Alkitab Bahasa Sunda Perjanjian Lama (Kejadian s.d. Ayub) 2:00:47 PM
Kejadian 1 1 Nalika Allah nyiptakeun jagat raya, 2 harita bumi teh teu puguh wangunna, kaayaanana kacida matak geueumanana. Sagara motah ngaliputan satangkaraking jagat. Alam poek ngajumbleng. Pangawasa Allah murba saluhureun sagara. 3 Lajeng Allah ngandika, "Sing caang," bray bae caang. 4 Seug ku Allah ditilik sarta kamanah. Eta caang ku Mantenna dipisahkeun tina poek. 5 Caang dingaranan "Beurang", ari poek dingaranan "Peuting". Peuting geus kaganti ku isuk: Poe nu kahiji. 6 (1:6-7) Allah ngandika, "Sing aya kelewung, geusan misahkeun cai sina jadi dua tempat." Seug bae jadi. Allah geus ngadamel kelewung, anu misahkeun cai di sahandapeunana ti cai nu aya di saluhureun kelewung tea. 7 (1:6) 8 Eta kelewung ku Mantenna dingaranan "Langit". Peuting kaganti deui ku isuk: Poe nu kadua. 9 Allah ngandika, "Cai nu aya di sahandapeun langit sing ngumpul jadi satempat, sangkan tembong taneuh." Seug bae jadi.
Kejadian 1.10-19 10 Taneuh tea ku Mantenna dingaranan "Darat", ari pakumpulan cai dingaranan "Laut". Seug ku Allah ditilik sarta kamanah. 11 Allah ngandika, "Di darat sing aya rupa-rupa tatangkalan, boh nu ngabijilkeun sisikian, boh nu baruahan." Seug bae jadi. 12 Di darat jadi aya rupa-rupa tutuwuhan, boh bangsa sisikian boh nu baruahan, seug ku Allah ditilik sarta kamanah. 13 Peuting kaganti deui ku isuk: Poe nu katilu. 14 Allah ngandika, "Di langit sing aya sumber caang, geusan misahkeun beurang jeung peuting, jeung geusan nangtukeun mangsa, poe, taun jeung hari raya kaagamaan. 15 Eta sumber-sumber caang sina raang di langit, sangkan nyaangan ka bumi." Seug bae jadi. 16 Allah geus ngadamel dua rupa sumber caang anu galede, nya eta: Panonpoe, keur nyaangan ti beurang, jeung bulan, keur nyaangan ti peuting. Jaba ti eta dipidamel oge bentang-bentang. 17 Kabeh ku Mantenna dipernahkeun di langit, sina nyaangan bumi, 18 ngarajaan beurang, ngaratuan peuting, sarta misahkeun caang tina poek. Seug ku Allah ditilik sarta kamanah. 19 Peuting kaganti deui ku isuk: Poe nu kaopat. 2
3 Kejadian 1.20-28 20 Allah ngandika, "Di cai sing pinuh ku rupa- rupa sasatoan nu harirup, ari awang-awang sing pinuh ku rupa-rupa manuk." 21 Allah ngadamel mahluk-mahluk laut anu galede katut sagala rupa sasatoan anu harirup di laut, kitu deui sagala rupa bangsa manuk. Seug ku Allah ditilik sarta kamanah. 22 Ti dinya ku Mantenna diberkahan kabeh, nu harirup di laut ditimbalan sing nepi ka minuhan laut, manuk-manuk ditimbalan sing ngarekahan baranahan. 23 Peuting kaganti deui ku isuk: Poe nu kalima. 24 Allah ngandika, "Di darat sing aya rupa-rupa sasatoan, sato piaraan, sato leuweung, nu galede, nu laleutik." Seug bae jadi. 25 Sanggeus dipidamel, ku Allah ditilik sarta kamanah. 26 Allah ngandika, "Ayeuna Urang nyieun manusa, masing nyeples sarimbag jeung Urang. Urang sina murba ka bangsa lauk, ka bangsa manuk jeung ka bangsa sasatoan, boh sato piaraanana, boh sato leuweungna, nu galede, nu laleutik." 27 Lajeng Allah ngadamel bangsa manusa nyeples Mantenna. Ngadamelna lalaki jeung awewe. 28 Geus kitu diberkahan, timbalana-Na, "Masing loba anak, turunan maraneh sing nepi ka minuhan ieu bumi sarta murba ka
4 Kejadian 1.29-2.7 eta. Maneh ku Kami dikawasakeun murba ka bangsa lauk, ka bangsa manuk, kitu deui ka bangsa sasatoan leuweung. 29 Maneh ku Kami geus disadiaan sagala rupa sisikian jeung bubuahan keur dahareun. 30 Ari bangsa sasatoan jeung bangsa manuk ku Kami dibere jujukutan jeung dangdaunan keur hakaneunana." Nya kitu kajadianana. 31 Sakur anu geus dipidamel-Na tea kabeh ku Allah ditilik sarta pohara kamanah-Na. Peuting kaganti deui ku isuk: Poe nu kagenep. 2 1 Ku kituna jagat raya jadi lengkep sampurna. 2 Dina poe nu katujuh, Allah liren tina sagala padamelana-Na sabab geus rengse. 3 Poe nu katujuh teh ku Mantenna diberkahan tur diiwalkeun ti poe-poe sejenna, lantaran dina poe eta Mantenna geus nyampurnakeun sagala padamelan ciciptan-Na sarta terus reureuh. 4 Kitu hal dijadikeunana jagat raya teh. Waktu langit jeung bumi keur dipidamel keneh ku GUSTI Allah, 5 di bumi can aya pepelakan, can aya binih nu jadi, lantaran Mantenna teu acan nurunkeun hujan, tanah tacan aya nu ngolah, lantaran can aya jelema. 6 Kakara aya cai anu kaluar ti jero taneuh, ngabaseuhan beungeut bumi. 7 Ari manusa, dipidamelna ku GUSTI Allah teh nya eta tina taneuh. Sanggeus diwangun
5 Kejadian 2.8-17 mangrupa jelema, tuluy ditiupkeun napas anu matak hirup kana liang irungna, seug manusa teh ngajadi mahluk hirup. 8 Geus kitu GUSTI Allah ngadamel hiji taman di tanah Eden beulah wetan. Manusa teh dipernahkeun di dinya. 9 Mantenna ngajadikeun rupa-rupa tatangkalan nu aralus, jaradi di dinya jeung baruahan. Di tengah-tengah taman aya tangkal. Nu hiji tangkal kahirupan, nu hiji deui tangkal nu mere pangarti geusan ngabedakeun nu hade ti nu goreng. 10 Eta taman meunang cai ti hiji walungan anu aya di tanah Eden. Ti beh girangna eta walungan nyagak opat. 11 Nu kahiji ngaranna Walungan Pison, ngocorna ngurilingan tanah Hawila, 12 kawentar ku emas murnina, wawangian kitu deui batu-batu mulya. 13 Nu kadua ngaranna Walungan Gihon, ngocorna ngurilingan tanah Kus. 14 Nu katilu ngaranna Walungan Tigris, ngocorna ka tanah wetaneun tanah Asur. Nu kaopat ngaranna Walungan Eprat. 15 Nya di dinya manusa dipernahkeunana teh ku GUSTI Allah, sina ngurus jeung ngajaga. 16 Timbalana-Na ka manusa, "Bubuahan tangkal nu mana bae di ieu taman, meunang didahar, 17 kajaba ti tangkal anu mere pangarti geusan ngabedakeun nu hade ti nu goreng.
6 Kejadian 2.18-24 Eta buahna teu meunang didahar, sabab mun didahar, poe eta keneh maneh paeh." 18 GUSTI Allah ngandika, "Teu hade manusa hirup sorangan. Ku Kami rek dibere batur anu pantes, sina ngabaturan." 19 Tuluy Mantenna ngadamel sagala rupa sasatoan jeung rupa-rupa manuk tina taneuh, geus kitu sina daratang ka manusa tea. Mantenna palay uninga kumaha rek dingarananana eta sasatoan teh. Ku jalan kitu kabeh sasatoan teh sina baroga ngaran masing-masing. 20 Seug eta sagala rupa manuk jeung sasatoan teh ku manusa dingaranan. Tapi sahiji ge taya nu pantes geusan jadi batur hirupna. 21 Ti dinya eta manusa ku GUSTI Allah disina sare tibra. Sabot sare, tulang igana dicabut sahiji, ari urutna ditutupan ku daging. 22 Eta tulang iga ti lalaki teh diwangun sina mangrupa awewe, tuluy dibawa ka eta manusa. 23 Seug eta lalaki teh ngucap kieu, "Tah geuning, ayeuna mah aya anu sabangsa jeung aing. Tulangna asal ti aing, dagingna nya kitu keneh. Awewe bakal disebutna, sabab asal ti lalaki." 24 Eta sababna, lalaki teh baris ninggalkeun sarta misah ti indung bapana, seug ngahiji jeung bojona, sarta hirupna jadi satunggal.
Kejadian 2.25-3.7 25 Boh nu lalaki boh nu awewe duanana taranjang tapi teu ngarasa areraeun. 3 1 Aya sato damelan GUSTI Allah anu pangjailna, nya eta oray. Eta oray ngomong kieu ka awewe tea, "Na enya saur Allah, anjeun teu meunang ngadahar bubuahan nu aya di ieu taman?" 2 Jawab awewe, "Bubuahan di ieu taman, ti tangkal mana bae oge meunang didahar, 3 kajaba ti tangkal anu di tengah-tengah taman. Geus dielingan ku Allah yen teu meunang didahar, dicabak ge ulah, sabab mun ngadahar eta tangtu paeh." 4 Ceuk oray, "Teu kitu. Hamo matak paeh. 5 Allah sasauran kitu teh pedah uninga, yen upama aranjeun ngadahar eta buah kapinteran, aranjeun bakal mapakan Mantenna, bisa terang kana hade jeung goreng." 6 Seug tangkal teh ku eta awewe dipelong, pohara endahna, buahna bangun pohara ngeunahna. Ceuk pamikirna, tada teuing ahengna mun bisa terang kana sagala hal. Tuluy bae metik buahna seug didahar. Sok carogena dibere, tuluy milu ngadahar. 7 Harita keneh, sanggeus ngadahar eta buah, duanana kaancikan ku pangarti, sarta terus sadar yen taranjang. Tuluy maranehna ngantet-ngantetkeun daun kondang dipake apok. 7
Kejadian 3.8-16 8 Pasosore, waktu GUSTI Allah ngaroris ka eta taman, ku maranehna kadarengeeun, tuluy bae nyarumput kana sela-sela tatangkalan. 9 Nu lalaki ku GUSTI Allah digentraan, "Maneh di mana?" 10 Walonna, "Ku abdi kakuping Anjeun aya di taman. Abdi nyumput margi ngaraos gimir rehna taranjang." 11 Allah mariksa, "Nyaho ti saha yen ditaranjang? Na maneh ngadahar buah anu ku Kami dilarang?" 12 Walonna, "Sumuhun, dipaparin ti awewe paparin ti Anjeun tea." 13 GUSTI Allah mariksa ka awewe, "Naha maneh mana kitu?" Ari walonna, "Neda eta buah teh margi ditipu ku oray." 14 Ti dinya GUSTI Allah nimbalan ka eta oray, "Eta kalakuan maneh kudu dihukum. Ti antara sasatoan, ngan maneh nu ku Kami rek disapa. Ti semet ieu maneh baris ngengsod ku beuteung maneh sarta saumur-umur bakal ngahakan kekebul. 15 Maneh jeung eta awewe baris silih pikaceuceub. Bangsa manusa jeung bangsa oray baris mumusuhan sapapanjangna. Manusa baris ngaremukkeun hulu maneh, ari maneh mo weleh ngarah-ngarah rek macok keuneung manusa." 16 Ti dinya Mantenna nimbalan ka awewe tea, "Kanyeri maneh ku Kami rek ditambahan 8
Kejadian 3.17-22 sajeroning eukeur kakandungan, kitu keneh kanyeri dina waktu ngajuru. Sanajan kitu maneh mo weleh cumantel ka salaki, sanajan kudu tetep kumawula ka dinya." 17 Timbalana-Na ka lalaki, "Maneh geus kabawakeun ku pamajikan ngadahar buah anu ku Kami dilarang. Ku sabab eta, ieu bumi baris keuna ku panyapa. Mun hayang kaala hasilna geusan dahareun maneh sacukupna, maneh saumur-umur kudu digawe tisusut-tidungdung. 18 Sabab tanah teh baris ngabijilkeun jujukutan, hama jeung bangsa cucuk, nepi ka maneh kapaksa kudu ngadaharan tutuwuhan leuweung. 19 Maneh kudu luut-leet kesang heula sangkan bumi bisa mere hasil. Kitu bae sapapanjangna, nepi ka maneh mulang deui kana taneuh, asal maneh tea. Ku sabab maneh dijieun teh tina taneuh, nya kudu balik deui ngajadi taneuh." 20 Ku Adam, bojona dijenenganan Hawa, tegesna indung sakabeh kaom manusa. 21 Aranjeunna ku GUSTI Allah dipangdamelkeun anggoan tina kulit sato, sina diaranggo. 22 Geus kitu GUSTI Allah ngandika, "Ayeuna manusa teh geus nyaho ka nu goreng jeung ka nu hade, teu beda ti urang. Ku sabab eta teu meunang deui ngadahar buah tina tangkal kahirupan, bisi harirup sapapanjangna." 9
Kejadian 3.23-4.7 23 Tuluy manusa teh ku GUSTI Allah diusir kaluar ti Taman Eden, sangkan ngusahakeun tanah nu jadi asal wiwitanana. 24 Di beulah wetan eta taman, di hareupeun panto asup, Mantenna nempatkeun sababaraha mukarabin, kalayan make pedang hurung muter nguwak-ngawik ka unggal jihat, megatan sing saha anu rek ngadeukeutan kana tangkal kahirupan. 4 1 Geus kitu Adam sapatemon jeung geureuhana. Seug geureuhana bobot, tuluy babar, putrana pameget. Anjeunna sasauran, "Berkah pitulung PANGERAN, aing ayeuna boga anak." Seug putrana teh dijenenganan Kain. 2 Babar deui, pameget, dijenenganan Habil. Habil jadi tukang ngangon, Kain jadi tukang tani. 3 Hiji mangsa Kain ka PANGERAN nyanggakeun sabagian tina hasil panenna, dijieun kurban. 4 Habil ge nyanggakeun kurban, anak domba cikal. Anu dihaturkeun daging anu panghadena. Kurban Habil ku PANGERAN kaanggo, 5 kurban Kain ditolak. Kain jadi ngentab, murukusunu bakat ku ambek. 6 Ngandika PANGERAN ka Kain, "Ku naon murukusunu, kucem beungeut? 7 Coba lamun tas migawe anu bener mah tangtu beungeut teh marahmay. Tapi ku 10
Kejadian 4.8-15 sabab tas migawe anu goreng, tuh di lawang panto, dosa eukeur ngadodoho, arek kumawasa ka maneh. Ku maneh kudu dielehkeun." 8 Geus kitu saur Kain ka Habil rayina, "Adi, hayu urang ka tegal." Ari geus araya di tegal, rayina ditarajang, dipergasa nepi ka maot. 9 Mariksa PANGERAN ka Kain, "Mana Habil adi maneh?" Ari walonna, "Duka! Na abdi teh kedah ngangasuh adi?" 10 Dawuhan PANGERAN, "Na maneh teh jahat-jahat teuing? Getih adi maneh sasambat ka Kami di jero taneuh, semu menta dipangmaleskeun. 11 Maneh ayeuna katulah, hamo deui bisa ngolah taneuh. Sabab taneuh geus kaserepan ku getih adi maneh. Barang adi maneh dipaehan, taneuh teh lir nyalawakkeun sungut, geusan narima adi maneh. 12 Ana maneh nyoba pulak-pelak, taneuh teh moal mere hasil. Maneh baris uprak-apruk, moal boga enggon nyiruruk." 13 Piunjuk Kain ka PANGERAN, "Eta hukuman teh kalintang abotna, abdi hamo kiat nandanganana. 14 Mana diusir ti ieu tanah, mana ditebihkeun ti payuneun Anjeun. Mana kedah uprak-apruk teu gaduh enggon nyiruruk, tangtos abdi dipaehan ku jalma nu pareng manggihan." 15 Tapi PANGERAN ngawaler, "Hamo. Saupama maneh aya nu maehan, tujuh 11
12 Kejadian 4.16-23 nyawa pigantieunana, kaasup anu maehan ka maneh tea oge baris dipaehan." Ti dinya Kain teh dicirian ku PANGERAN geusan jadi tanda ka sing saha bae yen Kain teh teu meunang dipaehan. 16 Los Kain mungkur ti payuneun PANGERAN, tuluy matuh di hiji tempat anu disebut Nod, anu hartina ngumbara, di wetaneun tanah Eden. 17 Kain jeung garwana puputra, dijenenganan Hanok. Ti dinya Kain ngadamel hiji nagara, seug dingaranan ku jenengan putrana. 18 Hanok puputra Irad, Irad puputra Mehuyael. Mehuyael puputra Metusael. Metusael puputra Lamek. 19 Lamek geureuhana dua, Adah jeung Silah. 20 Adah ngababarkeun Yabal, karuhun jelema-jelema tukang maliara ingon-ingon sarta maratuhna di kemah-kemah. 21 Dulur Yabal ngaranna Yubal, karuhun ahli-ahli tatabeuhan, ahli-ahli ngacapi jeung nyuling. 22 Ari Silah ngababarkeun Tubal-Kain, tukang nyieun sagala rupa paparabotan tina parunggu jeung beusi. Saderek Tubal-Kain anu istri jenenganana Naamah. 23 Ngalahir Lamek ka dua geureuhana, "Adah, Silah, dengekeun! Akang tas maehan hiji jajaka, bongan neunggeul ka Akang.
Kejadian 4.24-5.9 24 Anu maehan Kain, kudu nebus ku tujuh nyawa, anu maehan Akang mah kudu nebus ku tujuh puluh tujuh nyawa." 25 Adam jeung geureuhana kagungan putra deui. Saur geureuhana, "Allah maparin deui anak, gaganti Habil anu dipaehan ku Kain." Seug putrana teh dijenenganan Set. 26 Set puputra Enos. Ti harita, jelema-jelema teh mimiti nyarebut jenengan PANGERAN upama nyarembah. 5 1 Ieu daptar turunan Adam. (Allah midamelna manusa teh numutkeun kumaha rupi Mantenna. 2 Dipidamelna lalaki jeung awewe. Ku Mantenna diberkahan, jeung dingaranan "Manusa".) 3 Sanggeus yuswana 130 taun, kenging putra, anu rupina siga anjeunna, dijenenganan Set. 4 Ti semet eta, Adam masih jumeneng keneh 800 taun, sarta kenging deui putra sababaraha urang. 5 Pupusna dina yuswa 930 taun. 6 Set, sanggeus yuswana 105 taun, kenging putra Enos. 7 Ti semet eta jumeneng keneh 807 taun, sarta kenging deui putra sababaraha urang. 8 Pupusna dina yuswa 912 taun. 9 Enos sanggeus yuswana 90 taun kenging putra, Kenan. 13
Kejadian 5.10-26 10 Ti semet eta jumeneng keneh 815 taun, sarta kenging deui putra sababaraha urang. 11 Pupusna dina yuswa 905 taun. 12 Kenan, sanggeus yuswana 70 taun kenging putra, Mahalalel. 13 Ti semet eta jumeneng keneh 840 taun, sarta kenging deui putra sababaraha urang. 14 Pupusna dina yuswa 910 taun. 15 Mahalalel, sanggeus yuswana 65 taun kenging putra, Yared. 16 Ti semet eta jumeneng keneh 830 taun, sarta kenging deui putra sababaraha urang. 17 Pupusna dina yuswa 895 taun. 18 Yared, sanggeus yuswana 162 taun kenging putra, Hanok. 19 Ti semet eta jumeneng keneh 800 taun, sarta kenging deui putra sababaraha urang. 20 Pupusna dina yuswa 962 taun. 21 Hanok, sanggeus yuswana 65 taun, kenging putra, Metusalah. 22 Ti semet eta jumeneng keneh 300 taun, ibadah ruket jeung Allah, sarta kenging deui putra sababaraha urang. 23 Yuswana nepi ka 365 taun. 24 Sapanjang jumenengna raraketan jeung Allah, geus kitu gaib, karana dicandak ku Allah. 25 Metusalah, sanggeus yuswana 187 taun kenging putra, Lamek. 26 Ti semet eta jumeneng keneh 782 taun, sarta kenging deui putra sababaraha urang. 14
Kejadian 5.27-6.4 27 Pupusna dina yuswa 969 taun. 28 Lamek, sanggeus yuswana 182 taun kenging putra. 29 Pok misaur, "Ieu budak bakal ngajait urang tina gawe beurat migawe taneuh anu geus keuna ku panyapa PANGERAN." Ku sabab eta, putrana teh dijenenganan Enoh. 30 Ti semet eta Lamek jumeneng keneh 595 taun, sarta kenging deui putra sababaraha urang. 31 Pupusna dina yuswa 777 taun. 32 Enoh, sanggeus yuswana 500 taun kenging putra tilu: Sem, Ham jeung Yapet. 6 1 Manusa geus mencar ka mana-mana, sarta barudak awewe geus lalahir. 2 Aya sawatara urang putra-putra surgawi anu barogoheun ka eta barudak awewe, kawantu gareulis. Tuluy bae nyarokot hiji sewang, sakabogohna-sakabogohna. 3 Ngandika PANGERAN, "Jelema-jelema teh ku Kami moal sina hirup sapapanjangna. Kabehanana sipat pipaeheun. Ti semet ayeuna umurna moal sina leuwih ti 120 taun." 4 Di jaman eta, malah sanggeus jaman eta oge, di ieu bumi teh loba jelema raksasa, turunan manusa awewe jeung putra-putra surgawi tea. Eta raksasa-raksasa teh baheula jaradi jelema anu kacida garagahna tur kamashur. 15
Kejadian 6.5-14 5 Ana PANGERAN uninga yen tiap manusa di dunya geus sakitu jarahatna, sarta pipikiranana salawasna pohara kalotorna, 6 Mantenna ngaraos hanjakal geus ngadamel sarta merenahkeun maranehna di bumi. Ku hanjakal-hanjakalna, 7 Mantenna ngalahir kieu, "Eta umat ciptaan Kami teh mending dibasmi ku Kami, kitu deui sasatoan jeung manuk. Kami hanjakal geus nyieun maranehanana." 8 Tapi ari ka Enoh mah PANGERAN misuka. 9 (6:9-10) Ieu carita Enoh. Anjeunna kagungan tilu putra, Sem, Ham jeung Yapet. Di jaman anjeunna harita, ngan anjeunna jelema nu hade teh. Hirupna rumaket ka Allah. 10 (6:9) 11 Salian ti anjeunna mah kabeh oge goreng katingalina ku Allah, katelengesanana geus sumebar ka mana-mana. 12 Dunya teh ku Allah diteuteup, tetela geus ruksak, kawantu kalakuan jelema-jelemana geus raruksak kabeh. 13 Ngandika Allah ka Enoh, "Kami geus nyieun putusan, jelema teh kabeh rek dianggeuskeun umurna. Rek ditumpes sama sakali, sabab dunya teh geus dedet ku kalakuan maranehanana anu telenges. 14 Maneh kudu nyieun kapal tina kai kibeusi, kamar-kamarkeun, lampudan luar jerona ku ter. 16
Kejadian 6.15-7.3 15 Ukuran panjangna eta kapal 133 meter, rubakna 22 meter, luhurna 13 meter. 16 Kudu make hateup, jeung sisi-sisina bere antara 44 sentimeter. Jieun tilu umpakan, sisina pantoan. 17 Ieu bumi ku Kami arek dibasmi ku caah. Sakur mahluk anu kumelip arek ditumpes. 18 Tapi ka maneh mah Kami seja mere jangji. Maneh saanak pamajikan jeung minantu-minantu, kudu asup ka eta kapal. 19 (6:19-20) Bawa deuih saban rupa golongan sasatoan, masing-masing hiji jaluna, hiji bikangna; kitu keneh manuk, supaya karaksa. 20 (6:19) 21 Bebekelan ulah kari, keur maneh jeung sasatoan." 22 Eta timbalan Allah ku Enoh dijalankeun. 7 1 Ngandika PANGERAN ka Enoh, "Maneh sakulawarga, geura arasup ka kapal. Ku Kami geus kanyahoan, ngan maneh jelema di ieu dunya anu bener kalakuan. 2 Bawa ka kapal saban rupa golongan sato, anu halal masing-masing tujuh jodo, anu haram sajodo-sajodo bae. 3 Oge saban rupa golongan manuk masing- masing tujuh jodo. Pek geura pigawe, sangkan eta bangsa sato jeung manuk anu sakitu teh karaksa hirupna, geusan bibit ka hareup. 17
Kejadian 7.4-14 18 4 Tujuh poe deui Kami rek nurunkeun hujan lilana opat puluh poe opat puluh peuting, rek dipake numpes sakur anu kumelip jijieunan Kami." 5 Eta sagala timbalan PANGERAN teh ku Enoh dijalankeun. 6 Dina waktu der caah, yuswa Enoh geus genep ratus taun. 7 Anjeunna, geureuhana, putra-putrana jeung mantu-mantuna, arunggah ka kapal nyingkahan caah. 8 Sasatoan, manuk, nu haram, nu halal, masing-masing hiji jalu hiji bikang ti saban golongan, 9 arasup jeung Enoh ka kapal, sakumaha anu ditimbalkeun ku Allah. 10 Tujuh poe ti harita caah geus mimiti der. 11 Nincak kana genep ratus taun yuswa Enoh, dina tanggal tujuh belas, bulan kadua, sungapan-sungapan cai anu rongkah di jero taneuh, kabeh mararudal tingburial, lawang-lawang cai di langit kabeh maruka, 12 breg hujan turun ka bumi, opat puluh poe opat puluh peuting. 13 Poe eta keneh Enoh, geureuhana, tilu putrana nya eta Sem, Ham, jeung Yapet, jeung bojo-bojona, arunggah ka kapal. 14 Dibarengan ku sasatoan, sato ingu, sato leuweung, nu gede, nu leutik, manuk, masing-masing ti saban golongan.
