan. (2) Tiada apa-apa jua yang terkandung dalam seksyen ini boleh disifatkan sebagai membenarkan mana-mana orang memotong atau membuang apa-apa tumbuhan atau apa-apa pagar atau binaan lain atau memasuki mana-mana bangunan atau apa-apa kepungan yang dipasang pada mana-mana bangunan. Kuasa untuk memasuki tanah bukan milik Kerajaan bagi maksud pembinaan 19. (1) Bilamana perlu berbuat demikian bagi maksud memasang apa-apa sistem pembekalan elektrik di bawah Enakmen ini, pemegang lesen boleh meletakkan, menempatkan atau membawa di atas, di bawah atau melalui mana-mana tanah, selain tanah Kerajaan, apa-apa tiang dan kelengkapan lain yang perlu atau patut bagi maksud pepasangan berlesen, mengikut mana-mana yang berkenaan, dan boleh mengambil apa-apa tindakan lain yang perlu untuk menjadikan pepasangan itu selamat dan cekap, dengan membayar pampasan penuh mengikut seksyen 24 kepada semua orang yang berkepentingan kerana apa-apa gangguan, kerosakan atau ketidakupayaan yang mungkin disebabkan olehnya. (2) Sebelum memasuki mana-mana tanah bagi maksud yang dinyatakan dalam subseksyen (1), pemegang lesen hendaklah memberi notis yang menyatakan, dengan sepenuhnya dan setepatnya yang mungkin, jenis dan takat tindakan yang dicadangkan hendak dilakukan. (3) Notis yang diberikan di bawah subseksyen (2) hendaklah dalam bentuk yang dinyatakan dalam Jadual Pertama dan Pemungut hendaklah menyiasat apa-apa bantahan yang mungkin telah dibuat sebagaimana yang diperuntukkan kemudian daripada ini. (4) Notis yang disebut terdahulu hendaklah diberikan kepada pemunya, pegawai atau mana-mana orang lain yang menjaga tanah itu dan boleh dihantar melalui pos berdaftar atau ditinggalkan di tempat tinggal biasa atau yang akhir sekali diketahui bagi orang yang kepadanya notis itu
456 hendak diberikan. (5) Mana-mana orang yang disebut dalam subseksyen (4) boleh, dalam masa empat belas hari selepas menerima notis di bawah subseksyen (2), menyerahkan suatu bantahan terhadap tindakan yang dicadangkan oleh pemegang lesen kepada Pemungut secara bertulis. (6) Jika tiada bantahan diserahkan di bawah subseksyen (5), pemegang lesen boleh dengan serta-merta memasuki tanah itu dan melakukan segala atau mana-mana tindakan yang dinyatakan dalam notis yang diberikan di bawah subseksyen (2). (7) Jika bantahan diserahkan dan tidak ditarik balik sebelum tarikh yang ditentukan bagi pendengarannya, Pemungut hendaklah mengadakan suatu siasatan yang menghendaki pemunya, pegawai atau mana-mana orang yang menjaga tanah untuk memberi tunjuk sebab mengapa pemegang lesen tidak boleh memasuki tanah itu, dengan memberi semua pihak peluang untuk didengar. (8) Apabila tamatnya siasatan itu Pemungut boleh, sama ada tanpa syarat atau tertakluk kepada apa-apa terma, syarat dan ketetapan yang difikirkannya	patut,	membuat	perintah	yang	membenarkan	atau	melarang	mana-mana tindakan yang disebut dalam notis yang diberi di bawah subseksyen (2), perintah itu hendaklah dalam bentuk yang dinyatakan dalam Jadual Kedua. (9) Mana-mana orang yang tidak berpuas hati dengan perintah Pemungut boleh dalam masa dua puluh satu hari selepas perintah itu merayu terhadap perintah sedemikian kepada Pengarah yang kemudiannya boleh mengesahkan, mengetepikan atau mengubah perintah itu atas apa-apa terma,	syarat	dan	ketetapan	yang	difikirkannya	patut. (10)	Pemungut	boleh,	jika	difikirkannya	patut,	sebagai	ganti	daripada	membuat suatu perintah di bawah subseksyen (8), memutuskan mana- mana tanah atau bahagian mana-mana tanah yang termasuk dalam notis yang diberikan di bawah subseksyen (2) diambil mengikut tatacara di
457 bawah Ordinan Pengambilan Tanah [Bab 69]. (11) Keputusan Pengarah di bawah seksyen ini adalah muktamad. (12) Walau apa pun mana-mana peruntukan Ordinan Tanah, Pendaftar - (a) apabila dikemukakan kepadanya notis yang dikeluarkan oleh pemegang lesen di bawah subseksyen (2) berserta dengan pernyataan oleh Pemungut bahawa tiada bantahan telah diserahkan oleh mana-mana orang yang disebut dalam subseksyen (4); atau (b) apabila dikemukakan kepadanya perintah yang dibuat di bawah subseksyen (8) dan apabila salinan terperaku bagi perintah itu disimpankan dengannya, hendaklah menyebabkan suatu nota mengenai kewujudan hak di bawah notis atau perintah itu dibuat pada hakmilik yang berhubungan dengan tanah yang terjejas oleh notis atau perintah itu, mengikut mana-mana yang berkenaan. Talian bekalan dan kelengkapan lain di atas tanah Kerajaan 20. (1) Tertakluk kepada kelulusan Kerajaan dan atas apa-apa syarat sebagaimana yang disifatkan wajar oleh Kerajaan, sesuatu lesen boleh meliputi untuk membenarkan pemegang lesen meletakkan, menempatkan atau membawa, di atas, di bawah atau melalui tanah Kerajaan, talian bekalan itu dan mendirikan dan menyenggarakan di dalam atau di atas tanah Kerajaan apa-apa tiang dan kelengkapan lain sebagaimana yang didapati perlu atau patut oleh Suruhanjaya bagi maksud pepasangan berlesen. (2) Segala kelengkapan yang ditempatkan dalam atau atas tanah Kerajaan yang tidak dialihkan daripadanya dalam masa enam bulan, atau apa-apa tempoh yang lebih lama sebagaimana yang dibenarkan oleh Kerajaan, selepas habisnya tempoh atau penamatan awal lesen hendaklah terletak hak pada dan menjadi harta Kerajaan.
458 Penyenggaraan, pembaikan dan peningkatan pepasangan 21. (1) Bilamana perlu berbuat demikian bagi maksud menyenggarakan, membaiki atau meningkatkan mana-mana pepasangan berlesen atau mana-mana bahagian daripadanya, pemegang lesen, atau mana-mana orang yang diberi kuasa olehnya bagi maksud itu, boleh pada bila-bila masa yang munasabah memasuki mana-mana tanah yang di atas, di bawah atau melaluinya talian bekalan telah diletakkan, ditempatkan atau dibawa, atau yang di atasnya tiang atau kelengkapan lain telah didirikan, dan boleh menjalankan segala pembaikan yang perlu, dan boleh, dalam menjalankannya, menebang atau mencantas pokok, membuang tumbuhan dan melakukan segala perkara lain yang perlu bagi maksud tersebut, dengan menyebabkan seberapa sedikit kerosakan yang mungkin dan membayar pampasan penuh mengikut seksyen 24 kepada semua orang yang berkepentingan kerana apa-apa kerosakan yang mungkin disebabkan olehnya yang pampasan baginya belum lagi ditaksirkan di bawah seksyen 19. (2) Bagi maksud subseksyen (1), pemegang lesen boleh mengganggu bekalan elektrik kepada pengguna. Pengalihan atau pengubahpindaan talian bekalan, dsb. 22. (1) Jika talian bekalan telah diletakkan, atau tiang atau kelengkapan didirikan, di atas mana-mana tanah di bawah seksyen 19, dan jika mana-mana orang yang disebut dalam subseksyen 19(4) berhasrat untuk menggunakan tanah itu mengikut cara yang menjadikannya perlu atau wajar supaya talian bekalan, tiang atau kelengkapan itu dialihkan ke bahagian lain tanah itu, atau ke tanah yang arasnya adalah lebih tinggi atau lebih rendah, atau diubah pinda bentuknya, dia boleh menghendaki pemegang lesen mengalihkan atau mengubah pinda talian bekalan, tiang atau kelengkapan itu dengan sewajarnya. (2) Jika pemegang lesen tidak mematuhi kehendak itu, orang itu boleh memohon secara bertulis kepada Pengarah yang boleh, menurut budi bicaranya, selepas menyiasat segala fakta hal itu, menolak permohonan itu atau membuat suatu perintah, sama ada secara mutlak atau tertakluk
459 kepada syarat tertentu, bagi pengalihan atau pengubahpindaan talian bekalan, tiang atau kelengkapan itu dan perintah itu hendaklah memperuntukkan mengenai pembayaran kos melaksanakan pengalihan atau pengubahpindaan oleh pemegang lesen atau oleh orang yang membuat permohonan, sebagaimana yang Pengarah berpendapat adalah saksama mengikut hal keadaan hal itu. (3) Bilamana Pengarah telah membuat suatu perintah bagi pengalihan atau pengubahpindaan mana-mana talian bekalan utama, pemegang lesen boleh, daripada mengalihkan atau mengubah pinda talian bekalan itu, memohon kepada Pengarah bagi pengambilan tanah itu sebagaimana yang dikehendaki bagi maksud talian bekalan itu. (4) Talian bekalan yang disebut dalam subseksyen (3) hendaklah disifatkan sebagai suatu kerja kemudahan awam dan Ordinan Pengambilan Tanah hendaklah dikuatkuasakan dengan sewajarnya. (5) Bilamana talian bekalan telah diletakkan, atau tiang atau kelengkapan didirikan, atas tanah Kerajaan oleh pemegang lesen dan tanah itu kemudiannya diberi milik kepada mana-mana orang, pemunya atau penghuni tanah itu boleh, melainkan jika terma pemberimilikan itu secara nyata memperuntukkan selainnya, menghendaki pengalihan talian bekalan itu ke bahagian lain tanah itu, atau ke tanah yang arasnya adalah lebih tinggi atau lebih rendah, atau pengubahpindaan talian bekalan, tiang atau kelengkapan itu, dan subseksyen (1) hingga (4) hendaklah terpakai bagi apa-apa kehendak sedemikian dan kos melaksanakan pengalihan atau pengubahpindaan itu hendaklah dibayar oleh orang yang berkehendakkan pengalihan atau pengubahpindaan itu. Kecualian bagi perjanjian izin lalu 23. (1) Tiada apa-apa jua dalam seksyen 19 atau 22 boleh - (a) menyentuh hak pemegang lesen untuk membuat suatu perjanjian, yang umumnya dikenali sebagai perjanjian izin lalu, dengan pemunya atau penghuni mana-mana tanah bagi
460 maksud membawa talian bekalan merentangi tanah itu; atau (b) menyentuh apa-apa perjanjian izin lalu sedemikian yang ada pada permulaan kuat kuasa Enakmen ini. (2) Walau apa pun mana-mana undang-undang bertulis yang berhubungan dengan tanah, Pendaftar, apabila dikemukakan kepadanya salinan asal dan disimpan dengannya salinan terperaku bagi apa-apa perjanjian sedemikian yang disebut dalam subseksyen (1), hendaklah menyebabkan suatu nota mengenai kewujudan perjanjian izin lalu itu dibuat pada hakmilik yang berhubungan dengan tanah yang terlibat dengan perjanjian izin lalu itu. (3) Selagi masih terdapat suatu nota yang dibuat menurut subseksyen (2) pada hakmilik, segala urus niaga berkenaan dengan tanah yang dimaksudkan oleh nota itu hendaklah disifatkan tertakluk kepada hak pemegang lesen di bawah dan menurut kuasa perjanjian izin lalu yang berkenaan dengannya nota itu telah dibuat. Pampasan 24. (1) Amaun pampasan, jika ada, yang kena dibayar di bawah seksyen 19 atau 21 hendaklah ditaksirkan oleh Pemungut selepas apa-apa siasatan sebagaimana	yang	difikirkannya	mencukupi	dan	taksiran	itu	hendaklah	mengikut bentuk yang dinyatakan dalam Jadual Ketiga. (2) Tiada pampasan kena dibayar oleh pemegang lesen berkenaan dengan apa-apa pokok dalam jarak lima puluh kaki dari garis tengah sesuatu jalan yang dibina atau disenggarakan oleh Kerajaan atau oleh mana-mana pihak berkuasa tempatan melainkan jika dibuktikan bahawa pokok itu telah sedia ada sebelum pembinaan jalan itu. (3) Mana-mana orang yang terkilan dengan taksiran Pemungut boleh dalam masa dua puluh satu hari selepas taksiran itu merayu kepada Pengarah yang keputusannya adalah muktamad.
461 Pengurangan atau pemberhentian bekalan: liabiliti 25. (1) Mana-mana pemegang lesen boleh mengurangkan, sebagaimana yang difikirkannya patut, kuantiti elektrik yang dibekalkan kepada mana-mana pengguna jika disebabkan oleh apa-apa hal keadaan yang di luar jangkaan elektrik yang dijanakuasakan tidak mencukupi untuk membolehkan kuantiti sepenuhnya dibekalkan dengan mudah. (2) Jika kuantiti elektrik telah dikurangkan seperti yang disebut terdahulu - (a) tiada liabiliti boleh ditanggung oleh pemegang lesen berkenaan dengan apa-apa kerugian atau kerosakan yang disebabkan oleh pengurangan itu; dan (b) dalam hal yang wajar, suatu potongan pada caj bagi bekalan elektrik hendaklah dibuat berkadaran dengan pengurangan yang dibuat. (3) Mana-mana pemegang lesen tidak bertanggungan bagi apa-apa kerosakan kepada mana-mana orang atau apa-apa harta atau bagi apa-apa pemberhentian bekalan elektrik yang mungkin disebabkan oleh kemalangan yang tidak dapat dielakkan, rosak rosot biasa atau beban berlebihan diakibatkan oleh sambungan kelengkapan yang tidak dibenarkan, atau disebabkan oleh kehendak munasabah sistem itu, atau disebabkan oleh kecacatan pada mana-mana pepasangan yang tidak disediakan oleh pemegang lesen, tetapi hanya akan bertanggungan apabila kerosakan atau pemberhentian itu ditunjukkan adalah akibat daripada kecuaian pihak orang yang diambil kerja oleh pemegang lesen, ejen atau pekhidmatnya, mengikut mana-mana yang berkenaan, atau diakibatkan oleh pembinaan tidak sempurna pepasangan itu oleh pemegang lesen. (4) Tanpa menjejaskan subseksyen (3), pemegang lesen hendaklah membetulkan dan membaiki apa-apa kerosakan untuk memastikan keberterusan pembekalan elektrik dan, jika berkenaan, membayar pampasan bagi apa-apa kerosakan dalam tempoh sebagaimana yang diarahkan oleh Suruhanjaya jika ditunjukkan kerosakan itu adalah akibat
462 daripada kecuaian pemegang lesen, ejen atau pekerjanya, mengikut mana- mana yang berkenaan. Sekatan penggunaan untuk maksud yang dinyatakan 26. Seorang pemegang lesen yang, melalui syarat lesennya, disekat untuk menggunakan atau membekalkan elektrik bagi maksud yang dinyatakan sahaja, tidak boleh menggunakan atau membekalkan elektrik bagi apa- apa maksud selain maksud yang dinyatakan sedemikian. Pengecualian kelengkapan daripada distres dan penahanan 27. Apabila apa-apa kelengkapan elektrik kepunyaan seorang pemegang lesen telah ditempatkan dalam atau di premis yang tidak dipunyai atau diduduki oleh pemegang lesen bagi maksud pembekalan atau penyukatan elektrik, kelengkapan itu tidak boleh dikenakan distres ataupun diambil sebagai pelaksanaan di bawah apa-apa proses mahkamah atau dalam apa-apa prosiding kebankrapan atau ketidaksolvenan terhadap mana-mana orang. Pendaftaran pepasangan 28. (1) Sebelum siapnya sesuatu pepasangan baharu, selain pepasangan yang dikendalikan atau dipunyai oleh pemegang lesen, pemunya pepasangan hendaklah mengemukakan, dengan pendua, kepada Suruhanjaya, suatu permohonan bagi pendaftaran dalam bentuk yang ditetapkan. (2) Suruhanjaya hendaklah menyebabkan pemeriksaan dan ujian dibuat dalam tempoh yang ditetapkan dan, jika pepasangan itu memuaskan kehendak Enakmen ini, hendaklah mengeluarkan atau menyebabkan supaya dikeluarkan Perakuan Pendaftaran dalam bentuk yang ditetapkan. (3) Tiada seorang pun boleh memiliki atau mengendalikan sesuatu pepasangan, selain suatu pepasangan yang dikecualikan dibawah subseksyen (1) melainkan jika pepasangan itu didaftarkan pada suatu Perakuan
463 Pendaftaran yang sah. (4) Perakuan Pendaftaran hendaklah diserahkan balik oleh pemunya atau pemegang lesen kepada Suruhanjaya untuk dibatalkan jika pepasangan itu tidak dikehendaki untuk digunakan lagi dan selepas itu, jika pemunya atau pemegang lesen ingin mengendalikan pepasangan itu semula, pepasangan itu hendaklah dikira dalam segala aspek seolah-olah ia suatu pepasangan baharu. (5) Suatu Perakuan Pendaftaran boleh dibatalkan mengikut peraturan- peraturan yang dibuat di bawah seksyen 110. (6) Perakuan Pendaftaran tidak boleh dipindahmilikkan tanpa kebenaran Suruhanjaya. (7) Mana-mana orang yang tidak atau abai untuk mendaftarkan apa-apa pepasangan melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak kurang daripada lima puluh ribu ringgit dan tidak melebihi dua ratus lima puluh ribu ringgit, dan dalam hal suatu kesalahan yang berterusan, didenda selanjutnya tidak melebihi satu ribu ringgit bagi tiap- tiap hari atau sebahagian daripada sehari selama kesalahan itu berterusan selepas sabitan. Pemeriksaan berkala pepasangan 29. (1) Tertakluk kepada apa-apa pengecualian yang diberikan di bawah Enakmen ini, mana-mana orang yang bercadang untuk membina, memperbesar atau mengubah pinda apa-apa pepasangan hendaklah memberi notis mengenai cadangan pembinaan, pembesaran atau pengubahpindaan itu kepada Suruhanjaya dan orang itu atau seseorang yang diberi kuasa olehnya hendaklah mengemukakan pelan dan mendapatkan kelulusan terdahulu daripada Suruhanjaya yang boleh memeriksa secara berkala pepasangan itu. (2) Sebagai tambahan kepada pemeriksaan berkala semasa pembinaan, pembesaran atau pengubahpindaan dan pemeriksaan terakhir apabila siap,
464 semua pepasangan, semasa dikendalikan, hendaklah tertakluk kepada apa-apa pemeriksaan berkala sebagaimana yang ditetapkan. (3) Pengurusan atau orang yang menjaga mana-mana pepasangan atau pembinaan, pembesaran atau pengubahpindaan mana-mana pepasangan hendaklah memberi kemudahan dengan sepenuhnya bagi pemeriksaan semasa waktu bekerja. Pengendali Sistem 30. (1) Menteri boleh, atas syor Suruhanjaya, memberi kuasa atau membatalkan pemberian kuasa mana-mana orang atau sesuatu unit, jabatan atau bahagian yang menjadi sebahagian daripada pemegang lesen untuk menjadi Pengendali Sistem melalui perintah yang disiarkan dalam Warta. (2) Pengendali Sistem hendaklah mematuhi mana-mana peraturan- peraturan, kod, garis panduan atau arahan berkaitan dengan fungsinya sebagaimana yang dibuat atau dikeluarkan oleh Menteri atau Suruhanjaya, mengikut mana-mana yang berkenaan, di bawah Enakmen ini. (3) Pengendali Sistem, semasa menunaikan fungsinya di bawah Enakmen ini, hendaklah memastikan kelakuan tidak berdiskriminasi dan pengendalian optimum dan hemat apa-apa sistem kuasa setakat yang ia tidak menjejaskan kebolehpercayaan, keterjaminan dan keselamatan sistem kuasa itu. (4) Suruhanjaya boleh, dari semasa ke semasa, mengeluarkan kod, garis panduan atau arahan untuk mengasingkan Pengendali Sistem daripada aktiviti di bawah lesen pemegang lesen itu yang tidak berkaitan dengan fungsinya sebagai Pengendali Sistem. Pembeli Tunggal 31. (1) Menteri boleh, atas syor Suruhanjaya, memberi kuasa atau
465 membatalkan pemberian kuasa mana-mana orang atau sesuatu unit, jabatan atau bahagian yang menjadi sebahagian daripada pemegang lesen untuk menjadi Pembeli Tunggal melalui perintah yang disiarkan dalam Warta. (2) Pembeli Tunggal hendaklah mematuhi mana-mana peraturan- peraturan, kod, garis panduan atau arahan berkaitan dengan fungsinya sebagaimana yang dibuat atau dikeluarkan oleh Menteri atau Suruhanjaya, mengikut mana-mana yang berkenaan, di bawah Enakmen ini. (3) Pembeli Tunggal, semasa menunaikan fungsinya di bawah Enakmen ini, hendaklah memastikan kelakuan tidak berdiskriminasi dan pengendalian optimum dan hemat apa-apa sistem kuasa setakat yang ia tidak menjejaskan kebolehpercayaan, keterjaminan dan keselamatan sistem kuasa itu. (4) Suruhanjaya boleh, dari semasa ke semasa, mengeluarkan kod, garis panduan atau arahan untuk mengasingkan Pembeli Tunggal daripada aktiviti di bawah lesen pemegang lesen itu yang tidak berkaitan dengan fungsinya sebagai Pembeli Tunggal. BAHAGIAN V KAWALAN KOMPETEN Orang yang menjaga 32. (1) Tiada pepasangan atau loji atau kelengkapan elektrik boleh dikerjakan atau dikendalikan kecuali oleh atau di bawah kawalan orang yang memiliki apa-apa kelayakan dan memegang apa-apa perakuan sebagaimana yang ditetapkan, dan tiada seorang pun yang tidak memiliki kelayakan atau memegang perakuan yang disebut terdahulu boleh menjaga apa-apa pepasangan atau boleh mengawal pengendalian apa-apa loji atau kelengkapan elektrik.
466 (2) Mana-mana orang yang melanggar seksyen ini melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi sepuluh ribu ringgit, dan dalam hal suatu kesalahan yang berterusan, didenda selanjutnya tidak melebihi satu ribu ringgit bagi tiap-tiap hari atau sebahagian daripada sehari selama pelanggaran itu diteruskan selepas sabitan. BAHAGIAN VI PENGGUNAAN ELEKTRIK DENGAN CEKAP Menteri hendaklah menetapkan standard, dsb. 33.	Menteri	boleh,	dari	semasa	ke	semasa,	menetapkan	standard,	spesifikasi,	amalan dan langkah yang hendaklah diterima pakai dan apa-apa perkara lain berkenaan dengan penggunaan elektrik dengan cekap. Pepasangan hendaklah memenuhi kehendak 34. Tiada seorang pun boleh menggunakan atau mengendalikan mana- mana pepasangan melainkan jika pepasangan itu memenuhi kehendak sebagaimana yang ditetapkan berkenaan dengan penggunaan elektrik dengan cekap. Kelengkapan hendaklah memenuhi kehendak 35. Tiada seorang pun boleh mengilang, mengimport, menjual atau menawarkan untuk menjual atau memajakkan mana-mana kelengkapan melainkan jika kelengkapan itu memenuhi kehendak sebagaimana yang ditetapkan berkenaan dengan penggunaan elektrik dengan cekap. Pendaftaran orang yang memberikan perkhidmatan yang berhubungan dengan penggunaan elektrik dengan cekap 36. Tiada seorang pun boleh memberikan apa-apa perkhidmatan yang
467 berhubungan dengan penggunaan elektrik dengan cekap melainkan berdaftar di bawah Enakmen ini. BAHAGIAN VII PEMBEKALAN OLEH PEMEGANG LESEN Kewajipan membekal apabila diminta 37. (1) Tertakluk kepada peruntukan yang berikut dalam Bahagian ini dan mana-mana peraturan-peraturan yang dibuat di bawahnya, seseorang pemegang lesen hendaklah apabila dikehendaki berbuat demikian oleh pemunya atau penghuni mana-mana premis - (a) memberi bekalan elektrik kepada premis itu; dan (b) setakat yang perlu bagi maksud itu, mengadakan talian bekalan atau apa-apa loji atau kelengkapan elektrik. (2) Jika mana-mana orang menghendaki pembekalan elektrik di bawah subseksyen (1) dia hendaklah memberi suatu notis kepada pemegang lesen yang menyatakan - (a) premis yang berkenaan dengannya bekalan itu dikehendaki; (b) hari bila bekalan itu dikehendaki dimulakan; (c) kuasa maksimum yang dikehendaki pada bila-bila masa; dan (d) tempoh minimum yang selamanya bekalan dikehendaki diberikan. (3) Jika pemegang lesen menerima daripada mana-mana orang suatu notis di bawah subseksyen (2) yang menghendakinya memberi bekalan elektrik ke mana-mana premis dan - (a) dia tidak pernah sebelum ini memberikan bekalan elektrik ke premis itu;
468 (b) pemberian bekalan itu menghendaki pengadaan talian bekalan atau loji atau kelengkapan elektrik; atau (c) hal keadaan lain wujud yang membuatkannya perlu atau suai manfaat baginya berbuat demikian, pemegang lesen hendaklah, dengan secepat yang dapat dilaksanakan selepas menerima notis itu, memberi kepada orang itu suatu notis di bawah subseksyen (4). (4) Suatu notis di bawah subseksyen ini hendaklah - (a) menyatakan takat cadangan yang dinyatakan dalam notis di bawah subseksyen (2) boleh disetuju terima oleh pemegang lesen dan menyatakan apa-apa cadangan balas yang dibuat oleh pemegang lesen; (b) menyatakan sama ada harga yang hendak dikenakan oleh pemegang lesen akan ditentukan melalui suatu tarif di bawah subseksyen 39(1) atau melalui suatu perjanjian khas di bawah subseksyen 45(1), dan menyatakan tarif atau terma perjanjian yang dicadangkan itu; (c) menyatakan apa-apa pembayaran yang akan dikehendaki supaya dibuat oleh orang itu di bawah subseksyen 41(1); dan (d) menyatakan apa-apa cagaran yang akan dikehendaki diberikan oleh orang itu di bawah seksyen 42. (5) Dalam seksyen ini dan dalam seksyen 38 hingga 45 Bahagian ini - (a) apa-apa sebutan mengenai pemberian bekalan elektrik termasuklah sebutan mengenai penerusan pemberian bekalan sedemikian; (b) apa-apa sebutan mengenai menghendaki bekalan elektrik termasuklah sebutan mengenai menghendaki bekalan sedemikian supaya terus diberikan; dan (c) apa-apa sebutan mengenai pengadaan talian bekalan atau
469 suatu barang daripada loji atau kelengkapan elektrik adalah sebutan mengenai pengadaan talian atau barang sedemikian sama ada melalui pemasangan talian atau barang yang baharu atau melalui pengubahsuaian talian atau barang yang sedia ada. (6) Mana-mana orang yang dengan menyalahi undang-undang - (a) menghalang, mencegah atau menggalang pembekalan elektrik daripada diberikan oleh pemegang lesen kepada pengguna; (b) menghalang, mencegah atau menggalang pembekalan elektrik kepada mana-mana pengguna daripada dipotong oleh pemegang lesen mengikut Enakmen ini; atau (c) menyebabkan pembekalan elektrik kepada mana-mana pengguna dipotong, melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi satu ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi tiga tahun atau kedua-duanya. Kecualian kepada kewajipan membekalkan elektrik 38. Tiada apa-apa jua dalam subseksyen 37(1) boleh dikira sebagai menghendaki pemegang lesen memberikan bekalan elektrik pada mana-mana premis jika - (a) bekalan elektrik telah pun diberikan pada premis itu oleh pemegang lesen yang lain dan bekalan sedemikian diberi sama ada keseluruhannya atau sebahagiannya menerusi talian bekalan dan loji atau kelengkapan elektrik pemegang lesen; (b) premis itu, iaitu suatu premis domestik, komersial atau perindustrian - (i) terletak di atas tanah tanpa mendapat keizinan pemilik tanah;
470 (ii) tidak diluluskan menurut atau melanggar peruntukan Ordinan Kerajaan Tempatan 1961 [No.11 tahun 1961] dan Ordinan Perancangan Bandar dan Desa [Bab 141]; atau (iii) bertentangan dengan mana-mana undang-undang bertulis yang lain; (c) dia terhalang daripada melakukan sedemikian oleh kerosakan atau kegagalan apa-apa infrastruktur bekalan elektrik, sistem elektrik, kelengkapan atau pepasangan yang di luar kawalannya, atau akibat daripada kebakaran, banjir, tanah runtuh, letupan, kemalangan, kekacauan industri di peringkat negeri atau negara, darurat, rusuhan, kekacauan awam atau peperangan, atau apa- apa kejadian serupa yang lain yang bukan dalam kawalan pemegang lesen; (d) hal keadaan wujud yang, disebabkan oleh apa yang dilakukannya sedemikian, akan atau boleh melibatkannya melanggar apa-apa peraturan-peraturan di bawah Enakmen ini; atau (e) tidak munasabah mengikut semua hal keadaan untuknya dikehendaki berbuat demikian, dengan syarat bahawa perenggan ini tidak terpakai berhubung dengan bekalan elektrik yang sedang diberikan ke mana-mana premis, jika premis itu tidak dihuni, melainkan jika pemegang lesen telah memberi kepada pemunya atau penghuni suatu notis tidak kurang daripada tujuh hari bekerja mengenai niatnya untuk memberhentikan bekalan elektrik itu. Kuasa untuk menetapkan tarif dan caj 39. (1) Suruhanjaya boleh, dengan kelulusan Menteri, menentukan tarif dan caj untuk dilevikan oleh seseorang pemegang lesen. (2) Suruhanjaya boleh, dari semasa ke semasa, mengeluarkan garis panduan mengenai tarif dan caj termasuk -
471 (a) perkaedahan, prinsip, kategori dan reka bentuk tarif dan caj; (b) tempoh bagi pengenaan tarif dan caj dan bagi kajian semula tarif dan caj; dan (c) pengemukaan apa-apa maklumat sebagaimana yang dikehendaki	dan	difikirkan	perlu	oleh	Suruhanjaya. (3) Pemegang lesen hendaklah mengemukakan suatu cadangan mengenai tarif dan caj kepada Suruhanjaya mengikut garis panduan yang dikeluarkan oleh Suruhanjaya di bawah subseksyen (2). (4) Tarif dan caj yang diluluskan hendaklah disiarkan oleh pemegang lesen mengikut apa-apa cara sebagaimana yang Suruhanjaya berpendapat dapat memastikan publisiti yang mencukupi bagi tarif itu. (5) Tarif dan caj yang diluluskan di bawah subseksyen (1) boleh termasuk tetapi tidak terhad kepada - (a) suatu caj tetap sebagai tambahan kepada caj bagi elektrik yang sebenarnya dibekalkan; (b) suatu caj berkenaan dengan ketersediaan bekalan elektrik dan caj itu boleh berubah mengikut takat pembekalan; (c) suatu caj sewa atau caj lain berkenaan dengan mana-mana meter elektrik atau loji atau kelengkapan elektrik yang disediakan oleh pemegang lesen; (d) suatu kadar atau kuantum diskaun atau premium daripada tarif yang diluluskan berkenaan dengan jenis pengguna tertentu atau maksud awam sebagaimana yang ditentukan oleh Menteri; dan (e) suatu kadar atau kuantum bayaran, caj atau levi bagi apa-apa jumlah wang menurut mana-mana undang-undang bertulis yang lain atau mana-mana garis panduan yang dikeluarkan oleh Suruhanjaya.
472 (6) Dalam melevikan tarif dan caj menurut subseksyen (1) dan dalam membuat perjanjian khas di bawah seksyen 45, seseorang pemegang lesen tidak boleh menunjukkan keutamaan tidak wajar atau diskriminasi di kalangan pengguna atau orang yang berada di tempat yang sama dengan mengambil kira tempat dan masa pembekalan, kuantiti elektrik yang dibekalkan, beban pengguna dan faktor kuasa, dan maksud yang baginya bekalan itu diambil. Pemegang lesen boleh mengenakan surcaj 40. Walau apa pun mana-mana peruntukan lain dalam Enakmen ini, seseorang pemegang lesen boleh mengenakan surcaj tertakluk kepada apa-apa syarat dan pada apa-apa kadar sebagaimana yang ditetapkan bagi pembayaran lewat wang yang kena dibayar oleh seseorang pengguna kepada pemegang lesen itu berkenaan dengan elektrik yang dibekalkan oleh pemegang lesen itu. Kuasa mendapatkan kembali perbelanjaan 41. (1) Jika apa-apa talian bekalan atau loji atau kelengkapan elektrik diadakan oleh pemegang lesen menurut subseksyen 37(1), pemegang lesen boleh menghendaki apa-apa perbelanjaan yang dilakukan dengan munasabah sebagaimana yang ditentukan oleh Suruhanjaya dibayar oleh orang yang menghendaki bekalan elektrik pada apa-apa takat yang munasabah dengan mengambil kira hal keadaan. (2) Perbelanjaan yang dilakukan dengan munasabah dalam mengadakan apa-apa talian bekalan atau loji atau kelengkapan elektrik di bawah subseksyen (1) termasuklah nilai dipermodalkan bagi apa-apa perbelanjaan yang mungkin dilakukan dalam menyenggarakannya, jika perbelanjaan itu tidak boleh didapatkan kembali oleh pemegang lesen sebagai sebahagian daripada tarif yang dilevikan olehnya bagi bekalan itu. Kuasa menghendaki cagaran 42. (1) Seorang pemegang lesen boleh menghendaki mana-mana orang
473 yang menghendaki bekalan elektrik menurut subseksyen 37(1) untuk memberi kepadanya cagaran yang munasabah bagi semua wang yang menjadi kena dibayar kepadanya - (a) berkenaan dengan bekalan elektrik; atau (b) jika apa-apa talian bekalan atau loji atau kelengkapan elektrik perlu diadakan di bawah subseksyen yang sama berkenaan dengan pengadaan kemudahan sedemikian, dan jika orang itu gagal memberi apa-apa cagaran sedemikian, pemegang lesen	boleh,	jika	difikirkannya	patut,	enggan	untuk	memberikan	bekalan	atau mengadakan talian bekalan atau loji atau kelengkapan elektrik sehinggalah cagaran telah diberikan. (2) Jika orang itu belum memberikan cagaran dalam subseksyen (1) atau cagaran yang diberikan oleh orang itu menjadi tidak mencukupi, pemegang lesen boleh melalui notis menghendaki orang itu, dalam masa tujuh hari selepas penyampaian notis, memberikan kepadanya cagaran yang munasabah bagi pembayaran semua wang yang kena dibayar kepadanya berkenaan dengan bekalan itu dan jika orang itu gagal memberikan cagaran	sedemikian,	pemegang	lesen	boleh,	jika	difikirkannya	patut,	memberhentikan bekalan elektrik sehinggalah cagaran diberi. Pemulangan cagaran dengan faedah 43. Walau apa pun mana-mana peruntukan lain dalam Enakmen ini, seseorang pemegang lesen hendaklah membayar kepada seseorang tertakluk kepada apa-apa syarat dan pada apa-apa kadar sebagaimana yang ditetapkan sejumlah wang yang bersamaan dengan faedah tahunan atas cagaran yang diberikan di bawah seksyen 42. Perjanjian pembekalan dengan pengguna 44. (1) Seseorang yang memohon pembekalan elektrik daripada seseorang pemegang lesen selepas tarikh permulaan kuat kuasa Enakmen ini hendaklah membuat suatu perjanjian dengan pemegang lesen itu bagi
474 pembekalan elektrik atas apa-apa terma dan syarat sebagaimana yang dinyatakan dalam perjanjian itu sebelum elektrik dibekalkan. (2) Suatu perjanjian yang disebut dalam subseksyen (1) hendaklah dalam bentuk dan dengan kandungan sebagaimana yang diluluskan oleh Suruhanjaya. Perjanjian khas mengenai bekalan 45. (1) Wa1au apa pun apa-apa jua yang terkandung dalam seksyen 37 hingga 42, seseorang atau seseorang pemegang lesen yang menghendaki bekalan elektrik menurut subseksyen 37(1) boleh membuat suatu perjanjian khas dengan pemegang lesen bagi bekalan itu atas apa-apa terma sebagaimana yang dinyatakan dalam perjanjian. (2) Jika apa-apa perjanjian yang dibuat menurut subseksyen (1) masih berkuat kuasa, hak dan liabiliti pihak-pihak kepada perjanjian itu hendaklah ditentukan oleh perjanjian dan tidak melalui peruntukan seksyen 37 hingga 42. (3) Walau apa pun peruntukan subseksyen (2), subseksyen 37(2) hendaklah, walau bagaimanapun, terpakai bagi maksud menyatakan hari yang bekalan elektrik itu dikehendaki dimulakan dan hari yang perjanjian sedemikian berhenti berkuat kuasa. (4) Apa-apa perjanjian yang dibuat antara pemegang lesen di bawah subseksyen (1) hendaklah diluluskan oleh Suruhanjaya. Penentuan pertikaian 46. (1) Sesuatu pertikaian antara dua orang atau lebih berkenaan dengan apa-apa perkara di bawah seksyen 25, 37 hingga 45 dan 50 hendaklah terlebih dahulu cuba diselesaikan melalui perundingan antara pihak-pihak kepada pertikaian itu. (2) Jika pihak-pihak kepada pertikaian itu tidak dapat atau selainnya
475 tidak mencapai suatu persetujuan untuk menyelesaikan pertikaian itu, pihak-pihak itu boleh mencari penyelesaian pertikaian itu melalui suatu jawatankuasa yang ditubuhkan oleh Suruhanjaya untuk mendengar dan menyelesaikan pertikaian. (3) Amalan dan tatacara yang hendak diikuti apabila menentukan apa-apa pertikaian di bawah subseksyen (2) hendaklah seperti apa yang didapati wajar oleh Suruhanjaya. (4) Sementara menanti penentuan apa-apa pertikaian yang berbangkit di bawah seksyen 25, 37 hingga 45 dan 50 antara pemegang lesen dan orang yang menghendaki bekalan elektrik, pemegang lesen hendaklah meneruskan pemberian bekalan elektrik sehingga penentuan pertikaian itu. (5) Apa-apa perintah di bawah subseksyen (2) boleh termasuk suatu peruntukan yang menghendaki salah satu pihak membayar kos atau perbelanjaan yang dilakukan oleh Suruhanjaya dalam menentukan pertikaian itu. Pemberitahuan pertikaian dan keputusan mengikat oleh Suruhanjaya 47. (1) Mana-mana pihak kepada sesuatu pertikaian boleh, secara bertulis, memberitahu Suruhanjaya mengenai pertikaian yang tidak dapat diselesaikan itu melalui perundingan di bawah subseksyen 46(1). (2) Jawatankuasa yang ditubuhkan oleh Suruhanjaya di bawah subseksyen 46(2) hendaklah hanya bersidang untuk menyelesaikan suatu pertikaian jika Suruhanjaya berpuas hati bahawa - (a) suatu persetujuan untuk menyelesaikan pertikaian itu tidak akan tercapai atau tidak akan tercapai dalam masa yang munasabah; dan (b) pertikaian itu dan pemberitahuannya bukan sesuatu yang ringan, remeh atau menyusahkan.
476 (3) Jawatankuasa boleh menyelesaikan pertikaian itu atas apa-apa terma dan	syarat	sebagaimana	yang	difikirkannya	patut. (4) Terma dan syarat di bawah subseksyen (3) hendaklah secara bertulis dan disertakan dengan alasan bagi keputusan jawatankuasa itu. (5) Keputusan jawatankuasa itu hendaklah disifatkan sebagai keputusan Suruhanjaya dan mengikat pihak-pihak itu. (6) Sesuatu keputusan yang dibuat oleh Suruhanjaya di bawah seksyen ini boleh, dengan izin Mahkamah Sesyen, dikuatkuasakan mengikut cara yang sama sebagaimana penghakiman atau perintah yang sama kesannya oleh Mahkamah Sesyen, dan jika izin telah diberikan sedemikian, penghakiman boleh dibuat mengikut terma keputusan Suruhanjaya itu dan seolah-olah keputusan itu ialah penghakiman Mahkamah itu. (7) Penghakiman di bawah subseksyen (6) hanya boleh dibuat jika perakuan telah dikeluarkan oleh Suruhanjaya kepada mana-mana pihak bagi izin untuk dibawa ke Mahkamah bagi penguatkuasaan keputusan itu tetapi tiada perakuan dikehendaki jika suatu tindakan diambil oleh Suruhanjaya di bawah seksyen ini. Daftar keputusan 48. (1) Suruhanjaya hendaklah menyenggara suatu daftar bagi semua keputusan yang dibuat di bawah seksyen 47. (2) Daftar itu hendaklah mengandungi - (a) nama pihak-pihak kepada pertikaian; (b) perihalan am mengenai perkara yang berkaitan dengan keputusan itu; dan (c) tarikh keputusan itu.
477 Penetapan harga maksimum bagi penjualan semula elektrik 49. (1) Seksyen ini terpakai bagi elektrik yang dibekalkan ke premis oleh seseorang yang dibenarkan oleh suatu lesen untuk membekalkan elektrik. (2) Suruhanjaya boleh dari semasa ke semasa menetapkan harga maksimum yang dengannya elektrik di bawah seksyen ini boleh dijual semula dan boleh menyiarkan harga yang ditetapkan sedemikian mengikut apa-apa cara sebagaimana yang pada pendapat Suruhanjaya dapat menjamin publisiti yang mencukupi untuknya. (3) Harga berlainan boleh ditetapkan bagi hal-hal berlainan yang boleh ditentukan melalui rujukan kepada kawasan, tarif atau apa-apa faktor berkaitan yang lain. (4) Jika mana-mana orang menjual semula elektrik pada harga yang melebihi harga maksimum yang ditetapkan di bawah seksyen ini, amaun lebih itu hendaklah didapatkan kembali oleh orang yang kepadanya elektrik itu dijual semula. Caj bagi bekalan elektrik hendaklah ditentukan melalui meter yang sesuai 50. (1) Jika seseorang pengguna, pemegang lesen atau Pembeli Tunggal dikenakan caj bagi bekalan elektriknya sama ada keseluruhannya atau sebahagiannya dengan merujuk kepada kuantiti elektrik yang dibekalkan, bekalan itu hendaklah diberikan melalui, dan kuantiti elektrik hendaklah ditentukan melalui, meter yang sesuai. (2) Meter hendaklah dipasang, ditentu ukur, diuji, disahkan dan disenggarakan sebagaimana yang ditetapkan atau dengan mengikut mana-mana kod atau garis panduan yang dikeluarkan di bawah Enakmen ini, mengikut mana-mana yang berkenaan. (3) Meter hendaklah diadakan oleh pemegang lesen yang membekalkan elektrik, sama ada dengan cara jualan, sewa atau pinjaman.
478 (4) Meter hendaklah dipasang pada premis pengguna, pemegang lesen atau Pembeli Tunggal di suatu kedudukan yang hendaklah ditentukan oleh pemegang lesen yang membekalkan elektrik, melainkan jika dalam hal keadaan tertentu adalah lebih munasabah untuk menempatkan meter itu di luar premis atau di suatu kedudukan lain. (5) Jika pengguna, pemegang lesen atau Pembeli Tunggal enggan atau tidak mendapatkan bekalan elektriknya melalui meter yang sesuai yang diadakan dan dipasang mengikut subseksyen (3) dan (4) pemegang lesen yang membekalkan elektrik boleh enggan untuk memberikan atau memberhentikan bekalan. (6) Bagi maksud seksyen ini, suatu meter ialah meter yang sesuai untuk kegunaan berkaitan dengan apa-apa bekalan elektrik yang tertentu jika ia adalah daripada corak pembinaan yang, dengan mengambil kira terma yang berdasarkannya bekalan itu dikenakan caj, bersesuaian dengan khususnya bagi kegunaan sedemikian dan boleh termasuk meter prabayar, infrastruktur pemeteran, telepemeteran atau apa-apa cara pemeteran lain sebagaimana yang ditentukan oleh Suruhanjaya. BAHAGIAN VIII PEMBERITAHUAN KEMALANGAN ATAU KEBAKARAN Kemalangan serius hendaklah dilaporkan kepada, dan disiasat oleh Suruhanjaya 51. (1) Bilamana apa-apa kemalangan atau kebakaran yang menyebabkan atau mengakibatkan kehilangan nyawa atau cedera kepada mana-mana orang atau kerosakan serius pada harta telah berlaku berkaitan dengan apa-apa pepasangan atau loji atau kelengkapan elektrik, pemunya atau pemegang lesen dan pengurusannya hendaklah melaporkan kemalangan atau kebakaran itu kepada Suruhanjaya melalui cara yang tercepat yang ada, dan kemudiannya, dengan seberapa sedikit kelengahan yang mungkin, hendaklah melaporkan secara bertulis kepada Suruhanjaya mengenai fakta
479 perkara itu setakat yang diketahui oleh mereka masing-masing. (2) Suruhanjaya hendaklah, dengan seberapa segera yang dapat dilaksanakan, apabila menerima laporan pertama mengarahkan seseorang pegawai diberi kuasa supaya - (a) melawat tempat di mana kemalangan atau kebakaran itu berlaku; (b) membuat penyiasatan permulaan mengenai hal keadaan itu; (c) merekodkan secara bertulis dapatannya yang boleh disokong dengan fotograf yang berkaitan, selepas penyiasatan itu; (d) diberikan fotograf, laporan perubatan atau dokumen berkaitan yang lain daripada mana-mana orang atau pihak berkuasa tanpa	apa-apa	bayaran	fi	dan	orang	atau	pihak	berkuasa	itu	hendaklah mematuhi apa-apa permintaan sedemikian; (e) mengemukakan laporannya kepada Ketua Pegawai Eksekutif; dan (f) jika telah berlaku apa-apa kehilangan nyawa atau terdapat sebab untuk mempercayai bahawa mana-mana orang telah cedera sehingga membawa maut, menghantar suatu salinan dapatannya kepada Majistret yang terdekat. (3) Sekiranya berlaku kehilangan nyawa atau cedera parah kepada mana-mana orang disebabkan oleh apa-apa kemalangan atau kebakaran berkaitan dengan mana-mana pepasangan atau loji atau kelengkapan elektrik, tiada pengubahpindaan atau penambahan boleh, tanpa kebenaran Suruhanjaya, dibuat pada mana-mana bahagian pepasangan, loji atau kelengkapan itu yang mungkin merupakan antara sebab yang menyebabkan kemalangan atau kebakaran itu dan tiada apa- apa pengubahpindaan boleh dibuat, tanpa keizinan itu, pada tempat berlakunya kemalangan atau kebakaran sehinggalah pegawai diberi kuasa telah menyelesaikan penyiasatannya, dengan syarat bahawa tiada apa-apa jua yang terkandung di dalam seksyen ini boleh berkuat kuasa untuk mengganggu kerja penyelamatan atau kerja yang perlu bagi
480 keselamatan am nyawa atau harta. (4) Jika berdasarkan suatu penyiasatan permulaan di bawah subseksyen (2) pegawai diberi kuasa yang membuat penyiasatan itu mendapati terdapat sebab untuk mempercayai bahawa kemalangan atau kebakaran itu telah disebabkan oleh apa-apa kegagalan untuk mematuhi Enakmen ini atau apa-apa perintah sah yang diberikan oleh Suruhanjaya, atau jika pegawai yang diberi kuasa yang membuat penyiasatan itu berpuas hati bahawa kemalangan atau kebakaran itu mungkin boleh dicegah jika langkah berjaga-jaga yang wajar telah diambil dan dipatuhi semasa mengerjakan mana-mana pepasangan atau loji atau kelengkapan elektrik, Suruhanjaya boleh menyiasat hal keadaan kemalangan atau kebakaran itu dengan lebih lanjut bersama dengan pegawai yang diberi kuasa yang membuat penyiasatan permulaan itu dan jika Suruhanjaya berpendapat bahawa prosiding jenayah patut dibawa terhadap mana-mana orang, maka Suruhanjaya hendaklah mengemukakan kepada Pendakwa Raya suatu salinan laporan pegawai yang diberi kuasa itu dengan pendapat Suruhanjaya mengenai hal keadaan dan dapatan itu. (5) Mana-mana orang yang berkenaan dengan mana-mana penyiasatan yang	diadakan	di	bawah	seksyen	ini	berhak,	apabila	dibayar	fi	yang	ditetapkan, menerima suatu salinan laporan, pendapat dan pernyataan Suruhanjaya dalam penjalanan penyiasatannya. (6) Mana-mana orang yang, tanpa alasan yang sah, melanggar atau tidak mematuhi subseksyen (1) dan (3) melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi sepuluh ribu ringgit. BAHAGIAN IX KESELAMATAN PEPASANGAN DAN KELENGKAPAN Tanggungjawab pemegang lesen terhadap keselamatan 52. (1) Seseorang pemegang lesen yang mengendalikan dan menyenggara apa-apa infrastruktur bekalan elektrik hendaklah mematuhi mana-
481 mana peraturan-peraturan yang dibuat di bawah Enakmen ini atau kod keselamatan infrastruktur elektrik atau, jika tiada mana-mana peraturan- peraturan atau kod, mengikut standard dan amalan penggunaan yang berhemat sebagaimana yang ditentukan oleh Suruhanjaya. (2) Seorang pemegang lesen hendaklah menyediakan suatu pelan pengurusan keselamatan yang memperkatakan perkara-perkara sebagaimana yang ditetapkan dalam kod keselamatan infrastruktur elektrik atau, jika tiada apa-apa kod, mengikut standard dan amalan penggunaan yang berhemat sebagaimana yang ditentukan oleh Suruhanjaya. (3) Mana-mana pemegang lesen yang tidak menyediakan pelan pengurusan keselamatan yang disebut dalam subseksyen (2) melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi tiga ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi tiga tahun atau kedua-duanya. Tanggungjawab pemunya atau pengendali pepasangan elektrik bukan domestik, pemegang lesen bagi jualan dan pemegang lesen bagi pepasangan persendirian bagi keselamatan 53. (1) Seseorang pemunya atau pengendali pepasangan elektrik bukan domestik yang berdaftar di bawah Enakmen ini, pemegang lesen bagi jualan dan pemegang lesen bagi pepasangan persendirian hendaklah mematuhi kod keselamatan pepasangan elektrik bukan domestik dan program pengurusan keselamatan atau, jika tiada apa-apa kod atau program itu, mengikut standard dan amalan industri yang berhemat sebagaimana yang ditentukan oleh Suruhanjaya. (2) Seorang pemunya atau pengendali pepasangan elektrik bukan domestik yang berdaftar di bawah Enakmen ini, pemegang lesen bagi jualan dan pemegang lesen bagi pepasangan persendirian hendaklah menyediakan program pengurusan keselamatan dalam apa-apa tempoh sebagaimana yang diarahkan oleh Suruhanjaya. (3) Program pengurusan keselamatan yang disebut dalam subseksyen (2)
482 hendaklah memperuntukkan bagi perkara sebagaimana yang ditetapkan dalam kod keselamatan pepasangan elektrik bukan domestik atau, jika tiada apa-apa kod itu, mengikut standard dan amalan industri yang berhemat sebagaimana yang ditentukan oleh Suruhanjaya. (4) Seorang pemunya atau pengendali pepasangan elektrik bukan domestik yang berdaftar di bawah Enakmen ini, pemegang lesen bagi jualan dan pemegang lesen bagi pepasangan persendirian yang tidak menyediakan program pengurusan keselamatan yang disebut dalam subseksyen (2) melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi tiga ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi tiga tahun atau kedua-duanya. Menjalankan kerja elektrik 54. (1) Seorang orang kompeten atau orang di bawah kawalan orang kompeten yang menjalankan kerja elektrik hendaklah memastikan bahawa kerja elektrik itu mematuhi mana-mana peraturan-peraturan yang dibuat di bawah Enakmen ini, kod keselamatan infrastruktur elektrik atau kod keselamatan pepasangan elektrik bukan domestik, mengikut mana-mana yang berkenaan, atau, jika tiada mana-mana peraturan-peraturan atau kod, mengikut standard dan amalan industri yang berhemat sebagaimana yang ditentukan oleh Suruhanjaya. (2) Orang yang menjalankan kerja elektrik di bawah subseksyen (1) hendaklah memastikan bahawa kerja itu tidak menyebabkan kecederaan berkaitan elektrik kepada mana-mana orang atau kerosakan terhadap apa-apa harta benda. Kerja atau aktiviti yang tidak dibenarkan 55. (1) Tiada seorang pun tanpa kebenaran sah daripada pemegang lesen boleh menjalankan apa-apa kerja atau melibatkan diri dalam apa-apa aktiviti berhampiran dengan apa-apa pepasangan elektrik atau sebahagian daripadanya yang ditetapkan mengikut cara yang berkemungkinan
483 mengganggu mana-mana pepasangan elektrik atau menyebabkan bahaya kepada mana-mana orang atau harta. (2) Mana-mana orang yang melanggar subseksyen (1) melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi tiga ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi tiga tahun atau kedua-duanya. Tanggungjawab yang berhubungan dengan kerja selain kerja elektrik 56. (1) Mana-mana orang yang menjalankan apa-apa pembinaan, pembangunan, pengubahsuaian atau kerja selain kerja elektrik berhampiran dengan pepasangan elektrik hendaklah memastikan bahawa kerja itu tidak menyebabkan gangguan kepada bekalan elektrik atau kecederaan berkaitan elektrik kepada mana-mana orang atau kerosakan terhadap apa-apa harta benda. (2) Mana-mana orang yang melanggar subseksyen (1) melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi satu ratus ribu ringgit, dan dalam hal suatu kesalahan yang berterusan, didenda selanjutnya tidak melebihi satu ribu ringgit bagi tiap-tiap hari atau sebahagian daripada sehari kesalahan itu berterusan selepas sabitan. (3) Mana-mana orang yang menyebabkan apa-apa kecederaan atau kerosakan di bawah subseksyen (1) hendaklah, sebagai tambahan kepada penalti di bawah subseksyen (2), bertanggungan untuk membayar ganti rugi sepenuhnya bagi kecederaan atau kerosakan itu, mengikut mana-mana yang berkenaan, dan membaiki kerosakan yang telah dilakukannya ke atas harta	benda	dalam	masa	yang	dinyatakan	sebagaimana	difikirkan	patut	oleh	mahkamah. (4) Bagi maksud subseksyen (1), "kerja" termasuklah kerja penggalian.