Kejadian 7.15-8.1 15 Ti saban golongan mahluk anu kumelip, masing-masing hiji jalu hiji bikang, arasup jeung Enoh ka kapal, 16 sakumaha anu ditimbalkeun ku Allah. Geus kitu panto kapal teh ditutup ku PANGERAN. 17 Caah lumangsung terus nepi ka opat puluh poe. Cai geus ngaluhuran, geus kuateun ngampulkeun eta kapal nepi ka ngambang. 18 Cai terus beuki luhur, soloyong eta kapal maju. 19 Cai geus kacida luhurna, mani geus laput gunung-gunung anu pangluhurna, 20 tapi masih naek keneh bae, nepi ka tujuh meter luhurna ti puncak-puncak gunung. 21 Sakur mahluk nu kumelip di bumi, manuk, sato, jelema, kabeh tiwas. 22 Tiap mahluk bumi nu boga ambekan, paeh. 23 Tiap mahluk anu kumelip di bumi, manusa, sato, manuk, kabeh ku PANGERAN dibasmi. Anu dikarikeun hirup ngan Enoh jeung anu marilu ka anjeunna ka kapal. 24 Cai henteu orot-orot nepi ka saratus lima puluh poe lilana. 8 1 Allah teu lalieun ka Enoh jeung ka sasatoan anu di kapal. Seug Mantenna ngagerakkeun angin niup cai. Cai mimiti rodrodan surud. 19
Kejadian 8.2-13 2 Sungapan-sungapan di jero taneuh, kitu keneh lawang-lawang hujan di langit ngalalingkup deui. Hujan raat, 3 cai beuki lila beuki surud di jero saratus lima puluh poe. 4 Dina tanggal tujuh belas bulan nu katujuh, kapal teh nyangsang di hiji puncak jajaran Gunung Ararat. 5 Cai surud terus, sarta dina tanggal hiji bulan kasapuluh, puncak-puncak gunung mimiti tarembong. 6 Opat puluh poe ti harita, Enoh mukakeun jandela, 7 pur ngaleupaskeun manuk gagak. Gagak teh teu balik deui, terus bae ngalayang kukurilingan nepi ka saatna cai. 8 Sabot kitu, pur deui Enoh ngaleupaskeun japati, seja naksir cai geus orot atawa acan. 9 Tapi ku sabab bumi kakeueum keneh, eta japati teu manggih pieunteupeun. Kalayang balik deui ka kapal, ku Enoh ditewak. 10 Anjeunna ngantos deui saminggu, pur japati teh dileupaskeun deui. 11 Pasosore eta manuk balik deui, mawa pucuk jetun seger keneh dina pamatukna. Ayeuna Enoh uninga, yen cai geus orot. 12 Anjeunna ngantos deui saminggu, japati dileupaskeun deui. Teu balik deui ayeuna mah. 13 Nincak kana 601 taun yuswa Enoh, dina tanggal hiji bulan nu kahiji, cai geus 20
Kejadian 8.14-9.1 saat. Enoh muka hateup kapal, rarat-reret, katingalieun taneuh geus mimiti tuus. 14 Dina tanggal dua puluh tujuh, bulan anu kadua, bumi geus tuhur pisan. 15 Ngandika Allah ka Enoh, 16 "Geura kaluar ti kapal saanak pamajikan jeung minantu. 17 Kaluarkeun deuih manuk jeung sasatoan sejenna, gede leutik, sina baranahan tuluy malencar ka sakuliah jagat." 18 Ti dinya Enoh saputra garwa jeung mantu kaluar ti kapal, 19 kitu deui sasatoan jeung manuk, kalaluar papasangan, nurutkeun golonganana. 20 Ti dinya Enoh ngadamel altar haturan PANGERAN. Tuluy ngurbankeun sasatoan jeung manuk anu halal, sasiki-sasiki ti tiap golongan, diduruk dina eta altar. 21 Seungitna eta kurban matak bingah ka PANGERAN, seug Mantenna sasauran lebeting manah, "Kami hamo nyapa-nyapa deui bumi ku tina kalakuan manusa. Kami nyaho, pipikiranana teh geus kotor ti ngongorana. Moal deui-deui Kami ngabasmi sakabeh mahluk anu nyawaan saperti ayeuna. 22 Sapanjang jagat gumelar, kudu aya usum pepelakan, aya usum panen. Sapapanjangna kudu aya panas, aya tiis, aya usum halodo, aya usum hujan, aya beurang, aya peuting." 9 1 Allah ngaberkahan ka Enoh jeung putra-putrana. Lahirana-Na, "Sing laloba 21
Kejadian 9.2-11 anak, sangkan turunan maraneh ngeusian sakuliah jagat. 2 Sasatoan, manuk, lauk, bakal mikasieun ka maraneh. Maraneh kawasa ka dinya. 3 Ti semet ayeuna, eta ku maraneh bisa didahar cara pepelakan anu harejo. Kop bae pikeun dahareun. 4 Anu teu meunang didahar ngan sarupa, nya eta daging anu ngandung keneh getih. Kami ngalarang, lantaran dina getih teh aya dat hirup. 5 Lamun aya anu ngala pati manusa tangtu dihukum. Sato anu maehan manusa, ku Kami baris dihukum paeh. 6 Manusa teh dijadikeunana sarimbag jeung Kami. Ku sabab eta, sing saha anu maehan manusa, baris dipaehan deui ku sasama manusa. 7 Maraneh sing laloba anak, sangkan turunan maraneh ngeusian sakuliah jagat." 8 Ngandika Allah ka Enoh jeung putra- putrana, 9 "Kami ayeuna arek nyieun perjangjian ka maneh saturun-tumurun, 10 kitu keneh ka sakabeh mahluk anu nyawaan manuk jeung sasatoan sagala rupa bae, anu kalaluar ti kapal reujeung maraneh. 11 Kieu ikrar perjangjian Kami ka maraneh: Kami jangji, moal deui-deui sakabeh mahluk anu nyawaan ku Kami dibasmi ku caah; moal aya deui caah gede anu ngaruksak jagat. 22
Kejadian 9.12-22 12 Pikeun tanda eta perjangjian Kami anu langgeng ka maraneh jeung ka sakabeh mahluk anu nyawaan, 13 Kami baris masang katumbiri dina mega. Eta tandana perjangjian Kami ka alam dunya. 14 Samangsa-mangsa Kami ngalaput langit ku mega tuluy timbul katumbiri, 15 eta tanda Kami eling kana jangji ka maraneh jeung ka sasatoan, yen hamo deui caah ngabasmi sakabeh mahluk anu nyawaan. 16 Samangsa-mangsa dina mega tembong katumbiri, tangtu tembong ka Kami, sarta Kami tangtu inget kana jangji Kami anu langgeng, antara Kami jeung sakabeh mahluk anu kumelip di jagat. 17 Kitu tandana perjangjian Kami ka sakabeh mahluk hirup di bumi." 18 Putra-putra Enoh anu kaluar ti kapal, nya eta: Sem, Ham jeung Yapet. (Ari Ham teh karuhun urang Kanaan.) 19 Ieu putra nu tiluan, jadi karuhun sakabeh manusa sajagat. 20 Enoh teh tukang tani. Nya anjeunna jelema anu pangmimitina melak anggur. 21 Sabada ngaleueut anggur, anjeunna mabok, seug ngalaanan anggoan terus ngagoledag di jero tenda bari purucul. 22 Ari Ham, karuhun urang Kanaan tea, ningali rama purucul kitu teh anggur wawartos ka dua saderekna. 23
Kejadian 9.23-10.3 23 Sem jeung Yapet nyandak kampuh, kampuhna dicepeng dikapungkurkeun. Geus kitu lalebet ka jero tenda, angkatna mundur, rup ramana dikampuhan bari mungkur ngalieuskeun raray, sangkan teu ningali kana kaayaan rama anu purucul. 24 Barang Enoh geus emut tur uninga kana kalakuan putra nu panganomna kitu ka anjeunna, 25 pok ngalahir, "Si Kanaan sing katulah! Dirina baris jadi badega dulur-dulurna. 26 Puji PANGERAN Allahna Sem! Si Kanaan baris jadi badega Sem. 27 Mugia Allah nambihan berekah ka Yapet, kalayan ngalegaan panganjrekanana. Mugia turunan Yapet runtut-raut jeung turunan Sem! Si Kanaan baris jadi badega Yapet." 28 Ti sanggeus caah gede tea, Enoh jumeneng keneh 350 taun. 29 Pupus dina yuswa 950 taun. 10 1 Ieu turunan Sem, Ham jeung Yapet, putra-putra Enoh. Ieu anu tilu, karagunganana putra teh ti sanggeus caah gede tea. 2 Putra-putra Yapet nya eta: Gomer, Magog, Madai, Yawan, Tubal, Mesek jeung Tiras aranjeunna karuhun jelema-jelema anu marake eta ngaran. 3 Turunan Gomer nya eta bangsa Askenas, Ripat jeung Togarma. 24
Kejadian 10.4-14 4 Turunan Yawan nya eta bangsa Elisa, Sepanyol, Siprus jeung Rodes; 5 eta jadi karuhun-karuhunna bangsa anu caricingna di sapanjang basisir jeung pulo- pulo. Tah eta turunan Yapet, jadi rupa-rupa kaom, beda-beda nagara, beda-beda basa. 6 Putra-putra Ham nya eta: Kus, Mesir, Libia jeung Kanaan, aranjeunna karuhun jelema-jelema anu marake eta ngaran. 7 Turunan Kus nya eta bangsa Seba, Hawila, Sabta, Raama jeung Sabteka. Turunan Raama nya eta bangsa Syeba jeung Dedan. 8 Kus puputra Namrud, Namrud teh anu pangmimitina jadi tukang naluk-nalukkeun dunya. 9 Tur kalawan pareng ti PANGERAN, jadi paninggaran anu kamashur, nepi ka jadi kacapangan, "Sing diparengkeun ku PANGERAN, anjeun jadi paninggaran nu kamashur kawas Namrud." 10 Karajaanana anu mimiti nya eta: Babul, Erek, Akad, kabehanana di tanah Babilonia. 11 Ti tanah eta Namrud terus ka tanah Asur, tuluy ngadegkeun nagara Ninewe, Rehobot Ir, Kalah, 12 jeung Resen, anu perenahna antara Ninewe jeung nagara gede Kalah. 13 Turunan Mesir nya eta: bangsa Lidia, Anam, Lehab, Naptuh, 14 Patrus, Kasluh jeung Kreta. Kreta nurunkeun bangsa Pelisti. 25
Kejadian 10.15-27 15 Putra-putra Kanaan nya eta: Sidon, anu cikal, jeung Het aranjeunna karuhun jelema-jelema anu marake eta ngaran. 16 Kanaan oge jadi karuhun bangsa Yebus, Emor, Girgas, 17 Hiwi, Arki, Sin, 18 Arwad, Semar jeung Hamat. Rupa-rupa kaom Kanaan pabalencar, 19 nepi ka wawatesan Kanaan teh legana ti Sidon terus ngidul ka Gerar deukeut Gasa, terus ngetan ka Sadumu, Gomora, Adma jeung Seboim deukeut Lasa. 20 Tah eta turunan Ham, jadi rupa-rupa kaom, beda-beda nagara, beda-beda basa. 21 Sem, rakana Yapet, jadi karuhun bangsa Ibrani. 22 Putra-putra Sem nya eta: Elam, Asur, Arpaksad, Lud, jeung Aram anu jaradi karuhun bangsa-bangsa anu marake eta ngaran. 23 Turunan Aram nya eta bangsa Us, Hul, Geter jeung Mesek. 24 Arpaksad puputra Selah, Selah puputra Eber. 25 Eber puputra dua. Nu hiji ngaranna Peleg, dumeh keur jaman eta bangsa-bangsa di dunya di pecah-pecah; nu hiji deui ngaranna Yoktan. 26 Turunan Yoktan nya eta bangsa Almodad, Selep, Hasar Mawet, Yarah, 27 Hadoram, Usal, Dikla, 26
Kejadian 10.28-11.4 28 Ebal, Abimael, Syeba, 29 Opir, Hawila jeung Yobab. Eta turunan Yoktan. 30 Tanah pangancikanana ti semet tanah Mesa nepi ka Separ di pagunungan beulah wetan. 31 Tah eta turunan Sem, jadi rupa-rupa kaom, beda-beda nagara, beda-beda basa. 32 Eta bangsa-bangsa kabeh turunan Enoh, sabangsana-sabangsana, nurutkeun garis turunanana masing-masing. Ti semet caah gede tea, bangsa-bangsa di dinya teh kabeh turunan ti putra-putra Enoh. 11 1 Asalna mah basa teh ngan hiji. Jelema-jelema sadunya, ngaromongna sabasa, kecap-kecapna sarua. 2 Sanggeus ngaprak ka tebeh wetan, maranehna narepi ka hiji wewengkon di Babilonia, seug maratuh di dinya. 3 Geus kitu maranehanana silih ajak pada batur, pokna, "Anggur urang nyieunan bata, urang beuleum sing alus." Terusna bata geus loba keur nyieun adegan, ter keur pamageuhna nya kitu keneh. 4 Terus ceuk maranehna, "Ayeuna urang nyieun nagara. Urang make munara anu puncakna nepi ka langit, sangkan urang kamashur jeung supaya ulah papencar ka mana-mendi." 27
Kejadian 11.5-13 5 Lajeng PANGERAN lungsur seja ningalian eta nagara jeung munara anu keur diadegkeun. 6 Mantenna ngandika, "Ayeuna eta jelema- jelema teh sabangsa jeung ngaromongna kabeh sabasa. Ayeuna maranehna kakara mimiti barang jieunna. Moal lila deui mah maranehna tangtu bisa ngalaksanakeun sagala pamaksudanana. 7 Hayu Urang turun, Urang kusutkeun basana, sina ulah ngarti batur pada batur." 8 Eta jelema-jelema ku PANGERAN dipaburencaykeun ka sakuliah dunya, pagaweanana nyieun nagara tea jadi bangkar. 9 Eta nagara dingaranan Babul, lantaran di dinya PANGERAN ngusutkeun basa manusa, sarta ti semet harita, manusa teh ku Mantenna dipaburencaykeun ka sakuliah dunya. 10 Ieu turunan Sem. Dua taun ti sanggeus caah gede, waktu Sem yuswa 100 taun, kagungan putra hiji, Arpaksad. 11 Ti semet eta, Sem jumeneng keneh 500 taun deui, sarta puputra deui sababaraha urang. 12 Arpaksad, dina yuswa 35 taun, puputra hiji, Selah. 13 Ti semet eta anjeunna jumeneng keneh 403 taun deui, sarta puputra deui sababaraha urang. 28
Kejadian 11.14-25 14 Selah, dina yuswa 30 taun, puputra hiji, Eber. 15 Ti semet harita anjeunna jumeneng keneh 403 taun deui, sarta puputra deui sababaraha urang. 16 Eber, dina yuswa 34 taun, puputra hiji, Peleg. 17 Ti semet harita anjeunna jumeneng keneh 430 taun deui, sarta puputra deui sababaraha urang. 18 Peleg, dina yuswa 30 taun, puputra hiji, Rehu. 19 Ti semet harita anjeunna jumeneng keneh 209 taun deui, sarta puputra deui sababaraha urang. 20 Rehu, dina yuswa 32 taun, puputra hiji, Serug. 21 Ti semet harita anjeunna jumeneng keneh 207 taun deui sarta puputra deui sababaraha urang. 22 Serug, dina yuswa 30 taun, puputra hiji, Nahor. 23 Ti semet harita anjeunna jumeneng keneh 200 taun deui, sarta puputra deui sababaraha urang. 24 Nahor, dina yuswa 29 taun, puputra hiji, Terah. 25 Ti semet harita anjeunna jumeneng keneh 119 taun deui, sarta puputra deui sababaraha urang. 29
Kejadian 11.26-12.3 26 Terah, dina yuswa 70 taun, jadi ramana Abram, Nahor jeung Haran. 27 Ieu turunan Terah, ramana Abram, Nahor jeung Haran. Haran puputra Elut. 28 Haran pupus di tanah asalna, kota Ur di Babilonia, waktu ramana jumeneng keneh. 29 Abram nikah ka Sarai. Nahor nikah ka Milka putra Haran. Aya keneh putra Haran anu lalaki, nya eta Yiska. 30 Sarai henteu kagungan bae putra. 31 Geus kitu Terah ngantunkeun kota Ur di Babilonia, seja ka tanah Kanaan. Abram, putrana, Elut putuna anu ti Haran, Sarai mantuna geureuha Abram, dicandak. Ari sarumping ka tanah Haran, tuluy tumetep di dinya. 32 Terah pupus di dinya, dina yuswa 205 taun. 12 1 Ngandika PANGERAN ka Abram, "Maneh kudu pindah. Lemah cai, baraya-baraya, eusi imah bapa, tinggalkeun. Jugjug hiji nagara anu engke rek dituduhkeun ku Kami. 2 Maneh rek dibere turunan loba, anu pijadieun bangsa gede. Kami seja mere berkah ka maneh, sarta ngaran maneh ku Kami seja dijieun kamashur, nepi ka maneh pijadieun berkah. 3 Kami baris ngaberkahan ka anu ngaberkahan ka maneh. Baris nyapa ka anu 30
31 Kejadian 12.4-10 nyapa ka maneh. Kabeh bangsa ku Kami baris diberkahan, ku jalan maneh." 4 Nincak kana yuswa tujuh puluh lima taun, Abram mimiti kaluar ti tanah Haran, tumut kana timbalan PANGERAN. Elut ngiring. 5 Jadi anu dicandak teh Sarai geureuhana, Elut suanna, sagala harta bandana, kitu deui badega-badega asal urang tanah Haran, tuluy miang seja ka tanah Kanaan. Sanggeus sumping ka tanah Kanaan, 6 Abram ngideran eta tanah nepi ka hiji tangkal karamat di More, hiji tempat karamat di wewengkon Sekem. (Harita mah urang Kanaan teh araya keneh di eta tanah.) 7 Lajeng PANGERAN nembongan ka Abram sarta ngandika ka anjeunna, "Tah ieu nagara anu ku Kami arek dibikeun pikeun turunan maneh teh." Deg di dinya Abram ngadamel altar haturan PANGERAN anu geus nembongan ka anjeunna. 8 Geus kitu anjeunna ngalih ka beulah kidul ka tanah pagunungan wetaneun kota Betel sarta masang tenda antara Betel di beulah kulon, jeung kota Ai di beulah wetan. Di dinya oge anjeunna ngadamel altar sarta ngabakti ka PANGERAN. 9 Ti dinya anjeunna ulah-alih bae, majeng ka Kanaan beulah kidul. 10 Tapi Kanaan pareng katarajang paceklik teu kira-kira, nepi ka Abram terus ka nu
Kejadian 12.11-18 leuwih kidul deui, ka Mesir, seja cicing di dinya saheulaanan. 11 Barang arek lebet ka wates Mesir, pok sasauran ka Sarai geureuhana, "Nyai teh geulis. 12 Ana engke urang Mesir narenjo, tangtu ceuk maranehanana teh euleuh itu pamajikanana. Tangtu Akang teh dipaehan ari Nyai mah moal. 13 Bejakeun bae yen Nyai adi Akang. Mun dibejakeun kitu mah Akang tangtu salamet, jeung diaku hade-hade ku maranehanana, da mandang ka Nyai." 14 Sanggeus anjeunna aya di jero wates Mesir, geureuhana ku urang dinya digeulis-geulis. 15 Aya sawatara ponggawa karaton anu narenjoeun kageulisanana, seug arunjukan ka raja yen aya istri geulisna kawanti-wanti. Tuluy Sarai diboyong ka karaton. 16 Abram ku raja diangken darehdeh ku karana Sarai, jeung dipaparin ganjaran, domba jeung embe, sapi, kalde, badega- badega, jeung onta. 17 Tapi raja nyandak Sarai teh ku PANGERAN diterapan panyawat pikapaureun pisan, urang karaton salianna oge nya kitu deui. 18 Seug raja ngutus ponggawa ka Abram. Kieu dawuhanana, "Ku naon maneh kitu peta ka kami? Ku naon henteu terus terang yen ieu teh bojo maneh? 32
Kejadian 12.19-13.7 19 Ku naon diaku yen adi, nepi ka ku kami dipigarwa? Heh ieu pamajikan maneh tarima, tuluy ingkah!" 20 Raja marentah ka ponggawa, seug Abram digiring kaluar ti eta nagara, jeung geureuhana katut sagala kagunganana. 13 1 Ti Mesir Abram angkatna ngaler ka pakidulan tanah Kanaan, geureuhana jeung sagala kagunganana dicandak, kitu deui Elut. 2 Abram kacida beungharna, loba dombana, embena, sapina, kitu deui emas jeung perakna. 3 Ti dinya majeng deui, majeng deui, ngajugjug ka Betel. Geus kitu sumping ka hiji tempat antara Betel jeung Ai urut anjeunna bareto ngadegkeun kemah 4 jeung altar tea. Seug anjeunna di dinya ngabakti ka PANGERAN. 5 Elut oge kagungan domba, embe jeung sapi, sarta kagungan baraya-baraya ku anjeun, jeung badega-badega. 6 Ku sabab kitu, ari dipake ku duaan mah tanah pangangonan di dinya teh moal cukup, kawantu ingon-ingon masing-masing sakitu reana. 7 Kajadianana, jelema-jelema anu ngurus ingon-ingon Abram jeung ingon-ingon Elut sok garelut bae. (Harita teh tanah masih dicicingan ku bangsa Kanaan jeung bangsa Pares.) 33
Kejadian 13.8-16 8 Saur Abram ka Elut, "Urang teh jeung dulur. Jelema-jelema anu ngurus ingon-ingon hidep jeung anu ngurus ingon-ingon Uwa ulah nepi ka cekcok. 9 Leuwih hade urang misah. Pek hidep rek milih tanah nu mana, terus misah ti Uwa. Mun hidep ngenca, Uwa ngatuhu, mun hidep ngatuhu, Uwa ngenca." 10 Elut rarat-reret ka sakurilingna, breh katingalieun sakuliah Walungan Yordan ngembat manjang ka Soar, daerah sugih ku cai lir taman Allah atawa lir tanah Mesir. (Harita mah nagara Sadumu jeung Gomora acan diduruk ku PANGERAN.) 11 Seug Elut milih eta lebak Walungan Yordan, geus kitu bral ngalih ka beulah wetan, misah ti uwana. 12 Abram mah tetep di tanah Kanaan. Ari Elut ngababakan di antara kota-kota di lebak nepi ka deukeut nagara Sadumu, 13 anu jelema-jelemana jarahat, doraka ka PANGERAN. 14 Sadikantunna ku Elut, PANGERAN ngadawuh ka Abram, "Cik, lieukan ti lebah maneh nangtung ka sakurilingna. 15 Eta tanah sakurilingna ku Kami rek dibikeun ka maneh salalawasna, turun-tumurun. 16 Turunan maneh ku Kami rek pohara dijembarkeunana, nepi ka lobana moal bisa 34
Kejadian 13.17-14.5 kaitung, sarua jeung lobana kekebul taneuh moal bisa kabilang. 17 Geura sadia, ideran eta tanah teh sakurilingna, sabab ku Kami rek diserenkeun kabeh ka maneh." 18 Sanggeus kitu Abram mindahkeun pakemahanana tuluy matuh di deukeut tatangkalan karamat tempat ibadah di Mamre deukeut Hebron, didinya anjeunna ngadegkeun altar haturan PANGERAN. 14 1 Hiji mangsa, Amrapel raja di nagara Babilonia, Ariok raja nagara Elasar, Kedorlaomer raja nagara Elam, jeung Tidal raja nagara Goyim, 2 perang ngalawan lima raja: Bera raja nagara Sadumu, Birsa raja nagara Gomora, Sinab raja nagara Admah, Semeber raja nagara Seboim, jeung raja ti nagara Bela atawa Soar. 3 Ieu lima raja jadi sabeungkeutan, sarta natakeun balad-baladna di Lebak Sidim, anu kiwari mah disebut Laut Paeh. 4 Tadina ieu lima raja teh taluk ka Raja Kedorlaomer, lilana dua belas taun. Ari dina katilu belas taunna tuluy barontak. 5 Dina taun kaopatbelasna Raja Kedorlaomer sakancana mepek balad, terus ngelehkeun urang Repaim di Asterot Karnaim, urang Susim di tanah Ham, urang Emim di padataran Kiryataim, 35
36 Kejadian 14.6-13 6 jeung urang Hor di pagunungan Edom, nepi ka El Paran anu pernahna di rarambu tanah gurun. 7 Ti dinya terus balik deui ka Kades anu saterusna disebut En Mispat, ngelehkeun tanah urang Amalek sagemblengna, kitu deui ngelehkeun urang Emor anu araya di Hasason Tamar. 8 Ti dinya raja-raja ti nagara Sadumu, Gomora, Admah, Seboim, jeung Bela mepek balad-baladna ka Lebak Sidim, 9 ngalawan raja-raja Kedorlaomer ti Elam, Tidal ti nagara Goyim, Amrapel ti nagara Babilonia, jeung Ariok ti nagara Elasar. Lima ngalawan opat. 10 Ari di Lebak Sidim teh loba pisan sumur- sumur aspal. Raja Sadumu jeung Gomora nyoba-nyoba arek kabur ti pangperangan, tapi tigalebrus kana sumur-sumur aspal tea. Nu tiluan kalabur ka pagunungan. 11 Raja-raja anu opat terus ngaranjah ka nagara Sadumu jeung Gomora, ngarampas sagala rupa katut bahan-bahan dahareun, terus marulang. 12 Ari Elut suanna Abram milu kaboyong katut sagala kakayaanana, kawantu matuh deukeut Sadumu. 13 Kabeneran aya anu bisa lolos saurang, bebeja ka Abram, urang Ibrani tea, anu aya di deukeut tatangkalan karamat tempat ibadah
37 Kejadian 14.14-20 milik Mamre, urang Emor, dulurna Eskol jeung Aner, anu geus ngahiji jeung Abram. 14 Barang Abram ngadangu yen suanna kaboyong, sakur jelema anu aya di pakemahanana dikumpulkeun, nya eta jelema anu ahli perang, lobana 318 urang, tuluy ngudag opat raja tea nepi ka kota Dan. 15 Di dieu dipencar jadi sababaraha barisan. Sanggeus peuting terus musuh ditempuh nepi ka eleh, dibeberik nepi ka Hoba kalereun Damsik. 16 Barang-barang anu dirampas ku musuh dicandakan deui. Kitu deui Elut katut sagala milikna jeung jelema-jelema nu sejenna deui awewe lalaki. 17 Satengahing mulih jurit tas ngelehkeun Raja Kedorlaomer saparakancana, Abram dipapag ku raja Sadumu di Lebak Sawe (katelah oge Lebak Raja). 18 Kitu deui Melkisidik, raja ti nagara Salem sarta jadi imam Allah Nu Maha Agung, mapag ka Abram ngahaturanan roti jeung anggur. 19 Anjeunna ngaberkahan ka Abram, pilahirna, "Mugi-mugi Abram ginanjar berkah Allah Nu Maha Agung, anu ngadamel bumi sareng langit. 20 Sagala puji ka Allah Nu Maha Agung, anu parantos nyelehkeun eta musuh ka pangersa salira." Anjeunna ku Abram dihaturanan sapersapuluh tina barang-barang hasil perang.
Kejadian 14.21-15.3 21 Geus kitu raja Sadumu tea sasauran ka Abram, "Mugi anjeun kersa mulangkeun eta rahayat sim kuring. Dupi barang-barang mah mangga candak sadayana, sumeja ngahaturanan." 22 Waler Abram, "Sim kuring sumpah di payuneun PANGERAN, Allah Nu Maha Agung, anu ngadamel langit sareng bumi, 23 hamo bade ngagaduh-gaduh kana barang- barang anjeun, benang salambar atanapi tali tarumpah sacewir oge moal, bisi engke saur anjeun: Aing geus ngabeungharkeun Abram. 24 Sim kuring pribadi mah moal ngabantun naon-naon iwal ti anu parantos kaanggo ku balad. Nanging ieu mitra sim kuring tiluan, Aner, Eskol sareng Mamre, sawios sina ngabarantun bagianana." 15 1 Geus kitu PANGERAN ngandika ka Abram dina titingalan. Dawuhana-Na, "Tong sieun, Abram! Ieu Kami anu jadi kepeng maneh. Ganjaran pikeun maneh taya wiwilanganana." 2 Abram ngawangsul, "Nun PANGERAN Nu Maha Agung, kangge naon ganjaran, da abdi teh teu gaduh anak. Ahli waris teh mung pun Elieser, urang Damsik tea. 3 Ku margi Gusti henteu maparin anak, rajakaya abdi baris ragragna teh tangtos ka salah sawios gandek abdi." 38
Kejadian 15.4-11 4 Gentra PANGERAN kadangu deui, dawuhana-Na, "Lain eta nu baris jadi ahli waris teh, tapi anak maneh pituin." 5 Ti dinya Abram ku PANGERAN dicandak ka luar. PANGERAN ngadawuh deui, "Cik tanggah ka langit, itung itu bentang ari bisa mah. Tah turunan maneh teh bakal sakitu lobana." 6 Abram percanteneun kana dawuhana-Na. Sikep Abram kitu ku PANGERAN kamanah sarta katampi. 7 PANGERAN ngadawuh deui, "Ieu Kami PANGERAN, anu nginditkeun maneh ti Ur di Babilonia, sangkan maneh narima ieu tanah Kami." 8 Abram ngawangsul, "Nun PANGERAN Nu Maha Agung, kumaha abdi nya piterangeun, yen abdi baris ngamilik ieu tanah?" 9 Dawuhan PANGERAN, "Kami pangnyokotkeun sapi bikang, embe bikang, jeung embe jalu anu umur tilu taunan hiji-hiji, tikukur hiji, japati hiji." 10 Seug sato-sato anu ditataan teh ku Abram dicandak haturkeuneun ka Allah, terus dipeuncit dibeulah-beulah dua. Eta beulahan-beulahan dientep, diatur sina pahareup-hareup jeung pada beubeulahanana masing-masing. Tapi manukna mah teu dibeulah. 11 Ti dinya aya manuk-manuk nu sok ngahakan bangke tarurun, tapi ku Abram digebahan. 39
Kejadian 15.12-18 12 Ari dina wanci surup panonpoe Abram kapulesan tibra naker, di dituna katarajang sieun anu pohara. 13 Lajeng PANGERAN ngadawuh ka anjeunna, "Kanyahokeun! Turunan maneh baris jaradi jalma asing di nagara deungeun, di dituna bakal jaradi jalma anu diereh ku deungeun jeung dikaniaya, 400 taun lilana. 14 Tapi bangsa anu nganiayana ku Kami baris dihukum. Sanggeus kitu turunan maneh baris kaluar ti eta nagara bari marawa rajabrana kacida lobana. 15 Tapi maneh pribadi mah baris cukup nya umur, maot oge engke ari geus kolot kabina-bina, tur mulang kalawan senang. 16 Turunan maneh anu baris marulang deui ka ieu tanah teh nya eta turunan anu kaopat. Nya harita bangsa Emor teh ku Kami baris dikaluarkeun, diusir, nya eta lamun kajahatan eta bangsa enggeus nepi ka jucungna." 17 Geus kitu, sanggeus panonpoe surup pisan sarta geus poek, ujug-ujug breh aya parapen, haseupna ngebul, jeung aya obor hurung nyorang ka lebah sato-sato beunang ngabeulahan tea. 18 Dina poe eta PANGERAN ngadamel hiji perjangjian jeung Abram, dawuhana-Na, "Kami jangji, rek mikeun ieu tanah pikeun turunan maneh, legana ti semet wates tanah Mesir nepi ka Walungan Eprat, 40
Kejadian 15.19-16.6 19 ngurung tanah-tanah urang Keni, urang Kenas, urang Kadmoni, 20 urang Het, urang Pares, urang Repaim, 21 urang Emor, urang Kanaan, urang Girgas jeung urang Yebus." 16 1 Sarai garwa Abram tea, teu kagungan putra bae. Anjeunna kagungan emban, hiji wanita urang Mesir ngaran Hajar. 2 Hiji mangsa Sarai sasauran ka Abram, "Abdi ku PANGERAN teu dikersakeun gaduh anak. Kumaha upami Akang ngarangkep sareng Hajar? Upami bae manehna ngajuru, budakna bade diaku ku abdi." Abram sapuk kana usul Sarai. 3 Tuluy Hajar teh ku Sarai diserenkeun ka Abram sina ditikah. Eta kitu teh sanggeus Abram sapuluh taun ayana di Kanaan. 4 Abram sapatemon jeung Hajar. Geus kitu Hajar teh ngandung. Barang ngarasa yen keur kakandungan, Hajar jadi unggah adat, malah ngahina ka Sarai. 5 Ari Sarai nempuhkeun ka Abram, saurna, "Mana manehna wantun ngahina ka abdi ge Akang nu lepat. Hanas ku abdi diserenkeun ka Akang, ari heug nembe oge ngawitan kakandungan parantos wantun ngunghak ka abdi. Mugia PANGERAN anu jadi hakim, antawis urang duaan saha nu leres." 6 Ari saur Abram, "Ari kitu mah ku Akang dipulangkeun deui bae ka Nyai. Rek dikitu rek dikieu kumaha Nyai, da tadina oge emban 41
42 Kejadian 16.7-14 Nyai." Ti dinya Hajar ku Sarai dikejeman nepi ka ahirna kabur. 7 Sanggeus nepi ka hiji cinyusu di gurun keusik deukeut jalan anu terus ka tanah Sur, Hajar ditepangan ku Malaikat PANGERAN. 8 Eta Malaikat sasauran kieu, "Hajar, emban Sarai, maneh ti mana jeung rek ka mana?" Hajar ngawangsul, "Abdi teh kabur ti juragan Sarai." 9 Saur Malaikat, "Balik deui ka ditu, kumawula deui ka Sarai." 10 Malaikat ngalahir deui, "Kami baris maparin ka maneh pirang-pirang lobana anak incu, nepi ka moal aya saurang oge anu bisa ngitung maranehna. 11 Moal lila deui maneh baris ngalahirkeun budak lalaki; seug ngaranan Ismail, karana PANGERAN geus ngadangu panyambat maneh. 12 Adat eta budak jagana lir ibarat kalde leuweung, ka saha-saha ngalawan, kitu deui tiap jalma baris ngalawan ka manehna. Hirupna baris mencil ti sakabeh babarayaanana." 13 Hajar nanya ka dirina, "Kutan ieu teh Anu Maha Tingali?" Seug pajenengan PANGERAN anu nembongan teh ku Hajar disebut "El Roi", hartosna "PANGERAN Nu Merhatoskeun". 14 Ari sumurna pada nyarebut "Sumur Lahai Roy", anu hartina "Cinyusu Anu Jumeneng
Kejadian 16.15-17.7 Anu Ningalieun ka Kuring", ayana di antara Kades jeung Bered. 15 Geus kitu Hajar ngalahirkeun hiji putra pikeun Abram. Seug ku Abram dijenenganan Ismail. 16 Yuswa Abram harita dalapan puluh genep taun. 17 1 Mangsa yuswa Abram salapan puluh salapan taun, PANGERAN nembongan deui sarta ngandika, "Ieu Kami, Allah Nu Maha Kawasa. Masing anut ka Kami ulah aya kuciwana. 2 Kami rek meungkeut perjangjian jeung maneh. Turunan maneh baris loba." 3 Bruk Abram sujud nyium taneuh. Allah ngadawuh deui, 4 "Kieu perjangjian anu rek dibeungkeut jeung maneh teh: Kami jangji, maneh baris jadi karuhun bangsa-bangsa loba pisan. 5 Ti semet waktu ieu ngaran maneh lain Abram, tapi Ibrahim. Sabab ku Kami baris dijadikeun karuhun bangsa-bangsa loba pisan. 6 Turunan maneh baris pohara reana, malah aya nu baris jaradi raja. Pohara baris reana turunan maneh teh, nepi ka ngajadi bangsa-bangsa. 7 Ieu jangji ka maneh saanak incu nu baris gumelar, baris dipageuhan ngajadi perjangjian anu langgeng. Kami baris jadi 43
Kejadian 17.8-15 Allah maneh jeung Allahna turunan-turunan maneh. 8 Ieu tanah, tempat maneh ayeuna ngumbara, baris dibikeun ka maneh jeung turunan-turunan maneh. Salegana tanah Kanaan baris milik maneh salalawasna, sarta Kami Allahna." 9 PANGERAN ngandika deui, "Sabalikna maneh saanak incu nu bakal gumelar masing tuhu kana ieu perjangjian ti Kami, turun-tumurun. 10 Maneh jeung sakumna turunan maneh anu lalaki kudu disunat. 11 Teu kaiwalkeun jalma-jalma anu karumawula ka maneh, boh anu asal lahir di maneh, boh anu beunang meuli ti nu sejen, kudu disarunatan. 12 Ti semet ayeuna, sakur budak lalaki, umur dalapan poe kudu disunatan. Ieu hal pikeun nuduhkeun yen Kami jeung maneh geus nyieun perjangjian. 13 Masing-masing kudu disunatan, pikeun ngajadi tanda dina awak, anu nuduhkeun langgengna perjangjian Kami ka maneh. 14 Sakabeh lalaki nu teu disunatan moal dianggap umat Kami, sabab manehna geus cidra kana perjangjian Kami." 15 Aya deui pangandika Allah ka Ibrahim, "Pamajikan maneh ulah disebut deui Sarai. Ngaranna ayeuna mah Sarah. 44
Kejadian 17.16-22 16 Kami baris ngaberkahan, manehna baris ngajuru hiji budak lalaki anu baris dibikeun ku Kami ka maneh. Enya, Kami baris ngaberkahan Sarah, manehna baris jadi karuhun bangsa-bangsa. Di antara turunanana baris aya raja-raja." 17 Bruk Ibrahim sujud nyium taneuh, tapi bari gumujeng, sabab ceuk manahna: "Karah jelema geus umur 100 taun rek boga anak? Sarah nu geus 90 taun, karah baris anakan?" 18 Tapi ari unjukanana mah kieu, "Disuhunkeun, mugi Ismail dipangraksakeun supados lulus mulus." 19 Tapi Allah ngandika, "Lain kitu. Sarah pribadi, pamajikan maneh, baris ngandung anak maneh, lalaki. Ku maneh kudu dingaranan Ishak. Eta budakna kaasup kana perjangjian Kami, kitu deui turunan-turunanana, keur salalanggengna. 20 Pamenta maneh ngeunaan Ismail, ku Kami tangtu dimakbul. Ku Kami rek diberkahan. Satuluyna baris anak baranahan loba turunan. Baris jadi karuhun dua welas kapala kaom, ari turunanana ku Kami baris dijadikeun hiji bangsa nu gede. 21 Ngeunaan anak maneh Ishak, anu baris lahir ti Sarah taun hareup kira-kira tepung waktu ieu, perjangjian Kami tetep moal barobah." 22 Sanggeus ngandika kitu, lajeng Allah angkat ngantun Ibrahim. 45
Kejadian 17.23-18.5 23 Poe eta keneh, Ibrahim nyepitan putrana, Ismail. Kitu deui jelema-jelema anu karumawula, boh anu asal lahir di dinya, boh anu meunang ngagaleuh, cindekna sakur lalaki kabeh ku anjeunna disarunatan, tumut satimbalan Allah. 24 Harita, waktu Ibrahim disepitan, yuswana geus 99 taun, 25 ari Ismail putrana geus 13 taun. 26 Ibrahim disepitanana sapoe reujeung jeung putrana, 27 (17-26b) bareng jeung sakabeh jelema-jelema anu karumawula ka anjeunna. 18 1 PANGERAN sumping deui ka Ibrahim, liren di deukeut tatangkalan karamat tempat ibadah di Mamre. Harita Ibrahim keur calik, ngangin di palataran hareupeun panto kemah, kawantu poe keur papanasna. 2 Ana cengkat, breh katingali di beulah ditu aya nu keur ngaradeg tiluan. Anjeunna terus nepangan mani gura-giru. Sanggeus pajonghok, anjeunna terus sujud kana taneuh, 3 bari sasauran, "Juragan-juragan mugi kersa sindang heula ka rorompok reureuh. Abdi sumeja ngalalayanan. 4 Saparantos wawasuh sampean, leleson di dieu handapeun tangkal. 5 Samemeh angkat taruang heula supados kiat salira. Ku margi Juragan-juragan sarumping teh ka dieu, tawis mihormat 46
Kejadian 18.6-12 ka sim abdi, abdi sumeja ngalalayanan." Tamu-tamu ngawaler, "Nuhun, katarima pisan." 6 Ibrahim geuwat ka kemah, saurna ka Sarah, "Nyai, geuwat nyieun roti buleud. Tipungna anu pangalusna, kira-kira sakantong." 7 Ti dinya geuwat indit ka tempat ingon-ingon, newak anak sapi anu keur meumeujeuhna tur lintuh, terus dipasrahkeun ka bujangna sina buru-buru direcah. 8 Tamu-tamu dituangkeun, susuguhna: kiju, susu jeung daging. Sabot tamu-tamu taruang, anjeunna ngalalayanan teu jauh ti tamu, di handapeun tatangkalan tea. 9 Geus kitu tamu teh mariksakeun Sarah, saurna, "Ari Sarah bojo maneh, aya?" Saur Ibrahim, "Aya, di lebet kemah." 10 Saur tamu nu saurang, "Kami ngajangjian, salapan bulan deui Sarah bakal boga anak. Waktu eta Kami baris ka dieu deui." Eta kasauran tamu ku Sarah oge kadangueun, da keur aya di tukangeun panto. 11 Ibrahim jeung Sarah teh geus sarepuh pisan, sarta Sarah geus liren tina adat biasa istri. 12 Ku sabab kitu Sarah teh gumujeng sajeroning batinna, saurna: "Aing anu geus kolot jeung pareot kieu, naha hayang keneh kitu kana kikituan? Salaki oge sarua geus kolot." 47
Kejadian 18.13-20 13 Tapi PANGERAN ngadawuh ka Ibrahim, "Ku naon Sarah nyeungseurikeun, jeung nyebutkeun: Aing nu geus sakieu kolotna, baruk rek boga anak? 14 Keur PANGERAN mah euweuh nu mustahil. Dina mangsana, salapan bulan deui, Kami baris ka dieu deui. Tangtu Sarah geus boga anak, lalaki." 15 Ku sabab sieun, Sarah mungkir, saurna, "Da abdi mah henteu seuri." Diwaler ku PANGERAN, "Puguh enya, seuri." 16 Ti dinya tamu teh angkat, ngabujeng hiji tempat anu ngemplong awas ka nagara Sadumu, dijajapkeun ku Ibrahim. 17 PANGERAN ngalahir sajeroning manah: "Kami moal ngarasiahkeun ieu maksud ka Ibrahim. 18 Turunanana pijadieun bangsa anu kuat, sarta sakabeh bangsa di bumi bakal marenta berkah Kami anu geus dibikeun ka Ibrahim. 19 Manehna ku Kami geus diperih sangkan ngadidik anakna jeung turunan saterusna, sina ngestokeun parentah Kami, sangkan bener hirupna. Upama kitu, sangkan anu geus dijangjikeun ku Kami ka manehna bisa dilaksanakeun." 20 Geus kitu Mantenna ngadawuh, "Geus kacida poharana sora-sora anu rarumahuh ku karana nagara Sadumu jeung Gomora. Eta nagara geus kacida dorakana. 48
Kejadian 18.21-27 21 Kami rek turun ka dinya, hayang nyaho, naha sakur anu ku Kami kadenge teh enya atawa henteu. Ku Kami rek disidikkeun heula." 22 Ti dinya tamu nu dua angkat ka nagara Sadumu. Ari PANGERAN ngantos di dinya jeung Ibrahim. 23 Ibrahim nyaketan ka PANGERAN, tumaros, "Leres kitu jalmi anu leres oge ku Gusti bade dibasmi, disamikeun sareng anu daroraka? 24 Upami di eta nagara aya lima puluh urang anu teu aya kalepatanana, naha eta nagara teh cios bae ditumpurkeun sama sakali? Kumaha ku Gusti moal dihapunten tina ngemutkeun ka lima puluh jalmi anu taya dosana? 25 Tangtosna oge jalmi-jalmi anu taya kalepatanana mah ku Gusti moal ngiring dibasmi, moal disamarutkeun sareng nu daroraka. Ceuk raraosan mah mustahil! Tangtosna oge moal dugi ka kitu. Jalaran upami dugi ka kitu teh, atuh anu taya dosana oge sami bae ditumpurkeun sapertos anu jarahat. Piraku! Kapan anu jadi hakim sabumi teh kedah nyepeng hukum adil." 26 PANGERAN ngawaler, "Upama aya lima puluh urang jalma hade di Sadumu, eta nagara hamo dibasmi, lantaran inget ka nu lima puluh." 27 Ibrahim unjukan deui, "Hapunten, abdi kumawantun unjukan deui, Gusti. Rumaos 49
50 Kejadian 18.28-19.1 abdi teh ukur manusa, teu wenang nyanggem kitu kieu. 28 Nanging kumaha upami nu leres mung opat puluh lima, sanes lima puluh, naha eta nagara teh bade dibasmi bae, dumeh kirang lima urang ti lima puluh?" PANGERAN ngawaler, "Moal tulus, lantaran inget ka opat puluh lima urang nu bener." 29 Ibrahim miunjuk deui, "Kumaha upami mung opat puluh?" Waler-Na, "Moal tulus, lantaran inget ka nu opat puluh urang." 30 Ibrahim, "Pamugi teu jadi bendu, Gusti, abdi unjukan deui. Kumaha upami mung aya tilu puluh?" Waler-Na, "Moal tulus najan ngan aya tilu puluh oge." 31 Ibrahim, "Hapunten, abdi kumawantun keneh. Kumaha upami mung aya dua puluh?" Waler-Na, "Moal tulus dibasmi eta nagara teh, najan nu benerna ngan dua puluh." 32 Piunjuk Ibrahim, "Nyanggakeun sewu- sewu bebendu, abdi sumeja nyanggem sakali ieu deui. Kumaha upami mung aya sapuluh urang?" Mantenna ngawaler, "Moal tulus dibasmina, sanajan ngan sapuluh urang." 33 Sanggeus ngadawuh kitu ka Ibrahim, PANGERAN lajeng jengkar, Ibrahim mulih ka kemah. 19 1 Wanci sareupna, dua malaikat tea geus sarumping ka Sadumu. Waktu eta Elut keur calik-calik di gapura nagara, tempat nu lalar liwat. Ningali aya nu sumping teh
51 Kejadian 19.2-9 geuwat cengkat tuluy mapagkeun. Anjeunna sujud payuneun tamu, 2 tuluy miunjuk, "Juragan-juragan, mugi sindang ka rorompok, sim kuring sumeja ngalalayanan. Wengi ieu sae karulem di abdi bae, cai kanggo wawasuh sampean mah sayagi. Enjing nembe lajeng deui." Waler tamu, "Nuhun, kami mah rek meuting di alun-alun bae." 3 Tapi bawaning ku dikeukeuhan, aranjeunna terus ngariring ka bumi Elut. Terus dituangkeun, katuanganana bangsa anu raraos. 4 Barang tamu-tamu rek karulem, burubul urang Sadumu dararatang ngepung bumi Elut, mani pinuh, boh nu kolot boh nu ngora. 5 Breng tinggorowok ka Elut, "Mana eta jelema-jelema anu keur meuting di dinya? Kaluarkeun, arek dijima ku kabehan!" 6 Elut kaluar, panto ditutupkeun. 7 "Dulur-dulur!" saurna. "Ulah kitu ka tatamu, teu hade. 8 Kieu bae. Kuring boga anak awewe dua, parawan keneh. Pek bae rek dikitu rek dikieu oge, asal ulah ka tatamu. Tamu kuring eta teh, wajib ku kuring dibelaan." 9 "Halik silaing, urang deungeun! Jadi naon di dinya teh wani-wani mamagahan ka kami? Halik, bisi beak disasaak!" ceuk maranehna bari ngadorong Elut, rek ngaruksak panto.
Kejadian 19.10-17 10 Geuwat Elut ku tamuna dibedol ka jero, pantona terus ditulakan. 11 Ari jelema-jelema nu di laluar ku aranjeunna dijieun lalolong, sina talag-tolog teu bisa neangan panto. 12 Saur tamu ka Elut, "Maneh boga baraya di dieu? Maneh kudu kaluar ti ieu nagara. Anak minantu, kitu deui baraya nu sejen-sejenna arajak. 13 Ieu nagara sakeudeung deui baris dibasmi ku kami. Rumahuhna jelema-jelema ku karana ieu nagara geus kadangu ku PANGERAN, sarta kami diutus ku Mantenna kudu ngabasmi ieu nagara." 14 Ti dinya Elut nepangan pimantueunana nu duaan, saurna, "Ujang, buru-buru urang kalaluar ti dieu, sabab ieu nagara sakeudeung deui rek dibasmi ku PANGERAN." Tapi ceuk pamikir pimantueunana tangtuna oge eta mah ukur lulucon. 15 Wanci subuh, malaikat ngageugeuwat ka Elut, saurna, "Buru-buru! Anak pamajikan bawa kaluar ti dieu, gancang, bisi kabawa cilaka jeung ieu nagara." 16 Tapi Elut kaleked pisan, tungtungna anjeunna saputra garwa dikekenyang dicandak kaluar ti jero nagara, bawaning ku watir-watirna PANGERAN ka anjeunna. Sanggeus aya di luareun nagara, terus ditilar. 17 Saur malaikat nu saurang ka Elut, samemeh nilarkeun, "Gancang ka ditu 52
Kejadian 19.18-25 lumpat, supaya salamet. Ulah nyoreang ka tukang, jeung ulah eureun di lebak. Kudu terus ka pagunungan, supaya teu milu musna." 18 Tapi saur Elut, "Sanes kitu, Juragan! 19 Leres Juragan teh sakitu mikarunya ka abdi. Juragan kalintang saena, kersa nyalametkeun ka abdi. Nanging pagunungan teh sakitu tebihna. Samemeh tepi ka ditu oge tangtos abdi-abdi paeh manten kaudag ku eta kacilakaan. 20 Kumaha upami ka kota nu itu bae, kota leutik? Ka dinya mah tangtos kabujeng da teu sabaraha tebihna. Ku Juragan ge katingali kotana alit. Widian ka dinya bae, supados abdi-abdi salamet." 21 Walerna, "Heug. Eta kota ku kami moal milu dibasmi. 22 Geuwat, lumpat sing tarik! Kami moal waka bisa nanaon samemeh maneh nepi ka dinya." Ku sabab ku Elut disebut leutik, eta kota dingaranan Soar. 23 Wanci meletek panonpoe, Elut geus dugi ka Soar. 24 Ti dinya PANGERAN ngaragragkeun hujan walirang hurung ti langit, ka nagara Sadumu jeung Gomora. 25 Eta dua nagara katut salegana lebak ku PANGERAN dibasmi. Jelema-jelemana kitu deui sagala tutuwuhan di eta nagara katut daerahna beak teu aya nu ngari. 53
Kejadian 19.26-33 26 Ari istri Elut anggur ngalieuk ka tukang, sarta harita keneh jleg bae ngajadi tihang uyah. 27 Poe isukna, poek keneh, Ibrahim gagancangan muru ka tempat kamari sasarengan jeung PANGERAN tea, 28 seja nempo Sadumu jeung Gomora kitu deui lebak. Ana breh teh salegana tanah mani mulek ku haseup, tingpeledug lir bijil tina liang pameuleuman anu pohara gedena. 29 Sajeroning Allah ngabasmi eta dua nagara katut tanah lebak lemparna, manahna tetep mikaemut ka Ibrahim, sarta ku karana eta Mantenna ngawidian Elut salamet kaluar ti dinya. 30 Ku sabab teu wantun cicing di Soar, Elut ngalih ka pagunungan jeung dua putrana, ngadon matuh di hiji guha. 31 Hiji poe, ceuk putra nu kolot ka raina, "Ama geus sepuh. Heug di dieu taya pisan lalaki. Atuh urang teh moal aya anu ngawin cara galibna di dunya supaya boga anak. 32 Urang kieu bae: Ama urang sina mabok, sina ngagaulan ka urang, supaya ti Ama boga anak." 33 Peuting eta Elut ku putra-putrana dihaturanan leueuteun anggur nepi ka mabok, tuluy pagaul jeung putrana nu cikal. Tapi teu uningaeun yen kikituan jeung putrana, kawantu mabokna pohara. 54
Kejadian 19.34-20.4 34 Poe isukna, ceuk nu cikal ka adina, "Tadi peuting, aceuk anu digarap ku Ama. Peuting engke giliran nyai. Amana urang sina mabok deui. Supaya urang pada-pada boga anak ti Ama." 35 Tuluy ramana dimabokan deui, sarta peutingna Elut pagaul jeung putrana nu kadua. Tapi teu uningaeun yen kikituan, lantaran mabokna pohara deui bae. 36 Ti dinya putrana duanana ngarandung ti ramana keneh. 37 Anu cikal, anakna lalaki, dingaranan Moab, anu engkena jadi karuhun bangsa Moab kiwari. 38 Ari adina, anakna sarua lalaki, dingaranan Ben Ami, anu engkena jadi karuhun bangsa Amon. 20 1 Ti Mamre Ibrahim ngalih ka daerah Kanaan beulah kidul, ngababakan antara Kades jeung Sur. Waktu anjeunna mukim di daerah Gerar, 2 Sarah geureuhana ku anjeunna diangken yen raina. Atuh Sarah diboyong ka karaton ku Abimelek, raja tanah Gerar. 3 Peutingna Allah nembongan ka eta raja dina impenan, sarta ngadawuh, "Maneh bakal paeh, sabab Sarah teh awewe boga salaki." 4 Tapi harita Sarah teh ku raja acan di deukeutan. Anjeunna ngawaler kieu, "Naon margina abdi sareng bangsa abdi kedah binasa, da teu gaduh kalepatan naon-naon? 55
56 Kejadian 20.5-13 5 Saur Ibrahim eta teh raina. Sanggem Sarah nya kitu, majar Ibrahim teh rakana. Niat abdi estu beresih, jadi asa teu aya lepatna." 6 Allah ngawaler, "Enya Kami ge nyaho niat maneh teh beresih; pang ku Kami dicegah ulah ngaganggu Sarah oge supaya maneh ulah nepi ka nyieun dosa ka Kami. 7 Pulangkeun deui ka salakina. Salakina teh nabi, tangtu baris mangnedakeun hampura pikeun maneh, supaya ulah tulus paeh. Lamun henteu dipulangkeun, maneh sakulawedet tangtu paeh." 8 Isukna isuk-isuk pisan Abimelek ngempelkeun para ponggawa, nyarioskeun hal eta. Maranehna kacida sarieuneunana. 9 Ti dinya Abimelek nyaur Ibrahim, sarta saurna, "Ku naon anjeun mana kitu? Lepat naon sim kuring ka salira, nepi ka sim kuring katut rahayat sanagara nandangan musibat? Nu sanes mah moal aya nu wantun kitu ka sim kuring, sapertos salira. 10 Cobi, naon margina?" 11 Waler Ibrahim, "Lantaran panyangka sim kuring teh sieun di dieu mah taya nu sieun ka Allah, ana heug urang dieu harayangeun ka pun bojo, heug bae sim kuring pada maehan. 12 Nanging leres pun bojo teh adi, sabapa mung misah indung, nu matak ku sim kuring ditikah. 13 Kitu nu mawi, waktos Allah nimbalan sim kuring kedah ngantunkeun babakan pun
57 Kejadian 20.14-21.2 bapa ngumbara ka nagri sanes, pun bojo teh ku sim kuring sok dipesen kieu, Nyai sing bela ka Akang, di mana bae oge Nyai kudu nyebutkeun yen Akang teh lanceuk." 14 Ti dinya Sarah ku Abimelek dipulangkeun ka Ibrahim, malah bari ditambahan ku domba, sapi jeung jelema-jelema purah kumawula. 15 Saurna ka Ibrahim, "Saena mah tetep- tetep bae sareng urang dieu. Tanah mah kantun milih nu mana copna, da sugri nu katingali ku salira teh sadayana oge tanah gagaduhan." 16 Ari saurna ka Sarah, "Sim kuring ngahaturanan ka tuang raka sarebu uang perak, kanggo panyecep ka sugri anu reureujeungan sareng Nyai, sina nyakseni yen salira taya kuciwa." 17 Geus kitu Ibrahim mangnedakeun Abimelek ka Allah. Seug Abimelek jeung geureuhana ku Allah dicageurkeun, sina iasa puputra sakumaha mistina. 18 Satadina PANGERAN geus mepet kandungan wanita-wanita saeusi bumi Abimelek dumeh Abimelek midamel kitu ka Sarah geureuhana Ibrahim. 21 1 PANGERAN netepan jangji-Na ka Sarah. 2 Sarah bobot terus ngababarkeun putra pameget ti Ibrahim, waktu Ibrahim geus
Kejadian 21.3-12 sepuh pisan. Ari dilahirkeunana cocog dina waktu anu geus didawuhkeun ku Allah. 3 Ku Ibrahim dijenenganan Ishak. 4 Sanggeus yuswa dalapan poe, murangkalih ku Ibrahim disepitan numutkeun timbalan Allah tea. 5 Yuswa Ibrahim waktu Ishak lahir saratus taun. 6 Sarah sasauran sorangan, "Aing ku Allah dipaparin kabungahan, tapi pikaseurieun. Sarerea oge mun ngadenge ieu kajadian tangtu sareuri kawas aing." 7 Saurna deui, "Bareto mah saha nu rek amang-omong ka Ibrahim yen Sarah bakal nyusuan anak sorangan? Tapi ayeuna, waktu Ibrahim geus sakitu sepuhna, geuning aing bisa boga anak, heug budak teh lalaki deuih." 8 Murangkalih beuki ageung. Sanggeus waktuna disapih, ku Ibrahim dipestakeun, hajat gede. 9 Dina hiji poe, Ismail putra ti Hajar urang Mesir, ameng jeung Ishak putra ti Sarah. 10 Ana katingali ku Sarah, seug Sarah sasauran ka Ibrahim, "Hajar teh sareng anakna tundung bae. Anakna ulah dipasihan warisan naon-naon. Ka anak abdikeun sadayana, warisan mah." 11 Atuh Ibrahim pohara ngungun manahna, kawantu Ismail oge putra. 12 Tapi aya pangandika Allah ka Ibrahim, "Hajar jeung anakna teu kudu dipake 58
Kejadian 21.13-19 susah. Pamenta Sarah turutkeun bae. Sabab memangna oge nya Ishak anu baris ngarundaykeun turunan anu ku Kami disebut dina perjangjian Kami teh. 13 Tapi budak anu ti Hajar oge ku Kami tangtu dibere turunan nu rendey, malah baris jadi hiji bangsa, da eta oge anak maneh." 14 Isukna isuk-isuk keneh Ibrahim nyayagikeun roti jeung cai sakimpul dipaparinkeun ka Hajar. Ismail ku anjeunna dipangkon tuluy disina dipunggu ku Hajar sarta Hajar dijurung laku. Hajar miang, satuluyna kasasar di tanah gurun Bersyeba. 15 Barang cai bekelna geus beak pisan, sot Hajar ngecagkeun Ismail di handapeun hiji rungkun, tuluy leumpang ngajauhan. 16 Sanggeus jauhna kira-kira sapamaledog, brek bae diuk bari ngomong sajeroning batinna: "Aing moal kuat nenjo anak paeh." Segruk bae Hajar teh ceurik. 17 Eta budak teh ceurik sarta kadangu ku Allah. Lajeng malaikat PANGERAN ti langit ngagentraan ka Hajar, saurna, "Ku naon Hajar nalangsa? Ulah susah-susah. Allah geus ngadangu ceurikna eta budak. 18 Geura cengkat, pangku budak teh, combo. Eta budak rek dijadikeun hiji bangsa gede." 19 Ku karana Allah, bray panon Hajar jadi awas, breh ningal aya hiji cinyusu. Geuwat Hajar nyiuk cai kana kimpul, terus murangkalih teh diinuman. 59
60 Kejadian 21.20-28 20 Eta murangkalih ditangtayungan ku Allah nepi ka sawawa, hirup matuh di tanah gurun Paran, jadi paninggaran anu ahli. 21 Ku ibuna dijodokeun ka hiji mojang ti Mesir. 22 Geus kitu Abimelek nepangan ka Ibrahim, disarengan ku Pikol, panglima angkatan perangna, seug sasauran ka Ibrahim, "Sugri anu dipidamel ku salira, kenging berkah ti Allah. 23 Kitu nu mawi, disuhunkeun supados salira jangji kalayan sumpah demi Allah yen moal midamel curang ka sim kuring, ka anak-anak sareng incu buyut sim kuring. Sim kuring parantos nawiskeun persetya ka salira. Salira oge mugi nawiskeun persetya ka sim kuring sareng ka ieu tanah tempat salira ngumbara." 24 Seug Ibrahim sumpah, "Sim kuring jangji." 25 Geus kitu Ibrahim ngagugat perkara hiji sumur anu direbut ku ponggawa-ponggawa Abimelek. 26 Waler Abimelek, "Sim kuring teu terang yen aya perkawis kitu. Nembe nguping ayeuna da tadi-tadina henteu wawartos." 27 Ti dinya Ibrahim nyandak domba jeung sapi sababaraha sele, diserenkeun ka Abimelek. Terus aranjeunna meungkeut hiji perjangjian. 28 Ibrahim misahkeun deui tujuh sele domba kagunganana.
Kejadian 21.29-22.3 29 Ku Abimelek ditaros, "Dupi eta kanggo naon?" 30 Waler Ibrahim, "Ieu anak domba tujuh sele mugi ditampi ku salira, kanggo tawis yen salira teu kaabotan ku perkawis eta sumur, yen sim kuring anu ngalina." 31 Ku kituna eta sumur pada nyarebut Bersyeba, dumeh eta dua jalmi pada meungkeut sumpah di dinya. 32 Sanggeus mareungkeut perjangjian di Bersyeba, Abimelek jeung Pikol panglima angkatan perangna marulih deui ka tanah Pelisti. 33 Ari Ibrahim di Bersyeba ceb melak hiji tangkal korma, nya ti mangsa harita, eta tempat dipake nyambat pajenengan PANGERAN, Allah Nu Maha Langgeng. 34 Ibrahim lila pisan matuhna di eta tanah Pelisti. 22 1 Hiji mangsa Allah nguji ka Ibrahim, timbalana-Na, "Ibrahim!" Ibrahim ngawaler, "Nun, aya pikersaeun naon?" 2 Timbalan Allah, "Anak kadeudeuh maneh anu ngan hiji-hijina, Ishak, bawa ka tanah Moria. Kurbankeun ku maneh ka ditu, duruk di hiji gunung anu ku Kami baris dituduhkeun." 3 Isukna, isuk-isuk pisan Ibrahim nyelaan kalde, meulahan suluh keur engke ngaduruk kurban. Bral angkat, nyandak Ishak jeung badega duaan, ngajugjug tempat anu dimaksad ku PANGERAN. 61
Kejadian 22.4-12 4 Nincak kana poe katiluna, tempat anu dijugjug teh geus tembong celak-celak. 5 Ibrahim ngalahir ka badegana, "Maraneh mah ngadaragoan di dieu bae, tungguan kalde. Kami jeung si Encep rek terus ka ditu, rek ngalampahkeun ibadah. Engke ge balik deui ka dieu." 6 Ishak ku anjeunna dipiwarang manggul suluh nu rek dipake ngaduruk kurban. Ibrahim ku anjeun ngajingjing gobang jeung areng ruhay, bral deui arangkat paduduaan. 7 Teu lila pok Ishak unjukan, "Ama!" Diwaler, "Naon Ujang?" Ishak, "Suluh nyandak, seuneu nyandak, dupi domba pikurbaneunana mana?" 8 Ibrahim ngawaler, "Enung, eta engke disayagikeun ku Allah ku manten." Ketruk arangkat deui paduduaan. 9 Sumping ka tempat anu dimaksad ku PANGERAN, Ibrahim ngadegkeun altar, terus suluhna ditumpukkeun di dinya. Reketek putrana diborogod, sok digolerkeun dina tumpukan suluh luhureun altar. 10 Kek Ibrahim kana gobang, seja meuncit putrana. 11 Sabot kitu, ngeng aya gentra malaikat PANGERAN ti langit, "Ibrahim, Ibrahim!" Anjeunna ngawaler, "Nun, ieu abdi!" 12 Gentra, "Ulah dipaehan budak teh, ulah digunasika! Ayeuna Kami nyaho, maneh sakitu nurutna ka Allah. Anak ngan 62
Kejadian 22.13-20 sasiki-sikina dipenta ku Kami, ku maneh teu dikoretkeun." 13 Barang Ibrahim ngareret ka gigir, bet ningali aya domba jalu, tandukna kagubed ku areuy-areuyan. Tuluy ditewak, dipeuncit sarta diduruk dijieun kurban, gaganti putrana. 14 Ti dinya eta tempat ku Ibrahim disebut "PANGERAN Nu Nyayagikeun". Nepi ka kiwari oge disarebutna teh "Di Gunung PANGERAN Mantenna Nyayagikeun". 15 Malaikat PANGERAN ti langit ngagentraan deui ka Ibrahim, 16 "Kieu timbalan PANGERAN: Ku sabab maneh geus sakitu nurutna, nepi ka teu ngoretkeun anak anu ngan sasiki-sikina dipenta ku Kami, 17 Kami jangji, Kami seja mere berkah tanpa wilangan. Seja ngarundaykeun turunan maneh, lobana lir bentang-bentang di langit, lir keusik di basisir. Turunan maneh baris mampuh nundung musuh-musuh. 18 Bangsa-bangsa saalam dunya baris mareunang berkah ku lantaran turunan maneh, sabab maneh tuhu kana parentah Kami." 19 Geus kitu Ibrahim nepangan badegana, tuluy bareng mulih ka babakanana di Bersyeba. 20 Hiji mangsa sanggeus kajadian di Gunung Moria tea, Ibrahim kenging wartos, yen 63
64 Kejadian 22.21-23.7 Nahor, raina kagungan putra dalapan urang ti Milka, garwana. 21 Us cikalna, terus nungturun: Bus, Kemuel bapana Aram, 22 Kesed, Haso, Pildas, Yidlap jeung Betuel, 23 ramana Rabeka tea. Milka ngowokeun putra-putra dalapan urang lalaki ti Nahor carogena, saderekna Ibrahim. 24 Ari putra-putra ti garwa anu kadua, Ruma, nya eta: Tebah, Gaham, Tahas jeung Maaka. 23 1 Sanggeus Sarah yuswana 127 taun, 2 Sarah pupus di Hebron di tanah Kanaan. Ibrahim anu dikantun, midangdam taya hinggana, lajeng sasayagian keur ngurebkeun. 3 Layon ku anjeunna dikantun nepangan heula urang Het anu maratuh di dinya. Saurna, 4 "Dulur-dulur, sim kuring teh kawantu anu ngumbara, padumukan oge teu acan jinek. Ayeuna butuh lahan keur nguburkeun pun bojo. Kumaha upami meser ti dulur-dulur?" 5 Jawab maranehna, 6 "Kieu eta mah, Juragan! Juragan teh kapala anu kawasa di dieu. Atuh sumangga tuang geureuha teh kurebkeun di salah sawios makam milik anu utami di dieu. Saurang ge moal aya nu kaabotan makam milikna dianggo keur ngurebkeun tuang geureuha." 7 Ibrahim dongko hormat ka maranehanana
Kejadian 23.8-15 8 sarta ngalahir, "Upami leres rarido sim kuring nguburkeun pun bojo di dieu, pangmundutkeun ka Epron, putra Sohar, 9 supados Guha Makpela kagunganana anu di sisi humana tea diical ka sim kuring. Bade dipeser sapangaosna kalayan disaksian ku aranjeun, supados eta pamakaman teh sah kagaduhanana ku sim kuring." 10 Ari Epron harita keur ngariung jeung urang Het di gapura kota. Pok Epron nyarita ka Ibrahim, kadenge ku sakur anu araya di dinya, 11 "Kaom sim kuring jaradi saksi yen eta huma katut guhana, ku sim kuring disanggakeun sangkan Juragan tiasa ngurebkeun tuang bojo." 12 Ibrahim dongko ka hareupeun urang dinya, 13 pok ngawaler ka Epron, kadarenge ku sarerea, saurna, "Hatur nuhun kana kasaean Saderek. Nanging ku sim kuring tetep bade dipeser, sadayana. Pun bojo bade dikuburkeun di dinya. Mangga ieu pameseranana ditampi." 14 Walon Epron, 15 "Kitu oge sae. Nanging da tanah mung sacangkewok, sayaktosna kanggo urang naon hartosna. Mangga tuang geureuha teh kurebkeun di dinya. Dupi pangaosna mah 400 uang perak." 65
Kejadian 23.16-24.4 66 16 Ibrahim rujuk. Bari disaksian ku bani Het anu araya di dinya, perak keur mayarna terus ditimbang ku timbangan anu sah diparake ku para sudagar, jumlahna 400 uang perak sakumaha pamenta Epron. 17 Ti dinya, eta lahan Epron anu di Makpela wetaneun Mamre teh geus sah jadi milik Ibrahim katut guhana, malah katut tatangkalanana, nepi ka tungtung-tungtung wawatesanana. 18 Ku bani Het geus diaraku kalawan sah, yen eta lahan teh geus jadi milik Ibrahim. 19 Ti dinya Ibrahim ngurebkeun Sarah geureuhana di eta guha di tanah Kanaan. 20 Jadi eta tanah anu tadina milik urang Het, ayeuna geus sah jadi milik Ibrahim, dianggo tanah makam. 24 1 Ibrahim geus kacida sepuhna. Sagala lampah hirupna ku Allah diberkahan. 2 Dina hiji poe ngalahir ka badega pangkolotna, purah ngurus kakayaan anjeunna, "Pernahkeun leungeun maneh ka antara tetepokan kami. 3 Kudu sumpah demi PANGERAN, Allah nu kagungan langit jeung bumi, yen keur pijodoeun anak kami maneh moal neangan awewe urang dieu, urang Kanaan. 4 Teangan pijodoeun anak kami Ishak ti lebah babarayaan kami di tanah asal kami. Jadi maneh kudu ka ditu."