484 Pematuhan pemeriksaan 57. (1) Suruhanjaya boleh, memeriksa atau menyebabkan supaya diperiksa suatu infrastruktur bekalan elektrik, pepasangan elektrik bukan domestik atau tempat perniagaan atau apa-apa aktiviti pengilang atau pengimport berdaftar atau suatu badan penilaian pematuhan berdaftar atau pusat atau institusi latihan dan pemeriksaan berdaftar untuk memastikan bahawa pemegang lesen, pemunya atau pengendali pepasangan elektrik bukan domestik, pemegang lesen bagi jualan dan pemegang lesen bagi pepasangan persendirian, pengilang atau pengimport berdaftar atau badan penilaian pematuhan berdaftar atau pusat atau institusi latihan dan pemeriksaan berdaftar, mengikut mana-mana yang berkenaan, mematuhi Enakmen ini, mana-mana peraturan-peraturan yang dibuat di bawah Enakmen ini, kod, garis panduan atau arahan yang dikeluarkan oleh Suruhanjaya di bawah Enakmen ini, pelan pengurusan keselamatan dan program pengurusan keselamatan, mengikut mana-mana yang berkenaan. (2) Suruhanjaya boleh memeriksa atau menyebabkan supaya diperiksa apa- apa kelengkapan di mana-mana premis, bangunan, kemudahan termasuk kemudahan sementara dan kenderaan yang digunakan bagi penjualan atau tawaran bagi penjualan secara jualan untuk menentukan jika kelengkapan itu mematuhi standard sebagaimana yang ditentukan oleh Suruhanjaya. Tafsiran 58. Bagi maksud Bahagian ini - "kod keselamatan infrastruktur elektrik" ertinya sesuatu kod yang dibangunkan, dikeluarkan dan didaftarkan oleh Suruhanjaya di bawah seksyen 99 mengenai kehendak keselamatan, standard keselamatan dan teknikal yang bersesuaian, pengendalian, penyenggaraan dan perlindungan sistem elektrik dan perkara berkaitan yang lain mengenai infrastruktur bekalan elektrik; "kod keselamatan pepasangan elektrik bukan domestik" ertinya sesuatu kod yang dibangunkan, dikeluarkan dan didaftarkan oleh Suruhanjaya di bawah seksyen 99 mengenai kehendak
485 keselamatan, standard keselamatan dan teknikal yang bersesuaian, pengendalian, penyenggaraan dan perlindungan sistem elektrik dan perkara berkaitan yang lain mengenai pepasangan elektrik bukan domestik; dan "pemegang lesen" tidak termasuk pemegang lesen bagi jualan dan pemegang lesen bagi pepasangan persendirian. BAHAGIAN X SIASATAN Tatacara berhubung dengan siasatan 59. (1) Sekiranya berlaku perselisihan pendapat antara pemegang lesen dengan seseorang pegawai diberi kuasa atau antara pengurusan atau pemunya mana-mana pepasangan atau kelengkapan dengan seseorang pegawai diberi kuasa mengenai apa-apa perkara yang menyentuh pembinaan, pendirian, penyenggaraan atau pengendalian mana-mana pepasangan atau kelengkapan, perkara itu hendaklah dirujuk kepada dan diputuskan oleh Suruhanjaya. (2) Mana-mana orang yang terkilan dengan keputusan Suruhanjaya di bawah subseksyen (1) boleh memohon kepada Menteri bagi pertimbangan semula perkara yang dipertikaikan itu dan permohonan itu hendaklah dibuat secara bertulis dalam masa dua puluh satu hari dari tarikh keputusan Suruhanjaya, atau dalam apa-apa tempoh lanjut sebagaimana yang dibenarkan oleh Menteri dalam hal keadaan khas, dan hendaklah mengandungi alasan kilanan itu. (3) Apabila menerima permohonan itu, Menteri hendaklah melantik seseorang sebagai wakilnya untuk mengetuai dan mengadakan siasatan mengenai perkara itu bersama dengan dua orang lain yang akan dinamakan oleh Menteri sebagai pengapit yang hendaklah orang yang memiliki kemahiran dan pengalaman dalam bidang elektrik atau bidang khas
486 lain yang diambil dari kalangan orang yang bukan dalam perkhidmatan Suruhanjaya. (4) Segala soalan dalam siasatan itu hendaklah ditentukan oleh suatu majoriti anggota yang mengadakan siasatan itu. (5) Pada akhir siasatan, orang yang dilantik oleh Menteri di bawah subseksyen (3) hendaklah mengemukakan kepada Menteri suatu ringkasan keterangan berserta dengan keputusan yang telah dicapai, dan Menteri hendaklah menyetuju terima keputusan itu sebagai muktamad dan hendaklah memberitahu semua orang yang berkenaan. (6) Mana-mana orang yang berkenaan dengan perkara yang dirujuk kepada	Menteri	di	bawah	subseksyen	(2)	adalah	berhak,	apabila	dibayar	fi	yang ditetapkan, kepada suatu salinan ringkasan keterangan dan keputusan yang disebut dalam subseksyen (5). (7) Orang yang dinamakan oleh Menteri untuk menjadi pengapit adalah berhak menerima apa-apa saraan sebagaimana yang boleh ditetapkan oleh Menteri dari semasa ke semasa. Kuasa mengadakan siasatan 60. Bagi maksud mengadakan siasatan di bawah Enakmen ini, Suruhanjaya atau orang yang dilantik oleh Menteri di bawah subseksyen 59(3), mengikut mana-mana yang berkenaan, hendaklah mempunyai kuasa mengendalikan sumpah dan ikrar dan hendaklah terletak hak padanya kuasa Majistret kelas satu bagi memaksa kehadiran saksi, menjaga ketenteraman atau selainnya menjalankan dengan sempurna siasatan tersebut dan orang yang dipanggil menghadiri mana-mana siasatan adalah terikat di sisi undang-undang untuk hadir.
487 BAHAGIAN XI KESALAHAN DAN PENALTI Kesalahan 61. (1) Mana-mana orang yang mengganggu atau melaraskan apa-apa pepasangan atau bahagiannya atau mengilang atau mengimport atau menjual apa-apa kelengkapan sehingga menyebabkan atau mungkin menyebabkan bahaya kepada nyawa atau anggota badan manusia atau kerosakan pada mana-mana kelengkapan atau harta lain melakukan suatu kesalahan dan bagi setiap kesalahan sedemikian boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi satu juta ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi sepuluh tahun atau kedua-duanya. (2) Mana-mana orang yang dengan apa-apa perbuatan atau peninggalan gopoh atau cuai menyebabkan kecederaan kepada mana-mana orang atau kerosakan terhadap harta berkenaan dengan mana-mana pepasangan atau kelengkapan atau bahagiannya melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi lima ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi lima tahun atau kedua-duanya. (3) Mana-mana orang yang mengikut apa-apa cara dengan curang - (a) mengambil elektrik; (b) mengguna habis elektrik; (c) menggunakan elektrik; (d) mengubah pinda indeks apa-apa meter atau alat lain yang digunakan di atas atau berkaitan dengan apa-apa pepasangan atau mana-mana pepasangan berlesen untuk merekodkan keluaran atau penggunahabisan elektrik; atau (e) menghalang apa-apa meter atau alat sedemikian daripada merekodkan dengan sempurnanya keluaran atau penggunahabisan elektrik,
488 melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan - (i) dalam hal pengguna domestik, didenda tidak kurang daripada satu ribu ringgit dan tidak melebihi satu ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi satu tahun atau kedua-duanya, dan bagi kesalahan kedua dan yang berikutnya didenda tidak kurang daripada lima ribu ringgit dan tidak melebihi lima ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi tiga tahun atau kedua-duanya; dan (ii) dalam hal pengguna bukan domestik, didenda tidak kurang daripada dua puluh ribu ringgit dan tidak melebihi satu juta ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi lima tahun atau kedua-duanya, dan bagi kesalahan kedua dan yang berikutnya didenda tidak kurang daripada satu ratus ribu ringgit dan tidak melebihi lima juta ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi sepuluh tahun atau kedua-duanya. (4) Mana-mana pemegang lesen yang tanpa kebenaran nyata daripada Suruhanjaya membekalkan elektrik atau meletakkan apa-apa talian bekalan atau membina apa-apa kerja elektrik di luar kawasan bekalan yang dinyatakan dalam lesennya melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi lima ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi tiga tahun atau kedua-duanya, dan mana-mana talian bekalan atau kerja tidak dibenarkan sedemikian boleh, selepas sabitan, dialihkan mengikut perintah Suruhanjaya, dan jika perintah itu tidak dipatuhi, kos munasabah bagi pengalihan sedemikian boleh didapatkan kembali daripada pemegang lesen itu. (5) Mana-mana orang yang, tanpa kebenaran yang wajar, memadamkan atau merosakkan apa-apa lampu awam atau merosakkan atau mencacatkan apa-apa tiang, pendakap atau kaedah lain bagi menopangkan suatu lampu awam melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi satu ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi satu tahun atau kedua-duanya.
489 (6) Mana-mana orang yang tanpa keizinan sah daripada pemegang lesen melekatkan atau menyebabkan dilekatkan apa-apa iklan, bil atau notis atau apa-apa kertas pada atau atas, atau selainnya mencacatkan apa-apa bangunan, tiang atau pendakap atau kelengkapan lain atau kepungannya yang digunakan bagi atau berkaitan dengan apa-apa pepasangan awam melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi lima puluh ribu ringgit. (7) Mana-mana orang yang dengan sengaja atau dengan cuai - (a) melakukan pembaziran elektrik yang disebabkan oleh elektrik dilencongkan dari aliran perjalanannya yang patut; atau (b) memecahkan, menumbangkan, menyebabkan dijatuhkan atau dirosakkan apa-apa talian bekalan, tiang, pancang atau kelengkapan, pepasangan atau mana-mana bahagian daripadanya yang lain, mengikut mana-mana yang berkenaan, yang bersambung dengan bekalan elektrik, melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi lima ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi lima tahun atau kedua-duanya. (8) Mana-mana orang yang memasang apa-apa pendawaian atau persambungan elektrik pada pendawaian sedia ada pada mana-mana premis tanpa kelulusan bertulis daripada pemegang lesen melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi lima puluh ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi satu tahun atau kedua-duanya. (9) Mana-mana orang yang merosakkan atau mengalihkan mana-mana meter atau alat lain yang digunakan atas atau berkaitan dengan mana-mana pepasangan berlesen bagi merekodkan keluaran atau penggunahabisan elektrik melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi satu ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi dua tahun atau kedua-duanya. (10) Bagi maksud subseksyen (3) -
490 "pengguna domestik" ertinya pengguna bagi pepasangan domestik yang dibekalkan atau yang disambungkan dengan elektrik; "pepasangan domestik" ertinya suatu pepasangan di rumah kediaman persendirian yang tidak digunakan dalam mana-mana hotel atau rumah tumpangan atau bagi maksud menjalankan apa- apa perniagaan, perdagangan, profesion atau perkhidmatan; dan "pengguna bukan domestik" ertinya pengguna elektrik selain daripada pengguna domestik. Kesalahan cubaan dan subahat 62. Jika mana-mana orang - (a) membantu, bersubahat, menolong, menghasut atau mendorong mana-mana orang lain untuk membuat atau membuat bagi pihak seorang yang lain suatu penyata, akaun, pernyataan atau perisytiharan yang salah atau melakukan apa-apa kesalahan yang boleh dihukum di bawah Enakmen ini; atau (b) cuba untuk membuat atau membuat bagi pihak seorang yang lain suatu penyata, akaun, pernyataan atau perisytiharan yang salah atau melakukan apa-apa kesalahan yang boleh dihukum di bawah Enakmen ini, orang itu melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, dihukum dengan hukuman yang diperuntukkan bagi kesalahan itu di bawah Enakmen ini dengan syarat bahawa apa-apa tempoh pemenjaraan yang dikenakan tidak melebihi setengah daripada tempoh terpanjang yang diperuntukkan bagi kesalahan itu. Pemotongan bekalan elektrik 63. (1) Jika mana-mana orang yang diambil kerja oleh pemegang lesen mendapati keterangan di mana-mana premis yang memberikan alasan
491 yang munasabah untuk dia mempercayai bahawa suatu kesalahan telah dilakukan di bawah subseksyen 61(1), (3) atau (9), pemegang lesen atau mana-mana orang yang telah diberi kuasa sewajarnya oleh pemegang lesen hendaklah dalam masa tiga hari bekerja dari tarikh dapatan itu memaklumkan Suruhanjaya secara bertulis, dan pemegang lesen itu boleh, dengan memberikan notis tidak kurang daripada empat puluh lapan jam dari tarikh yang sama mengikut apa-apa bentuk sebagaimana yang ditetapkan, menyebabkan bekalan elektrik dipotong dari premis itu. (2) Walau apa pun mana-mana peruntukan lain dalam Enakmen ini, jika seseorang pegawai polis memohon kepada seseorang pemegang lesen bagi pemotongan bekalan elektrik ke mana-mana premis bagi suatu tempoh tidak melebihi satu bulan kalendar di bawah seksyen 21A Akta Rumah Perjudian Terbuka 1953 [Akta 289], pemegang lesen itu atau mana-mana orang yang diberi kuasa oleh pemegang lesen itu hendaklah dengan serta- merta memotong atau menyebabkan bekalan elektrik dipotong dari premis sedemikian. (3) Apabila menerima apa-apa maklumat di bawah subseksyen (1), Suruhanjaya boleh menentusahkan perkara itu dan dalam hal jika Suruhanjaya mendapati bahawa tiada kesalahan telah dilakukan, bekalan elektrik hendaklah disambung semula dengan serta-merta. (4) Jika bekalan elektrik telah dipotong di bawah subseksyen (1), bekalan elektrik itu tidak boleh disambung semula sehinggalah pemegang lesen menurut budi bicaranya memberikan kebenaran bagi penyambungan semula, dengan syarat bahawa tempoh pemotongan itu tidak melebihi tiga bulan. (5) Walau apa pun subseksyen (4), jika bekalan elektrik telah dipotong di bawah subseksyen (2), bekalan itu tidak boleh disambung semula tanpa keizinan bertulis seseorang pegawai polis. (6) Pemegang lesen boleh menghendaki pengguna supaya membayar kepadanya bagi kerugian hasil yang disebabkan oleh kesalahan yang dilakukan di bawah subseksyen 61(1), (3) dan (9) dan apa-apa perbelanjaan
492 yang munasabah yang dilakukan secara terus oleh pemegang lesen di bawah seksyen ini termasuk perbelanjaan yang dilakukan berkenaan dengan penyambungan semula elektrik mengikut cara sebagaimana yang telah diarahkan oleh Suruhanjaya, dengan syarat bahawa dan tertakluk kepada subseksyen (7), jika pemegang lesen tidak meneruskan tuntutan bagi kerugian hasil dan perbelanjaan itu di mahkamah, pemegang lesen hanya boleh menuntut terhadap pengguna bagi kerugian hasil dan perbelanjaan itu bagi tempoh tidak melebihi enam bulan ke belakang dari tarikh kesalahan itu disedari di bawah subseksyen (1). (7) Suatu pernyataan bertulis oleh seseorang pekerja pemegang lesen yang diperakui dengan sempurnanya oleh pemegang lesen atau mana-mana orang yang diberi kuasa oleh pemegang lesen yang menyatakan - (a) amaun kerugian hasil atau perbelanjaan yang munasabah yang dilakukan oleh pemegang lesen; (b) cara pengiraan kerugian hasil dan butiran perbelanjaan; dan (c) orang yang bertanggungan bagi pembayarannya, hendaklah menjadi keterangan prima facie mengenai bayaran yang kena dibuat oleh pengguna di bawah subseksyen (6) dan pernyataan bertulis itu hendaklah diberitahu kepada pengguna dalam masa empat belas hari bekerja atau apa-apa tempoh yang dilanjutkan dengan kelulusan bertulis Suruhanjaya selepas pemotongan itu. (8) Amaun yang dinyatakan dalam pernyataan bertulis di bawah subseksyen (7) itu hendaklah, dalam tempoh yang dinyatakan dalam pernyataan itu, menjadi genap masa dan kena dibayar kepada pemegang lesen dan jika tidak dibayar, amaun itu hendaklah didapatkan kembali melalui tindakan sivil di mahkamah. Liabiliti tidak terjejas 64. Kecuali sebagaimana yang diperuntukkan dalam seksyen 25 dan 27, tiada apa-apa jua yang terkandung dalam Enakmen ini boleh berkuat kuasa
493 untuk melepaskan pemegang lesen atau pengurusan daripada apa-apa liabiliti sivil atau jenayah yang berbangkit di bawah Enakmen ini. Beban pembuktian 65. Dalam apa-apa pendakwaan bagi mana-mana kesalahan di bawah subseksyen 61(3) bukti mengenai - (a) kewujudan kaedah-kaedah buatan, sama ada bersendirian atau berserta dengan kaedah-kaedah buatan tambahan yang tidak dijumpai, yang boleh digunakan bagi mengubah pinda, atau memudahkan pengubahpindaan, indeks mana-mana meter atau alat yang digunakan bagi mencatatkan kuantiti elektrik yang dibekalkan; (b) kewujudan kaedah-kaedah buatan, sama ada bersendirian atau berserta dengan kaedah-kaedah buatan tambahan yang tidak dijumpai, yang akan menghalang, atau memudahkan penghalangan, mana-mana meter atau alat daripada mencatatkan dengan sempurnanya kuantiti elektrik yang dibekalkan, atau yang akan memudahkan pengambilan, penggunahabisan atau penggunaan elektrik dengan curang; atau (c) (i) pemasangan apa-apa kaedah mekanik atau kaedah lain pada, (ii) ketiadaan atau pengalihan apa-apa bahagian atau sambungan daripada, atau (iii) penggangguan apa-apa bahagian atau sambungan, apa-apa radas mengikut hal keadaan yang pemasangan, ketiadaan, pengalihan atau penggangguan itu akan menghalang atau memudahkan penghalangan mana-mana meter atau alat lain daripada mencatatkan dengan sempurnanya kuantiti elektrik yang dibekalkan, atau yang akan memudahkan pengambilan, penggunahabisan atau penggunaan elektrik
494 dengan curang, hendaklah menjadi keterangan prima facie bahawa telah ada pengubahpindaan indeks mana-mana meter atau alat, atau penghalangan, pengambilan, penggunahabisan atau penggunaan elektrik dengan curang, mengikut mana- mana yang berkenaan, dan (A) bahawa pengubahpindaan, penghalangan, pengambilan, penggunahabisan atau penggunaan dengan curang itu, mengikut mana-mana yang berkenaan, telah dijalankan oleh - (a) orang yang memasang bahagian atau sambungan buatan atau mekanik atau apa-apa bahagian atau sambungan lain seperti yang disebut terdahulu; (b) orang yang mengalihkan mana-mana bahagian atau sambungan seperti yang disebut terdahulu; (c) orang yang mengganggu mana-mana bahagian atau sambungan seperti yang disebut terdahulu; (d) pengguna yang menggunakan meter atau alat itu; (e) orang yang mempunyai kawalan ke atas pepasangan di mana ia terpasang; atau (f) penghuni premis yang pada premis itu meter atau alat itu dipasang; atau (B) bahawa orang atau pengguna itu telah bersubahat melakukan kesalahan mengubah pinda, menghalang, mengambil, mengguna habis atau mengguna itu, mengikut mana-mana yang berkenaan. Pampasan kerana kerosakan 66. (1) Mana-mana orang yang mengalihkan, memusnahkan atau merosakkan sama ada dengan sengaja atau selainnya, apa-apa pepasangan atau mana-mana
495 bahagiannya, atau mana-mana lampu awam atau mana-mana tiang, pendakap atau kaedah lain bagi menopangkan lampu awam, atau mana-mana alat yang digunakan berkaitan dengan mana-mana pepasangan untuk merekodkan keluaran atau penggunahabisan elektrik, boleh, sebagai tambahan kepada apa-apa penalti yang boleh dikenakan ke atasnya di bawah Enakmen ini, ditanggungkan dengan pembayaran pampasan penuh bagi kerosakan yang telah dilakukannya dan pampasan itu boleh didapatkan kembali melalui tindakan atau guaman sivil di hadapan mana-mana mahkamah. (2) Tanpa menjejaskan subseksyen (1), mana-mana mahkamah yang di hadapannya seseorang dipertuduh atas kesalahan di bawah Enakmen ini boleh menaksirkan pampasan yang kena dibayar di bawah seksyen ini dan boleh membuat suatu perintah bagi pembayaran pampasan itu, dan mana-mana perintah sedemikian boleh dikuatkuasakan seolah-olah ia adalah suatu penghakiman di dalam tindakan atau guaman sivil. Penggunaan talian bekalan, dsb., bagi maksud komunikasi di bawah Akta Komunikasi dan Multimedia 1998 67. (1) Walau apa pun mana-mana peruntukan lain dalam Enakmen ini dan tertakluk kepada peruntukan seksyen ini dan apa-apa terma dan syarat sebagaimana yang ditetapkan, mana-mana talian bekalan, sebahagian daripada suatu infrastruktur bekalan elektrik, pepasangan, loji atau kelengkapan boleh digunakan bagi maksud komunikasi di bawah Akta Komunikasi dan Multimedia 1998 [Akta 588]. (2) Bagi maksud subseksyen (1), Suruhanjaya boleh mengeluarkan kod, garis panduan atau arahan. (3) Sebelum dan semasa pengendalian komunikasi, mengikut mana- mana yang berkenaan, pemegang lesen, pemunya atau pengendali pepasangan elektrik bukan domestik, pengguna elektrik dan orang yang dilesenkan di bawah Akta Komunikasi dan Multimedia 1998 hendaklah mematuhi mana-mana peraturan-peraturan, kod, garis panduan dan arahan yang disebut dalam subseksyen (1) dan (2).
496 (4) Pemegang lesen, pemunya atau pengendali pepasangan elektrik bukan domestik dan orang yang dilesenkan di bawah Akta Komunikasi dan Multimedia 1998 hendaklah bertanggungjawab bagi memastikan bahawa penyediaan atau pengendalian komunikasi itu, mengikut mana-mana yang berkenaan, mematuhi Enakmen. (5) Mana-mana pemunya atau penghuni suatu pepasangan elektrik di premis kediaman atau pengguna elektrik boleh memilih untuk menjadi pengguna atau selainnya bagi perkhidmatan komunikasi yang disediakan oleh orang yang dilesenkan di bawah Akta Komunikasi dan Multimedia 1998 yang hendaklah mendapatkan persetujuan yang nyata daripada pemunya atau penghuni atau pengguna itu sebelum menyediakan perkhidmatan komunikasi. (6) Walau apa pun mana-mana peruntukan Akta Komunikasi dan Multimedia 1998, mana-mana pemegang lesen atau orang yang dilesenkan di bawah Akta Komunikasi dan Multimedia 1998 yang tidak mematuhi seksyen ini melakukan suatu kesalahan. BAHAGIAN XII PENGUATKUASAAN Tafsiran 68. Dalam Bahagian ini, "premis" ertinya mana-mana tempat, rumah atau bangunan, yang tidak bergerak atau selainnya, yang ditubuhkan atau didirikan oleh mana-mana orang, sama ada tempat itu ada atau tiada kepungan, dan termasuklah suatu kenderaan, pesawat udara, kapal dan apa-apa vesel lain. Pegawai diberi kuasa 69. (1) Menteri boleh secara bertulis memberi kuasa kepada mana-mana pegawai awam atau pegawai Suruhanjaya untuk menjalankan kuasa
497 penguatkuasaan di bawah Enakmen ini. (2) Mana-mana pegawai itu hendaklah disifatkan sebagai pekhidmat awam mengikut pengertian Kanun Keseksaan. Kad kuasa 70. (1) Maka hendaklah dikeluarkan kepada setiap pegawai diberi kuasa suatu kad kuasa yang ditandatangani oleh Suruhanjaya. (2) Bilamana pegawai diberi kuasa menjalankan apa-apa kuasa di bawah Enakmen ini, dia hendaklah, apabila diminta, menunjukkan kepada orang yang terhadapnya kuasa itu sedang dijalankan, kad kuasa yang dikeluarkan kepadanya di bawah subseksyen (1). Kuasa untuk masuk, memeriksa dan meneliti 71. Seseorang pegawai diberi kuasa boleh, bagi maksud menunaikan mana-mana kewajipannya atau menjalankan mana-mana fungsinya di bawah Enakmen ini atau mana-mana peraturan-peraturan yang dibuat di bawah Enakmen ini, atau selainnya bagi maksud Enakmen ini atau mana-mana peraturan-peraturan, masuk pada bila-bila masa yang munasabah ke mana-mana premis dengan atau tanpa bekalan elektrik untuk memeriksa dan meneliti mana-mana bahagian suatu pepasangan atau kelengkapan, atau untuk sebab sepatutnya yang lain. Kuasa penyiasatan 72. (1) Pegawai diberi kuasa hendaklah mempunyai kuasa untuk menyiasat pelakuan apa-apa kesalahan di bawah Enakmen ini atau mana-mana peraturan-peraturan yang dibuat di bawah Enakmen ini. (2) Seseorang pegawai diberi kuasa boleh, berhubung dengan penyiasatan berkenaan dengan apa-apa kesalahan yang dilakukan di bawah Enakmen ini atau mana-mana peraturan-peraturan yang dibuat di bawah Enakmen
498 ini, menjalankan kuasa khas yang berhubungan dengan penyiasatan polis kecuali kuasa untuk menangkap tanpa waran yang diberikan di bawah Kanun Tatacara Jenayah [Akta 593] bagi mana-mana kesalahan boleh tangkap. Menggeledah dan menyita dengan waran 73. (1) Jika didapati oleh Majistret, atas maklumat bertulis dengan bersumpah dan selepas apa-apa siasatan yang didapatinya perlu, bahawa terdapat sebab yang munasabah untuk mempercayai bahawa dalam mana-mana premis, apa- apa kelengkapan, alat, artikel, buku, rekod, akaun, dokumen, barang, benda, pepasangan atau bahagiannya telah digunakan atau hendak digunakan bagi, atau terdapat di dalam mana-mana premis, keterangan yang diperlukan untuk membuktikan, pelakuan suatu kesalahan di bawah Enakmen ini, Majistret boleh mengeluarkan suatu waran yang memberi kuasa pegawai diberi kuasa atau pegawai polis yang kepadanya waran itu diarahkan, pada bila-bila masa yang munasabah sama ada pada waktu siang atau malam dan dengan atau tanpa bantuan - (a) untuk memasuki mana-mana premis dan menggeledah, menyita dan menahan apa-apa kelengkapan, alat, artikel, buku, rekod, akaun, dokumen, barang, benda, pepasangan atau bahagiannya; (b) untuk memeriksa, membuat salinan, atau mengambil cabutan daripada, apa-apa artikel, buku, rekod, akaun atau dokumen lain yang disita dan ditahan sedemikian; (c) untuk mengambil milikan, dan mengalihkan dari premis itu, apa-apa kelengkapan, alat, artikel, buku, rekod, akaun, dokumen, barang, benda, pepasangan atau bahagiannya yang disita sedemikian dan menahannya selama apa-apa tempoh yang diperlukan; atau (d) untuk memeriksa mana-mana orang yang ada di dalam, atau di premis itu, dan bagi maksud penggeledahan, menahan orang itu dan memindahkannya ke mana-mana tempat sebagaimana yang perlu untuk memudahkan penggeledahan, dan menyita dan menahan apa-apa artikel, buku, rekod, akaun atau dokumen
499 yang dijumpai pada orang itu. (2) Seseorang pegawai diberi kuasa atau pegawai polis yang bertindak di bawah subseksyen (1) boleh, jika perlu berbuat demikian - (a) memecah buka mana-mana pintu luar atau pintu dalam premis dan masuk ke dalam premis itu; (b) dengan kekerasan masuk ke dalam mana-mana premis dan tiap-tiap bahagiannya; (c) dengan kekerasan mengalihkan apa-apa halangan kepada kemasukan, penggeledahan, penyitaan, penahanan atau pengalihan itu yang dia diberi kuasa untuk melaksanakannya; atau (d) menahan mana-mana orang yang ditemui di mana-mana premis yang digeledah di bawah subseksyen (1) sehingga penggeledahan itu selesai. (3) Tiada seorang pun boleh diperiksa kecuali oleh seorang lain yang sama jantina, dan pemeriksaan sedemikian hendaklah dijalankan dengan penuh kesopanan. (4) Jika, oleh sebab jenis, saiz atau jumlahnya, pengalihan apa-apa kelengkapan, alat, artikel, buku, rekod, akaun, dokumen, barang, benda, pepasangan atau bahagiannya yang disita di bawah seksyen ini tidak dapat dilaksanakan, pegawai diberi kuasa atau pegawai polis yang menyita hendaklah, dengan apa-apa cara, mengelak kelengkapan, alat, artikel, buku, rekod, akaun, dokumen, barang, benda, pepasangan atau bahagiannya itu. (5) Mana-mana orang yang, tanpa kuasa yang sah, memecahkan, mengganggu atau merosakkan lak yang disebut dalam subseksyen (4) atau mengalihkan apa-apa kelengkapan, alat, artikel, buku, rekod, akaun, dokumen, barang, benda, pepasangan atau bahagiannya yang dilak atau cuba berbuat demikian melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi satu ratus ribu ringgit atau dipenjarakan
500 selama tempoh tidak melebihi enam bulan atau kedua-duanya, dan dalam hal suatu kesalahan yang berterusan, didenda selanjutnya tidak melebihi dua ribu ringgit bagi tiap-tiap hari atau sebahagian daripada sehari kesalahan itu berterusan selepas sabitan. Menggeledah dan menyita tanpa waran 74. Jika seseorang pegawai diberi kuasa atau pegawai polis berpuas hati atas maklumat yang diterima bahawa dia mempunyai sebab yang munasabah untuk mempercayai bahawa oleh sebab kelengahan dalam memperoleh suatu waran geledah di bawah seksyen 73 penyiasatan akan terjejas teruk atau keterangan mengenai pelakuan suatu kesalahan mungkin diganggu, dialihkan, dirosakkan atau dimusnahkan, pegawai diberi kuasa atau pegawai polis itu boleh memasuki premis itu dan menjalankan dalam, di atas dan berkenaan dengan premis itu segala kuasa yang disebut dalam seksyen 73 dengan cara yang sepenuhnya dan secukupnya seolah-olah dia diberi kuasa untuk berbuat demikian oleh suatu waran yang dikeluarkan di bawah seksyen itu. Capaian kepada data berkomputer 75. (1) Seorang pegawai diberi kuasa atau pegawai polis yang menjalankan suatu penggeledahan di bawah Enakmen ini hendaklah diberi capaian kepada data berkomputer sama ada disimpan dalam suatu komputer atau selainnya. (2) Bagi maksud seksyen ini, pegawai diberi kuasa atau pegawai polis itu hendaklah diberikan kata laluan, kod penyulitan, kod penyahsulitan, perisian atau perkakasan yang perlu dan apa-apa cara lain yang dikehendaki untuk membolehkan data berkomputer difahami. Senarai benda yang disita 76. (1) Kecuali sebagaimana yang diperuntukkan di bawah subseksyen (2), jika apa-apa kelengkapan, alat, artikel, buku, rekod, akaun, dokumen, barang, benda, pepasangan atau bahagiannya disita di bawah Enakmen ini, pegawai yang menyita hendaklah menyediakan suatu senarai benda
501 yang disita dan dengan serta-merta menyerahkan suatu salinan senarai itu yang ditandatangani olehnya kepada penghuni premis yang telah digeledah itu, atau kepada ejen atau pekhidmatnya, di premis itu. (2) Jika premis itu tidak berpenghuni, pegawai yang menyita hendaklah bilamana mungkin menampalkan senarai benda yang disita itu di tempat yang mudah dilihat di premis itu. Kuasa untuk menghendaki kehadiran orang yang mengetahui tentang kes 77. (1) Seorang pegawai diberi kuasa yang menjalankan suatu penyiasatan di bawah Enakmen ini boleh, melalui perintah secara bertulis, menghendaki kehadiran di hadapannya mana-mana orang yang pada hemat pegawai diberi kuasa itu mempunyai pengetahuan tentang fakta dan hal keadaan kes itu, dan orang itu hendaklah hadir sebagaimana yang dikehendaki sedemikian. (2) Jika orang itu enggan atau tidak hadir sebagaimana yang dikehendaki sedemikian, pegawai diberi kuasa itu boleh melaporkan keengganan atau ketidakhadiran itu kepada mahkamah yang hendaklah mengeluarkan suatu saman untuk memastikan kehadiran orang itu sebagaimana yang dikehendaki oleh perintah yang dibuat di bawah subseksyen (1). Pemeriksaan orang yang mengetahui tentang kes 78. (1) Seorang pegawai diberi kuasa yang menjalankan suatu penyiasatan di bawah Enakmen ini boleh memeriksa secara lisan mana-mana orang yang dikatakan mempunyai pengetahuan tentang fakta dan hal keadaan kes itu. (2) Orang itu adalah terikat untuk menjawab semua soalan yang berhubungan dengan kes yang diajukan kepadanya oleh pegawai diberi kuasa itu, tetapi orang itu boleh enggan menjawab mana-mana soalan yang jawapannya berkecenderungan mendedahkannya kepada pertuduhan jenayah atau penalti atau pelucuthakan. (3) Seseorang yang membuat suatu pernyataan di bawah seksyen ini
502 adalah terikat di sisi undang-undang untuk menyatakan yang benar, sama ada atau tidak pernyataan itu dibuat secara keseluruhannya atau sebahagiannya dalam menjawab soalan. (4) Seorang pegawai diberi kuasa yang memeriksa seseorang di bawah subseksyen (1) hendaklah terlebih dahulu memaklumkan orang itu mengenai peruntukan subseksyen (2) dan (3). (5) Sesuatu pernyataan yang dibuat oleh mana-mana orang di bawah seksyen ini hendaklah, bilamana mungkin, diubah ke dalam bentuk bertulis dan ditandatangani oleh orang yang membuatnya atau dilekatkan cap ibu jarinya, mengikut mana-mana yang berkenaan - (a) selepas pernyataan itu dibacakan kepadanya dalam bahasa yang dibuatnya; dan (b) selepas dia diberi peluang untuk membuat apa-apa pembetulan yang dia mahu. Kebolehterimaan pernyataan dalam keterangan 79. (1) Kecuali sebagaimana yang diperuntukkan dalam seksyen ini, tiada pernyataan yang dibuat oleh mana-mana orang kepada seseorang pegawai diberi kuasa semasa penyiasatan dibuat di bawah Enakmen ini boleh digunakan dalam keterangan. (2) Apabila mana-mana saksi dipanggil bagi pihak pendakwaan atau pembelaan, selain tertuduh, mahkamah hendaklah, atas permintaan tertuduh atau pendakwa, merujuk kepada mana-mana pernyataan yang dibuat oleh saksi itu kepada seseorang pegawai diberi kuasa semasa suatu penyiasatan	di	bawah	Enakmen	ini	dan	boleh	kemudiannya,	jika	difikirkan	patut oleh mahkamah demi kepentingan keadilan, mengarahkan supaya tertuduh diberikan suatu salinan pernyataan itu dan pernyataan itu boleh digunakan untuk mencabar kebolehpercayaan saksi itu mengikut cara yang diperuntukkan oleh Akta Keterangan 1950 [Akta 56]. (3) Jika tertuduh telah membuat suatu pernyataan semasa suatu
503 penyiasatan, pernyataan itu boleh diterima sebagai keterangan bagi menyokong pembelaannya semasa perbicaraan. (4) Tiada apa-apa jua dalam seksyen ini boleh disifatkan terpakai bagi mana-mana pernyataan yang dibuat semasa suatu perbarisan cam atau terangkum dalam seksyen 27 atau perenggan 32(1)(a), (i) dan (j) Akta Keterangan 1950. (5) Apabila mana-mana orang dipertuduh atas apa-apa kesalahan yang berhubung dengan - (a) pembuatan; atau (b) kandungan, apa-apa pernyataan yang dibuat olehnya kepada seseorang pegawai diberi kuasa semasa suatu penyiasatan yang dibuat di bawah Enakmen ini, pernyataan itu boleh digunakan sebagai keterangan dalam kes pendakwaan. Pelucuthakan atau pelepasan kelengkapan, alat, dsb., yang disita 80. (1) Apa-apa kelengkapan, alat, artikel, buku, rekod, akaun, dokumen, barang, benda, pepasangan atau bahagiannya yang disita pada menjalankan mana-mana kuasa yang diberikan oleh Enakmen ini boleh dilucuthakkan. (2) Suatu perintah bagi pelucuthakan apa-apa kelengkapan, alat, artikel, buku, rekod, akaun, dokumen, barang, benda, pepasangan atau bahagiannya hendaklah dibuat jika dibuktikan sehingga mahkamah berpuas hati bahawa suatu kesalahan di bawah Enakmen ini telah dilakukan dan bahawa kelengkapan, alat, artikel, buku, rekod, akaun, dokumen, barang, benda, pepasangan atau bahagiannya itu merupakan hal perkara bagi atau telah digunakan dalam melakukan kesalahan itu, walaupun tiada orang telah disabitkan atas kesalahan itu. (3) Jika tiada pendakwaan berkenaan dengan apa-apa kelengkapan, alat, artikel, buku, rekod, akaun, dokumen, barang, benda, pepasangan
504 atau bahagiannya yang disita di bawah Enakmen ini, kelengkapan, alat, artikel, buku, rekod, akaun, dokumen, barang, benda, pepasangan atau bahagiannya itu hendaklah diambil dan disifatkan terlucut hak apabila tamat tempoh satu bulan kalendar dari tarikh penyampaian notis ke alamat terakhir diketahui orang yang daripadanya kelengkapan, alat, artikel, buku, rekod, akaun, dokumen, barang, benda, pepasangan atau bahagiannya itu disita yang menyatakan bahawa tiada pendakwaan berkenaan dengan kelengkapan, alat, artikel, buku, rekod, akaun, dokumen, barang, benda, pepasangan atau bahagiannya itu melainkan jika sebelum tamat tempoh itu suatu tuntutan baginya telah dibuat mengikut cara yang dinyatakan dalam subseksyen (5), (6), (7) dan (8). (4) Jika tiada tuntutan dibuat di bawah subseksyen (5) dalam masa tiga puluh hari dari tarikh penyampaian notis yang disebut dalam subseksyen (3), kelengkapan, alat, artikel, buku, rekod, akaun, dokumen, barang, benda, pepasangan atau bahagiannya yang disita di bawah Enakmen ini hendaklah diambil dan disifatkan dilucuthakkan apabila habis tempoh itu. (5) Mana-mana orang yang menegaskan bahawa dia ialah pemunya kelengkapan, alat, artikel, buku, rekod, akaun, dokumen, barang, benda, pepasangan atau bahagiannya yang disebut dalam subseksyen (3) dan bahawa benda itu tidak boleh dilucuthakkan boleh dengan sendiri atau melalui ejennya yang diberi kuasa secara bertulis, memberikan notis bertulis kepada pegawai diberi kuasa yang dalam milikannya kelengkapan, alat, artikel, buku, rekod, akaun, dokumen, barang, benda, pepasangan atau bahagiannya itu dipegang bahawa dia menuntut kelengkapan, alat, artikel, buku, rekod, akaun, dokumen, barang, benda, pepasangan atau bahagiannya itu. (6) Apabila notis yang disebut dalam subseksyen (5) diterima, pegawai diberi kuasa itu hendaklah merujukkan tuntutan itu kepada seorang Majistret. (7) Majistret yang kepadanya suatu perkara dirujukkan di bawah subseksyen (6) hendaklah mengeluarkan saman yang menghendaki -
505 (a) orang yang menegaskan bahawa dia ialah pemunya kelengkapan, alat, artikel, buku, rekod, akaun, dokumen, barang, benda, pepasangan atau bahagiannya itu; dan (b) orang yang daripadanya kelengkapan, alat, artikel, buku, rekod, akaun, dokumen, barang, benda, pepasangan atau bahagiannya itu disita, supaya hadir di hadapannya, dan apabila mereka hadir atau apabila mereka tidak hadir, setelah dibuktikan bahawa saman itu telah disampaikan dengan sewajarnya, Majistret itu hendaklah meneruskan pemeriksaan perkara itu. (8) Jika dibuktikan bahawa suatu kesalahan di bawah Enakmen ini telah dilakukan dan bahawa kelengkapan, alat, artikel, buku, rekod, akaun, dokumen, barang, benda, pepasangan atau bahagiannya itu merupakan hal perkara bagi atau telah digunakan dalam pelakuan kesalahan itu, maka Majistret itu hendaklah memerintahkan supaya kelengkapan, alat, artikel, buku, rekod, akaun, dokumen, barang, benda, pepasangan atau bahagiannya itu dilucuthakkan, dan hendaklah, jika tiada bukti sedemikian, memerintahkan pelepasannya. (9) Mana-mana kelengkapan, alat, artikel, buku, rekod, akaun, dokumen, barang, benda, pepasangan atau bahagiannya itu yang dilucuthakkan atau disifatkan dilucuthakkan hendaklah dihantarserahkan kepada Suruhanjaya dan hendaklah dilupuskan mengikut arahan Majistret. Kos bagi memegang kelengkapan, alat, dsb., yang disita 81. Jika apa-apa kelengkapan, alat, artikel, buku, rekod, akaun, dokumen, barang, benda, pepasangan atau bahagiannya yang disita di bawah Enakmen ini dipegang dalam jagaan Kerajaan atau Suruhanjaya sementara menunggu penyelesaian apa-apa prosiding yang berkenaan dengan suatu kesalahan di bawah Enakmen ini, kos bagi memegangnya dalam jagaan hendaklah, sekiranya mana-mana orang didapati telah melakukan suatu kesalahan, menjadi hutang yang kena dibayar oleh orang itu kepada
506 Kerajaan atau Suruhanjaya, mengikut mana-mana yang berkenaan, dan hendaklah didapatkan dengan sewajarnya. Tiada kos atau ganti rugi yang berbangkit daripada penyitaan boleh didapatkan 82. Tiada seorang pun boleh, dalam apa-apa prosiding di hadapan mana-mana mahkamah berkenaan dengan apa-apa kelengkapan, alat, artikel, buku, rekod, akaun, dokumen, barang, benda, pepasangan atau bahagiannya yang disita pada menjalankan atau yang berupa sebagai menjalankan mana-mana kuasa yang diberikan di bawah Enakmen ini, berhak kepada kos prosiding itu atau kepada apa-apa ganti rugi atau relif lain melainkan jika penyitaan itu dibuat tanpa sebab yang munasabah. Halangan 83. Mana-mana orang yang - (a) enggan memberikan mana-mana pegawai diberi kuasa atau pegawai polis akses ke mana-mana premis yang pegawai diberi kuasa atau pegawai polis itu berhak kepadanya di bawah Enakmen ini atau dalam melaksanakan apa-apa kewajipan yang dikenakan atau kuasa yang diberikan oleh Enakmen ini; (b) mengamang, menghalang, menggalang atau mengganggu mana-mana pegawai diberi kuasa atau pegawai polis dalam melaksanakan kewajipannya yang dikenakan atau kuasanya yang diberikan oleh Enakmen ini; (c) enggan memberikan mana-mana pegawai diberi kuasa atau pegawai polis apa-apa maklumat yang berhubungan dengan suatu kesalahan atau kesalahan yang disyaki di bawah Enakmen ini atau apa-apa maklumat lain yang semunasabahnya boleh dikehendaki daripadanya dan yang ada dalam pengetahuan atau dalam kuasanya untuk
507 memberikannya; atau (d) dengan disedarinya memberikan maklumat palsu, melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi lima puluh ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi tiga tahun atau kedua-duanya, dan dalam hal suatu kesalahan yang berterusan, didenda selanjutnya tidak melebihi satu ribu ringgit bagi tiap-tiap hari atau sebahagian daripada sehari kesalahan itu berterusan selepas sabitan. Pegawai diberi kuasa boleh mendapatkan bantuan untuk memeriksa benda yang berhubungan dengan kesalahan 84. Seseorang pegawai diberi kuasa boleh mendapatkan bantuan daripada mana-mana orang yang mempunyai kelayakan yang perlu untuk memeriksa kelengkapan, alat, artikel, buku, rekod, akaun, dokumen, barang, benda, pepasangan atau bahagiannya yang disita atau ditahan di bawah Enakmen ini bagi maksud sesuatu penyiasatan di bawah Enakmen ini. Ganjaran untuk maklumat 85. Dalam hal sesuatu sabitan yang melibatkan denda, mahkamah yang mengenakan denda itu boleh, atas permohonan pegawai yang menjalankan pendakwaan, mengarahkan supaya dibayar kepada orang yang memberikan maklumat yang membawa kepada sabitan itu apa-apa bahagian denda itu tetapi tidak melebihi setengah daripada denda itu mengikut	apa-apa	perkadaran	yang	difikirkan	patut	oleh	mahkamah	itu. BAHAGIAN XIII AM Kesalahan oleh pertubuhan perbadanan 86. (1) Jika sesuatu pertubuhan perbadanan melakukan suatu kesalahan
508 di bawah Enakmen ini, mana-mana orang yang pada masa berlakunya kesalahan itu adalah seorang pengarah, ketua pegawai eksekutif, ketua pegawai operasi, pengurus, setiausaha atau pegawai lain pertubuhan perbadanan yang serupa atau yang berupa bertindak dalam apa-apa kapasiti sedemikian atau yang dalam apa-apa cara atau sehingga apa-apa takat bertanggungjawab bagi pengurusan apa-apa hal ehwal pertubuhan perbadanan atau yang membantu dalam pengurusan sedemikian - (a) boleh dipertuduh secara berasingan atau bersesama dalam prosiding yang sama bersekali dengan pertubuhan perbadanan itu; dan (b) jika pertubuhan perbadanan itu didapati telah melakukan kesalahan itu, hendaklah disifatkan telah melakukan kesalahan itu melainkan jika, dengan mengambil kira jenis fungsinya atas sifat itu dan segala hal keadaan, dia membuktikan - (i) bahawa kesalahan itu telah dilakukan tanpa pengetahuan, persetujuan atau pembiarannya; dan (ii) bahawa dia telah mengambil segala langkah berjaga- jaga yang munasabah dan telah melakukan segala usaha yang wajar untuk menghalang pelakuan kesalahan itu. (2) Jika mana-mana orang boleh dikenakan apa-apa hukuman atau penalti di bawah Enakmen ini bagi apa-apa perbuatan, peninggalan, pengabaian atau keingkaran, orang itu boleh dikenakan hukuman atau penalti yang sama bagi tiap-tiap perbuatan, peninggalan, pengabaian atau keingkaran mana-mana pekerja atau ejennya, atau pekerja ejen itu, jika perbuatan, peninggalan, pengabaian atau keingkaran itu telah dilakukan - (a) oleh pekerjanya dalam tempoh pekerjaannya; (b) oleh ejen yang bertindak bagi pihaknya; atau (c) oleh pekerja ejen itu dalam tempoh pekerjaannya atau selainnya bagi pihak ejen itu.
509 Pengkompaunan kesalahan 87. (1) Ketua Pegawai Eksekutif boleh mengkompaun apa-apa kesalahan yang dilakukan oleh mana-mana orang di bawah Enakmen ini yang ditetapkan sebagai suatu kesalahan yang boleh dikompaun dengan membuat suatu tawaran bertulis kepada orang itu untuk mengkompaun kesalahan itu dengan membayar kepada Suruhanjaya suatu amaun yang tidak melebihi lima puluh peratus daripada amaun denda maksimum bagi kesalahan itu dalam masa yang dinyatakan dalam tawaran itu. (2) Suatu tawaran di bawah subseksyen (1) boleh dibuat pada bila-bila masa selepas kesalahan itu dilakukan, tetapi sebelum apa-apa pendakwaan baginya dimulakan. (3) Jika amaun yang dinyatakan dalam tawaran yang dibuat di bawah subseksyen (1) itu tidak dibayar dalam masa yang dinyatakan dalam tawaran itu atau dalam apa-apa tempoh yang dilanjutkan sebagaimana yang diberikan oleh Suruhanjaya, pendakwaan bagi kesalahan itu boleh dimulakan pada bila-bila masa selepas itu terhadap orang yang kepadanya tawaran itu dibuat. (4) Jika sesuatu kesalahan telah dikompaun di bawah subseksyen (1), tiada pendakwaan boleh dimulakan berkenaan dengan kesalahan terhadap orang yang kepadanya tawaran untuk mengkompaun itu dibuat, dan kelengkapan, alat, artikel, buku, rekod, akaun, dokumen, barang, benda, pepasangan atau bahagiannya yang disita yang berkaitan dengan kesalahan itu boleh dilepaskan atau dilucuthakkan oleh Ketua Pegawai Eksekutif, tertakluk	kepada	apa-apa	terma	dan	syarat	yang	difikirkan	patut	olehnya. (5) Semua jumlah wang yang diterima oleh Suruhanjaya di bawah seksyen ini hendaklah dibayar ke dalam dan menjadi sebahagian daripada Kumpulan Wang Disatukan Negeri. Pendakwaan 88. Tiada pendakwaan boleh dimulakan bagi sesuatu kesalahan di bawah Enakmen ini kecuali oleh atau dengan kebenaran secara bertulis Pendakwa Raya.
510 Penalti am 89. (1) Mana-mana orang yang melakukan suatu kesalahan di bawah Enakmen ini yang baginya tiada penalti diperuntukkan secara nyata boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi satu ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi satu tahun atau kedua-duanya, dan dalam hal suatu kesalahan yang berterusan, didenda selanjutnya tidak melebihi satu ribu ringgit bagi tiap-tiap hari atau sebahagian daripada sehari kesalahan itu berterusan selepas sabitan. (2) Mana-mana pertubuhan perbadanan yang melakukan suatu kesalahan di bawah Enakmen ini yang baginya tiada penalti diperuntukkan secara nyata boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi lima ratus ribu ringgit, dan dalam hal suatu kesalahan yang berterusan, didenda selanjutnya tidak melebihi lima ribu ringgit bagi tiap-tiap hari atau sebahagian daripada sehari kesalahan itu berterusan selepas sabitan. Langkah berjaga-jaga semasa melaksanakan kerja 90. (1) Pelaksanaan semua kerja berkaitan dengan penjanakuasaan, penghantaran, pengagihan atau pembekalan elektrik yang boleh menyentuh apa-apa lebuh, rel keretapi, landasan trem, sungai, terusan atau laluan air lain atau apa-apa sistem pengairan, penyaliran atau bekalan air atau apa-apa kerja komunikasi, pelabuhan atau kerja awam atau persendirian lain, dan pendirian apa-apa lintasan talian bekalan, sama ada di atas atau bawah tanah, hendaklah dijalankan mengikut cara yang ditetapkan dan tanpa menjejaskan keselamatan awam atau persendirian. (2) Mana-mana orang yang melanggar atau tidak mematuhi seksyen ini melakukan suatu kesalahan di bawah Enakmen ini. Pengauditan pemegang lesen atau pemunya atau pengendali pepasangan elektrik bukan domestik 91. (1) Suruhanjaya boleh menjalankan audit pada bila-bila masa atau pada apa-apa lat tempoh sebagaimana yang ditentukan olehnya dengan
511 menghendaki seseorang pemegang lesen atau pemunya atau pengendali pepasangan elektrik bukan domestik untuk melantik dengan kos ditanggung sendiri seorang pakar bebas untuk mengaudit apa-apa perkara di bawah Bahagian IV dan keselamatan pepasangan dan kelengkapan di bawah Bahagian IX Enakmen ini atau apa-apa maklumat yang diberikan oleh pemegang lesen atau pemunya atau pengendali pepasangan elektrik bukan domestik kepada Suruhanjaya. (2) Audit hendaklah dijalankan dengan mengikut mana-mana kod, garis panduan atau arahan yang dikeluarkan oleh Suruhanjaya di bawah Enakmen ini. (3) Suruhanjaya boleh menentukan kelas atau kategori pemegang lesen atau pemunya atau pengendali pepasangan elektrik bukan domestik yang tertakluk kepada audit. (4) Pemegang lesen atau pemunya atau pengendali pepasangan elektrik bukan domestik hendaklah membuktikan sehingga memuaskan hati Suruhanjaya bahawa pakar bebas itu yang disebut dalam subseksyen (1) mempunyai kelayakan dan kekompetenan yang perlu. (5) Pemegang lesen atau pemunya atau pengendali pepasangan elektrik bukan domestik itu hendaklah mengemukakan suatu salinan laporan audit itu kepada Suruhanjaya dalam masa yang dinyatakan oleh Suruhanjaya. (6) Pemegang lesen atau pemunya atau pengendali pepasangan elektrik bukan domestik yang - (a) gagal memberikan apa-apa maklumat sebagaimana yang dikehendaki oleh Suruhanjaya di bawah seksyen 108; (b) dengan sengaja mengubah pinda, menyembunyikan atau memusnahkan apa-apa dokumen atau maklumat yang dia dikehendaki untuk mengemukakan melalui notis bertulis; atau (c) enggan untuk membantu atau memudahkan, atau menghalang
512 Suruhanjaya, pegawai diberi kuasanya atau perunding yang dilantik dalam menjalankan sesuatu pengauditan di bawah seksyen ini, melakukan suatu kesalahan. Penentuan standard pepasangan atau kelengkapan 92. Suruhanjaya boleh menentukan standard yang boleh dipakai bagi apa-apa pepasangan atau kelengkapan dan standard itu sebagaimana yang ditetapkan dalam peraturan-peraturan, kod atau garis panduan yang dibuat atau dikeluarkan di bawah Enakmen ini. Penyimpanan rekod dan dokumen 93. Seseorang pemegang lesen, pemunya atau pengendali pepasangan elektrik bukan domestik, pengilang atau pengimport berdaftar, unit pendawaian persendirian berdaftar, kontraktor perkhidmatan elektrik berdaftar, kontraktor tanda elektrik berdaftar, pengilang papan suis berdaftar, kontraktor elektrik berdaftar, pusat atau institusi latihan dan pemeriksaan berdaftar dan badan penilaian pematuhan berdaftar hendaklah menyimpan rekod dan dokumen berkenaan dengan perkara dan bagi tempoh masa yang ditetapkan. Gangguan elektrik terhadap talian pengisyarat Kerajaan atau Kerajaan Persekutuan 94. (1) Jika Suruhanjaya berpuas hati bahawa pengerjaan atau pengendalian apa-apa pepasangan, infrastruktur pemeteran, telepemeteran, aplikasi komunikasi atas talian bekalan, menyebabkan gangguan elektrik terhadap mana-mana proses atau litar komunikasi atau pengisyarat elektrik lain yang dipunyai atau dikendalikan oleh atau bagi pihak Kerajaan atau Kerajaan Persekutuan, Suruhanjaya hendaklah meminta pemunya atau pemegang lesen memberhentikan gangguan itu, dan jika, dalam tempoh empat belas hari atau apa-apa tempoh yang lebih lama sebagaimana yang
513 didapati munasabah oleh Suruhanjaya mengikut apa-apa hal keadaan tertentu gangguan itu tidak diberhentikan dengan berkesan, Suruhanjaya hendaklah melaporkan perkara itu kepada Menteri yang boleh menurut budi bicaranya - (a) dalam hal pepasangan berlesen, memerintahkan penggantungan lesen; (b) dalam hal pepasangan tidak berlesen, melalui perintah, melarang pengerjaan atau pengendalian pepasangan itu; atau (c) dalam hal mana-mana pepasangan lain, melalui perintah, melarang pengerjaan atau pengendalian apa-apa bahagian pepasangan itu yang menyebabkan gangguan elektrik itu, sehinggalah perkiraan bagi menghalang berlakunya semula gangguan elektrik seperti yang disebut terdahulu telah dibuat sehingga memuaskan hati Suruhanjaya, dan jika, dalam hal pepasangan berlesen, tiada perkiraan sedemikian telah dibuat, Menteri boleh memerintahkan supaya lesen bagi pepasangan tersebut dibatalkan secara mutlak. (2) Bagi apa-apa kerugian yang ditanggung oleh pemegang lesen kerana penggantungan atau pembatalan lesen di bawah seksyen ini, pemegang lesen boleh menuntut pampasan daripada Kerajaan atau Kerajaan Persekutuan, mengikut mana-mana yang berkenaan, dengan syarat bahawa tiada tuntutan boleh dibenarkan dan tiada pampasan boleh dibayar jika gangguan elektrik yang disebut dalam subseksyen (1) telah disebabkan oleh suatu pepasangan yang tidak mematuhi mana-mana peraturan mengenai pengawalseliaan gangguan elektrik yang dibuat di bawah mana-mana undang-undang bertulis berhubungan dengan telegraf yang sedang berkuat kuasa. (3) Jika tuntutan itu dibenarkan, pampasan hendaklah, melainkan jika diselesaikan melalui persetujuan bersama di antara Kerajaan atau Kerajaan Persekutuan, mengikut mana-mana yang berkenaan, dengan pemegang lesen, ditentukan oleh mahkamah.