Kejadian 24.5-12 5 Badega ngawangsul, "Kumaha upami piistrieunana teu kersaeun dicandak, hoyongeun tetep di ditu? Naha tuang putra kedah ka ditu ka tanah asal Juragan?" 6 Waler Ibrahim, "Ulah! Kahade, anak kami ulah dibawa ka ditu! 7 PANGERAN, Allah nu kagungan langit, nginditkeun kami ti lingkungan bapa jeung baraya. Mantenna geus jangji ka kami nganggo sumpah, baris masrahkeun ieu tanah keur turunan kami. Mantenna baris ngutus malaikat-Na nuyun ka maneh, sangkan hasil meunangkeun pijodoeun anak kami. 8 Saupama pijodoeunana embungeun milu, maneh geus henteu kabeungkeut ku jangji. Pokona mah anak kami ulah nepi ka kudu ka ditu." 9 Seug badega teh mernahkeun leungeunna ka antara tetepokan Ibrahim dununganana, tuluy sumpah seja tuhu kana pamundut. 10 Ti dinya nyadiakeun onta sapuluh anu dununganana, kitu deui barang-barang nu aralus. Bral miang ka nagara tempat Nahor jenatna di Mesopotami. 11 Sanggeus nepi ka nu dijugjug, seug ngareureuh deukeut hiji sumur luareun kota. Pasosore awewe urang dinya rabul rek ngarala cai. 12 Badega teh seug neneda, "Nun PANGERAN, Allah juragan Ibrahim. Mugi 67
Kejadian 24.13-20 abdi dinten ieu ditepangkeun sareng anu nuju dipilari. Mugi Gusti emut kana jangji ka dunungan abdi. 13 Abdi sumeja ngantos dongkapna barudak awewe ti kota ngarala cai ka dieu, 14 bade nyanggem ka salah saurang: Cik nyuhunkeun caina, Bapa halabhab. Upami wangsulanana: Mangga, malah onta-onta oge urang inuman, nya manehna anu ku Gusti kamanah baris pijodoeun juragan Ishak. Eta jadi tawis pikeun abdi, yen jangji Gusti ka dunungan abdi tetep pageuh." 15 Sabot manehna neneda keneh, jol aya hiji mojang nyuhun buyung wadah cai. Eta mojang teh Rabeka putra Betuel, putuna Milka garwa Nahor raina Ibrahim. 16 Rupana teuing ku geulis jeung parawan keneh. Jut turun ka sisi sumur ngeusian buyung, cat unggah deui. 17 Badega nyampeurkeun, pok ngomong, "Cik nyuhunkeun caina, Bapa halabhab." 18 Ari wangsulanana, "Mangga bade ngaleueut mah," bari buru-buru nyangkeh buyung di dengdekkeun. Regot manehna nginum. 19 Geus kitu eta mojang teh ngomong, "Onta-onta oge sae urang inuman. Keun caina ku abdi dipangalakeun." 20 Cai tina buyung dicicikeun kana panginuman nepi ka kosong, terus lumpat 68
Kejadian 24.21-29 ngeusian deui. Kitu jeung kitu bae, nepi ka onta-onta kabeh ngarinum. 21 Manehna bati bengong, ngawaskeun barina repeh, hayang nyaho, naha pamaksudanana teh baris diluluskeun ku PANGERAN atawa moal. 22 Geus kitu manehna ngaluarkeun anting emas jeung geulang emas sapasang, seug diterapkeun ka nyi mojang. 23 Pok nanya, "Eulis putra saha? Bapa hayang terang. Kumaha kinten-kintenna tuang rama kersaeun nampi Bapa sabatur-batur ngadon mondok barang sawengi?" 24 Ari wangsulanana, "Abdi putra Betuel, putu Eyang Nahor sareng Eyang Milka. 25 Kantenan di rorompok aya tempat. Jarami sareng parab onta oge sayagi." 26 Badega teh terus sujud, muji sukur ka PANGERAN. 27 Ari kedalna, "Sagala puji kagungan PANGERAN, Allah panutanana juragan Ibrahim. Mantenna satia nyepeng jangji-Na ka dunungan sim abdi. PANGERAN parantos nuyun sim abdi, nuduhkeun jalan ka bumi saderekna dunungan sim abdi." 28 Ari nyi mojang lumpat ka bumi, seug wawartos ka ibuna. 29 (24:29-30) Cacariosna kadangu ku raina, Laban, malah katingalieun yen nganggo anting emas jeung geulang emas, raina terus lumpat, seja neang jelema anu dicarioskeun 69
Kejadian 24.30-37 tea. Kasampak keur nangtung deukeut onta-onta sisi sumur. 30 (24:29) 31 Saur Laban, "Haturan Bapa, nu diberkahan ku PANGERAN! Ku naon linggih di dieu bae, sanes teras ka ditu. Mangga urang sareng ka rorompok, tempat parantos sayagi, kangge onta oge aya." 32 Badega teh terus milu. Sanggeus tepi onta-onta ku Laban dicuculan, diberean jarami jeung parab. Geus kitu disadiakeun cai keur eta badega Ibrahim sabatur-batur kukumbah suku. 33 Barang disina dalahar, manehna unjukan, "Nyuhunkeun widi, sateuacanna neda bade aya pisanggemeun heula." Saur Laban, "Mangga saurkeun bae." 34 "Sim kuring teh badegana juragan Ibrahim," pokna. 35 "Anjeunna ku PANGERAN dikersakeun kalintang beungharna sareng mulyana. Ingon-ingonna teu kinten seueurna, domba, embe, sapi, onta, kalde, kitu deui emas perak sareng badega-badega awewe lalaki. 36 Ti geureuhana, juragan Sarah tea, kenging putra pameget hiji. Dibabarkeunana saparantos juragan istri kalintang sepuhna. Ku ramana dipukpruk-pukpruk, sagala dipasihan. 37 Sim kuring ku juragan pameget diperih kedah milarian pijodoeun putrana. Saurna: 70
71 Kejadian 24.38-44 Maneh kudu sumpah heula yen moal neangan parawan urang Kanaan. 38 Anak kami kudu dipangneangankeun jodo ti rerehan bapa kami, ti lebah baraya-baraya kami di tanah asal kami. Upama lain ti ditu, maneh sing ulah jamuga. 39 Sanggem sim kuring, Kumaha upami piistrieunana teu kersaeun ngiring? 40 Waler juragan: PANGERAN, anu dibakti ku kami, baris ngutus malaikat-Na nuyun jeung nulung ka maneh, sangkan gawe maneh hasil. Tangtu maneh bakal manggih eta pijodoeun anak kami ti rerehan bapa kami, ti lebah wargi-wargina. 41 Upama ieu pamenta kami diestokeun, maneh moal tulus keuna ku supata kami. Kitu deui upama usaha maneh ku baraya kami teu ditarima, maneh bebas tina eta supata. 42 Tadi sadongkapna ka sisi sumur, sim kuring neneda kieu, Nun PANGERAN, Allah Ibrahim dunungan abdi, mugi kersa ngalaksanakeun ieu ihtiar. 43 Abdi sumeja ngantos di dieu di sisi sumur. Upami aya mojang anu dongkap rek ngala cai, abdi bade nyuhunkeun nginum tina buyungna. 44 Upami masihan, sarta ka onta-onta oge mangbantunkeun cai, mugi nya eta tawisna anu ku Gusti dipilih kangge pijodoeun putra dunungan sim abdi.
72 Kejadian 24.45-51 45 Sabot sim kuring neneda jeroning ati, euis Rabeka sumping bari munggu buyung, teras ka sisi sumur ngala cai. Sanggem sim kuring ka anjeunna: Cik Bapa pasihan caina. 46 Anjeunna enggal nurunkeun buyung, sarta saurna: Mangga bade ngaleueut mah, malah onta-onta ge urang inuman. Rot sim kuring nginum, ari anjeunna teras nginuman onta-onta. 47 Sanggem sim kuring: Euis putra saha? Walerna: Abdi putra Betuel, putu eyang Nahor sareng eyang Milka. Ti dinya sim kuring ngabantun anting emas sareng geulang emas, dianggokeun ka anjeunna. 48 Saparantos kitu sim kuring sideku muji sukur ka PANGERAN, Allahna juragan Ibrahim, wireh Mantenna parantos kersa maparin jalan pitepangeun sareng saderekna juragan Ibrahim, ditepangkeun sareng putrana nu istri, keur pigarwaeun putrana. 49 Ku margi kitu, sim kuring nyuhunkeun katangtosan. Upami eta kapalay juragan sim kuring karujukan, atuh sumangga saurkeun. Henteu bae karujukan, saurkeun keneh, supados puguh cekeleun sim kuring." 50 Waler Laban jeung Betuel, "Ku margi ieu teh pangersa PANGERAN, piraku kedah ditolak. 51 Mangga Rabeka candak ka ditu, tikahkeun ka putra dunungan anjeun, sakumaha timbalan PANGERAN tea."
Kejadian 24.52-60 52 Sanggeus aya ikrar kitu ti pribumi, brek badega Ibrahim teh sujud, sumembah ka PANGERAN. 53 Geus kitu ngaluar-luarkeun perhiasan tina emas jeung perak jeung anggoan-anggoan, keur Rabeka. Saderekna jeung ibuna karenging tawis kagegelan. 54 Sanggeus kitu kakara eta badega sabatur- batur teh dalahar nginum. Terus marondok. Isukna sanggeus harudang, manehna menta amit ka pribumi yen: "Bade wangsul ayeuna." 55 Walon ibu jeung saderekna Rabeka, "Ulah waka ayeuna. Engke bae saminggu deui atanapi sapuluh dinten, nembe pun anak candak ka ditu." 56 Ari jawabna, "Moal tiasa. PANGERAN parantos ngaberkahan perjalanan sim kuring dugi ka hasil anu diseja. Jadi ayeuna kedah enggal-enggal ngadeuheus ka dunungan." 57 Ceuk pribumi, "Urang saur heula bae Rabekana. Keun kumaha manehna." 58 Rabeka disaur seug dipariksa, "Daek ngiring ka ditu?" Wangsulanana, "Ngiringan." 59 Karujukan ku saderek-saderekna, Rabeka dijurungkeun, dibarengan ku pangasuhna, sina dibawa ku eta badega sabatur-batur, 60 bari pada ngadoakeun kieu, "Didoakeun sing jadi ibu ti mangrebu-rebu! Turunanana sing bisa ngarebut nagara musuh-musuhna!" 73
Kejadian 24.61-25.3 61 Sanggeus sagala tarapti, Rabeka jeung para inangna dicandak kana onta, terus ngiring ka ditu ngantunkeun lembur. 62 Ishak anyar sumping ka lebah Sumur Lahai-Roy, anu hartina "Cinyusu Anu Jumeneng Anu Ningalieun ka Kuring". 63 Isuk-isuk keneh pisan, waktu keur ngalanglangan huma, anjeunna ningali aleutan onta. 64 Rabeka oge geus awaseun ka Ishak, tuluy turun tina onta, 65 sarta mariksakeun ka badega, "Saha itu pameget anu nuju ka dieukeun?" Ceuk badega, "Juragan anom." Top Rabeka kana tiungna terus dicindungkeun. 66 Ti dinya badega teh ngunjukkeun sagala lalakonna ka Ishak. 67 Rabeka ku anjeunna dicandak ka kemah, satuluyna ditikah, kacida dipikacintana. Ku kituna Ishak teh manahna kabangbalerkeun, henteu cumantel teuing ka ibuna nu geus teu aya. 25 1 Ari Ibrahim nikah deui. Garwa nu ayeuna Keturah. 2 Ngababarkeun: Simran, Yoksan, Medan, Midian, Isbak jeung Suah. 3 Yoksan puputra Syeba jeung Dedan. Ari putra-putra Dedan nya eta: urang Asur, urang Letus jeung urang Leum. 74
Kejadian 25.4-16 4 Midian puputra Epa, Eper, Hanok, Habida jeung Eldaa. Sakitu turunan anjeunna ti Keturah. 5 Ibrahim ngahibahkeun sagala kakayaanana ka Ishak. 6 Tapi samemeh anjeunna pupus, putra-putra ti garwa nu lianna oge dipaparin bagian. Sanggeus mareunang bagian ku anjeunna dijarurung laku ka tanah wetan, sina jarauh ti Ishak. 7 Ibrahim yuswana nepi ka 175 taun. 8 Jadi pupusna teh sanggeus sepuh pisan. 9 Ku Ishak jeung Ismail dikurebkeun di Guha Makpela, anu pernahna di hiji lahan wetaneun Mamre, bogana Epron bin Sohar, urang Het. 10 Eta lahan ku Ibrahim geus digaleuh ti urang Het. Nya di dinya anjeunna dikurebkeunana. Sarah oge, geureuhana, dikurebkeunana teh di dinya. 11 Sadikantunna ku Ibrahim, Ishak diberkahan ku Allah, matuhna deukeut Sumur Lahai Roy. 12 Ari Ismail, putra Ibrahim ti Hajar urang Mesir, embanna Sarah tea, 13 kagungan sababaraha putra lalaki. Ieu ngaran-ngaranna, nurutkeun parelean umurna: Nebayot, Kedar, Adbel, Mibsam, 14 Misma, Duma, Masa, 15 Hadad, Tema, Yetur, Napis jeung Kedma. 16 Aranjeunna jaradi karuhun ti dua belas kaom, sarta ngaran-ngaranna diparake 75
Kejadian 25.17-25 ngaran-ngaran pakampungan-pakampungan jeung tempat-tempat pakemahanana. 17 Ari Ismail yuswana 137 taun, tuluy pupus. 18 Turunan anjeunna hirupna di wewengkon antara Hawila jeung Sur, wetaneun Mesir, sapanjang jalan anu brasna ka tanah Asur. Harirupna misah ti nu jadi dulur. 19 Ieu lalakon Ishak putra Ibrahim. 20 Nikahna dina yuswa opat puluh taun, ka Rabeka putra Betuel urang Aram ti Mesopotami, saderekna Laban. 21 Ku sabab garwana henteu bae kagungan putra, ku anjeunna dipangnedakeun ka PANGERAN. Panedana dikabul, Rabeka bobot, 22 bobotna kembar. Waktu keur dikandungna keneh, eta dua sakembaran teh papaduk- paduk. Saur Rabeka, "Ku naon aing teh nepi ka nyorang nu siga kieu?" Seug anjeunna neneda ka PANGERAN, neda bongbolongan. 23 Ku PANGERAN diwaler, lahirana-Na, "Di jero kandungan maneh aya dua bangsa. Di mana gumelar, baris jadi dua kaom anu silih lawan. Nu hiji leuwih kuat batan nu sejen, sarta cikalna baris ngawula ka adina." 24 Nepi ka waktuna, Rabeka babar, putrana kembar. 25 Anu kaluarna ti heula kulitna beureum jeung pinuh ku bulu, nu matak dingaranan Esau. 76
77 Kejadian 25.26-26.1 26 Anu kaluar pandeuri, leungeunna ngeupeul pageuh kana keuneung Esau, nya dingaranan Yakub. Harita, yuswa Ishak geus 60 taun. 27 Sanggeus sawawa, Esau jadi paninggaran anu ahli, purah ngencar ti imah, ari Yakub adatna cicingan, karesepna di imah. 28 Ishak resep ka Esau, da sedep daging beubeunangan Esau moro. Sabalikna Rabeka resep ka Yakub. 29 Dina hiji poe waktu Yakub keur popolah, jol Esau balik tas moro. Ku sabab lapar, 30 pok ngomong ka Yakub, "Cik Akang menta eta anu beureum-beureum, lapar mani leuleus." (Nya ti harita Esau teh meunang lalandian Edom.) 31 Ari tembal Yakub, "Mangga. Tapi kudu ditukeuran ku hak cikal Akang." 32 Ceuk Esau, "Heug! Akang mah dareukeut kana paeh ieuh; jadi naon untungna keur Akang hak kacikalan teh?" 33 Jawab Yakub, "Sumpah heula yen rek mikeun hak cikal Akang." Seug Esau sumpah, terus hak cikalna dijual ka Yakub. 34 Geus kitu ku Yakub diberean roti jeung kaolahan kacang beureum tea. Beres dahar nginum, Esau cengkat terus indit. Kitu Esau mah, luas miceun hak cikalna. 26 1 Hiji mangsa eta tanah katarajang deui paceklik, saperti bareto keur jaman Ibrahim. Ishak angkat ka Gerar nepangan Abimelek raja urang Pelisti.
Kejadian 26.2-9 2 PANGERAN nembongan ka Ishak sarta ngandika, "Maneh ulah ka Mesir. Cicing bae di tanah anu geus dituduhkeun ku Kami. 3 Saheulaanan di dieu bae, ku Kami dibarengan jeung bakal diberkahan. Sabab ieu tanah ku Kami bakal dibikeun ka maneh jeung turunan maneh. Kami tetep mageuhan jangji ka bapa maneh. 4 Maneh rek dibere turunan anu lobana lir bentang di langit, sarta maranehanana ku Kami bakal diserenan tanah sawewengkon ieu. Bangsa-bangsa kabeh bakal marenta diberkahan ku Kami cara ngaberkahan ka turunan maneh. 5 Kami bakal ngaberkahan ka maneh, lantaran Ibrahim geus nurut jeung ngestokeun parentah-parentah Kami." 6 Tuluy Ishak matuh di Gerar. 7 Urang dinya naranyakeun hal garwana. Ku anjeunna diwaler yen: "Eta teh pun adi." Teu wantuneun ngangken yen garwana, sieun dipaehan ku urang dinya, kawantu garwana geulis kabina-bina. 8 Hiji mangsa, anjeunna katingali tina jandela ku Abimelek raja tanah Gerar, keur nyacapkeun kasono jeung Rabeka. 9 Ishak ku anjeunna disaur, dipariksa, "Moal lepat deui, eta istri teh tangtos garwa salira! Naon margina diangkenkeun rai?" Waler Ishak, "Ku emutan, upami disebatkeun pun bojo, tangtos sim kuring aya nu maehan." 78
Kejadian 26.10-18 10 Abimelek, "Teu sae kitu. Da saupami kitu mah gampil bae tuang geureuha teh digunasika ku salah saurang rahayat sim kuring, matak lepat ka sadaya urang dieu." 11 Ti dinya Abimelek marentahkeun ka rahayatna, "Ieu juragan reujeung garwana, ulah aya anu ngaganggu. Sing saha nu kumawani, tanwande dihukum pati." 12 Di eta tanah Ishak teh ngahuma. Barang dipanenan, hasilna saratus kalieun, kawantu diberkahan ku PANGERAN. 13 Anjeunna jadi kacida beungharna, sabab usahana beuki maju, beuki maju. 14 Barang urang Pelisti nyarahoeun yen Ishak kagungan ingon-ingon embe, domba, kitu deui badega-badega sakitu lobana, seug jadi malik sirik. 15 Heug bae sumur-sumur anu bareto beunang ngali badega-badega Ibrahim ramana teh ku maranehanana diarurugan. 16 Saur Abimelek ka Ishak, "Ku margi ayeuna mah salira jadi leuwih kuat ti batan urang dieuna, sae ngalih bae ti dieu." 17 Ishak terus ngalih, ngababakan di hiji lengkob di Gerar, ngendek di dinya meunang sawatara lila. 18 Sumur-sumur anu dikali di jaman ramana, anu diarurugan ku urang Pelisti sanggeus ramana pupus, ku anjeunna dikalian deui, malah dingaranan deui numutkeun ngaran-ngaran ti ramana. 79
Kejadian 26.19-26 19 Hiji mangsa badega-badega Ishak ngali hiji sumur di eta lengkob, cinyusuna mani buburialan. 20 Tapi tukang-tukang angon urang Gerar ngajak cekcok ka tukang-tukang angon Ishak. Aromongna, "Ieu sumur anu kami!" Seug eta sumur teh ku Ishak dingaranan "Esek", anu hartina cekcok. 21 Badega-badega Ishak ngali deui sumur sejenna. Ieu oge jadi pacekcokan. Nya ku anjeunna dingaranan "Sitna" anu hartina mumusuhan. 22 Ishak ngalih deui jauh ti dinya, jeung ngali deui hiji sumur. Ieu mah berekah henteu jadi pacekcokan. Seug ku anjeunna dingaranan Rehobot, hartina "Kaluginaan". Saurna, "Nya di dieu urang ku PANGERAN dipaparin kaluginaan. Di dieu urang baris jadi makmur." 23 Hiji mangsa Ishak angkat ka Bersyeba. 24 Peutingna PANGERAN nembongan sarta ngandika, "Kami, Allah panutan bapa maneh Ibrahim. Ulah sieun Kami aya jeung maneh. Maneh bakal diberkahan, dibere loba turunan, ku karana abdi Kami Ibrahim." 25 Ishak ngadegkeun altar, seug ngabakti ka PANGERAN. Geus kitu masang kemah, badega-badegana ngarali sumur. 26 Abimelek sumping ka Ishak ti Gerar, disarengan ku Ahusat juru nasehatna jeung Pikol, panglima balatantara. 80
81 Kejadian 26.27-34 27 Saur Ishak ka anjeunna, "Aya pikersaeun ka sim kuring? Kapan kapungkur mah sakitu henteu saena ka sim kuring, dugi ka ngusir!" 28 Walerna, "Ayeuna mah parantos terang, salira disarengan ku Allah. Ku emutan, urang kedah meungkeut hiji perjangjian anu kiat. Salira kedah jangji 29 yen moal ganggu ka pihak sim kuring. Sim kuring oge kitu moal ngaganggu ka pihak salira. Geuning kapungkur oge sim kuring teu kieu-kieu ka salira. Nalika angkat ti ditu salira henteu disisikudi. Geuning ayeuna salira diberkahan keneh ku PANGERAN." 30 Ti dinya Ishak sasayagian seja nyukakeun tamuna, brak taruang leueut. 31 Isukna isuk-isuk keneh, aranjeunna masing-masing ngikrarkeun jangjina kalawan sumpah. Sanggeus beres, tamu-tamu dijurung marulih. Dina paturay tineungna, aranjeunna geus pada silih mimitran. 32 Poe eta badega-badega Ishak daratang, bebeja ka anjeunna perkara ngali sumur tea, pokna, "Caina parantos kapendak." 33 Eta sumur ku anjeunna dingaranan "Syeba". Ku sabab eta, eta tempat teh tetep dingaranan Bersyeba. 34 Ari Esau sanggeus yuswa opat puluh taun nikah ka Yudit, anak Beri urang Het. Jaba ti eta nikahna teh ka Basmat, anak Elon, urang Het keneh.
82 Kejadian 26.35-27.10 35 Ishak jeung Rabeka bati susah sajeroning manah. 27 1 Ishak kacida sepuhna, socana geus teu ningali. Hiji mangsa nyaur Esau, putra cikal, sarta saurna, "Ujang!" "Kulan!" wangsulanana. 2 Ishak, "Ama teh geus kolot, geus tereh maot. 3 Mana pakarang Ujang, gondewa jeung panah, Ama pangmorokeun. 4 Terus olahkeun ku Ujang, jieun kaolahan kasedep Ama, seug bawa ka dieu. Engke ku Ama didahar. Memeh Ama sah ti dunya, hayang ngaberkahan heula ka Ujang." 5 Kasauran Ishak ka Esau kadangueun ku Rabeka. Sanggeus Esau indit moro jang ramana, 6 Rabeka sasauran ka Yakub, "Bieu Ibu ngadenge Ama sasauran ka Esau, saurna: 7 Ama pangmorokeun, terus olahkeun jang Ama. Engke ku Ama didahar. Memeh Ama sah ti dunya, hayang ngaberkahan Ujang heula di payuneun PANGERAN. 8 Ayeuna kieu kasep, turutkeun omongan Ibu. 9 Jung ayeuna newak embe dua anu ngora, urang olahkeun, jieun rupa-rupa kaolahan kasedep Ama. 10 Sanggakeun ku Ujang, sina dituang ku Ama, engke Ujang ku Ama diberkahan, samemeh Ama pupus."
Kejadian 27.11-19 11 Wangsul Yakub ka ibuna, "Nanging kumaha, Ibu, kapan Esau mah pinuh ku bulu, dupi kulit abdi mah limit. 12 Boa engke Ama ngarampaan awak abdi, uningaeun we panginten yen abdi ngabohong. Upami kitu mah abdi teh ti batan diberkahan anggur disapa." 13 Saur ibuna, "Panyapana mah nu kumaha bae ge keun Ibu nu nyangga. Turut bae Ibu, jung ka ditu tewak embe, bawa ka Ibu." 14 Yakub newak embe, disanggakeun ka ibuna, terus diolahkeun didamel kaolahan kasedep Ishak. 15 Geus kitu Rabeka nyandak pakean Esau anu disimpen di bumi, rap dianggokeun ka Yakub. 16 Leungeun jeung punduk Yakub anu henteu katutup ku eta pakean, dibulenan ku kulit embe tea. 17 Kaolahan nu raraos teh dipiwarang disanggakeun ku Yakub jeung rotina ka ramana. 18 Ku Yakub disanggakeun ka ramana. Saurna, "Ama!" Walerna, "Saha eta? Anak anu mana Ujang teh?" 19 Yakub ngawangsul, "Abdi Esau, putra Ama anu cikal. Pamundut Ama parantos sayagi. Geura gugah. Tuang ieu daging kenging abdi moro. Saparantos tuang, abdi berkahan." 83
Kejadian 27.20-28 20 Ishak, "Geuning tereh pisan beubeunangan, Ujang?" Yakub ngawangsul, "Allah panutan Ama parantos nulung ka abdi." 21 Saur Ishak deui, "Ser atuh ka dieu, urang rampa ku Ama, na enya Ujang teh Esau anak Ama?" 22 Ser Yakub ngadeukeutan ka ramana. Saur ramana sanggeus ngarampaan, "Sorana mah sora Yakub, tapi dirampa leungeunna asa leungeun Esau." 23 Anjeunna teu uningaeun yen eta teh Yakub, kawantu leungeun Yakub karaos buluna cara Esau. Barang rek prak ngaberkahan, 24 anjeunna mariksa deui, "Na enya ieu teh anak Ama, Esau?" "Leres," wangsulna. 25 Saur Ishak, "Sok atuh daging teh asongkeun, ku Ama urang dahar. Engke Ujang diberkahan." Sor ku Yakub disanggakeun, sakalian jeung anggur keur leueuteunana. 26 Geus kitu ramana ngalahir, "Ser Ujang ka dieu, Ama cium." 27 Yakub nyampeurkeun ka ramana, seja nyium. Pakeanana ku ramana diangseuan. Pok ramana ngucapkeun berkah, "Ieu bau anak Ama, matak seger karasana, seungit tanah nu pinuh ku berkah Allah. 28 Mugia Allah ka hidep nurunkeun ibun ti langit, tanah teh mangka subur mangka makmur, sing dipaparin ceuyah ku gandum ceuyah ku anggur. 84
85 Kejadian 27.29-36 29 Bangsa-bangsa ka hidep mangka taraluk, sararujud tararunduk. Baraya-baraya, ka hidep mangka ngawula, anak-anak indung hidep, ku hidep mangka kapurba. Mangka kasapa sakur nu ka hidep nyapa, mangka jamuga, nu ka hidep ngadudunga." 30 Cacap Ishak ngucapkeun berkahna, Yakub geus undur. Ana torojol Esau rakana, tas moro. 31 Anjeunna ge popolah, terus disanggakeun ka ramana. Pok unjukan, "Ama, geura gugah. Geura tuang, ieu dagingna, kenging abdi putra Ama. Saparantosna, abdi berkahan." 32 Ishak mariksa, "Saha Ujang teh?" Wangsulanana, "Abdi Esau, putra Ama anu cikal." 33 Per Ishak ngadegdeg salirana. Mariksa deui, "Ari bieu saha atuh, ka Ama nyuguhan beunang moro? Ku Ama didahar, memeh Ujang datang. Malah ku Ama geus diberkahan, tur berkahna tetep tumetep." 34 Gauk Esau ngajerit tarik, terus nangis semu nalangsa kabina-bina. Pok unjukan, "Ama, atuh abdi ge berkahan!" 35 Waler Ishak, "Adi Ujang geus nipu ka Ama, nyokot berkah anu Ujang." 36 Wangsul Esau, "Parantos dua kali sareng ieu manehna nipu ka abdi. Surup ka ngaranna Yakub. Hak cikal ku manehna dirampas ti abdi, ayeuna berkah anu abdi oge dirampas. Na teu aya deui berkah ti Ama pikeun abdi?"