514 Langkah berjaga-jaga terhadap elektrik atmosfera 95. Mana-mana jabatan Kerajaan atau Kerajaan Persekutuan atau mana- mana pengguna lain yang mengambil atau menggunakan elektrik daripada mana-mana pepasangan hendaklah, jika Suruhanjaya menghendaki sedemikian, menyediakan apa-apa kaedah bagi menghindarkan apa- apa risiko kerosakan kepada pepasangan itu melalui elektrik atmosfera sebagaimana yang diarahkan oleh Suruhanjaya atau sebagaimana yang ditetapkan melalui peraturan-peraturan yang dibuat di bawah Enakmen ini. Sekatan terhadap sambungan dengan bumi 96. (1) Tiada seorang pun boleh, semasa penjanakuasaan, penghantaran, pengagihan, pembekalan atau penggunaan elektrik, membenarkan mana-mana bahagian talian bekalannya disambungkan dengan bumi kecuali sebagaimana yang ditetapkan melalui peraturan-peraturan yang dibuat di bawah Enakmen ini, yang diperuntukkan dalam kod yang berkaitan yang dikeluarkan di bawah Enakmen ini atau dibenarkan dengan nyata oleh Suruhanjaya. (2) Sekiranya berlaku pelanggaran subseksyen (1), Suruhanjaya boleh melalui perintah bertulis menghendaki pemegang lesen atau pemunya mengalihkan sambungan itu dan boleh melarang penggunaan mana-mana talian bekalan atau kerja atau pepasangan sehinggalah perintah itu dipatuhi, dan tiap-tiap perintah sedemikian hendaklah dipatuhi oleh orang berkenaan. Tatacara dalam hal kecacatan berbahaya pada pepasangan atau bahagiannya 97. (1) Tertakluk kepada subseksyen (2), sekiranya Suruhanjaya mendapati bahawa ada apa-apa kecacatan pada mana-mana pepasangan atau bahagiannya yang pada pendapat Suruhanjaya berkemungkinan menyebabkan bahaya, Suruhanjaya boleh, melalui notis bertulis yang disampaikan kepada pemegang lesen atau pemunya, atau jika pemegang
515 lesen atau pemunya itu tidak dapat dijumpai, ditampalkan di tempat di mana pepasangan itu terletak, menghendaki kecacatan itu dibaiki atau dihapuskan dalam apa-apa tempoh sebagaimana yang dinyatakan dalam notis itu, dan dalam hal sedemikian pepasangan itu atau bahagiannya tidak boleh dikendalikan atau digunakan selepas habisnya tempoh yang dinyatakan melainkan jika kecacatan itu telah dibaiki atau dihapuskan mengikut standard atau amalan penggunaan yang berhemat sebagaimana yang ditentukan oleh Suruhanjaya. (2) Jika Suruhanjaya berpendapat bahawa kecacatan itu mungkin menyebabkan bahaya yang serta-merta, Suruhanjaya boleh, melalui notis yang ditampalkan atau disampaikan seperti yang disebut terdahulu, dengan serta-merta menggantung pengendalian dan penggunaan pepasangan itu, dan jika perlu, mengelak pepasangan itu atau bahagiannya sehingga kecacatan itu dibaiki atau dihapuskan dan pepasangan itu atau bahagiannya tidak boleh dikendalikan atau digunakan selagi notis penggantungan itu belum dibatalkan dan lak itu tidak dialihkan oleh pegawai diberi kuasa. (3) Tiap-tiap pemegang lesen dan tiap-tiap pengurusan dan orang yang menjaga mana-mana pepasangan apabila menyedari apa-apa kecacatan padanya yang mungkin menyebabkan bahaya hendaklah dengan serta-merta membaiki atau menghapuskan kecacatan itu, dan tiap-tiap pengguna apabila menyedari apa-apa kecacatan pada apa-apa kelengkapan yang mungkin menyebabkan bahaya hendaklah dengan serta-merta membaiki atau menghapuskan kecacatan itu, atau membuat laporan mengenainya kepada Suruhanjaya. (4) Jika pada pendapat Suruhanjaya bahawa apa-apa kecacatan pada pepasangan yang berkenaan dengannya sesuatu lesen berkuat kuasa adalah dari jenis yang tidak boleh dibaiki atau dihapuskan, Suruhanjaya hendaklah mengadakan suatu siasatan dan, jika didapati oleh Suruhanjaya perlu berbuat demikian, hendaklah membatalkan lesen itu. (5) Pemegang lesen atau pemunya tidak berhak kepada pampasan bagi apa-apa kerugian yang ditanggung oleh pemegang lesen atau pemunya kerana penggantungan pengendalian dan penggunaan, dan pengelakan
516 apa-apa pepasangan atau bahagiannya atau kerana penggantungan atau pembatalan lesen di bawah seksyen ini. (6) Mana-mana orang yang melanggar atau tidak mematuhi subseksyen (1), (2) dan (3) melakukan suatu kesalahan di bawah Enakmen ini. Larangan mengambil kanak-kanak bekerja 98. (1) Tiada pemegang lesen atau pengurusan boleh mengambil kerja atau membenarkan diambil kerja mana-mana orang di bawah umur enam belas tahun dalam mana-mana perkhidmatan yang melibatkan pengurusan atau penjagaan atau kedekatan dengan kelengkapan hidup yang tidak ditebat dengan sempurna. (2) Mana-mana orang yang melanggar seksyen ini melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi sepuluh ribu ringgit. Pembangunan kod oleh Suruhanjaya dan pematuhan baginya 99. (1) Suruhanjaya boleh, dengan kelulusan Menteri, membangunkan dan mengeluarkan kod yang berhubungan dengan penjanakuasaan, penghantaran, pengagihan, pembekalan dan penggunaan elektrik dan bagi keselamatan elektrik. (2) Suruhanjaya boleh membangunkan dan mengeluarkan apa-apa kod tambahan sebagaimana yang disifatkannya patut dan suai manfaat atau sebagaimana yang diarahkan oleh Menteri dari semasa ke semasa, mengikut mana-mana yang berkenaan. (3) Semua kod yang dibangunkan dan dikeluarkan menurut seksyen ini hendaklah berkuat kuasa hanya apabila didaftarkan oleh Suruhanjaya. (4) Semua pemegang lesen dan pemunya atau pengendali pepasangan elektrik bukan domestik hendaklah mematuhi kod itu.
517 (5) Melainkan jika ditentukan selainnya oleh Suruhanjaya, dalam memastikan kebolehpercayaan, keselamatan dan keterjaminan rangkaian elektrik, kod yang dikeluarkan di bawah seksyen ini hendaklah mengatasi mana-mana perjanjian yang mungkin wujud antara pihak-pihak yang disebut dalam subseksyen (4). Penahanan dokumen oleh Suruhanjaya 100. (1) Mana-mana pemegang lesen atau pemunya atau pengendali pepasangan elektrik bukan domestik apabila diarahkan oleh Suruhanjaya hendaklah memberikan dokumen kepada Suruhanjaya, dan jika tidak berbuat demikian Suruhanjaya boleh mengambil milikan dokumen itu. (2) Apa-apa dokumen yang diberikan atau yang diambil oleh Suruhanjaya di bawah subseksyen (1) boleh ditahan seberapa lama yang perlu oleh Suruhanjaya. (3) Orang yang selainnya berhak kepada milikan dokumen itu berhak untuk dibekalkan, dengan secepat yang dapat dilaksanakan, dengan salinan yang diperakui oleh Suruhanjaya sebagai suatu salinan sah. (4) Sehingga suatu salinan terperaku dibekalkan, Suruhanjaya boleh, pada	bila-bila	masa	dan	di	mana-mana	tempat	yang	difikirkan	sesuai	oleh	Suruhanjaya, membenarkan orang yang selainnya berhak kepada milikan dokumen itu atau orang yang diberi kuasa oleh orang itu, untuk memeriksa dan membuat salinan atau mengambil cabutan daripada dokumen itu. (5) Jika Suruhanjaya berpuas hati bahawa penahanan dokumen itu tidak lagi diperlukan, Suruhanjaya boleh mengembalikan dokumen itu dengan secepat yang dapat dilaksanakan kepada orang yang memberikan dokumen itu di bawah subseksyen (1). Garis panduan atau arahan oleh Suruhanjaya 101. (1) Suruhanjaya boleh, dari semasa ke semasa, mengeluarkan
518 garis panduan atau arahan mengenai apa-apa perkara sebagaimana yang diperuntukkan di bawah Enakmen ini kepada mana-mana pemegang lesen, pemunya atau pengendali pepasangan elektrik bukan domestik, pengilang atau pengimport berdaftar, orang kompeten atau mana-mana orang lain. (2) Suruhanjaya boleh, dari semasa ke semasa, mengeluarkan apa-apa arahan secara bertulis kepada mana-mana pemegang lesen, pemunya atau pengendali pepasangan elektrik bukan domestik, pengilang atau pengimport berdaftar, orang kompeten atau mana-mana orang lain mengenai pematuhan atau ketidakpatuhan Enakmen atau mana-mana peraturan-peraturan yang dibuat di bawah Enakmen, syarat lesen, termasuk meremedikan pelanggaran syarat lesen atau mengenai apa-apa perkara lain yang menghendaki suatu arahan dibuat atau secara khususnya dibuat menjadi perkara arahan di bawah Enakmen ini mengikut apa-apa tatacara yang ditetapkan. (3) Garis panduan atau arahan yang dikeluarkan oleh Suruhanjaya di bawah seksyen ini hendaklah didaftarkan dan hendaklah berkuat kuasa dari tarikh pendaftaran itu atau apa-apa tarikh yang kemudian sebagaimana yang dinyatakan oleh Suruhanjaya dalam garis panduan atau arahan itu. (4) Seorang pemegang lesen, pemunya atau pengendali pepasangan elektrik bukan domestik, pengilang atau pengimport berdaftar, orang kompeten atau mana-mana orang lain hendaklah mematuhi garis panduan dan arahan itu. Perubahan, kajian semula atau pembatalan kod, garis panduan atau arahan oleh Suruhanjaya 102. (1) Suruhanjaya boleh mengubah, mengkaji semula atau membatalkan apa-apa kod, garis panduan atau arahan yang dikeluarkan di bawah Enakmen ini. (2) Tatacara yang dinyatakan dalam subseksyen 101(3) dan (4) hendaklah terpakai berkenaan dengan apa-apa perubahan, kajian semula atau pembatalan kod, garis panduan atau arahan itu.
519 Kesalahan bagi ketidakpatuhan kod, garis panduan atau arahan Suruhanjaya 103. Seseorang yang tidak mematuhi mana-mana kod, garis panduan atau arahan Suruhanjaya yang dikeluarkan di bawah Enakmen ini, melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi dua ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi dua tahun atau kedua-duanya. Daftar kod, garis panduan atau arahan 104. Suruhanjaya hendaklah menyenggara suatu daftar bagi semua kod, garis panduan atau arahan yang dikeluarkan oleh Suruhanjaya di bawah Enakmen ini, termasuk apa-apa perubahan, kajian semula atau pembatalan kod, garis panduan atau arahan itu. Kuasa khas darurat 105. (1) Yang di-Pertuan Agong boleh apabila berlakunya apa-apa kerusuhan industri, mogok, sekat masuk atau apa-apa kejadian lain yang membangkitkan suatu darurat atau bagi kepentingan keselamatan awam, memberi kuasa Suruhanjaya untuk - (a) menggantung lesen mana-mana pemegang lesen, mengambil milikan sementara mana-mana pepasangan pemegang lesen itu dan mengendalikannya mengikut cara sebagaimana yang difikirkan	patut	oleh	Suruhanjaya;	atau (b) menarik balik sama ada sebahagiannya atau keseluruhannya penggunaan mana-mana pepasangan atau kemudahan daripada mana-mana orang atau golongan orang atau daripada orang awam pada umumnya. (2) Jika apa-apa keraguan berbangkit tentang kewujudan sesuatu darurat atau sama ada apa-apa tindakan yang dilakukan di bawah subseksyen (1) adalah bagi kepentingan keselamatan awam, suatu perakuan yang
520 ditandatangani oleh Yang di-Pertuan Agong dan dipamerkan di mana-mana tempat	sebagaimana	yang	difikirkan	patut	oleh	Menteri,	hendaklah	menjadi	bukti konklusif mengenai perkara itu. Kuasa untuk mengisytiharkan sumber air 106. (1) Tertakluk pada peruntukan Enakmen Sumber Air Sabah 1998 [No.6 tahun 1998], Menteri boleh, atas permintaan Suruhanjaya bagi pihak mana-mana pemegang lesen, melalui perintah, mengisytiharkan mana-mana tasik, sungai atau laluan air atau mana-mana bahagiannya sebagai sumber air bagi maksud pemegang lesen sebagaimana yang dinyatakan dalam terma dan syarat lesennya dan, apabila membuat perisytiharan itu, Menteri boleh mengenakan	apa-apa	syarat	dan	sekatan	yang	difikirkannya	patut. (2) Walau apa pun apa-apa jua yang terkandung dalam mana-mana undang-undang bertulis, tiada seorang pun boleh mengempangkan atau selainnya mengganggu mana-mana sumber air sedemikian tanpa terlebih dahulu menyampaikan kepada pemegang lesen sama ada secara sendiri atau melalui pos berdaftar suatu notis tiga bulan, dalam apa-apa bentuk yang ditetapkan, yang menyatakan kerja yang hendak diusahakannya. (3) Pada bila-bila masa sebelum habisnya tempoh masa yang dinyatakan dalam notis itu, pemegang lesen boleh, jika dia mendapati kerja yang disebut dalam subseksyen (2) akan mengganggu secara material fungsinya, melalui notis bertulis yang disampaikan kepada orang itu, sama ada secara sendiri atau melalui pos berdaftar - (a) melarang orang itu meneruskan kerja itu; atau (b) mengenakan syarat ke atas pengusahaan kerja itu oleh orang itu. (4) Mana-mana orang yang tidak berpuas hati dengan tindakan yang diambil oleh pemegang lesen di bawah subseksyen (3) boleh merayu kepada Menteri yang keputusannya adalah muktamad.
521 (5) Mana-mana orang yang - (a) mengempangkan atau selainnya mengganggu mana-mana sumber air yang diisytiharkan di bawah subseksyen (1) tanpa menyampaikan notis yang dikehendaki oleh subseksyen (2); (b) mengusahakan apa-apa kerja yang dilarang di bawah seksyen ini; atau (c) tidak mematuhi mana-mana syarat yang dikenakan di bawah seksyen ini, melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi sepuluh ribu ringgit, dan dalam hal sesuatu kesalahan yang berterusan, didenda selanjutnya tidak melebihi lima ratus ringgit bagi tiap- tiap hari atau sebahagian daripada sehari selama kesalahan itu berterusan selepas sabitan. (6) Walau apa pun apa-apa perisytiharan yang dibuat di bawah subseksyen (1), tiada apa-apa jua dalam seksyen ini boleh menyentuh apa-apa lesen yang diberikan tidak kurang daripada dua puluh lima tahun sebelum tarikh perisytiharan itu di bawah mana-mana undang-undang bertulis untuk melencongkan air dari mana-mana tasik, sungai atau laluan air, bagi maksud suatu pepasangan awam, yang pemegangnya belum, pada pendapat Menteri, menggunakan dengan munasabah hak yang berbangkit daripada lesen yang berkaitan dengan mana-mana tasik, sungai, laluan air atau bahagiannya yang diisytiharkan sebagai sumber air bagi maksud pepasangan itu. Jaminan maklumat infrastruktur bekalan 107. (1) Mana-mana pemegang lesen sebagaimana yang diarahkan oleh Suruhanjaya yang menyediakan bekalan elektrik kepada pengguna hendaklah bertanggungjawab bagi memelihara kerahsiaan, keutuhan dan ketersediaan maklumatnya, sistem maklumat dan infrastruktur rangkaian sokongan yang berkenaan dengan kewajipannya dan perkara-perkara lain sebagaimana yang diperuntukkan di bawah Enakmen ini.
522 (2) Pemegang lesen hendaklah - (a) mengambil langkah-langkah yang perlu, mewujudkan dan melaksanakan standard dan menggunakan kawalan jaminan maklumat yang berkaitan untuk menghalang, mengelakkan, meremedikan, mendapatkan kembali atau meletakkan semula maklumat, dokumen, alat atau rekodnya yang disimpan dalam komputernya dan bagi sistem pengendalian komputernya daripada apa-apa risiko - (i) ancaman atau akses tanpa kebenaran; dan (ii) gangguan atau penyingkiran; (b) mengambil langkah-langkah yang perlu untuk memastikan ketahanan infrastruktur rangkaian sokongannya untuk mengurangkan impak perniagaan terhadap pelbagai ancaman kepada aktivitinya di bawah lesen; dan (c) memastikan bahawa kebolehpercayaan, keberterusan dan kualiti bekalan elektrik, pelaksanaan kewajipannya dan kepatuhan kepada peruntukan Enakmen ini dan mana-mana peraturan-peraturan yang dibuat di bawah Enakmen ini tidak terjejas, dan hendaklah melaporkan kepada Suruhanjaya dalam masa yang dinyatakan oleh Suruhanjaya, dan sekiranya berlaku apa-apa kejadian yang mengganggu atau menjejaskan pelaksanaan aktiviti di bawah lesen, melaporkan kejadian itu dengan segera kepada Suruhanjaya dan pihak berkuasa lain yang berkaitan. (3) Mana-mana pemegang lesen yang tidak mematuhi, mengabaikan untuk mematuhi atau melanggar mana-mana peruntukan seksyen ini melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi tiga ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi tiga tahun atau kedua-duanya. (4) Bagi maksud seksyen ini -
523 "kawalan jaminan maklumat" merujuk kepada cara pengurusan risiko, termasuk dasar, tatacara, garis panduan, amalan atau struktur organisasi, yang boleh daripada jenis pentadbiran, teknikal, pengurusan atau perundangan; "ketahanan" ertinya kebolehan sesuatu organisasi untuk menahan daripada terjejas oleh sesuatu kejadian; dan "infrastruktur rangkaian sokongan" merujuk kepada sambungan yang berkaitan, peranti rangkaian, perkakasan dan perisian yang menyediakan perkhidmatan rangkaian dalam menyokong fungsi perniagaan. Obligasi untuk memberikan maklumat 108. (1) Suruhanjaya boleh memberi kuasa mana-mana pegawainya untuk mendapatkan apa-apa maklumat berkenaan dengan pemegang lesen atau mana-mana orang lain di bawah Enakmen ini dan hendaklah diberi capaian kepada apa-apa maklumat sama ada disimpan dalam suatu komputer atau selainnya. (2) Mana-mana pegawai yang diberi kuasa oleh Suruhanjaya di bawah subseksyen (1) hendaklah mempunyai kuasa untuk menghendaki pengemukaan rekod, akaun, data, data berkomputer dan dokumen yang disimpan oleh pemegang lesen atau mana-mana orang lain dan untuk memeriksa, meneliti dan memuat turun daripadanya, membuat salinannya atau mengambil cabutan daripadanya. (3) Bagi maksud seksyen ini, "capaian" termasuklah diberi kata laluan, kod penyulitan, kod penyahsulitan, perisian atau perkakasan yang perlu dan apa-apa cara lain yang dikehendaki untuk membolehkan data berkomputer difahami. (4) Mana-mana orang yang enggan memberikan apa-apa maklumat yang dengan munasabahnya mungkin dikehendaki daripadanya di bawah subseksyen (1) dan yang ada dalam pengetahuannya atau dalam kuasanya untuk memberikan melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila
524 disabitkan, didenda tidak melebihi satu ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi dua tahun atau kedua-duanya. Pengecualian 109. (1) Menteri boleh, atas syor Suruhanjaya, melalui pemberitahuan dalam Warta, mengecualikan daripada mana-mana atau semua peruntukan Enakmen ini atau mana-mana peraturan-peraturan yang dibuat atau kod yang dikeluarkan di bawah Enakmen ini bagi apa-apa tempoh sebagaimana yang dinyatakan - (a) apa-apa pepasangan atau bahagiannya yang dipunyai oleh atau dikerjakan oleh atau bagi pihak pemegang lesen; atau (b) apa-apa kelas pepasangan, loji atau kelengkapan tertentu lain, dan boleh, melalui pemberitahuan yang seumpamanya, membatalkan apa-apa pengecualian yang diberitahu sedemikian. (2) Suruhanjaya boleh mengesyorkan kepada Menteri syarat yang boleh terpakai bagi suatu pengecualian yang diberikan di bawah subseksyen (1). (3) Kecuali diperuntukkan selainnya dalam pengecualian itu, suatu pengecualian di bawah subseksyen (1) boleh diubah atau dibatalkan. Kuasa untuk membuat peraturan-peraturan 110. (1) Menteri boleh membuat peraturan-peraturan berkenaan dengan mana-mana perkara yang ditetapkan di bawah Enakmen ini dan khususnya - (a) tatacara bagi Suruhanjaya dalam menjalankan fungsi, kewajipan dan kuasanya di bawah Enakmen ini; (b) lat-lat tempoh, waktu dan cara bagaimana apa-apa pepasangan atau kelengkapan hendak diperiksa, notis (jika ada) yang hendak
525 diberikan berhubung dengan pemeriksaan dan persediaan yang hendak dibuat oleh pemegang lesen atau mana-mana pengurusan bagi pemeriksaan; (c) standard	dan	spesifikasi	minimum	yang	hendaklah	digunakan	dalam reka bentuk, pembinaan, perlindungan dan penyenggaraan pepasangan dan kelengkapan, syarat yang di bawahnya apa- apa pepasangan atau kelengkapan hendak dikerjakan atau dikendalikan dan larangan ke atas penggunaan kelengkapan berbahaya; (d) cara bagaimana elektrik hendak disukat dan standard sukatan yang hendaklah digunakan dan cara bagaimana elektrik dibenarkan untuk, atau dilarang daripada dibekalkan atau digunakan; (e) standard yang hendak diterima pakai bagi pengukuran dimensi mana-mana pepasangan atau kelengkapan; (f) cara pengawalseliaan dan had perubahan jenis, voltan dan frekuensi elektrik yang dibekalkan; (g) kelas atau reka bentuk dawai, lekapan dan kelengkapan yang hendaklah digunakan dan cara bagaimana dawai, lekapan dan kelengkapan itu hendaklah didirikan, dipasang, disusun, dilindungi, dikawal, diperiksa, diuji dan disenggarakan; (h)	fi	yang	kena	dibayar	bagi	lesen	dan	Perakuan	Pendaftaran	pepasangan dan apa-apa fi lain yang dikehendaki untuk ditetapkan di bawah Enakmen ini; (i) bentuk dan tempoh kesahan Perakuan Pendaftaran dan syarat bagi penggantungan, pelanjutan dan pembatalan Perakuan Pendaftaran; (j) kelayakan minimum yang perlu dimiliki oleh seseorang sebelum dia boleh diamanahkan dengan perekabentukan, pembinaan, pendirian, pengujian, pengendalian, penyenggaraan, pembaikan atau pengubahpindaan apa-apa pepasangan, loji atau
526 kelengkapan atau dengan jagaan, kawalan atau kendalian mana- mana pepasangan, loji atau kelengkapan; (k) jenis ujian yang hendak digunakan bagi menentukan sama ada mana-mana orang memiliki kelayakan perlu yang ditetapkan bagi maksud kawalan kompeten dan maksud lain, dan pengeluaran, penggantungan atau pembatalan perakuan kekompetenan, dan untuk	menetapkan	fi	yang	kena	dibayar	bagi	ujian	dan	perakuan	sedemikian; (l) pendaftaran dan pengelasan unit pendawaian persendirian, kontraktor elektrik, kontraktor perkhidmatan elektrik, kontraktor pembaikan elektrik, kontraktor tanda elektrik, pengilang papan	suis	dan	orang	kompeten,	dan	untuk	menetapkan	fi	bagi	pendaftaran sedemikian; (m) langkah-langkah yang hendak diambil dan kelengkapan yang hendak dibekalkan dan digunakan berkaitan dengan pepasangan untuk menjamin keselamatan awam dan persendirian; (n) langkah berjaga-jaga yang hendaklah diambil apabila menggantikan mana-mana orang yang mengawal apa-apa pepasangan, loji atau kelengkapan dan cara memberitahu Suruhanjaya mengenai nama dan kelayakan mana-mana orang yang ditempatkan untuk mengawal mana-mana pepasangan dan mengenai pengendalian mana-mana loji atau kelengkapan; (o) cara mengira keupayaan apa-apa sistem, pepasangan, kelengkapan, kabel, unit jana kuasa atau motor; (p) cara menentukan pertikaian dan mengadakan siasatan di bawah Enakmen ini; (q) bentuk notis dan cara penyampaiannya; (r) taksiran dan kelulusan, jika perlu, bagi apa-apa kelengkapan domestik atau kelengkapan lain yang hendak dikilangkan, diimport, dipamerkan, dijual, diiklankan, dipasang atau digunakan dan untuk menetapkan fi yang kena dibayar mengenainya;
527 (s) peruntukan bagi pemegang lesen mengenai perkara yang berkenaan dengan - (i) pemeriksaan mana-mana pepasangan atau bahagiannya; (ii) pendirian dan pemasangan lampu awam; (iii) pemotongan pembekalan elektrik; dan (iv) apa-apa perkara lain yang berkaitan dengannya; (t) pengemukaan penyata kewangan dan laporan teraudit oleh pemegang lesen; (u) cara pelaksanaan kerja yang berkaitan dengan penjanakuasaan atau pembekalan elektrik tanpa menjejaskan keselamatan awam atau persendirian; (v) kaedah-kaedah yang hendak diterima pakai, sama ada melalui larangan atau selainnya, untuk mencegah atau memberhentikan apa-apa kacau ganggu yang mungkin berbangkit atau yang berbangkit daripada pengerjaan mana-mana pepasangan, loji atau kelengkapan; (w)	fi	yang	kena	dibayar	berkenaan	dengan	pemeriksaan,	pengujian	dan penyenggaraan pepasangan dan radas pengguna, berkenaan dengan pemasangan dan pengujian meter, dan berkenaan dengan apa-apa perkhidmatan lain yang diberikan dengan sewajarnya kerana pengguna; (x) pengawalseliaan perhubungan antara pemegang lesen dan pengguna, misalnya peruntukan mengenai mendapatkan kembali caj bagi pembekalan elektrik termasuk apa-apa surcaj bagi pembayaran lewat, faedah tahunan yang kena dibayar oleh seseorang pemegang lesen kepada mana-mana orang bagi apa-apa cagaran yang diberikan dan apa-apa kadar atau syarat yang berkaitan dengannya, penyambungan, pemotongan atau pemulihan bekalan elektrik oleh pemegang lesen, kemasukan ke dalam mana-mana premis oleh pemegang lesen atau pegawai diberi kuasanya bagi maksud yang berhubungan dengan
528 pembekalan, penyambungan, pemotongan atau pemulihan bekalan, kemasukan bagi maksud menggantikan, membaiki atau mengubah pinda mana-mana talian elektrik atau loji atau kelengkapan elektrik dan bentuk apa-apa notis yang dikehendaki; (y) standard,	spesifikasi,	amalan	dan	langkah	yang	hendaklah	diterima pakai dan apa-apa perkara lain yang berhubungan dengan penggunaan elektrik dengan cekap; (z) standard,	spesifikasi,	amalan	dan	langkah	yang	hendaklah	diterima pakai dan apa-apa perkara lain yang berhubungan dengan kualiti kuasa; (aa) perkara yang berhubungan dengan pemeteran, pemeteran prabayar, infrastruktur pemeteran, telepemeteran, kelengkapan, produk elektrik dan kelengkapan elektrik pengguna; (bb) perkara yang berhubungan dengan penggunaan talian bekalan bagi maksud komunikasi sebagaimana yang dinyatakan di bawah seksyen 67; (cc) berkenaan dengan import dan pengilangan kelengkapan elektrik pengguna, pendaftaran pengimport dan pengilang dan badan penilaian pematuhan yang berkenaan dengan kelengkapan elektrik pengguna, pusat atau institusi latihan dan pemeriksaan dan	menetapkan	fi	pendaftaran	sedemikian; (dd) perkara yang berhubungan dengan Kumpulan Wang Elektrik; (ee) perkara yang berhubungan dengan pelesenan di bawah Enakmen; (ff) semua fungsi, kewajipan dan tanggungjawab Pengendali Sistem dan Pembeli Tunggal; (gg) semakan pelan pengurusan keselamatan dan program pengurusan keselamatan dan bagi audit pemegang lesen dan pemunya atau pengendali pepasangan elektrik bukan domestik; (hh)	fi	yang	kena	dibayar	berkenaan	dengan	penggunaan	elektrik dengan cekap oleh kelengkapan dan kelulusannya;
529 (ii) perkara yang berhubungan dengan pendaftaran orang yang menyediakan perkhidmatan yang berhubungan dengan penggunaan	elektrik	dengan	cekap	dan	pembayaran	fi	bagi	memproses permohonan dan pendaftaran; (jj) perkara dan tempoh masa penyimpanan rekod dan dokumen; dan (kk) apa-apa perkara lain yang pada amnya bagi menguatkuasakan peruntukan Enakmen ini. (2) Mana-mana peraturan-peraturan yang dibuat di bawah subseksyen (1) boleh menetapkan apa-apa perbuatan yang melanggar peraturan-peraturan itu menjadi suatu kesalahan dan boleh menetapkan denda tidak melebihi satu ratus ribu ringgit atau pemenjaraan selama tempoh tidak melebihi dua tahun, atau kedua-duanya, bagi kesalahan itu. BAHAGIAN XIV KECUALIAN DAN PERALIHAN Kecualian dan peralihan 111. (1) Bagi maksud seksyen ini, "Akta" ertinya Akta Bekalan Elektrik 1990 [Akta 447]. (2) Apa-apa perintah, kod, garis panduan, arahan atau pemberitahuan yang dibuat atau dikeluarkan di bawah Akta dan berkuat kuasa atau mempunyai kesan sebelum tarikh permulaan kuat kuasa Enakmen ini hendaklah disifatkan telah dibuat atau dikeluarkan di bawah Enakmen ini dan hendaklah terus berkuat kuasa dan mempunyai kesan berhubung dengan orang yang kepadanya perintah, kod, garis panduan, arahan atau pemberitahuan itu terpakai sehingga dipinda atau dibatalkan. (3) Apa-apa permohonan, kelulusan, lesen, perakuan, pendaftaran, persetujuan,	keputusan,	kebenaran,	spesifikasi,	syor,	kehendak	atau
530 tindakan eksekutif lain yang diberikan atau dilakukan di bawah Akta yang berkuat kuasa atau mempunyai kesan sebelum tarikh permulaan kuat kuasa Enakmen ini hendaklah disifatkan telah diberikan atau dilakukan di bawah Enakmen ini dan hendaklah terus berkuat kuasa dan mempunyai kesan berhubung dengan orang yang kepadanya permohonan, kelulusan, lesen, perakuan,	pendaftaran,	persetujuan,	keputusan,	kebenaran,	spesifikasi,	syor, kehendak atau tindakan eksekutif itu terpakai sehingga dipinda atau dibatalkan. (4) Apa-apa rayuan kepada Menteri yang belum selesai di bawah seksyen 18 Akta dan perundangan subsidiarinya hendaklah diteruskan dan diselesaikan di bawah Akta itu. (5) Apa-apa permohonan, kelulusan atau keputusan yang belum selesai yang dibuat di bawah Akta sebelum tarikh permulaan kuat kuasa Enakmen ini hendaklah diuruskan oleh Suruhanjaya di bawah Enakmen ini. (6) Semua transaksi, sekuriti kewangan, urus niaga, perjanjian, surat wakil kuasa atau perkiraan yang disempurnakan atau dibuat dengan sah dan semua perniagaan yang dijalankan dengan sah di bawah Akta dengan mana-mana orang hendaklah disifatkan telah disempurnakan, dibuat atau dijalankan dengan sah dan menurut undang-undang di bawah Enakmen ini. (7) Enakmen ini tidak akan menjejaskan liabiliti mana-mana orang untuk disiasat, didakwa atau dihukum atas kesalahan yang dilakukan di bawah Akta sebelum tarikh permulaan kuat kuasa Enakmen ini. (8) Apa-apa prosiding undang-undang, pendakwaan jenayah atau penyiasatan yang belum selesai hendaklah diteruskan di bawah Akta yang di bawahnya prosiding itu dimulakan seolah-olah Enakmen ini tidak diperbuat. (9) Apa-apa fi yang ditetapkan yang telah dibayar bagi apa-apa permohonan di bawah Akta atau perundangan subsidiarinya sebelum sahaja tarikh permulaan kuat kuasa Enakmen ini tidak akan dibayar balik.
531 Projek sedia ada 112. (1) Kerajaan Persekutuan hendaklah terus mempunyai kuasa eksekutif berkenaan dengan projek mengenai elektrik dan perkara berhubungan dengannya, yang ada sebaik sebelum tarikh permulaan kuat kuasa Enakmen ini, sebagaimana yang dinyatakan di ruang (1) dan di lokasi yang dinyatakan di ruang (2) Jadual Keempat. (2) Apa-apa penyimpangan daripada perihalan projek dalam ruang (1) Jadual Keempat tidak akan membatalkan atau menjejaskan kesahan pelaksanaannya setakat mana penyimpangan itu tidak mempunyai kesan yang besar dan tidak dianggap mengelirukan.
532 JADUAL PERTAMA [Subseksyen 19(3)] ENAKMEN BEKALAN ELEKTRIK 2024 NOTIS CADANGAN MEMASUKI DAN MELAKUKAN KERJA ATAS TANAH BUKAN MILIK KERAJAAN DI BAWAH SEKSYEN 19 Kepada: Hakmilik atau perihal lain tanah ... Sila ambil perhatian bahawa saya/kami ... yang beralamat di ... ialah pemegang lesen yang bertarikh ... di bawah Enakmen Bekalan Elektrik 2024 berhasrat memasuki tanah yang tersebut di atas bagi maksud (di sini nyatakan dengan sepenuhnya dan setepatnya yang mungkin apa yang dicadangkan hendak dilakukan). Dalam masa empat belas hari dari tarikh penerimaan notis ini anda boleh menyerahkan suatu bantahan secara bertulis kepada Pemungut di... Pemungut telah menentukan... sebagai hari yang bantahan itu akan didengar. Melainkan jika anda menyerahkan suatu bantahan dalam masa yang dinyatakan, menjadi anggapan bahawa anda telah mengizinkan kemasukan saya/kami ke tanah itu mengikut terma notis ini. Anda akan dibayar pampasan yang sepatutnya bagi apa-apa kerosakan yang dilakukan. Bertarikh... hari bulan ... 20... Pemegang lesen
533 JADUAL KEDUA [Subseksyen 19(8)] ENAKMEN BEKALAN ELEKTRIK 2024 PERINTAH PEMUNGUT BERKENAAN DENGAN BANTAHAN TERHADAP KEMASUKAN ATAS TANAH BUKAN MILIK KERAJAAN Kepada: Dalam hal sesuatu siasatan yang diadakan di bawah subseksyen 19(7) Enakmen Bekalan Elektrik 2024 di antara pemegang lesen dengan pemunya tanah yang terletak di Lot No... , Hakmilik No... , Daerah... Suatu siasatan telah diadakan pada... di hadapan... Pemungut... dalam kehadiran... bagi pihak pemegang lesen dan... bagi pihak pemunya tanah. Selepas mengadakan siasatan, dengan ini diperintahkan seperti yang berikut: (a) pemegang lesen dibenarkan memasuki tanah tersebut untuk melakukan kerja sebagaimana yang dinyatakan dalam notis yang dikeluarkan di bawah subseksyen 19(3) Enakmen Bekalan Elektrik 2024. (b) pemegang lesen dibenarkan memasuki tanah tersebut untuk melakukan kerja sebagaimana yang dinyatakan dalam notis yang dikeluarkan di bawah subseksyen 19(3) Enakmen Bekalan Elektrik 2024 tertakluk kepada syarat yang berikut: (i) (ii) (iii) (iv) (nyatakan syarat) (c) pemegang lesen tidak dibenarkan memasuki tanah tersebut untuk melakukan kerja yang dinyatakan dalam notis yang dikeluarkan di bawah subseksyen
534 19(3) Enakmen Bekalan Elektrik 2024. Bertarikh... hari bulan... 20... ... Pemungut potong mana-mana yang tidak berkenaan JADUAL KETIGA [Subseksyen 24(1)] ENAKMEN BEKALAN ELEKTRIK 2024 PENAKSIRAN Kepada: Dalam hal siasatan bagi pembayaran pampasan di bawah seksyen 19* atau 21* Enakmen Bekalan Elektrik 2024 antara pemegang lesen dengan pemunya tanah yang terletak di Lot No... , Hakmilik No... , Daerah... Suatu siasatan telah diadakan pada... di hadapan... Pemungut... dalam kehadiran... bagi pihak pemegang lesen dan... bagi pihak pemunya tanah. Selepas mengadakan siasatan, adalah dengan ini diperintahkan bahawa pampasan yang kena dibayar oleh pemegang lesen kepada pemunya tanah adalah seperti yang berikut: Bertarikh... hari bulan... 20... Pemungut potong mana-mana yang tidak berkenaan
535 JADUAL KEEMPAT [Seksyen 112] 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9 10. 11. 12. (1) Projek Projek Pengukuhan Sistem Penghantaran Elektrik Melalui Pembinaan Punca 132kV Bagi Pencawang Masuk Utama Tg. Lipat, Kota Kinabalu, Sabah Projek Pengukuhan Sistem Penghantaran Melalui Pembinaan Pencawang Masuk Utama 132kV Kota Kinabalu, Sabah Projek Pengukuhan Sistem Penghantaran Elektrik Melalui Pembinaan Punca 132kV Bagi Pencawang Masuk Utama Apas, Tawau, Sabah Projek Penghantaran - 132/33/11kV PMU UMS, 2X90Mva, Sabah Projek Penghantaran - 132/33/11kV PMU Penampang 2X90Mva, Sabah Projek Pembahagian - PPU Kuhara (Sj Tawau), Tawau, Sabah Projek Pembahagian - SSU Pirasan, Kota Belud, Sabah (1) Projek Pembahagian - PPU Sri Indah Dan Menaik Taraf Sistem 33kV & 11kV Di PPU Wakuba Tawau (2) Menyiapkan Baki Kerja Projek Pembahagian - Pembinaan PPU Sri Indah Dan Menaik Taraf Sistem 33kV & 11kV Di PPU Wakuba, Tawau, Sabah. Projek Penghantaran: 132/33/11kV PMU Inanam, Kota Kinabalu, Sabah Projek Penghantaran: 132/33kV PMU Bukit Nenas, Sandakan, Sabah (1) Projek Pembahagian: PPU Gudon/ Telipok, Kota Kinabalu, Sabah (2) Menyiapkan Baki Kerja Projek Pembahagian: PPU Gudon/ Telipok, Kota Kinabalu, Sabah (2) Lokasi Tg. Lipat, Kota Kinabalu Kota Kinabalu Apas, Tawau Universiti Malaysia Sabah, Kota Kinabalu Penampang Tawau Kota Belud Wakuba, Tawau Wakuba, Tawau Inanam Bukit Nenas, Sandakan Gudon/ Telipok, Kota Kinabalu 13. Gudon/ Telipok, Kota Kinabalu
536 14. 15. 16. 17. 18. Projek Pembahagian - PPU Batu Sapi, Sandakan Projek Pembahagian: PPU Tambalugu, Tuaran, Sabah Projek Pembahagian: Pengubahan Punca Bekalan PPU Sembulan, Kota Kinabalu, Sabah Projek Pembahagian: Pengubahan Punca Bekalan PPU Sipitang, Sipitang, Sabah Projek Pembahagian: Menaiktaraf Sistem 33kV &11kV Di PPU Tshun Nyen, PPU Sim-Sim Dan SSU Sibuga, Sandakan, Sabah Batu Sapi, Sandakan Tambalugu, Tuaran Sembulan, Kota Kinabalu Sipitang, Sipitang Sibuga, Sandakan 19. 20. 21. Projek Penambahbaikan Kapasiti Transformer PPU Sri Perdana dan Pembinaan PPU First Palm City, Lahad Datu, Sabah Projek Penghantaran: 132/33/11kV PMU Karamunsing, Kota Kinabalu, Sabah Projek Penghantaran : Labuan - Sipitang 132kV Interconnector (Phase 1 Upgrading Pmu Beaufort To 275kV) Pakej 1 Pembahagian: Sri Perdana Karamunsing Papar dan Beaufort 22. 23. 24. 25. Menaiktaraf Talian Penghantaran Beaufort - Papar Ke 275kV, Pmu Papar Dan PPU Beaufort (Reka Dan Bina) - (Peringkat Penilaian Tender Untuk Lantikan Kontraktor) : Labuan-Sipitang Projek Penghantaran Interconnector Pakej 2: Projek Sambungtara Sabah Dan Sarawak (Reka & Bina) Projek Penghantaran : Menaiktaraf 132kV Stesen Tenom 3X30Mva Projek Penghantaran: Menaiktaraf PMU Dam Road, Lahad Datu, Sabah Kepada 275kV Dan Menaiktaraf SSU Dam Road, Lahad Datu, Sabah Kepada 132/33/11kV (Reka & Bina) Projek Pembahagian - Mengukuhkan Sistem 33kV Dan 11kV Di Kota Kinabalu, Sabah Labuan - Sipitang Tenom Lahad Datu Kota Kinabalu
537 26. 27. 28. 29. 30. 31. 32. 33. 34. 35. 36. 37. 38. Projek Pembahagian - Sistem Pengukuhan 11kV Di Labuan, Sabah Projek Pembahagian - Penambahbaikan Sistem 33kV Di Kota Marudu Dan Pitas, Sabah Projek Pembahagian - PPU Sook 33/11kV, Keningau Projek Pembahagian - PPU Ranau 33/11kV, Ranau Projek Pembahagian - Penambahan Punca Bekalan PPU Kundasang Projek Pembahagian - Penambahan Kapasiti 33/11kV Di Sipitang, Sabah Projek Pengukuhan Sistem Pembahagian Elektrik Melalui PPU Donggongon 33kV/11Kv, Kota Kinabalu, Sabah (Reka dan Bina) Projek Pengukuhan Sistem Pembahagian Elektrik Melalui Pembinaan PPU Kent 33kV/11kV, Tuaran, Sabah Projek Pengukuhan Sistem Pembahagian Elektrik Melalui Pembinaan PPU Menggatal 33kV/11kV, Kota Kinabalu, Sabah Projek Pengukuhan Sistem Pembahagian Melalui Rehabilitasi PPU 33/11kV Kayul, Kuala Penyu, Sabah Projek Pengukuhan Sistem Pembahagian Melalui 33/11kV Limbawang, Beaufort, Sabah Projek Pengukuhan Sistem Pembahagian Melalui Rehabilitasi PPU 33/11kV Lakut, Papar, Sabah Projek Post Blackout - Protection On-Line Monitoring Projek Pengukuhan Sistem Pembahagian Melalui Pembinaan PPU Likas 33kV/11kV, Kota Kinabalu, Sabah Pembinaan Rehabilitasi PPU Labuan Kota Marudu dan Pitas Keningau Ranau Kundasang Sipitang Donggongon Tuaran Kota Kinabalu Kayul, Kuala Penyu Limbawang, Beaufort Lakut, Papar Beaufort dan Labuan 39. Kota Kinabalu
538 40. 41. 42. 43. 44. 45. 46. 47. 48. 49. 50. 51. 52. 53. Projek Pengukuhan Sistem Penghantaran Melalui Penambahan Kapasiti Transformer 15MVA Di PMU Segaliud, Sandakan, Sabah Projek Pembahagian - PPU Bukit Nenas, Sandakan, Sabah Projek Post Blackout - Scadarization Of All PMU/PPU (26 Nos) And Power Stations (3 Nos) Projek Pembahagian: Pengubahan Punca Bekalan PPU Mowtas Dan PPU Permai, Sandakan, Sabah Projek Pembahagian - Change Of Supply Source At PPU Nabawan Projek Post Blackout - Transmission Lines, Tower And Cable Improvement, Sabah Establish N-1 For Optical Fibre (OPGW) For East-West Interconnection Link Fiber Monitoring And Management System (FMMS) Secara Reka Bina For East Coast Communication Network PPU Kubota To PPU Wakuba Relocation Of GTM Lm2500 Melawa To Lahad Datu, Sabah Kerja-Kerja Major Overhaul 5 Unit Genset Stesen Kecil Ranau Termasuk Sistem Terlibat Penambahbaikan Bersama Penggantian Radiator Stesen Jana Kuasa Tawau Project Post Blackout - Short Term To Long Term Support (Canopy Gensets At Pasir Putih, POIC And Labuk) Projek Pengukuhan Sistem Penghantaran Melalui Pembinaan Talian 275kV dari Upper Padas ke Kalumpang, Tawau (Southern Link) dan Sambungtara Transborneo Projek Pengukuhan Sistem Penghantaran Melalui Pembinaan Talian 132kV dari PMU Dam Road ke PMU Warisan 3x8MW Segaliud, Sandakan Bukit Nenas, Sandakan
Mowtas dan Permai, Sandakan Nabawan
Wakuba Stesen Janakuasa Sandakan Ranau Tawau Pasir Putih, POIC dan Labuk Upper Padas ke Kalumpang, Tawau 54. Dam Road ke Warisan, Lahad Datu
539 55. 56. 57. 58. 59. 60. 61. Kajian Prefeasibility dan Feasibility Potensi Hidro di Negeri Sabah - Padas River (PD.03) Kajian Prefeasibility dan Feasibility Potensi Hidro di Negeri Sabah - Padas River (PD.08) Kajian Prefeasibility dan Feasibility Potensi Hidro di Negeri Sabah - Padas River (PD.09) Kajian Prefeasibility dan Feasibility Potensi Hidro di Negeri Sabah - Liwagu River (LW.05) Kajian Prefeasibility dan Feasibility Potensi Hidro di Negeri Sabah - Wariu River (WC.05) Kajian Prefeasibility dan Feasibility Potensi Hidro di Negeri Sabah - Padas River (PD.14) Kajian Prefeasibility dan Feasibility Potensi Hidro di Negeri Sabah - Liwagu River (LW.06) Sg. Padas Sg. Padas Sg. Padas Sg. Liwagu Sg. Wariu Sg. Padas Sg. Liwagu DIPERAKUKAN oleh saya sebagai salinan Rang Undang-Undang yang tulen yang telah diluluskan oleh Majlis Dewan Undangan pada hari Rabu, 3 Januari 2024. DATUK SERI PANGLIMA HAJI KADZIM BIN HAJI M. YAHYA, Speaker, Dewan Undangan Negeri.
ELECTRICITY SUPPLY ENACTMENT 2024 ARRANGEMENT OF SECTIONS PART I PRELIMINARY Sections 1. Short title and commencement 2. Interpretation PART II FUNCTIONS AND POWERS OF THE COMMISSION 3. Functions and powers PART III ELECTRICITY FUND 4. Contribution by licensee 5. Electricity Fund 6. Investment 7. Accounts PART IV LICENSED AND REGISTERED INSTALLATIONS 8 Licence required for use of installations: terms, conditions and contents of licences 9. Security 10. Power to impose additional terms or conditions or to amend terms or conditions 11. Transfer of licence
Sections 12. Requirements on licensing 13. Suspension and revocation of licence 14. Obligation to submit business plan 15. Standards of performance of supply and services by licensees 16. Proper annual accounts by licensee 17. Arrangement for procurement of electricity 18. Power to enter and examine non-State land 19. Power to enter non-State land for purposes of construction 20. Supply lines and other equipment on State land 21. Maintenance, repair and upgrading of installation 22. Removal or alteration of supply line, etc. 23. Saving of wayleave agreements 24. Compensation 25. Reduction or cessation of supply: liability 26.	Restriction	of	use	to	specified	purposes 27. Exemption of equipment from distress and attachment 28. Registration of installations 29. Periodical inspections of installations 30. System Operator 31. Single Buyer PART V COMPETENT CONTROL 32. Persons in charge
PART VI EFFICIENT USE OF ELECTRICITY Sections 33. Minister to prescribe standards, etc. 34. Installation to meet requirements 35. Equipment to meet requirements 36.	Registration	of	person	providing	service	relating	to	efficient	use	of	electricity PART VII SUPPLY BY LICENSEE 37. Duty to supply on request 38. Exceptions to duty to supply electricity 39.	Power	to	fix	tariffs	and	charges 40. Licensee may levy surcharge 41. Power to recover expenses 42. Power to require security 43. Return of security with interest 44. Supply agreement with consumer 45. Special agreement with respect to supply 46. Determination of dispute 47.	Notification	of	dispute	and	binding	decision	by	the	Commission 48. Register of decisions 49. Fixing of maximum prices for reselling electricity 50. Charge for supply of electricity to be ascertained by appropriate meter PART VIII NOTIFICATION OF ACCIDENT OR FIRE 51. Serious accidents to be reported to, and investigated by the Commission
PART IX SAFETY OF INSTALLATION AND EQUIPMENT Sections 52. Responsibilities of licensee for safety 53. Responsibilities of non-domestic electrical installation owner or operator, licensee for retail and licensee for a private installation for safety 54. Undertaking electrical work 55. Unauthorized work or activity 56. Responsibilities relating to non-electrical work 57. Compliance inspection 58. Interpretation PART X ENQUIRY 59. Procedure in relation to enquiry 60. Power of holding enquiry PART XI OFFENCES AND PENALTY 61. Offences 62. Offence of attempt and abetment 63. Disconnection of supply of electricity 64. Liabilities unaffected 65. Onus of proof
Sections 66. Compensation for damage 67. Use of supply line, etc., for purposes of communications under the Communications and Multimedia Act 1998 PART XII ENFORCEMENT 68. Interpretation 69.	Authorized	officer 70. Authority card 71. Power of entry, inspection and examination 72. Powers of investigation 73. Search and seizure with warrant 74. Search and seizure without warrant 75. Access to computerized data 76. List of things seized 77. Power to require attendance of person acquainted with case 78. Examination of person acquainted with case 79. Admissibility of statements in evidence 80. Forfeiture or release of equipment, instrument, etc., seized 81. Cost of holding equipment, instrument, etc., seized 82. No cost or damages arising from seizure to be recoverable 83. Obstruction 84.	Authorized	officer	may	seek	assistance	to	examine	things	relating	to	offence 85. Reward for information PART XIII GENERAL 86. Offences committed by body corporate
Sections 87. Compounding of offences 88. Prosecution 89. General penalty 90. Precautions in execution of work 91. Audit of licensees or non-domestic electrical installations owners or operators 92. Determination of standards of installation or equipment 93. Keeping of records and documents 94. Electrical interference with Government or Federal Government signalling lines 95. Precautions against atmospheric electricity 96. Restriction of connection with the earth 97. Procedure in case of dangerous defect in installation or part thereof 98. Prohibition of employment of children 99. Development of codes by the Commission and compliance of the codes 100. Retention of documents by Commission 101. Guidelines or directions by Commission 102. Variation, review or revocation of codes, guidelines or directions by the Commission 103. Offence for non-compliance with codes, guidelines or directions of the Commission 104. Register of codes, guidelines or directions 105. Special powers of emergency 106. Power to declare sources of water 107. Supply infrastructure information security 108. Obligation to give information 109. Exemptions 110. Power to make regulations PART XIV SAVINGS AND TRANSITIONAL 111. Savings and transitional
Sections 112. Existing projects FIRST SCHEDULE SECOND SCHEDULE THIRD SCHEDULE FOURTH SCHEDULE
STATE OF SABAH I assent, LS TUN DATUK SERI PANGLIMA (DR) HAJI JUHAR BIN DATUK HAJI MAHIRUDDIN, Yang di-Pertua Negeri. 3RD JANUARY, 2024. No. 17 of 2023 An Enactment to provide for the regulation of the electricity supply, the supply of electricity at reasonable prices, the licensing of any electrical installation, the control of any electrical installation, plant and equipment with	respect	to	matters	relating	to	the	safety	of	persons	and	the	efficient	use	of electricity and for purposes connected therewith. ENACTED by the Legislature of the State of Sabah as follows: PART I PRELIMINARY Short title and commencement 1. (1) This Enactment may be cited as the Electricity Supply Enactment 2024.
550 (2) This Enactment comes into operation on 3 January 2024. Interpretation 2. In this Enactment, unless the context otherwise requires - "area of supply" means the area within which a licensee is authorized to generate or supply electricity; "authorized	officer"	means	any	public	officer	or	officer	of	the	Commission	who is authorized in writing by the Minister for the purposes of this Enactment; "Chief	Executive	Officer"	means	the	Chief	Executive	Officer	of	the	Commission; "Collector" has the meaning assigned to it under the Land Ordinance [Cap. 68]; "Commission" means Energy Commission of Sabah established under the Energy Commission of Sabah Enactment 2023 [No.11 of 2022]; "communications" has the meaning assigned to it under the Communications and Multimedia Act 1998 [Act 588]; "competent	person"	means	a	person	who	holds	a	certificate	of	competency	issued by the Commission to perform work in accordance with the restrictions,	if	any,	stated	in	the	certificate; "conductor" means an electrical conductor arranged to be electrically connected to a system; "consumer" means a person who is supplied with electricity or whose premises are for the time being connected for the purpose of supply of electricity by a licensee;
551 "consumer electrical equipment" means an appliance, product, wires, device, accessory or any part thereof, that uses low voltage electricity that - (a) is sold to the public; or (b) does not require special skill in its operation; "conversion" means the conversion of alternating current to direct current or vice versa by static or dynamic means; "danger" means danger to health or to human life or limb from shock, burn or other injury and includes danger to property, installation or equipment resulting from the generation, transmission, distribution or utilization of electricity; "dishonestly" has the meaning assigned to it under the Penal Code [Act 574]; "Director" has the meaning assigned to it under the Land Ordinance; "electrical product" means any equipment, device or appliance other than consumer electrical equipment; "electrical work" means any work performed or carried out on an electrical installation and includes the installing, constructing, erecting or repairing, the altering of the structure, the replacing of any of its parts, the adding of any part to it or the carrying out of any work for the purposes of its maintenance, but does not include work in relation to - (a) the manufacturing of an electrical installation or the assembling in the course of, or in connection with, its manufacture for the purpose of producing a new article; or (b) the oiling, greasing, cleaning or painting of an electrical installation;
552 "electricity" means electrical energy or electrical power when generated, produced, transmitted, distributed, supplied or utilized for any purpose except for the transmission of any communication or signal; "electricity distribution network" means a system or part of a system at nominal voltage of 33 kilovolts or below of electric lines or cables, substations and associated equipment and buildings for distributing electricity regardless of whether a generating plant is connected to such system; "electricity supply infrastructure" means the licensee's - (a) generating station; (b) main supply lines and supply lines; (c) substations for converting, transforming or controlling electricity; (d) equipment for metering, monitoring or controlling electricity; and (e) any wires, equipment and passages including tunnels and cavities or others used for, or in connection with, the generation, transmission, distribution or supply of electricity; "electricity transmission network" means a system or part of a system at nominal voltage of 34 kilovolts and above of main supply lines or cables, substations and associated equipment and building used for conveying electricity - (a) from a generating station to a substation; (b) from one generating station to another; (c) from one substation to another; (d) to or from any interconnection point; or (e) to	the	final	consumer;
553 "equipment" includes any item for such purposes as generation, conversion, transmission, distribution or utilization of electrical energy or communications such as machines, transformers, apparatus, measuring instruments, protective devices, wiring materials, accessories, electrical product, consumer electrical equipment and appliances; "generating station" means a station consisting one or more generating units for generating electricity, including any building and plant used for the purpose, and the site thereof, and includes a site intended to be used for a generating station; "generating unit" means any equipment used for, or for purposes connected with, the generation or production of electricity; "Government" means the Government of the State of Sabah; "grievous hurt" and "hurt" have the meanings assigned to it respectively under the Penal Code; "installation" means the whole of any plant or equipment under one ownership or, where a management is prescribed, the person in charge of the management, designed for the supply or use, or both, as the case may be, of electricity; including generating unit, if any, with all necessary plant, buildings and land in connection therewith, pipeline, supply line, electricity supply infrastructure, domestic and non-domestic electrical installation and consuming apparatus, if any; "insulated" means covered or protected by insulating material; "insulating", used as an epithet to characterize any substance, means of such size, quality and construction, according to circumstances, as to afford adequate protection from danger; "licence" means a licence issued under section 8; "licensee" means a person licensed under section 8;
554 "live" or "alive", applied to a system or any part of any system, means that a voltage exists between any conductor and earth or between any two conductors in the system; "mains" means a supply line through which electricity is or can be supplied, whether the line is in use or not; "main supply line" means any electricity transmission or distribution network for transmitting electricity from a generating station to another generating station or to a substation and includes any building or part of a building used in connection with such supply line; "management" means the person placed in charge of an installation; "meter" means any appliance, instrument, equipment or device used for the purpose of measuring and recording the amount of electrical energy or maximum demand or power factor or any combination including its associated equipment and communication facilities required to provide remote access to the metered data; "Minister" means the Minister charged with the responsibility for matters relating to the supply of electricity; "motor" means a motor of any type for the transformation of electrical energy into mechanical energy; "non-domestic electrical installation" means a set of wires and associated fittings,	equipment	and	accessories	that	is	installed	in	a	place	for	the	conveyance, control or use of electricity that is, or is to be, or has been, supplied for consumption in the place, but does not include - (a) any electricity supply infrastructure owned or operated by a licensee; (b)	any	wires,	fittings,	equipment	or	accessories	connected	to	and	beyond	any	electrical	outlet	at	which	fixed	wiring	terminates,	other	than	any	such	outlet	used	to	connect	sections	of	fixed
555 wiring; or (c) private dwelling premises; "non-domestic electrical installation owner or operator" means a person who owns, uses, works or operates a non-domestic electrical installation; "power factor" means the ratio of active power to the apparent power; "power quality" means the characteristics of the electricity at a given point on an electrical system, evaluated against a set of reference technical parameters such as voltage and current magnitude, frequency or waveform; "power system" means a combined system consisting of an electricity transmission network, electricity distribution network and generating stations connected to the electricity transmission network and includes part of such system; "private installation" means an installation operated by a licensee or owner solely for the supply of electricity to, and use thereof on the licensee's or owner's own property or premises, or, in the case of a consumer, taking electricity from a public installation for use only on the licensee's or owner's property or premises; "private safety" means the obviation of danger to individuals or to private property; "public installation" means an installation operated by a licensee for the supply of electricity to any person other than the licensee; "public lamp" means an electric lamp used for the lighting of any street or other public place; "public safety" means the obviation of danger to the general public, to public property and to streets, railways, airports, ports, canals, docks, wharves, piers, bridges, gasworks and their appurtenances and telegraphic, telephonic and other electrical signalling lines;
556 "Registrar" has the meaning assigned to it under the Land Ordinance; "reserved land" means land reserved under any written law; "retail" means the activity of supplying and selling of electricity to end consumers; "ring fence" means identifying and isolating the activities, assets, costs, revenues and service obligations of a System Operator or a Single Buyer from the licensee referred to in sections 30 and 31 respectively through accounting,	financial	or	legal	separation	or	other	means	as	determined	by the Commission so as to ensure that the management of the System Operator or Single Buyer is capable of acting independently from activities under the licence of the licensee and to facilitate optimum cost of generation, effective competition and enhance transparency in the operations of the power system; "safety management plan" means the safety, reliability, maintenance and technical management plan in respect of electricity supply infrastructure; "safety management programme" means the safety, reliability, maintenance and technical management programme in respect of non-domestic electrical installation; "Single Buyer" means any person or a unit, department or division forming part of a licensee who is authorized under subsection 31(1) responsible for the management of procurement of electricity and related services, which includes planning, scheduling, procuring and settlement, and any other function as may be prescribed by the Commission; "State land" has the meaning assigned to it under the Land Ordinance; "street" or "road" includes any highway, street, road, bridge, thoroughfare, parade, square, court, alley, lane, bridle path, foot way, passage or open place whether situated on land leased from the State or not, used and frequented by the public or to which the public have, or are permitted to
557 have access; "supply line" means a conductor or conductors or other means of conveying, transmitting or distributing electricity, together with any casing, coating, covering, tube, pipe, insulator or post enclosing, surrounding or supporting the same or any part thereof, or any building or equipment connected therewith for the purpose of transforming, conveying, transmitting or distributing electricity; "system" means an electrical system in which all the conductors and equipment are electrically or magnetically connected; "System Operator" means any person or a unit, department or division forming part of a licensee who is authorized under subsection 30(1) responsible for system security, operational planning, dispatch of generating units, real time operation and control of the power system and any other function as may be prescribed by the Commission; "title" means a document of title kept by the Registrar; and "transformation" means the transformation of voltage from lower to a higher voltage or vice versa. PART II FUNCTIONS AND POWERS OF THE COMMISSION Functions and powers 3. The Commission shall carry out such functions and powers as follows: (a) to issue licences under section 8 of this Enactment; (b) to exercise regulatory functions in respect of the service of providing electricity by the licensee including the determination of supply and services standards, performance standards and standards of facilities
558 and services and the enforcement thereof; (c) to promote competition in the generation and supply of electricity to, inter alia, ensure the optimum cost of generation and supply of electricity at reasonable prices; (d) to exercise regulatory function in respect of the consumers' interests and the enforcement in respect of - (i) the prices to be charged and the other conditions of electricity supply; (ii) the continuity of electricity supply; (iii) the quality of the electricity supply services provided; and (iv) the quality of electricity supply which includes reliability and power quality; (e)	to	ensure	that	all	reasonable	demands	for	electricity	are	satisfied; (f) to regulate the activities of the licensee so that all reasonable demands for	electricity	are	satisfied; (g)	to	ensure	that	licensees	are	able	to	finance	the	carrying	on	of	the	activities which they are authorized by their licences to carry on; (h) to promote and encourage the generation of electricity with a view to the economic development of Sabah; (i) to	promote	the	establishment	and	maintenance	of	safe	and	efficient	systems for electricity generation, transmission, distribution and supply to consumers and the continued improvement of safety requirements; (j) to enforce standards for electrical installations and licensee's electricity supply infrastructure, electrical products and consumer electrical equipment; (k) to regulate the interval and manner in which any electrical installation or equipment shall be inspected;
559 (l) to devise the nature of test to be employed and to prescribe minimum qualifications	and	practical	experience	for	any	purpose	pursuant	to	this Enactment; (m)	to	investigate	any	accident	or	fire	involving	any	electrical	installation; (n) to provide, where necessary, for the registration of any installation, person	providing	service	relating	to	efficient	use	of	electricity,	private	wiring unit, electrical contractor, electrical services contractor, electrical repair contractor, manufacturer and importer, training and examination center or institution, conformity assessment bodies and any competent person, as may be prescribed; (o)	to	prescribe	the	minimum	standards	and	specifications	and	appraise	and approve, where necessary, any electrical installation or equipment; (p)	to	promote	the	efficient	use	of	electricity; (q) to review or audit any of the information which a licensee is required to furnish to the Commission; (r) to audit or cause to be audited activities of any licensee or any other person determined by the Commission; and (s) to carry on all such other activities as may appear to the Commission requisite, advantageous or convenient for the purpose of carrying out or in connection with the performance of its functions and powers under this Enactment. PART III ELECTRICITY FUND Contribution by licensee 4. (1) A licensee shall, if required by the Minister under any regulations
560 made under this Enactment or by order published in the Gazette pursuant to the recommendation made by the Commission, allocate and pay into the Electricity Fund under section 5, in such manner and at such rates as may be prescribed in such regulations or order. (2) Upon the recommendation of the Commission, the Minister may suspend or revoke such requirement made under subsection (1). Electricity Fund 5. (1) A fund to be known as the "Electricity Fund" is established and shall be administered and controlled by the Commission. (2) The Electricity Fund shall consist of - (a) such sums allocated and paid by a licensee pursuant to section 4; (b) such sums as may be provided by the Legislative Assembly for the purposes of the Electricity Fund from time to time; (c) all moneys derived as income from investments made from the Electricity Fund, including interest income; and (d) all other moneys lawfully received by the Commission on behalf of the Electricity Fund. (3) The Electricity Fund shall be expended for the following purposes: (a) to manage the impact of electricity tariff on consumers; or (b) such other purposes pertaining to the electricity as deemed necessary by the Commission. Investment 6. (1) The moneys in the Electricity Fund shall, in so far as they are not required or immediately required to be expended by the Commission for the purposes of subsection 5(3), be invested in such manner as the Minister may,
561 with the concurrence of the Minister of Finance, approve. (2) The Commission shall open and maintain an account or accounts to hold moneys	in	the	Electricity	Fund	with	such	financial	institution	or	financial	institutions	in	Malaysia	as	it	thinks	fit,	after	consulting	the	Minister	and	the	Minister of Finance, and every such account shall be operated upon in such manner as may be authorized by the Commission for such purpose from time to time. Accounts 7. (1) The Commission shall cause proper accounts of the Electricity Fund and proper reports of its activities in respect of the Electricity Fund to be kept	and	shall,	as	soon	as	practicable	after	the	end	of	the	financial	year	of	the	Commission,	cause	to	be	prepared	for	that	financial	year	- (a) a statement of accounts which shall include a balance sheet and an account of the contributions and expenditure; and (b) a statement of its activities. (2) The Commission shall as soon as practicable send a copy of the statement	of	accounts	certified	by	the	auditors	and	a	copy	of	the	auditor's	report to the Minister who shall cause them to be laid before the Legislative Assembly. PART IV LICENSED AND REGISTERED INSTALLATIONS Licence required for use of installations: terms, conditions and contents of licences 8. (1) No person shall - (a) use, work or operate or permit to be used, worked or operated any installation; or (b) supply electricity from any installation to, or for the use of, any other person,
562 unless he holds a licence. (2) A licence may be granted by the Commission, with the approval of the Minister, upon payment of such fees and upon such terms and conditions as appear to be requisite or expedient. (3) The Commission may, whether a notice has been served or not, levy a surcharge for the late payment of fees due to from a licensee to the Commission, at a rate of one per cent per month or part of a month on such fees or at any other rate as may be prescribed. (4) Notwithstanding subsection (2), the Commission may grant a licence upon payment of fees and upon such conditions as may appear to be requisite or expedient in respect of any installation as may be prescribed. (5) Any licence for a public installation shall set out - (a) the area of supply; (b) the declared voltage and the variations permitted therefrom; (c) the maximum charges payable by consumers; and (d) such other matters as the Commission may consider necessary. (6) Licences may be for such periods as the Commission may approve, provided that no licence shall, without the express approval of the Minister, be for a period exceeding twenty-one years. (7) Any person who contravenes - (a) paragraph (1)(a) commits an offence and shall, on conviction, be	liable	to	a	fine	not	exceeding	five	hundred	thousand	ringgit	or	to	imprisonment	for	a	term	not	exceeding	five	years	or	to	both,	and	in	the	case	of	a	continuing	offence,	to	a	further	fine	not	exceeding	five	thousand	ringgit	for	every	day	or	part	of	a	day during which the offence continues after conviction;
563 (b) paragraph (1)(b) commits an offence and shall, on conviction, be	liable	to	a	fine	not	exceeding	one	million	ringgit	or	to	imprisonment for a term not exceeding ten years or to both, and in	the	case	of	a	continuing	offence,	to	a	further	fine	not	exceeding	ten thousand ringgit for every day or part of a day during which the offence continues after conviction. (8) Any licensee who fails to comply with any term or condition expressed in	the	licence	commits	an	offence	and	shall,	on	conviction,	be	liable	to	a	fine	not exceeding one hundred thousand ringgit, and in the case of a continuing offence,	to	a	further	fine	not	exceeding	one	thousand	ringgit	for	every	day	or part of a day during which the offence continues after conviction. Security 9. (1) Before the grant of any licence, the Commission may require such security as the Commission may specify to be furnished for the due observance of the terms and conditions of the licence and of this Enactment. (2) If a licence is revoked under section 13, the security shall be forfeited as	the	Commission	deems	fit. Power to impose additional terms or conditions or to amend terms or conditions 10. The Commission may, with the approval of the Minister, at any time - (a) impose any additional terms or conditions on the licence granted under section 8; or (b) amend any terms or conditions imposed on the licence granted under section 8. Transfer of licence 11. (1) The grant of the licence under section 8 shall be personal to the
564 licensee and the licence shall not be assigned or transferred to any other person except with the written consent of the Minister. (2) A licensee who assigns or transfers his or its licence to any other person without the written consent of the Minister commits an offence and shall, on conviction,	be	liable	to	a	fine	not	exceeding	five	hundred	thousand	ringgit,	and	in	the	case	of	a	continuing	offence,	to	a	further	fine	not	exceeding	one	thousand ringgit for every day or part of a day during which the offence continues after conviction. Requirements on licensing 12. (1) Notwithstanding any other provisions of this Enactment, if at any time it appears to the Commission that a licensee has failed to comply with any requirement of or to meet any of its duties or obligations under this Enactment or regulations made under this Enactment or the conditions of the licence, the Commission may require the licensee to rectify the failure or to comply with the requirements, duties or obligations or licence conditions within	a	specified	period. (2) The licensee referred to in subsection (1) shall take all reasonable measures to comply and submit periodic compliance reports on the measures taken to the satisfaction of the Commission. (3) Any licensee who contravenes this section commits an offence. Suspension and revocation of licence 13. (1) The Commission may suspend or revoke a licence under any of the following circumstances: (a) the licensee has contravened any provisions of this Enactment; (b) the licensee has failed to comply with any of the conditions of the licence; (c) the licensee has default of payment of any moneys payable under
565 this Enactment; (d) the licensee has ceased to use, work or operate the installation or supply electricity which he was authorized to do under the licence; (e) the licensee has failed or refused to carry out his duties stipulated in the licence; (f) the licensee had improperly or illegally obtained the licence; (g) the licensee has been convicted of an offence under this Enactment; (h) a receiver, receiver and manager, provisional liquidator or like official	has	been	appointed	over	the	whole	or	substantial	part	of the licensee's assets and such appointment is not revoked or annulled within a period of sixty days from the date of appointment; or (i) there has been any act or default on the part of the licensee or there has been a change of circumstances such that the licensee would no longer be entitled to be granted a licence under this Enactment. (2) Before the Commission makes a decision under subsection (1), the Commission shall give the licensee - (a) a written notice of its intention to suspend the licence; and (b) an opportunity to make written representation within a period specified	in	the	written	notice	which	shall	not	be	less	than	fourteen days. (3)	After	the	expiry	of	the	period	specified	in	the	notice,	the	Commission	shall, after considering the written representation made by the licensee under subsection (2), if any, decide whether to suspend or revoke the licence. (4) The Commission shall give the licensee a written notice of its decision
566 under subsection (3) as soon as practicable. (5) Where a licence has been suspended or revoked on the ground that the licensee has ceased to work or operate an installation, the licensee may, if he considers that he has suffered or may suffer undue hardship by reason of the suspension or revocation, appeal to the Minister against the suspension or	revocation,	and	the	decision	of	the	Minister	on	the	appeal	shall	be	final. (6) The licensee shall not be entitled to compensation for any loss caused to him by the suspension or revocation of a licence under this section. (7) Upon revocation of a licence, the licensee shall remove his installation and equipment within three months from the date of revocation, failing which the licensee shall be liable for all costs whatsoever incurred in the removal thereof and such costs may be recovered from the security deposited (if any) under section 9. Obligation to submit business plan 14. (1) The Commission may request any licensee to submit a three year, or such other period as determined by the Commission, rolling business plan updated on an annual basis or any other time period as determined by the Commission according to procedures provided in the guidelines issued by the Commission. (2) Any licensee who contravenes this section commits an offence. Standards of performance of supply and services by licensees 15. (1) The Commission may, from time to time, issue codes, guidelines or directions on such standards of performance of supply and services to be implemented by a licensee including procedures for - (a) reasonably meeting consumer requirements; (b) handling consumer complaints and disputes;
567 (c) procedures for the compensation of consumers in case of a breach of the standards of performance or a breach of any of the licensee's obligations under the Enactment; and (d) the protection of consumer information. (2) Any action taken by the Commission pursuant to this section in respect of any failure by any licensee to meet the standards referred to in subsection (1), shall not prejudice or affect any other remedy which may be available in respect of the act or omission of the licensee which constituted that failure under any other law including the Consumer Protection Act 1999 [Act 599]. (3) The Commission may direct the licensee to provide any information on the levels of performance achieved and services provided in respect of the standards referred to in subsection (1) to consumers or potential consumers. (4) A licensee shall publish its own standards of consumer services in accordance with the codes, guidelines or directions referred to in subsection (1). (5) Any licensee who contravenes this section commits an offence. Proper annual accounts by licensee 16. (1) The licensee shall keep and maintain proper annual accounts of activities	under	the	licence	containing	sufficient	details	as	may	be	required	of	any revenues, costs, assets, liabilities, reserves or any other related matters. (2) The accounts shall also be in accordance with any guidelines or directions as the Commission may, from time to time, issue to the licensee and such accounts shall be submitted to the Commission accordingly. Arrangement for procurement of electricity 17. In exercising its functions under paragraph 3(d), any arrangement by licensees or the Single Buyer for the procurement of electricity through the electricity transmission network, shall be subject to the approval of the
568 Commission. Power to enter and examine non-State land 18. (1) Whenever it appears to the licensee that it will be necessary for him to exercise the powers conferred upon him by this Enactment in respect of any land, other than State land for the purpose of constructing an installation or part of an installation, the licensee or any person authorized by him may, after	giving	not	less	than	twenty-four	hours	notice	to	the	owner,	the	officer	or any other person in charge thereof, if any, enter upon the land, survey and take levels and do any other acts necessary to ascertain the suitability of the land, in so far as the same may be possible without causing damage or disturbance. (2) Nothing herein contained shall be deemed to authorize any person to cut down or clear away any vegetation or any fence or other erection or to enter into any building or upon any enclosure attached to any building. Power to enter non-State land for purposes of construction 19. (1) Whenever it is necessary for the purpose of installing any system of supply of electricity under this Enactment, a licensee may lay, place or carry on, under or over any land, other than State land, such posts and other equipment as may be necessary or proper for the purposes of the licensed installation, as the case may be, and may take such other action as may	be	necessary	to	render	the	installation	safe	and	efficient,	paying	full	compensation in accordance with section 24 to all persons interested for any disturbance, damage or disability that may be caused thereby. (2)	Before	entering	on	any	land	for	the	purpose	specified	in	subsection	(1),	the licensee shall give a notice stating as fully and accurately as possible the nature and extent of the acts intended to be done. (3) The notice given under subsection (2) shall be in the form set out in the First Schedule and the Collector shall enquire into any objection that may
569 have been made as herein after provided. (4)	The	aforesaid	notice	shall	be	served	on	the	owner,	the	officer	or	any	other person in charge of the land and may be sent by registered post or be left at the usual or last known place of abode of the person to whom it is to be served. (5) Any of the persons mentioned in subsection (4) may, within fourteen days of the receipt of the notice under subsection (2), lodge an objection to the intended acts of the licensee to the Collector in writing. (6) If no objection is lodged under subsection (5), the licensee may forthwith	enter	on	the	land	and	do	all	or	any	of	the	acts	specified	in	the	notice	given under subsection (2). (7)	If	an	objection	is	lodged	and	is	not	withdrawn	before	the	date	fixed	for	the hearing thereof, the Collector shall hold an enquiry requiring the owner, the	officer	or	any	other	person	in	charge	of	the	land	to	show	cause	why	the	licensee should not enter the land, giving all parties an opportunity to be heard. (8) Upon the conclusion of the enquiry the Collector may, either unconditionally or subject to such terms, conditions and stipulations as he thinks	fit,	make	an	order	authorizing	or	prohibiting	any	of	the	acts	mentioned	in the notice given under subsection (2), the order shall be in the form set out in the Second Schedule. (9)	Any	party	who	is	dissatisfied	with	the	Collector's	order	may	within	twenty-one days after the order appeal against such an order to the Director which may then uphold, set aside or vary the order upon such terms, conditions and	stipulations	as	he	thinks	fit. (10)	The	Collector	may,	if	he	thinks	fit,	in	lieu	of	making	an	order	under	subsection (8), decide any land or part of any land included in a notice given under subsection (2) to be acquired in accordance with the procedure under the Land Acquisition Ordinance [Cap. 69].
570 (11)	The	decision	of	the	Director	under	this	section	shall	be	final. (12) Notwithstanding any provisions of the Land Ordinance, the Registrar - (a) upon the production to him of the notice issued by the licensee under subsection (2) together with the statement by the Collector that no objection had been lodged by any of the persons mentioned in subsection (4); or (b) upon the production to him of the order made under subsection (8)	and	upon	the	deposit	with	him	of	a	certified	copy	of	such	order, shall cause to be made on the title relating to the land affected by the notice or order, as the case may be, a note the existence of the rights under such notice or order. Supply lines and other equipment on State land 20. (1) Subject to the approval of the Government and to such conditions as the Government may deem proper, a licence may extend to authorizing the licensee to lay, place or carry on, under or over State land, such supply lines and to erect and maintain in or upon State land such posts and other equipment as may in the opinion of the Commission be necessary or proper for the purposes of the licensed installation. (2) All equipment placed in or upon State land which is not removed therefrom within six months, or such longer period as the Government may permit, after the expiration or early determination of the licence shall vest in and become the property of the Government. Maintenance, repair and upgrading of installation 21. (1) Whenever it is necessary for the purpose of maintaining, repairing or upgrading any licensed installation or any part thereof, the licensee, or any person authorized by him in that behalf, may at all reasonable times enter
571 upon any land on, under or over which supply lines have been laid, placed or carried, or upon which posts or other equipment have been erected, and may carry out all necessary repairs, and may, in the course thereof, fell or lop trees, remove vegetation and do all other things necessary to the said purpose, causing as little damage as possible and paying full compensation in accordance with section 24 to all persons interested for any damage that may be caused thereby for which compensation has not already been assessed under section 19. (2) For the purpose of subsection (1), the licensee may interrupt the supply of electricity to the consumer. Removal or alteration of supply line, etc. 22. (1) Where a supply line has been laid, or posts or equipment erected, on any land under section 19, and if any of the persons mentioned in subsection 19(4) desires to use the land in such a manner as to render it necessary or convenient that the supply line, posts or equipment should be removed to another part of the land, or to land at a higher or lower level, or be altered in form, he may require the licensee, to remove or alter the supply line, posts or equipment accordingly. (2) If the licensee omits to comply with the requisition, the person may apply in writing to the Director which may, in his discretion, after enquiring into all the facts of the case, reject the application or make an order, either absolutely or subject to certain conditions, for the removal or alteration of the supply line, posts or equipment and the order shall provide for the payment of the cost of executing the removal or alteration by the licensee or by the person making the application, as the Director may consider equitable in the circumstances of the case. (3) Whenever the Director has made an order for the removal or alteration of any main supply line, the licensee may, instead of removing or altering the supply line, apply to the Director for the acquisition of such land as is required for the purposes of the supply line.
572 (4) The supply line referred to in subsection (3) shall be deemed to be a work of public utility and the Land Acquisition Ordinance shall be enforced accordingly. (5) Whenever a supply line has been laid, or post or equipment erected on State land by a licensee and the land is subsequently alienated to any person, the owner or occupier of the land may, unless the terms of alienation expressly provide otherwise, require the removal of the supply line to another part of the land, or to land at a higher or lower level, or the alteration of the supply line, post or equipment, and subsections (1) to (4) shall apply to any such requisition and the cost of executing the removal or alteration shall be defrayed by the person making the requisition. Saving of wayleave agreements 23. (1) Nothing in section 19 or 22 shall - (a) affect the right of a licensee to enter into an agreement, commonly known as a wayleave agreement, with the owner or occupier of any land for the purpose of carrying a supply line across the land; or (b) affect any such wayleave agreement subsisting at the commencement of this Enactment. (2) Notwithstanding any written law relating to land, the Registrar, upon the	production	to	him	of	the	original	and	the	deposit	with	him	of	a	certified	copy of any such wayleave agreement as is referred to in subsection (1), shall cause to be made on the title relating to the land affected by the wayleave agreement a note of the existence of the wayleave agreement. (3) So long as there remains on the title a note made pursuant to subsection (2), all dealings with the land to which the note relates shall be deemed to be subject to the rights of the licensee under and by virtue of the wayleave agreement in respect of which the note has been made.
573 Compensation 24. (1) The amount of compensation, if any, payable under section 19 or 21 shall	be	assessed	by	the	Collector	after	such	enquiry	as	he	deems	sufficient	and the assessment shall be in the form set out in the Third Schedule. (2) No compensation shall be payable by the licensee in respect of any tree	within	fifty	feet	of	the	center	line	of	any	road	constructed	or	maintained	by the Government or by any local authority unless it is proved that the tree was in existence prior to the construction of the road. (3) Any person aggrieved with the Collector's assessment may within twenty-one days after the assessment appeal to the Director whose decision shall	be	final. Reduction or cessation of supply: liability 25. (1)	Any	licensee	may	reduce,	as	he	may	think	fit,	the	quantity	of	electricity supplied to any consumer if by reason of any unforeseen circumstances	electricity	generated	is	insufficient	to	enable	the	full	quantity	to be conveniently supplied. (2) Where the quantity of electricity has been reduced as aforesaid - (a) no liability shall be incurred by the licensee in respect of any loss or damage caused by the reduction; and (b) in appropriate cases, an abatement in the charges for the supply of electricity shall be made in proportion to the reduction made. (3) Any licensee shall not be liable for any damage to any person or property or for any cessation of the supply of electricity which may be due to unavoidable accident, fair wear and tear or overloading due to unauthorized connection of equipment, or to reasonable requirements of the system, or to defects in any installation not provided by the licensee, but shall be liable only when the damage or cessation is shown to have resulted from negligence on the part of persons employed by the licensee, his agents or servants, as
574 the case may be, or from his faulty construction of the installation. (4) Without prejudice to subsection (3), the licensee shall rectify and repair any damage to ensure continuation of the supply of electricity and, where applicable, compensate for any damage within the period of time as directed by the Commission if it is shown to have resulted from the negligence of the licensee, his agents or servants, as the case may be. Restriction of use to specified purposes 26. A licensee who is, by the conditions of his licence, restricted to using or	supplying	electricity	for	specified	purposes	only,	shall	not	use	or	supply	electricity	for	any	purpose	other	than	those	so	specified. Exemption of equipment from distress and attachment 27. When any electrical equipment belonging to a licensee has been placed in or upon premises not owned or occupied by the licensee, for the purpose of supplying or measuring electricity, such equipment shall not be subject to distress nor be liable to be taken in execution under any process of a court or in any bankruptcy or insolvency proceedings against any person. Registration of installations 28. (1) Before the completion of a new installation, other than an installation operated or owned by a licensee, the owner of the installation shall forward, in duplicate, to the Commission, an application for registration in the prescribed form. (2) The Commission shall cause inspection and tests to be made within the	prescribed	period	and,	if	the	installation	satisfies	the	requirements	of	this	Enactment,	shall	issue	or	cause	to	be	issued	a	Certificate	of	Registration	in	the prescribed form. (3) No person shall possess or operate an installation, other than an
575 installation excluded under subsection (1) unless the installation is registered on	a	valid	Certificate	of	Registration. (4)	Certificates	of	Registration	shall	be	surrendered	by	the	owner	or	licensee to the Commission for cancellation if the installation is no longer required to be used and thereafter, if the owner or licensee wishes to operate the installation again, the installation shall be treated in all aspects as if it is a new installation. (5)	A	Certificate	of	Registration	may	be	cancelled	in	accordance	with	regulations made under section 110. (6) Certificates of Registration shall not be transferred without the permission of the Commission. (7) Any person who fails or neglects to register any installation commits an	offence	and	shall,	on	conviction,	be	liable	to	a	fine	not	less	than	fifty	thousand	ringgit	and	not	exceeding	two	hundred	fifty	thousand	ringgit,	and	in	the	case	of	a	continuing	offence,	to	a	further	fine	not	exceeding	one	thousand	ringgit for every day or part of a day during which the offence continues after conviction. Periodical inspections of installations 29. (1) Subject to any exemption granted under this Enactment, any person who intends to construct, extend or alter any installation shall give notice of the proposed construction, extension or alteration to the Commission and such person or a person authorized by him shall submit plans and obtain prior approval from the Commission who may periodically inspect the installation thereof. (2) In addition to periodical inspections during construction, extension or	alteration	and	final	inspections	on	completion,	all	installations,	while	in	operation, shall be subject to such periodical inspections as may be prescribed. (3) The management or person in charge of any installation or the
576 construction, extension or alteration of any installation shall afford full facilities for inspection during working hours. System Operator 30. (1) The Minister may, upon the recommendation of the Commission, authorize or revoke the authorization of any person or a unit, department or division forming part of a licensee to be a System Operator by order published in the Gazette. (2) The System Operator shall comply with any regulations, codes, guidelines or directions with regards to its functions as may be made or issued by the Minister or the Commission, as the case may be, under this Enactment. (3) A System Operator, pursuant to discharging its functions under this Enactment, shall ensure non-discriminatory conduct and optimal and economical operation of such power system to the extent that it does not compromise the reliability, security and safety of the power system. (4) The Commission may, from time to time, issue codes, guidelines or directions to ring fence the System Operator from activities under the licence of the licensee which are not related to its function as a System Operator. Single Buyer 31. (1) The Minister may, upon the recommendation of the Commission, authorize or revoke the authorization of any person or a unit, department or division forming part of a licensee to be a Single Buyer by order published in the Gazette. (2) The Single Buyer shall comply with any regulations, codes, guidelines or directions with regards to its functions as may be made or issued by the Minister or the Commission, as the case may be, under this Enactment.
577 (3) A Single Buyer, pursuant to discharging its functions under this Enactment, shall ensure non-discriminatory conduct and optimal and economical operation of such power system to the extent that it does not compromise the reliability, security and safety of the power system. (4) The Commission may, from time to time, issue codes, guidelines or directions to ring fence the Single Buyer from activities under the licence of the licensee which are not related to its function as a Single Buyer. PART V COMPETENT CONTROL Persons in charge 32. (1) No electrical installation or plant or equipment shall be worked or operated except by or under the control of persons possessing such qualifications	and	holding	such	certificates	as	may	be	prescribed,	and	no	person	not	possessing	the	qualifications	or	holding	a	certificate	as	aforesaid	shall be in charge of any installation or shall control the operation of any electrical plant or equipment. (2) Any person who contravenes this section commits an offence and shall, on	conviction,	be	liable	to	a	fine	not	exceeding	ten	thousand	ringgit,	and	in	the	case	of	a	continuing	offence,	to	a	further	fine	not	exceeding	one	thousand	ringgit for every day or part of a day during which the offence continues after conviction. PART VI EFFICIENT USE OF ELECTRICITY Minister to prescribe standards, etc. 33. The Minister may, from time to time, prescribe the standards,
578 specifications,	practices	and	measures	to	be	adopted	and	any	other	matters	in	respect	of	the	efficient	use	of	electricity. Installation to meet requirements 34. No person shall use or operate any installation unless the installation meets	such	requirements	as	may	be	prescribed	in	respect	of	the	efficient	use	of electricity. Equipment to meet requirements 35. No person shall manufacture, import, sell or offer for sale or lease any equipment unless the equipment meets such requirements as may be prescribed	in	respect	of	the	efficient	use	of	electricity. Registration of person providing service relating to efficient use of electricity 36. No	person	shall	provide	any	service	relating	to	efficient	use	of	electricity	unless registered under this Enactment. PART VII SUPPLY BY LICENSEE Duty to supply on request 37. (1) Subject to the following provisions of this Part and any regulations made thereunder, a licensee shall upon being required to do so by the owner or occupier of any premises - (a) give a supply of electricity to the premises; and (b) so far as may be necessary for that purpose, provide supply lines or any electrical plant or equipment.
579 (2) Where any person requires a supply of electricity under subsection (1) he shall give to the licensee a notice specifying - (a) the premises in respect of which the supply is required; (b) the day on which the supply is required to commence; (c) the maximum power which may be required at any time; and (d) the minimum period for which the supply is required to be given. (3) Where a licensee receives from any person a notice under subsection (2) requiring him to give a supply of electricity to any premises and - (a) he has not previously given supply of electricity to the premises; (b) the giving of the supply requires the provision of supply lines or electrical plant or equipment; or (c) other circumstances exist which make it necessary or expedient for him to do so, the licensee shall, as soon as practicable after receiving that notice, give to the person a notice under subsection (4). (4) A notice under this subsection shall - (a)	state	the	extent	to	which	the	proposals	specified	in	the	notice	under subsection (2) are acceptable to the licensee and specify any counter proposals made by the licensee; (b) state whether the prices to be charged by the licensee will be determined by a tariff under subsection 39(1) or by a special agreement under subsection 45(1), and specify the tariff or the proposed terms of the agreement; (c) specify any payment which the person shall be required to make under subsection 41(1); and (d) specify any security which the person shall be required to give under section 42.
580 (5) In this section and in sections 38 to 45 of this Part - (a) any reference to giving a supply of electricity includes a reference to continuing to give such a supply; (b) any reference to requiring a supply of electricity includes a reference to requiring such a supply to continue to be given; and (c) any reference to the provision of a supply line or an item of electrical plant or equipment is a reference of such a line or item either	by	the	installation	of	a	new	one	or	by	the	modification	of	an existing one. (6) Any person who unlawfully - (a) hinders, prevents or obstructs the supply of electricity from being given by the licensee to the consumer; (b) hinders, prevents or obstructs the supply of electricity to any consumer from being disconnected by the licensee in accordance with this Enactment; or (c) causes the supply of electricity to any consumer to be disconnected, commits	an	offence	and	shall,	on	conviction,	be	liable	to	a	fine	not	exceeding	one hundred thousand ringgit or to imprisonment for a term not exceeding three years or to both. Exceptions to duty to supply electricity 38. Nothing in subsection 37(1) shall be taken as requiring a licensee to give a supply of electricity to any premises if - (a) the supply of electricity is already being given to the premises by another licensee and such supply is given whether wholly or partly through the licensee's supply lines and electrical plant or equipment;
581 (b) the premises, being a domestic, commercial or industrial premises - (i) is located on land without the consent of the land owner; (ii) has not been approved pursuant to or is in contravention of the Local Government Ordinance 1961 [No.11 of 1961] and Town and Country Planning Ordinance [Cap.141]; or (iii) is in contravention of any other written law; (c) he is prevented from doing so by the malfunction or failure of any electricity supply infrastructure, electrical system, equipment or	installation	beyond	his	control,	or	as	a	result	of	fire,	flood,	landslide, explosion, accident, industrial disturbance on a state or national level, emergency, riot, civil disturbance or war, or any other similar event not within the control of the licensee; (d) circumstances exist by reason of which his doing so will or may involve his breach of any regulations under this Enactment; or (e) it is not reasonable in all the circumstances for him to be required to do so, provided that this paragraph shall not apply in relation to a supply of electricity which is being given to any premises, if the premises are not occupied, unless the licensee has given to the owner or to the occupier a notice of not less than seven working days of his intention to discontinue the supply of electricity. Power to fix tariffs and charges 39. (1) The Commission may, with the approval of the Minister, determine tariffs and charges to be levied by a licensee. (2) The Commission may, from time to time, issue guidelines on tariffs and charges including - (a) the methodology, principles, category and design of tariffs and
582 charges; (b) the duration for the imposition of tariffs and charges and for the review of the tariffs and charges; and (c) the submission of any information as the Commission deems requisite and necessary. (3) A licensee shall submit a proposal on tariffs and charges to the Commission in accordance with the guidelines issued by the Commission under subsection (2). (4) The approved tariffs and charges shall be published by the licensee in such manner as in the opinion of the Commission will secure adequate publicity for it. (5) The approved tariffs and charges under subsection (1) may include but not limited to - (a)	a	fixed	charge	in	addition	to	the	charge	for	the	actual	electricity supplied; (b) a charge in respect of the availability of a supply of electricity and such charge may vary according to the extent of supply; (c) a rent or other charge in respect of any electricity meter or electrical plant or equipment provided by the licensee; (d) a rate or quantum of discount or premium from the approved tariff in respect of certain type of consumers or public purposes as determined by the Minister; and (e) a rate or quantum of payment, charge or levy of any sum pursuant to any other written law or any guidelines issued by the Commission. (6) In levying tariffs and charges pursuant to subsection (1) and entering into special agreements under section 45, a licensee shall not show undue preference or discrimination as among consumers or persons similarly situated
583 having regard to the place and time of supply, the quantity of electricity supplied, the consumer load and power factor, and the purpose for which the supply is taken. Licensee may levy surcharge 40. Notwithstanding any other provisions in this Enactment, a licensee may levy a surcharge subject to such conditions and at such rates as may be prescribed for late payment of monies due from a consumer to the licensee in respect of the electricity supplied by the licensee. Power to recover expenses 41. (1) Where any supply line or electrical plant or equipment is provided by a licensee pursuant to subsection 37(1), the licensee may require any expenses reasonably incurred as determined by the Commission to be defrayed by the person requiring the supply of electricity to such extent as is reasonable having regard to the circumstances. (2) The expenses reasonably incurred in providing any supply line or electrical plant or equipment under subsection (1) include the capitalized value of any expenses likely to be so incurred in maintaining it, if such expenses cannot be recovered by the licensee as part of the tariffs levied by him for the supply. Power to require security 42. (1) A licensee may require any person who requires a supply of electricity pursuant to subsection 37(1) to give him reasonable security for all moneys which may become due to him - (a) in respect of the electricity supply; or (b) where any supply line or electrical plant or equipment has to be provided under the same subsection in respect of the provision of such facility,
584 and	if	the	person	fails	to	give	such	security,	the	licensee	may,	if	he	thinks	fit,	refuse to give the supply or to provide the supply line or electrical plant or equipment until the security has been given. (2) Where the person has not given the security in subsection (1) or the security	given	by	the	person	has	become	insufficient,	the	licensee	may	by	notice require the person, within seven days after the service of the notice, to give him reasonable security for the payment of all moneys which are due to him in respect of the supply and if the person fails to give such security, the licensee	may,	if	he	thinks	fit,	discontinue	the	supply	until	security	is	given. Return of security with interest 43. Notwithstanding any other provisions in this Enactment, a licensee shall pay to a person subject to such conditions and at such rates as may be prescribed a sum equivalent to the annual interest on the security given under section 42. Supply agreement with consumer 44. (1) A person who requested for a supply of electricity from a licensee after the date of coming into operation of this Enactment shall enter into an agreement with the licensee for the supply of electricity on such terms and	conditions	as	may	be	specified	in	the	agreement	before	the	electricity	is	supplied. (2) An agreement referred to in subsection (1) shall be in the form and substance as approved by the Commission. Special agreement with respect to supply 45. (1) Notwithstanding anything contained in sections 37 to 42, a person or a licensee who requires a supply of electricity pursuant to subsection 37(1) may enter into a special agreement with the licensee for the supply on such terms	as	may	be	specified	in	the	agreement.
585 (2) Where any agreement made pursuant to subsection (1) remains effective, the rights and liabilities of the parties to the agreement shall be determined by the agreement and not by the provisions of sections 37 to 42. (3) Notwithstanding the provisions of subsection (2), subsection 37(2) shall however apply for the purposes of specifying the day on which the supply of electricity is required to commence and the day on which such an agreement ceases to be effective. (4) Any agreement made between licensees under subsection (1) shall be approved by the Commission. Determination of dispute 46. (1) A dispute between two or more persons regarding any matter under sections	25,	37	to	45	and	50	shall	first	be	attempted	to	be	resolved	by	negotiations between the parties to the dispute. (2) If the parties to a dispute cannot or otherwise fail to reach an agreement to resolve the dispute, the parties may seek resolution of the dispute by a committee established by the Commission to hear and resolve disputes. (3) The practice and procedure to be followed in the determination of any dispute under subsection (2) shall be such as the Commission may consider appropriate. (4) Pending the determination of any dispute arising under sections 25, 37 to 45 and 50 between a licensee and a person requiring a supply of electricity, the licensee shall continue to give the supply of electricity until the determination of the dispute. (5) Any order under subsection (2) may include a provision requiring either party to pay the costs or expenses incurred by the Commission in determining the dispute.
586 Notification of dispute and binding decision by the Commission 47. (1) Any party to a dispute may, in writing, notify the Commission of the dispute which the parties to the dispute had failed to resolve by negotiation under subsection 46(1). (2) The committee established by the Commission under subsection 46(2) shall	only	be	convened	to	resolve	a	dispute	if	the	Commission	is	satisfied	that - (a) an agreement to resolve the dispute will not be reached or will not be reached within a reasonable time; and (b) the dispute and its notification is not trivial, frivolous or vexatious. (3) The committee may resolve the dispute upon such terms and conditions as	it	thinks	fit. (4) The terms and conditions under subsection (3) shall be in writing and accompanied by the grounds for the committee's decision. (5) The committee's decision shall be deemed as a decision of the Commission and be binding on the parties. (6) A decision made by the Commission under this section may, by leave of the Sessions Court, be enforced in the same manner as a judgment or order to the same effect by the Sessions Court, and where leave is so given, judgment may be entered in terms of the decision of the Commission and as if the decision was a judgment of such Court. (7)	The	judgment	under	subsection	(6)	can	only	be	entered	if	a	certificate	has been issued by the Commission to any party for leave to proceed to the Court	for	the	enforcement	of	the	decision	but	no	certificate	is	required	if	an	action is taken by the Commission under this section.
587 Register of decisions 48. (1) The Commission shall maintain a register of all decisions made under section 47. (2) The register shall contain - (a) the names of the parties to the dispute; (b) a general description of the matter pertaining to the decision; and (c) the date of the decision. Fixing of maximum prices for reselling electricity 49. (1) This section applies to electricity supplied to premises by a person who is authorized by a licence to supply electricity. (2)	The	Commission	may	from	time	to	time	fix	the	maximum	prices	at	which electricity under this section may be resold and may publish the prices so	fixed	in	such	manner	as	in	the	opinion	of	the	Commission	will	secure	adequate publicity for them. (3) Different prices may be fixed for different cases which may be determined by reference to the area, tariff or any other relevant factor. (4) If any person resells electricity at a price exceeding the maximum price fixed	under	this	section,	the	amount	of	the	excess	shall	be	recoverable	by	the	person to whom the electricity was resold. Charge for supply of electricity to be ascertained by appropriate meter 50. (1) Where a consumer, a licensee or a Single Buyer is to be charged for his supply of electricity whether wholly or partly by reference to the quantity of electricity supplied, the supply shall be given through, and the quantity of
588 electricity shall be ascertained by, an appropriate meter. (2)	The	meter	shall	be	installed,	calibrated,	tested,	verified	and	maintained	as may be prescribed or in accordance with any codes or guidelines issued under this Enactment, as the case may be. (3) The meter shall be provided by the licensee supplying electricity, whether by way of sale, hire or loan. (4) The meter shall be installed on the consumer's, licensee's or Single Buyer's premises in a position to be determined by the licensee supplying electricity, unless in certain circumstances it is more reasonable to place it outside the premises or in some other position. (5) If the consumer, licensee or Single Buyer refuses or fails to have his supply of electricity through the appropriate meter provided and installed in accordance with subsections (3) and (4) the licensee supplying electricity may refuse to give or may discontinue the supply. (6) For the purposes of this section, a meter is an appropriate meter for use in connection with any particular supply of electricity if it is of a pattern of construction which, having regard to the terms on which the supply is to be charged for, is particularly suitable for such use and may include a pre-paid meter, metering infrastructure, telemetering or any other means of metering determined by the Commission. PART VIII NOTIFICATION OF ACCIDENT OR FIRE Serious accidents to be reported to, and investigated by the Commission 51. (1)	Whenever	any	accident	or	fire	causing	or	resulting	in	loss	of	life	or	hurt to any person or serious damage to property has occurred in connection with any electrical installation or plant or equipment, the owner or licensee
589 and	the	management	thereof	shall	report	the	accident	or	fire	to	the	Commission	by the quickest means available, and subsequently, with the least possible delay, shall report in writing to the Commission the facts of the matter so far as they are known to them respectively. (2)	The	Commission	shall,	as	soon	as	practicable,	upon	receipt	of	the	first	report	direct	an	authorized	officer	to	- (a)	visit	the	place	where	the	accident	or	fire	occurred; (b) make a preliminary investigation of the circumstances; (c) record	in	writing	his	findings	which	may	be	supported	by	relevant photographs, upon the investigation; (d) be provided with photographs, medical reports or other relevant documents from any person or authority without any payment of fees and such person or authority shall comply with such request thereof; (e) forward	his	report	to	the	Chief	Executive	Officer;	and (f) if there has been any loss of life or there is reason to believe that any	person	has	been	fatally	injured,	send	a	copy	of	his	findings	to the nearest Magistrate. (3) In the event of loss of life or grievous hurt to any person due to any	accident	or	fire	in	connection	with	any	electrical	installation	or	plant	or equipment, no alteration or addition shall, without the consent of the Commission, be made to any part of the installation, plant or equipment which	may	have	contributed	to	cause	the	accident	or	fire	nor	shall	any	alteration	be	made,	without	that	consent,	to	the	site	of	the	accident	or	fire	until	the	authorized	officer	has	completed	his	investigation,	provided	that	nothing herein contained shall operate to interfere with rescue work or work necessary for the general safety of life or property. (4) If upon a preliminary investigation under subsection (2) it appears to the	authorized	officer	making	the	investigation	that	there	is	reason	to	believe	that	the	accident	or	fire	was	due	to	any	failure	to	comply	with	this	Enactment
590 or	any	lawful	order	given	by	the	Commission,	or	if	the	authorized	officer	making	such	investigation	is	satisfied	that	the	accident	or	fire	might	have	been prevented if proper precautions had been taken and observed in the working of any electrical installation or plant or equipment, the Commission may	further	investigate	the	circumstances	of	the	accident	or	fire	together	with	the	authorized	officer	making	the	preliminary	investigation	and	if	in	the opinion of the Commission that criminal proceedings should lie against any person, then the Commission shall forward to the Public Prosecutor a copy	of	the	authorized	officer's	report	with	the	opinion	of	the	Commission	on	the	circumstances	and	findings. (5) Any person concerned in any investigation held under this section may be entitled, upon payment of the prescribed fees, to receive a copy of the report, opinion and statement of the Commission in the course of its investigations. (6) Any person who, without lawful excuse, contravenes or fails to comply with subsections (1) and (3) commits an offence and shall, on conviction, be liable	to	a	fine	not	exceeding	ten	thousand	ringgit. PART IX SAFETY OF INSTALLATION AND EQUIPMENT Responsibilities of licensee for safety 52. (1) A licensee who operates and maintains any electricity supply infrastructure shall comply with any regulations made under this Enactment or the electrical infrastructure safety code or, in the absence of such regulations or code, with standards and prudent utility practices as may be determined by the Commission. (2) A licensee shall prepare a safety management plan dealing with matters as may be prescribed in the electrical infrastructure safety code or, in the absence of such code, with standards and prudent utility practices as may be determined by the Commission.
591 (3) Any licensee who fails to prepare a safety management plan referred to in subsection (2) commits an offence and shall, on conviction, be liable to a fine	not	exceeding	three	hundred	thousand	ringgit	or	to	imprisonment	for	a	term not exceeding three years or to both. Responsibilities of non-domestic electrical installation owner or operator, licensee for retail and licensee for a private installation for safety 53. (1) A non-domestic electrical installation owner or operator registered under this Enactment, licensee for retail and licensee for a private installation shall comply with the non-domestic electrical installation safety code and the safety management programme or, in the absence of such code or programme, with standards and prudent industry practices as may be determined by the Commission. (2) A non-domestic electrical installation owner or operator registered under this Enactment, licensee for retail and licensee for a private installation shall prepare a safety management programme within such time as may be directed by the Commission. (3) The safety management programme referred to in subsection (2) shall provide for matters as may be prescribed in the non-domestic electrical installation safety code or, in the absence of such code, with standards and prudent industry practices as may be determined by the Commission. (4) A non-domestic electrical installation owner or operator registered under this Enactment, licensee for retail and licensee for a private installation who fails to prepare the safety management programme referred to in subsection (2)	commits	an	offence	and	shall,	on	conviction,	be	liable	to	a	fine	not	exceeding three hundred thousand ringgit or to imprisonment for a term not exceeding three years or to both. Undertaking electrical work 54. (1) A competent person or a person under the control of a competent
592 person who undertakes to carry out electrical work shall ensure that such electrical work complies with any regulations made under this Enactment, the electrical infrastructure safety code or non-domestic electrical installation safety code, as the case may be, or, in the absence of such regulations or codes, with standards and prudent industry practices as may be determined by the Commission. (2) The person undertaking electrical work under subsection (1) shall ensure that such work shall not cause electricity related injury to any person or damage to any property. Unauthorized work or activity 55. (1) No person shall without the lawful authority of the licensee undertake any work or engage in any activity in the vicinity of any electrical installation or part thereof as may be prescribed in a manner likely to interfere with any electrical installation or to cause danger to any person or property. (2) Any person who contravenes subsection (1) commits an offence and shall,	on	conviction,	be	liable	to	a	fine	not	exceeding	three	hundred	thousand	ringgit or to imprisonment for a term not exceeding three years or to both. Responsibilities relating to non-electrical work 56. (1) Any person who undertakes any construction, building, renovation or work other than electrical work in the vicinity of electrical installation shall ensure that the work shall not cause interference with the supply of electricity or electricity related injury to any person or damage to any property. (2) Any person who contravenes subsection (1) commits an offence and shall,	on	conviction,	be	liable	to	a	fine	not	exceeding	one	hundred	thousand	ringgit,	and	in	the	case	of	a	continuing	offence,	to	a	further	fine	not	exceeding	one thousand ringgit for every day or part of a day during which the offence continues after conviction.
593 (3) Any person who causes any injury or damage under subsection (1) shall, in addition to the penalty under subsection (2), be liable to pay full compensation for the injury or damage, as the case may be, and make good the	damage	he	has	done	to	the	property	within	a	specified	time	as	the	court	thinks	fit. (4) For the purpose of subsection (1), "work" includes excavation works. Compliance inspection 57. (1) The Commission may, inspect or cause to be inspected an electricity supply infrastructure, non-domestic electrical installation or the place of business or any activities of a registered manufacturer or importer or of a registered conformity assessment body or a registered training and examination center or institution to ensure the licensee, non-domestic electrical installation owner or operator, licensee for retail and licensee for a private installation, registered manufacturer or importer or registered conformity assessment body or registered training and examination center or institution, as the case may be, is in compliance with this Enactment, any regulations made under this Enactment, codes, guidelines or directions issued by the Commission under this Enactment, the safety management plan and safety management programme, as the case may be. (2) The Commission may inspect or cause to be inspected any equipment in any premises, building, facility including temporary facility and vehicle that is used for the sale or offer for sale by way of retail to ascertain if such equipment conforms to the standards as may be determined by the Commission. Interpretation 58. For the purposes of this Part - "electrical infrastructure safety code" means a code developed, issued and registered by the Commission under section 99 on safety requirements, appropriate safety and technical standards, operation,
594 maintenance and protection of the electrical system and other related matters for electricity supply infrastructure; "non-domestic electrical installation safety code" means a code developed, issued and registered by the Commission under section 99 on safety requirements, appropriate safety and technical standards, operation, maintenance and protection of the electrical system and other related matters for non-domestic electrical installation; and "licensee" does not include licensee for retail and a licensee for a private installation. PART X ENQUIRY Procedure in relation to enquiry 59. (1) In the event of any difference of opinion between a licensee and an authorized	officer	or	between	the	management	or	owner	of	any	installation	or	equipment	and	an	authorized	officer	regarding	any	matter	affecting	the	construction, erection, maintenance or operation of any installation or equipment, the matter shall be referred to and decided by the Commission. (2) Any person who is aggrieved by a decision of the Commission under subsection (1) may apply to the Minister for re-consideration of the matter in dispute and the application shall be made in writing within twenty-one days from the date of the decision of the Commission, or within such further period as the Minister may in special circumstances allow, and shall contain the grounds of grievance. (3) On receipt of the application, the Minister shall appoint a person as his representative to lead and hold the enquiry into the matter together with two other persons to be nominated by the Minister as assessors which shall be persons possessing electrical or other special skill and experience drawn from persons not in the service of the Commission.
595 (4) All questions in the enquiry shall be determined by a majority of the members holding the enquiry. (5) At the conclusion of the enquiry, the person appointed by the Minister under subsection (3) shall forward to the Minister a summary of the evidence together with the decision arrived at, and the Minister shall accept the decision as	final	and	shall	inform	all	persons	concerned. (6) Any person concerned with the matter referred to the Minister under subsection (2) shall be entitled, upon payment of the prescribed fees, to a copy of the summary of evidence and the decision referred to in subsection (5). (7) Persons nominated by the Minister to serve as assessors shall be entitled to receive such remuneration as may, from time to time, be prescribed by the Minister. Power of holding enquiry 60. For the purpose of holding enquiries under this Enactment, the Commission or the person appointed by the Minister under subsection 59(3), as	the	case	may	be,	shall	have	power	to	administer	oaths	and	affirmations	and	shall	be	vested	with	the	powers	of	a	first	class	Magistrate	for	compelling	the attendance of witnesses, maintaining order or otherwise duly conducting the said enquiries, and persons summoned to attend any such enquiry shall be legally bound to attend. PART XI OFFENCES AND PENALTY Offences 61. (1) Any person who tampers with or adjusts any installation or part thereof or manufactures or imports or sells any equipment so as to cause or to be likely to cause danger to human life or limb or injury to any equipment or other
596 property commits an offence and for each such offence shall, on conviction, be	liable	to	a	fine	not	exceeding	one	million	ringgit	or	to	imprisonment	for	a term not exceeding ten years or to both. (2) Any person who by any rash or negligent act or omission causes injury to any person or damage to property in respect of any installation or equipment or part thereof commits an offence and shall, on conviction, be liable to a fine	not	exceeding	five	hundred	thousand	ringgit	or	to	imprisonment	for	a	term	not	exceeding	five	years	or	to	both. (3) Any person who in any manner dishonestly - (a) abstracts electricity; (b) consumes electricity; (c) uses electricity; (d) alters the index of any meter or other instrument used on or in connection with any installation or any licensed installation for recording the output or consumption of electricity; or (e) prevents any such meter or instrument from duly recording the output or consumption of electricity, commits an offence and shall, on conviction, be liable - (i) in	the	case	of	a	domestic	consumer,	to	a	fine	of	not	less than one thousand ringgit and not exceeding one hundred thousand ringgit or to imprisonment for a term not exceeding one year or to both, and for the second and subsequent	offence	to	a	fine	of	not	less	than	five	thousand	ringgit	and	not	exceeding	five	hundred	thousand	ringgit	or to imprisonment for a term not exceeding three years or to both; and (ii) in	the	case	of	a	non-domestic	consumer,	to	a	fine	of	not	less than twenty thousand ringgit and not exceeding one million ringgit or to imprisonment for a term not
597 exceeding	five	years	or	to	both,	and	for	the	second	and	subsequent	offence	to	a	fine	of	not	less	than	one	hundred	thousand	ringgit	and	not	exceeding	five	million	ringgit	or	to imprisonment for a term not exceeding ten years or to both. (4) Any licensee who without the express authority from the Commission supplies electricity or lays down any supply line or constructs any electrical work	outside	the	area	of	supply	specified	in	his	licence	commits	an	offence	and	shall,	on	conviction,	be	liable	to	a	fine	not	exceeding	five	hundred	thousand	ringgit or to imprisonment for a term not exceeding three years or to both, and any such unauthorized supply line or work may, after conviction, be removed by order of the Commission, and if such order is not complied with, the reasonable costs of such removal may be recovered from the licensee. (5) Any person who, without due authority, extinguishes or damages any public lamp or damages or defaces any post, bracket or other means of support of a public lamp commits an offence and shall, on conviction, be liable to a	fine	not	exceeding	one	hundred	thousand	ringgit	or	to	imprisonment	for	a	term not exceeding one year or to both. (6)	Any	person	who	without	lawful	consent	of	the	licensee	affixes	or	causes	to	be	affixed	any	advertisement,	bill	or	notice	or	any	paper	against	or	upon,	or otherwise defaces any building, post or bracket or other equipment or the enclosure thereof used for or in connection with any public installation commits	an	offence	and	shall,	on	conviction,	be	liable	to	a	fine	not	exceeding	fifty	thousand	ringgit. (7) Any person who wilfully or negligently - (a) causes electricity to be diverted from its proper course to be wasted; or (b) breaks, throws down, causes to fall or damage any supply line, post, pole or other equipment, installation or any part thereof, as the case may be, connected with the supply of electricity,
598 commits	an	offence	and	shall,	on	conviction,	be	liable	to	a	fine	not	exceeding	five	hundred	thousand	ringgit	or	to	imprisonment	for	a	term	not	exceeding	five	years	or	to	both. (8) Any person who installs any electrical wiring or extension to existing wiring on any premises without approval in writing from a licensee commits an	offence	and	shall,	on	conviction,	be	liable	to	a	fine	not	exceeding	fifty	thousand ringgit or to imprisonment for a term not exceeding one year or to both. (9) Any person who damages or removes any meter or other instrument used on or in connection with any licensed installation for recording the output or consumption of electricity commits an offence and shall, on conviction, be liable	to	a	fine	not	exceeding	one	hundred	thousand	ringgit	or	to	imprisonment	for a term not exceeding two years or to both. (10) For the purposes of subsection (3) - "domestic consumer" means a consumer in domestic installation supplied or connected with electricity; "domestic installation" means an installation in a private dwelling which is not used in any hotel or boarding house or for the purpose of carrying out any business, trade, profession or service; and "non-domestic consumer" means a consumer of electricity other than domestic consumer. Offence of attempt and abetment 62. Where any person - (a) aids, abets, assists, incites or induces any other person to make or makes on behalf of another person an incorrect return, account, statement or declaration or to commit any offence punishable under this Enactment; or
599 (b) attempts to make or to make on behalf of another person an incorrect return, account, statement or declaration or to commit any offence punishable under this Enactment, that person commits an offence and shall, on conviction, be punishable with the punishment provided for such offence under this Enactment provided that any term of imprisonment imposed shall not exceed half of the longest term provided for the offence. Disconnection of supply of electricity 63. (1)	Where	any	person	employed	by	a	licensee	finds	upon	any	premises	evidence which gives reasonable grounds for him to believe that an offence has been committed under subsection 61(1), (3) or (9), the licensee or any person duly authorized by the licensee shall within three working days from the	date	of	such	finding	inform	the	Commission	in	writing,	and	the	licensee	may, upon giving not less than forty-eight hours' notice from the same date in such form as may be prescribed, cause the supply of electricity to be disconnected from the said premises. (2) Notwithstanding any other provisions in this Enactment, where a police officer	applies	to	a	licensee	for	the	disconnection	of	the	supply	of	electricity	to any premises for a period not exceeding one calendar month under section 21A of the Common Gaming Houses Act 1953 [Act 289], the licensee or any person authorized by the licensee shall immediately disconnect or cause the supply of electricity to be disconnected from those premises. (3) Upon receiving such information under subsection (1), the Commission may	verify	the	matter	and	in	cases	where	it	finds	that	no	offence	has	been	committed, the supply of electricity shall be reconnected immediately. (4) If the supply of electricity has been disconnected under subsection (1), it shall not be reconnected until the licensee at his discretion gives permission for reconnection, provided that the period of disconnection shall not exceed three months.
600 (5) Notwithstanding subsection (4), if the supply of electricity has been disconnected under subsection (2), it shall not be reconnected without the written	permission	of	a	police	officer. (6) The licensee may require the consumer to pay him for the loss of revenue due to the offence committed under subsections 61(1), (3) and (9) and any reasonable expenses directly incurred by the licensee under this section including expenses incurred in respect of reconnection of electricity in the manner as have been directed by the Commission, provided that and subject to subsection (7), if the licensee does not proceed with a claim for such loss of revenue and expenses in court, the licensee may only claim against the consumer for the said loss of revenue and expenses for a period not exceeding six months retrospectively from the date the offence was discovered under subsection (1). (7)	A	written	statement	by	an	employee	of	the	licensee	duly	certified	by	the licensee or any person authorized by the licensee specifying - (a) the amount of loss of revenue or the reasonable expenses incurred by the licensee; (b) the manner of calculation of the loss of revenue and items of expenses; and (c) the person liable for the payment thereof, shall be prima facie evidence of the payment that has to be made by the consumer	under	subsection	(6)	and	such	written	statement	shall	be	notified	to the consumer within fourteen working days or any period as extended with the written approval of the Commission after the disconnection. (8) The amount stated in the written statement under subsection (7) shall, within	the	period	specified	in	the	statement,	be	due	and	payable	to	the	licensee	and in default of payment such amount shall be recoverable by civil action in a court.