86 Kejadian 27.37-45 37 Waler Ishak ka Esau, "Yakub ku Ama geus diberkahan sina murba ka Ujang, sakabeh barayana baris jaradi kawulana. Ku Ama geus disina beunghar ku gandum jeung anggur. Jadi kudu kumaha atuh Ama ka Ujang teh?" 38 Esau ngeukeuhan ka ramana, "Naha Ama kagungan berkah teh mung hiji-hijina? Berkahan abdi oge, Ama!" saurna, bari segruk bae nangis. 39 Geus kitu saur Ishak, "Tanah hidep hamo subur hamo makmur, ti langit mo ngambeu ibun. 40 Hirup hidep ngan ku pedang, ka adi baris ngawula. Tapi upama hidep usaha bebeakan, engke bisa bebas tina kakawasaanana." 41 Esau kacida ngunek-ngunekna ka Yakub, dumeh berkahna enggeus dirampas. Heug bae mikir, "Mo lila deui ge Ama ngantunkeun. Beres eta, dipaehan si Yakub ku aing!" 42 Tapi eta niat Esau teh kauningaeun ku Rabeka. Yakub ku anjeunna disaur, "Ujang! Esau lanceuk Ujang ngarah, rek maehan ka Ujang. 43 Ayeuna turutkeun papatah Ibu. Geura sasadiaan, terus kabur ka Haran, ka dulur Ibu anu ngaran Laban. 44 Di dinya bae heula, nepi ka sirepna amarah lanceuk Ujang, 45 moal nginget-nginget deui kalakuan Ujang ka manehna. Mun geus kitu, Ibu tangtu ngajurungan saha bae ka ditu, neang Ujang
Kejadian 27.46-28.6 mulang deui ka Ibu. Ku naon atuh Ibu teh tepi ka kudu ditinggalkeun ku anak duanana sapoe reujeung?" 46 Ti dinya Rabeka nepangan Ishak, saurna, "Abdi teh parantos bosen ningal bojo-bojona Esau, teu sabangsa sareng urang. Upami Yakub oge dugi ka bojoan ka urang dieu, bangsa Het, langkung sae pondok umur bae abdi mah." 28 1 Yakub ku Ishak disaur. Sanggeus dibageakeun, diomat-omatan, saurna, "Ulah boga pamajikan ka urang Kanaan. 2 Ayeuna geura sasadiaan, terus indit ka Mesopotami. Tepungan Eyang Betuel ramana Ibu. Heug kawin ka urang ditu, ka putra Emang Laban. 3 Muga rumah tangga hidep meunang berkah Allah Nu Maha Kawasa, bisa reuay anak, sangkan jadi karuhun ti bangsa loba. 4 Hidep saturun-tumurun, sing meunang berkah PANGERAN cara berkah ka Ibrahim. Ieu tanah, tempat hidep dijurukeun, anu ku Allah geus dipaparinkeun ka Ibrahim, masing jadi milik hidep." 5 Geus kitu Yakub dijurung laku, indit ka Mesopotami, dipiwarang nepungan Laban putra Betuel urang Aram. Laban teh raina Rabeka ibuna Yakub jeung Esau. 6 Esau terangeun, yen Yakub diberkahan deui jeung diiangkeun ka Mesopotami, sina neangan jodo di ditu. Terangeun, yen waktu 87
Kejadian 28.7-15 keur diberkahanana diomat-omatan teu meunang kawin ka wanita urang Kanaan. 7 Terangeun, yen Yakub indit ka Mesopotami teh lantaran nurut ka rama ka ibu. 8 Ras bae kapikir, yen ramana teu resep ka wanita urang Kanaan. 9 Ku sabab eta manehna terus nepungan Ismail, putra Ibrahim tea, terus nikah jeung Mahalat adina Nebayot, putra Ismail. 10 Yakub iang ti Bersyeba, ngajugjug ka tanah Haran. 11 Barang jol ka hiji tempat, panonpoe enggeus surup. Yakub tuluy pasang kemah, dug ngedeng dina anggel batu, ti dinya reup bae mondok. 12 Bet ngimpi ningal taraje, nanggeuh ti bumi ka langit, dipake unggah turun ku para malaikat. 13 Breh deui ningal aya PANGERAN, ngadeg di gigireunana, nimbalan kieu, "Kami, Allah panutan Ibrahim jeung Ishak. Ieu tanah anu keur dikedengan ku maneh, baris jadi milik maneh, turun-tumurun. 14 Turunan maneh bakal loba liwat saking, tinanding keusik di bumi. Ari wewengkon tanahna, bakal terus ngalegaan, ka kulon, ka wetan, ka kidul, ka kaler. Bangsa-bangsa bakal mareunang berkah ku lantaran maneh sarta turunan maneh. 15 Satemenna, Kami seja nyarengan ka maneh. Ka mana bae nya indit, ku Kami 88
Kejadian 28.16-22 tangtu diraksa, sarta baris dibalikkeun deui ka ieu tanah. Maneh moal ditinggalkeun, nepi ka laksana saomong Kami ayeuna." 16 Korejat Yakub hudang, tuluy ngomong, "PANGERAN di dieu! Aing teu nyaho Mantenna aya di dieu!" 17 Yakub jadi sieuneun sarta tuluy ngomong deui, "Ieu tempat teh pikasieuneun! Ieu tangtu bumina Allah; tangtu ieu teh lawang asup ka sawarga." 18 Poek-poek keneh Yakub geus hudang. Top kana batu nu entas dipake anggel, seug ditangtungkeun, dijieun tugu pangeling- ngeling, cur dikucuran minyak rek dibaktikeun ka Allah. 19 Seug eta tempat teh ku Yakub dingaranan Betel. Tadina ngaranna Lus. 20 Geus kitu Yakub ikrar sumpah ka PANGERAN: "Saupami Gusti nyarengan sareng ngaraksa ka abdi salebeting perjalanan, salajengna maparin sandang sareng pangan, 21 sareng ngawangsulkeun deui abdi ka pangkonan pun bapa, Gusti teh nya Allah panutan abdi. 22 Ieu batu pangeling-eling anu ditangtungkeun ku abdi, bakal jadi tempat paranti ngabakti ka Anjeun. Sareng abdi sumeja nyanggakeun sapersapuluh ti sugri anu ku Gusti dipaparinkeun ka abdi." 89
Kejadian 29.1-10 29 1 Yakub jung deui lumaku, kebat angkat ka tanah Wetan. 2 Ti dinya jol ka hiji sumur, ayana di tengah tegal. Deukeut sumur aya domba tilu gunduk keur darepa, ngadago dibarere nginum. Ari sumurna ditutupan keneh ku batu gede. 3 Upama domba geus karumpul kabeh, kakara diarinuman, batu panutup sumurna diangkat babarengan. Mun geus beres nginuman, batuna ditutupkeun deui kana urutna. 4 Yakub terus uluk salam sarta saurna, "Punten, dulur-dulur anu ti mana?" Dijarawab yen ti Haran. 5 Yakub, "Manawi kenal sareng Laban putra Nahor?" Dijarawab yen kenal. 6 Yakub, "Kumaha anjeunna damang?" Dijarawab, "Damang. Tuh geuning Rahel putrana, ngagiringkeun domba ka dieu." 7 Saur Yakub, "Siang keneh, can meujeuhna ngandangkeun. Ku naon teu enggal-enggal dibere nginum, sina nyaratuan deui?" 8 Jawabna, "Ngantos kumpul heula sadayana. Ayeuna mah can tiasa, margi batuna kedah diangkat babarengan, nembe tiasa nginuman." 9 Sabot Yakub sasauran, Rahel datang ngagiring domba ramana, kawantu Rahel oge kabagian kudu ngangon. 10 Ana jol Rahel datang ngagiring domba anu emang Laban, Yakub buru-buru muru ka 90
91 Kejadian 29.11-19 sumur, gulipak batuna digulingkeun, terus eta domba-domba disina ngarinum. 11 Ti dinya gabrug ngarangkul ka Rahel bari sumegruk. 12 "Akang teh," saurna, "putra ti Ibu Rabeka, wargi tuang rama." Deregdeg Rahel lumpat rek wawartos ka ramana. 13 Sanggeus diwartosan yen aya Yakub putra rakana, Laban gura-giru mapagkeun. Gabrug ngarangkul bari nyiuman, terus Yakub dikaleng, dicandak ka bumi. Ti dinya Yakub cacarios ngunjukkeun sagala nu kaalaman. 14 Saur Laban, "Enya, hidep teh tunggal getih daging Ama." Saterusna Yakub di pamanna geus meunang sabulan. 15 Geus kitu saur Laban ka Yakub, "Kumaha hidep teh, digawe teu dibayar pedah kulawarga keneh. Cik hidep menta sabaraha bayaran?" 16 Ari Laban kagungan putra istri dua, Lea rakana, Rahel raina. 17 Lea alus panonna, tapi Rahel mah awakna camperenik jeung rupana geulis. 18 Yakub nu cinta ka Rahel ngawalon, "Abdi seja babantu di Emang tujuh taun, asal dipaparin Rahel, putra Ama anu anom." 19 Saur Laban, "Nya mending dika-aguskeun eta anak Ama teh, tinimbang ka nu sejen mah. Heug, hidep didieu bae jeung Ama."
Kejadian 29.20-30 20 Digawe tujuh taun keur meunangkeun Rahel, karaosna ku Yakub mah ukur popoean bae, awahing ku cinta-cintana. 21 Tutup anu tujuh taun, Yakub unjukan ka Laban, "Abdi nagih perjangjian, putra Ama tikahkeun ka abdi, margi parantos seep waktosna." 22 Prak Laban hajat, urang dinya kabeh diondang. 23 Tapi peutinganana, anu dianteurkeun ka Yakub teh lain Rahel, tapi Lea, seug salulut. 24 Lea ku Laban dibere emban saurang, ngaranna Silpa. 25 Isukna ku Yakub kakara katangen, sihoreng eta teh Lea. Yakub ngadesek ka Laban, "Geuning kitu Ama mah, ngabobodo! Abdi ngawula teh hayang Rahel!" 26 Walon Laban, "Di dieu mah teu lumrah adi dikawinkeun miheulaan lanceuk. 27 Sabar heula saminggu ieu nepi ka bubar hajat, kakara Rahel ku Ama diserenkeun. Tapi hidep kudu digawe di Ama tujuh taun deui." 28 Yakub satuju. Sabubarna hajat kawinan, Rahel diserenkeun ka Yakub. 29 Rahel oge ku ramana dibere emban saurang, ngaranna Bilha. 30 Yakub jeung Rahel enggeus salulut, tur asihna ka Rahel leuwih ti batan ka Lea. Yakub ngawula ka Laban tujuh taun deui. 92
93 Kejadian 29.31-30.3 31 PANGERAN uninga yen Lea teu dipikacinta. Seug ku Mantenna sina boga anak, sabalikna Rahel mah sina gabug. 32 Seug Lea kakandungan terus ngalahirkeun putra lalaki. Terus dingaranan Rubin, sabab saurna, "PANGERAN geus ningali kasusah aing. Ayeuna mah salaki tangtu nyaaheun." 33 Geus kitu kakandungan deui. Ana lahir putrana pameget, tuluy dingaranan Simeon, sabab saurna, "PANGERAN maparin deui anak, uningaeun aing teu dipikacinta." 34 Ngandung deui, ana lahir putrana pameget, seug dingaranan Lewi, sabab saurna, "Ayeuna mah salaki tangtu layeut ka aing, da aing geus mere tilu anak." 35 Ngandung deui, ana lahir putrana pameget, seug dingaranan Yuda, karana saurna, "Aing muji sukur ka PANGERAN." Ti dinya pet teu putraan deui. 30 1 Ku sabab henteu bae kagungan putra ti Yakub, Rahel jadi sirik ka nu jadi raka. Ti dinya unjukan ka Yakub, "Abdi menta anak! Kieu bae mah langkung sae pondok umur!" 2 Bawaning jengkel ka Rahel, Yakub ngawalon, "Na Akang teh gaganti Allah? Nyai teu boga anak teh kapan ku pangersa-Na!" 3 Walon Rahel, "Kapan abdi gaduh inang, Bilha. Kawin ku Akang sina ngandung, anakna jang abdi, sarta abdi jadi indung ku jalan kitu."
Kejadian 30.4-14 4 Seug Bilha, inangna, diserenkeun sina salulut jeung carogena. 5 Ti dinya Bilha nyiram, terus ngalahirkeun pikeun Yakub. 6 Saur Rahel, "Allah geus midamel kaadilan ka aing, ngamakbul paneda aing, maparin anak." Seug orok teh dingaranan Dan. 7 Bilha inang Rahel nyiram deui, terus ngalahirkeun putra pameget ti Yakub. 8 Saur Rahel, "Aing tas tarung jeung lanceuk. Aing anu meunang." Seug orok teh dingaranan Naptali. 9 Ari Lea, sanggeus pet teu putraan deui, seug nyerenkeun Silpa inangna, sina ditikah ku Yakub. 10 Ti dinya Silpa ngalahirkeun putra pameget ti Yakub, 11 terus dingaranan Gad. "Sabab mawa untung!" saur Lea. 12 Silpa inang Lea ngalahirkeun deui putra pameget ti Yakub. 13 Saur Lea, "Bagja temen ieu aing! Aing bakal disebut jelema bagja ku sakabeh awewe." Ku sabab kitu eta putrana teh dingaranan Aser. 14 Hiji mangsa keur usum panen gandum, Rubin ka huma, beh manggih buah, ngaranna buah asihan. Seug diserenkeun ka Lea, ibuna. Rahel menta, "Cik abdi menta eta buah asihan panimu anak aceuk." 94
95 Kejadian 30.15-23 15 Lea ngawalon, "Acan puas ngarebut salaki aceuk? Ayeuna prak deui, menta buah asihan panimu anak aceuk!" Ari walon Rahel, "Engke wengi, aceuk kenging kulem sareng Kang Yakub, asal abdi dipasihan eta buah." 16 Pasosore Yakub sumping tas ti huma, Lea mapagkeun sarta saurna, "Engke wengi Akang kulem di abdi, margi parantos disewa ku abdi ku buah asihan panimu anak abdi." Peutingna Yakub kulem di Lea sarta salulut. 17 Allah ngamakbul paneda Lea. Lea nyiram deui, tuluy ngalahirkeun putra anu kalima ti Yakub. 18 Saur Lea, "Allah ngaganjar ka aing, lantaran aing ngabaktikeun inang aing ka salaki." Seug putrana dingaranan Isaskar. 19 Ti dinya nyiram deui, terus ngalahirkeun putra anu kagenep ti Yakub. 20 Saurna, "Allah ka aing maparin nugraha. Ayeuna mah salaki teh tangtu daekeun deui ka aing, da aing geus genep ngajurukeun anakna anu lalaki." Ku sabab kitu eta budak teh ku Lea dingaranan Sebulun. 21 Ti dinya ngalahirkeun deui, istri, dingaranan Dinah. 22 Geus kitu Allah emut ka Rahel. Paneda Rahel dikabul, dipaparin kasempetan kana puputra. 23 Seug nyiram terus ngalahirkeun putra lalaki. Pok sasauran, "Allah geus ngajait aing tina kahinaan teu boga anak.
Kejadian 30.24-31 24 Mugi-mugi Mantenna maparin deui anak ka aing." Seug putrana dingaranan Yusup. 25 Sanggeus lahir Yusup, Yakub neda amit ka Laban, saurna, "Ama, abdi widian mulang ka bali geusan ngajadi. 26 Pun bojo, anu dikengingkeunana ku jalan abdi ngawula ka Ama, kitu deui pun anak, sadayana bade dibantun. Ku Ama parantos kauninga, abdi digawe di Ama teh sakitu temen wekelna." 27 Walon Laban, "Hidep sing karunya ka Ama, enya ku Ama ge karasa, pangna Ama sakieu diberkahanana ku PANGERAN teh nya hidep lantaranana. 28 Bisi hidep hayang dibayar, sabaraha oge ku Ama tangtu dibayar." 29 Walon Yakub, "Ku Ama tangtos karaos, kumaha suhudna abdi ngawula. Ingon-ingon Ama oge jadi sakitu gereyekna saparantos diurus ku abdi mah. 30 Memeh ku abdi diurus mah mung saeutik, ayeuna parantos jadi mangpirang-pirang. Sajleg abdi aya di Ama, sakitu diberkahanana Ama ku PANGERAN. Meujeuhna ayeuna mah abdi ngemut-ngemut kapentingan rumah tangga pribadi." 31 Saur Laban, "Mere naon atuh Ama ka hidep?" Walon Yakub, "Ama teu kedah maparin naon-naon. Heug abdi ngurus deui ingon-ingon Ama, upami Ama satuju sarat-saratna. 96
97 Kejadian 30.32-38 32 Dinten ieu abdi bade mariksa ingon-ingon. Mana-mana domba anu bulu hideung, embe anu totol-totol sareng anu belang, bade dipisahkeun, keur buruhan abdi. 33 Kitu teh supados ka payunna Ama gampil mariksana, bilih palay uninga abdi jujur henteuna. Jadi upami mendakan dinu bagian abdi aya embe anu buluna henteu belang atanapi totol-totol, atanapi domba anu sanes bulu hideung, tangtos eta kenging maling ti Ama." 34 Walon Laban, "Ama akur. Kumaha hidep bae." 35 Tapi poe eta keneh Laban buru-buru misah-misahkeun embe-embe badot anu kendit jeung anu belang, embe-embe bikang anu totol-totol jeung nu belang, kitu deui anu bodas. Jaba ti eta, domba-domba bulu hideung kabeh dipisah-pisahkeun. Geus kitu dipasrahkeun ka putra-putrana sina dijaga. 36 Ti dinya anjeunna angkat ngajauhan Yakub, jauhna kira-kira lalakon tilu poe. Jadi ingon-ingon Laban anu diurus ku Yakub mah sasesana bae. 37 Ti dinya Yakub mesekan dahan-dahan anu harejo, dahan kimenyan, dahan jarak jeung dahan caringin. Dipesekna dipontrang- pontrang sina tembong nu bodasna, jadi udat-udat belang. 38 Eta dahan-dahan teh diteundeunna dina jolang-jolang paranti embe ngarinum. Ana
98 Kejadian 30.39-31.1 embe dararatang rek ngarinum, sok ngaradon lakian di dinya. 39 Ku lantaran keur waktu kituna narenjoeun kana dahan-dahan nu dibelang-belang tea, ana ngajaruru anakna teh tararotol, kararendit jeung barelang. 40 Ari domba-domba jalu ku Yakub dipisahkeun, sina ngudag-ngudag bikang anu warna kendit jeung hideung anu Laban. Ku anjeunna dipisah-pisahkeun, henteu dihijikeun jeung anu Laban. Kitu carana Yakub nambahan ingon-ingonna, sarta henteu dihijikeun jeung anu Laban. 41 Jeung ana embe domba anu barodas rek lakian, jolang-jolang paragi ngarinumna diteundeunan dahan-dahan beunang montrang. Atuh embe domba teh lakianana nyalanghareup kana dahan-dahan tea. 42 Ari embe domba anu halengker mah henteu dikitukeun. Kajadianana, Laban kabagian nu halengkerna, ari Yakub meunang nu karuat tur sarehat. 43 Atuh Yakub teh gancang naker jadi beunghar, embe dombana mangpirang- pirang, onta, kalde, jeung badega-badega teu kurang-kurang. 31 1 Hiji mangsa Yakub ngadangu diupat ku putra-putra Laban, cenah, "Yakub geus ngarampogan sagala rupa ti bapa urang. Beunghar soteh bane beunang nyokotan ti bapa urang."
Kejadian 31.2-10 2 Jeung deui ku Yakub ge geus kajudi, yen bubuden Laban ka anjeunna geus henteu cara kamari mangkukna. 3 Ti dinya PANGERAN nimbalan ka anjeunna, "Geura mulang ka tanah karuhun maneh, ka kaom sorangan. Heug ku Kami dibaturan." 4 Seug Yakub miwarang nyusulan Rahel jeung Lea sina ka tegal pangangonan. 5 Saurna ka Rahel jeung Lea, "Bubuden rama nyai ka Akang ayeuna mah geus henteu cara bareto-bareto. Tapi Allah panutan bapa Akang teu petot-petot nyarengan ka Akang. 6 Akang digawe di Ama teh estu dug hulu pet nyawa, ku Nyai ge tangtu karasa. 7 Tapi Ama ka Akang kalah ka ngalicikan, buruhan Akang ku anjeunna dihala-hili nepi ka sapuluh kali. Ngan teu diwidian bae ku Allah ari nepi ka nyilakakeun mah ka Akang teh. 8 Mun ceuk anjeunna, Bagian hidep anu totol-totol, embe domba aranakanana teh totol. Mun ceuk anjeunna, Bagian hidep ayeuna mah anu barelang, heug aranakanana teh barelang. 9 Jadi embe domba anu Ama teh ku Allah sasat dicandakan dipasihkeun ka Akang. 10 Hiji mangsa, dina usum embe domba lakian, Akang teh ngimpi: Embe domba jalu anu keur mararacek teh kararendit, tararotol, jeung barelang. 99
Kejadian 31.11-18 11 Dina eta impian Akang teh dilahiran ku Malaikat Pangeran, saur-Na, Yakub! Nun, ceuk Akang. 12 Tuh awaskeun, lahirana-Na deui, itu badot-badot anu keur mararacek teh karendit, tararotol jeung barelang. Eta dihaja ku Kami, lantaran Kami nyaho kumaha kalakuan Laban ka maneh. 13 Kami, Allah anu nembongan ka maneh di Betel, enggon maneh bareto nyieun tugu pangeling-ngeling anu dikucuran ku minyak, tempat maneh bareto ngucapkeun nadar. Geura sasadiaan geusan incah ti ieu tanah, balik ka bali geusan ngajadi." 14 Rahel jeung Lea ngawangsul, "Abdi ti Ama teh parantos moal kenging nanaon. 15 Ku anjeunna parantos dijieun deungeun- deungeun. Abdi ku anjeunna sasat dijual, ari ladang ngajual abdi dikeukeuweuk nyalira bae. 16 Ieu sagala rupi kakayaan nu aya di urang ayeuna, anu ku Allah dicandakan ti Ama, sayaktosna gaduh urang sareng anu anak urang. Eta dawuhan Allah teh ku Akang tumutkeun." 17 Prak Yakub sasadiaan. Putra-putra jeung garwa-garwa sina naraek kana onta. 18 Sanggeus tarapti, leugeudeut mimiti maju, seja mulang ka pangkonan rama di tanah Kanaan. Sagala harta bandana anu meunang 100
Kejadian 31.19-27 ti Mesopotami taya nu kari. Ingon-ingon embe domba sina digiring ti heula. 19 Harita Laban keur teu aya, keur nyukuran domba. Sabot sepi, batarana dipaling ku Rahel. 20 Jadi Yakub teh angkatna ngabokong ka Laban, urang Aram tea, henteu wawartos yen seja mulang ka asal. 21 Sagala rupa anu jadi milikna dicandak kabur. Angkatna geus meuntasan Walungan Eprat, terus maju ngajugjug pagunungan Gilad. 22 Sanggeus meunang tilu poe, Laban kakara kawartosan yen Yakub kabur. 23 Laban ngeprak jalma-jalmana. Gurudug nyusul Yakub. Sanggeus meunang tujuh poe, kakara kasusul di pagunungan Gilad. 24 Peutingna Laban meunang impian, ngimpen disumpingan ku Alah sarta nimbalan kieu, "Inget, poma maneh ulah nyieun kitu-kieu ka Yakub." 25 Yakub, anu harita geus masang kemah di hiji gunung, ku Laban enggeus kasusul. Laban nyeblokkeun kemah di pagunungan Gilad. 26 Saur Laban ka Yakub, "Ku naon ngabongohan, anak Ama dibawa kitu bae kawas awewe beunang ngajarah ti pangperangan? 27 Pang ngabongohan Ama teh ku naon, nepi ka indit henteu amitan heula? Coba upama 101
Kejadian 31.28-34 terus terang, meureun ku Ama dirame-rame ku tatabeuhan, genjring jeung kacapi bari dikawihan. 28 Ama teu dibere nyium-nyium acan ka incu-incu, teu ngomong-ngomong acan ka anak. Ku asa kacida teuing maneh teh! 29 Ama bisa bae nyilakakeun hidep. Tapi tadi peuting Allah panutan bapa maneh ngomat-ngomatan ka Ama, saur-Na, Poma maneh ulah kitu-kieu ka Yakub. 30 Ku Ama oge kamalum, pangna maneh kabur teh lantaran geus teu tahan hayang manggihan bapa. Heug. Tapi ku naon batara Ama diringkid?" 31 Yakub ngawangsul, "Puguh abdi teh ngarasa risi. Ku emutan, putra-putra Ama moal diwidian marilu, heug bae jadi rebutan. 32 Perkawis batara Ama, mun kapendak jelemana anu maling, paehan bae. Mangga garadah, saksina kulawarga urang masing- masing. Upama aya barang Ama naon bae, candak!" Yakub teu uningaeun Rahel maling batara ramana. 33 Ti dinya Laban ngagaradah kemah Yakub, kemah Lea, kemah inang nu duaan, tapi weleh batarana teu kapendak. Ti dinya sup ka kemah Rahel. 34 Ari ku Rahel eta batarana geus disumputkeun, dibebeskeun kana kakasuran luhur onta, seug dicalikan. Saeusi kemah ku Laban digaradahan. 102
103 Kejadian 31.35-41 35 Saur Rahel ka ramana, "Ama, ulah bendu, abdi teu tiasa mantuan, teu werat cengkat, ieu nuju haid." Laban hantem gagaradah, tapi weleh batarana teu kapendak. 36 Yakub ilang kasabaran, ngong ka Laban sasauran bangun napsu, "Ama! Naon kajahatan abdi? Naon dosa abdi mana Ama kitu-kitu teuing? 37 Cobi eta barang-barang mani diubrak- abrik. Cik, naon barang Ama anu kapendak? Jengjrengkeun, sina ditarongton ku jelema- jelema ti abdi jeung ti Ama! Keun sina dibaruktikeun, saha di antawis urang anu leres. 38 Dua puluh taun abdi ngawula ka Ama, ngurus embe domba kagungan Ama. Nu bikangna can aya nu burung ngajuru, nu jaluna can aya anu ku abdi dipeuncit didahar dagingna. 39 Anu digusur ku kerud, tara ditembong- tembong ka Ama, dumeh abdi nu talobeh, digantian ku nu sorangan. Nu dipaling boh ti beurang boh ti peuting, salawasna tara teu digantian. 40 Remen nandangan balangsak, ti beurang kapanasan, ti peuting katirisan, rajeun tara bisa mondok. 41 Kirang kumaha abdi teh nya bela, ngadukduk nepi ka dua puluh taun. Keur meunangkeun tuang putra, opat belas taun kumawula ka Ama. Keur meunangkeun
Kejadian 31.42-48 ingon-ingon, genep taun dibujangkeun, parandene Ama masih tega ngahala-hili buruhan abdi, nepi ka sapuluh kali. 42 Cacak upami henteu ditangtayungan ku Allah panutan pun bapa, Allah panutan Eyang Ibrahim, Allah nu dibakti ku Ishak, tangtu abdi ku Ama ditundung, kudu balik ngaligincing. Kabalangsakan sareng pagawean abdi, Allah nu langkung tingali. Geuning tadi peuting Ama dipepelingan ku Mantenna." 43 Walon Laban, "Eta anak, duanana anak Ama. Eta barudak, kabeh incu-incu Ama. Eta ingon-ingon, kabeh anu Ama. Malah sakur nu katenjo di dieu, kabeh Ama anu boga. Ama arek kua arek kieu ka anak atawa ka barudakna, naon halanganana! 44 Ayeuna urang nyieun perjangjian antara urang. Urang numpukkeun batu minangka keur jadi saksi." 45 Seug Yakub nyandak hiji batu, ditangtungkeun dijieun tutunggul. 46 Jung miwarang kulawarga sina ngarumpulkeun batu terus ditumpuk, geus kitu dalalahar dina eta tumpukan batu. 47 Eta tumpukan ku Laban disebut Yegar Sahaduta, ari ku Yakub disebutna Galed. 48 Saur Laban, "Ieu tumpukan batu, kiwari ngajadi saksi antara Ama jeung hidep." Kitu asalna pangna dingaranan Galed. 104
105 Kejadian 31.49-32.1 49 Saur Laban deui, "Jeroning urang papisah, mangka kasaksi ku Allah." Eta sababna eta tempat dingaranan Mispa. 50 Laban sasauran keneh, "Mun hidep nganyenyeri anak Ama, atawa boga deui pamajikan, sanajan Ama teu nyaho, inget aya Allah nu ngawaskeun, Saksi ti urang duaan." 51 Saurna deui ka Yakub, "Tah ieu tumpukan jeung tutunggulna beunang Ama. 52 Ieu dua rupa tanda jadi saksi yen: Ama moal rek ngaliwat ieu wates geusan nempuh ka hidep. Hidep oge ulah ngaliwatan ieu wates geusan nempuh ka Ama. 53 Allah panutan Ibrahim jeung Allah panutan Nahor baris jadi Hakim nu ngahukum, upama ieu ku urang dirempak." Geus kitu Yakub ngikrarkeun sumpah demi pajenengan Allah nu dibakti ku Ishak ramana. 54 Terus Yakub meuncit kurban disembahkeun di pagunungan eta, sarta kulawargana dicandak ngariung dahar. Sanggeus dalahar, peutingna mondok deui di eta gunung. 55 Isukna isuk-isuk keneh Laban sosonoan jeung putu-putu, diciuman, andum salam jeung putra-putra, amit mundur terus mulang. 32 1 Yakub sarombonganana maju deui. Di satengahing jalan Yakub ningali aya para malaikat Allah.