601 Liabilities unaffected 64. Except as provided in sections 25 and 27, nothing contained in this Enactment shall operate to relieve any licensee or management from any civil or criminal liability arising under this Enactment. Onus of proof 65. In any prosecution for an offence under subsection 61(3) proof of - (a)	the	existence	of	artificial	means	which,	either	alone	or	in	conjunction	with	additional	artificial	means	not	found,	could	be used for altering, or facilitating the alteration, of the index of any meter or instrument used for registering the quantity of electricity supplied; (b)	the	existence	of	artificial	means	which,	either	alone	or	in	conjunction	with	additional	artificial	means	not	found,	would	prevent, or facilitate the prevention of, any meter or instrument from duly registering the quantity of electricity supplied, or would facilitate the dishonest abstraction, consumption or use of electricity; or (c) (i) the	fitting	of	any	mechanical	or	other	means	to; (ii) the absence or removal of any part or connection from; or (iii) the interference with any part or connection of, any	apparatus	in	the	circumstances	that	the	fitting,	absence,	removal or interference would prevent or facilitate the prevention of any meter or other instrument from duly registering the quantity of electricity supplied, or would facilitate the dishonest abstraction, consumption or use of electricity, shall be prima facie evidence that there has been dishonest alteration of the index of any meter or instrument, or prevention, abstraction, consumption or use of electricity, as the case may be, and
602 (A) that the dishonest alteration, prevention, abstraction, consumption or use, as the case may be, has been carried out by - (a) the	person	fitting	the	artificial	or	mechanical	part	or	connection or any other such part or connection as aforesaid; (b) the person removing any such part or connection as aforesaid; (c) the person interfering with any such part or connection as aforesaid; (d) the consumer using the meter or instrument; (e) the person having control of the installation where it is	fixed;	or (f) the occupiers of the premises on which the meter or instrument is installed; or (B) that the person or consumer has abetted the offence of the alteration, prevention, abstraction, consumption or use, as the case may be. Compensation for damage 66. (1) Any person who removes, destroys or damages whether wilfully or otherwise, any installation or any part thereof, or any public lamp or any post, bracket or other means of support of a public lamp, or any instrument used in connection with any installation for recording the output or consumption of electricity, shall, in addition to any penalty to which he may be liable under this Enactment, be liable to pay full compensation for the damage he has done and the compensation shall be recoverable by civil action or suit before any court.
603 (2) Without prejudice to subsection (1), any court before which a person is charged with an offence under this Enactment may assess the compensation payable under this section and may make an order for the payment of the same, and any such order may be enforced as if it were a judgment in a civil action or suit. Use of supply line, etc., for purposes of communications under the Communications and Multimedia Act 1998 67. (1) Notwithstanding any other provisions in this Enactment and subject to the provisions of this section and to any terms and conditions as may be prescribed, any supply line, part of an electricity supply infrastructure, installation, plant or equipment may be used for the purposes of communications under the Communications and Multimedia Act 1998 [Act 588]. (2) For the purposes of subsection (1), the Commission may issue codes, guidelines or directions. (3) Prior to and during the operation of communications, as the case may be, the licensee, non-domestic electrical installation owner or operator, electricity consumer and the person licensed under the Communications and Multimedia Act 1998 shall comply with such regulations, codes, guidelines and directions referred to in subsections (1) and (2). (4) The licensee, non-domestic electrical installation owner or operator and the person licensed under the Communications and Multimedia Act 1998 shall be responsible in ensuring that the provision or operation of the communications, as the case may be, is in compliance with the Enactment. (5) Any owner or occupier of an electrical installation in a dwelling premises or electricity consumer may choose to be a customer or otherwise of communication service provided by a person licensed under the Communications and Multimedia Act 1998 who shall obtain the express consent of such owner or occupier or consumer before providing the communication service.
604 (6) Notwithstanding any provisions of the Communications and Multimedia Act 1998, any licensee or person licensed under the Communications and Multimedia Act 1998 who fails to comply with this section commits an offence. PART XII ENFORCEMENT Interpretation 68. In this Part, "premises" means any place, house or building, stationary or otherwise, established or set up by any person, whether such place is with or without enclosure, and includes a vehicle, aircraft, ship and any other vessel. Authorized officer 69. (1)	The	Minister	may	in	writing	authorize	any	public	officer	or	officer	of	the Commission to exercise the powers of enforcement under this Enactment. (2)	Any	such	officer	shall	be	deemed	to	be	a	public	servant	within	the	meaning of the Penal Code. Authority card 70. (1)	There	shall	be	issued	to	each	authorized	officer	an	authority	card	to	be signed by the Commission. (2)	Whenever	an	authorized	officer	exercises	any	of	the	powers	under	this Enactment, he shall, on demand, produce to the person against whom the power is being exercised, the authority card issued to him under subsection (1). Power of entry, inspection and examination 71. An	authorized	officer	may,	for	the	purposes	of	discharging	any	of	his
605 duties or carrying out any of his functions under this Enactment or any regulations made under this Enactment, or otherwise for any of the purposes of this Enactment or any regulations, enter at any reasonable time upon any premises with or without supply of electricity to inspect and examine any part of an installation or equipment, or for other proper cause. Powers of investigation 72. (1) The authorized officer shall have the power to investigate the commission of any offence under this Enactment or any regulations made under this Enactment. (2)	The	authorized	officer	may,	in	relation	to	any	investigation	in	respect	of any offence committed under this Enactment or any regulations made under this Enactment, exercise the special powers in relation to police investigation except that the power to arrest without warrant given by the Criminal Procedure Code [Act 593] in any seizable offence. Search and seizure with warrant 73. (1) If it appears to a Magistrate, upon written information on oath and after such enquiry as he considers necessary, that there is a reasonable cause to believe that in any premises any equipment, instrument, article, book, record, account, document, goods, thing, installation or part thereof have been used or are about to be used for, or there is in any premises, evidence necessary to establish, the commission of an offence under this Enactment, the	Magistrate	may	issue	a	warrant	authorizing	an	authorized	officer	or	police	officer	to	whom	it	is	directed,	at	any	reasonable	time	by	day	or	night	and	with or without assistance - (a) to enter any premises and search for, seize and detain any equipment, instrument, article, book, record, account, document, goods, thing, installation or part thereof; (b) to inspect, make copies of, or take extracts from, any article, book, record, account or other document so seized and detained;
606 (c) to take possession of, and remove from the premises, any equipment, instrument, article, book, record, account, document, goods, thing, installation or part thereof so seized and detain it for such period as may be necessary; or (d) to search any person who is in, or on, such premises, and for the purpose of the search, detain the person and remove him to such place as may be necessary to facilitate the search, and seize and detain any article, book, record, account or document found on the person. (2)	An	authorized	officer	or	police	officer	acting	under	subsection	(1)	may,	if it is necessary to do so - (a) break open any outer or inner door of the premises and enter such premises; (b) forcibly enter any premises and every part thereof; (c) remove by force any obstruction to the entry, search, seizure, detention or removal that he is empowered to effect; or (d) detain any person found on any premises searched under subsection (1) until the search is completed. (3) No person shall be searched except by another person of the same gender, and such search shall be conducted with strict regard to decency. (4) If, by reason of its nature, size or amount, it is not practicable to remove any equipment, instrument, article, book, record, account, document, goods, thing, installation or part thereof seized under this section, the authorized officer	or	police	officer	making	the	seizure	shall,	by	any	means,	seal	such	equipment, instrument, article, book, record, account, document, goods, thing, installation or part thereof. (5) Any person who, without lawful authority, breaks, tampers with or damages the seal referred to in subsection (4) or removes the equipment, instrument, article, book, record, account, document, goods, thing, installation
607 or part thereof under seal or attempts to do so commits an offence and shall, on	conviction,	be	liable	to	a	fine	not	exceeding	one	hundred	thousand	ringgit	or to imprisonment for a term not exceeding six months or to both, and in the case	of	a	continuing	offence,	to	a	further	fine	not	exceeding	two	thousand	ringgit for every day or part of a day during which the offence continues after conviction. Search and seizure without warrant 74. If	an	authorized	officer	or	police	officer	is	satisfied	upon	information	received that he has reasonable cause to believe that by reason of delay in obtaining a search warrant under section 73 the investigation would be adversely affected or evidence of the commission of an offence is likely to be	tampered	with,	removed,	damaged	or	destroyed,	the	authorized	officer	or	police	officer	may	enter	the	premises	and	exercise	in,	upon	and	in	respect	of the premises all the powers referred to in section 73 in as full and ample a manner as if he were authorized to do so by a warrant issued under that section. Access to computerized data 75. (1)	An	authorized	officer	or	police	officer	conducting	a	search	under	this	Enactment shall be given access to computerized data whether stored in a computer or otherwise. (2)	For	the	purposes	of	this	section,	the	authorized	officer	or	police	officer	shall be provided with the necessary password, encryption code, decryption code, software or hardware and any other means required to enable the comprehension of computerized data. List of things seized 76. (1) Except as provided under subsection (2), where any equipment, instrument, article, book, record, account, document, goods, thing, installation or	part	thereof	is	seized	under	this	Enactment,	the	seizing	officer	shall	prepare
608 a list of the things seized and immediately deliver a copy of the list signed by him to the occupier of the premises which have been searched, or to his agent or servant, at the premises. (2)	Where	the	premises	are	unoccupied,	the	seizing	officer	shall	whenever	possible post a list of the things seized conspicuously on the premises. Power to require attendance of person acquainted with case 77. (1)	An	authorized	officer	making	an	investigation	under	this	Enactment	may, by order in writing, require the attendance before himself of any person who	appears	to	the	authorized	officer	to	be	acquainted	with	the	facts	and	circumstances of the case, and such person shall attend as so required. (2) If the person refuses or fails to attend as so required, the authorized officer	may	report	such	refusal	or	failure	to	a	court	who	shall	issue	a	summons	to secure the attendance of such person as may be required by the order made under subsection (1). Examination of person acquainted with case 78. (1)	An	authorized	officer	making	an	investigation	under	this	Enactment	may examine orally any person supposed to be acquainted with the facts and circumstances of the case. (2) Such person shall be bound to answer all questions relating to the case put	to	him	by	the	authorized	officer,	but	he	may	refuse	to	answer	any	question	the answer to which would have a tendency to expose him to criminal charge or penalty or forfeiture. (3) A person making a statement under this section shall be legally bound to state the truth, whether or not such statement is made wholly or partly in answer to the question. (4)	An	authorized	officer	examining	a	person	under	subsection	(1)	shall
609 first	inform	that	person	of	the	provisions	of	subsections	(2)	and	(3). (5) A statement made by any person under this section shall, whenever possible, be reduced into writing and signed by the person making it or affixed	with	his	thumbprint,	as	the	case	may	be	- (a) after it has been read to him in the language in which he made it; and (b) after he has been given an opportunity to make any correction he may wish. Admissibility of statements in evidence 79. (1) Except as provided in this section, no statement made by any person to	an	authorized	officer	in	the	course	of	an	investigation	made	under	this	Enactment shall be used in evidence. (2) When any witness is called for the prosecution or for the defence, other than the accused, the court shall, on the request of the accused or the prosecutor,	refer	to	any	statement	made	by	that	witness	to	an	authorized	officer	in the course of an investigation under this Enactment and may then, if the court	thinks	fit	in	the	interest	of	justice,	direct	the	accused	to	be	furnished	with a copy of it and the statement may be used to impeach the credit of the witness in the manner provided by the Evidence Act 1950 [Act 56]. (3) Where the accused had made a statement during the course of an investigation, such statement may be admitted in evidence in support of his defence during the course of the trial. (4) Nothing in this section shall be deemed to apply to any statement made	in	the	course	of	an	identification	parade	or	falling	with	in	section	27	or paragraphs 32(1)(a), (i) and (j) of the Evidence Act 1950. (5) When any person is charged with any offence in relation to - (a) the making; or
610 (b) the contents, of	any	statement	made	by	him	to	an	authorized	officer	in	the	course	of	an	investigation made under this Enactment, that statement may be used as evidence in the prosecution's case. Forfeiture or release of equipment, instrument, etc., seized 80. (1) Any equipment, instrument, article, book, record, account, document, goods, thing, installation or part thereof seized in exercise of any power conferred by this Enactment shall be liable to forfeiture. (2) An order for the forfeiture of any equipment, instrument, article, book, record, account, document, goods, thing, installation or part thereof shall be made if it is proved to the satisfaction of the court that an offence under this Enactment has been committed and that the equipment, instrument, article, book, record, account, document, goods, thing, installation or part thereof was the subject matter of or was used in the commission of the offence, even though no person may have been convicted of such offence. (3) If there is no prosecution with regard to any equipment, instrument, article, book, record, account, document, goods, thing, installation or part thereof seized under this Enactment, such equipment, instrument, article, book, record, account, document, goods, thing, installation or part thereof shall be taken and deemed to be forfeited at the expiration period of one calendar month from the date of service of a notice to the last known address of the person from whom the equipment, instrument, article, book, record, account, document, goods, thing, installation or part thereof was seized indicating that there is no prosecution in respect of such equipment, instrument, article, book, record, account, document, goods, thing, installation or part thereof unless before the expiration of that period a claim thereto is made in the manner set out in subsections (5), (6), (7) and (8). (4) If no claim is made under subsection (5) within thirty days from the date of service of the notice referred to in subsection (3), the equipment, instrument, article, book, record, account, document, goods, thing, installation or part thereof seized under this Enactment shall be taken and deemed to be
611 forfeited at the expiration of that period. (5) Any person asserting that he is the owner of the equipment, instrument, article, book, record, account, document, goods, thing, installation or part thereof referred to in subsection (3) and that it is not liable to forfeiture may personally or by his agent authorized in writing, give written notice to the authorized	officer	in	whose	possession	such	equipment,	instrument,	article,	book, record, account, document, goods, thing, installation or part thereof is held that he claims the equipment, instrument, article, book, record, account, document, goods, thing, installation or part thereof. (6) On receipt of the notice referred to in subsection (5), the authorized officer	shall	refer	the	claim	to	a	Magistrate. (7) The Magistrate to whom a matter is referred under section (6) shall issue a summons requiring - (a) the person asserting that he is the owner of the equipment, instrument, article, book, record, account, document, goods, thing, installation or part thereof; and (b) the person from whom the equipment, instrument, article, book, record, account, document, goods, thing, installation or part thereof was seized, to appear before him, and when they appear or they fail to appear, due service of the summons having been proved, the Magistrate shall proceed to the examination of the matter. (8) If it is proved that an offence under this Enactment has been committed and that equipment, instrument, article, book, record, account, document, goods, thing, installation or part thereof was the subject matter of or was used in the commission of such offence, the Magistrate shall order the equipment, instrument, article, book, record, account, document, goods, thing, installation or part thereof to be forfeited, and shall, in the absence of such proof, order its release. (9) Any equipment, instrument, article, book, record, account, document,
612 goods, thing, installation or part thereof forfeited or deemed to be forfeited shall be delivered to the Commission and shall be disposed of in accordance with the directions of the Magistrate. Cost of holding equipment, instrument, etc., seized 81. If any equipment, instrument, article, book, record, account, document, goods, thing, installation or part thereof seized under this Enactment is held in the custody of the Government or the Commission pending completion of any proceedings in respect of an offence under this Enactment, the cost of holding it in custody shall, in the event of any person being found to commit an offence, be a debt due to the Government or the Commission, as the case may be, by such person and shall be recoverable accordingly. No cost or damages arising from seizure to be recoverable 82. No person shall, in any proceedings before any court in respect of any equipment, instrument, article, book, record, account, document, goods, thing, installation or part thereof seized in the exercise or the purported exercise of any power conferred under this Enactment, be entitled to the costs of such proceedings or to any damages or other relief unless such seizure was made without reasonable cause. Obstruction 83. Any person who - (a) refuses	any	authorized	officer	or	police	officer	access	to	any	premises	which	the	authorized	officer	or	police	officer	is	entitled	to have under this Enactment or in the execution of any duty imposed or power conferred by this Enactment; (b) assaults, obstructs, hinders or interferes with any authorized officer	or	police	officer	in	the	execution	of	his	duty	imposed	or	power conferred by this Enactment;
613 (c) refuses	to	give	any	authorized	officer	or	police	officer	any	information relating to an offence or suspected offence under this Enactment or any other information which may reasonably be required of him and which he has in his knowledge or power to give; or (d) knowingly give false information, commits	an	offence	and	shall,	on	conviction,	be	liable	to	a	fine	not	exceeding	fifty	thousand	ringgit	or	to	imprisonment	for	a	term	not	exceeding	three	years	or	to	both,	and	in	the	case	of	a	continuing	offence,	to	a	further	fine	not	exceeding one thousand ringgit for every day or part of a day during which the offence continues after conviction. Authorized officer may seek assistance to examine things relating to offence 84. An	authorized	officer	may	seek	the	assistance	from	any	person	who	has	the	necessary	qualifications	to	examine	the	equipment,	instrument,	article,	book, record, account, document, goods, thing, installation or part thereof seized or retained under this Enactment for the purposes of an investigation under this Enactment. Reward for information 85. In	the	case	of	a	conviction	involving	a	fine,	the	court	imposing	the	fine	may,	on	the	application	of	the	officer	conducting	the	prosecution,	direct	the	payment	of	any	part	of	the	fine	but	not	exceeding	half	of	such	fine	in	such	proportion	as	the	court	deems	fit	to	the	person	who	gave	the	information	leading to the conviction. PART XIII GENERAL Offences committed by body corporate 86. (1) Where a body corporate commits an offence under this Enactment,
614 any person who at the time of the commission of the offence was a director, chief	executive	officer,	chief	operating	officer,	manager,	secretary	or	other	similar	officer	of	the	body	corporate	or	was	purporting	to	act	in	such	capacity	or was in any manner or to any extent responsible for the management of any of the affairs of the body corporate or was assisting in such management - (a) may be charged severally or jointly in the same proceedings with the body corporate; and (b) if the body corporate is found to have committed the offence, shall be deemed to have committed that offence unless having regard to the nature of his functions in that capacity and to all circumstances, he proves - (i) that the offence was committed without his knowledge, consent or connivance; and (ii) that he had taken all reasonable precautions and exercised due diligence to prevent the commission of the offence. (2) If any person would be liable under this Enactment to any punishment or penalty for his act, omission, neglect or default he shall be liable to the same punishment or penalty for every such act, omission, neglect or default of any employee or agent of his, or of the employee of such agent if the act, omission, neglect or default was committed - (a) by that person's employee in the course of his employment; (b) by the agent when acting on behalf of that person; or (c) by the employee of such agent in the course of his employment or otherwise on behalf of the agent. Compounding of offences 87. (1)	The	Chief	Executive	Officer	may	compound	any	offence	committed	by any person under this Enactment which prescribed to be a compoundable offence by making a written offer to such person to compound the offence on	payment	to	the	Commission	of	an	amount	not	exceeding	fifty	per	cent	of
615 the	amount	of	the	maximum	fine	for	that	offence	within	the	time	specified	in the offer. (2) An offer under subsection (1) may be made at any time after the offence has been committed, but before any prosecution for it has been instituted. (3)	If	the	amount	specified	in	the	offer	made	under	subsection	(1)	is	not	paid	within	the	time	specified	in	the	offer	or	within	such	extended	period	as	the Commission may grant, prosecution for the offence may be instituted at any time after that against the person to whom the offer was made. (4) Where an offence has been compounded under subsection (1), no prosecution shall be instituted in respect of the offence against the person to whom the offer to compound was made, and the equipment, instrument, article, book, record, account, document, goods, thing, installation or part thereof seized in connection with the offence may be released or forfeited by	the	Chief	Executive	Officer,	subject	to	such	terms	and	conditions	as	he	thinks	fit. (5) All sums of moneys received by the Commission under this section shall be paid into and form part of the State Consolidated Fund. Prosecution 88. No prosecution shall be instituted for an offence under this Enactment except by or with the consent in writing of the Public Prosecutor. General penalty 89. (1) Any person who commits an offence under this Enactment for which no	penalty	is	expressly	provided	shall,	on	conviction,	be	liable	to	a	fine	not	exceeding one hundred thousand ringgit or to imprisonment for a term not exceeding one year or to both, and in the case of a continuing offence, to a further	fine	not	exceeding	one	thousand	ringgit	for	every	day	or	part	of	a	day	during which the offence continues after conviction.
616 (2) Any body corporate which commits an offence under this Enactment for which	no	penalty	is	expressly	provided	shall,	on	conviction,	be	liable	to	a	fine	not	exceeding	five	hundred	thousand	ringgit,	and	in	the	case	of	a	continuing	offence,	to	a	further	fine	not	exceeding	five	thousand	ringgit	for	every	day	or part of a day during which the offence continues after conviction. Precautions in execution of work 90. (1) The execution of all work in connection with the generation, transmission, distribution or supply of electricity which may affect any street, railway, tramway, river, canal or other waterway or any system of irrigation, drainage or water supply or any communications, harbour works or other public or private works, and the erection of any supply line crossing, whether overhead or underground, shall be carried out in the prescribed manner and without prejudice to public or private safety. (2) Any person who contravenes or fails to comply with this section commits an offence under this Enactment. Audit of licensees or non-domestic electrical installations owners or operators 91. (1) The Commission may conduct an audit at any time or at such intervals as determined by it require a licensee or non-domestic electrical installation owner or operator to appoint at their own cost an independent expert to audit on any matter under Part IV and safety of installations and equipment under Part IX of this Enactment or any information which a licensee or non-domestic electrical installation owner or operator furnishes to the Commission. (2) The audit shall be conducted in accordance with any codes, guidelines or directions issued by the Commission under this Enactment. (3) The Commission may determine the class or category of licensee or non-domestic electrical installation owner or operator that are subject to an audit.
617 (4) The licensee or non-domestic electrical installation owner or operator shall establish to the satisfaction of the Commission that such independent expert	referred	to	in	subsection	(1)	has	the	necessary	qualification	and	competence. (5) The licensee or non-domestic electrical installation owner or operator shall forward a copy of a report of such audit to the Commission within the time	as	specified	by	the	Commission. (6) A licensee or non-domestic electrical installation owner or operator who - (a) fails to furnish any information as may be required by the Commission under section 108; (b) intentionally alters, suppresses or destroys any document or information which he has been required by written notice to produce; or (c) refuses to assist or facilitate, or obstructs the Commission, its authorized	officers	or	appointed	consultants	in	conducting	an	audit under this section, commits an offence. Determination of standards of installation or equipment 92. The Commission may determine the standards applicable to any installation or equipment and such standards as may be prescribed in the regulations, codes or guidelines made or issued under this Enactment. Keeping of records and documents 93. A licensee, non-domestic electrical installation owner or operator, registered manufacturer or importer, registered private wiring unit, registered electrical services contractor, registered electrical sign contractor, registered switch board manufacturer, registered electrical contractor, registered training
618 and examination center or institution and registered conformity assessment body shall keep records and documents in respect of matters and for a period of time as may be prescribed. Electrical interference with Government or Federal Government signalling lines 94. (1)	If	the	Commission	is	satisfied	that	the	working	or	operation	of	any installation, metering infrastructure, telemetering, application of communications over supply lines, causes electrical interference with any communications or other electrical signalling process or circuit owned or operated by or on behalf of the Government or Federal Government, the Commission shall call upon the owner or licensee to abate the interference, and if, within a period of fourteen days or such longer period as the Commission considers reasonable in any particular circumstances the interference has not been effectually abated, the Commission shall report the matter to the Minister who may in his discretion - (a) in the case of a licensed installation, order the suspension of the licence; 94. (1)	If	the	Commission	is	satisfied	that	the	working	or	operation	of	any installation, metering infrastructure, telemetering, application of communications over supply lines, causes electrical interference with any communications or other electrical signalling process or circuit owned or operated by or on behalf of the Government or Federal Government, the Commission shall call upon the owner or licensee to abate the interference, and if, within a period of fourteen days or such longer period as the Commission considers reasonable in any particular circumstances the interference has not been effectually abated, the Commission shall report the matter to the Minister who may in his discretion - (a) in the case of a licensed installation, order the suspension of the licence; (b) in the case of an unlicensed installation, by order, prohibit the working or operation thereof; or in the case of any other installation, by order, prohibit the working or operation of such part thereof which causes the electrical interference, until arrangements have been made to the satisfaction of the Commission for preventing the recurrence of such electrical interference as aforesaid, and if, in the case of a licensed installation, no such arrangements have been made, then the Minister may order that the licence for the said installation be revoked absolutely. (2) For any loss caused to a licensee by the suspension or revocation of a licence under this section the licensee may claim compensation from the Government or Federal Government, as the case may be, provided that no claim shall be allowed and no compensation shall be paid where
619 the electrical interference referred to in subsection (1) has been caused by an installation which does not comply with any regulation for regulating electrical interference made under any written law relating to telegraphs for the time being in force. (3) If the claim be allowed, the compensation shall, unless settled by mutual agreement of the Government or Federal Government, as the case may be, and the licensee, be determined by the court. Precautions against atmospheric electricity 95. Any department of the Government or Federal Government or any other consumer taking or using electricity from any installation shall, if the Commission so requires, provide such means for obviating any risk of damage to such installation by atmospheric electricity as may be directed by the Commission or as may be prescribed by regulations made under this Enactment. Restriction of connection with the earth 96. (1) No person shall, in the generation, transmission, distribution, supply or use of electricity, permit any part of his supply lines to be connected with the earth except as may be prescribed by regulations made under this Enactment, provided in the relevant codes issued under this Enactment or be expressly permitted by the Commission. (2) In the event of any breach of subsection (1), the Commission may by written order require the licensee or owner to remove the connection and may prohibit the use of any supply line or works or installation until the order is complied with, and every such order shall be complied with by the person concerned. Procedure in case of dangerous defect in installation or part thereof 97. (1)	Subject	to	subsection	(2),	in	the	event	of	the	Commission	finding	that
620 there is in any installation or part thereof any defect which in the opinion of the Commission is likely to cause danger, the Commission may, by notice in writing served upon the licensee or owner thereof, or if such licensee or owner cannot be found, posted at the place where the installation is located, require the defect to be made good or removed within such period as may be specified	in	the	notice,	and	in	such	case	the	installation	or	part	thereof	shall	not	be	operated	or	used	after	the	expiration	of	the	period	specified	unless	the	defect has been made good or removed according to the standard or prudent utility practices as may be determined by the Commission. (2) If the Commission is of the opinion that the defect is likely to cause immediate danger, the Commission may, by notice posted or served as aforesaid, forthwith suspend the operation and use of the installation, and if necessary seal the installation or part thereof until the defect is made good or removed and the installation or part thereof shall not be operated or used so long as the notice of suspension remains unrevoked and the seal is not removed	by	authorized	officer. (3) Every licensee and every management and person in charge of any installation upon being aware of any defect therein which is likely to cause danger shall forthwith make good or remove the defects, and every consumer upon being aware of any defect in any equipment which is likely to cause danger shall forthwith make good or remove the defect, or make a report thereof to the Commission. (4) If in the opinion of the Commission any defect in an installation in respect whereof a licence is in force is of a nature that it cannot be made good or removed, the Commission shall hold an enquiry and, if the Commission considers it necessary so to do, shall revoke the licence. (5) The licensee or owner shall not be entitled to compensation for any loss caused to the licensee or owner by the suspension of operation and use of, and the sealing of any installation or part thereof or by the suspension or revocation of a licence under this section. (6) Any person who contravenes or fails to comply with subsections (1),
621 (2) and (3) commits an offence under this Enactment. Prohibition of employment of children 98. (1) No licensee or management shall employ or permit to be employed any person under the age of sixteen years in any service involving management of or attendance on or proximity to live equipment not effectively insulated. (2) Any person who contravenes this section commits an offence and shall, on	conviction,	be	liable	to	a	fine	not	exceeding	ten	thousand	ringgit. Development of codes by the Commission and compliance of the codes 99. (1) The Commission may, with the approval of the Minister, develop and issue codes relating to the generation, transmission, distribution, supply and use of electricity and for electrical safety. (2) The Commission may develop and issue such additional codes as it deems	fit	and	expedient	or	as	the	Minister	may	from	time	to	time	direct,	as	the case may be. (3) All codes developed and issued pursuant to this section shall only be effective upon registration by the Commission. (4) All licensees and non-domestic electrical installation owners or operators shall comply with the codes. (5) Unless otherwise determined by the Commission, in ensuring reliability, safety and security of the electricity networks, the codes issued under this section shall take precedence over any agreement that may exist between the parties mentioned in subsection (4). Retention of documents by Commission 100. (1) Any licensee or non-domestic electrical installation owner or
622 operator upon being directed by the Commission shall furnish document to the Commission failing which the Commission may take possession of the document. (2) Any document furnished to or taken by the Commission under subsection (1) may be retained as long as necessary by the Commission. (3) The person otherwise entitled to possession of the document is entitled to	be	supplied,	as	soon	as	practicable,	with	a	copy	certified	by	the	Commission	to be a true copy. (4)	Until	a	certified	copy	is	supplied,	the	Commission	may,	at	such	times	and places as the Commission thinks appropriate, permit the person otherwise entitled to possession of the document or a person authorized by that person, to inspect and make copies of or take extracts from the document. (5)	If	the	Commission	is	satisfied	that	the	retaining	of	the	documents	is	no longer necessary, the Commission may as soon as practicable return the documents to the person who provided the documents under subsection (1). Guidelines or directions by Commission 101. (1) The Commission may, from time to time, issue guidelines or directions on any matter as provided under this Enactment to any licensee, non-domestic electrical installation owner or operator, registered manufacturer or importer, competent person or any other person. (2) The Commission may, from time to time, issue any direction in writing to any licensee, non-domestic electrical installation owner or operator, registered manufacturer or importer, competent person or any other person on the compliance or non-compliance of the Enactment or any regulations made under the Enactment, conditions of licences, including the remedying of a breach of a licence condition or on any other matter requiring the making of	a	direction	or	specifically	to	be	made	the	subject	of	a	direction	under	this	Enactment in accordance with such procedures as may be prescribed.
623 (3) The guidelines or directions issued by the Commission under this section shall be registered and shall be effective from the date of such registration or such later date as the Commission may specify in the guidelines or directions. (4) A licensee, non-domestic electrical installation owner or operator, registered manufacturer or importer, competent person or any other person shall comply with the guidelines and directions. Variation, review or revocation of codes, guidelines or directions by the Commission 102. (1) The Commission may vary, review or revoke any codes, guidelines or directions issued under this Enactment. (2) The procedures set out in subsections 101(3) and (4) shall apply in respect of any variation, review or revocation of the codes, guidelines or directions. Offence for non-compliance with codes, guidelines or directions of the Commission 103. A person who fails to comply with any codes, guidelines or directions of the Commission issued under this Enactment commits an offence and shall,	on	conviction,	be	liable	to	a	fine	not	exceeding	two	hundred	thousand	ringgit or to imprisonment for a term not exceeding two years or to both. Register of codes, guidelines or directions 104. The Commission shall maintain a register of all codes, guidelines or directions issued by the Commission under this Enactment, including any variation, review or revocation of the codes, guidelines or directions. Special powers of emergency 105. (1) The Yang di-Pertuan Agong may on the occurrence of any industrial
624 unrest, strike, lock-out or any other event which gives rise to an emergency or in the interest of public safety, authorize the Commission to - (a) suspend the licence of any licensee, take temporary possession of any installation of such licensee and operate it in such manner as	the	Commission	deems	fit;	or (b) withdraw either partially or totally the use of any installation or facility from any person or class of persons or from the public at large. (2) If any doubt arises as to the existence of an emergency or whether any act	done	under	subsection	(1)	was	in	the	interest	of	public	safety,	a	certificate	signed by the Yang di-Pertuan Agong and exhibited at such places as the Minister	deems	fit	shall	be	conclusive	proof	on	the	point. Power to declare sources of water 106. (1) Subject to the provisions of the Sabah Water Resources Enactment 1998 [No.6 of 1998], the Minister may, at the request of the Commission on behalf of any licensee, by order, declare any lake, river or waterway or any part thereof to be a source of water for the purposes of the licensee as stipulated in the terms and conditions of his licence and, in making the declaration, the Minister	may	impose	such	conditions	and	restrictions	as	he	deems	fit. (2) Notwithstanding anything contained in any written law, no person shall dam	up	or	otherwise	interfere	with	any	such	source	of	water	without	first	serving on the licensee either personally or by registered post a three months' notice, in such form as may be prescribed, specifying the work he proposes to undertake. (3)	At	any	time	before	the	expiration	of	the	time	specified	in	the	notice,	the licensee may, if he considers that the work referred to in subsection (2) will materially affect his functions, by notice in writing served on the person, either personally or by registered post - (a) prohibit the person from proceeding with the work; or
625 (b) attach conditions to the undertaking of the work by the person. (4)	Any	person	dissatisfied	with	the	action	taken	by	the	licensee	under	subsection	(3)	may	appeal	to	the	Minister	whose	decision	shall	be	final. (5) Any person who - (a) dams up or otherwise interferes with any source of water declared under subsection (1) without serving the notice required by subsection (2); (b) undertakes any work prohibited under this section; or (c) fails to comply with any conditions imposed under this section, commits	an	offence	and	shall,	on	conviction,	be	liable	to	a	fine	not	exceeding	ten thousand ringgit, and in the case of a continuing offence, to a further fine	not	exceeding	five	hundred	ringgit	for	every	day	or	part	of	a	day	during	which the offence continues after conviction. (6) Notwithstanding any declaration made under subsection (1), nothing in this	section	shall	affect	any	licence	granted	not	less	than	twenty-five	years	before the date of the declaration under any written law to divert water from any lake, river or waterway, for the purpose of a public installation, the holder of which has not, in the opinion of the Minister, made reasonable use, for the purposes of the installation, of the rights arising out of the licence in connection with any lake, river, waterway or part thereof declared to be a source of water. Supply infrastructure information security 107. (1) Any licensee as directed by the Commission providing supply of electricity to consumers shall be responsible for the preservation of confidentiality,	integrity	and	availability	of	its	information,	information	systems and supporting network infrastructure pertaining to its duties and other matters as provided under this Enactment. (2) The licensee shall -
626 (a) take the necessary measures, establish and implement standards and employ the relevant information security controls to prevent, avoid, remedy, recover or restore its information, document, instrument or records stored in its computers and for its operational system by its computers from any risk of - (i) threat or unauthorized access; and (ii) intrusion or removal; (b) take necessary measures to ensure the resiliency of its supporting network infrastructure to minimize business impact against various threats to its activities under the licence; and (c) ensure that the reliability, continuity and quality of electricity supply, its performance of duties and conformity to the provisions of this Enactment and any regulations made under this Enactment shall not be jeopardized thereby, and shall report to the Commission within the time specified by the Commission, and in the event of any incident which interferes or affects the performance of the activities under the licence, report such incident immediately to the Commission and other relevant authorities. (3) Any licensee who fails, neglects to comply with or contravenes any provision of this section commits an offence and shall, on conviction, be liable to	a	fine	not	exceeding	three	hundred	thousand	ringgit	or	to	imprisonment	for a term not exceeding three years or to both. (4) For the purposes of this section - "information security controls" refers to means of managing risk, including policies, procedures, guidelines, practices or organizational structures, which can be administrative, technical, management or legal in nature; "resiliency" means an ability of an organization to resist being affected by an incident; and
627 "supporting network infrastructure" refers to relevant connection, network devices, hardware and software that provides network services in supporting business functions. Obligation to give information 108. (1)	The	Commission	may	authorize	any	of	its	officer	to	obtain	any	information pertaining to the licensee or any other person under this Enactment and shall be given access to such information whether stored in a computer or otherwise. (2) Any officer authorized by the Commission under subsection (1) shall have the power to require the production of records, accounts, data, computerized data and documents kept by a licensee or any other person and to inspect, examine and to download from them, make copies of them or take extracts from them. (3) For the purposes of this section, "access" includes being provided with the necessary password, encryption code, decryption code, software or hardware and any other means required to enable comprehension of computerized data. (4) Any person who refuses to give any information which may reasonably be required of him under subsection (1) and which he has in his knowledge or power to give commits an offence and shall, on conviction, be liable to a	fine	not	exceeding	one	hundred	thousand	ringgit	or	to	imprisonment	for	a	term not exceeding two years or to both. Exemptions 109. (1) The Minister may, upon the recommendation of the Commission, by notification	in	the	Gazette, exempt from any or all of the provisions of this Enactment or any regulations made or codes issued under this Enactment for	any	period	as	specified	- (a) any installation or part thereof owned by or worked by or on
628 behalf of licensee; or (b) any other particular class of installation, plant or equipment, and	may,	by	similar	notification,	cancel	any	exemption	so	notified. (2) The Commission may recommend to the Minister the conditions to be applicable to an exemption granted under subsection (1). (3) Except as otherwise provided in the exemption, an exemption under subsection (1) may be varied or revoked. Power to make regulations 110. (1) The Minister may make regulations in respect of any matter which may be prescribed under this Enactment and in particular - (a) the procedures for the Commission in the exercise of its functions, duties and powers under this Enactment; (b) the intervals, times and manner in which any installation or equipment shall be inspected, the notice (if any) to be given in relation to inspections and the preparations to be made by the licensee or any management for inspections; (c) the	minimum	standards	and	specifications	which	shall	be	used	in the design, construction, protection and maintenance of installations and equipment, the conditions under which any installation or equipment shall be worked or operated and the prohibition of the use of dangerous equipment; (d) the manner in which electricity shall be measured and the standards of measurement which shall be employed and the manner in which electricity is permitted to be, or is prohibited from being supplied or used; (e) the standards to be adopted for measurement of the dimensions of any installation or equipment;
629 (f) the manner of regulation and the limits of variation of the nature, voltage and frequency of the electricity supplied; (g) the	class	or	design	of	wires,	fittings	and	equipment	to	be	used	and	the	manner	in	which	the	wires,	fittings	and	equipment	shall	be	erected,	fixed,	arranged,	protected,	controlled,	inspected,	tested and maintained; (h) the	fees	to	be	paid	for	licences	and	Certificates	of	Registration	of	installations and any other fee which is required to be prescribed under this Enactment; (i) the	form	and	period	of	validity	of	Certificates	of	Registration	and the conditions for suspension, extension and revocation of Certificates	of	Registration; (j) the	minimum	qualifications	to	be	possessed	by	persons	before	they may be entrusted with the design, construction, erection, testing, operation, maintenance, repair or alteration of any installation, plant or equipment or with the charge, control or operation of any installation, plant or equipment; (k) the nature of tests to be employed for ascertaining whether any person	possesses	the	necessary	qualifications	prescribed	for	the	purpose of competent control and other purposes, and the issue, suspension	or	revocation	of	certificates	of	competency,	and	to	prescribe	fees	to	be	paid	for	such	tests	and	certificates; (l) the registration and classification of private wiring unit, electrical contractors, electrical services contractors, electrical repair contractors, electrical sign contractors, switch board manufacturers and competent persons, and to prescribe fees for such registration; (m) the measures to be taken and the equipment to be supplied and used in connection with installations in order to secure public and private safety; (n) the precautions to be taken on the relief of any person in the control of any installation, plant or equipment and the manner
630 of	notifying	to	the	Commission	the	names	and	qualifications	of	any person placed in the control of any installation and of the operation of any plant or equipment; (o) the manner of calculating the capacity of any system, installation, equipment, cable, generating unit or motor; (p) the manner of determination of disputes and holding enquiries under this Enactment; (q) the form of notices and the manner of service thereof; (r) the appraisal and approval, where necessary, of any domestic or other equipment to be manufactured, imported, displayed, sold, advertised, installed or used and to prescribe fees to be paid thereof; (s) the provisions for the licensees with respect to matters pertaining to - (i) the inspection of any installation or part thereof; (ii) the	erection	and	fixing	of	public	lamps; (iii) the disconnection of supplying of electricity; and (iv) any other matter connected therewith; (t) the	submission	of	financial	statements	and	audited	reports	by	the licensees; (u) the manner of execution of works in connection with the generation or supply of electricity without prejudice to public or private safety; (v) the means to be adopted, whether by prohibition or otherwise, to prevent or abate any nuisance likely to arise or arising from the working of any installation, plant or equipment; (w) the fees payable in respect of the inspection, testing and maintenance of consumers' installations and apparatus, of the
631 fixing	and	testing	of	meters,	and	in	respect	of	any	other	service	properly rendered on account of consumers; (x) the regulation of the licensee and consumer relationship such as provisions on the recovery of charges for electricity supply including any surcharges for late payment, the annual interest payable by a licensee to any person for any security given and any rates or conditions connected thereto, connection, disconnection or restoration of supply by the licensee, entry into	any	premises	by	the	licensee	or	his	authorized	officers	for	purposes related to the supply, connection, disconnection or restoration of supply, entry for purposes of replacing, repairing or altering any electricity line or electrical plant or equipment and the form of any notice required; (y) the	standards,	specifications,	practices	and	measures	to	be	adopted	and	any	other	matter	relating	to	the	efficient	use	of	electricity; (z) the	standards,	specification,	practices	and	measures	to	be	adopted	and any other matters relating to power quality; (aa) matters relating to metering, prepaid metering, metering infrastructure, telemetering, equipment, electrical product and consumer electrical equipment; (bb) matters relating to use of supply line for the purposes of communications as set out under section 67; (cc) in respect of the import and manufacture of consumer electrical equipment, the registration of importers and manufacturers and conformity assessment bodies pertaining to the consumer electrical equipment, training and examination center or institution and to prescribe fees for such registration; (dd) matters relating to the Electricity Fund; (ee) matters relating to the licensing under the Enactment; (ff) all functions, duties and responsibilities of the System Operator
632 and the Single Buyer; (gg) the revision of the safety management plan and safety management programme and for the audit of the licensee and non-domestic installation owner or operator; (hh)	the	fees	payable	in	respect	of	efficient	use	of	electricity	by equipment and approval thereof; (ii) matters relating to registration of person providing service relating	to	efficient	use	of	electricity	and	the	payment	of	fees	for processing application and registration; (jj) matters and period of time for keeping of records and documents; and (kk) any other matter generally to give effect to the provisions of this Enactment. (2) Any regulations made under subsection (1) may prescribe any act in contravention	of	the	regulations	to	be	an	offence	and	may	prescribe	a	fine	not exceeding one hundred thousand ringgit or imprisonment for a term not exceeding two years, or both, for such offence. PART XIV SAVINGS AND TRANSITIONAL Savings and transitional 111. (1) For the purpose of this section, "Act" means the Electricity Supply Act 1990 [Act 447]. (2)	Any	order,	code,	guideline,	direction	or	notification	made	or	issued	under the Act and in force or having effect before the date of coming into operation of this Enactment shall be deemed to have been made or issued under this Enactment and shall continue to remain in full force and effect in relation to the person to whom the order, code, guideline, direction or notification	is	applied	until	amended	or	revoked.
633 (3)	Any	application,	approval,	licence,	certificate,	registration,	consent,	decision, permission, specification, recommendation, requirement or other executive act granted or done under the Act in force or having effect before the date of coming into operation of this Enactment shall be deemed to have been granted or done under this Enactment and shall continue to remain in full force and effect in relation to the person to whom the application, approval, licence, certificate, registration,	consent,	decision,	permission,	specification,	recommendation,	requirement or other executive act is applied until amended or revoked. (4) Any pending appeal to the Minister under section 18 of the Act and its subsidiary legislation shall be continued or completed under the Act. (5) Any pending application, approval or decision made under the Act before the date of coming into operation of this Enactment shall be dealt with by the Commission under this Enactment. (6)	All	transactions,	financial	securities,	dealings,	contracts,	powers	of	attorney or arrangements lawfully executed or entered into and all business lawfully done under the Act with any person shall be deemed to have been lawfully and validly executed, entered into or done under this Enactment. (7) This Enactment shall not affect any person's liability to be investigated, prosecuted or punished for offences committed under the Act before the date of coming into operation of this Enactment. (8) Any pending legal proceedings, criminal prosecution or investigation shall be continued under the Act under which the proceedings were instituted as if this Enactment had not been enacted. (9) Any prescribed fee paid for any application under the Act or its subsidiary legislation immediately before the date of coming into operation of this Enactment shall not be refunded.
634 Existing projects 112. (1) The Federal Government shall continue to have executive authority with respect to the projects on electricity and matters relating to it, subsisting immediately before the date of coming into operation of this Enactment, as described	in	column	(1)	and	at	the	location	as	specified	in	column	(2)	of	the	Fourth Schedule. (2) Any deviation of the description of the projects in column (1) of the Fourth Schedule shall not invalidate or affect the legality of its implementation in so far as the deviation has no substantial effect and is not calculated to mislead.
635 FIRST SCHEDULE [Subsection 19(3)] ELECTRICITY SUPPLY ENACTMENT 2024 NOTICE OF INTENTION TO ENTER AND DO WORK ON LAND ON NON-STATE LAND UNDER SECTION 19 To: Title or other description of land... Take notice that I/we... of... being the holder of a licence dated... under the Electricity Supply Enactment 2024 am/are desirous of entering the above-mentioned land for the purpose of (here set out as fully and accurately as possible what is intended to be done). Within fourteen days from the date of receipt of this notice you may lodge an objection in writing with the Collector at... The Collector has appointed... as the day upon which objections will be heard. Unless	you	lodge	an	objection	within	the	specified	time	it	will	be	presumed	that	you	have consented to my/our entering on the land on the terms of this notice. You will be paid proper compensation for any damage done. Dated this... day of ... 20... ... Licensee
636 SECOND SCHEDULE [Subsection 19(8)] ELECTRICITY SUPPLY ENACTMENT 2024 ORDER OF THE COLLECTOR IN RESPECT OF OBJECTION ON THE ENTRY ON NON-STATE LAND To: In the matter of an enquiry held under subsection 19(7) of the Electricity Supply Enactment 2024 between the licensee and the owner of the land situated on Lot No.... , Title No.... , District of... ..... ... An enquiry has been held on... before... the Collector... in the presence of... .on behalf of the licensee and... .on behalf of the land owner. After holding the enquiry it is hereby ordered as follows: (a)	the	licensee	is	allowed	to	enter	the	said	land	to	do	the	works	as	specified	in	the	notice issued under subsection 19(3) of the Electricity Supply Enactment 2024. (b)	the	licensee	is	allowed	to	enter	the	said	land	to	do	the	works	as	specified	in	the	notice issued under subsection 19(3) of the Electricity Supply Enactment 2024 subject to the following conditions: (i) (ii) (iii) (iv) (state the conditions) (c)	the	licensee	is	not	allowed	to	enter	the	said	land	to	do	the	works	specified	in	the	notice issued under subsection 19(3) of the Electricity Supply Enactment 2024. Dated this ... day of ... 20... ... Collector delete whichever is not applicable
637 THIRD SCHEDULE [Subsection 24(1)] ELECTRICITY SUPPLY ENACTMENT 2024 ASSESSMENT To: In the matter of an enquiry for the payment of compensation under section 19* or 21* of the Electricity Supply Enactment 2024 between the licensee and the owner of the land situated on Lot No... , Title No..... , District of... ... An enquiry has been held on.... ... ... .before... ... the Collector... in the presence of... on behalf of the licensee and ... on behalf of the land owner. After holding the enquiry it is hereby ordered that the compensation payable by the licensee to the land owner is as follows: Dated this ... day of... 20... ... Collector delete whichever is not applicable FOURTH SCHEDULE [Section 112] 1. 2. (1) Project Projek Pengukuhan Sistem Penghantaran Elektrik Melalui Pembinaan Punca 132kV Bagi Pencawang Masuk Utama Tg. Lipat, Kota Kinabalu, Sabah Projek Pengukuhan Sistem Penghantaran Melalui Pembinaan Pencawang Masuk Utama 132kV Kota Kinabalu, Sabah (2) Location Tg. Lipat, Kota Kinabalu Kota Kinabalu
638 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. Projek Pengukuhan Sistem Penghantaran Elektrik Melalui Pembinaan Punca 132kV Bagi Pencawang Masuk Utama Apas, Tawau, Sabah Projek Penghantaran - 132/33/11kV PMU UMS, 2X90Mva, Sabah Projek Penghantaran - 132/33/11kV PMU Penampang 2X90Mva, Sabah Projek Pembahagian - PPU Kuhara (Sj Tawau), Tawau, Sabah Projek Pembahagian - SSU Pirasan, Kota Belud, Sabah (1) Projek Pembahagian - PPU Sri Indah Dan Menaik Taraf Sistem 33kV & 11kV Di PPU Wakuba Tawau (2) Menyiapkan Baki Kerja Projek Pembahagian - Pembinaan PPU Sri Indah Dan Menaik Taraf Sistem 33kV & 11kV Di PPU Wakuba, Tawau, Sabah Projek Penghantaran: 132/33/11kV PMU Inanam, Kota Kinabalu, Sabah Projek Penghantaran: 132/33kV PMU Bukit Nenas, Sandakan, Sabah (1) Projek Pembahagian: PPU Gudon/ Telipok, Kota Kinabalu, Sabah (2) Menyiapkan Baki Kerja Projek Pembahagian: PPU Gudon/ Telipok, Kota Kinabalu, Sabah Projek Pembahagian - PPU Batu Sapi, Sandakan Projek Pembahagian: PPU Tambalugu, Tuaran, Sabah Projek Pembahagian: Pengubahan Punca Bekalan PPU Sembulan, Kota Kinabalu, Sabah Projek Pembahagian: Pengubahan Punca Bekalan PPU Sipitang, Sipitang, Sabah Apas, Tawau Universiti Malaysia Sabah, Kota Kinabalu Penampang Tawau Kota Belud Wakuba, Tawau Wakuba, Tawau Inanam Bukit Nenas, Sandakan Gudon/ Telipok, Kota Kinabalu Gudon/ Telipok, Kota Kinabalu Batu Sapi, Sandakan Tambalugu, Tuaran Sembulan, Kota Kinabalu 17. Sipitang, Sipitang
639 18. 18. Projek Pembahagian: Menaiktaraf Sistem 33kV &11kV Di PPU Tshun Nyen, PPU Sim-Sim Dan SSU Sibuga, Sandakan, Sabah Projek Pembahagian: Menaiktaraf Sistem 33kV &11kV Di PPU Tshun Nyen, PPU Sim-Sim Dan SSU Sibuga, Sandakan, Sabah Sibuga, Sandakan Sibuga, Sandakan 19. 20. 21. Projek Penambahbaikan Kapasiti Transformer PPU Sri Perdana dan Pembinaan PPU First Palm City, Lahad Datu, Sabah Projek Penghantaran: 132/33/11kV PMU Karamunsing, Kota Kinabalu, Sabah Projek Penghantaran : Labuan - Sipitang 132kV Interconnector (Phase 1 Upgrading Pmu Beaufort To 275kV) Pakej 1 Pembahagian: Sri Perdana Karamunsing Papar and Beaufort 22. 23. 24. 25. 26. 27. Menaiktaraf Talian Penghantaran Beaufort - Papar Ke 275kV, Pmu Papar Dan PPU Beaufort (Reka Dan Bina) - (Peringkat Penilaian Tender Untuk Lantikan Kontraktor) Projek Penghantaran : Labuan-Sipitang Interconnector Pakej 2: Projek Sambungtara Sabah Dan Sarawak (Reka & Bina) Projek Penghantaran : Menaiktaraf 132kV Stesen Tenom 3X30Mva Projek Penghantaran: Menaiktaraf PMU Dam Road, Lahad Datu, Sabah Kepada 275kV Dan Menaiktaraf SSU Dam Road, Lahad Datu, Sabah Kepada 132/33/11kV (Reka & Bina) Projek Pembahagian - Mengukuhkan Sistem 33kV Dan 11kV Di Kota Kinabalu, Sabah Projek Pembahagian - Sistem Pengukuhan 11kV Di Labuan, Sabah - Penambahbaikan Projek Pembahagian Sistem 33kV Di Kota Marudu Dan Pitas, Sabah Projek Pembahagian - PPU Sook 33/11kV, Keningau Labuan - Sipitang Tenom Lahad Datu Kota Kinabalu Labuan Kota Marudu and Pitas 28. Keningau
640 29. 30. 31. 32. 33. 34. 35. 36. 37. 38. 39. 40. 41. Projek Pembahagian - PPU Ranau 33/11kV, Ranau Projek Pembahagian - Penambahan Punca Bekalan PPU Kundasang Projek Pembahagian - Penambahan Kapasiti 33/11kV Di Sipitang, Sabah Projek Pengukuhan Sistem Pembahagian PPU Elektrik Melalui Donggongon 33kV/11Kv, Kota Kinabalu, Sabah (Reka dan Bina) Projek Pengukuhan Sistem Pembahagian Elektrik Melalui Pembinaan PPU Kent 33kV/11kV, Tuaran, Sabah Projek Pengukuhan Sistem Pembahagian Elektrik Melalui Pembinaan PPU Menggatal 33kV/11kV, Kota Kinabalu, Sabah Projek Pengukuhan Sistem Pembahagian Melalui Rehabilitasi PPU 33/11kV Kayul, Kuala Penyu, Sabah Projek Pengukuhan Sistem Pembahagian Melalui 33/11kV Limbawang, Beaufort, Sabah Projek Pengukuhan Sistem Pembahagian Melalui Rehabilitasi PPU 33/11kV Lakut, Papar, Sabah Projek Post Blackout - Protection On-Line Monitoring Projek Pengukuhan Sistem Pembahagian Melalui Pembinaan PPU Likas 33kV/11kV, Kota Kinabalu, Sabah Projek Pengukuhan Sistem Penghantaran Melalui Penambahan Kapasiti Transformer 15MVA Di PMU Segaliud, Sandakan, Sabah Projek Pembahagian - PPU Bukit Nenas, Sandakan, Sabah Projek Post Blackout - Scadarization Of All PMU/PPU (26 Nos) And Power Stations (3 Nos) Pembinaan Rehabilitasi PPU Ranau Kundasang Sipitang Donggongon Tuaran Kota Kinabalu Kayul, Kuala Penyu Limbawang, Beaufort Lakut, Papar Beaufort and Labuan Kota Kinabalu Segaliud, Sandakan Bukit Nenas, Sandakan 42.
641 43. 44. 45. 46. 47. 48. 49. 50. 51. 52. 53. 54. 55. 56. Projek Pembahagian: Pengubahan Punca Bekalan PPU Mowtas Dan PPU Permai, Sandakan, Sabah Projek Pembahagian - Change Of Supply Source At PPU Nabawan Projek Post Blackout - Transmission Lines, Tower And Cable Improvement, Sabah Establish N-1 For Optical Fibre (OPGW) For East-West Interconnection Link Fiber Monitoring And Management System (FMMS) Secara Reka Bina For East Coast Communication Network PPU Kubota To PPU Wakuba Relocation Of GTM Lm2500 Melawa To Lahad Datu, Sabah Kerja-Kerja Major Overhaul 5 Unit Genset Stesen Kecil Ranau Termasuk Sistem Terlibat Penambahbaikan Bersama Penggantian Radiator Stesen Jana Kuasa Tawau Project Post Blackout - Short Term To Long Term Support (Canopy Gensets At Pasir Putih, POIC And Labuk) Projek Pengukuhan Sistem Penghantaran Melalui Pembinaan Talian 275kV dari Upper Padas ke Kalumpang, Tawau (Southern Link) dan Sambungtara Transborneo Projek Pengukuhan Sistem Penghantaran Melalui Pembinaan Talian 132kV dari PMU Dam Road ke PMU Warisan Kajian Prefeasibility dan Feasibility Potensi Hidro di Negeri Sabah - Padas River (PD.03) Kajian Prefeasibility dan Feasibility Potensi Hidro di Negeri Sabah - Padas River (PD.08) Kajian Prefeasibility dan Feasibility Potensi Hidro di Negeri Sabah - Padas River (PD.09) 3x8MW Mowtas and Permai, Sandakan Nabawan
Wakuba Stesen Janakuasa Sandakan Ranau Tawau Pasir Putih, POIC and Labuk Upper Padas to Kalumpang, Tawau Dam Road to Warisan, Lahad Datu Sg. Padas Sg. Padas 57. Sg. Padas
642 58. 59. 60. 61. Kajian Prefeasibility dan Feasibility Potensi Hidro di Negeri Sabah - Liwagu River (LW.05) Kajian Prefeasibility dan Feasibility Potensi Hidro di Negeri Sabah - Wariu River (WC.05) Kajian Prefeasibility dan Feasibility Potensi Hidro di Negeri Sabah - Padas River (PD.14) Kajian Prefeasibility dan Feasibility Potensi Hidro di Negeri Sabah - Liwagu River (LW.06) Sg. Liwagu Sg. Wariu Sg. Padas Sg. Liwagu CERTIFIED by me to be a true copy of the Bill passed by the Legislative Assembly on Wednesday, the 3rd day of January, 2024. DATUK SERI PANGLIMA HAJI KADZIM BIN HAJI M. YAHYA, Speaker, State Legislative Assembly.