Kejadian 32.2-9 2 Pok bae misaur, "Ieu tangtu balad Allah." Ku sabab kitu eta tempat ku anjeunna dingaranan Mahanaim. 3 Ti dinya Yakub ngirim sawatara utusan sina leumpang miheulaan anjeunna, sina ka Esau rakana, di nagri Edom. 4 Anjeunna titip saur keur Esau rakana, kieu, "Jisim abdi, Yakub, badega nu laip, sumeja unjuk uninga ka Juragan Esau, yen nembe tiasa wangsul deui ayeuna, saparantos lami nya matuh di Paman Laban. 5 Wangsul teh babantunan, sapi, kalde, domba sareng embe, sarawuh badega- badega. Sakitu nu kapiunjuk, taya sanes mung sumeja nyuhunkeun piwelasna." 6 Sanggeus baralik deui, para utusan teh unjukan ka Yakub, "Sareng Esau tuang raka parantos tepang. Anjeunna keur ka dieukeun, nyandak balad opat ratus." 7 Yakub sakalangkung gugup bawaning ngaraos gimir. Jalma-jalmana dibagi dua bagian, kitu deui domba, embe, sapi jeung onta. 8 Dina manahna, "Bisi upama pareng digempur ku Esau, sugan bae anu sabagian deui bisa lolos." 9 Yakub neneda, "Nun Allah panutan Aki Ibrahim, Allah panutan pun Bapa Ishak! GUSTI kapungkur nimbalan, Maneh geura mulang ka kaom sorangan di bali geusan. Kami baris hade-hade ngurus ka maneh. 106
Kejadian 32.10-16 10 Sayaktosna abdi Gusti henteu layak nampi kasaean sareng kagetenan Gusti anu parantos-parantos. Abdi mios meuntasan Walungan Yordan mung ukur kadua iteuk, wangsulna abdi sareng ieu rombongan, anu ayeuna dibagi dua bagian. 11 Jait abdi, nun Gusti! Abdi sieun ku pun lanceuk Esau. Abdi gimir sieun anjeunna ngagempur abdi sadaya katut para wanita sareng barudak. 12 Mugi Gusti emut kana jangji, Kami baris hade-hade ngurus ka maneh. Turunan maneh baris loba tanpa wilangan, tinanding keusik di sapanjang basisir." 13 Sanggeus ngarereb peuting eta di lebah dinya, isukna anjeunna nyadiakeun pangruruba keur nyecep manah rakana, Esau. 14 Embe, bikangna dua ratus, jaluna dua puluh. Domba, bikangna dua ratus, jaluna dua puluh. 15 Onta nu keur nyarusuan tilu puluh, sakalian katut jeung anak-anakna. Sapi, bikangna opat puluh, jaluna sapuluh. Kalde, bikangna dua puluh, jaluna sapuluh. 16 Seug dititipkeun ka badega-badega, hiji badega hiji rombongan. Kieu saurna ka badega-badega, "Jung ka ditu ieu sato-sato barawa ti heula. Atur, ti rombongan ka rombongan deui sing aya antara anu cukup anggangna." 107
Kejadian 32.17-24 17 Badega anu kahiji diamanatan, "Upama tepung jeung dulur kami Esau sarta anjeunna mariksa, Saha juragan maneh, arek ka mana, ieu ingon-ingon saha, 18 ku maneh kudu dijawab kieu, Sumuhun gaduhna pun Yakub, badega gamparan, seja kahaturkeun ka pangersa dunungan, Juragan Esau. Yakubna di pungkur keneh." 19 Ka badega nu kadua, katilu jeung saterusna sakur anu dititipan rombongan sato-sato tea, amanatna kitu keneh. "Kitu pipokkeun maraneh ka Esau upama geus amprok. 20 Seug sebutkeun, Leres, Yakub badega gamparan nyusul ti pungkur." Ceuk Yakub dina manahna, "Aing rek nyoba ngaleehkeun hatena ku panyecep, sato-sato anu sina diinditkeun ti heula. Malak mandar upama geus tepung, anjeunna kersaeun ngahampura ka aing." 21 Sato-sato keur panyecep enggeus diinditkeun ti heula, ari anjeunna peuting eta ngarerebna masanggrahan di lebah dinya. 22 Peutingna, Yakub nyandak garwa duanana, inang duanana jeung sabelas putrana, meuntasan Walungan Yabok ka peuntas ditu. 23 Sanggeus kitu meuntaskeun sagala kakayaanana. 24 Beres meuntas-meuntaskeun sagala rupa, anjeunna kantun nyorangan di peuntas 108
Kejadian 32.25-32 dieu. Ari geus nyalira, dumadakan datang hiji jelema, terus galungan jeung Yakub sapeupeuting, nepi ka wanci balebat. 25 Sanggeus eta jelema ngarasa moal baris meunang dina gelutna, Yakub diteunggeul tetepokanana nepi ka misalah. 26 Saur eta jelema, "Leupaskeun kami! Kaburu bray beurang!" Diwaler ku Yakub, "Kuring moal ngaleupaskeun Juragan, kajabi upami Juragan ngaberkahan kuring." 27 "Saha ngaran maneh?" saur eta jelema. "Yakub," walerna. 28 Saur eta jelema, "Ngaran maneh lain Yakub deui. Maneh geus gelut jeung Allah, oge jeung manusa, kalawan unggul, ku sabab eta ngaran maneh jadi Israil." 29 Saur Yakub, "Dupi salira, saha tea?" Ari walerna, "Naon perluna nanyakeun ngaran kami?" Seug Yakub ku eta jelema diberkahan. 30 Saur Yakub, "Aing geus nenjo pameunteu Allah. Ieu aing hirup keneh." Tuluy eta tempat ku anjeunna dingaranan Peniel. 31 Panonpoe enggeus meletek, Yakub ngantunkeun Peniel, angkatna jadi pincang lantaran tetepokanana misalah. 32 Nya ku karana eta, tug nepi ka kiwari turunan Israil pantrang ngadahar daging urat panjang anu nyambungkeun tetepokan, sabab nya lebah tetepokanana Yakub diteunggeul nepi ka misalah. 109
Kejadian 33.1-9 33 1 Esau jeung opat ratus baladna geus beh katembong. Gancang Yakub ngabagi-bagikeun putrana ka ibuna masing-masing, ka Lea, ka Rahel jeung ka emban-emban. 2 Emban-emban jeung putra-putrana ditempatkeun beulah hareup. Lea jeung putra-putrana satukangeun eta. Rahel jeung Yusup pangtukangna. 3 Ari Yakub maju pangheulana seja nepangan Esau. Ti kajauhan keneh anjeunna sujud deui sujud deui nepi ka tujuh kali. 4 Tapi Esau lumpat muru, terus ngarangkul jeung nyiuman. Aranjeunna silih tangisan. 5 Ret Esau ka wanita-wanita jeung marurangkalih, pok mariksakeun, "Ari eta saha, rai?" Walon Yakub, "Sumuhun pun anak, paparin Allah ka jisim abdi." 6 Ser dua emban jeung marurangkalih ngadareuheusan ka Esau, terus marando. 7 Ser deui Lea jeung marurangkalih, seug marando. Ahirna Rahel jeung Yusup, ngadeuheusan. 8 Esau mariksa deui, "Tadi Akang ningal rombongan sejen. Kumaha eta teh maksudna?" Walon Yakub, "Sumuhun, eta sumeja kahaturkeun ka gamparan, pamugi ditampi." 9 Saur Esau, "Akang geus ngarasa cukup. Sing tetep-tetep bae eta mah di rai." 110
Kejadian 33.10-17 10 Walon Yakub, "Sanes kitu. Saupami leres gamparan ngangken ka jisim abdi, eta pangbakti mugi ditampi. Ningal pameunteu gamparan, jisim abdi mah asa ningal pameunteu Allah. 11 Ulah dugi ka teu ditampi eta pangbakti ti jisim abdi. Jisim abdi ku Allah parantos dipaparin pirang-pirang berkah, dugi ka gaduh sagala rupi." Ku sabab dikeukeuhan, tungtungna ku Esau ditampi. 12 Saur Esau, "Hayu atuh urang terus, Akang ti hareup." 13 Tapi saur Yakub, "Gamparan langkung tingali, eta barudak parantos lalungse. Domba sareng sapi sanesna eta oge jadi emutan, tur anak-anakna aralit keneh. Upami dipaksa dibantun gancang, sadinten oge tangtos pararaeh sadayana. 14 Mangga gamparan mulih ti payun. Abdi tangtos nuturkeun lalaunan, sagancang-gancang lakuning barudak sareng ingon-ingon, seja ngetruk dugi ka panglinggihan gamparan, di Edom." 15 Saur Esau, "Lamun sapuk, ieu balad Akang sawareh sina maturan." Walon Yakub, "Kasaean gamparan estu katampi. Nanging teu perlu dugi ka kitu." 16 Poe eta keneh Esau mulih deui ka Edom. 17 Tapi Yakub anggur terus ka Sukot. Di dinya anjeunna ngadamel bumi kitu deui kandang-kandang keur ingon-ingon. Nya ku 111
Kejadian 33.18-34.7 lantaran kitu eta tempat disebut Sukot, anu hartina kandang. 18 Ti dinya, samulihna ti Mesopotami teh Yakub cunduk ka kota Sekem di tanah Kanaan. Tuluy masanggrahan di hiji lahan hareupeun eta kota. 19 Saterusna eta lahan digaleuh sabagian ti rundayan Hemor, bapana Sekem, ku pangaji saratus potong perak. 20 Ti dinya anjeunna ngadamel altar, dingaranan "El, Allah Panutan Israil". 34 1 Hiji mangsa Dinah, putra istri Yakub ti Lea, nganjang ka mojang-mojang urang dinya. 2 Katingal ku Sekem, putra Hemor urang Hiwi, gegeden di dinya. Dinah dipaksa dibawa, seug diperkosa. 3 Tapi saterusna Sekem jadi malik asih, Dinah dililipur sabisa-bisa. 4 Ti dinya Sekem unjukan ka Hemor ramana, "Ieu istri bade dipirabi, ku Ama panglamarkeun." 5 Yakub uningaeun yen Dinah geus bahla. Tapi anjeunna henteu geruh, ngantos heula putra-putrana anu keur di taregal jeung ingon-ingon. 6 Hemor ramana Sekem sumping ka Yakub seja badami. 7 Meh bareng jeung anjeunna, putra-putra Yakub oge daratang ti tegal. Pohara ngajarenghokna ku kajadian anu tumiba 112
Kejadian 34.8-14 ka raina, sarta pada amarah. Anggapanana ngageugeuleuh putra Yakub sarua jeung ngahina luar biasa ka kaom Israil. 8 Hemor ramana Sekem misaur ka Yakub, "Pun anak, Sekem, cinta ka tuang putra, maksadna bade leres-leres ditikah. Nyuhunkeun ridona, mugi kawidian. 9 Urang sakalian bae nalikeun kawargian. Pala putra anu istri tikahkeun ka anak-anak sim kuring anu lalaki. Anak-anak sim kuring anu awewe, jodokeun ka pala putra anu pameget. 10 Salajengna mugi tetep renggenek di dieu. Tanahna mah kantun milih palay nu mana. Bade dagang, atanapi kagungan milik naon bae, teu aya pamenganana." 11 Ti dinya Sekem nyundul pihatur. Kieu saurna ka Yakub sapala putra, "Mugi aya sih citeres ka sim kuring. Mundut naon ge sumeja dicumponan. 12 Mangga salaurkeun palay naon. Perkawis mas kawinna sakumaha bae mangga sebatkeun. Sapamundut sumeja ditumutkeun, asal sim kuring kajodokeun ka anjeunna." 13 Putra-putra Yakub ngawalon ka Sekem jeung Hemor, tapi ngandung tipu daya arek ngabales ku hal raina. 14 Salaurna, "Teu doa gaduh dulur ditikah ku nu kulup, matak penal sakulawargi. 113
Kejadian 34.15-22 15 Kajabi ku sarat ieu: Anjeun, kitu deui sakur lalaki di anjeun, kedah disarunatan heula sapertos kaom sim kuring. 16 Ari parantos kitu mah taya pamenganana lalaki kaom anjeun ngajarodo ka awewe kaom sim kuring, lalaki ti kaom sim kuring ngajarodo ka awewe kaom anjeun, sarta kaom sim kuring sumeja tetep renggenek di aranjeun, ngajadi sakaom. 17 Upami ieu sarat henteu karujukan, teu kersa disarunatan, pun dulur bade dibantun wangsul ti ditu." 18 Ku pamendak Hemor jeung Sekem eta sarat geus sapantesna. 19 Nonoman Sekem, anu di kulawargana jadi pangutamana, henteu panjang nimbang-nimbang, harita keneh nyatujuan. 20 Geus kitu Hemor jeung Sekem arangkat ka tempat gempungan di gapura kota, sasauran ka warga kotana, saurna, 21 "Aranjeunna jalma-jalma nu harade hate. Keun sina maratuh saenggon di tanah urang, bebas wara-wiri. Tanah urang lega keneh, cukup keur aranjeunna oge. Anak-anakna anu awewe karawin ku urang, anak-anak urang anu awewe sina dikarawin ku itu. 22 Maranehna daraekeun maratuh ngahiji jeung urang, ngan aya saratna sarupa, nya eta lalaki urang kabeh kudu disarunatan sakumaha maranehanana. 114
Kejadian 34.23-30 23 Lain bakal jadi anu urang ingon-ingonna jeung sagala kabogana teh? Anu matak keun maranehanana sina caricing di urang." 24 Warga eta kota kabeh satuju kana kasauran Hemor jeung Sekem kitu, sarta seug sakur anu lalaki mah kabeh disarunatan. 25 Tilu poe ti sanggeus maranehna disarunatan, keur meumeujeuhna nyeri, aya putra Yakub duaan, Simeon jeung Lewi raka-rakana Dinah tea nyulumun ka jero kota ngajingjing gobang, sarta terus ngamuk maehan lalaki-lalaki urang dinya, 26 kaasup Hemor jeung Sekem, ari Dinah dibawa balik ti imah Sekem. 27 Sanggeus eta putra-putra Yakub nu sejenna ngaranjah kota mangmaleskeun saderekna anu istri anu geus dinajiskeun. 28 Maranehna nyarokotan embe jeung domba, sapi, kalde, jeung sagala rupa deui boh nu dijero kota, boh nu di tegalan. 29 Rajakaya harta banda urang dinya, kitu deui wanita-wanita jeung barudak dirayah dijarah, imah-imah urang dinya sagala eusina diringkid. 30 Simeon jeung Lewi ku Yakub diseukseukan, saurna, "Maraneh wungkul nyusahkeun ka Ama. Urang dieu, urang Kanaan jeung urang Pares bakal ngamusuh ka Ama. Upama maranehna sakait ngahiji terus ngabales ngagempur, urang kabeh bakal tumpur, sabab balad Ama henteu loba." 115
Kejadian 34.31-35.6 31 Tapi putra-putrana ngawalon, "Abdi henteu suka gaduh adi digeugeuleuh sapertos ka awewe palacuran bae." 35 1 Allah ngandika ka Yakub, "Maneh kudu pindah ka Betel, urut maneh nyieun altar keur ka Allah, anu nembongan basa maneh kabur nyingkiran dulur maneh Esau." 2 Ti dinya Yakub marentahkeun kulawargina jeung sakabeh jelema anu caricing di anjeunna, saurna, "Kumpulkeun sagala patung anu ku maraneh sok dipiallah. Terus maraneh marandi, salin ku nu bersih. 3 Urang pindah ti dieu ka Betel, tempat kami bareto ngadegkeun altar paranti ngabakti ka Allah, anu geus nulung kami mangsa keur kabalangsak, jeung teu kendat-kendat nyarengan boh di mana, boh di mendi." 4 Tuluy patung-patung sesembahan teh diserenkeun ka Yakub, kitu deui masing- masing papaes ceuli. Ari ku anjeunna terus dikubur di handapeun tangkal kiara anu pernahna deukeut ka Sekem tea. 5 Yakub sapala putra enggeus leut ngaleugeudeut seja ngalih. Kota-kota sakuriling eta pada ngarasa gimir, nu matak caricing bae teu daek ngudag. 6 Aleutan Yakub geus cunduk ka nagri Lus, anu ayeuna mah disebutna teh Betel, di tanah Kanaan. 116
117 Kejadian 35.7-15 7 Anjeunna ngadegkeun altar di dinya, sarta tempatna dingaranan El-Betel, hartina Allah anu disembah di kota Betel. Dumeh keur basa anjeunna kabur nyingkahan saderekna tea, Allah nembongan ka anjeunna di dinya. 8 Geus kitu Debora, emban Rabeka, maot, dikuburkeun di landeuheun tangkal kiara di Betel, sarta tempatna dingaranan "Kiara Panyeungceurikan", ayana kiduleun Betel. 9 Basa Yakub mulang ti Mesopotami tea, Allah nembongan deui ka anjeunna sarta maparin berkah. 10 Pangandika-Na harita ka anjeunna, "Ngaran maneh Yakub. Tapi ti semet ieu ngaran maneh teh Israil." Nya ti harita jenenganana teh Israil. 11 Kieu deui pangandika-Na ka anjeunna, "Kami, Allah Nu Maha Kawasa. Maneh sing reuay anak. Maneh baris loba turunan, aya nu baris jaradi raja. Turunan maneh baris mangpirang-pirang lobana, baris jadi bangsa. 12 Tanah anu ku Kami dibikeun ka Ibrahim jeung Ishak, ka maneh oge, nya kitu deui ka turunan maneh, rek dibikeun." 13 Sanggeus ngandika kitu, Allah ngantunkeun Yakub. 14 Ti dinya Yakub nangtungkeun hiji batu keur pangeling-eling, tuluy ditahbiskeun, dikucuran anggur jeung minyak jetun. 15 Nya tempatna ku anjeunna dingaranan Betel.
Kejadian 35.16-25 16 Ti Betel leut deui ngaleut. Sanggeus lalampahanana kira-kira sajongjonan deui ka nagri Eprata, Rahel babar. Babarna hese beleke. 17 Dina keur meumeujeuhna nyeri, parajina ngalilipur kieu, "Kedah sabar. Murangkalihna pameget deui." 18 Tapi Rahel geus taya harepan. Memeh cekleuk panungtungan kabujeng keneh maparin ngaran ka murangkalih, Ben Oni. Tapi ku ramana dingaranan Binyamin. 19 Sanggeus Rahel pupus, dikurebkeunana di sisi jalan ka Eprata, anu ayeuna mah disebutna teh Betlehem. 20 Kuburanana ku Yakub diberean tutunggul. Eta tutunggul kuburan Rahel aya tepi ka kiwari. 21 Ti dinya Yakub maju deui, deg ngadegkeun pasanggrahan di hiji tempat anu paeunteung- eunteung jeung munara Eder. 22 Waktu Israil matuh di eta tanah, Rubin jinah jeung salah sahiji parekan ramana nu ngaranna Bilha. Sanggeus kauninga, Yakub pohara benduna. Putra-putra Yakub kabehna dua belas. 23 Anu ti Lea: Rubin, cikalna, terus: Simeon, Lewi, Yuda, Isaskar jeung Sebulun. 24 Putra ti Rahel: Yusup jeung Binyamin. 25 Putra ti emban Rahel nu ngaranna Bilha: Dan jeung Naptali. 118
Kejadian 35.26-36.7 26 Putra ti Silpa emban Lea: Gad jeung Aser. Eta putra-putrana nu pameget anu dilahirkeun di Mesopotami. 27 Yakub sumping ka Ishak ramana di Mamre, deukeut Hebron, panglinggihan Ibrahim jeung Ishak bareto. 28 Ishak pupus dina yuswa 180 taun. 29 Anjeunna pupus dina yuswa geus kacida sepuhna. Dikurebkeunana ku Esau jeung Yakub, putrana. 36 1 Ieu turunan-turunan Esau, anu disebut oge Edom: 2 Esau nikah ka urang kanaan, ka Adah binti Elon urang Het, jeung ka Oholibama binti Ana, putu Sibeon urang Hiwi, 3 jeung ka Basmat binti Ismail, rayina Nebayot. 4 Putra Esau ti Adah nya eta Elipas, ti Basmat putrana teh Rehuel. 5 Ari ti Oholibama putrana teh Yehus, Yalam jeung Korah. Eta putra-putra Esau anu lalaki, dilahirkeunana kabeh di tanah Kanaan. 6 Ti dinya garwa-garwana, pala putra lalaki awewe kitu deui sakabeh jiwa eusi bumina, katut ingon-ingon jeung sakabeh babandaanana beubeunangan ti tanah Kanaan, ku Esau dicandak ka tanah sejen, ngantunkeun Yakub rayina. 7 Pangna ngalih, lantaran eta tanah geus taya petana bisa dicalikan reureujeungan, kawantu 119
Kejadian 36.8-17 rajakaya jeung ingon-ingon masing-masing kacida lobana. 8 Ku sabab kitu Esau matuhna teh di pagunungan Edom. 9 Ieu turunan Esau, karuhun bangsa Edom. 10 (36:10-13) Elipas, putra ti geureuha nu ngaran Adah, kagungan putra lima lalaki nya eta: Tman, Omar, Sepi, Gatam jeung Kenas. Aya deui putra lalaki ngaranna Amalek, ieu mah putra ti parekan, Timna. Rehuel, putra Esau ti geureuha nu ngaran Basmat, kagungan opat putra lalaki nya eta: Nahat, Serah, Syama jeung Misa. 11 (36:10) 12 (36:10) 13 (36:10) 14 Ari ti geureuha nu ngaran Oholibama binti Ana putu Sibeon, putrana Yehus, Yalam jeung Korah tea. 15 Ieu kaom-kaom turunan Esau: Putra Esau anu cikal, Elipas tea, jadi karuhun kaom Tman, kaom Omar, kaom Sepo, kaom Kenas, 16 kaom Korah, kaom Gatam, jeung kaom Amalek. Eta kabeh turunan Esau ti geureuhana nu ngaran Adah. 17 Ari putrana anu jenengan Rehuel, jadi karuhun kaom Nahat, kaom Serah, kaom Syama jeung kaom Misa. Eta kabeh turunan Esau ti geureuhana nu ngaran Basmat. 120
Kejadian 36.18-28 18 Turunan Esau ti geureuhana nu ngaran Oholibama binti Ana nya eta kaom Yehus, kaom Yalam jeung kaom Korah. 19 Eta kaom-kaom kabeh turunan Esau, Edom tea. 20 (36:20-21) Pribumi asli tanah Edom dibagi ku kaom-kaom nurutkeun ngaran luluhurna, putra-putra Seir urang Hori, nya eta: Lotan, Sobal, Sibeon, Ana, Dison, Eser, jeung Disan. 21 (36:20) 22 Lotan jadi karuhun kaom Hori jeung kaom Heman. (Lotan kagungan saderek istri, Timna.) 23 Sobal jadi karuhun kaom Alwan, kaom Manahat, kaom Ebal, kaom Syepo jeung kaom Onam. 24 Ari Sibeon kagungan dua putra lalaki, nya eta: Aya jeung Ana. (Ana teh anu manggih sababaraha cinyusu di gurun keusik basa keur ngangon kalde anu ramana.) 25 (36:25-26) Ana teh ramana Dison, karuhun warga-warga Hemdan, Esban, Yitran, jeung Keran. Ana kagungan oge putra istri, jenenganana Oholibama. 26 (36:25) 27 Ari putra-putra Eser nya eta Bilhan, Saawan jeung Akan. 28 Ari putra-putra Disan nya eta Us jeung Aran. 121
122 Kejadian 36.29-42 29 (36:29-30) Ieu ngaran kaom-kaom Hori di tanah Edom, nya eta: Lotan, Sobal, Sibeon, Ana, Dison, Eser, jeung Disan. 30 (36:29) 31 (36:31-39) Samemeh anak putu Israil boga raja, tanah Edom teh patuturut diparentah ku raja-raja bangsa Edom. Raja anu mimiti marentah di tanah Edom nya eta: Bela bin Beor, ti Dinhaba. Yobab bin Serah ti Bosra. Husam ti wewengkon Tman. Hadad bin Bedad ti Awit, anu ngelehkeun urang Midian di tanah Moab. Samla ti Masreka. Saul ti Rehobot sisi walungan. Baal Hanan bin Akbor. Hadad ti Pahu (garwaanana ka Mehetabel putra Matred putuna Mesahab). 32 (36:31) 33 (36:31) 34 (36:31) 35 (36:31) 36 (36:31) 37 (36:31) 38 (36:31) 39 (36:31) 40 Ari kaom-kaom Edom turunan Esau, nurutkeun kaomna masing-masing, tanah pamatuhanana masing-masing, sanagarana- sanagarana, nya eta: Kaom Timna, kaom Alwa, kaom Yetet, 41 kaom Oholibama, kaom Ela, kaom Pinon; 42 kaom Kenas, kaom Tman, kaom Mibsar,
123 Kejadian 36.43-37.8 43 kaom Magdiel, kaom Iram. Ngaran-ngaran tanah pamatuhan tiap-tiap kaom katelah ku ngaran kaomna masing-masing. 37 1 Ari Yakub matuhna di tanah tempat ramana ngumbara, Kanaan tea. 2 Ieu lalakon anjeunna saterusna. Yusup geus jadi nonoman yuswa 17 taun. Sok ngiring ngangon jeung saderek-saderekna anu lahir ti parekan ramana, Bilha jeung Silpa tea. Mun aya kalakuan saderek-saderekna anu goreng, ku anjeunna sok dicarioskeun ka ramana. 3 Yakub nyaahna ka Yusup leuwih ti batan ka putra-putra sejenna, kawantu dilahirkeunana sanggeus anjeunna sepuh. Seug dipangdamelkeun raksukan anu warna-warni. 4 Ku sabab sakitu diugung-ugungna, saderek-saderekna pohara mikangewana, nyaritana oge ka Yusup mah tara aya leuleuy-leuleuyna. 5 Hiji mangsa Yusup nyarioskeun impian. Saderek-saderekna beuki arijideun. 6 Kieu saur Yusup, "Abdi ngimpi. 7 Urang keur marangkek gandum di huma. Dak dumadak beungkeutan gandum abdi hudang terus nangtung. Ari beungkeutan- beungkeutan gandum nu Akang terus ngararubung sarta sarujud ka nu abdi." 8 "Jadi maneh teh ngira rek jadi raja jeung marentah ka dewek kabeh?" saur
Kejadian 37.9-15 saderek-saderekna anu beuki arijideun, pedah Yusup ngimpi kitu jeung nyaritakeun eta impian ka maranehanana. 9 Teu lila, Yusup nyarioskeun impian deui ka saderek-saderekna, "Abdi ngimpi deui. Panonpoe, bulan sareng bentang sawelas sarujud ka abdi." 10 Ka ramana oge dicarioskeun, atuh diwewelingan, saurna, "Ngimpi naon eta teh! Piraku Ibu, dulur-dulur, kitu deui Ama kudu sarujud ka Enung?" 11 Saderek-saderekna beuki ngunek-ngunek. Tapi ari ramana mah teu weleh ngamanahan. 12 Dina hiji poe, waktu saderek-saderek Yusup keur ngangon embe jeung domba ramana di Sekem, 13 Yakub ngalahir ka Yusup, "Dulur-dulur Enung keur ngarangon di Sekem. Enung ku Ama arek dititah ka ditu." "Mangga," saur Yusup. 14 Saur ramana deui, "Jung longok dulur teh ku Enung, naha calageur, kumaha ingon-ingon marulus? Geus kitu Enung mah balik deui bae, bebeja ka Ama." Bral Yusup angkat ti Hebron, piwarangan ramana. Cunduk ka Sekem, 15 Yusup udar-ider milarian. Jol aya nu nyampeurkeun, terus nanya, "Neangan saha, Ujang?" 124
Kejadian 37.16-25 16 Yusup, "Milarian dulur-dulur, nuju ngarangon di wewengkon ieu. Manawi uninga, di mana?" 17 Jawabna, "Geus parindah. Kadengena mah badamina teh rek ka Dotan." Ku Yusup disusul ka Dotan, kapendak. 18 Ti kajauhan keneh ku saderek-saderekna geus katembong. Seug pada sakait, Yusup rek dipaehan. 19 Salaurna, "Tuh si tukang ngimpi! 20 Urang paehan, bangkena alungkeun ka jero sumur. Bejakeun bae dihakan ku sato galak. Hayang nyaho impianana teh bukti atawa moal." 21 Omongan maranehanana kadengeeun ku Rubin sarta manehna hayangeun nulungan Yusup. Pok ngomong, "Ulah dipaehan. 22 Asupkeun bae ka ieu sumur di tanah gurun, ulah dirogahala." Maksud Rubin, Yusup rek dihanjatkeun ririkipan sina terus mulang ka ramana. 23 Barang Yusup cunduk, bol-bol dijewang raksukanana ku saderek-saderekna. 24 Kek direjeng, tuluy diasupkeun kana sumur saat. 25 Tas kitu, saderek-saderekna terus bararang dahar. Sabot ngariung, aya kapilah kaom Ismail ngaliwat, tas ti tanah Gilad. Onta-ontana pinuh dimomotan ku damar jeung bungbu-bungbuan rek dibawa ka Mesir. 125
126 Kejadian 37.26-34 26 Saur Yuda, "Naon untungna maehan dulur tur kudu rarasiahan? 27 Mending urang jual si Yusup teh tuh ka kaom Ismail, ti batan dipergasa mah. Di lain-lain oge manehna teh dulur urang, tunggal sagetih sadaging." Dulur-dulurna rempug. 28 Sanggeus sudagar-sudagar urang Midian tea dareukeut, Yusup dihanjatkeun ku saderek-saderekna, terus dijual ka eta sudagar-sudagar, pangaji dua puluh potong perak, terus dibawa ka Mesir. 29 Rubin ka sumur deui, terus nempoan. Barang katangen yen Yusup geus teu aya, Rubin nyosoek pakeanana awahing ku sumpeg. 30 Terus mariksa ka saderek-saderekna, saurna, "Dikamanakeun budak teh? Kumaha ari geus kieu?" 31 Sanggeus badami, maranehna meuncit embe hiji. Raksukan Yusup dicelupkeun kana getih embe. 32 Tuluy disanggakeun ka ramana bari akon-akon, "Abdi mendakan ieu. Leres kitu ieu teh raksukan putra Ama?" 33 Ramana apal kana eta raksukan, tuluy ngalahir, "Enya geuning pakean anak kami! Anak kami dihakan ku sato galak! Moal salah Yusup geus disasaak!" 34 Yakub nyosoeh anggoanana awahing ku nalangsa, tuluy salin ku anggoan tina
Kejadian 37.35-38.8 kaen karung. Lila pisan anjeunna ngaraos nalangsana ku hal Yusup teh. 35 Putra-putrana istri pameget kabeh ngalilipur, tapi anjeunna teu kersaeun dililipur, sarta saurna, "Masing nepi ka dug ka kubur oge kami arek terus nyeungceurikan eta anak kami." Jadi anjeunna terus bae kaleleban ku Yusup putrana. 36 Ari Yusup, di Mesirna ku urang Midian teh dijual ka Potipar, kapala kawal karaton raja. 38 1 Harita Yuda indit ninggalkan dulur- dulurna, ngadon cicing di hiji jelema anu ngaran Hirah, anu asalna ti Adulam. 2 Hiji mangsa nenjo hiji wanita, anakna urang Kanaan nu ngaran Sua, tuluy dikawin. 3 Sanggeus kakandungan terus ngalahirkeun, anakna lalaki, dingaranan Er. 4 Boga deui anak, lalaki, dingaranan Onan. 5 Anakna anu katilu lalaki deui, dingaranan Selah. Waktu Selah lahir, Yuda geus pindah ka Kesib. 6 Pikeun bojo putra cikalna anu ngaran Er, Yuda milih Tamar. 7 Tapi Er nyieun pibendueun PANGERAN, nyieun hiji kajahatan. Ku sabab kitu ku PANGERAN dicabut nyawana. 8 "Eta randa akangna teruskeun pirabi ku maneh," ceuk Yuda ka Onan dulurna Er. "Wajiban sakumaha mistina, neruskeun kawajiban akangna, supaya lanceuk maneh aya turunanana." 127
Kejadian 38.9-15 9 Ari Onan, ku sabab nyaho yen anak ti eta awewe lain eukeurna, nu matak unggal sapatemon jeung eta, cimanina sok dikana taneuhkeun, ngarah lanceukna teu boga turunan. 10 PANGERAN bendu, nu matak Onan oge dicabut nyawana. 11 Ceuk Yuda ka Tamar, "Balik bae heula ka bapa Nyai, ngadago Selah anak bapa akil baleg." Nitah kitu soteh pedah risi, bisi Selah oge dicabut nyawana kawas lanceuk-lanceukna. Tamar balik ka bapana. 12 Rada lila ti harita, bojo Yuda tea maot. Sanggeus waktu-waktu sungkawana kaliwat, Yuda indit ka Timna, duaan jeung Hirah sobatna, urang Adulam tea, rek nyukuran domba. 13 Aya nu bebeja ka Tamar, pokna, "Mitoha Nyai ayeuna keur ka Timna, rek nyukuran domba." 14 Tamar dangdan, papakean rarandaanana diganti ku pakean biasa, ari beungeutna buni make cindung. Bral leumpang ka Enaim, hiji lembur sisi jalan ka Timna, tuluy ngajanteng di lebah kaca-kaca. Tamar geus nyahoeun yen Selah anak Yuda nu lalaki ayeuna geus sawawa, tapi tacan bae diamprokkeun ka manehna. 15 Ana katenjo ku Yuda, panyanana awewe bangor. Teu wawuheun kawantu buni dicindung. 128
Kejadian 38.16-23 16 Ku Yuda disampeurkeun ka sisi jalan. Ceuk Yuda, "Nyai, urang pelesir." Panyanana lain minantuna. Tembal Tamar, "Bade ku naon mayarna?" 17 Ceuk Yuda, "Ku embe bae, engke ku Akang dikirimkeun." "Mangga," tembal Tamar, "nanging kedah nganggo barang tanggungan, kangge tawis moal jalir." 18 Ceuk Yuda, "Hayang ku naon?" Tembal Tamar, "Ku eta bae, cap sareng rantayna, sareng eta teteken." Sok barangna diserenkeun, tuluy sapatemon. Lila-lila Tamar ngandung. 19 Harita Tamar tuluy balik, cindungna dibuka, rap make deui pakean rarandaanana. 20 Ti dinya Yuda ngirimkeun embe keur pamayar, dianteurkeun ku sobatna urang Adulam tea sarta barang nu dipake tanggungan kudu dipenta. Tapi anu diteang teu kapanggih. 21 Seug ditanyakeun, "Di mana rorompokna awewe bangor urang Enaim teh?" Jawabna, "Da di dieu mah ti kapungkur oge teu aya awewe bangor." 22 Sobat Yuda balik, bebeja, "Teu kapanggih. Ceuk katerangan, ti bareto oge di dinya mah teu aya awewe bangor." 23 Ceuk Yuda, "Kajeun atuh. Hanas barang lapur, geus bae teu kudu dipapay, bisi matak disaleungseurikeun. Boro dikirim embe, ari heug henteu kapanggih." 129
Kejadian 38.24-30 24 Heuleut tilu bulan aya anu bebeja ka Yuda, pokna, "Nyi Tamar, mantu Bapa, gaduh kalakuan sapertos awewe bangor, ayeuna keur ngandung." Jawab Yuda, "Duruk awakna, sina paeh." 25 Waktu rek diduruk, Tamar nitahan jelema sina ngomong ka mitohana, kieu, "Abdi ngandung teh ku lalaki anu gaduh barang ieu: Cap sareng rantayna, sareng teteken. Mangga barangna tingalian." 26 Yuda ujug-ujug wawuh kana barangna. Ceuk Yuda, "Bener manehna, aing nu salah. Henteu buru-buru dikawinkeun ka Selah anak aing." Ti harita, tetep Yuda henteu sapatemon deui jeung Tamar. 27 Barang geus deukeut kana waktuna Tamar ngalahirkeun, kanyahoan yen kakandunganana kembar. 28 Waktuna keur diheujeunkeun, orok nu hiji kaluar leungeunna heula. Ceg ku parajina dicekel, tuluy leungeunna dibeungkeut ku benang beureum, sarta ceuk parajina, "Ieu lanceukna." 29 Tapi eta leungeun teh ngalepot deui, ana borojol anu kaluar teh orok nu hiji deui. Ceuk parajina, "Na utun, bedas-bedas teuing ngaborojol teh!" Ku kituna seug dingaranan Peres. 30 Ti dinya kakara nu hiji deui kaluar, anu leungeunna geus dibeungkeut ku benang beureum tea. Tuluy dingaranan Serah. 130
Kejadian 39.1-9 39 1 Geus dicaritakeun yen Yusup ku kaom Ismail dibawa ka Mesir, terus digaleuh ku Potipar, kapala kawal karaton. 2 Tapi Yusup disarengan ku PANGERAN, sagala lampahna mulus. Ari cicingna di gedong juraganana, urang Mesir tea. 3 Juraganana geus waspada yen Yusup ditangtayungan ku PANGERAN, da sagala cabakna ngan kabiruyungan bae. 4 Ngagandekna ku Potipar kaanggo pisan, nepi ka diangkat jadi purah ngurus gedong katut eusina sapuratina. 5 Ti semet diurus ku anjeunna rajakaya jeung harta banda eta urang Mesir teh aya berkah ti PANGERAN, boh nu aya di gedong boh nu aya di kebon. 6 Saniskara urusan ku Potipar diselehkeun ka Yusup, anjeunna mah geus tara pipilueun, iwal ti urusan tuangeun keur salirana. Ari Yusup nya kasep nya tegep dedeganana. 7 Lila-lila geureuha juraganana kapincut, ka Yusup rajeun melong, tungtungna waleh, saurna, "Urang ngedeng jeung kami." 8 Ku Yusup ditolak, saurna, "Abdi ku juragan pameget parantos dipercanten ngurus gedong saeusina, anjeunna mah tara milu-milu uninga. Sagala kagunganana sina diurus ku abdi. 9 Sagala rupi di ieu gedong dikawasakeun ka abdi, teu aya anu diulahkeun, lintang ti ka juragan istri, geureuhana. Paliyas abdi 131
Kejadian 39.10-17 ngabales ku lampah anu sakitu kotorna tur matak dosa ka Allah." 10 Unggal-unggal poe eta istri teh ngagoda bae, tapi Yusup tagen teu kasasarkeun, pangajak juragan istri teu didangu. 11 Ari dina hiji poe, waktu Yusup rek nedunan papancen, di gedong teh sepi teu aya sasaha. 12 Gep juragan istri ngajewang ka Yusup kana anggoanana, sarta saurna, "Sok, urang ngedeng jeung kami." Yusup nerejel terus lumpat kaluar, kari raksukanana bae dicecepeng ku juragan istri. 13 Barang eling yen keur nyenyepeng eta raksukan sarta Yusupna lumpat, 14 juragan istri ngagorowok ka pagawe- pagawe gedong. Ti dinya saurna, "Deuleu ieu! Juragan pameget ngasupkeun eta urang Ibrani ka gedong, kari-kari eta jelema teh jadi kurang ajar. Bieu asup ka kamar kami, ngajak serong. Kami jejeritan. 15 Ku sabab kami jejeritan, manehna ngagurinjal terus kabur kaluar. Ieu bajuna, katinggaleun di gigireun kami." 16 Eta raksukan ku anjeunna disimpen nepi ka juragan pameget sumping. 17 Nyariosna ka carogena oge kawas tadi bae, saurna, "Eta badega Akang, urang Ibrani tea anu ku Akang dicandak ka gedong, tadi asup ka kamar abdi bari teu uni, niatna ngaheureuyan ka abdi. 132
Kejadian 39.18-40.6 18 Ku margi abdi jejeritan, manehna kabur kaluar, papakeanana tinggaleun di kamar." 19 Dunungan Yusup pohara benduna. 20 Yusup ku anjeunna ditangkep terus diselehkeun ka panjara, paranti ngabui sakitan-sakitan anu dihukum ku raja. 21 Tapi Yusup ditangtayungan ku PANGERAN nepi ka jadi kanyaah sipir, meunang kurnia, 22 dipercaya ngurus sakitan-sakitan sejenna. Yusup enya-enya pisan ngajalankeun papancenna. 23 Sipirna mah geus tara nyaho-nyaho, kabeh kumaha Yusup bae, tina katembong mulus sagala lampahna, lantaran ditangtayungan ku PANGERAN. 40 1 Hiji mangsa, mantri nu ngurus leueuteun jeung mantri nu ngurus katuangan raja Mesir baroga dosa ka gustina. 2 Raja pohara benduna ka eta dua ponggawa. 3 Duanana diselehkeun ka panjara anu ayana di gedong kapala kawal karaton tea, nu dipake ngerem Yusup. 4 Ku eta kapala, Yusup dibakukeun purah ngalalayanan aranjeunna. Eta dua ponggawa dipanjarana teh teu wudu lila. 5 Hiji peuting, eta ponggawa-ponggawa raja Mesir teh ngarimpi, anu pihartieunana teu sarua. 6 Isukna ku Yusup kasampak keur tingharuleng. 133
Kejadian 40.7-15 7 Seug ditaros, "Ku naon Juragan teh sapertos anu ngarangluh?" 8 Walonna, "Puguh tadi peuting ngimpi. Ku taya anu bisa nerangkeun ilapatna." "Allah anu maparin katiasa pikeun nerangkeun impi- impian teh," saur Yusup. "Cobi carioskeun ngimpen naon." 9 Mantri nu ngurus leueuteun raja nyarita, "Kami ngimpi aya tangkal anggur, ujug-ujug jadi di hareupeun. 10 Dahanna aya tilu, sarta harita keneh daraunan, karembangan, terus baruahan nepi ka asak. 11 Ari kami keur nyekel lumur raja, seug anggur teh ku kami dipetik terus diperes kana lumur, geus kitu dihaturkeun ka raja." 12 Saur Yusup, "Tilu dahan hartosna tilu dinten. 13 Tilu dinten deui Juragan bakal dikaluarkeun, dipaparin ampun ku raja sareng dijenengkeun deui nyepeng damel sapertos tadina, jadi deui mantri nu ngurus leueuteun raja. 14 Saupami Juragan parantos mendak deui kagenahan, mugi sing emut ka sim abdi. Unjukkeun perkawis abdi teh ka raja, manawi jadi lantaran abdi dikaluarkeun ti ieu bui. 15 Sayaktosna abdi teh dipaling ti tanah Ibrani. Ayeuna aya di jero panjara oge sayaktosna mah teu gaduh kalepatan naon-naon." 134
135 Kejadian 40.16-41.2 16 Ngadenge eta katerangan sakitu genahna, pok mantri nu ngurus katuangan raja oge nyaritakeun impianana, "Kami mah ngimpi nyuhun tilu tetenong. 17 Dina tetenong nu pangluhurna aya rupa-rupa katuangan hancengan raja. Tapi eta katuangan teh kabeh diparacokan ku manuk." 18 Saur Yusup, "Tilu tetenong hartosna tilu dinten. 19 Tilu dinten deui Juragan oge bakal dikaluarkeun, nanging teras dihukum, ditugel mastaka. Salira Juragan bakal digantung di luhur tangkal teras diparacokan ku manuk." 20 Tilu poe ti harita raja ngajamu mantri- mantri, sabab meneran poe weweton anjeunna. Mantri nu ngurus leueuteun jeung mantri nu ngurus katuangan disaur sina ka payuneun mantri-mantri sejenna. 21 Satuluyna mantri nu ngurus leueuteun dijenengkeun deui. 22 Ari mantri nu ngurus katuangan mah terus digantung, cocog jeung anu diterangkeun ku Yusup. 23 Tapi mantri nu ngurus leueuteun teh ari geus kitu mah lat bae ka Yusup teu inget-inget acan. 41 1 Dua taun ti harita, raja Mesir ngimpen ngadeg di sisi Walungan Nil. 2 Anjeunna ningali aya tujuh sapi lalintuh naker haranjat ti walungan terus nyaratuan.