ENAKMEN TENAGA BOLEH BAHARU SABAH 2024 SUSUNAN SEKSYEN BAHAGIAN I PERMULAAN Seksyen 1. Tajuk ringkas dan permulaan kuat kuasa 2. Tafsiran BAHAGIAN II FUNGSI DAN KUASA SURUHANJAYA 3. Fungsi Suruhanjaya 4. Kuasa Suruhanjaya BAHAGIAN III SISTEM TARIF GALAKAN 5. Pewujudan sistem tarif galakan 6. Kelayakan bagi menyertai sistem tarif galakan 7. Permohonan bagi kelulusan galakan 8. Maklumat atau dokumen tambahan 9. Pemberian atau keengganan memberikan kelulusan galakan 10. Syarat bagi kelulusan galakan 11. Kuasa untuk mengenakan syarat tambahan dan untuk mengubah atau membatalkan syarat 12. Pembatalan kelulusan galakan 13. Rayuan
BAHAGIAN IV PENYAMBUNGAN, PEMBELIAN DAN PENGAGIHAN TENAGA BOLEH BAHARU Seksyen 14. Perjanjian pembelian kuasa tenaga boleh baharu 15. Penyambungan kepada talian bekalan 16. Keutamaan pembelian dan pengagihan 17. Kehendak teknikal dan pengendalian BAHAGIAN V TARIF GALAKAN 18. Pembayaran dan tempoh tarif galakan 19. Pengurangan tarif galakan 20. Kajian semula dan pelarasan kadar pengurangan 21. Mendapatkan wang daripada Kumpulan Wang Tenaga Boleh Baharu 22. Fi pentadbiran 23. Kesetaraan grid 24. Penggunaan sumber secara curang untuk menjana elektrik BAHAGIAN VI KUMPULAN WANG TENAGA BOLEH BAHARU 25. Kumpulan Wang Tenaga Boleh Baharu 26. Peruntukan daripada tarif elektrik 27. Perbelanjaan yang dipertanggungkan pada Kumpulan Wang Tenaga Boleh Baharu 28. Pelaburan 29. Akaun
BAHAGIAN VII KUASA MENGUMPULKAN MAKLUMAT Seksyen 30. Audit prestasi 31. Pemberian maklumat 32. Bukti pematuhan 33. Suruhanjaya boleh memegang simpan dokumen 34. Akses kepada rekod 35. Rekod maklumat 36. Penyiaran maklumat 37. Kesalahan kerana tidak patuh 38. Kesalahan bagi pengubahsuaian tanpa kuasa maklumat dalam jagaan Suruhanjaya BAHAGIAN VIII PENGUATKUASAAN 39. Pegawai diberi kuasa 40. Kad kuasa 41. Kuasa penyiasatan 42. Penggeledahan dan penyitaan dengan waran 43. Penggeledahan dan penyitaan tanpa waran 44. Capaian kepada data berkomputer 45. Waran boleh diterima walaupun cacat 46. Senarai benda yang disita 47. Pelepasan benda yang disita 48. Kuasa untuk menghendaki kehadiran orang yang mempunyai pengetahuan tentang kes 49. Pemeriksaan orang yang mempunyai pengetahuan tentang kes 50. Kebolehterimaan pernyataan sebagai keterangan
Seksyen 51. Pegawai diberi kuasa hendaklah menyiapkan penyiasatan dan menyerahkannya kepada polis 52. Kos bagi memegang kelengkapan, dsb., yang disita 53. Tiada kos atau ganti rugi yang berbangkit daripada penyitaan boleh didapatkan 54. Halangan 55. Kuasa tambahan 56. Pengkompaunan kesalahan 57. Pendakwaan 58. Kesalahan oleh pertubuhan perbadanan BAHAGIAN IX AM 59. Laporan tentang pelaksanaan dan prestasi sistem tarif galakan 60. Pematuhan semua undang-undang lain 61. Arahan oleh Suruhanjaya 62. Daftar 63. Kuasa Menteri untuk membuat peraturan-peraturan 64. Penalti bagi perundangan subsidiari 65. Kuasa Menteri untuk meminda Jadual BAHAGIAN X KECUALIAN DAN PERALIHAN 66. Kecualian dan peralihan 67. Lesen yang sedia ada JADUAL
NEGERI SABAH Saya memperkenankan, LS TUN DATUK SERI PANGLIMA (DR) HAJI JUHAR BIN DATUK HAJI MAHIRUDDIN, Yang di-Pertua Negeri. 3 JANUARI, 2024. No. 18 Tahun 2023 Suatu Enakmen untuk mengadakan peruntukan bagi mewujudkan dan melaksanakan suatu sistem tarif khas untuk memangkin penjanaan tenaga boleh baharu dan untuk mengadakan peruntukan bagi perkara yang berkaitan. DIPERBUAT UNDANG-UNDANG oleh Badan Perundangan Negeri Sabah seperti berikut: BAHAGIAN I PERMULAAN Tajuk ringkas dan permulaan kuat kuasa 1. (1) Enakmen ini bolehlah dinamakan Enakmen Tenaga Boleh Baharu
648 Sabah 2024. (2) Enakmen ini mula berkuat kuasa pada 3 Januari 2024. Tafsiran 2. Dalam Enakmen ini, melainkan jika konteksnya menghendaki makna yang lain - "juruaudit yang dilantik" ertinya mana-mana juruaudit yang dilantik oleh Suruhanjaya di bawah seksyen 30; "pegawai diberi kuasa" ertinya mana-mana pegawai awam atau pegawai Suruhanjaya yang diberi kuasa secara bertulis oleh Menteri di bawah seksyen 39; "Suruhanjaya" ertinya Suruhanjaya Tenaga Sabah yang ditubuhkan di bawah Enakmen Suruhanjaya Tenaga Sabah 2023 [No.11 tahun 2022]; "kadar pengurangan" ertinya kadar pengurangan progresif tahunan tarif galakan yang dinyatakan dalam ruang kelima Jadual; "kos pembekalan" ertinya kos purata penjanaan dan pembekalan satu kilowatt-jam elektrik daripada sumber selain sumber boleh baharu melalui talian bekalan sehingga ke tempat saling hubungan dengan pepasangan tenaga boleh baharu; "mengagihkan" ertinya untuk mengendalikan, menyenggarakan dan mengagihkan elektrik melalui rangkaian pengagihan elektrik; "pemegang lesen pengagihan" ertinya pemegang suatu lesen untuk mengagihkan yang dikeluarkan oleh Suruhanjaya di bawah seksyen 8 Enakmen Bekalan Elektrik 2024; "tempoh berkuat kuasa", berhubungan dengan pemegang kelulusan galakan, ertinya tempoh yang bermula dari tarikh permulaan kuat kuasa tarif galakan yang dinyatakan dalam ruang keempat Jadual;
649 "elektrik" mempunyai erti yang diberikan kepadanya dalam seksyen 2 Enakmen Bekalan Elektrik 2024; "rangkaian pengagihan elektrik" ertinya suatu sistem atau sebahagian daripada sistem pada voltan nominal tiga puluh tiga kilovolt atau ke bawah bagi talian atau kabel elektrik, bagi substesen dan bagi kelengkapan dan bangunan yang berkaitan bagi pembawaan elektrik kepada mana-mana orang tidak kira sama ada suatu loji jana kuasa disambungkan kepada sistem sedemikian; "penjana yang layak" ertinya seseorang yang layak untuk memohon untuk menyertai sistem tarif galakan di bawah seksyen 6; "kelulusan galakan" ertinya suatu kelulusan yang diberikan di bawah seksyen 9; "pemegang kelulusan galakan" ertinya seseorang yang memegang kelulusan galakan; "sistem tarif galakan" ertinya sistem yang diwujudkan di bawah seksyen 5; "tarif galakan" ertinya tarif khas yang kena dibayar kepada pemegang kelulusan galakan sebagai balasan bagi tenaga boleh baharu yang dijana dan dijual kepada pemegang lesen pengagihan yang dinyatakan dalam ruang ketiga Jadual; "tarikh permulaan kuat kuasa tarif galakan", berhubungan dengan pemegang kelulusan galakan, ertinya tarikh apabila pepasangan tenaga boleh baharu mula-mula menjana tenaga boleh baharu bagi jualan komersial menurut perjanjian pembelian kuasa tenaga boleh baharu yang telah berkuat kuasa mengikut seksyen 14; "Kumpulan Wang" ertinya Kumpulan Wang Tenaga Boleh Baharu yang ditubuhkan di bawah seksyen 25; "Kerajaan" ertinya Kerajaan Negeri Sabah;
650 "kesetaraan grid", berhubungan dengan pepasangan tenaga boleh baharu yang tertentu, ertinya masa apabila kadar tarif galakan yang terpakai bagi pepasangan tenaga boleh baharu itu adalah bersamaan dengan atau lebih murah daripada kos pembekalan; "Menteri" ertinya Menteri yang dipertanggungkan dengan tanggungjawab bagi perkara yang berhubungan dengan pembekalan elektrik; "Menteri Kewangan" ertinya Menteri yang dipertanggungkan dengan tanggungjawab bagi kewangan; "keselamatan awam" mempunyai erti yang diberikan kepadanya dalam seksyen 2 Enakmen Bekalan Elektrik 2024; "keselamatan diri" mempunyai erti yang diberikan kepadanya dalam seksyen 2 Enakmen Bekalan Elektrik 2024; "tenaga boleh baharu" ertinya elektrik yang dijana atau dihasilkan daripada sumber boleh baharu; "pepasangan tenaga boleh baharu" ertinya suatu pepasangan yang menjana tenaga boleh baharu dan termasuklah apa-apa kemudahan teknikal bagi pepasangan itu yang menukarkan tenaga mekanikal, kimia, haba atau elektromagnet secara langsung kepada elektrik; "perjanjian pembelian kuasa tenaga boleh baharu" ertinya perjanjian pembelian kuasa tenaga boleh baharu antara pemegang lesen pengagihan dengan pemegang kelulusan galakan di bawah seksyen 14; "sumber boleh baharu" ertinya sumber asli yang berulang-ulang dan tidak akan habis atau teknologi yang dinyatakan dalam ruang pertama Jadual; "talian bekalan" mempunyai erti yang diberikan kepadanya dalam seksyen 2 Enakmen Bekalan Elektrik 2024; dan "tenaga lestari" ertinya tenaga yang, dalam penjanaan, pembekalan dan penggunaannya adalah sedemikian rupa sehingga dapat memenuhi
651 keperluan masa kini tanpa menjejaskan keupayaan generasi akan datang untuk memenuhi keperluan mereka, dan termasuklah tenaga boleh baharu. BAHAGIAN II FUNGSI DAN KUASA SURUHANJAYA Fungsi Suruhanjaya 3. Suruhanjaya hendaklah mempunyai fungsi yang berikut: (a) untuk menasihati Menteri dan Entiti Kerajaan yang berkaitan tentang segala perkara yang berhubungan dengan tenaga lestari, termasuklah syor tentang dasar, undang-undang dan tindakan yang hendaklah dipakai untuk menggalakkan tenaga lestari; (b) untuk menggalakkan dan melaksanakan objektif dasar negeri bagi tenaga boleh baharu; (c) untuk menggalakkan, merangsang, memudahkan dan membangunkan tenaga lestari; (d) untuk melaksanakan, menguruskan, memantau dan mengkaji semula sistem tarif galakan, termasuklah menjalankan penyiasatan, mengumpulkan, merekodkan dan menyenggarakan data, maklumat dan statistik berkenaan dengan sistem tarif galakan dan memberikan data, maklumat dan statistik itu kepada Menteri sebagaimana yang dikehendakinya dari semasa ke semasa; (e) untuk menggalakkan pelaburan sektor swasta dalam sektor tenaga lestari, termasuklah mengesyorkan kepada Entiti Kerajaan yang berkaitan mengenai insentif berhubungan dengan cukai, duti kastam	dan	eksais	dan	insentif	fiskal	yang	lain	yang	terpakai	bagi pelaburan itu;
652 (f) untuk menjalankan atau mengatur penjalanan penyelidikan, penilaian, kajian dan perkhidmatan nasihat, mengumpul, menganalisis dan menyiarkan maklumat, statistik dan faktor yang mempengaruhi atau yang berkaitan dengan pembangunan tenaga lestari, dan menyebarkan maklumat, statistik dan faktor yang berkaitan itu kepada Entiti Kerajaan, orang awam dan pelabur atau pelabur berpotensi yang melabur dalam tenaga lestari; (g) untuk mengendalikan, menggalakkan dan menyokong, mengikut cara	yang	difikirkan	patut	oleh	Suruhanjaya,	aktiviti	penyelidikan	dan inovasi yang berhubungan dengan tenaga lestari; (h) untuk menjalankan, menggalakkan dan menyokong, mengikut cara	yang	difikirkan	patut	oleh	Suruhanjaya,	latihan	atau	program	lain yang berhubungan dengan pembangunan sumber manusia dan pembinaan keupayaan dalam sektor tenaga lestari; (i) untuk melaksanakan langkah-langkah bagi menggalakkan penyertaan orang awam dan menambah baik kesedaran awam mengenai perkara yang berhubungan dengan tenaga lestari; (j) untuk bertindak sebagai tumpuan utama untuk membantu Menteri tentang - (i) perkara yang berhubungan dengan tenaga lestari; dan (ii) perkara perubahan iklim yang berhubungan dengan tenaga; dan (k) untuk menjalankan apa-apa fungsi lain yang merupakan tambahan kepada, bersampingan dengan, atau berbangkit daripada mana- mana fungsi yang dinyatakan dalam seksyen ini. Kuasa Suruhanjaya 4. Suruhanjaya hendaklah mempunyai kuasa yang berikut:
653 (a) untuk menjalankan segala aktiviti yang didapati oleh Suruhanjaya adalah perlu, berfaedah atau sesuai bagi atau berkaitan dengan pelaksanaan fungsinya; (b) untuk bekerjasama atau bertindak bersama dengan mana-mana Entiti Kerajaan, mana-mana syarikat atau perbadanan, atau mana-mana badan atau orang, sama ada tempatan atau asing; (c) untuk mendekati secara langsung atau tidak langsung, menjadi perantara dengan, dan menyebarkan maklumat yang berkaitan kepada, mana-mana pelabur atau pelabur berpotensi atau mana- mana pembiaya atau pembiaya berpotensi, sama ada tempatan atau asing, dengan tujuan untuk menggalakkan pelaburan dan pembangunan inisiatif pembiayaan dalam sektor tenaga lestari di Sabah; (d) untuk melantik mana-mana ejen, pakar atau perunding yang difikirkannya	patut	bagi	maksud	melaksanakan	fungsinya; (e)	untuk	mengenakan	fi,	kos	atau	apa-apa	caj	lain	yang	difikirkannya patut bagi perkhidmatan yang diberikan olehnya; (f) untuk merumuskan dan melaksanakan pembangunan sumber manusia dan program pembiayaan dan kerjasama bagi pelaksanaan fungsinya yang sepatutnya dan berkesan; dan (g) untuk melakukan apa-apa jua yang bersampingan dengan mana- mana fungsinya dan kuasanya. BAHAGIAN III SISTEM TARIF GALAKAN Pewujudan sistem tarif galakan 5. (1) Suatu sistem tarif galakan diwujudkan untuk memperuntukkan
654 bagi - (a) penyambungan kepada tempat sambungan talian bekalan bagi pengagihan tenaga boleh baharu yang dijana oleh pepasangan tenaga boleh baharu yang dipunyai oleh pemegang kelulusan galakan; (b) keutamaan pembelian dan pengagihan oleh pemegang lesen pengagihan bagi tenaga boleh baharu yang dijana dan dijual oleh pemegang kelulusan galakan; dan (c) tarif galakan yang hendaklah dibayar oleh pemegang lesen pengagihan kepada pemegang kelulusan galakan bagi tenaga boleh baharu sedemikian. (2) Sistem tarif galakan hendaklah ditadbirkan dan dilaksanakan oleh Suruhanjaya mengikut peruntukan Enakmen ini. (3) Dalam menjalankan fungsi dan obligasinya di bawah Enakmen ini, Suruhanjaya hendaklah memberikan pertimbangan yang sewajarnya kepada - (a) objektif Enakmen ini; (b) dasar tenaga boleh baharu Kerajaan; (c) jumlah wang yang ada dalam Kumpulan Wang dari semasa ke semasa; (d) keperluan bagi kelestarian dan kepelbagaian dalam sumber boleh baharu; dan (e) keperluan persaingan yang adil dan ketelusan dalam pelaksanaan sistem tarif galakan. Kelayakan bagi menyertai sistem tarif galakan 6. Seseorang adalah layak untuk memohon bagi kelulusan galakan yang membenarkan orang itu menyertai sistem tarif galakan jika -
655 (a) orang itu mencadangkan penjanaan tenaga boleh baharu daripada pepasangan tenaga boleh baharu yang mempunyai kapasiti terpasang yang tidak melebihi tiga puluh megawatt atau apa-apa kapasiti terpasang yang lebih tinggi yang diluluskan oleh Menteri; dan (b) orang itu memenuhi apa-apa kriteria lain yang ditetapkan oleh Suruhanjaya dari semasa ke semasa. Permohonan bagi kelulusan galakan 7. (1) Seseorang penjana yang layak boleh memohon kepada Suruhanjaya bagi kelulusan galakan di bawah seksyen 9 dengan mengemukakan suatu permohonan bertulis kepada Suruhanjaya mengikut apa-apa cara dan disertai	dengan	apa-apa	fi	yang	ditetapkan	oleh	Suruhanjaya. (2) Sesuatu permohonan di bawah seksyen ini boleh ditarik balik pada bila-bila masa sebelum permohonan itu diberikan atau ditolak. (3) Suruhanjaya boleh membenarkan sesuatu permohonan di bawah subseksyen (1) dikemukakan melalui perantara elektronik atau secara penghantaran elektronik. (4) Bagi maksud subseksyen (3), syarat dan spesifikasi yang di bawahnya sesuatu permohonan hendaklah dikemukakan sebagaimana yang ditentukan oleh Suruhanjaya. Maklumat atau dokumen tambahan 8. (1) Suruhanjaya boleh, pada bila-bila masa selepas permohonan bagi kelulusan galakan di bawah seksyen 7 diterima, meminta penjana yang layak untuk memberikan maklumat atau dokumen tambahan yang berhubungan dengan permohonan itu kepada Suruhanjaya dalam tempoh yang dinyatakan dalam permintaan itu. (2) Jika apa-apa maklumat atau dokumen tambahan yang dikehendaki
656 di bawah subseksyen (1) tidak diberikan oleh penjana yang layak dalam tempoh yang dinyatakan dalam permintaan itu atau apa-apa tempoh lanjutan yang diberikan oleh Suruhanjaya, permohonan itu hendaklah disifatkan telah ditarik balik dan tidak boleh diteruskan, tetapi tanpa menjejaskan hak penjana yang layak untuk membuat permohonan yang baharu. Pemberian atau keengganan memberikan kelulusan galakan 9. (1) Suruhanjaya boleh, selepas menimbangkan permohonan bagi kelulusan galakan di bawah seksyen 7 dan maklumat atau dokumen tambahan yang diberikan di bawah seksyen 8, meluluskan atau menolak permohonan itu. (2) Suruhanjaya hendaklah memaklumkan keputusannya di bawah subseksyen (1) kepada penjana yang layak dan pemegang lesen pengagihan yang berkenaan melalui notis bertulis dengan secepat yang dapat dilaksanakan. (3) Notis bertulis oleh Suruhanjaya di bawah subseksyen (2) hendaklah menyatakan - (a) dalam hal jika permohonan itu diluluskan, hakikat kelulusan itu dan syarat yang dikenakan di bawah seksyen 10; dan (b) dalam hal jika permohonan itu ditolak, hakikat penolakan itu dan sebab bagi penolakan itu. (4) Pemberian kelulusan galakan di bawah seksyen ini hendaklah bersifat peribadi bagi pemegang kelulusan galakan itu dan kelulusan galakan itu tidak boleh diserah hak atau dipindah milik kepada mana- mana orang lain kecuali dengan kelulusan bertulis daripada Suruhanjaya terlebih terdahulu. Syarat bagi kelulusan galakan 10. (1) Jika Suruhanjaya memutuskan untuk memberikan kelulusan galakan di bawah seksyen 9, Suruhanjaya -
657 (a) hendaklah mengenakan kesemua syarat standard bagi kelulusan galakan sebagaimana yang ditetapkan; dan (b)	boleh	mengenakan	apa-apa	syarat	khas	yang	difikirkannya patut. (2) Pemegang kelulusan galakan hendaklah mematuhi - (a) syarat standard yang ditetapkan bagi kelulusan galakan itu; dan (b) apa-apa syarat khas bagi kelulusan galakan itu, yang dikenakan oleh Suruhanjaya di bawah subseksyen (1). (3) Seseorang pemegang kelulusan galakan yang tidak mematuhi mana- mana syarat kelulusan galakan di bawah subseksyen (2) melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi lima ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi tiga tahun atau kedua-duanya. Kuasa untuk mengenakan syarat tambahan dan untuk mengubah atau membatalkan syarat 11. (1) Suruhanjaya boleh, pada bila-bila masa - (a) mengenakan apa-apa syarat tambahan ke atas kelulusan galakan; atau (b) mengubah atau membatalkan apa-apa syarat yang dikenakan ke atas kelulusan galakan. (2) Sebelum Suruhanjaya membuat keputusan di bawah subseksyen (1), Suruhanjaya hendaklah memberi pemegang kelulusan galakan itu - (a) suatu notis bertulis mengenai niat Suruhanjaya itu berserta dengan suatu salinan draf pengenaan, pengubahan atau pembatalan syarat itu; dan (b) suatu peluang untuk membuat penghujahan bertulis dalam
658 tempoh yang dinyatakan dalam notis bertulis itu yang tidak boleh kurang daripada tiga puluh hari. (3) Selepas habis tempoh yang dinyatakan dalam notis itu, Suruhanjaya hendaklah, selepas menimbangkan apa-apa penghujahan bertulis yang dibuat oleh pemegang kelulusan galakan itu, memutuskan sama ada untuk mengenakan syarat tambahan itu, untuk mengubah atau membatalkan mana-mana syarat yang sedia ada atau untuk tidak mengambil tindakan selanjutnya. (4) Suruhanjaya hendaklah memberi pemegang kelulusan galakan suatu notis bertulis mengenai keputusan Suruhanjaya di bawah subseksyen (3) dengan secepat yang dapat dilaksanakan dan keputusan itu hendaklah berkuat kuasa pada tarikh yang dinyatakan dalam notis bertulis itu. Pembatalan kelulusan galakan 12. (1) Suruhanjaya boleh membatalkan sesuatu kelulusan galakan jika - (a) pemegang kelulusan galakan itu telah tidak mematuhi mana- mana peruntukan Enakmen ini, Enakmen Bekalan Elektrik 2024 atau mana-mana perundangan subsidiari yang dibuat di bawah Enakmen ini atau Enakmen Bekalan Elektrik 2024; (b) pemegang kelulusan galakan itu telah tidak mematuhi mana- mana syarat kelulusan galakan itu; (c) pemegang kelulusan galakan itu telah mendapatkan kelulusan galakan itu dengan cara yang tidak wajar atau tidak sah; (d) pemegang kelulusan galakan itu telah disabitkan dengan suatu kesalahan di bawah Enakmen ini, Enakmen Bekalan Elektrik 2024 atau mana-mana perundangan subsidiari yang dibuat di bawah Enakmen ini atau Enakmen Bekalan Elektrik 2024; (e) seorang penerima, penerima dan pengurus, penyelesai
659 sementara atau pegawai yang seumpamanya telah dilantik bagi keseluruhan atau sebahagian besar daripada aset pemegang kelulusan galakan itu dan pelantikan itu tidak dibatalkan atau diungkaikan dalam tempoh enam puluh hari dari tarikh pelantikan itu; atau (f) terdapat suatu perubahan dalam hal keadaan yang menyebabkan pemegang kelulusan galakan itu tidak lagi berhak untuk diberi kelulusan galakan di bawah Enakmen ini. (2) Sebelum Suruhanjaya membuat keputusan di bawah subseksyen (1), Suruhanjaya hendaklah memberi pemegang kelulusan galakan itu - (a) suatu notis bertulis mengenai niat Suruhanjaya untuk membatalkan kelulusan galakan itu; dan (b) suatu peluang untuk membuat penghujahan bertulis dalam tempoh yang dinyatakan dalam notis bertulis itu yang tidak boleh kurang daripada tiga puluh hari. (3) Selepas habis tempoh yang dinyatakan dalam notis bertulis itu, Suruhanjaya hendaklah, selepas menimbangkan apa-apa penghujahan bertulis yang dibuat oleh pemegang kelulusan galakan itu, memutuskan sama ada untuk membatalkan kelulusan galakan itu atau tidak. (4) Suruhanjaya hendaklah memberi pemegang kelulusan galakan itu notis bertulis mengenai keputusan Suruhanjaya di bawah subseksyen (3) dengan secepat yang dapat dilaksanakan. (5) Pemegang kelulusan galakan tidak berhak kepada apa-apa bentuk pampasan daripada Kerajaan, Menteri atau Suruhanjaya jika kelulusan galakan itu dibatalkan mengikut subseksyen (3). (6) Pembatalan sesuatu kelulusan galakan di bawah subseksyen (3) hendaklah berkuat kuasa - (a) pada tarikh yang dinyatakan oleh Suruhanjaya dalam notis
660 bertulis yang diberikan di bawah subseksyen (4); atau (b) jika tiada tarikh dinyatakan dalam notis bertulis yang diberikan di bawah subseksyen (4), apabila habis tempoh tiga puluh hari dari tarikh notis itu disampaikan kepada pemegang kelulusan galakan itu. (7) Jika pembatalan kelulusan galakan telah berkuat kuasa, pemegang kelulusan galakan itu hendaklah dengan serta-merta tidak berhak untuk menyertai sistem tarif galakan dan untuk menerima pembayaran tarif galakan. Rayuan 13. (1) Mana-mana orang yang terkilan dengan keputusan Suruhanjaya yang menolak permohonan bagi kelulusan galakan di bawah seksyen 9, yang mengenakan apa-apa syarat tambahan atau yang mengubah atau membatalkan mana-mana syarat yang dikenakan ke atas kelulusan galakan di bawah seksyen 11 atau yang membatalkan kelulusan galakan di bawah seksyen 12 boleh, dalam tempoh tiga puluh hari dari pemberitahuan keputusan itu kepadanya, merayu kepada Menteri mengikut cara yang ditetapkan. (2) Menteri boleh, selepas menimbangkan rayuan di bawah subseksyen (1), mengesahkan, mengakas atau mengubah keputusan Suruhanjaya. (3) Keputusan Menteri di bawah subseksyen (2) adalah muktamad dan mengikat. BAHAGIAN IV PENYAMBUNGAN, PEMBELIAN DAN PENGAGIHAN TENAGA BOLEH BAHARU Perjanjian pembelian kuasa tenaga boleh baharu 14. (1) Apabila notis bertulis di bawah subseksyen 9(2) diterima bahawa
661 permohonan daripada pemegang kelulusan galakan telah diluluskan, pemegang lesen pengagihan hendaklah, dalam apa-apa tempoh yang ditetapkan oleh Suruhanjaya, membuat perjanjian pembelian kuasa tenaga boleh baharu dengan pemegang kelulusan galakan itu. (2) Walau apa pun subseksyen (1), pemegang lesen pengagihan tidak berkewajipan untuk membuat perjanjian pembelian kuasa tenaga boleh baharu dengan pemegang kelulusan galakan jika - (a) pemegang kelulusan galakan itu enggan membuat perjanjian itu; atau (b) Suruhanjaya berpendapat bahawa - (i) terdapat suatu perubahan dalam hal keadaan yang menyebabkan pemegang kelulusan galakan itu tidak lagi berhak untuk diberi kelulusan galakan di bawah Enakmen ini; atau (ii) adalah adil dan munasabah bagi pemegang lesen pengagihan untuk tidak membuat perjanjian itu. (3) Perjanjian pembelian kuasa tenaga boleh baharu hendaklah dalam bentuk yang ditetapkan oleh Suruhanjaya dan apa-apa penyimpangan daripada bentuk itu menghendaki kelulusan bertulis daripada Suruhanjaya terlebih dahulu. (4) Suruhanjaya boleh menetapkan bentuk yang berlainan bagi perjanjian pembelian kuasa tenaga boleh baharu dengan mengambil kira sumber boleh baharu yang akan digunakan dan kapasiti pepasangan tenaga boleh baharu yang dicadangkan. (5) Pemegang kelulusan galakan hendaklah, dalam apa-apa tempoh yang ditetapkan oleh Suruhanjaya, mengemukakan salinan terperaku bagi perjanjian pembelian kuasa tenaga boleh baharu yang telah disempurnakan kepada Suruhanjaya bagi pendaftaran. (6) Suruhanjaya hendaklah mendaftarkan apa-apa perjanjian pembelian
662 kuasa tenaga boleh baharu yang dikemukakan kepadanya di bawah subseksyen (5) jika Suruhanjaya berpuas hati bahawa perjanjian pembelian kuasa tenaga boleh baharu itu adalah selaras dengan peruntukan Enakmen ini dan perundangan subsidiarinya. (7) Perjanjian pembelian kuasa tenaga boleh baharu hanya akan berkuat kuasa dan boleh dikuatkuasakan apabila didaftarkan dengan Suruhanjaya mengikut seksyen ini. (8) Suruhanjaya hendaklah menyenggarakan suatu daftar bagi semua perjanjian pembelian kuasa tenaga boleh baharu yang didaftarkan di bawah seksyen ini. (9) Seseorang pemegang lesen pengagihan yang melanggar subseksyen (1) melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi satu juta ringgit. Penyambungan kepada talian bekalan 15. (1) Jika perjanjian pembelian kuasa tenaga boleh baharu telah dimuktamadkan di bawah seksyen 14, pemegang kelulusan galakan boleh memohon kepada pemegang lesen pengagihan bagi penyambungan pepasangan tenaga boleh baharunya kepada suatu tempat sambungan talian bekalan mengikut apa-apa cara yang ditetapkan oleh Suruhanjaya. (2) Apabila permohonan di bawah subseksyen (1) diterima, pemegang lesen pengagihan hendaklah menyambungkan pepasangan tenaga boleh baharu itu kepada tempat sambungan talian bekalan dalam apa-apa tempoh yang ditetapkan oleh Suruhanjaya. (3) Lokasi tempat sambungan talian bekalan yang terpakai hendaklah ditentukan oleh pemegang lesen pengagihan, tanpa menjejaskan seksyen 17. (4) Seseorang pemegang lesen pengagihan yang melanggar subseksyen (2) melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda
663 tidak melebihi satu juta ringgit. Keutamaan pembelian dan pengagihan 16. (1) Jika pepasangan tenaga boleh baharu telah disambungkan kepada tempat sambungan talian bekalan di bawah subseksyen 15(2), pemegang lesen pengagihan hendaklah, sebagai keutamaan daripada elektrik yang dijana daripada sumber selain sumber boleh baharu, membeli dan mengagihkan melalui talian bekalan keseluruhan kuantiti tenaga boleh baharu yang ada yang dijana oleh pepasangan tenaga boleh baharu yang dipunyai oleh pemegang kelulusan galakan melainkan jika dikecualikan di bawah subseksyen (2). (2) Suruhanjaya boleh mengecualikan pemegang lesen pengagihan daripada mematuhi subseksyen (1) bagi apa-apa tempoh dan di bawah apa-apa	hal	keadaan	yang	difikirkan	patut	oleh	Suruhanjaya	dengan	mengambil kira keselamatan awam dan keselamatan diri. (3) Seseorang pemegang lesen pengagihan yang melanggar subseksyen (1) melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi satu juta ringgit. Kehendak teknikal dan pengendalian 17. Suruhanjaya boleh membuat kaedah-kaedah yang menentukan kehendak teknikal dan pengendalian yang hendaklah dipatuhi oleh pemegang lesen pengagihan dan pemegang kelulusan galakan dalam melaksanakan Bahagian ini, termasuk - (a) kewajipan dan tanggungjawab pemegang lesen pengagihan dan pemegang kelulusan galakan masing-masing berkenaan dengan kehendak itu; (b) tempoh masa yang dalamnya kehendak itu hendaklah dipatuhi; (c) pembahagian kos yang ditanggung berhubung dengan kehendak itu; dan
664 (d) tatacara dan cara yang mengikutnya pelan, spesifikasi dan dokumen lain hendaklah dikemukakan. BAHAGIAN V TARIF GALAKAN Pembayaran dan tempoh tarif galakan 18. (1) Tertakluk kepada perenggan 23(3)(a), pemegang kelulusan galakan hendaklah, dalam tempoh berkuat kuasa, dibayar tarif galakan oleh pemegang lesen pengagihan yang dengannya pemegang kelulusan galakan itu telah membuat perjanjian pembelian kuasa tenaga boleh baharu bagi tenaga boleh baharu yang dijana oleh pepasangan tenaga boleh baharunya berdasarkan kadar tarif galakan yang terpakai sebagaimana yang dilaraskan di bawah seksyen 20. (2) Menteri boleh membuat peraturan-peraturan yang menyatakan kriteria yang hendaklah dipenuhi oleh pepasangan tenaga boleh baharu bagi maksud menentukan kelayakan pemegang kelulusan galakan untuk menerima kadar tarif galakan yang tertentu. Pengurangan tarif galakan 19. (1) Tertakluk kepada subseksyen (3), kadar tarif galakan hendaklah dikurangkan secara progresif setiap tahun berdasarkan kadar pengurangan yang terpakai bermula pada 1 Januari tiap-tiap tahun selepas tarikh permulaan kuat kuasa Enakmen ini. (2) Kadar pengurangan tahunan adalah tertakluk kepada kajian semula mengikut seksyen 20. (3) Tiada pengurangan selanjutnya boleh dibuat kepada kadar tarif galakan yang terpakai bagi pemegang kelulusan galakan selepas tarikh permulaan kuat kuasa tarif galakan berkenaan dengan pemegang kelulusan galakan itu.
665 Kajian semula dan pelarasan kadar pengurangan 20. (1) Suruhanjaya hendaklah mengkaji semula kadar pengurangan berkenaan dengan mana-mana kategori pepasangan tenaga boleh baharu sekurang-kurangnya sekali setiap tiga tahun selepas tarikh Enakmen ini mula berkuat kuasa bagi maksud mempertingkatkan prestasi keseluruhan sistem tarif galakan untuk mencapai objektif Enakmen ini dengan lebih baik. (2) Dalam menjalankan kajian semula di bawah subseksyen (1), Suruhanjaya hendaklah mengambil kira - (a) perkara yang dinyatakan dalam subseksyen 5(3); (b) keupayaan pemegang kelulusan galakan untuk mendapatkan semula pelaburan permulaan mereka bagi pepasangan tenaga boleh baharu mereka dan menerima pulangan yang memuaskan dalam masa yang munasabah; (c) kos semasa bagi melengkapkan, membina, mengendalikan dan menyenggarakan pepasangan tenaga boleh baharu yang menggunakan setiap sumber boleh baharu yang tertentu; (d) kecekapan pepasangan tenaga boleh baharu yang menggunakan setiap sumber boleh baharu yang tertentu berdasarkan teknologi semasa; dan (e)	apa-apa	faktor	lain	yang	difikirkan	berkaitan	oleh	Suruhanjaya. (3) Apabila kajian semula di bawah subseksyen (1) selesai, Suruhanjaya hendaklah mengemukakan laporan mengenai kajian semula itu kepada Menteri dengan atau tanpa syor bagi pelarasan kadar pengurangan. (4) Menteri boleh, selepas menimbangkan syor bagi pelarasan kadar pengurangan yang dibuat oleh Suruhanjaya di bawah subseksyen (3), meluluskan atau menolak syor itu. (5) Jika Menteri meluluskan syor yang dibuat oleh Suruhanjaya di bawah
666 subseksyen (4), dia hendaklah dengan secepat yang dapat dilaksanakan, mengubah kadar pengurangan itu. (6) Kadar pengurangan yang diubah itu tidak terpakai bagi pemegang kelulusan galakan yang wujud sebelum kadar pengurangan yang diubah itu berkuat kuasa. Mendapatkan wang daripada Kumpulan Wang Tenaga Boleh Baharu 21. Seseorang pemegang lesen pengagihan berhak untuk mendapatkan daripada Kumpulan Wang, sejumlah wang yang bersamaan dengan perbezaan antara - (a) jumlah tarif galakan yang dibayar oleh pemegang lesen pengagihan kepada pemegang kelulusan galakan mengikut seksyen 18; dan (b) kos yang selainnya kena ditanggung oleh pemegang lesen pengagihan itu untuk menjana amaun elektrik yang sama dengan yang dijana oleh pemegang kelulusan galakan itu berdasarkan kos pembekalan semasa, mengikut apa-apa tatacara dan kaedah pengiraan yang ditetapkan oleh Suruhanjaya. Fi pentadbiran 22. Fi pentadbiran, yang hendaklah dipertanggungkan pada Kumpulan Wang, boleh dibayar - (a) kepada pemegang lesen pengagihan, bagi mentadbirkan pembayaran tarif galakan kepada pemegang kelulusan galakan di bawah seksyen 18; dan (b) kepada Suruhanjaya, bagi melaksanakan dan mentadbirkan sistem tarif galakan di bawah Enakmen ini,
667 berdasarkan kadar yang ditentukan oleh Menteri melalui perintah yang disiarkan dalam Warta. Kesetaraan grid 23. (1) Suruhanjaya hendaklah menentukan sama ada sesuatu pepasangan tenaga boleh baharu yang tertentu telah mencapai kesetaraan grid. (2) Apabila Suruhanjaya menentukan bahawa sesuatu pepasangan tenaga boleh baharu yang tertentu telah mencapai kesetaraan grid, Suruhanjaya hendaklah memberitahu pemegang kelulusan galakan dan pemegang lesen pengagihan yang berkenaan mengenai pencapaian sedemikian. (3) Walau apa pun apa-apa jua di bawah Enakmen ini, apabila penentuan kesetaraan grid diberitahu di bawah subseksyen (2) - (a) seseorang pemegang kelulusan galakan yang mempunyai pepasangan tenaga boleh baharu itu tidak berhak untuk dibayar tarif galakan dan sebaliknya hendaklah dibayar oleh pemegang lesen pengagihan suatu tarif yang berdasarkan kos pembekalan semasa bagi baki tempoh berkuat kuasa itu; dan (b) pemegang lesen pengagihan tidak berhak untuk mendapatkan daripada Kumpulan Wang jumlah wang yang disebut dalam seksyen	21	dan	dibayar	fi	pentadbiran	di	bawah	perenggan	22(a) berkenaan dengan mana-mana pepasangan tenaga boleh baharu. Penggunaan sumber secara curang untuk menjana elektrik 24. (1) Mana-mana orang yang dalam apa-apa cara menjana elektrik secara curang daripada pepasangan tenaga boleh baharu dengan menggunakan sumber selain sumber boleh baharu yang dinyatakan dalam kelulusan galakan yang terpakai bagi pepasangan tenaga boleh baharu itu untuk menerima pembayaran atau pembayaran yang lebih tinggi tarif galakan daripada pemegang lesen pengagihan melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi satu juta ringgit atau
668 dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi lima tahun atau kedua-duanya. (2) Suatu pernyataan bertulis oleh seorang pegawai Suruhanjaya atau mana-mana orang yang diberi kuasa oleh Suruhanjaya yang menyatakan - (a) jumlah kerugian kepada Kumpulan Wang yang disebabkan oleh pembayaran atau pembayaran yang lebih tinggi tarif galakan di bawah subseksyen (1); dan (b) orang yang bertanggungjawab bagi jumlah kerugian itu, hendaklah menjadi keterangan prima facie mengenai jumlah kerugian kepada Kumpulan Wang dan orang yang bertanggungjawab bagi jumlah kerugian itu. (3) Suruhanjaya hendaklah menghendaki orang yang disebut dalam subseksyen (1) supaya membayar kepada Suruhanjaya jumlah kerugian kepada Kumpulan Wang yang disebabkan oleh pembayaran atau pembayaran yang lebih tinggi tarif galakan kepada orang itu di bawah subseksyen (1). (4) Jumlah yang dinyatakan dalam pernyataan bertulis di bawah subseksyen (2) yang tidak dibayar hendaklah dianggap sebagai suatu hutang sivil yang kena dibayar kepada Suruhanjaya oleh orang itu dan boleh didapatkan melalui tindakan sivil di mahkamah. BAHAGIAN VI KUMPULAN WANG TENAGA BOLEH BAHARU Kumpulan Wang Tenaga Boleh Baharu 25. (1) Suatu kumpulan wang yang dikenali sebagai "Kumpulan Wang Tenaga Boleh Baharu" ditubuhkan dan hendaklah ditadbirkan dan dikawal oleh Suruhanjaya. (2) Kumpulan Wang hendaklah terdiri daripada -
669 (a) apa-apa jumlah wang yang diperuntukkan oleh Kerajaan atau Kerajaan Persekutuan bagi maksud Kumpulan Wang dari semasa ke semasa; (b) apa-apa jumlah wang yang dibayar kepada Suruhanjaya di bawah subseksyen 24(4), 26(1) dan 26(5); (c) semua wang yang diperoleh sebagai pendapatan daripada pelaburan yang dibuat daripada Kumpulan Wang, termasuk faedah; dan (d) segala wang lain yang diterima secara sah oleh Suruhanjaya bagi pihak Kumpulan Wang. Peruntukan daripada tarif elektrik 26. (1) Tertakluk kepada subseksyen (6), seseorang pemegang lesen pengagihan hendaklah, jika dikehendaki oleh Menteri melalui perintah yang disiarkan dalam Warta, memperuntukkan dan membayar ke dalam Kumpulan Wang, mengikut apa-apa cara dan pada apa-apa kadar yang dinyatakan dalam perintah itu, sebahagian daripada tarif yang dikenakan oleh pemegang lesen pengagihan itu di bawah subseksyen 39(1) Enakmen Bekalan Elektrik 2024. (2) Seseorang pemegang lesen pengagihan yang melanggar subseksyen (1) melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi satu juta ringgit. (3) Suatu pernyataan bertulis oleh seorang pegawai Suruhanjaya atau mana-mana orang yang diberi kuasa oleh Suruhanjaya yang menyatakan - (a) sebahagian tarif yang belum dibayar di bawah subseksyen (1) yang kena dibayar kepada Kumpulan Wang; dan (b) pemegang lesen pengagihan yang bertanggungjawab bagi sebahagian tarif yang belum dibayar itu, hendaklah menjadi keterangan prima facie mengenai sebahagian tarif
670 yang belum dibayar yang kena dibayar kepada Kumpulan Wang dan pemegang lesen pengagihan yang bertanggungjawab bagi sebahagian tarif yang belum dibayar itu. (4) Suruhanjaya hendaklah menghendaki pemegang lesen pengagihan itu supaya membayar sebahagian tarif yang belum dibayar yang kena dibayar kepada Kumpulan Wang di bawah subseksyen (1) kepada Suruhanjaya. (5) Jumlah yang dinyatakan dalam pernyataan bertulis di bawah subseksyen (3) yang tidak dibayar hendaklah dianggap sebagai suatu hutang sivil yang kena dibayar kepada Suruhanjaya oleh orang itu dan boleh didapatkan melalui tindakan sivil di mahkamah. (6) Apabila disyorkan oleh Suruhanjaya, Menteri boleh melalui perintah yang disiarkan dalam Warta membatalkan kehendak yang dibuat di bawah subseksyen (1) jika dia berpuas hati bahawa terdapat wang yang mencukupi dalam Kumpulan Wang untuk memenuhi maksud Enakmen ini. Perbelanjaan yang dipertanggungkan pada Kumpulan Wang Tenaga Boleh Baharu 27. Kumpulan Wang hendaklah dibelanjakan bagi maksud - (a) seksyen 21 dan 22; dan (b) secara amnya membayar apa-apa perbelanjaan bagi melaksanakan peruntukan Enakmen ini. Pelaburan 28. (1) Wang daripada Kumpulan Wang hendaklah, setakat yang wang itu tidak dikehendaki atau tidak serta-merta dikehendaki untuk dibelanjakan oleh Suruhanjaya di bawah Enakmen ini, dilaburkan mengikut apa-apa cara yang diluluskan oleh Menteri dengan persetujuan Menteri Kewangan.
671 (2) Suruhanjaya hendaklah membuka dan menyenggara akaun atau akaun-akaun untuk menyimpan wang dalam Kumpulan Wang dengan apa-apa	bank	atau	bank-bank	di	Malaysia	sebagaimana	yang	difikirkannya	patut, selepas berunding dengan Menteri dan Menteri Kewangan, dan tiap-tiap akaun sedemikian hendaklah dikendalikan mengikut apa-apa cara yang dibenarkan oleh Suruhanjaya. Akaun 29. (1) Suruhanjaya hendaklah menyebabkan akaun yang sepatutnya bagi Kumpulan Wang dan laporan yang sepatutnya mengenai aktivitinya berkenaan dengan Kumpulan Wang disimpan dan hendaklah, dengan secepat yang dapat dilaksanakan selepas berakhirnya tahun kewangan, menyebabkan supaya disediakan bagi tahun kewangan itu - (a) suatu penyata akaun yang hendaklah termasuk kunci kira-kira dan akaun sumbangan dan perbelanjaan; dan (b) suatu penyata aktivitinya berkenaan dengan Kumpulan Wang. (2) Suruhanjaya hendaklah, dengan secepat yang mungkin, menghantar suatu salinan penyata akaun yang diperakukan oleh juruaudit dan suatu salinan laporan juruaudit kepada Menteri yang hendaklah menyebabkan penyata akaun dan laporan juruaudit itu dibentangkan di hadapan Dewan Undangan. BAHAGIAN VII KUASA MENGUMPULKAN MAKLUMAT Audit prestasi 30. (1) Suruhanjaya boleh, pada bila-bila masa, menjalankan atau melantik juruaudit untuk menjalankan audit ke atas operasi - (a) mana-mana pemegang lesen pengagihan untuk menilai pematuhannya terhadap Enakmen ini dan perundangan
672 subsidiarinya; dan (b) mana-mana pemegang kelulusan galakan untuk menilai pematuhannya terhadap Enakmen ini, perundangan subsidiarinya dan syarat kelulusan galakan. (2) Suruhanjaya hendaklah memberikan tidak kurang daripada dua puluh empat jam notis bertulis terlebih dahulu mengenai audit di bawah subseksyen (1) kepada pemegang lesen pengagihan atau pemegang kelulusan galakan yang berkenaan. Pemberian maklumat 31. (1) Walau apa pun mana-mana undang-undang bertulis yang lain, jika Suruhanjaya mempunyai alasan yang munasabah untuk mempercayai bahawa mana-mana orang - (a) mempunyai apa-apa maklumat atau apa-apa dokumen yang berkaitan dengan pelaksanaan fungsi dan kuasa Suruhanjaya di bawah Enakmen ini atau perundangan subsidiarinya; atau (b) berupaya untuk memberikan apa-apa keterangan yang Suruhanjaya mempunyai alasan yang munasabah untuk mempercayai adalah berkaitan dengan pelaksanaan fungsi dan kuasa Suruhanjaya di bawah Enakmen ini atau perundangan subsidiarinya, Suruhanjaya boleh, melalui notis bertulis, mengarahkan orang itu - (A) supaya memberikan apa-apa maklumat sedemikian kepada pegawai diberi kuasa mengikut cara dan bentuk dan dalam tempoh yang dinyatakan dalam notis itu atau apa-apa tempoh lanjutan yang diberikan oleh Suruhanjaya; (B) supaya mengemukakan apa-apa dokumen sedemikian, sama ada	dalam	bentuk	fizikal	atau	dalam	perantara	elektronik,	kepada pegawai diberi kuasa mengikut cara dan dalam
673 tempoh yang dinyatakan dalam notis itu atau apa-apa tempoh lanjutan yang diberikan oleh Suruhanjaya; (C) supaya membuat salinan apa-apa dokumen sedemikian dan supaya mengemukakan salinan itu kepada pegawai diberi kuasa mengikut cara dan dalam tempoh yang dinyatakan dalam notis itu atau apa-apa tempoh lanjutan yang diberikan oleh Suruhanjaya; (D) jika orang itu ialah seorang individu, supaya hadir, pada suatu pendengaran tertutup, di hadapan pegawai diberi kuasa pada masa dan di tempat yang dinyatakan dalam notis itu untuk memberikan apa-apa keterangan, sama ada secara lisan atau bertulis, dan mengemukakan apa-apa dokumen, sama ada	dalam	bentuk	fizikal	atau	dalam	perantara	elektronik,	mengikut cara dan dalam tempoh yang dinyatakan dalam notis itu atau apa-apa tempoh lanjutan yang diberikan oleh Suruhanjaya; (E) jika orang itu ialah suatu pertubuhan perbadanan atau badan awam, supaya menyebabkan pegawai berwibawa pertubuhan perbadanan atau badan awam itu untuk hadir, pada suatu pendengaran tertutup, di hadapan pegawai diberi kuasa pada masa dan di tempat yang dinyatakan dalam notis itu untuk memberikan apa-apa keterangan, sama ada secara lisan atau bertulis, dan mengemukakan apa-apa dokumen, sama ada	dalam	bentuk	fizikal	atau	dalam	perantara	elektronik,	mengikut cara dan dalam tempoh yang dinyatakan dalam notis itu atau apa-apa tempoh lanjutan yang diberikan oleh Suruhanjaya; atau (F) jika orang itu ialah suatu perkongsian, supaya menyebabkan seorang individu yang merupakan seorang rakan kongsi dalam perkongsian itu atau seorang pekerja dalam perkongsian itu untuk hadir, pada suatu pendengaran tertutup, di hadapan pegawai diberi kuasa pada masa dan di tempat yang dinyatakan dalam notis itu untuk memberikan apa- apa keterangan, sama ada secara lisan atau bertulis, dan
674 mengemukakan apa-apa dokumen, sama ada dalam bentuk fizikal	atau	dalam	perantara	elektronik,	mengikut	cara	dan	dalam tempoh yang dinyatakan dalam notis itu atau apa-apa tempoh lanjutan yang diberikan oleh Suruhanjaya. (2) Mana-mana orang yang dikehendaki supaya memberikan maklumat atau dokumen di bawah subseksyen (1) hendaklah memastikan bahawa maklumat atau dokumen yang diberikan itu adalah benar, tepat dan lengkap dan orang itu patut memberikan suatu representasi bagi maksud itu, termasuk suatu representasi bahawa dia tidak tahu tentang apa-apa maklumat atau dokumen lain yang mungkin menjadikan maklumat atau dokumen yang diberikan itu tidak benar atau mengelirukan. Bukti pematuhan 32. Seseorang hendaklah, jika pada bila-bila masa dipanggil secara bertulis oleh Suruhanjaya untuk berbuat demikian, memberi Suruhanjaya atau pegawai diberi kuasanya semua dokumen dan maklumat yang dipunyai oleh orang itu yang berhubungan dengan pematuhannya terhadap mana-mana peruntukan Enakmen ini atau perundangan subsidiarinya, sebagaimana yang dikehendaki oleh Suruhanjaya secara am atau berhubungan dengan apa-apa hal tertentu. Suruhanjaya boleh memegang simpan dokumen 33. (1) Suruhanjaya boleh mengambil milikan dan memegang simpan dengan seberapa lama yang perlu sesuatu dokumen yang diberikan oleh mana-mana orang di bawah Bahagian ini. (2) Orang yang memberikan dokumen itu berhak untuk dibekalkan, dengan secepat yang dapat dilaksanakan, suatu salinan yang diperakui oleh Suruhanjaya sebagai salinan benar dokumen itu. (3) Walau apa pun mana-mana undang-undang bertulis yang lain, salinan terperaku dokumen itu hendaklah diterima oleh semua mahkamah dan tribunal sebagai keterangan seolah-olah salinan itu ialah dokumen asal.
675 (4) Sehingga suatu salinan terperaku dokumen itu dibekalkan, Suruhanjaya hendaklah, pada bila-bila masa dan di mana-mana tempat yang	difikirkan	sesuai	oleh	Suruhanjaya,	membenarkan	orang	yang	memberikan dokumen itu atau seorang yang diberi kuasa oleh orang itu untuk memeriksa dan membuat salinan atau mengambil cabutan daripada dokumen asal itu. (5) Jika Suruhanjaya berpuas hati bahawa dokumen itu tidak lagi perlu dipegang simpan, Suruhanjaya boleh mengembalikan dokumen itu kepada orang yang memberikan dokumen itu di bawah subseksyen (1) dengan secepat yang dapat dilaksanakan. Akses kepada rekod 34. (1) Seseorang hendaklah, jika pada bila-bila masa diminta oleh Suruhanjaya melalui notis bertulis, membenarkan Suruhanjaya, pegawai diberi kuasanya atau juruaudit yang dilantiknya untuk mendapat akses kepada rekodnya bagi maksud menjalankan mana-mana fungsi atau kuasa Suruhanjaya di bawah Enakmen ini atau perundangan subsidiarinya. (2) Seseorang yang tidak mematuhi notis bertulis di bawah subseksyen (1) melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi dua ratus ribu ringgit. Rekod maklumat 35. (1) Suruhanjaya hendaklah menyenggarakan suatu rekod mengenai semua maklumat atau dokumen yang diterima menurut arahan yang diberikan di bawah subseksyen 31(1). (2) Suatu rekod yang disenggarakan di bawah subseksyen (1) boleh dijadikan tersedia kepada orang awam. Penyiaran maklumat 36. (1) Suruhanjaya boleh menyiarkan apa-apa maklumat yang
676 diterimanya dalam menjalankan fungsi dan kuasanya di bawah Bahagian ini. (2) Suruhanjaya hendaklah menimbangkan kepentingan komersial pihak-pihak yang dengannya maklumat itu berkaitan sebelum menyiarkan maklumat itu. (3) Suruhanjaya tidak boleh menyiarkan apa-apa maklumat atau apa-apa bahagian mana-mana maklumat yang dizahirkan kepadanya jika penyiaran itu - (a) berkemungkinan akan menjejaskan perbicaraan adil seseorang; atau (b) akan melibatkan penzahiran yang tidak munasabah maklumat peribadi mengenai mana-mana individu, termasuk orang yang telah mati, tetapi Suruhanjaya boleh menyiarkan suatu cabutan yang berhubungan dengan maklumat sedemikian dengan syarat bahawa butir-butir dalam cabutan itu tidak digubah dalam apa-apa cara yang akan menjejaskan atau memudaratkan orang yang memberikan maklumat itu. Kesalahan kerana tidak patuh 37. Seseorang yang tidak mematuhi arahan Suruhanjaya mengikut Bahagian ini melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi lima puluh ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi enam bulan atau kedua-duanya. Kesalahan bagi pengubahsuaian tanpa kuasa maklumat dalam jagaan Suruhanjaya 38. (1) Seseorang yang melakukan apa-apa perbuatan yang dia tahu akan menyebabkan pengubahsuaian tanpa kuasa apa-apa maklumat, statistik atau data lain, sama ada dalam bentuk elektronik atau selainnya, dalam milikan, jagaan atau kawalan Suruhanjaya, melakukan suatu kesalahan dan
677 boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi tiga ratus ribu ringgit. (2) Seseorang yang, dengan niat untuk mengakibatkan kecederaan seperti yang ditakrifkan dalam Kanun Keseksaan [Akta 574], melakukan apa-apa perbuatan yang dia tahu akan menyebabkan pengubahsuaian tanpa kuasa apa-apa maklumat, statistik atau data lain, sama ada dalam bentuk elektronik atau selainnya, dalam milikan, jagaan atau kawalan Suruhanjaya, melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi lima ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh yang tidak melebihi tiga tahun atau kedua-duanya. (3) Bagi maksud seksyen ini - (a) adalah tidak material bahawa perbuatan yang berkenaan itu tidak ditujukan kepada - (i) apa-apa maklumat, statistik atau data yang tertentu; (ii) apa-apa jenis maklumat, statistik atau data; atau (iii) apa-apa maklumat, statistik atau data yang disimpan di mana-mana lokasi yang tertentu; (b) adalah tidak material sama ada sesuatu pengubahsuaian tanpa kuasa adalah, atau diniatkan menjadi, kekal atau hanya sementara; dan (c) sesuatu pengubahsuaian apa-apa maklumat, statistik atau data berlaku jika - (i) maklumat, statistik atau data itu diubah atau dipadamkan; (ii) apa-apa maklumat, statistik atau data baharu dimasukkan atau ditambahkan kepada maklumat, statistik atau data itu; atau (iii) apa-apa kejadian berlaku yang mengurangkan keupayaan Suruhanjaya untuk mendapatkan capaian kepada maklumat, statistik atau data itu, dan termasuklah apa- apa perbuatan yang menyumbang kepada berlakunya pengubahsuaian itu.