Kejadian 41.3-12 3 Beh deui ningali tujuh sapi sejen, rarangkebong awahing ku begang-begangna, haranjat ti walungan, nyalampeurkeun ka sapi anu lalintuh. 4 Seug nu lalintuh teh ku eta dileglegan taya nu ngari. Nyah raja lilir. 5 Ana kulem deui, ngimpen deui, ningali gandum tujuh ranggeuy tina satangkal, nya baleuneur nya parepel. 6 Beh ningali tujuh ranggeuy deui barijil tina satangkal, nya harapa nya parerang lantaran katebak angin ti gurun keusik. 7 Eta tujuh ranggeuy anu harapa teh ngaleglegan ka nu baleuneur nepi ka beak. Korejat raja tanghi, emut yen ngimpen. 8 Nepi ka isukna manahna guling-gasahan. Geus kitu, tukang-tukang sihir, jelema-jelema pinter ti sa-Mesir diangkir kudu nerangkeun impenan, tapi weleh taya nu sanggup. 9 Ti dinya mantri nu ngurus leueuteun tea miunjuk ka raja, "Kapungkur, nalika abdi Gusti gaduh dosa, 10 ku Gusti dihukum dikabuikeun, ka panjara anu di gedong kapala kawal karaton, bareng sareng mantri nu ngurus katuangan. 11 Hiji wengi abdi sareng pribadosna masing- masing kenging impenan, masing-masing aya hartosna. 12 Eta impenan disanggemkeun ka hiji nonoman urang Ibrani, sami-sami sakitan, gandekna kapala kawal karaton. Ku eta 136
Kejadian 41.13-21 nonoman, impian abdi masing-masing diterangkeun pihartoseunana. 13 Bet leres, kateranganana kabuktosan: Abdi Gusti dijenengkeun deui, pun mantri nu sanesna digantung." 14 Raja miwarangan supaya Yusup disaur. Gancang Yusup dikaluarkeun ti panjara, diparasan jeung disalinan, tuluy dideuheuskeun ka raja. 15 Timbalan raja ka Yusup, "Kami ngimpi, euweuh nu bisa nerangkeun. Aya nu nyarita ka kami, yen maneh bisa nerangkeun impian." 16 Wangsulan Yusup, "Abdi Gusti mah teu pisan-pisan. Anging Allah nu iasa nerangkeun, sareng bakal kamanah ku dampal Gusti." 17 Timbalan raja, "Kami ngimpi keur nangtung di sisi Walungan Nil. 18 Beh aya tujuh sapi lalintuh naker haranjat ti walungan terus nyaratuan. 19 Aya deui tujuh sapi garoreng patut, bararegang kari tulang. Di sa-Mesir, kami mah kakara nenjo aya sapi begang-begang teuing. 20 Eta sapi nu baregang teh seug ngaleglegan nu lalintuh. 21 Tapi sakitu tas ngalegleg hiji ge taya nu jadi lintuh, angger bae rangkebong jiga tadina. Nyah kami lilir. 137
Kejadian 41.22-30 22 Sakali deui kami ngimpi, nenjo aya gandum tujuh ranggeuy dina satangkal, baleuneur jeung parepel, meujeuhna asak. 23 Beh tujuh ranggeuy deui tina satangkal, hararapa jeung parerang katebak angin ti gurun keusik. 24 Ieu tujuh ranggeuy nu harapa ngaleglegan ka nu baleuneur. Ku kami geus diomongkeun ka dukun-dukun, tapi saurang ge taya nu sanggup nerangkeun." 25 Piunjuk Yusup ka raja, "Impenan Gusti, duanana sami hartosna. Allah parantos mintonkeun ka dampal Gusti naon pikersaeuna-Na. 26 Tujuh sapi nu lalintuh, hartosna tujuh taun, sareng tujuh ranggeuy gandum anu pepel, eta oge nawiskeun tujuh taun. Duanana sahartos. 27 Saparantos eta, tujuh sapi kuru sareng tujuh ranggeuy gandum anu hapa tur perang katebak angin ti gurun keusik, hartosna tujuh taun paceklik. 28 Sapertos anu bieu ku abdi Gusti kapiunjuk: Allah parantos mintonkeun ka dampal Gusti naon pikersaeuna-Na. 29 Di salebet tujuh taun, nagara Mesir bakal nyorang kamakmuran. 30 Saparantos eta, bakal katarajang ku paceklik anu kalintang bangetna, lamina tujuh taun, dugi ka kamakmuran di salebet tujuh 138
139 Kejadian 41.31-38 taun nu kalangkung teh teu aya urut-urutna, tigerat di sakuliah nagara. 31 Mangsa-mangsa makmur moal kaemut- emut deui, ku hebat-hebatna paceklik anu nuturkeunana. 32 Gusti ngimpen dugi ka dua kali, nun Gusti, eta nawiskeun yen Allah parantos ngadamel kapastian pijadieunana, tur bade enggal-enggal dibuktoskeun. 33 Dampal Gusti kedah milari hiji jalmi, nu tarampil tur wijaksana, kanggo nyangking sareng ngatur bahan pangan rahayat Mesir. 34 Sareng kedah ngangkat padamel-padamel purah ngatur-ngatur. Saperlima tina hasil tatanen salebet tujuh taun kamakmuran, kedah disimpen. 35 Eta padamel-padamel kedah ngempelkeun katedaan samangsa taun-taun kamakmuran nu bakal dongkap. Eta sadayana kedah aya dina panalingaan dampal Gusti. Bahan- bahan tedaeun kedah disimpen sae-sae di gudang-gudang nagara sareng dijagi. 36 Maksadna taya sanes, kanggo pibekeleun sanagara di mana paceklik anu tujuh taun tea dongkap ka ieu nagara, supados rahayat Mesir ulah kantos maraot ku langlayeuseun." 37 Eta rarancang ku raja Mesir katut mantri-mantrina kamanah pisan. 38 Dawuhan raja ka mantri-mantrina, "Saha deui jelema nu kawas ieu, kalinggihan Roh Allah?"
Kejadian 41.39-46 39 Geus kitu dawuhanana ka Yusup, "Eta katerangan-katerangan maneh tetela asal ti Allah. Hamo aya anu leuwih pinter jeung wijaksana kawas maneh. 40 Maneh pantes ngatur di karajaan kami, ditarurut ku sakumna rahayat. Euweuh nu leuwih luhur ti maneh kajaba kami, raja." 41 Dawuhanana deui, "Maneh ayeuna ku kami diangkat jadi kawasa di sakuliah Mesir." 42 Raja nyabut lelepen cap karajaan tina remana, dianggokeun ka Yusup. Rap Yusup dianggoanan anggoan tina linen lemes, tenggekna dianggoanan kangkalung emas. 43 Clak ditunggangkeun kana kareta kadua tutungganganana raja. Heulaeun kareta aya palatuk purah ceceluk: "Hormat, bere jalan!" Kitu carana Yusup diangkat geusan mangkon kawasa di sakuliah Mesir. 44 Ngadawuh deui raja ka anjeunna, "Kami raja. Tapi tanpa idin ti maneh, di sakuliah Mesir teu meunang aya nu ngajalankeun pokal naon-naon." 45 Yusup ku anjeunna dipaparin jenengan bangsa Mesir, Sapnat-Paaneah, tuluy direndengankeun ka Asnat, putra istri Potifera, imam kota On. Geus kitu Yusup ngideran satanah Mesir. 46 Basa mimiti ngabdi ka raja Mesir yuswa Yusup geus tilu puluh taun. Damelna papariksa ka sakuliah nagara. 140
Kejadian 41.47-55 47 Sajero tujuh taun nagara teh mani lubak-libuk subur makmur, sagala tatanen ngajadi, cukul mucekil beunghar ku hasil. 48 Sapanjang taun-taun anu makmur, sagala hasil bumi ku Yusup disimpen di gudang di kota-kota. Di unggal kota aya gudang hasil bumi ti wewengkon masing-masing. 49 Hasil gandum mani kawas banjir, tinanding salobana keusik jero sagara, nepi ka teu ditaker-taker acan da geus lain taker-takereun. 50 Memeh usum paceklik datang, Yusup geus kagungan dua putra ti Asnat geureuhana. 51 Duanana pameget. Nu cikal dijenenganan Menase, sabab saurna, "Ku kersaning Allah, aing geus hanjat tina balangsak, geus paler tina inget ka bapa sapala putra." 52 Nu kadua dijenenganan Epraim, karana saurna, "Di nagara urut aing kabalangsak, ku Allah dipaparin anak." 53 Ti dinya, musim makmur tujuh taun di Mesir enggeus wekasan. 54 Musim paceklik nu tujuh taun mimiti narajang, cocog sakumaha panorah Yusup. Di mana-mana, di nagara sejen geus meh taya dahareun, sabalikna di Mesir mah cukup kabina-bina. 55 Tapi di Mesir oge saterusna mah geus mimiti aya bahla kalaparan. Rahayat jumerit ka raja. Ari dawuhan raja ka rahayatna, 141
Kejadian 41.56-42.7 "Maraneh ka Yusup bae, turut kuma dipetakeun ku anjeunna." 56 Sanggeus sakuliah nagara keuna ku paceklik, tur paceklikna beuki rosa, Yusup muka gudang-gudang gandum, dijualan ka rahayat Mesir. 57 Jalma-jalma ti nagara-nagara sejen oge murubul ka Mesir ngaradon meuli gandum, kawantu paceklik teh geus nerekab ka unggal nagara. 42 1 Yakub geus ngadangu yen di Mesir loba gandum. Seug nyaur pala putra, sarta saurna, "Ulah jarongjon bae, ku naon teu alihtiar? 2 Bejana di Mesir loba gandum. Cik ka daritu meuli, supaya urang ulah nepi ka paraeh ku kalaparan." 3 Bral sapuluh saderek-saderek Yusup arindit ka Mesir rek mareuli gandum. 4 Tapi Binyamin, rayi tegesna Yusup mah teu dibikeun milu, sieun kuma onam. 5 Pala putra Yakub geus carunduk ka Mesir, bareng jeung abrulan sejen-sejenna nu pada arek ngaruyang, sabab sakuliah Kanaan oge katarajang paceklik. 6 Yusup, anu mangkon kawasa di satanah Mesir, ngicalna gandum ka unggal bangsa bae. Saderek-saderekna geus aya di payuneunana, sararujud ka anjeunna. 7 Barang gok ge Yusup teh jol-jol wawuh bae, tapi teu nyirikeun anjeun. Pok mariksa 142
143 Kejadian 42.8-16 bengis pisan, saurna, "Maraneh nu ti mana?" Wangsulanana, "Sumuhun ti Kanaan, sumeja ngiring meser tedaeun." 8 Maranehna mah kalinglap, teu saperti Yusup ka maranehna. 9 Ras Yusup emut ka nu kaimpenkeun ngeunaan maranehna. Pok ngalahir deui, "Maraneh mata-mata rek ngintip kalemahan nagara kami." 10 Wangsulanana, "Sanes, Gusti! Pang dongkap teh sumeja meser tedaeun bae. 11 Abdi Gusti sadayana padudulur. Sadayana jalmi-jalmi jujur, sanes pisan mata-mata." 12 Waler Yusup, "Ah puguh maraneh teh arek ngintip melengna nagara kami!" 13 Piunjuk maranehna, "Gusti, abdi-abdi teh sadayana mah dua belas, tunggal sabapa, di tanah Kanaan. Anu bungsu dikantun di lembur sareng pun bapa, dupi anu hiji deui parantos tilar dunya." 14 Waler Yusup, "Geus! Ceuk kami tadi, maraneh mata-mata! 15 Pangakuan maraneh rek diuji. Demi asmaning raja Mesir, kami sumpah: Maraneh moal dileupaskeun, upama dulur maraneh anu bungsu teu didatangkeun ka kami. 16 Meunang balik saurang, sina nyokot eta adi, bawa ka dieu. Nu sejen-sejenna ditahan, rek dijaga masing keras, ngadago bukti omongan maraneh. Upama teu bukti, demi jayaning raja, tetela maraneh mata-mata."
Kejadian 42.17-24 17 Tutas sasauran kitu, geblus saderek- saderekna diasupkeun ka jero panjara, meunang tilu poe. 18 Dina katilu poena anjeunna sumping, saurna, "Kami teh nyembah ka Allah. Nu matak, mun maraneh hayang lila hirup kudu kieu: 19 Buktikeun kajujuran. Maraneh meunang balik, meunang mareuli gandum keur dahareun sakulawarga anu keur kalaparan. Tapi saurang tetep di tahan di dieu. 20 Maraneh kudu daratang deui mawa dulur anu bungsu, geusan bukti benerna pangakuan maraneh, sangkan kami ulah nepi ka maehan maraneh." Saderek-saderekna kapaksa ngiringan. 21 Ti dinya seug ngaromong pada dulur, "Enya, talajak urang bareto ka Yusup teh telenges pisan, teu tolih kumaha nalangsana hatena basa menta dipikarunya. Ayeuna karasa wawalesna." 22 Ceuk Rubin, "Nu matak ceuk Akang ge bareto, ulah dikaniaya eta budak teh. Tapi maraneh teu ngagarugu. Ayeuna urang kudu naur wawales patina." 23 Teu nyarahoeun yen sagala caritaanana kahartos ku Yusup, kawantu ari miunjuk ka anjeunna teh make juru basa. 24 Yusup ngajengkat ka nu singkur, ngadon nangis heula. Sanggeus leler kakara nemonan 144
Kejadian 42.25-32 deui, ceg bae nyepeng ka Simeon. Red Simeon dibarogod hareupeun dulur-dulurna. 25 Sanggeus kitu Yusup miwarangan supaya karung-karung maranehna diareusian. Ari duit pameulianana kudu diasupkeun kana karung masing-masing, jeung dipiwarang dibekelan dahareun keur di jalan. Prak dilalampahkeun. 26 Geus kitu bral saderek-saderekna marulang marawa gandum beunang meuli, dimuatkeun kana kalde. 27 Ari nepi ka panganjrekan, aya nu muka karung bawana rek maraban kalde. Ana gorehel bet aya duitan. 28 Atuh hariweusweus ka dulur-dulurna, pokna, "Ieu duit kuring mah bet dipulangkeun, aya di jero karung!" Atuh mani ngararenjag bari silih tenjo beungeut dibarung ku keketegan. Aromongna, "Ya Allah, bade dikumahakeun abdi-abdi teh?" 29 Sanggeus cunduk ka Kanaan puk-pok nyaritakeun pangalaman ka ramana, 30 "Nu nyepeng kawasa di ditu teh mariksana bengis pisan, malah nuding yen abdi sadaya mata-mata nu keur ngintip nagarana. 31 Nya teras unjukan deui, Abdi-abdi jalmi jujur, sanes mata-mata. 32 Abdi-abdi sadayana mah dua belas padudulur tunggal sabapa. Nu hiji parantos tilar dunya, nu hiji deui dikantun sareng pun bapa. 145
Kejadian 42.33-38 33 Tapi saurna teh, Hal eta ku kami rek diuji, enya henteuna maraneh jelema jujur. Dulur maraneh ku kami rek ditahan saurang, sesana meunang baralik mawa gandum, dahareun maraneh sakulawarga anu eukeur kalaparan. 34 Kudu daratang deui ka kami, bawa eta dulur anu bungsu. Mun geus bukti, kakara kami percaya yen maraneh jujur, lain mata-mata. Mun kitu heug, maraneh meunang nyorang ieu nagara, sarta dulur maneh nu ditahan dibikeun deui." 35 Ti dinya karung-karung dibarukaan rek dibudalkeun. Ana gorehel dina karung masing-masing aya duitan. Sarerea, kitu deui ramana mani sarepa. 36 Pok ramana sasauran, "Ari maraneh bet nyieun-nyieun sangkan Ama kaleungitan anak. Yusup geus euweuh di kieuna. Simeon ditahan. Ayeuna Binyamin arek dibawa! Ama anu kudu kaleleban!" 37 Pok Rubin mihatur ka ramana, "Saupami Binyamin teu kabantun wangsul deui, anak abdi lalaki anu dua paehan ku Ama. Sing percanten, Binyamin tangtos kabantun deui wangsul." 38 Waler Yakub, "Ulah, anak kami anu ieu mah moal dibikeun. Lanceukna geus ajal, kari ieu anak kami teh. Kumaha mun cilaka di jalan nepi ka hanteuna. Kami geus sakieu kolotna, hamo kuat nandangan prihatin 146
Kejadian 43.1-9 balukar ti maraneh. Paeh kami teh kitu-kitu teuing mah!" 43 1 Paceklik di Kanaan beuki parna. 2 Bahan dahareun pamili Yakub beunang bareto meuli ti Mesir geus koredas. Yakub sasauran ka pala putrana, saurna, "Mareuli deui dahareun ka ditu." 3 Ditembal ku Yuda, "Ama, kapungkur oge abdi-abdi diancam ku nu kawasa di ditu, teu kenging datang deui upami henteu sareng si bungsu. 4 Upami si bungsu diwidian mah milu, mangga ka ditu deui oge, meser tedaeun. 5 Moal, abdi-abdi moal wantun ka ditu upami si bungsu henteu diwidian milu mah, margi saur nu ti ditu: Ulah datang-datang deui mun dulur maraneh nu hiji deui henteu kabawa." 6 Saur Yakub, "Naha atuh bebeja boga keneh dulur sejenna? Nyieun pisusaheun Ama bae!" 7 Dijarawab, "Ituna keukeuh naletekeun pamili urang saurna, Ari bapa maraneh aya keneh? Maraneh boga deui dulur? Kapaksa diwangsul satarabasna, manawi teh moal dugi ka marentah ngabantun pun adi." 8 Yuda unjukan deui ka Yakub ramana, "Titipkeun Binyamin ka abdi, supados tiasa mios ayeuna keneh. Diengke-engke mah bilih urang maraot manten ku langlayeuseun, nya Ama, nya abdi-abdi, nya barudak. 9 Perkawis Binyamin, ditanggel ku abdi. Abdi sumeja naruhkeun pati, ngabelaan. Upami 147
Kejadian 43.10-16 manehna teu tiasa kabantun deui wangsul kalayan salamet sarta walagri, abdi sing ulah jamuga satutup umur. 10 Cobi upama teu talangke mah, tangtos ayeuna teh parantos baralik deui ti ditu kadua kalina." 11 Waler Yakub, "Nya ari geus teu beunang diulah-ulah mah dalah dikumaha. Tapi kudu babawaan ti dieu, keur tanda soca, bangsa hasil ieu tanah sarwa saeutik, nu pangalusna: kismis, madu, bungbu-bungbuan, muncang, jeung buah badam. 12 Duit kudu mawa dua kalieun. Duit nu bareto dipulangkeun kudu dibayarkeun, bisi ti ditu kaliru. 13 Heug si bungsu bawa, los geura bral. 14 Mugi-mugi ku pitulung Allah Nu Maha Kawasa, eta jelema teh sing aya welasna ka maraneh, kersaeun ngaleupaskeun dulur maraneh anu ayeuna ditahan di ditu, sarta mulangkeun deui Binyamin. Mun kudu nepi ka leungit anak, ari geus teu bisa sumingkir deui mah Ama kari pasrah." 15 Seug eta sadudulur teh nyadiakeun keur kikintunan jeung duit dua kalieun, geus kitu arindit ka Mesir jeung Binyamin. Sacundukna ka Mesir, terus ngadareuheusan ka Yusup. 16 Ana ningali yen Binyamin oge aya, geuwat Yusup marentah hiji gandek, juru kawasa bumina, saurna, "Ieu semah kami bawa ka 148
Kejadian 43.17-23 bumi. Meuncit sato hiji, maranehna ku kami rek dibawa tuang engke beurang." 17 Gandek tumut ka parentah, semah-semah dibawa ka gedong Yusup. 18 Ari maranehna dibawa ka gedong teh bati rarisi. Ceuk pikiran maranehanana, "Boa dibawa ka gedong teh dilantarankeun ku duit anu bareto dipulangkeun tea. Boa ujug-ujug breg bae diraponan terus dijieun budak beulian, kalde-kalde dirampas." 19 Nu matak, sanggeus nepi ka lawang gedong, maranehna ngomong ka juru kawasa bumi tea, pokna, 20 "Juragan, abdi-abdi teh kapungkur meser tedaeun ti dieu. 21 Ari dongkap ka lembur, artos pameseranana teh bet aya di lebet karung masing-masing, palih luhur, tur teu aya nu coceng. Ayeuna eta artos teh dibantun. 22 Artos kangge meser deui oge ngabantun. Kapungkur teh duka saha anu ngalebetkeun eta artos kana lebet karung." 23 Ari jawabna, "Tong jadi pikir. Teu kudu dipake risi. Anu neundeun eta duit ka jero karung teh tangtu Allah panutan aranjeun, panutan bapa aranjeun, da duit pamayaran tea mah bareto geus katarima." Geus kitu eta jelema teh ngaleupaskeun Simeon, dipasrahkeun deui ka maranehna. 149
Kejadian 43.24-32 24 Sanggeus araya di gedong Yusup, eta jelema mawakeun cai keur maranehna karukumbah suku, ari maranehna terus maraban kalde. 25 Sabot nunggu Yusup sumping palolohor, maranehna nyadiakeun keur tanda soca tea. Geus nyarahoeun yen engke beurang maranehna baris dalahar di dinya. 26 Jol Yusup sumping, brek maranehna sarujud, terus nyanggakeun tanda soca. 27 Pok Yusup papariksa, "Kumaha, calageur? Sabaraha taun umurna bapa maneh anu dicaritakeun bareto teh? Kumaha aya keneh, cageur?" 28 Wangsulanna, "Pun bapa, gandek dampal Gusti, aya keneh sareng wilujeng." Bruk deui maranehna sarujud. 29 Ret Yusup ka Binyamin, rayina teges, pok ngalahir, "Euh ieu, nya, adi bungsu anu dicaritakeun teh? Anaking, sing aya berkah ti Allah." 30 Geus kitu gura-giru ka nu singkur, tina teu kawawa ku ngahelas ningali rayina. Cisocana meh teu kaampeuh, nu matak enggal ka kamar, segruk bae nangis. 31 Sanggeus ditamas kaluar deui bari mereketkeun anjeun, terus nimbalan sangkan sadia tuangeun. 32 Yusup misah meja, saderekna meja nu hiji deui, urang Mesirna anu bareng milu ngariung, misah deui, kawantu pikeun urang 150
Kejadian 43.33-44.4 Mesir mah ngahiji dahar jeung urang Ibrani teh hina. 33 Meja Yusup sina paeunteung-eunteung jeung meja saderek-saderekna. Ari dariukna diatur dipanta-panta, ti nu pangkolotna panungtungan di nu pangorana. Diatur nurutkeun panta-panta umurna teh maranehna bati silih teuteup bari harookeun. 34 Ari kadaharanana diberean tina meja Yusup. Hancengan keur Binyamin mah mani lima kalieun keur lanceuk-lanceukna. Brak balakecrakan, dalahar nginum jeung Yusup. 44 1 Ti dinya Yusup marentah ka juru kawasa bumi, saurna, "Eusian karung- karungna sing dedet, sina kabawa ku sataker tanagana. Duit pameulianana asup-asupkeun deui ka jero karung masing-masing, teundeun pangluhurna. 2 Lumur perak kami asupkeun kana karung anu bungsu, sakalian jeung duit pameulian gandumna." Prak dilampahkeun. 3 Isukna, barang bray beurang maranehna geus dijurung laku, bral arindit nungtun kalde masing-masing. 4 Sanggeus maranehna rada anggang ti kota, Yusup marentah ka juru kawasa bumi, saurna, "Gancang jelema-jelema nu tadi teh udag. Mun geus kaudag, maneh kudu ngomong kieu: Ku naon ari maraneh, mulang jahat ka nu mikanyaah? 151
Kejadian 44.5-13 5 Ku naon maling lumur perak kami? Eta lumur paranti gusti kami ngaleueut, jeung paranti anjeunna norah. Kacida teuing eta kalakuan teh!" 6 Sanggeus kasusul, seug gandek teh malikan kalimah gustina. 7 Ari tembal maranehna, "Kumaha, Juragan? Naon maksadna eta kasaurah teh? Sageuy abdi-abdi gaduh emutan kana kitu. 8 Dalah artos anu kapendak di lebet karung tea oge geuning disanggakeun deui ka Juragan. Teu wararantun teuing pulang-paling emas atanapi perak ti gedong panutan Juragan. 9 Saupami eta lumur kapendak ti salah sawios abdi sadaya, jalmina paehan bae, sesana sumeja masrahkeun diri, rido jaradi badega." 10 Jawabna, "Hade. Tapi nu rek dijieun badega mah saurang bae, anu malingna. Nu sejenna bebas." 11 Cag karung-karungna diecag-ecagkeun kana taneuh gagancangan, terus dibaruka ku masing-masing. 12 Gandek Yusup mariksa mani taliti, mimiti ti karung nu cikal nepi ka karung nu bungsu. Gorehel, lumur teh kapanggih tina karung nu Binyamin. 13 Bawaning ku ngenes-ngenesna, maranehna nepi ka nyarosoek papakean. 152
Kejadian 44.14-20 Geus kitu karung-karung teh dimuatkeun deui kana kalde, tuluy baralik deui ka kota. 14 Sacundukna Yuda sadudulur ka gedong Yusup, kasampak anjeunna keur ngantos. Bruk bae sadudulur teh pada meubeutkeun maneh kana taneuh payuneunana. 15 Yusup ngalahir, "Nahaon eta kalakuan kitu teh? Na teu kataksir yen eta kalakuan maraneh teh ku jelema saperti kami mah baris katorah?" 16 "Gusti, kumaha abdi-abdi nya kedah unjukan?" wangsul Yuda. "Kumaha nya bade mungkir? Kumaha nya kedah nembongkeun yen abdi-abdi beresih? Allah parantos nembrakkeun kalepatan abdi-abdi. Mangga sadayana damel badega, sanes mung anu kapendak nyumputkeun lumur bae." 17 Waler Yusup, "Hamo! Kami hamo kitu! Saurang bae anu rek dijieun badega mah. Anu sejen jung baralik ka bapa maraneh, aman, moal dikumamahakeun." 18 Cong Yuda nyembah, pok deui miunjuk, "Nun Gusti, manawi aya paidin, abdi Gusti sumeja nyanggakeun ieu piunjuk. Mugi Gusti teu jadi bendu. Gusti sasat Piraon ku manten. 19 Gusti kapungkur mariksa, Kumaha maraneh boga keneh bapa, atawa boga deui dulur? 20 Wangsul abdi-abdi, Gaduh. Pun bapa parantos kolot, dulur saurang deui, bungsu, anu lahirna saparantos pun bapa kolot pisan. 153
154 Kejadian 44.21-29 Kaka teges eta barudak parantos tilar dunya. Jadi ti biang tegesna mah mung kantun eta, ku pun bapa kalintang dipideudeuhna. 21 Dupi pilahir Gusti, Bawa ka dieu, kami hayang nyaho. 22 Ku abdi-abdi diunjukkeun ka Gusti, yen eta budak teu kenging lesot ti pun bapa. Saupami dugi ka papisah, tinangtos pun bapa puput umur. 23 Nanging pilahir Gusti, Lamun dulur maraneh nu eta henteu kabawa, maraneh ulah nete-nete deui ka dieu nemonan kami. 24 Sadongkapna ka pun bapa, gandek dampal Gusti tea, sugri pilahir Gusti teh disanggemkeun. 25 Lami-lami pun bapa ngajurung deui abdi-abdi meser tedaeun ka dieu. 26 Sanggem abdi-abdi henteu wantun, reh diancam ku Gusti teu kenging deui ngadeuheus, upami henteu sareng pun dulur. Si bungsu kedah kabantun, nembe abdi-abdi wantun mios. Kitu sanggem abdi-abdi ka pun bapa. 27 Ari sanggem pun bapa, Maraneh nyaho, Ama boga anak ti indung tegesna teh ngan dua. 28 Nu saurang enggeus hilang, moal salah disasaak sato galak, lantaran taya beja-bejana. 29 Ayeuna, lamun anu ieu oge kudu leupas ti Ama, sarta nepi ka henteuna, atuh kami nu
Kejadian 44.30-45.1 geus sakieu kolotna teh sasat diturihan nya hate ku maraneh, sina buru-buru paeh. 30 Nun Gusti, upami ayeuna abdi-abdi wangsul henteu sareng eta budak, pisakumahaeun teuing remukna hate pun bapa, jalaran nyawana parantos kacangcang ku eta budak. 31 Tinangtos pun bapa teras ngalenggerek dumugi kana patina. Nya tangtos abdi-abdi keneh nu jadi lantaran pun bapa anu sakitu kolotna gudawang hatena, temahna ajal sapisan. 32 Sajabi ti kitu, abdi Gusti parantos ikrar ka pun bapa, nanggel yen eta budak baris salamet. Saupami eta budak henteu kasanggakeun deui, abdi parantos sumpah sing ulah jamuga satutup umur. 33 Kitu nu mawi, nun Gusti, abdi bae gegentosna, anu ku Gusti kedah disiksa. Pun adi mah sanget-sanget nya panuhun mugi diwidian wangsul sareng lanceuk-lanceukna. 34 Kumaha nya wangsul, saupami henteu sareng eta budak? Abdi Gusti moal kiat ningal pun bapa ngalaman nasib sial." 45 1 Yusup meh-mehan bae teu kiat mereketkeun anjeun di hareupeun para pagawena. Pok ngalahir bari ngagorowok, "Pagawe-pagawe kabeh kalaluar!" Sanggeus pagawe-pagawe teu aya saurang-urang acan, brak bae Yusup nembrakkeun anjeun ka saderek-saderekna. 155
Kejadian 45.2-8 2 Brah cisocana bedah, nangis mani ngagukguk satarikna, kadarenge sumegrukna ku urang Mesir. Atuh gancang pisan bejana ka karaton raja. 3 Ceuk Yusup ka saderek-saderekna, "Kuring teh Yusup! Kumaha Ama, bapa kuring, jumeneng keneh?" Maranehna anggur tingpoyongkod sarieuneun, nepi ka jarempling teu bisa ngajawab. 4 Saur Yusup deui, "Ka darieu, sing dareukeut." Esod, esod, maranehna ngadareukeutan. Saur Yusup, "Kuring teh dulur aranjeun. Anu ku aranjeun dijual ka dieu ka Mesir. 5 Ulah reuwas-reuwas. Jeung teu perlu nyalahkeun maneh pedah bareto ngajual kuring ka urang dieu. Eta saenyana geus kitu diaturna ku Allah. Ku Mantenna, kuring dikirim ti heula ka dieu, sangkan numbu umur aranjeun. 6 Sabab ieu paceklik teh kakara dua taun. Lila keneh, lima taun deui, tur sapanjang eta moal aya usum melak, moal aya usum dibuat. 7 Allah ngutus kuring ti heula ka dieu teh sangkan puguh bisa nulungan aranjeun ulah nepi ka pegat turunan. Kuring disina ti heula ka dieu, sangkan aranjeun loba anu katulungan ku kuring, jeung sangkan aranjeun ulah nepi ka paregat umur. 8 Jadi, pangna kuring aya di dieu teh lain ku dumeh dipiceun-piceun teuing ku 156
Kejadian 45.9-14 aranjeun, tapi geus diatur ku Allah. Ku pitulung Mantenna, kuring ayeuna di dieu teh sasat jadi ramana raja Mesir, nyekel urusan sanagara, nyekel kawasa sanagara Mesir. 9 Ayeuna geuwat marulang buru-buru. Bejakeun ka bapa kuring, kieu kituh ceuk Yusup putrana, Abdi ku Allah parantos dijadikeun anu kawasa di sakuliah nagara Mesir. Ama kedah enggal-enggal sumping ka abdi, ulah dilami-lami deui. 10 Kangge pamatuhan parantos di sayagikeun di Gosen, supados Ama saputra putu pacaket sareng abdi. Embe, domba, sapi, sagala rupa bae kagungan Ama, candak. 11 Di Gosen mah Ama tiasa ditalingakeun ku abdi. Paceklik teh lima taun deui; abdi moal ngantep Ama sakulawargi dugi ka langlayeuseun, kitu keneh ingon-ingon." 12 Yusup ngalahir deui, "Ayeuna dulur-dulur, jeung hidep oge, Binyamin, tangtu geus tenget enyaan yen kuring teh Yusup, lain nu lian. 13 Bejakeun ka Ama, yen kuring di Mesir manggih kamulyaan tur kawasa kabina-bina. Sagala rupa anu ku aranjeun kasaksian di dieu, caritakeun ka Ama. Jung buru-buru Ama teh sina sumping ka dieu." 14 Tutas sasauranana, gabrug anjeunna ngarangkul ka Binyamin rayina bari nangis. Binyamin oge ceurik bari montel ka anjeunna. 157
158 Kejadian 45.15-22 15 Geus kitu raka-rakana oge pada dirangkul diciuman jeung ditangisan. 16 Beja yen Yusup tepang jeung saderek- saderekna geus tepi ka raja di karaton. Raja sapara mantri sami-sami ngiring bingah. 17 Seug raja ngalahir ka Yusup, "Eta dulur-dulur kang putra sina ngamomotan sato umbalna, sina buru-buru marulang deui ka Kanaan. 18 Bapana kudu buru-buru dibawa ka dieu. Kitu deui maranehna sakulawarga kudu ka darieu deui, ngadeuheus ka kami. Ku kami rek dibere pigeusaneun matuh, tanah anu panghadena di Mesir. Perkara dahareunana, kami anu ngabayuan, tina hasil bumi anu panghadena. 19 Sina mawa kareta ti dieu, tumpakaneun anak pamajikanana, sarta bapana ulah teu kabawa. 20 Perkara pakaya-pakaya anu ditinggalkeun di ditu teu kudu dipake lebar. Rek dibere gagantina, tanah-tanah anu pangsuburna di satanah Mesir." 21 Pala putra Israil tumut parentah. Ku Yusup dibahanan kareta sababaraha hiji, sakumaha timbalan raja. Bekel keur di jalan oge dicukupan. 22 Jaba ti eta pada dibere pisalin sapangadeg sewang. Malah ka Binyamin mah aya leuwihna, jaba ti papakean lima pangadeg teh masihan perak 300 potong.