678 BAHAGIAN VIII PENGUATKUASAAN Pegawai diberi kuasa 39. (1) Menteri boleh, secara bertulis, memberi kuasa mana-mana pegawai awam atau pegawai Suruhanjaya untuk menjalankan kuasa penguatkuasaan di bawah Enakmen ini atau perundangan subsidiarinya. (2) Mana-mana orang yang diberi kuasa di bawah subseksyen (1) hendaklah disifatkan sebagai pekhidmat awam mengikut pengertian Kanun Keseksaan [Akta 574]. Kad kuasa 40. (1) Suruhanjaya hendaklah mengeluarkan kepada setiap pegawai diberi kuasa suatu kad kuasa yang hendaklah ditandatangani oleh Ketua Pegawai Eksekutif Suruhanjaya. (2) Bilamana pegawai diberi kuasa menjalankan mana-mana kuasa penguatkuasaan di bawah Enakmen ini, dia hendaklah apabila diminta menunjukkan kepada orang yang terhadapnya kuasa itu sedang dijalankan kad kuasa yang dikeluarkan kepadanya di bawah subseksyen (1). Kuasa penyiasatan 41. (1) Seseorang pegawai diberi kuasa boleh menyiasat aktiviti pemegang kelulusan galakan, pemegang lesen pengagihan atau orang lain berhubung dengan pelakuan sesuatu kesalahan di bawah Enakmen ini atau perundangan subsidiarinya. (2) Dalam apa-apa hal yang berhubungan dengan pelakuan kesalahan di bawah Enakmen ini atau perundangan subsidiarinya, mana-mana pegawai diberi kuasa yang menjalankan sesuatu penyiasatan boleh menjalankan semua atau mana-mana kuasa yang berhubungan dengan penyiasatan
679 polis, kecuali kuasa untuk menangkap tanpa waran, yang diberikan oleh Kanun Tatacara Jenayah [Akta 593]. Penggeledahan dan penyitaan dengan waran 42. (1) Jika seseorang Majistret mendapati, berdasarkan maklumat bertulis dengan bersumpah daripada pegawai diberi kuasa dan selepas apa-apa	siasatan	yang	difikirkannya	perlu,	bahawa	terdapat	sebab	yang	munasabah untuk mempercayai bahawa suatu kesalahan di bawah Enakmen ini atau perundangan subsidiarinya sedang atau telah dilakukan di mana-mana premis, supaya apa-apa keterangan atau benda yang perlu untuk penjalanan sesuatu penyiasatan mengenai suatu kesalahan boleh didapati di mana-mana premis, Majistret boleh mengeluarkan suatu waran yang memberi kuasa kepada mana-mana pegawai diberi kuasa yang dinamakan dalam waran itu untuk memasuki premis itu pada bila-bila masa yang munasabah sama ada pada waktu siang atau malam, dengan atau tanpa bantuan dan jika perlu dengan kekerasan dan di premis itu menggeledah dan menyita apa-apa keterangan atau benda sedemikian, dengan syarat bahawa tiada apa-apa jua boleh memberi kuasa kepada mana-mana mahkamah selain Mahkamah Tinggi untuk memberikan suatu waran untuk menggeledah bagi suatu barang pos, telegram atau dokumen lain yang berada dalam jagaan pihak berkuasa pos atau telegraf. (2) Tanpa menjejaskan keluasan subseksyen (1), waran yang dikeluarkan oleh Majistret boleh memberi kuasa penggeledahan dan penyitaan - (a) salinan mana-mana buku, akaun atau dokumen lain, termasuk data berkomputer, yang mengandungi atau dengan munasabah disyaki mengandungi maklumat tentang apa-apa kesalahan yang disyaki telah dilakukan; atau (b) apa-apa dokumen, kelengkapan, alat atau benda lain yang dengan munasabah dipercayai dapat memberikan keterangan mengenai pelakuan kesalahan itu. (3) Seseorang pegawai diberi kuasa yang menjalankan penggeledahan di bawah subsekyen (1) boleh, bagi maksud menyiasat kesalahan itu,
680 memeriksa mana-mana orang yang berada di dalam atau di premis itu. (4) Seseorang pegawai diberi kuasa yang membuat pemeriksaan seseorang di bawah subseksyen (3) atau seksyen 43 boleh menyita, atau mengambil milik, dan menyimpan dalam jagaan selamat semua benda selain pakaian yang perlu, yang dijumpai pada orang itu, dan apa-apa benda lain, yang baginya ada sebab untuk mempercayai merupakan peralatan atau keterangan lain bagi kesalahan itu, dan benda itu boleh ditahan sehingga orang itu dilepaskan atau dibebaskan. (5) Tiada seorang pun boleh diperiksa kecuali oleh seorang lain yang sama jantina, dan pemeriksaan sedemikian hendaklah dijalankan dengan penuh kesopanan. (6) Jika, oleh sebab sifat, saiz atau amaunnya, pemindahan apa-apa buku, akaun, dokumen, data berkomputer, papan tanda, kad, surat, risalah, lembaran, notis, kelengkapan, alat atau benda yang disita di bawah seksyen ini tidak boleh dilaksanakan, pegawai yang menyita hendaklah dengan apa-apa cara mengelak buku, akaun, dokumen, data berkomputer, papan tanda, kad, surat, risalah, lembaran, notis, kelengkapan, alat atau benda itu di dalam premis atau bekas yang di dalamnya ia dijumpai. (7) Seseorang yang, tanpa kuasa yang sah, memecahkan, mengganggu atau merosakkan lak yang disebut dalam subseksyen (6) atau memindahkan apa-apa buku, akaun, dokumen, data berkomputer, papan tanda, kad, surat, risalah, lembaran, notis, kelengkapan, alat atau benda yang dilak atau cuba untuk berbuat demikian melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi lima puluh ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi enam bulan atau kedua- duanya. Penggeledahan dan penyitaan tanpa waran 43. Jika seseorang pegawai diberi kuasa berpuas hati atas maklumat yang diterima bahawa dia mempunyai sebab yang munasabah untuk mempercayai bahawa oleh sebab kelengahan dalam memperoleh suatu waran geledah di bawah seksyen 42 penyiasatan akan terjejas atau
681 keterangan mengenai pelakuan suatu kesalahan mungkin diganggu, dipindahkan, dirosakkan atau dimusnahkan, pegawai diberi kuasa itu boleh memasuki premis itu dan menjalankan di dalam, pada dan berkenaan dengan premis itu semua kuasa yang disebut dalam seksyen 42 dengan cara yang sepenuhnya dan secukupnya seolah-olah dia diberi kuasa untuk berbuat demikian oleh suatu waran yang dikeluarkan di bawah seksyen itu. Capaian kepada data berkomputer 44. (1) Seorang pegawai diberi kuasa yang menjalankan suatu penggeledahan di bawah seksyen 42 atau 43 hendaklah diberi capaian kepada data berkomputer sama ada disimpan dalam suatu komputer atau selainnya. (2) Bagi maksud seksyen ini, "capaian" - (a) termasuklah diberi kata laluan, kod penyulitan, kod penyahsulitan, perisian atau perkakasan yang perlu dan apa-apa cara lain yang dikehendaki untuk membolehkan data berkomputer difahami; dan (b) mempunyai erti yang diberikan kepadanya oleh subseksyen 2(2) dan (5) Enakmen Jenayah Komputer 1997 [Akta 563]. Waran boleh diterima walaupun cacat 45. Suatu waran geledah yang dikeluarkan di bawah Enakmen ini adalah sah dan boleh dikuatkuasakan walau apa pun kecacatan, kesilapan atau peninggalan dalamnya atau dalam permohonan bagi waran itu dan mana-mana kelengkapan, alat, bahan, buku, rekod, akaun, dokumen atau benda yang disita di bawah waran itu hendaklah boleh diterima sebagai keterangan dalam mana-mana prosiding di bawah Enakmen ini atau perundangan subsidiarinya. Senarai benda yang disita 46. (1) Kecuali sebagaimana yang diperuntukkan dalam subseksyen (2),
682 jika apa-apa kelengkapan, alat, bahan, buku, rekod, akaun, dokumen atau benda disita di bawah Bahagian ini, pegawai yang menyita hendaklah dengan secepat yang dapat dilaksanakan menyediakan suatu senarai benda yang disita dan mengenai tempat di mana kelengkapan, alat, bahan, buku, rekod, akaun, dokumen atau benda itu masing-masing dijumpai dan menyerahkan suatu salinan senarai itu yang ditandatangani olehnya kepada penghuni premis yang telah digeledah, atau kepada ejen atau pekhidmatnya, di premis itu. (2) Jika premis itu tidak berpenghuni, pegawai yang menyita itu hendaklah bilamana mungkin menampalkan senarai benda yang disita itu di tempat yang mudah dilihat di premis itu. Pelepasan benda yang disita 47. (1) Jika apa-apa kelengkapan, alat, bahan, buku, rekod, akaun, dokumen atau benda telah disita di bawah Enakmen ini, pegawai diberi kuasa yang membuat penyitaan itu, boleh pada bila-bila masa selepas itu melepaskan kelengkapan, alat, bahan, buku, rekod, akaun, dokumen atau benda itu kepada orang yang diputuskan olehnya sebagai berhak secara sah kepada kelengkapan, alat, bahan, buku, rekod, akaun, dokumen atau benda itu jika dia berpuas hati bahawa kelengkapan, alat, bahan, buku, rekod, akaun, dokumen atau benda itu tidak dikehendaki selainnya bagi maksud mana-mana prosiding di bawah Enakmen ini atau perundangan subsidiarinya, atau bagi maksud apa-apa pendakwaan di bawah mana- mana undang-undang bertulis yang lain, dan dalam hal sedemikian pegawai yang membuat penyitaan itu, Kerajaan, Suruhanjaya atau mana- mana orang yang bertindak bagi pihak Kerajaan atau Suruhanjaya tidak boleh dikenakan apa-apa prosiding oleh mana-mana orang jika penyitaan dan pelepasan kelengkapan, alat, bahan, buku, rekod, akaun, dokumen atau benda itu telah dibuat dengan suci hati. (2) Suatu rekod bertulis hendaklah dibuat oleh pegawai diberi kuasa yang membuat pelepasan mana-mana kelengkapan, alat, bahan, buku, rekod, akaun, dokumen atau benda di bawah subseksyen (1) yang menyatakan secara terperinci hal keadaan dan sebab bagi pelepasan itu.
683 Kuasa untuk menghendaki kehadiran orang yang mempunyai pengetahuan tentang kes 48. (1) Seorang pegawai diberi kuasa yang menjalankan suatu penyiasatan di bawah Enakmen ini atau perundangan subsidiarinya boleh melalui perintah secara bertulis menghendaki kehadiran di hadapannya mana- mana orang yang pada pendapat pegawai diberi kuasa itu mempunyai pengetahuan tentang fakta dan hal keadaan kes itu, dan orang itu hendaklah hadir sebagaimana yang dikehendaki sedemikian. (2) Jika mana-mana orang enggan hadir sebagaimana yang dikehendaki sedemikian pegawai diberi kuasa itu boleh melaporkan keengganan itu kepada seorang Majistret yang hendaklah mengeluarkan suatu saman untuk memastikan kehadiran orang itu sebagaimana yang dikehendaki oleh perintah yang dibuat di bawah subseksyen (1). Pemeriksaan orang yang mempunyai pengetahuan tentang kes 49. (1) Seorang pegawai diberi kuasa yang menjalankan suatu penyiasatan di bawah Enakmen ini atau perundangan subsidiarinya boleh memeriksa secara lisan mana-mana orang yang dikatakan mempunyai pengetahuan tentang fakta dan hal keadaan kes itu. (2) Orang yang diperiksa di bawah subseksyen (1) adalah terikat di sisi undang-undang untuk menjawab semua soalan yang berhubungan dengan kes itu yang diajukan kepadanya oleh pegawai diberi kuasa, tetapi orang itu boleh enggan menjawab mana-mana soalan yang jawapannya berkecenderungan mendedahkannya kepada pertuduhan jenayah atau penalti atau pelucuthakan. (3) Seseorang yang membuat suatu pernyataan di bawah seksyen ini adalah terikat di sisi undang-undang untuk menyatakan yang benar, sama ada atau tidak pernyataan itu dibuat secara keseluruhannya atau sebahagiannya dalam menjawab soalan. (4) Seorang pegawai diberi kuasa yang memeriksa seseorang di bawah subseksyen (1) hendaklah terlebih dahulu memaklumkan orang itu
684 mengenai peruntukan subseksyen (2) dan (3). (5) Sesuatu pernyataan yang dibuat oleh mana-mana orang di bawah seksyen ini hendaklah, apabila mungkin, diubah ke dalam bentuk bertulis dan ditandatangani oleh orang yang membuatnya atau dilekatkan cap ibu jarinya, mengikut mana-mana yang berkenaan - (a) selepas pernyataan itu dibacakan kepadanya dalam bahasa dia membuatnya; dan (b) selepas dia diberi peluang untuk membuat apa-apa pembetulan yang dia mahu. Kebolehterimaan pernyataan sebagai keterangan 50. (1) Kecuali sebagaimana yang diperuntukkan dalam seksyen ini, tiada pernyataan yang dibuat oleh mana-mana orang kepada seseorang pegawai diberi kuasa semasa penyiasatan dibuat di bawah Enakmen ini boleh digunakan dalam keterangan. (2) Apabila mana-mana saksi dipanggil bagi pihak pendakwaan atau pembelaan, selain tertuduh, mahkamah hendaklah, atas permintaan tertuduh atau pendakwa, merujuk kepada mana-mana pernyataan yang dibuat oleh saksi itu kepada seseorang pegawai diberi kuasa semasa suatu penyiasatan	di	bawah	Enakmen	ini	dan	boleh	kemudiannya,	jika	difikirkan	patut oleh mahkamah demi kepentingan keadilan, mengarahkan supaya tertuduh diberikan suatu salinan pernyataan itu dan pernyataan itu boleh digunakan untuk mencabar kebolehpercayaan saksi itu mengikut cara yang diperuntukkan oleh Akta Keterangan 1950 [Akta 56]. (3) Jika tertuduh telah membuat suatu pernyataan semasa suatu penyiasatan, pernyataan itu boleh diterima sebagai keterangan bagi menyokong pembelaannya semasa perbicaraan. (4) Tiada apa-apa jua dalam seksyen ini boleh disifatkan terpakai bagi mana-mana pernyataan yang dibuat semasa suatu perbarisan cam atau terangkum dalam seksyen 27 atau perenggan 32(1)(a), (i) dan (j) Akta
685 Keterangan 1950. (5) Apabila mana-mana orang dipertuduh atas apa-apa kesalahan yang berhubung dengan - (a) pembuatan; atau (b) kandungan, apa-apa pernyataan yang dibuat olehnya kepada seseorang pegawai diberi kuasa semasa suatu penyiasatan yang dibuat di bawah Enakmen ini atau perundangan subsidiarinya, pernyataan itu boleh digunakan sebagai keterangan dalam kes pendakwaan. Pegawai diberi kuasa hendaklah menyiapkan penyiasatan dan menyerahkannya kepada polis 51. Apabila siap penyiasatannya mengenai sesuatu kesalahan di bawah Enakmen ini atau perundangan subsidiarinya, seorang pegawai diberi kuasa hendaklah dengan serta-merta memberikan segala maklumat yang berhubungan dengan pelakuan kesalahan itu kepada pegawai yang menjaga suatu balai polis dan pegawai polis boleh menangkap seseorang yang mungkin telah melakukan suatu kesalahan di bawah Enakmen ini atau perundangan subsidiarinya. Kos bagi memegang kelengkapan, dsb., yang disita 52. Jika apa-apa kelengkapan, alat, bahan, buku, rekod, akaun, dokumen atau benda yang disita di bawah Enakmen ini atau perundangan subsidiarinya dipegang dalam jagaan Kerajaan atau Suruhanjaya sementara menunggu penyelesaian apa-apa prosiding yang berkenaan dengan suatu kesalahan di bawah Enakmen ini atau perundangan subsidiarinya, kos bagi memegang benda itu dalam jagaan hendaklah, sekiranya mana-mana orang didapati telah melakukan suatu kesalahan, menjadi hutang yang kena dibayar oleh orang itu kepada Kerajaan dan hendaklah didapatkan dengan sewajarnya.
686 Tiada kos atau ganti rugi yang berbangkit daripada penyitaan boleh didapatkan 53. Tiada seorang pun boleh, dalam apa-apa prosiding di hadapan mana- mana mahkamah berkenaan dengan apa-apa kelengkapan, alat, bahan, buku, rekod, akaun, dokumen atau benda yang disita dalam menjalankan atau yang berupa sebagai menjalankan mana-mana kuasa yang diberikan di bawah Enakmen ini, berhak kepada kos prosiding itu atau kepada apa- apa ganti rugi atau relif lain melainkan jika penyitaan itu dibuat tanpa sebab yang munasabah. Halangan 54. Mana-mana orang yang - (a) enggan memberikan mana-mana pegawai diberi kuasa akses ke mana-mana premis yang pegawai diberi kuasa itu berhak kepadanya di bawah Enakmen ini atau dalam melaksanakan apa-apa kewajipan yang dikenakan atau kuasa yang diberikan oleh Enakmen ini; (b) mengamang, menghalang, menggalang atau melengahkan mana- mana pegawai diberi kuasa dalam membuat apa-apa kemasukan yang pegawai diberi kuasa itu berhak membuatnya di bawah Enakmen ini atau dalam melaksanakan apa-apa kewajipan yang dikenakan atau kuasa yang diberikan oleh Enakmen ini; atau (c) enggan memberi mana-mana pegawai diberi kuasa apa-apa maklumat yang berhubungan dengan sesuatu kesalahan atau kesalahan yang disyaki di bawah Enakmen ini atau perundangan subsidiarinya atau apa-apa maklumat lain yang boleh dikehendaki daripadanya secara munasabah dan yang ada dalam pengetahuannya atau dalam kuasanya untuk memberikannya, melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi dua ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi dua tahun atau kedua-duanya.
687 Kuasa tambahan 55. Seorang pegawai diberi kuasa hendaklah, bagi maksud melaksanakan Enakmen ini atau perundangan subsidiarinya, mempunyai kuasa untuk melakukan semua atau mana-mana yang berikut: (a) menghendaki pengemukaan rekod, akaun, data berkomputer dan dokumen yang disimpan oleh seseorang pemegang kelulusan galakan atau orang lain dan untuk memeriksa, meneliti dan untuk memuat turun daripadanya, membuat salinannya atau mengambil cabutan daripadanya; (b) menghendaki pengemukaan mana-mana dokumen pengenalan daripada mana-mana orang berhubung dengan mana-mana kes atau kesalahan di bawah Enakmen ini atau perundangan subsidiarinya; (c) membuat apa-apa siasatan yang perlu untuk menentukan sama ada peruntukan Enakmen ini atau perundangan subsidiarinya telah dipatuhi. Pengkompaunan kesalahan 56. (1) Menteri boleh, melalui peraturan-peraturan, menetapkan mana- mana kesalahan di bawah Enakmen ini atau perundangan subsidiarinya sebagai kesalahan boleh kompaun. (2) Suruhanjaya boleh mengkompaunkan mana-mana kesalahan yang dilakukan oleh mana-mana orang di bawah Enakmen ini atau perundangan subsidiarinya dan yang ditetapkan menjadi kesalahan boleh kompaun dengan membuat suatu tawaran bertulis kepada orang yang disyaki telah melakukan kesalahan itu untuk mengkompaun kesalahan itu apabila dibayar kepada Suruhanjaya suatu amaun wang yang tidak melebihi lima puluh peratus daripada denda maksimum bagi kesalahan itu dalam masa yang dinyatakan dalam tawaran bertulis itu. (3) Sesuatu tawaran di bawah subseksyen (2) boleh dibuat pada bila-bila masa selepas kesalahan itu dilakukan tetapi sebelum apa-apa pendakwaan
688 baginya dimulakan, dan jika amaun yang dinyatakan dalam tawaran itu tidak dibayar dalam masa yang dinyatakan dalam tawaran itu, atau apa- apa lanjutan masa yang diberikan oleh Suruhanjaya, pendakwaan bagi kesalahan itu boleh dimulakan pada bila-bila masa selepas itu terhadap orang yang kepadanya tawaran itu dibuat. (4) Jika sesuatu kesalahan telah dikompaun di bawah subseksyen (2), tiada pendakwaan boleh dimulakan berkenaan dengan kesalahan itu terhadap orang yang kepadanya tawaran mengkompaun itu dibuat, dan apa-apa kelengkapan, alat, bahan, buku, rekod, akaun, dokumen atau benda yang disita di bawah Enakmen ini atau perundangan subsidiarinya yang berkaitan dengan kesalahan itu boleh dilepaskan oleh Suruhanjaya, tertakluk	kepada	apa-apa	terma	dan	syarat	yang	difikirkannya	patut	untuk	dikenakan mengikut syarat kompaun itu. (5) Semua jumlah wang yang diterima oleh Suruhanjaya di bawah seksyen ini hendaklah dibayar ke dalam Kumpulan Wang Disatukan Negeri. Pendakwaan 57. Tiada pendakwaan boleh dimulakan bagi mana-mana kesalahan di bawah Enakmen ini atau perundangan subsidiarinya kecuali oleh atau dengan keizinan bertulis Pendakwa Raya. Kesalahan oleh pertubuhan perbadanan 58. (1) Jika sesuatu pertubuhan perbadanan melakukan suatu kesalahan di bawah Enakmen ini atau perundangan subsidiarinya, seseorang yang pada masa pelakuan kesalahan itu ialah seorang pengarah, ketua pegawai eksekutif, ketua pegawai operasi, pengurus, setiausaha atau pegawai lain yang seumpamanya dalam pertubuhan perbadanan itu atau yang berupa bertindak atas mana-mana sifat sedemikian atau yang dengan apa-apa cara atau pada apa-apa takat bertanggungjawab bagi pengurusan apa-apa hal ehwal pertubuhan perbadanan itu atau yang membantu dalam pengurusan sedemikian -
689 (a) boleh dipertuduh secara berasingan atau bersesama dalam prosiding yang sama bersekali dengan pertubuhan perbadanan itu; dan (b) jika pertubuhan perbadanan itu didapati bersalah melakukan kesalahan itu, hendaklah disifatkan bersalah atas kesalahan itu melainkan jika, dengan mengambil kira jenis fungsinya atas sifat itu dan segala hal keadaan, dia membuktikan - (i) bahawa kesalahan itu telah dilakukan tanpa pengetahuan, persetujuan atau pembiarannya; dan (ii) bahawa dia telah mengambil segala langkah yang munasabah dan menjalankan segala usaha yang wajar untuk mengelakkan pelakuan kesalahan itu. (2) Bilamana mana-mana ejen atau pekerja dalam penjalanan pekerjaannya melakukan atau tidak melakukan apa-apa perbuatan yang pelakuan atau peninggalan untuk berbuat demikian oleh prinsipal atau majikannya akan menjadi suatu kesalahan terhadap Enakmen ini, ejen atau pekerja itu adalah bersalah atas kesalahan itu, dan subseksyen (3) hendaklah terpakai bagi prinsipal atau majikannya itu. (3) Jika mana-mana orang boleh di bawah Enakmen ini atau perundangan subsidiarinya dikenakan apa-apa hukuman atau penalti bagi perbuatan, peninggalan, pengabaian atau keingkarannya, dia boleh dikenakan hukuman atau penalti yang sama bagi tiap-tiap perbuatan, peninggalan, pengabaian atau keingkaran mana-mana pekerja atau ejennya, atau pekerja kepada ejen itu, jika perbuatan, peninggalan, pengabaian atau keingkaran itu telah dilakukan - (a) oleh pekerja orang itu dalam penjalanan pekerjaannya; (b) oleh ejen itu semasa bertindak bagi pihak orang itu; atau (c) oleh pekerja kepada ejen itu dalam penjalanan pekerjaannya dengan ejen itu atau selainnya bagi pihak ejen itu yang bertindak bagi pihak orang itu.
690 BAHAGIAN IX AM Laporan tentang pelaksanaan dan prestasi sistem tarif galakan 59. (1) Suruhanjaya hendaklah memantau semua perkara yang penting yang berhubungan dengan pelaksanaan dan prestasi sistem tarif galakan dan mengemukakan laporan mengenainya kepada Menteri selepas berakhirnya setiap tahun kewangan Suruhanjaya. (2) Dalam melaksanakan fungsinya di bawah subseksyen (1), Suruhanjaya hendaklah mengambil kira apa-apa petunjuk sebagaimana yang	difikirkan	sesuai	oleh	Suruhanjaya. (3) Laporan yang hendaklah dikemukakan oleh Suruhanjaya di bawah subseksyen (1) hendaklah termasuk perkara yang berikut: (a) pelaksanaan dan pentadbiran Enakmen ini dan perundangan subsidiarinya; (b) tarif galakan dan kadar pengurangan yang terpakai; (c) Kumpulan Wang; (d) apa-apa ketidakpatuhan oleh mana-mana orang dengan peruntukan Enakmen ini dan perundangan subsidiarinya; (e) pemberian atau pembatalan mana-mana kelulusan galakan; (f) apa-apa kekurangan dalam skop atau pelaksanaan Enakmen ini dan perundangan subsidiarinya; dan (g)	perkara	lain	yang	difikirkan	perlu	oleh	Suruhanjaya. (4) Suruhanjaya hendaklah menyiarkan laporan itu mengikut cara yang difikirkannya	sesuai	dengan	secepat	yang	dapat	dilaksanakan	berikutan	dari tarikh Suruhanjaya mengemukakan laporan itu kepada Menteri.
691 Pematuhan semua undang-undang lain 60. Bagi mengelakkan keraguan, pemberian kelulusan galakan oleh Suruhanjaya tidak mengecualikan pemegang kelulusan galakan itu daripada obligasi untuk mematuhi semua undang-undang yang terpakai yang lain, termasuk Enakmen Bekalan Elektrik 2024 dan perundangan subsidiarinya. Arahan oleh Suruhanjaya 61. (1) Suruhanjaya boleh dari semasa ke semasa mengeluarkan arahan secara bertulis kepada mana-mana orang mengenai pematuhan atau ketidakpatuhan mana-mana syarat kelulusan galakan, termasuk untuk meremedikan pelanggaran sesuatu syarat kelulusan galakan atau peruntukan Enakmen ini atau perundangan subsidiarinya. (2) Sebelum membuat suatu arahan di bawah subseksyen (1), Suruhanjaya hendaklah mengeluarkan suatu notis bertulis kepada orang itu dengan menyatakan jenis pematuhan yang dikehendaki. (3) Orang itu hendaklah diberi peluang untuk didengar atau boleh mengemukakan suatu penghujahan bertulis tentang sebab bagi tingkah laku atau aktivitinya dalam tempoh masa yang munasabah yang dinyatakan dalam notis itu. (4) Selepas habis tempoh notis yang dinyatakan dalam subseksyen (3), Suruhanjaya hendaklah menimbangkan apa-apa sebab yang diberikan oleh orang itu sebelum membuat suatu keputusan berhubung dengan tingkah laku atau aktiviti yang berkenaan orang itu. (5) Selepas menimbangkan dengan sewajarnya apa-apa sebab yang diberikan oleh orang itu, Suruhanjaya boleh, dengan notis bertulis, mengeluarkan suatu arahan di bawah subseksyen (1) dengan secepat yang dapat dilaksanakan yang menghendaki orang itu supaya mengambil tindakan yang dinyatakan dengan tujuan untuk memastikan bahawa orang itu tidak melanggar atau tidak terus melanggar mana-mana syarat kelulusan galakan atau mana-mana peruntukan Enakmen ini atau
692 perundangan subsidiarinya. (6) Orang itu hendaklah mematuhi arahan yang dikeluarkan oleh Suruhanjaya di bawah subseksyen (5). (7) Suatu arahan yang dibuat oleh Suruhanjaya di bawah Bahagian ini hendaklah didaftarkan dengan secepat yang dapat dilaksanakan. (8) Arahan itu hendaklah berkuat kuasa dari tarikh pendaftaran itu atau apa-apa tarikh kemudian yang dinyatakan oleh Suruhanjaya dalam arahan itu. (9) Arahan itu hendaklah habis tempohnya pada apa-apa tarikh yang dinyatakan oleh Suruhanjaya dalam notis bertulis itu atau jika tiada tarikh dinyatakan, arahan itu hendaklah terus berkuat kuasa sehingga arahan itu dibatalkan. (10) Suruhanjaya boleh mengubah atau membatalkan sesuatu arahan dan tatacara yang dinyatakan dalam subseksyen (2), (3), (4), (5), (7), (8) dan (9) hendaklah terpakai mutatis mutandis berkenaan dengan apa-apa pengubahan atau pembatalan sesuatu arahan. (11) Suruhanjaya hendaklah menyenggarakan suatu daftar mengenai semua arahan yang dikeluarkan oleh Suruhanjaya di bawah seksyen ini, termasuk apa-apa pengubahan atau pembatalan sesuatu arahan. (12) Seseorang yang tidak mematuhi arahan Suruhanjaya di bawah seksyen ini melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi dua ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi dua tahun atau kedua-duanya. Daftar 62.	Seseorang	boleh,	apabila	dibayar	apa-apa	fi	yang	ditentukan	oleh	Suruhanjaya - (a) memeriksa daftar yang disenggarakan di bawah Enakmen ini; dan
693 (b) membuat salinan, atau mengambil cabutan daripada, daftar itu. Kuasa Menteri untuk membuat peraturan-peraturan 63. Menteri boleh membuat peraturan-peraturan bagi semua atau mana- mana maksud yang berikut: (a) untuk menetapkan kriteria yang hendaklah dipenuhi supaya sumber tenaga yang tertentu boleh dianggap sebagai suatu sumber boleh baharu bagi maksud Enakmen ini; (b) untuk menetapkan semua perkara berhubung dengan permohonan kelulusan galakan, termasuk kriteria kelayakan bagi pemohon, cara permohonan dan tempoh, bentuk dan syarat standard bagi kelulusan galakan; (c) untuk menetapkan bentuk dan kandungan perjanjian pembelian kuasa tenaga boleh baharu di bawah seksyen 14; (d) untuk menetapkan kriteria yang hendaklah dipenuhi oleh pepasangan tenaga boleh baharu bagi menentukan kelayakan pemegang kelulusan galakan untuk menerima kadar tarif galakan tertentu bagi maksud seksyen 18; (e) untuk menetapkan tatacara bagi mendapatkan wang daripada Kumpulan Wang dan kaedah pengiraan jumlah yang kena dibayar kepada pemegang lesen pengagihan di bawah seksyen 21; (f) untuk menetapkan cara rayuan di bawah seksyen 13; (g) untuk menetapkan apa-apa perkara berhubung dengan Kumpulan Wang; (h)	untuk	menetapkan	fi	yang	boleh	ditetapkan	di	bawah	Enakmen ini; (i) untuk menetapkan kesalahan yang boleh dikompaun dan borang yang hendaklah digunakan dan kaedah dan tatacara bagi pengkompaunan kesalahan bagi maksud seksyen 56; dan
694 (j) untuk menetapkan semua perkara lain yang perlu atau suai manfaat untuk ditetapkan bagi melaksanakan, atau menjalankan dengan lebih baik, peruntukan Enakmen ini. Penalti bagi perundangan subsidiari 64. Peraturan-peraturan yang dibuat di bawah seksyen 63 atau mana-mana perundangan subsidiari lain yang dibuat di bawah Enakmen ini boleh memperuntukkan apa-apa perbuatan atau peninggalan yang melanggar peraturan-peraturan atau perundangan subsidiari lain itu sebagai suatu kesalahan dan boleh memperuntukkan penalti denda tidak melebihi tiga ratus ribu ringgit atau pemenjaraan selama tempoh tidak melebihi tiga tahun atau kedua-duanya. Kuasa Menteri untuk meminda Jadual 65. Menteri boleh, melalui perintah yang disiarkan dalam Warta, meminda Jadual. BAHAGIAN X KECUALIAN DAN PERALIHAN Kecualian dan peralihan 66. (1) Bagi maksud seksyen ini, "Akta" ertinya Akta Tenaga Boleh Baharu 2011 [Akta 725]. (2) Mana-mana perintah atau arahan yang dibuat atau dikeluarkan di bawah Akta sebelum tarikh permulaan kuat kuasa Enakmen ini hendaklah disifatkan telah dibuat atau dikeluarkan di bawah Enakmen ini dan hendaklah terus berkuat kuasa dan mempunyai kesan berhubung dengan orang yang kepadanya perintah atau arahan itu terpakai sehingga dipinda
695 atau dibatalkan. (3) Apa-apa kelulusan atau keputusan yang dibuat di bawah Akta dan perundangan subsidiarinya sebelum tarikh permulaan kuat kuasa Enakmen ini hendaklah terus berkuat kuasa dan mempunyai kesan seolah-olah kelulusan atau keputusan itu dibuat di bawah Enakmen ini sehingga dipinda atau dibatalkan. (4) Apa-apa rayuan kepada Menteri yang belum selesai di bawah seksyen 11 Akta dan perundangan subsidiarinya hendaklah diteruskan dan diselesaikan di bawah Akta tersebut. (5) Apa-apa permohonan, kelulusan atau keputusan yang masih belum selesai yang dibuat di bawah Akta sebelum tarikh permulaan kuat kuasa Enakmen ini hendaklah diuruskan oleh Suruhanjaya di bawah Enakmen ini. (6) Apa-apa perjanjian pembelian kuasa tenaga boleh baharu yang dibuat di bawah Akta hendaklah disifatkan telah disempurnakan menurut undang-undang dan sah di bawah Enakmen ini. (7) Apa-apa bayaran yang kena dibayar oleh pemegang lesen pengagihan bagi peruntukan tarif yang dikenakan di bawah Akta sebelum permulaan kuat kuasa Enakmen ini dan dipungut selepas tarikh permulaan kuat kuasa Enakmen ini hendaklah dibuat mengikut Akta seolah-olah Akta itu masih berkuat kuasa. (8) Apa-apa tuntutan bagi mendapatkan balik wang oleh pemegang lesen pengagihan bagi apa-apa pembayaran penjanaan tenaga boleh baharu yang dibuat oleh pemegang lesen pengagihan kepada pemegang kelulusan galakan di bawah Akta hendaklah dibuat, dalam tempoh dua belas bulan dari tarikh permulaan kuat kuasa Enakmen ini, mengikut Akta seolah-olah Akta itu masih berkuat kuasa. (9)	Apa-apa	fi	pentadbiran	yang	kena	dibayar	di	bawah	seksyen	20	Akta	dan perundangan subsidiarinya hendaklah dibayar mengikut Akta seolah-olah Akta itu masih berkuat kuasa.
696 Lesen yang sedia ada 67. Tiada apa-apa dalam Enakmen ini boleh ditafsirkan sebagai mengurangkan atau melanjutkan tempoh sesuatu lesen yang dikeluarkan di bawah seksyen 8 Enakmen Bekalan Elektrik 2024.
697 g n a u R a m i l e K r a d a K n a g n a r u g n e p n a n u h a t % 5 . 0 % 5 . 0 % 5 . 0 L A U D A J ] 2 n e y s k e S [ N A D A S A U K T A U K R E B H O P M E T , N A K A L A G F I R A T R A D A K , U R A H A B H E L O B R E B M U S N A N U H A T N A G N A R U G N E P R A D A K g n a u R g n a u R g n a u R t a p m e e K a g i t e K a u d e K t a u k r e b h o p m e T f i r a t r a d a K u r a h a b h e l o b a g a n e t n a g n a s a p e p n a l a h i r e P h k i r a t a s a u k i r a d a l u m r e b ( n a k a l a g t i g g n i r m a l a d ( k a y a l g n a y n a a l u m r e p p a i t e s i g a b f i r a t a s a u k t a u k ) m a j t t a w o l i k ) n a k a l a g f i r a t r a d a K i t i s a p a k i a y n u p m e m g n a y u r a h a b h e l o b a g a n e t n a g n a s a p e P s a s a n a k a l a g : g n a s a p r e t n u h a t 6 1 2 3 . 0 t t a w a g e m 4 k u s a m r e t n a d a g g n i h e s ) i ( n u h a t 6 1 0 3 . 0 0 1 k u s a m r e t n a d a g g n i h e s n a d , t t a w a g e m 4 i h i b e l e m t t a w a g e m ) i i ( n u h a t 6 1 8 2 . 0 0 3 k u s a m r e t n a d a g g n i h e s n a d , t t a w a g e m 0 1 i h i b e l e m t t a w a g e m ) i i i ( n a k a l a g f i r a t r a d a K i a g a b e s s u n o b a d a p e k n a h a b m a t a n a m - a n a m ) a ( a d a p e k i a y n u p m e m g n a y u r a h a b n a h a b m a t i a g a b e s t u k i r e b h e l o b a g a n e t n a g n a s a p e P g n a y a i r e t i r k h i b e l u a t a u t a s : s a t a i d n a k a l a g f i r a t r a d a k s a s a ) a ( ) b ( g n a u R a m a t r e P r e b m u S h e l o b u r a h a b s a g o i B
698 g n a u R a m i l e K r a d a K n a g n a r u g n e p n a n u h a t % 5 . 0 % 5 . 0 % 8 . 1 % 5 . 0 % 5 . 0 % 5 . 0 L A U D A J ] 2 n e y s k e S [ N A D A S A U K T A U K R E B H O P M E T , N A K A L A G F I R A T R A D A K , U R A H A B H E L O B R E B M U S N A N U H A T N A G N A R U G N E P R A D A K g n a u R g n a u R g n a u R t a p m e e K a g i t e K a u d e K t a u k r e b h o p m e T f i r a t r a d a K u r a h a b h e l o b a g a n e t n a g n a s a p e p n a l a h i r e P h k i r a t a s a u k i r a d a l u m r e b ( n a k a l a g t i g g n i r m a l a d ( k a y a l g n a y n a a l u m r e p p a i t e s i g a b f i r a t a s a u k t a u k ) n a k a l a g ) m a j t t a w o l i k n u h a t 6 1 2 0 . 0 + k i r t k e l e n a p a k e c e k n a g n e d s a g n i j n e i g o l o n k e t n a a n u g g n e p ) i ( % 0 4 i h i b e l e m n u h a t 6 1 1 0 . 0 + g n a s a p i d u a t a t a u b i d g n a y s a g n i j n e i g o l o n k e t n a a n u g g n e p ) i i ( n a t a p m e t a r a c e s n u h a t 6 1 8 0 . 0 + i a g a b e s n a h a b m u k s a g u a t a n a s u p u l e p k a p a t n a a n u g g n e p ) i i i ( i p a n a h a b r e b m u s f i r a t r a d a K i t i s a p a k i a y n u p m e m g n a y u r a h a b h e l o b a g a n e t n a g n a s a p e P s a s a n a k a l a g : g n a s a p r e t n u h a t 6 1 1 3 . 0 t t a w a g e m 0 1 k u s a m r e t n a d a g g n i h e s ) i ( n u h a t 6 1 9 2 . 0 n a d a g g n i h e s n a d , t t a w a g e m 0 1 t t a w a g e m 0 2 i h i b e l e m k u s a m r e t ) i i ( n u h a t 6 1 7 2 . 0 n a d a g g n i h e s n a d , t t a w a g e m 0 2 t t a w a g e m 0 3 i h i b e l e m k u s a m r e t ) i i i ( ) a ( g n a u R a m a t r e P r e b m u S h e l o b u r a h a b m i s i j o i B
699 g n a u R a m i l e K r a d a K n a g n a r u g n e p n a n u h a t % 5 . 0 % 5 . 0 % 5 . 0 % 8 . 1 N A D A S A U K T A U K R E B H O P M E T ) . b m a s (
g n a u R g n a u R t a p m e e K a g i t e K t a u k r e b h o p m e T f i r a t r a d a K a s a u k n a k a l a g h k i r a t i r a d a l u m r e b ( t i g g n i r m a l a d ( n a a l u m r e p p a i t e s i g a b f i r a t a s a u k t a u k ) n a k a l a g ) m a j t t a w o l i k f i r a t r a d a K s u n o b n a k a l a g i a g a b e s n a h a b m a t f i r a t r a d a k a d a p e k s a s a n a k a l a g n u h a t 6 1 2 0 . 0 + n u h a t 6 1 1 0 . 0 + n u h a t 6 1 1 0 . 0 + n u h a t 6 1 0 1 . 0 + L A U D A J ] 2 n e y s k e S [ , N A K A L A G F I R A T R A D A K , U R A H A B H E L O B R E B M U S N A N U H A T N A G N A R U G N E P R A D A K g n a u R a u d e K u r a h a b h e l o b a g a n e t n a g n a s a p e p n a l a h i r e P k a y a l g n a y i a y n u p m e m g n a y u r a h a b h e l o b a g a n e t n a g n a s a p e P i a g a b e s t u k i r e b g n a y a i r e t i r k h i b e l u a t a u t a s a n a m - a n a m : s a t a i d ) a ( a d a p e k n a h a b m a t n a s a g e g n e p i g o l o n k e t n a a n u g g n e p ) i ( n a k s a s a r e b k i r t k e l e n a a n a j n e p m e t s i s n a a n u g g n e p ) i i ( i h i b e l e m n a h u r u l e s e k n a p a k e c e k n a g n e d m i t s % 4 1 t a u b i d g n a y n a s a g e g n e p i g o l o n k e t n a a n u g g n e p ) i i i ( n a t a p m e t a r a c e s g n a s a p i d u a t a i a g a b e s n a r a d n a b r e p l a j e p e p a s i s n a a n u g g n e p ) v i ( i p a n a h a b r e b m u s ) b ( g n a u R a m a t r e P r e b m u S h e l o b u r a h a b
700 g n a u R a m i l e K r a d a K n a g n a r u g n e p n a n u h a t % 0 . 8 % 0 . 8 % 0 . 8 % 0 . 8 % 0 . 8 % 0 . 8 % 0 . 8 % 0 . 8 N A D A S A U K T A U K R E B H O P M E T ) . b m a s (
g n a u R g n a u R t a p m e e K a g i t e K t a u k r e b h o p m e T f i r a t r a d a K a s a u k n a k a l a g h k i r a t i r a d a l u m r e b ( t i g g n i r m a l a d ( n a a l u m r e p p a i t e s i g a b f i r a t a s a u k t a u k ) n a k a l a g ) m a j t t a w o l i k n u h a t 1 2 4 2 . 0 n u h a t 1 2 3 2 . 0 f i r a t r a d a K s a s a n a k a l a g n u h a t 1 2 3 2 . 1 n u h a t 1 2 0 2 . 1 n u h a t 1 2 8 1 . 1 n u h a t 1 2 4 1 . 1 n u h a t 1 2 5 9 . 0 n u h a t 1 2 5 8 . 0 L A U D A J ] 2 n e y s k e S [ , N A K A L A G F I R A T R A D A K , U R A H A B H E L O B R E B M U S N A N U H A T N A G N A R U G N E P R A D A K g n a u R a u d e K u r a h a b h e l o b a g a n e t n a g n a s a p e p n a l a h i r e P k a y a l g n a y g n a s a p r e t i t i s a p a k i a y n u p m e m g n a y u r a h a b h e l o b a g a n e t n a g n a s a p e P t t a w a g e m 0 1 k u s a m r e t n a d a g g n i h e s g n a s a p r e t i t i s a p a k i a y n u p m e m g n a y u r a h a b h e l o b a g a n e t n a g n a s a p e P t t a w a g e m 0 3 k u s a m r e t n a d a g g n i h e s n a d , t t a w a g e m 0 1 i h i b e l e m i t i s a p a k i a y n u p m e m g n a y u r a h a b h e l o b a g a n e t n a g n a s a p e P ) a ( : g n a s a p r e t t t a w o l i k 4 k u s a m r e t n a d a g g n i h e s ) i ( t t a w o l i k 4 2 k u s a m r e t n a d a g g n i h e s n a d , t t a w o l i k 4 i h i b e l e m ) i i ( 2 7 k u s a m r e t n a d a g g n i h e s n a d , t t a w o l i k 4 2 i h i b e l e m ) i i i ( t t a w o l i k 1 k u s a m r e t n a d a g g n i h e s n a d , t t a w o l i k 2 7 i h i b e l e m ) v i ( t t a w a g e m 0 1 k u s a m r e t n a d a g g n i h e s n a d , t t a w a g e m 1 i h i b e l e m ) v ( t t a w a g e m 0 3 k u s a m r e t n a d a g g n i h e s n a d , t t a w a g e m 0 1 i h i b e l e m ) i v ( t t a w a g e m g n a u R a m a t r e P r e b m u S h e l o b u r a h a b a s a u k o r d i H l i c e k a t l o v o t o F a i r u s
701 L A U D A J ] 2 n e y s k e S [ N A D A S A U K T A U K R E B H O P M E T , N A K A L A G F I R A T R A D A K , U R A H A B H E L O B R E B M U S ) . b m a s (
N A N U H A T N A G N A R U G N E P R A D A K g n a u R g n a u R g n a u R g n a u R g n a u R a m i l e K t a p m e e K a g i t e K a u d e K a m a t r e P r a d a K t a u k r e b h o p m e T f i r a t r a d a K u r a h a b h e l o b a g a n e t n a g n a s a p e p n a l a h i r e P r e b m u S n a g n a r u g n e p n a n u h a t h k i r a t a s a u k i r a d a l u m r e b ( n a k a l a g t i g g n i r m a l a d ( k a y a l g n a y h e l o b u r a h a b n a a l u m r e p p a i t e s i g a b f i r a t a s a u k t a u k ) n a k a l a g ) m a j t t a w o l i k f i r a t r a d a K s u n o b n a k a l a g u t a s a n a m - a n a m i a y n u p m e m g n a y u r a h a b h e l o b a g a n e t n a g n a s a p e P ) b ( n a h a b m a t i a g a b e s : s a t a i d ) a ( a d a p e k n a h a b m a t i a g a b e s t u k i r e b g n a y a i r e t i r k h i b e l u a t a f i r a t r a d a k a d a p e k s a s a n a k a l a g % 0 . 8 n u h a t 1 2 6 2 . 0 + u a t a n a n u g n a b m a l a d n a g n a s a p e p i a g a b e s n a a n u g g n e p ) i ( n a n u g n a b r u t k u r t s % 0 . 8 n u h a t 1 2 5 2 . 0 + n a n u g n a b n a h a b i a g a b e s n a a n u g g n e p ) i i ( % 0 . 8 n u h a t 1 2 3 0 . 0 + g n a s a p i d u a t a t a u b i d g n a y a i r u s a t l o v o t o f l u d o m n a a n u g g n e p ) i i i ( n a t a p m e t a r a c e s % 0 . 8 n u h a t 1 2 1 0 . 0 + g n a s a p i d u a t a t a u b i d g n a y a i r u s g n a s n o y n e p t a l a n a a n u g g n e p ) v i ( n a t a p m e t a r a c e s a d a p e k n a k p a n e g i d h a l k a d n e h i n i l a u d a J h a w a b i d d a m a t k u m g n a y n a k a l a g f i r a t r a d a k n a d n a a r a t n a r e p n a a r i g n e p a u m e S n a h u l u p r e p t a p m e t a d a p h i b e l u a t a a m i l a k g n a n a d m a j t t a w o l i k p a i t e s i g a b t i g g n i r m a l a d t a p m e e k g n a y n a h u l u p r e p t a p m e t . t a p m e e k g n a y n a h u l u p r e p n a p a n e g g n e p n a k b a b e y n e m h a l k a d n e h a m i l e k g n a y
702 DIPERAKUKAN oleh saya sebagai salinan Rang Undang-Undang yang tulen yang telah diluluskan oleh Majlis Dewan Undangan pada hari Rabu, 3 Januari 2024. DATUK SERI PANGLIMA HAJI KADZIM BIN HAJI M. YAHYA, Speaker, Dewan Undangan Negeri.
SABAH RENEWABLE ENERGY ENACTMENT 2024 ARRANGEMENT OF SECTIONS PART I PRELIMINARY Section 1. Short title and commencement 2. Interpretation PART II FUNCTIONS AND POWERS OF THE COMMISSION 3. Functions of the Commission 4. Powers of the Commission PART III FEED-IN TARIFF SYSTEM 5. Establishment of feed-in tariff system 6. Eligibility for participation in feed-in-tariff system 7. Application for feed-in approval 8. Additional information or documents 9. Grant or refusal of feed-in approval 10. Conditions of feed-in approval 11. Power to impose additional conditions and to vary or revoke conditions 12. Revocation of feed-in approval 13. Appeal
PART IV CONNECTION, PURCHASE AND DISTRIBUTION OF RENEWABLE ENERGY Section 14. Renewable energy power purchase agreement 15. Connection to supply line 16. Priority of purchase and distribution 17. Technical and operational requirements PART V FEED-IN TARIFF 18. Payment and duration of feed-in tariff 19. Degression of feed-in tariff 20. Review and adjustment of degression rates 21. Recovery of moneys from Renewable Energy Fund 22. Administrative fees 23. Grid parity 24. Dishonest use of resources to generate electricity PART VI THE RENEWABLE ENERGY FUND 25. The Renewable Energy Fund 26. Allocation from electricity tariffs 27. Expenditure to be charged on Renewable Energy Fund 28. Investment 29. Accounts
PART VII INFORMATION GATHERING POWERS Section 30. Performance audit 31. Provision of information 32. Proof of compliance 33. The Commission may retain documents 34. Access to records 35. Record of information 36. Publication of information 37. Offence for non-compliance 38.	Offence	for	unauthorized	modification	of	information	in	the	Commission's	custody PART VIII ENFORCEMENT 39.	Authorized	officer 40. Authority card 41. Power of investigation 42. Search and seizure with warrant 43. Search and seizure without warrant 44. Access to computerized data 45. Warrant admissible notwithstanding defects 46. List of things seized 47. Release of things seized 48. Power to require attendance of person acquainted with case 49. Examination of person acquainted with case 50. Admissibility of statements in evidence 51.	Authorized	officer	to	complete	investigation	and	hand	over	to	police
Section 52. Cost of holding equipment, etc., seized 53. No cost or damages arising from seizure to be recoverable 54. Obstruction 55. Additional powers 56. Compounding of offences 57. Prosecution 58. Offences by body corporate PART IX GENERAL 59. Report on implementation and performance of feed-in tariff system 60. Compliance with all other laws 61. Directions by the Commission 62. Register 63. Power of Minister to make regulations 64. Penalties for subsidiary legislation 65. Power of Minister to amend Schedule PART X SAVINGS AND TRANSITIONAL 66. Savings and transitional 67. Existing licences SCHEDULE
STATE OF SABAH I assent, LS TUN DATUK SERI PANGLIMA (DR) HAJI JUHAR BIN DATUK HAJI MAHIRUDDIN, Yang di-Pertua Negeri. 3RD JANUARY, 2024. No. 18 of 2023 An Enactment to provide for the establishment and implementation of a special tariff system to catalyse the generation of renewable energy and to provide for related matters. ENACTED by the Legislature of the State of Sabah as follows: PART I PRELIMINARY Short title and commencement 1. (1) This Enactment may be cited as the Sabah Renewable Energy Enactment 2024. (2) This Enactment comes into operation on 3 January 2024.
708 Interpretation 2. In this Enactment, unless the context otherwise requires - "appointed auditor" means any auditor appointed by the Commission under section 30; "authorized	officer"	means	any	public	officer	or	officer	of	the	Commission	authorized in writing by the Minister under section 39; "Commission" means the Energy Commission of Sabah established under the Energy Commission of Sabah Enactment 2023 [No.11 of 2022]; "degression rate" means the rate of the annual progressive reduction of the	feed-in	tariff	as	specified	in	the	fifth	column	of	the	Schedule; "displaced cost" means the average cost of generating and supplying one kilowatt-hour of electricity from resources other than the renewable resources through the supply line up to the point of interconnection with the renewable energy installation; "distribute" means to operate, maintain and distribute electricity through the electricity distribution network; "distribution licensee" means the holder of a licence to distribute issued by the Commission under section 8 of the Electricity Supply Enactment 2024; "effective period", in relation to a feed-in approval holder, means the period commencing	from	the	feed-in	tariff	commencement	date	as	specified	in	the fourth column of the Schedule; "electricity" has the meaning assigned to it in section 2 of the Electricity Supply Enactment 2024; "electricity distribution network" means a system or part of a system at nominal voltage of thirty-three kilovolts or below of electric lines or cables, of substations and of associated equipment and buildings for transporting electricity to any person regardless of whether a generating plant is connected to such system; "eligible producer" means a person who is eligible to apply to participate
709 in the feed-in tariff system under section 6; "feed-in approval" means an approval granted under section 9; "feed-in approval holder" means a person who holds a feed-in approval; "feed-in tariff system" means the system established under section 5; "feed-in tariff" means the special tariff payable to feed-in approval holders in consideration for renewable energy generated and sold to a distribution licensee	as	specified	in	the	third	column	of	the	Schedule; "feed-in tariff commencement date", in relation to a feed-in approval holder, means the date on which the renewable energy installation first	generates	renewable	energy	for	commercial	sale	pursuant	to	the	renewable energy power purchase agreement which has become effective in accordance with section 14; "Fund" means the Renewable Energy Fund established under section 25; "Government" means the Government of the State of Sabah; "grid parity", in relation to a particular renewable energy installation, means the time at which the feed-in tariff rate applicable to that renewable energy installation is equal to or cheaper than the displaced cost; "Minister" means the Minister charged with the responsibility for matters relating to the supply of electricity; "Minister of Finance" means the Minister charged with the responsibility for	finance; "public safety" has the meaning assigned to it in section 2 of the Electricity Supply Enactment 2024; "private safety" has the meaning assigned to it in section 2 of the Electricity Supply Enactment 2024; "renewable energy" means electricity generated or produced from renewable resources; "renewable energy installation" means an installation which generates
710 renewable energy and includes any technical facility of that installation which converts mechanical, chemical, thermal or electromagnetic energy directly into electricity; "renewable energy power purchase agreement" means the renewable energy power purchase agreement between a distribution licensee and a feed-in approval holder under section 14; "renewable resources" means the recurring and non-depleting indigenous resources	or	technology	as	set	out	in	the	first	column	of	the	Schedule; "supply line" has the meaning assigned to it in section 2 of the Electricity Supply Enactment 2024; and "sustainable energy" means energy which, in its generation, provision and use, is such that it meets the needs of the present without compromising the ability of future generations to meet their needs, and includes renewable energy. PART II FUNCTIONS AND POWERS OF THE COMMISSION Functions of the Commission 3. The Commission shall have the following functions: (a) to advise the Minister and relevant Government Entities on all matters relating to sustainable energy, including recommendations on policies, laws and actions to be applied to promote sustainable energy; (b) to promote and implement the state policy objectives for renewable energy; (c) to promote, stimulate, facilitate and develop sustainable energy; (d) to implement, manage, monitor and review the feed-in tariff system,
711 including to carry out investigations, collect, record and maintain data, information and statistics concerning the feed-in tariff system and to provide such data, information and statistics to the Minister as he may from time to time require; (e) to promote private sector investment in the sustainable energy sector, including to recommend to the relevant Government Entities incentives in relation to taxes, customs and excise duties and other fiscal	incentives	applicable	to	such	investment; (f) to carry out or arrange for the conduct of researches, assessments, studies and advisory services, collate, analyse and publish information,	statistics	and	factors	influencing	or	relevant	to	the	development of sustainable energy, and to disseminate such relevant information, statistics and factors to Government Entities, the public and investors or potential investors investing in sustainable energy; (g) to conduct, promote and support, in such manner as the Commission deems	fit,	research	and	innovation	activities	relating	to	sustainable	energy; (h) to conduct, promote and support, in such manner as the Commission deems	fit,	training	or	other	programmes	relating	to	the	development	of human resources and capacity building in the sustainable energy sector; (i) to implement measures to promote public participation and to improve public awareness on matters relating to sustainable energy; (j) to act as a focal point to assist the Minister on - (i) matters relating to sustainable energy; and (ii) climate change matters relating to energy; and (k) to carry out any other function that are supplemental, incidental, or consequential	to	any	of	the	functions	specified	in	this	section.
712 Powers of the Commission 4. The Commission shall have the following powers: (a) to carry on all activities which appears to the Commission to be requisite, advantageous or convenient for or in connection with the performance of its functions; (b) to co-operate or act in association with any Government Entity, any company or corporation, or any body or person, whether local or foreign; (c) to directly or indirectly approach, liaise with, and disseminate relevant information to, any investor or potential investor or any financier	or	potential	financier,	whether	local	or	foreign,	in	order	to	promote	investment	and	the	development	of	financing	initiatives	in the sustainable energy sector in Sabah; (d) to	appoint	such	agents,	experts	or	consultants	as	it	may	deem	fit	for	the purpose of performing its functions; (e) to	impose	fees,	costs	or	any	other	charges	as	it	deems	fit	for	services	rendered by it; (f) to formulate and implement human resource development and funding and co-operation programmes for the proper and effective performance of its functions; and (g) to do anything incidental to any of its functions and powers. PART III FEED-IN TARIFF SYSTEM Establishment of feed-in tariff system 5. (1) There is hereby established a feed-in tariff system to provide for - (a) the connection to supply line connection points for the distribution
713 of renewable energy generated by renewable energy installations which are owned by feed-in approval holders; (b) the priority of purchase and distribution by distribution licensees for renewable energy generated and sold by feed-in approval holders; and (c) the feed-in tariff to be paid by distribution licensees to feed-in approval holders for such renewable energy. (2) The feed-in tariff system shall be administered and implemented by the Commission in accordance with the provisions of this Enactment. (3) In carrying out its functions and obligations under this Enactment, the Commission shall give due consideration to - (a) the objective of this Enactment; (b) the renewable energy policies of the Government; (c) the amount of moneys available in the Fund from time to time; (d) the need for sustainability and diversity in renewable resources; and (e) the need for fair competition and transparency in the implementation of the feed-in tariff system. Eligibility for participation in feed-in-tariff system 6. A person shall be eligible to apply for a feed-in approval allowing the person to participate in the feed-in tariff system if - (a) the person proposes to generate renewable energy from a renewable energy installation having an installed capacity of not more than thirty megawatts or such higher installed capacity as may be approved by the Minister; and (b) the person meets such other criteria as may be prescribed by the Commission from time to time.
714 Application for feed-in approval 7. (1) An eligible producer may apply to the Commission for a feed- in approval under section 9 by submitting a written application to the Commission in such manner and accompanied by such fees as may be prescribed by the Commission. (2) An application under this section may be withdrawn at any time before it is granted or refused. (3) The Commission may allow an application under subsection (1) to be furnished by an electronic medium or by way of an electronic transmission. (4)	For	the	purposes	of	subsection	(3),	the	conditions	and	specifications	under which an application is to be submitted shall be as determined by the Commission. Additional information or documents 8. (1) The Commission may, at any time after the receipt of an application for a feed-in approval under section 7, request the eligible producer to give to	the	Commission,	within	the	period	specified	in	the	request,	additional	information or documents relating to the application. (2) If any additional information or document required under subsection (1)	is	not	provided	by	the	eligible	producer	within	the	period	specified	in	the	request or any extended time granted by the Commission, the application shall be deemed to have been withdrawn and shall not be further proceeded with, but without affecting the right of the eligible producer to make a fresh application. Grant or refusal of feed-in approval 9. (1) The Commission may, after considering an application for a feed- in approval under section 7 and the additional information or documents provided under section 8, approve or refuse the application.
715 (2) The Commission shall communicate its decision under subsection (1) to the eligible producer and the relevant distribution licensee by written notice as soon as practicable. (3) The written notice by the Commission under subsection (2) shall specify - (a) in the case where the application is approved, the fact of such approval and the conditions imposed under section 10; and (b) in the case where the application is refused, the fact of such refusal and the reason for the refusal. (4) The grant of a feed-in approval under this section shall be personal to the feed-in approval holder and the feed-in approval shall not be assigned or transferred to any other person except with the prior written approval of the Commission. Conditions of feed-in approval 10. (1) If the Commission decides to grant a feed-in approval under section 9, the Commission - (a) shall impose all the standard conditions of a feed-in approval as may be prescribed; and (b)	may	impose	such	special	conditions	as	it	thinks	fit. (2) A feed-in approval holder shall comply with - (a) the prescribed standard conditions of the feed-in approval; and (b) any special conditions of the feed-in approval, imposed by the Commission under subsection (1). (3) A feed-in approval holder who fails to comply with any condition of a feed-in approval under subsection (2) commits an offence and shall, on conviction,	be	liable	to	a	fine	not	exceeding	five	hundred	thousand	ringgit	or to imprisonment for a term not exceeding three years or to both.
716 Power to impose additional conditions and to vary or revoke conditions 11. (1) The Commission may, at any time - (a) impose any additional conditions on a feed-in approval; or (b) vary or revoke any conditions imposed on a feed-in approval. (2) Before the Commission makes a decision under subsection (1), the Commission shall give the feed-in approval holder - (a) a written notice of the Commission's intention together with a draft copy of the imposition, variation or revocation of conditions; and (b) an opportunity to make written submissions within a period specified	in	the	written	notice	which	shall	not	be	less	than	thirty	days. (3)	After	the	expiry	of	the	period	specified	in	the	notice,	the	Commission	shall, after considering any written submission made by the feed-in approval holder, decide whether to impose the additional conditions, to vary or revoke any existing conditions or to take no further action. (4) The Commission shall give the feed-in approval holder a written notice of the Commission's decision under subsection (3) as soon as practicable and the	decision	shall	take	effect	on	a	date	to	be	specified	in	the	written	notice. Revocation of feed-in approval 12. (1) The Commission may revoke a feed-in approval if - (a) the feed-in approval holder has failed to comply with any provisions of this Enactment, the Electricity Supply Enactment 2024 or any subsidiary legislation made under this Enactment or the Electricity Supply Enactment 2024; (b) the feed-in approval holder has failed to comply with any of the conditions of the feed-in approval;
717 (c) the feed-in approval holder had improperly or illegally obtained the feed-in approval; (d) the feed-in approval holder has been convicted of an offence under this Enactment, the Electricity Supply Enactment 2024 or any subsidiary legislation made under this Enactment or the Electricity Supply Enactment 2024; (e) a receiver, receiver and manager, provisional liquidator or like official	has	been	appointed	over	the	whole	or	substantial	part	of the feed-in approval holder's assets and such appointment is not revoked or annulled within a period of sixty days from the date of such appointment; or (f) there has been a change of circumstances such that the feed-in approval holder would no longer be entitled to be granted a feed-in approval under this Enactment. (2) Before the Commission makes a decision under subsection (1), the Commission shall give the feed-in approval holder - (a) a written notice of the Commission's intention to revoke the feed-in approval; and (b) an opportunity to make written submissions within a period specified	in	the	written	notice	which	shall	not	be	less	than	thirty	days. (3)	After	the	expiry	of	the	period	specified	in	the	written	notice,	the	Commission shall, after considering any written submission made by the feed-in approval holder, decide whether or not to revoke the feed-in approval. (4) The Commission shall give the feed-in approval holder written notice of the Commission's decision under subsection (3) as soon as practicable. (5) The feed-in approval holder shall not be entitled to any form of compensation from the Government, the Minister or the Commission if the feed-in approval is revoked in accordance with subsection (3). (6) The revocation of a feed-in approval under subsection (3) shall take
718 effect - (a)	on	a	date	specified	by	the	Commission	in	the	written	notice given under subsection (4); or (b) if no date is specified in the written notice given under subsection (4), on the expiry of thirty days from the date on which the notice is served on the feed-in approval holder. (7) If the revocation of a feed-in approval has taken effect, the feed-in approval holder shall immediately cease to be entitled to participate in the feed-in tariff system and to receive feed-in tariff payments. Appeal 13. (1) Any person who is aggrieved by the decision of the Commission in refusing an application for a feed-in approval under section 9, in imposing any additional conditions or in varying or revoking any conditions imposed on a feed-in approval under section 11 or in revoking a feed-in approval under	section	12	may,	within	thirty	days	of	the	decision	being	notified	to	him, appeal to the Minister in the prescribed manner. (2) The Minister may, after considering the appeal under subsection (1), confirm,	reverse	or	vary	the	decision	of	the	Commission. (3)	The	decision	of	the	Minister	under	subsection	(2)	shall	be	final	and	binding. PART IV CONNECTION, PURCHASE AND DISTRIBUTION OF RENEWABLE ENERGY Renewable energy power purchase agreement 14. (1) Upon receipt of the written notice under subsection 9(2) that an application from a feed-in approval holder has been approved, the distribution
719 licensee shall, within such period as may be prescribed by the Commission, enter into a renewable energy power purchase agreement with the feed-in approval holder. (2) Notwithstanding subsection (1), the distribution licensee shall not be obliged to enter into the renewable energy power purchase agreement with the feed-in approval holder if - (a) the feed-in approval holder refuses to enter into the agreement; or (b) the Commission is of the opinion that - (i) there has been a change of circumstances such that the feed- in approval holder would no longer be entitled to be granted a feed-in approval under this Enactment; or (ii) it is just and reasonable for the distribution licensee not to enter into the agreement. (3) The renewable energy power purchase agreement shall be in the form as may be prescribed by the Commission and any deviation from such form shall require the prior written approval of the Commission. (4) The Commission may prescribe different forms of renewable energy power purchase agreements having regard to the renewable resource to be used and the capacity of the proposed renewable energy installation. (5) The feed-in approval holder shall, within such period as may be prescribed	by	the	Commission,	submit	a	certified	copy	of	the	executed	renewable energy power purchase agreement to the Commission for registration. (6) The Commission shall register any renewable energy power purchase agreement	submitted	to	it	under	subsection	(5)	if	the	Commission	is	satisfied	that such renewable energy power purchase agreement is consistent with the provisions of this Enactment and its subsidiary legislation. (7) The renewable energy power purchase agreement shall only be effective and enforceable upon its registration with the Commission in accordance
720 with this section. (8) The Commission shall maintain a register of all renewable energy power purchase agreements registered under this section. (9) A distribution licensee who contravenes subsection (1) commits an offence	and	shall,	on	conviction,	be	liable	to	a	fine	not	exceeding	one	million	ringgit. Connection to supply line 15. (1) Where the renewable energy power purchase agreement has been concluded under section 14, a feed-in approval holder may apply to a distribution licensee for connection of his or its renewable energy installation to a supply line connection point in such manner as may be prescribed by the Commission. (2) Upon receiving the application under subsection (1), the distribution licensee shall connect the renewable energy installation to a supply line connection point within such period as may be prescribed by the Commission. (3) The location of the applicable supply line connection point shall be determined by the distribution licensee, without prejudice to section 17. (4) A distribution licensee who contravenes subsection (2) commits an offence	and	shall,	on	conviction,	be	liable	to	a	fine	not	exceeding	one	million	ringgit. Priority of purchase and distribution 16. (1) Where a renewable energy installation has been connected to a supply line connection point under subsection 15(2), a distribution licensee shall, as priority over the electricity generated from resources other than renewable resources, purchase and distribute through the supply line the entire available quantity of renewable energy generated by a renewable energy installation owned by a feed-in approval holder unless exempted under subsection (2).
721 (2) The Commission may exempt a distribution licensee from compliance with subsection (1) for such periods and under such circumstances as the Commission	thinks	fit	having	regard	to	public	safety	and	private	safety. (3) A distribution licensee who contravenes subsection (1) commits an offence	and	shall,	on	conviction,	be	liable	to	a	fine	not	exceeding	one	million	ringgit. Technical and operational requirements 17. The Commission may make rules governing technical and operational requirements to be complied with by distribution licensees and feed-in approval holders in the implementation of this Part, including - (a) the respective duties and responsibilities of distribution licensees and feed-in approval holders in respect of such requirements; 17. The Commission may make rules governing technical and operational requirements to be complied with by distribution licensees and feed-in approval holders in the implementation of this Part, including - (a) the respective duties and responsibilities of distribution licensees and feed-in approval holders in respect of such requirements; (b) the time periods within which such requirements are to be complied with; (c) the apportionment of costs incurred in relation to such requirements; and the	procedures	and	manner	in	which	plans,	specifications	and	other	documents are to be submitted. PART V FEED-IN TARIFF Payment and duration of feed-in tariff 18. (1) Subject to paragraph 23(3)(a), a feed-in approval holder shall, during the effective period, be paid the feed-in tariff by the distribution licensee with whom the feed-in approval holder has entered into a renewable energy power purchase agreement for renewable energy generated by his or its renewable energy installation based on the applicable feed-in tariff rate as adjusted under section 20.
722 (2) The Minister may make regulations setting out the criteria to be met by a renewable energy installation for the purposes of ascertaining the eligibility of a feed-in approval holder to receive a particular feed-in tariff rate. Degression of feed-in tariff 19. (1) Subject to subsection (3), the feed-in tariff rate shall be reduced progressively each year based on the applicable degression rate commencing on 1 January every year after the date of coming into operation of this Enactment. (2) The annual degression rates shall be subject to review in accordance with section 20. (3) No further reduction shall be made to a feed-in tariff rate applicable to a feed-in approval holder after the feed-in tariff commencement date in respect of that feed-in approval holder. Review and adjustment of degression rates 20. (1) The Commission shall review the degression rates in respect of any category of renewable energy installation at least once every three years after the date this Enactment comes into operation for the purposes of improving the overall performance of the feed-in tariff system to better achieve the objective of this Enactment. (2) In carrying out the review under subsection (1), the Commission shall have regard to - (a) the matters set out in subsection 5(3); (b) the ability of the feed-in approval holders to recover their initial investment on their renewable energy installations and receive satisfactory returns within a reasonable time; (c) the prevailing costs of equipping, constructing, operating and maintaining renewable energy installations utilizing each
723 particular renewable resource; (d) the	efficiency	of	renewable	energy	installations	utilizing	each	particular renewable resource based on prevailing technology; and (e) any other factor deemed relevant by the Commission. (3) Upon completion of the review under subsection (1), the Commission shall submit a report of the review to the Minister with or without recommendations for adjustments to the degression rates. (4) The Minister may, after considering the recommendations for adjustment to the degression rates made by the Commission under subsection (3), approve or refuse such recommendations. (5) If the Minister approves the recommendation made by the Commission under subsection (4), he shall as soon as practicable, revise the degression rates. (6) The revised degression rates shall not apply to feed-in approval holders existing before the revised degression rates come into effect. Recovery of moneys from Renewable Energy Fund 21. A distribution licensee shall be entitled to recover from the Fund, a sum equivalent to the difference between - (a) the amount of feed-in tariffs paid by the distribution licensee to feed-in approval holders in accordance with section 18; and (b) the cost which the distribution licensee would have otherwise had to incur to generate the same amount of electricity generated by such feed-in approval holders based on prevailing displaced cost, in accordance with such procedures and methods of calculation as may be prescribed by the Commission.
724 Administrative fees 22. Administrative fees, to be charged on the Fund, may be paid - (a) to a distribution licensee, for administering the payment of the feed-in tariffs to feed-in approval holders under section 18; and (b) to the Commission, for implementing and administering the feed-in tariff system under this Enactment, based on the rates as may be determined by the Minister by order published in the Gazette. Grid parity 23. (1) The Commission shall determine whether a particular renewable energy installation has achieved grid parity. (2) Upon the determination by the Commission that a particular renewable energy installation has achieved grid parity, the Commission shall notify the relevant feed-in approval holder and distribution licensee of such achievement. (3)	Notwithstanding	anything	under	this	Enactment,	upon	notification	of	the determination of grid parity under subsection (2) - (a) a feed-in approval holder who owns such renewable energy installation shall not be entitled to be paid the feed-in tariff and shall instead be paid by the distribution licensee a tariff that is based on the prevailing displaced cost for the remaining duration of the effective period; and (b) a distribution licensee shall not be entitled to recover from the Fund the sum referred to in section 21 and be paid administrative fees under paragraph 22(a) in respect of any renewable energy installation.
725 Dishonest use of resources to generate electricity 24. (1) Any person who in any manner dishonestly generates electricity from a renewable energy installation by using resources other than the renewable resource	specified	in	the	feed-in	approval	applicable	to	that	renewable	energy	installation in order to receive the payment or higher payment of feed-in tariffs from the distribution licensee commits an offence and shall, on conviction, be	liable	to	a	fine	not	exceeding	one	million	ringgit	or	to	imprisonment	for	a	term	not	exceeding	five	years	or	to	both. (2)	A	written	statement	by	an	officer	of	the	Commission	or	any	person	authorized by the Commission specifying - (a) the amount of loss to the Fund resulting from the payment or higher payment of feed-in tariff under subsection (1); and (b) the person liable for such amount of loss, shall be prima facie evidence of the amount of loss to the Fund and the person liable for such amount of loss. (3) The Commission shall require the person referred to in subsection (1) to pay to the Commission the amount of loss to the Fund resulting from the payment or higher payment of feed-in tariffs to that person under subsection (1). (4) The amount stated in the written statement under subsection (2) which is not paid shall be treated as a civil debt due to the Commission by such person and shall be recoverable by civil action in court. PART VI THE RENEWABLE ENERGY FUND The Renewable Energy Fund 25. (1) A fund to be known as the "Renewable Energy Fund" is established and shall be administered and controlled by the Commission.
726 (2) The Fund shall consist of - (a) such sums as may be provided by the Government or Federal Government for the purposes of the Fund from time to time; (b) such sums paid to the Commission under subsections 24(4), 26(1) and 26(5); (c) all moneys derived as income from investments made from the Fund, including interest; and (d) all other moneys lawfully received by the Commission on behalf of the Fund. Allocation from electricity tariffs 26. (1) Subject to subsection (6), a distribution licensee shall, if required by the Minister by order published in the Gazette, allocate and pay into the Fund, in such manner and at such rates as may be set out in the order, a portion of the tariffs levied by the distribution licensee under subsection 39(1) of the Electricity Supply Enactment 2024. (2) A distribution licensee who contravenes subsection (1) commits an offence	and	shall,	on	conviction,	be	liable	to	a	fine	not	exceeding	one	million	ringgit. (3)	A	written	statement	by	an	officer	of	the	Commission	or	any	person	authorized by the Commission specifying - (a) the unpaid portion of the tariffs under subsection (1) due to the Fund; and (b) the distribution licensee liable for the unpaid portion of the tariffs, shall be prima facie evidence of the unpaid portion of the tariffs due to the Fund and the distribution licensee liable for the unpaid portion of the tariffs. (4) The Commission shall require the distribution licensee to pay the unpaid portion of the tariffs due to the Fund under subsection (1) to the Commission.
727 The amount stated in the written statement under subsection (3) which (5) is not paid shall be treated as a civil debt due to the Commission by such person and shall be recoverable by civil action in court. (6) Upon the recommendation of the Commission, the Minister may by order published in the Gazette revoke the requirement made under subsection (1)	if	he	is	satisfied	that	there	are	sufficient	moneys	in	the	Fund	to	meet	the	purposes of this Enactment. Expenditure to be charged on Renewable Energy Fund 27. The Fund shall be expended for the purposes of - (a) sections 21 and 22; and (b) generally paying any expenses for carrying into effect the provisions of this Enactment. Investment 28. (1) The moneys from the Fund shall, in so far as they are not required or not immediately required to be expended by the Commission under this Enactment, be invested in such manner as the Minister may approve with the concurrence of the Minister of Finance. (2) The Commission shall open and maintain an account or accounts to hold moneys	in	the	Fund	with	such	bank	or	banks	in	Malaysia	as	it	thinks	fit,	after	consulting the Minister and the Minister of Finance, and every such account shall be operated in such manner as may be authorized by the Commission. Accounts 29. (1) The Commission shall cause proper accounts of the Fund and proper reports of its activities in respect of the Fund to be kept and shall, as soon as practicable	after	the	end	of	the	financial	year,	cause	to	be	prepared	for	that	financial	year	-
728 (a) a statement of accounts which shall include a balance sheet and an account of the contributions and expenditure; and (b) a statement of its activities in respect of the Fund. (2) The Commission shall, as soon as possible, send a copy of the statement of	accounts	certified	by	the	auditors	and	a	copy	of	the	auditors'	report	to	the	Minister who shall cause them to be laid before the Legislature Assembly. PART VII INFORMATION GATHERING POWERS Performance audit 30. (1) The Commission may, at any time, carry out or appoint an auditor to carry out an audit on the operations of - (a) any distribution licensee to evaluate its compliance with this Enactment and its subsidiary legislation; and (b) any feed-in approval holder to evaluate his or its compliance with this Enactment, its subsidiary legislation and the conditions of the feed-in approval. (2) The Commission shall give not less than twenty four hours' prior written notice of an audit under subsection (1) to the relevant distribution licensee or feed-in approval holder. Provision of information 31. (1) Notwithstanding any other written law, if the Commission has reasonable grounds to believe that any person - (a) has any information or any document that is relevant to the performance of the Commission's functions and powers under this Enactment or its subsidiary legislation; or
729 (b) is capable of giving any evidence which the Commission has reasonable grounds to believe is relevant to the performance of the Commission's functions and powers under this Enactment or its subsidiary legislation, the Commission may, by written notice, direct that person - (A)	to	give	any	such	information	to	an	authorized	officer	in	the	manner	and	form	and	within	the	period	as	specified	in	the	notice	or such extended period as the Commission may grant; (B) to produce any such documents, whether in physical form or in	electronic	media,	to	an	authorized	officer	in	the	manner	and	within	the	period	as	specified	in	the	notice	or	such	extended	period as the Commission may grant; (C) to make copies of any such documents and to produce those copies	to	an	authorized	officer	in	the	manner	and	within	the	period	as	specified	in	the	notice	or	such	extended	period	as	the	Commission may grant; (D) if the person is an individual, to appear, at a private hearing, before	an	authorized	officer	at	a	time	and	place	specified	in	the notice to give any evidence, either orally or in writing, and produce any documents, whether in physical form or in electronic media, in the manner and within the period as specified in the notice or such extended period as the Commission may grant; (E) if the person is a body corporate or a public body, to cause a competent	officer	of	the	body	corporate	or	the	public	body	to	appear,	at	a	private	hearing,	before	an	authorized	officer	at	a	time	and	place	specified	in	the	notice	to	give	any	evidence,	either orally or in writing, and produce any documents, whether in physical form or in electronic media, in the manner and within	the	period	as	specified	in	the	notice	or	such	extended	period as the Commission may grant; or (F) if the person is a partnership, to cause an individual who is a
730 partner in the partnership or an employee of the partnership to	appear,	at	a	private	hearing,	before	an	authorized	officer	at	a	time	and	place	specified	in	the	notice	to	give	any	evidence,	either orally or in writing, and produce any documents, whether in physical form or in electronic media, in the manner and within	the	period	as	specified	in	the	notice	or	such	extended	period as the Commission may grant. (2) Any person required to provide information or documents under subsection (1) shall ensure that the information or documents provided are true, accurate and complete and such person should provide a representation to that effect, including a representation that he is not aware of any other information or document which would make the information or document provided untrue or misleading. Proof of compliance 32. A person shall, if at any time called upon in writing by the Commission to	do	so,	provide	to	the	Commission	or	its	authorized	officer	all	documents	and information as the person may have relating to his compliance with any of the provisions of this Enactment or its subsidiary legislation, as the Commission may generally, or in relation to any particular case, require. The Commission may retain documents 33. (1) The Commission may take and retain for as long as is necessary possession of a document provided by any person under this Part. (2) The person who provides the document is entitled to be supplied, as soon	as	practicable,	with	a	copy	certified	by	the	Commission	to	be	a	true	copy of the document. (3) Notwithstanding any other written law, the certified copy of the document shall be received by all courts and tribunals as evidence as if it were the original document.
731 (4)	Until	a	certified	copy	of	the	document	is	supplied,	the	Commission	shall, at such times and places as the Commission deems appropriate, permit the person who provides the document or a person authorized by the person to inspect and make copies of or take extracts from the original document. (5)	If	the	Commission	is	satisfied	that	the	retaining	of	the	documents	is	no	longer necessary, the Commission may return the documents to the person who provides the documents under subsection (1) as soon as practicable. Access to records 34. (1) A person shall, if at any time requested by the Commission by notice	in	writing,	allow	the	Commission,	its	authorized	officer	or	appointed	auditor access to his or its records for the purposes of carrying out any of the Commission's functions or powers under this Enactment or its subsidiary legislation. (2) A person who fails to comply with the written notice under subsection (1)	commits	an	offence	and	shall,	on	conviction,	be	liable	to	a	fine	not	exceeding two hundred thousand ringgit. Record of information 35. (1) The Commission shall maintain a record of all information or documents received pursuant to the direction given under subsection 31(1). (2) A record maintained under subsection (1) may be made available to the public. Publication of information 36. (1) The Commission may publish any information received by it in the course of exercising its functions and powers under this Part. (2) The Commission shall consider the commercial interest of the parties to whom the information relates before publishing such information.
732 (3) The Commission shall not publish any information or any part of any information disclosed to it if the publication - (a) is likely to prejudice the fair trial of a person; or (b) would involve the unreasonable disclosure of personal information about any individual, including a deceased person, but the Commission may publish an extract relating to such information provided that the particulars in the extract shall not be arranged in any way which would compromise or prejudice the person providing such information. Offence for non-compliance 37. A person who fails to comply with a direction of the Commission in accordance with this Part commits an offence and shall, on conviction, be liable	to	a	fine	not	exceeding	fifty	thousand	ringgit	or	to	imprisonment	for	a	term not exceeding six months or to both. Offence for unauthorized modification of information in the Commission's custody 38. (1) A person who does any act which he knows will cause unauthorized modification	of	any	information,	statistic	or	other	data,	whether	in	electronic	form or otherwise, in the possession, custody or control of the Commission, commits	an	offence	and	shall,	on	conviction,	be	liable	to	a	fine	not	exceeding	three hundred thousand ringgit. (2)	A	person	who,	with	the	intention	of	causing	injury	as	defined	in	the	Penal Code [Act 574], does any act which he knows will cause unauthorized modification	of	any	information,	statistic	or	other	data,	whether	in	electronic	form or otherwise, in the possession, custody or control of the Commission, commits	an	offence	and	shall,	on	conviction,	be	liable	to	a	fine	not	exceeding	five	hundred	thousand	ringgit	or	to	imprisonment	for	a	term	not	exceeding	three years or to both. (3) For the purposes of this section -
733 (a) it is immaterial that the act in question is not directed at - (i) any particular information, statistic or data; (ii) any information, statistic or data of any kind; or (iii) any information, statistic or data held in any particular location; (b) it	is	immaterial	whether	an	unauthorized	modification	is,	or	is	intended to be, permanent or merely temporary; and (c)	a	modification	of	any	information,	statistic	or	data	takes	place if - (i) such information, statistic or data is altered or erased; (ii) any new information, statistic or data is introduced or added to such information, statistic or data; or (iii) any event occurs which impairs the ability of the Commission to have access to such information, statistic or data, and includes any act that contributes towards causing	such	a	modification. PART VIII ENFORCEMENT Authorized officer 39. (1)	The	Minister	may,	in	writing,	authorize	any	public	officer	or	officer	of	the Commission to exercise the powers of enforcement under this Enactment or its subsidiary legislation. (2) Any person authorized under subsection (1) shall be deemed to be a public servant within the meaning of the Penal Code [Act 574]. Authority card 40.	(1)	The	Commission	shall	issue	to	each	authorized	officer	an	authority
734 card	which	shall	be	signed	by	the	Chief	Executive	Officer	of	the	Commission. (2) Whenever the authorized officer exercises any of the powers of enforcement under this Enactment, he shall produce on demand to the person against whom the power is being exercised the authority card issued to him under subsection (1). Power of investigation 41.	(1)	An	authorized	officer	may	investigate	the	activities	of	a	feed-in	approval holder, distribution licensee or other person in relation to the commission of an offence under this Enactment or its subsidiary legislation. (2) In any case relating to the commission of an offence under this Enactment	or	its	subsidiary	legislation,	any	authorized	officer	carrying	out	an investigation may exercise all or any of the powers in relation to police investigation, except the power to arrest without warrant, given by the Criminal Procedure Code [Act 593]. Search and seizure with warrant 42. (1) If it appears to a Magistrate, upon written information on oath from the	authorized	officer	and	after	such	inquiry	as	he	considers	necessary,	that	there is reasonable cause to believe that an offence under this Enactment or its subsidiary legislation is being or has been committed on any premises, so that any evidence or thing which is necessary to the conduct of an investigation into an offence may be found in any premises, the Magistrate may issue a warrant	authorizing	any	authorized	officer	named	in	the	warrant	to	enter	the premises at any reasonable time by day or by night, with or without assistance and if need be by force and there to search for and seize any such evidence or thing, provided that nothing shall authorize any court other than the High Court to grant a warrant to search for a postal article, telegram or other document in the custody of the postal or telegraph authorities. (2) Without affecting the generality of subsection (1), the warrant issued by the Magistrate may authorize the search and seizure of -
735 (a) copies of any books, account or other documents, including computerized data, which contain or are reasonably suspected to contain information as to any offence so suspected to have been committed; or (b) any other document, equipment, instrument or thing that is reasonably believed to furnish evidence of the commission of the offence. (3)	An	authorized	officer	conducting	a	search	under	subsection	(1)	may,	for the purpose of investigating into the offence, search any person who is in or on the premises. (4)	An	authorized	officer	making	a	search	of	a	person	under	subsection	(3) or section 43 may seize, or take possession of, and place in safe custody all things other than the necessary clothing, found upon the person, and any other things, for which there is reason to believe were the instruments or other evidence of the offence, and they may be detained until the discharge or acquittal of the person. (5) No person shall be searched except by another person of the same gender, and such search shall be conducted with strict regard to decency. (6) If, by the reason of its nature, size or amount, it is not practicable to remove any book, account, document, computerized data, signboard, card, letter,	pamphlet,	leaflet,	notice,	equipment,	instrument	or	thing	seized	under	this	section,	the	seizing	officer	shall	by	any	means	seal	such	book,	account,	document,	computerized	data,	signboard,	card,	letter,	pamphlet,	leaflet,	notice,	equipment, instrument or thing in the premises or container in which it is found. (7) A person who, without lawful authority, breaks, tampers with or damages the seal referred to in subsection (6) or removes any book, account, document,	computerized	data,	signboard,	card,	letter,	pamphlet,	leaflet,	notice,	equipment, instrument or thing under seal or attempts to do so commits an	offence	and	shall,	on	conviction,	be	liable	to	a	fine	not	exceeding	fifty	thousand ringgit or to imprisonment for a term not exceeding six months or to both.
736 Search and seizure without warrant 43.	If	an	authorized	officer	is	satisfied	upon	information	received	that	he	has reasonable cause to believe that by reason of delay in obtaining a search warrant under section 42 the investigation would be adversely affected or evidence of the commission of an offence is likely to be tampered with, removed,	damaged	or	destroyed,	the	authorized	officer	may	enter	the	premises	and exercise in, upon and in respect of the premises all the powers referred to in section 42 in as full and ample a manner as if he were authorized to do so by a warrant issued under that section. Access to computerized data 44. (1)	An	authorized	officer	conducting	a	search	under	section	42	or	43	shall be given access to computerized data whether stored in a computer or otherwise. (2) For the purposes of this section, "access" - (a) includes being provided with the necessary password, encryption code, decryption code, software or hardware and any other means required to enable comprehension of computerized data; and (b) has the meaning assigned to it by subsections 2(2) and (5) of the Computer Crimes Act 1997 [Act 563]. Warrant admissible notwithstanding defects 45. A search warrant issued under this Enactment shall be valid and enforceable notwithstanding any defect, mistake or omission therein or in the application for such warrant and any equipment, instrument, material, book, record, account, document or thing seized under such warrant shall be admissible in evidence in any proceedings under this Enactment or its subsidiary legislation. List of things seized 46. (1) Except as provided in subsection (2), where any equipment,
737 instrument, material, book, record, account, document or thing is seized under	this	Part,	the	seizing	officer	shall	as	soon	as	practicable	prepare	a	list	of the things seized and of the places in which they are respectively found and deliver a copy of the list signed by him to the occupier of the premises which has been searched, or to his agent or servant, at the premises. (2)	Where	the	premises	are	unoccupied,	the	seizing	officer	shall	whenever	possible post a list of the things seized conspicuously on the premises. Release of things seized 47. (1) If any equipment, instrument, material, book, record, account, document	or	thing	has	been	seized	under	this	Enactment,	the	authorized	officer	who effected the seizure, may at any time after that release the equipment, instrument, material, book, record, account, document or thing to the person as he determines to be lawfully entitled to the equipment, instrument, material, book,	record,	account,	document	or	thing	if	he	is	satisfied	that	the	equipment,	instrument, material, book, record, account, document or thing is not otherwise required for the purpose of any proceedings under this Enactment or its subsidiary legislation, or for the purpose of any prosecution under any other	written	law,	and	in	such	event	neither	the	officer	effecting	the	seizure,	nor the Government, the Commission or any person acting on behalf of the Government or the Commission shall be liable to any proceedings by any person if the seizure and the release of the equipment, instrument, material, book, record, account, document or thing had been effected in good faith. (2)	A	record	in	writing	shall	be	made	by	the	authorized	officer	effecting	the release of any equipment, instrument, material, book, record, account, document or thing under subsection (1) specifying in detail the circumstances of and the reason for the release. Power to require attendance of person acquainted with case 48.	(1)	An	authorized	officer	making	an	investigation	under	this	Enactment	or its subsidiary legislation may by order in writing require the attendance before	himself	of	any	person	who	appears	to	the	authorized	officer	to	be
738 acquainted with the facts and circumstances of the case, and such person shall attend as so required. (2)	If	any	person	refuses	to	attend	as	so	required	the	authorized	officer	may report such refusal to a Magistrate who shall issue a summons to secure the attendance of such person as may be required by the order made under subsection (1). Examination of person acquainted with case 49.	(1)	An	authorized	officer	making	an	investigation	under	this	Enactment	or its subsidiary legislation may examine orally any person supposed to be acquainted with the facts and circumstances of the case. (2) The person examined under subsection (1) shall be legally bound to answer	all	questions	relating	to	such	case	put	to	him	by	the	authorized	officer,	but such person may refuse to answer any question the answer to which would have a tendency to expose him to a criminal charge or penalty or forfeiture. (3) A person making a statement under this section shall be legally bound to state the truth, whether or not such statement is made wholly or partly in answer to the questions. (4)	An	authorized	officer	examining	a	person	under	subsection	(1)	shall	first	inform	the	person	of	the	provisions	of	subsections	(2)	and	(3). (5) A statement made by any person under this section shall, whenever possible, be reduced into writing and signed by the person making it or affixed	with	his	thumbprint,	as	the	case	may	be	- (a) after it has been read to him in the language in which he made it; and (b) after he has been given an opportunity to make any correction he may wish. Admissibility of statements in evidence 50. (1) Except as provided in this section, no statement made by any person
739 to	an	authorized	officer	in	the	course	of	an	investigation	made	under	this	Enactment shall be used in evidence. (2) When any witness is called for the prosecution or for the defence, other than the accused, the court shall, on the request of the accused or the prosecutor,	refer	to	any	statement	made	by	that	witness	to	an	authorized	officer	in the course of an investigation under this Enactment and may then, if the court	thinks	fit	in	the	interest	of	justice,	direct	the	accused	to	be	furnished	with a copy of it and the statement may be used to impeach the credit of the witness in the manner provided by the Evidence Act 1950 [Act 56]. (3) Where the accused had made a statement during the course of an investigation, such statement may be admitted in evidence in support of his defence during the course of the trial. (4) Nothing in this section shall be deemed to apply to any statement made	in	the	course	of	an	identification	parade	or	falling	within	section	27	or	paragraphs 32(1)(a), (i) and (j) of the Evidence Act 1950. (5) When any person is charged with any offence in relation to - (a) the making; or (b) the contents, of	any	statement	made	by	him	to	an	authorized	officer	in	the	course	of	an	investigation made under this Enactment or its subsidiary legislation, that statement may be used as evidence in the prosecution's case. Authorized officer to complete investigation and hand over to police 51. Upon the completion of his investigation into an offence under this Enactment	or	its	subsidiary	legislation,	an	authorized	officer	shall	immediately	give	all	information	relating	to	the	commission	of	the	offence	to	an	officer	in	charge	of	a	police	station	and	a	police	officer	may	arrest	a	person	who	may	have committed an offence under this Enactment or its subsidiary legislation.
740 Cost of holding equipment, etc., seized 52. Where any equipment, instrument, material, book, record, account, document or thing seized under this Enactment or its subsidiary legislation is held in the custody of the Government or the Commission pending completion of any proceedings in respect of an offence under this Enactment or its subsidiary legislation, the cost of holding such thing in custody shall, in the event of any person being found to have committed an offence, be a debt due to the Government by such person and shall be recoverable accordingly. No cost or damages arising from seizure to be recoverable 53. No person shall, in any proceedings before any court in respect of any equipment, instrument, material, book, record, account, document or thing seized in the exercise or the purported exercise of any power conferred under this Enactment, be entitled to the costs of such proceedings or to any damages or other relief unless such seizure was made without reasonable cause. Obstruction 54. Any person who - (a) refuses	any	authorized	officer	access	to	any	premises	which	the	authorized	officer	is	entitled	to	have	under	this	Enactment	or	in	the execution of any duty imposed or power conferred by this Enactment; (b)	assaults,	obstructs,	hinders	or	delays	any	authorized	officer	in	effecting	any	entry	which	the	authorized	office	is	entitled	to	effect	under this Enactment or in the execution of any duty imposed or power conferred by this Enactment; or (c) refuses	to	give	any	authorized	officer	any	information	relating	to	an	offence or suspected offence under this Enactment or its subsidiary legislation or any other information which may reasonably be required of him and which he has in his knowledge or power to give,
741 commits	an	offence	and	shall,	on	conviction,	be	liable	to	a	fine	not	exceeding	two hundred thousand ringgit or to imprisonment for a term not exceeding two years or to both. Additional powers 55.	An	authorized	officer	shall,	for	the	purposes	of	the	execution	of	this	Enactment or its subsidiary legislation, have power to do all or any of the following: (a) to require the production of records, accounts, computerized data and documents kept by a feed-in approval holder or other person and to inspect, examine and to download from them, make copies of them or take extracts from them; 55.	An	authorized	officer	shall,	for	the	purposes	of	the	execution	of	this	Enactment or its subsidiary legislation, have power to do all or any of the following: (a) to require the production of records, accounts, computerized data and documents kept by a feed-in approval holder or other person and to inspect, examine and to download from them, make copies of them or take extracts from them; (b) to	require	the	production	of	any	identification	document	from	any	person in relation to any case or offence under this Enactment or its subsidiary legislation; to make such inquiry as may be necessary to ascertain whether the provisions of this Enactment or its subsidiary legislation have been complied with. Compounding of offences 56. (1) The Minister may, by regulations, prescribe any offence under this Enactment or its subsidiary legislation to be a compoundable offence. (2) The Commission may compound any offence committed by any person under this Enactment or its subsidiary legislation and prescribed to be a compoundable offence by making a written offer to the person suspected to have committed the offence to compound the offence upon payment to the	Commission	an	amount	of	money	not	exceeding	fifty	per	centum	of	the	maximum	fine	for	that	offence	within	such	time	as	may	be	specified	in	the	written offer. (3) An offer under subsection (2) may be made at any time after the offence has been committed but before any prosecution for it has been instituted, and
742 if	the	amount	specified	in	the	offer	is	not	paid	within	the	time	specified	in	the offer, or such extended time as the Commission may grant, prosecution for the offence may be instituted at any time after that against the person to whom the offer was made. (4) Where an offence has been compounded under subsection (2), no prosecution shall be instituted in respect of the offence against the person to whom the offer to compound was made, and any equipment, instrument, material, book, record, account, document or thing seized under this Enactment or its subsidiary legislation in connection with the offence may be released by the Commission, subject to such terms and conditions as it thinks	fit	to	impose	in	accordance	with	the	conditions	of	the	compound. (5) All sums of money received by the Commission under this section shall be paid into the State Consolidated Fund. Prosecution 57. No prosecution shall be instituted for any offence under this Enactment or its subsidiary legislation except by or with the consent in writing of the Public Prosecutor. Offences by body corporate 58. (1) If a body corporate commits an offence under this Enactment or its subsidiary legislation, a person who at the time of the commission of the	offence	was	a	director,	chief	executive	officer,	chief	operating	officer,	manager,	secretary	or	other	similar	officer	of	the	body	corporate	or	was	purporting to act in any such capacity or was in any manner or to any extent responsible for the management of any of the affairs of the body corporate or was assisting in such management - (a) may be charged severally or jointly in the same proceedings with the body corporate; and (b) if the body corporate is found guilty of the offence, shall be deemed to be guilty of that offence unless, having regard to the
743 nature of his functions in that capacity and to all circumstances, he proves - (i) that the offence was committed without his knowledge, consent or connivance; and (ii) that he had taken all reasonable precautions and exercised due diligence to prevent the commission of the offence. (2) Whenever any agent or employee in the course of his employment does or omits to do any act the doing or the omission to do of which by his principal or employer would be an offence against this Enactment, such agent or employee shall be guilty of that offence, and subsection (3) shall apply to his principal or employer. (3) If any person would be liable under this Enactment or its subsidiary legislation to any punishment or penalty for his act, omission, neglect or default, he shall be liable to the same punishment or penalty for every such act, omission, neglect or default of any employee or agent of his, or of the employee of the agent, if the act, omission, neglect or default was committed - (a) by that person's employee in the course of his employment; (b) by the agent when acting on behalf of that person; or (c) by the employee of the agent in the course of his employment by the agent or otherwise on behalf of the agent acting on behalf of that person. PART IX GENERAL Report on implementation and performance of feed-in tariff system 59.	(1)	The	Commission	shall	monitor	all	significant	matters	relating	to	the	implementation and performance of the feed-in tariff system and submit a	report	thereof	to	the	Minister	after	the	end	of	each	financial	year	of	the	Commission. (2) In performing its functions under subsection (1), the Commission shall
744 have regard to such indicators as the Commission considers appropriate. (3) The report to be submitted by the Commission under subsection (1) shall include the following matters: (a) the implementation and administration of this Enactment and its subsidiary legislation; (b) the applicable feed-in tariff and degression rates; (c) the Fund; (d) any non-compliance by any person with the provisions of this Enactment and its subsidiary legislation; (e) the grant or revocation of any feed-in approval; (f)	any	deficiencies	in	the	scope	or	implementation	of	this	Enactment and its subsidiary legislation; and (g) other matters the Commission thinks necessary. (4) The Commission shall publish the report in a manner it deems appropriate as soon as practicable following the date on which the Commission submits the report to the Minister. Compliance with all other laws 60. For the avoidance of doubt, the grant of a feed-in approval by the Commission shall not exempt a feed-in approval holder from the obligation to comply with all other applicable laws, including the Electricity Supply Enactment 2024 and its subsidiary legislation. Directions by the Commission 61. (1) The Commission may from time to time issue directions in writing to any person about the compliance or non-compliance of any conditions of the feed-in approval, including the remedying of a breach of a feed-in approval condition or the provisions of this Enactment or its subsidiary legislation.
745 (2) Prior to making a direction under subsection (1), the Commission shall issue a notice in writing to the person specifying the nature of the required compliance. (3) The person shall be granted an opportunity to be heard or may submit a written submission on the reasons for his or its conduct or activity within a	reasonable	time	period	specified	in	the	notice. (4)	After	the	expiry	of	the	notice	specified	in	subsection	(3),	the	Commission	shall take into consideration any reasons provided by the person before making a decision in relation to the relevant conduct or activity of the person. (5) After due consideration of any reasons provided by the person, the Commission may, by written notice, issue a direction under subsection (1) as	soon	as	practicable	requiring	the	person	to	take	a	specified	action	directed	towards ensuring that the person does not contravene or does not continue to contravene any of the conditions of the feed-in approval or any of the provisions of this Enactment or its subsidiary legislation. (6) The person shall comply with the direction issued by the Commission under subsection (5). (7) A direction made by the Commission under this Part shall be registered as soon as practicable. (8) The direction shall be effective from the date of registration or such later date as the Commission may specify in the direction. (9) The direction shall expire on such date as the Commission may specify in	the	written	notice	or	if	no	date	is	specified,	the	direction	shall	be	in	force	until the direction is revoked. (10) The Commission may vary or revoke a direction and the procedures set out in subsections (2), (3), (4), (5), (7), (8) and (9) shall apply mutatis mutandis in respect of any variation or revocation of a direction. (11) The Commission shall maintain a register of all directions issued by the Commission under this section, including any variation or revocation of a direction.
746 (12) A person who fails to comply with a direction of the Commission under this section commits an offence and shall, on conviction, be liable to a	fine	not	exceeding	two	hundred	thousand	ringgit	or	to	imprisonment	for	a	term not exceeding two years or to both. Register 62.	A	person	may,	on	payment	of	any	fee	specified	by	the	Commission	- (a) inspect the registers maintained under this Enactment; and (b) make a copy of, or take extracts from, the registers. Power of Minister to make regulations 63. The Minister may make regulations for all or any of the following purposes: (a) to prescribe the criteria to be met in order for a particular resource of energy to be regarded as a renewable resource for the purposes of this Enactment; (b) to prescribe all matters relating to the application of feed-in approvals, including the eligibility criteria of the applicant, the manner of application and duration, forms and standard conditions of the feed-in approval; (c) to prescribe the form and substance of renewable energy power purchase agreements under section 14; (d) to prescribe the criteria to be met by a renewable energy installation for ascertaining the eligibility of a feed-in approval holder to receive a particular feed-in tariff rate for the purposes of section 18; (e) to prescribe the procedures of recovery of moneys from the Fund and methods of calculation of the amounts payable to a distribution licensee under section 21; (f) to prescribe the manner of appeal under section 13;
747 (g) to prescribe any matter relating to the Fund; (h) to prescribe fees which may be prescribed under this Enactment; (i) to prescribe the offences which may be compounded and the forms to be used and the method and procedure for compounding the offences for the purposes of section 56; and (j) to prescribe all other matters as are necessary or expedient to be prescribed for giving effect to, or for the better carrying out of, the provisions of this Enactment. Penalties for subsidiary legislation 64. The regulations made under section 63 or any other subsidiary legislation made under this Enactment may provide for any act or omission in contravention of the regulations or other subsidiary legislation to be an offence	and	may	provide	for	penalties	of	a	fine	not	exceeding	three	hundred	thousand ringgit or imprisonment for a term not exceeding three years or to both. Power of Minister to amend Schedule 65. The Minister may, by order published in the Gazette, amend the Schedule. PART X SAVINGS AND TRANSITIONAL Savings and transitional 66. (1) For the purpose of this section, "Act" means the Renewable Energy Act 2011 [Act 725]. (2) Any order or direction made or issued under the Act before the date of coming into operation of this Enactment shall be deemed to have been made or issued under this Enactment and shall continue to remain in full force and effect in relation to the person to whom the order or direction is applied until
748 amended or revoked. (3) Any approval or decision made under the Act and its subsidiary legislation before the date of coming into operation of this Enactment shall continue to remain in full force and effect as if the approval or decision was made under this Enactment until amended and revoked. (4) Any pending appeal to the Minister under section 11 of the Act and its subsidiary legislation shall be continued or completed under the Act. (5) Any pending application, approval or decision made under the Act before the date of coming into operation of this Enactment shall be dealt with by the Commission under this Enactment. (6) Any renewable energy power purchase agreement entered under the Act shall be deemed to have been lawfully and validly executed under this Enactment. (7) Any payment payable by the distribution licensee for the allocation of the tariffs levied under the Act prior to the coming into operation of this Enactment and collected after the date of coming into operation of this Enactment shall be made in accordance with the Act as if the Act is still in force. (8) Any claim for the recovery of money by the distribution licensee for any payment of generation of the renewable energy made by the distribution licensee to the feed-in approval holder under the Act shall be made, within twelve months from the date of coming into operation of this Enactment, in accordance with the Act as if the Act is still in force. (9) Any administrative fees payable under section 20 of the Act and its subsidiary legislation shall be paid in accordance with the Act as if the Act is still in force. Existing licences 67. Nothing in this Enactment shall be construed as reducing or extending the duration of a licence issued under section 8 of the Electricity Supply Enactment 2024.
749 E L U D E H C S ] 2 n o i t c e S [ S E T A R N O I S S E R G E D L A U N N A D N A D O R E P E V I T C E F F E I , S E T A R F F I R A T N I - D E E F , S E C R U O S E R E L B A W E N E R n m u l o C h t f i F n m u l o C h t r u o F n m u l o C d r i h T n m u l o C d n o c e S l a u n n A d o i r e p e v i t c e f f E e t a r f f i r a t n i - d e e F n o i t a l l a t s n i y g r e n e e l b a w e n e r g n i y f i l a u q f o n o i t p i r c s e D e t a r n o i s s e r g e d m o r f g n i c n e m m o C ( r e p t i g g n i r n i ( f f i r a t - n i - d e e f e h t ) r u o h t t a w o l i k ) e t a d t n e m e c n e m m o c f f i r a t n i - d e e f c i s a B : f o y t i c a p a c d e l l a t s n i n a g n i v a h n o i t a l l a t s n i y g r e n e e l b a w e n e R ) a ( e t a r % 5 . 0 s r a e y 6 1 2 3 . 0 s t t a w a g e m 4 g n i d u l c n i d n a o t p u ) i ( % 5 . 0 s r a e y 6 1 0 3 . 0 s t t a w a g e m 0 1 g n i d u l c n i d n a o t p u d n a , s t t a w a g e m 4 e v o b a ) i i ( % 5 . 0 s r a e y 6 1 8 2 . 0 s t t a w a g e m 0 3 g n i d u l c n i d n a o t p u d n a , s t t a w a g e m 0 1 e v o b a ) i i i ( f f i r a t n i - d e e f s u n o B e h t f o e r o m r o e n o y n a g n i v a h n o i t a l l a t s n i y g r e n e e l b a w e n e R ) b ( o t n o i t i d d a n i e t a r : e v o b a ) a ( o t n o i t i d d a n i a i r e t i r c g n i w o l l o f f f i r a t n i - d e e f c i s a b e t a r % 5 . 0 s r a e y 6 1 2 0 . 0 + f o y c n e i c fi f e l a c i r t c e l e h t i w y g o l o n h c e t e n i g n e s a g f o e s u ) i ( % 0 4 e v o b a % 5 . 0 s r a e y 6 1 1 0 . 0 + e n i g n e s a g d e l b m e s s a r o d e r u t c a f u n a m y l l a c o l f o e s u ) i i ( y g o l o n h c e t % 8 . 1 s r a e y 6 1 8 0 . 0 + e c r u o s l e u f s a s a g e g a r e w e s r o l l fi d n a l f o e s u ) i i i ( t s r i F n m u l o C e l b a w e n e R s e c r u o s e r s a g o i B
750 ) . t n o c ( n m u l o C h t f i F l a u n n A e t a r n o i s s e r g e d % 5 . 0 % 5 . 0 % 5 . 0 % 5 . 0 % 5 . 0 % 5 . 0 % 8 . 1 E L U D E H C S ] 2 n o i t c e S [ S E T A R N O I S S E R G E D L A U N N A D N A D O R E P E V I T C E F F E I , S E T A R F F I R A T N I - D E E F , S E C R U O S E R E L B A W E N E R n m u l o C h t r u o F n m u l o C d r i h T n m u l o C d n o c e S d o i r e p e v i t c e f f E e t a r f f i r a t n i - d e e F n o i t a l l a t s n i y g r e n e e l b a w e n e r g n i y f i l a u q f o n o i t p i r c s e D m o r f g n i c n e m m o C ( r e p t i g g n i r n i ( f f i r a t - n i - d e e f e h t ) r u o h t t a w o l i k ) e t a d t n e m e c n e m m o c f f i r a t n i - d e e f c i s a B : f o y t i c a p a c d e l l a t s n i n a g n i v a h n o i t a l l a t s n i y g r e n e e l b a w e n e R ) a ( e t a r s r a e y 6 1 1 3 . 0 s t t a w a g e m 0 1 g n i d u l c n i d n a o t p u ) i ( s r a e y 6 1 9 2 . 0 t t a w a g e m 0 2 g n i d u l c n i d n a o t p u d n a , s t t a w a g e m 0 1 e v o b a ) i i ( s r a e y 6 1 7 2 . 0 s t t a w a g e m 0 3 g n i d u l c n i d n a o t p u d n a , s t t a w a g e m 0 2 e v o b a ) i i i ( f f i r a t n i - d e e f s u n o B e h t f o e r o m r o e n o y n a g n i v a h n o i t a l l a t s n i y g r e n e e l b a w e n e R ) b ( o t n o i t i d d a n i e t a r : e v o b a ) a ( o t n o i t i d d a n i a i r e t i r c g n i w o l l o f f f i r a t n i - d e e f c i s a b e t a r s r a e y 6 1 2 0 . 0 + y g o l o n h c e t n o i t a c fi i s a g f o e s u ) i ( s r a e y 6 1 1 0 . 0 + h t i w s m e t s y s g n i t a r e n e g y t i c i r t c e l e d e s a b - m a e t s f o e s u ) i i ( % 4 1 e v o b a f o y c n e i c fi f e l l a r e v o s r a e y 6 1 1 0 . 0 + n o i t a c fi i s a g d e l b m e s s a r o d e r u t c a f u n a m y l l a c o l f o e s u ) i i i ( y g o l o n h c e t s r a e y 6 1 0 1 . 0 + e c r u o s l e u f s a e t s a w d i l o s l a p i c i n u m f o e s u ) v i ( t s r i F n m u l o C e l b a w e n e R s e c r u o s e r s s a m o i B
751 ) . t n o c ( n m u l o C h t f i F l a u n n A e t a r n o i s s e r g e d % 0 . 8 % 0 . 8 % 0 . 8 % 0 . 8 % 0 . 8 % 0 . 8 % 0 . 8 % 0 . 8 E L U D E H C S ] 2 n o i t c e S [ S E T A R N O I S S E R G E D L A U N N A D N A D O R E P E V I T C E F F E I , S E T A R F F I R A T N I - D E E F , S E C R U O S E R E L B A W E N E R n m u l o C h t r u o F n m u l o C d r i h T n m u l o C d n o c e S d o i r e p e v i t c e f f E e t a r f f i r a t n i - d e e F n o i t a l l a t s n i y g r e n e e l b a w e n e r g n i y f i l a u q f o n o i t p i r c s e D m o r f g n i c n e m m o C ( r e p t i g g n i r n i ( f f i r a t - n i - d e e f e h t ) r u o h t t a w o l i k ) e t a d t n e m e c n e m m o c s r a e y 1 2 4 2 . 0 d n a o t p u f o y t i c a p a c d e l l a t s n i n a g n i v a h n o i t a l l a t s n i y g r e n e e l b a w e n e R s t t a w a g e m 0 1 g n i d u l c n i s r a e y 1 2 3 2 . 0 0 1 e v o b a f o y t i c a p a c d e l l a t s n i n a g n i v a h n o i t a l l a t s n i y g r e n e e l b a w e n e R s t t a w a g e m 0 3 g n i d u l c n i d n a o t p u d n a , s t t a w a g e m f f i r a t n i - d e e f e t a r c i s a B : f o y t i c a p a c d e l l a t s n i n a g n i v a h n o i t a l l a t s n i y g r e n e e l b a w e n e R ) a ( s r a e y 1 2 3 2 . 1 s t t a w o l i k 4 g n i d u l c n i d n a o t p u ) i ( s r a e y 1 2 0 2 . 1 s t t a w o l i k 4 2 g n i d u l c n i d n a o t p u d n a , s t t a w o l i k 4 e v o b a ) i i ( s r a e y 1 2 8 1 . 1 s t t a w o l i k 2 7 g n i d u l c n i d n a o t p u d n a , s t t a w o l i k 4 2 e v o b a ) i i i ( s r a e y 1 2 4 1 . 1 s t t a w a g e m 1 g n i d u l c n i d n a o t p u d n a , s t t a w o l i k 2 7 e v o b a ) v i ( s r a e y 1 2 5 9 . 0 t t a w a g e m 0 1 g n i d u l c n i d n a o t p u d n a , t t a w a g e m 1 e v o b a ) v ( s r a e y 1 2 5 8 . 0 s t t a w a g e m 0 3 g n i d u l c n i d n a o t p u d n a , s t t a w a g e m 0 1 e v o b a ) i v ( t s r i F n m u l o C e l b a w e n e R s e c r u o s e r l l a m S r e w o p o r d y h r a l o S c i a t l o v o t o h P
752 E L U D E H C S ] 2 n o i t c e S [ ) . t n o c ( S E T A R N O I S S E R G E D L A U N N A D N A D O R E P E V I T C E F F E I , S E T A R F F I R A T N I - D E E F , S E C R U O S E R E L B A W E N E R n m u l o C h t f i F n m u l o C h t r u o F n m u l o C d r i h T n m u l o C d n o c e S t s r i F n m u l o C l a u n n A d o i r e p e v i t c e f f E e t a r f f i r a t n i - d e e F n o i t a l l a t s n i y g r e n e e l b a w e n e r g n i y f i l a u q f o n o i t p i r c s e D e l b a w e n e R e t a r n o i s s e r g e d m o r f g n i c n e m m o C ( r e p t i g g n i r n i ( s e c r u o s e r f f i r a t - n i - d e e f e h t ) r u o h - t t a w o l i k ) e t a d t n e m e c n e m m o c n i - d e e f n i e t a r c i s a b o t s u n o B f f i r a t n o i t i d d a e h t f o e r o m r o e n o y n a g n i v a h n o i t a l l a t s n i : e v o b a ) a ( o t n o i t i d d a y g r e n e e l b a w e n e R n i a i r e t i r c g n i w o l l o f ) b ( e t a r f f i r a t n i - d e e f % 0 . 8 s r a e y 1 2 6 2 . 0 + s e r u t c u r t s g n i d l i u b r o s g n i d l i u b n i s n o i t a l l a t s n i s a e s u ) i ( % 0 . 8 s r a e y 1 2 5 2 . 0 + s l a i r e t a m g n i d l i u b s a e s u ) i i ( % 0 . 8 s r a e y 1 2 3 0 . 0 + r a l o s d e l b m e s s a r o d e r u t c a f u n a m y l l a c o l f o e s u ) i i i ( s e l u d o m c i a t l o v o t o h p % 0 . 8 s r a e y 1 2 1 0 . 0 + s r e t r e v n i r a l o s d e l b m e s s a r o d e r u t c a f u n a m y l l a c o l f o e s u ) v i ( e c a l p l a m i c e d h t r u o f e h t o t d e d n u o r e b l l a h s e l u d e h c S s i h t r e d n u s e t a r f f i r a t n i - d e e f l a n fi e h t d n a s n o i t a l u c l a c e t a i d e m r e t n i l l A h t r u o f e h t f o p u g n i d n u o r a n i t l u s e r l l a h s e c a l p l a m i c e d h t f fi e h t n i e r o m r o e v fi f o e r u g fi a d n a r u o h - t t a w o l i k r e p t i g g n i r n i . l a m i c e d
753 CERTIFIED by me to be a true copy of the Bill passed by the Legislative Assembly on Wednesday, the 3rd day of January, 2024. Speaker, State Legislative Assembly.