Kejadian 45.23-46.2 23 Ari keur ramana, kalde sapuluh pinuh ku muatan hasil bumi Mesir nomer hijina, sapuluh kalde deui dimuatan gandum, roti jeung warna-warna katuangan, baris tuangeun ingkang rama di jalan nuju ka Mesir. 24 Geus kitu saderek-saderekna dijurung laku sarta saurna, "Di jalan teu kudu salempang." 25 Bral marulang ka Kanaan, ka Yakub ramana. 26 Sadatangna pada hariweusweus, "Yusup hirup keneh. Nu nyekel kawasa satanah Mesir teh horeng manehna!" Bis bae Yakub kapiuhan, reuwas jeung ku awahing teu percanten. 27 Tapi sanggeus sagala pihatur Yusup tea dicaritakeun ka anjeunna, turug-turug beh kareta-kareta anu dibahankeun ku Yusup kanggo anjeunna angkat ka Mesir, pangacian anjeunna kumpul deui. 28 Pok ngalahir, "Kami sugema kaliwat saking. Anak kami, Yusup, hirup keneh! Kami rek indit, rek manggihan, meungpeung hirup keneh." 46 1 Yakub ngepak barang-barangna, bral angkat ka Bersyeba, terus ngahaturkeun kurban ka Allah, panutan Ishak ramana. 2 Peutingna, dina tetenjoan, Allah nimbalan, dawuhana-Na, "Yakub, Yakub!" Diwaler, "Nun, ieu abdi." 159
Kejadian 46.3-12 160 3 Dawuhana-Na, "Kami Allah. Allah panutan bapa maneh. Ulah asa-asa rek indit ka Mesir teh. Rundayan maneh ku Kami rek dijieun bangsa gede di ditu. 4 Maneh ku Kami rek dianteur indit ka Mesir. Ari turunan maneh baris dipulangkeun deui ka dieu. Mun maneh datang ka ajal, baris katungkulan ku Yusup." 5 Bersyeba ku Yakub enggeus dikantun. Yakub, putu-putuna, jeung para wanita mantu-mantuna, ku pala putrana sina tarumpak kareta anu dikintun ku raja Mesir. 6 Ingon-ingon katut sagala harta banda meunang ti Kanaan milu diakut ka Mesir. Kabeh nu jadi rundayan ku Yakub dicandak ngalih, nya eta: 7 pala putra nu lalaki nu awewe, para putu nu lalaki nu awewe. 8 Anggota kulawarga Yakub anu arindit ka Mesir jeung anjeunna nya eta Rubin, putrana anu cikal, 9 jeung putra-putrana: Hanok, Palu, Hesron jeung Karmi. 10 Simeon jeung putra-putrana: Yemuel, Yamin, Ohad, Yakin, Sohar, jeung saurang deui, ngaranna Saul, anak Simeon ti hiji wanita urang Kanaan. 11 Lewi jeung putra-putrana: Gerson, Kahat jeung Merari. 12 Yuda jeung putra-putrana: Selah, Peres jeung Serah. (Putra-putra Yuda sejenna
Kejadian 46.13-22 anu lalaki, Er jeung Onan geus maraot di Kanaan.) Putra-putra Peres nya eta Hesron jeung Hamul. 13 Isaskar jeung putra-putrana: Tola, Pua, Ayub jeung Simron. 14 Sebulun jeung putra-putrana: Sered, Elon jeung Yahlel. 15 Eta putra-putra Yakub ti Lea anu dijurukeun di Mesopotami. Jeung hiji putra istri, Dinah. Jumlah turunan anjeunna ti Lea aya tilu puluh tilu urang. 16 Gad jeung putra-putrana: Sepon, Hagi, Suni, Esbon, Eri, Arod, jeung Areli. 17 Aser jeung putra-putrana: Yimna, Yiswa, Yiswi, Beria, jeung Serah dulur maranehanana anu awewe. Putra-putra Beria nya eta Heber jeung Malkiel. 18 Ieu anu genep belas urang turunan Yakub ti Silpa, asalna emban pamere Laban ka Lea putrana. 19 Putra Yakub ti garwana nu ngaran Rahel, nya eta Yusup jeung Binyamin. 20 Di Mesir, Yusup kagungan dua putra pameget ti Asnat geureuhana putra Potifera, imam di kota On, nya eta Menase jeung Epraim. 21 Putra-putra Binyamin nya eta: Bela, Beker, Asbel, Gera, Naaman, Ehi, Ros, Mupim, Hupim jeung Arda. 22 Ieu anu opat belas urang turunan Yakub ti Rahel. 161
Kejadian 46.23-31 23 Dan jeung putrana, Husim. 24 Naptali jeung putra-putrana: Yahsel, Guni, Yeser jeung Silem. 25 Ieu anu tujuhan turunan Yakub ti Bilha, asalna emban pamere Laban ka Rahel putrana. 26 Jadi jumlah turunan Yakub anu landes, basa mimiti ngalih ka Mesir teh aya genep puluh genep jiwa, jaba deui bojo-bojo pala putrana. 27 Diitung jeung dua putra ti Yusup anu dilahirkeun di Mesir, pamili Yakub teh kabehna tujuh puluh jiwa. 28 Yakub ngajurung Yuda ti heula, sina ngawartosan ka Yusup yen anjeunna mundut diantosan di Gosen. Sanggeus aleutan Yakub cunduk ka wates Gosen, 29 Yusup angkat kana kareta, rek nepangan ingkang rama. Barang gok patepang, gabrug ngarangkul, pananganana meulit kana tenggek ramana. Gauk nangis lila pisan bari tipepereket nangkeup ka ramana. 30 Geus kitu Yakub ngalahir ka Yusup, "Bagea teuing Enung! Geuning Enung teh hirup keneh. Ayeuna mah Ama teh paeh ge rido, da jeung Enung geus papanggih." 31 Ti dinya Yusup ngalahir ka saderek- saderek jeung wargi-wargi ramana, saurna, "Kuring kudu ngadeuheus unjukan ka raja yen aranjeun jeung Ama sakulawarga geus daratang ti Kanaan, araya di kuring. 162
Kejadian 46.32-47.4 32 Rek diterangkeun yen aranjeun tukang ngangon, maliara ingon-ingon, sarta eta pipiaraan kabeh dibawa ka dieu. 33 Upama engke aranjeun ku raja disaur jeung dipariksa pagawean, 34 ngajawabna ulah salah yen aranjeun ti bubudak hirup tina miara ingon-ingon sakumaha karuhun. Ku jalan kieu raja tangtu ngidinan aranjeun matuh di Gosen." Maksud Yusup mamatahan kitu teh lantaran urang Mesir mah kabeh oge henteu raresepeun ka tukang ngangon. 47 1 Yusup ngadeuheus ka raja nyandak saderekna limaan, seug unjukan kieu, "Pun bapa sareng dulur-dulur parantos darongkap ti Kanaan. Pipiaraanana oge sareng sagala kagaduhna dibarantun ka dieu, ayeuna parantos araya di Gosen." 2 Geus kitu Yusup ngunjukkeun saderek- saderekna tea ka raja. 3 Raja mariksa, "Naon pagawean maraneh?" Wangsulanana, "Abdi Gusti sadayana tukang angon, tumut ti karuhun. 4 Darongkap ka nagara Gusti, sumeja ngiring cicing di Mesir, wireh tanah Kanaan katarajang paceklik hebat, parantos teu aya jukut-jukut acan kangge ingon-ingon. Nyuhunkeun piwelas Gusti, sumeja ngiring cicing di tanah Gosen." 163
Kejadian 47.5-12 5 Raja ngalahir ka Yusup, "Rama jeung dulur-dulur kang putra geus araya di kang putra. 6 Tanah-tanah di Mesir aya dina kawasa kang putra. Pilih anu pangsuburna keur anjeunna jeung dulur-dulur. Harayangeun matuh di Gosen, teu aya halangan. Jeung upama ti dulur-dulur kang putra aya anu boga kamampuhan, hade sina ngurus ingon-ingon kami." 7 Yusup ngadeuheuskeun oge Yakub ramana, ka raja. Yakub ngucapkeun wilujeng ka raja. 8 Ku raja dipariksa, "Sabaraha taun umur Bapa?" 9 Waler Yakub, "Sumuhun parantos 130 taun, salamina mung ngumbara. Upami dibandingkeun sareng karuhun-karuhun anu sami-sami tukang ngumbara, umur Bapa mah kalintang pondokna, sareng teu kendat dipuuk ku kasusah." 10 Tutas ngadeuheus, Yakub neda undur ti payuneun raja. 11 Anjeunna ku Yusup geus dipatuhkeun di Mesir, kitu deui saderek-saderekna, dipaparin tanah milik anu pangalusna, pernahna di Rameses, numutkeun timbalan raja. 12 Keur kaperluan tedaeunana, boh ramana, boh saderek-saderekna, katut sakumna pamili ramana nepi ka anu pangorana, dibayuan ku Yusup. 164
Kejadian 47.13-18 13 Paceklik beuki hebat. Saalam dunya teu boga dahareun. Rahayat Mesir jeung urang Kanaan, awakna enggeus lalungse nandangan kalaparan. 14 Ti dinya Yusup ngumpulkeun duit sisimpenan urang Mesir jeung urang Kanaan, anu disimpen keur mareuli gandum, tuluy dicandak ka karaton raja. 15 Sanggeus urang Mesir jeung urang Kanaan teu baroga deui duit sama sakali, urang Mesir daratang ka Yusup. "Nyuhunkeun tedaeun," pokna. "Abdi-abdi ulah diantep sina paraeh langlayeuseun. Artos oge parantos teu gaduh pisan. Tulungan, Gusti!" 16 "Bawa ingon-ingon maraneh. Ke ku kami ditukeuran ku kadaharan ari geus teu baroga duit mah," waler Yusup. 17 Ahirna maranehna murubul marawa ingon-ingon ka Yusup, nu mawa kuda, nu mawa domba atawa embe, nu mawa sapi, nu mawa kalde, ditalukeurkeun kana bahan pangan. Sataun lilana kitu jeung kitu ngabagi-bagi bahan panganna, ditukeur jeung ingon-ingon. 18 Dina taun sanggeusna, rahayat pada waleh ka anjeunna, pokna, "Gusti, abdi-abdi waleh bae. Artos seep, ingon-ingon seep, sadayana parantos kacepeng ku Gusti. Abdi-abdi parantos teu gaduh serenkeuneun deui, kajabi ti tanah sareng badan sakujur. 165
166 Kejadian 47.19-25 19 Abdi-abdi ulah diantep sina maraot, enggal jait! Tanah abdi-abdi ulah dugi ka gaplah jeung gapong. Ieu diri abdi-abdi galeuh, tanah abdi-abdi candak, liron sareng tedaeun. Sawios jadi badega raja sinareng lahan sawios jadi kagunganana, asal dipaparin binih, sangkan ulah maraot ku kalaparan, sareng lahan ulah kantos jadi keri." 20 Seug sakabeh lahan di Mesir ku Yusup digaleuh baris ka raja, kawantu ku nu barogana dijarual, ku tina banget-bangetna paceklik. Sakabeh tanah sakuliah nagara geus jadi kagungan raja. 21 Ari rahayat, ti tungtung Mesir nepi ka tungtung Mesir deui ku Yusup digarawekeun jaradi kuli. 22 Tanah anu teu digaleuh ngan tanahna para imam. Para imam mah teu kungsi ngajarual tanah, kawantu mareunang sokongan anu baku ti raja. 23 Pilahir Yusup ka rahayat, "Poe ieu, maraneh jeung lahan-lahan maraneh enggeus dibeuli ku kami, haturan raja. Ieu binih keur maraneh, lahan-lahan teh pelakan. 24 Lamun geus panen, kudu diserenkeun pikeun raja, saperlimana. Sesana pake keur ngabinihan deui, jeung keur dahareun maraneh katut sanak kulawarga." 25 Rahayat ngajarawab, "Gusti parantos mintonkeun kasaean, numbu umur abdi-abdi.
Kejadian 47.26-48.1 Abdi-abdi sumeja pasrah diri jadi kuli-kulina raja." 26 Ti dinya Yusup ngadamel undang-undang tanah pikeun nagara Mesir, nya eta saperlima tina hasil tanah kudu diserenkeun ka raja. Ieu undang-undang tug nepi ka kiwari jalan terus. Ngan tanahna para imam anu henteu jadi milik raja teh. 27 Urang Israil enggeus tumetep di Mesir di wewengkon Gosen. Geus balaleunghar jeung anak baranahan. 28 Ari Yakub mukimna di Mesir tujuh belas taun, nepi ka yuswa 147 taun. 29 Yakub geus ngaraos baris tereh-tereh pupus, tuluy nyaur Yusup putrana, pok ngalahir, "Ama menta Enung sumpah. Tumpangkeun leungeun Enung kana tetepokan Ama, tuluy ikrar masing enya- enya, yen Enung seja ngestokeun wasiat Ama. Ama ulah dikubur di Mesir. 30 Ama hayang dikubur di makam karuhun. Ama kudu dipindahkeun ti Mesir, kubur di makam para luluhur." Yusup ngawaler, "Wasiat Ama tangtos diestokeun pisan." 31 Saur Yakub, "Sumpah heula ka Ama, yen Enung seja ngestokeun." Ti dinya Yusup sumpah. Terus Yakub tumungkul dina pangkulemanana lajeng ngucap sukur. 48 1 Teu lila ti harita Yusup kenging wartos yen ramana teu damang. 167
Kejadian 48.2-8 Bral anjeunna angkat seja ngalayad Yakub disarengan ku putrana Menase jeung Epraim. 2 Barang Yakub terangeun yen putrana Yusup geus sumping seja ngalayad maksakeun calik dina pangkulemanana. 3 Ti dinya saurna ka Yusup, "Allah Nu Maha Kawasa bareto nembongan sarta ngaberkahan ka Ama di Lus, di tanah Kanaan. 4 Kieu dawuhana-Na, Maneh ku Kami baris dibere anak loba pisan, sarta turunan maneh baris pijadieun rupa-rupa bangsa; tanah ieu ku Kami rek diserenkeun ka turunan maneh geusan jadi milikna salalawasna." 5 Saur Yakub deui, "Yusup, dua anak hidep, Epraim jeung Menase dijurukeun di Mesir samemeh Ama aya di dieu, duanana oge rek diaku anak, sakumaha Rubin jeung Simeon. 6 Upama hidep boga deui anak, Ama moal rek mikahayang; ari warisan mah maranehanana oge baris meunang ti Epraim jeung Menase. 7 Maksud Ama kitu teh lantaran inget ka ibu hidep Rahel. Basa ibu hidep maot di tanah Kanaan teu jauh ti Eprata, keur Ama balik ti Mesopotami, Ama teh kacida nalangsana. Ibu teh ku Ama dikurebkeun di sisi jalan nu ka Eprata." (Eprata teh kiwari mah katelah Betlehem.) 8 Barang ret Yakub ningal ka putra Yusup anu dua tea, seug mariksa, "Ari ieu barudak teh saha?" 168
Kejadian 48.9-16 9 Waler Yusup, "Ieu teh duanana oge pun anak, nu diganjarkeun ka abdi ku Gusti Allah di dieu, di tanah Mesir." Ari saur Yakub, "Asrogkeun ka Ama, ku Ama rek diberkahan." 10 Ari Yakub teh socana geus teu pati awas bakat ku sepuh. Ku Yusup barudak dicaketkeun ka ramana. Tuluy barudak teh dirangkul bari digalentor. 11 Ti dinya saur Yakub ka Yusup, "Satadina Ama teh geus taya harepan yen baris pipanggiheun deui jeung hidep. Kari-kari ayeuna ku Allah ditepungkeun pisan jeung anak-anak hidep sagala." 12 Ti dinya barudak teh ku Yusup dicandak tina pangkonan ramana, seug anjeunna sujud di payuneun ramana. 13 Geus kitu Epraim ku Yusup diperenahkeun di kiwaeun Yakub ari Menase di tengeneunana. 14 Tapi Yakub teh bet anggur numpangkeun pananganana nu tengen kana sirah Epraim anu umurna leuwih ngora; ari panangan kiwana ditumpangkeun kana sirah Menase, lanceukna. 15 Tuluy Yusup diberkahan ku anjeunna, saurna, "Mugia ieu barudak diberkahan ku Allah, anu disembah ku aki jeung bapa kaula Ibrahim jeung Ishak! Mangka maranehna diberkahan ku Allah nu geus nyarengan kaula nepi ka ayeuna! 16 Mangka diberkahan ku malaikat, nu geus ngajait kaula tina sagala bahla! Mugia ngaran 169
Kejadian 48.17-21 kaula, kitu deui jenengan Aki Ibrahim jeung Bapa Ishak masing bisa tuluy-tumuluy ku lantaran ieu barudak! Mugia maranehna sing loba anak, ceuyah turunan!" 17 Barang Yusup ningali yen panangan ramana anu katuhu ditumpangkeun kana sirah Epraim, anjeunna ngarenjag; tuluy panangan ramana dipindahkeun kana sirah Menase, 18 bari saurna ka ramana, "Sanes kitu, Ama! Anu ieu anu langkung kolot; panangan Ama anu tengen kedah ka anu ieu ditumpangkeunana!" 19 Tapi ceuk ramana, "Ama oge nyaho, anaking, nyaho. Turunan Menase ge pijadieun bangsa gede. Tapi turunan adina bakal leuwih punjul ti manehanana sarta turunanana bakal pijadieun bangsa-bangsa gede." 20 Seug eta barudak anu dua teh poe eta diberkahan. Saurna, "Ngaran maraneh bakal dipake ku urang Israil dina keur ngucapkeun berkah. Piucapeunana: Muga maraneh ku Allah dikersakeun ngajadi saperti Epraim jeung Menase." Jadi berkah anu dipaparinkeun ku Yakub ka Epraim teh leuwih mulya ti batan nu dipaparinkeun ka Menase. 21 Geus kitu saur Yakub ka Yusup, "Anaking, Ama teh moal lila deui oge mulang ka kalanggengan, tapi hidep baris tetep disarengan ku Allah sarta bakal dipulangkeun ka tanah karuhun hidep. 170
Kejadian 48.22-49.7 22 Tanah Sekem anu subur, beunang Ama ngarebut ti urang Emor ku pedang jeung gondewa teh pikeun hidep, lain pikeun dulur-dulur hidep." 49 1 Yakub ngumpulkeun putra-putrana tuluy ngalahir, "Ka darieu kumpul, Ama rek ngucapkeun hal-hal anu bakal kasorang ku maraneh engke ka hareup: 2 Ka darieu kumpul, regepkeun, he anak- anak Yakub. Regepkeun ieu bapa maraneh Israil. 3 Rubin, anak kami anu cikal, maneh wujud kabedasan kami anak kahiji ti kalalakian kami. Pangangkuhna jeung pangbedasna ti antara anak-anak kami. 4 Maneh saibarat caah rongkah, tapi hamo jadi anu pangutamana, sabab maneh geus ngedengan selir kami ngunghak kana pangsarean kami. 5 Simeon jeung Lewi adi lanceuk. Maranehanana nyikep pakarang pikeun katelengesan. 6 Kami moal miluan rarasiahanana, moal miluan babadamianana, sabab sajeroning ambek maranehanana maehan jalma jeung ngabajegan sapi-sapi sakadar keur karesepan. 7 Ambekna sing kasapa, tina kacida bengisna, amarahna sing kasapa, tina kacida kejemna. Ku kami rek disina pabencar di 171
Kejadian 49.8-16 satanah Israil. Disina pabuyar di tengah bangsana. 8 Yuda, maneh bakal dipuji ku dulur-dulur. Musuh-musuh ku maneh dicerek pundukna. Dulur-dulur ka maneh bakal rarengkuh. 9 Yuda saibarat singa, maehan mamangsanna seug asup kana dungusna, ngendorkeun urat seug ngagelehe. Taya nu wani ngaganggu. 10 Yuda bakal nyangking iteuk karajaan, turunanana bakal marentah salalawasna. Bangsa-bangsa bakal marere upeti tunduk deku di hareupeunana. 11 Seug manehna nyangcang kalde ngora kana hiji tangkal anggur, anu buahna pangalus-alusna. Ngupyakkeun pakeanana kana cianggur anu warnana beureum getih. 12 Panonna sumorot euceuy ku nginum anggur, huntuna bodas ku nginuman susu. 13 Sebulun bakal matuh di sisi laut. Basisirna jadi palabuan kapal-kapal. Wewengkonna nepi ka Sidon. 14 Isaskar mo leuwih senang ti kalde, keur depa ge teu lesot tina momotna. 15 Tapi nyahoeun yen tempat reureuhna hade tur tanahna pikaresepeun. Seug ngajurungkunung ngangkat momotanana kawantu nu kumawula, tukang nadah gawe beurat. 16 Dan bakal kawasa marentah rahayatna. Maranehanana ge kawas kaom-kaom Israil sejenna. 172
Kejadian 49.17-26 17 Dan bakal saibarat oray di sisi jalan, oray matih di jalan gupit. Macok kana keuneung kuda, nepi ka anu tumpakna ragrag tijengkang. 18 Abdi ngantos salamet ti Anjeun, PANGERAN. 19 Gad bakal ditempuh ku gorombolan rampog, tapi bakal malik ngudag ka nu nempuh. 20 Aser, tanahna bakal beunghar ku dahareun. Bisa ngayakeun anu surup keur tuangeun raja. 21 Naptali saibarat uncal bikang anu lumpatna lugina, anak nu bakal dijurukeunana bakal lalucu. 22 Yusup saibarat kalde linghas sisi cinyusu. Saibarat anak kuda giras di lamping pasir. 23 Musuh-musuhna nempuh kacida rosana, ngudag bari mawa gondewa reujeung panah. 24 Tapi gondewa Yusup angger tanggoh, leungeunna aya anu ngabedaskeun, bedas ku kawasa Nu Maha Kawasa, Allahna Yakub, ku nu jadi Pangangon, Panyalindungan Israil. 25 Allah bapa maneh anu mitulung ka maneh, Allah Nu Maha Kawasa anu ka maneh ngaberkahan ku hujan ti awang-awang jeung cai anu jarero ti jero bumi, dipaparin pirang-pirang sapi jeung anak, 26 dipaparin gandum jeung kekembangan, dipaparin gunung-gunung jaman purwa, dipaparin kabetah ti pasir-pasir abadi. Ieu 173
Kejadian 49.27-50.2 berkah-berkah masing tumetep mayungan sirah Yusup, ngauban halis jelema nu pangunculna ti sakabeh dulur-dulurna. 27 Binyamin saibarat ajag anu kacida galakna. Isuk, sore, ngarubuhkeun jeung ngahakan mamangsan." 28 Sakitu dua belas kaom Israil teh. Kitu ungelna ucap pamitan ramana anu dilahirkeunana saluyu keur masing-masing dirina. 29 Ti dinya Yakub wewekas, "Ama ayeuna rek mulang, nyusul warga-warga Ama ka alam kubur. Layon Ama hijikeun jeung bapa Ama di guha kuburan di tanahna Epron urang Het, 30 di Makpela wetaneun Mamre, di tanah Kanaan. Eta guha jeung tegalan ku Ibrahim geus digaleuh ti Epron keur tanah kuburan. 31 Ibrahim jeung Sarah geureuhana, Ishak jeung Rabeka, kitu deui Lea, nya di dinya dipendemna. 32 Eta tegalan jeung guhana geus dibeuli ti urang Het. Kuburkeun Ama di dinya." 33 Tamat Yakub wewekasna, seug ngagoledag kereles bae pupus. 50 1 Gabrug layon teh ku Yusup dirangkul, ditatangkeup ditangisan, rarayna digalentoran. 2 Yusup marentahkeun tabib-tabib bawahanana, sina ngabalsem ramana. 174
Kejadian 50.3-10 3 Lilana ngabalsem opat puluh poe, sakumaha biasana. Urang Mesir kabeh barela sungkawa meunang tujuh puluh poe. 4 Sanggeus liwat mangsa sungkawa, Yusup ngalahir ka mantri-mantri raja, saurna, "Pangunjukkeun ieu pisanggem ka raja: 5 Nalika pun bapa bade dug pupus, mundut supaya abdi sumpah yen bakal ngurebkeun layonna di makam kengingna ngadamel di tanah Kanaan. Ku margi kitu jisim abdi mugi diwidian mios nguburkeun pun bapa, upami parantos beres tangtos wangsul deui." 6 Waler raja, "Kami idin. Kurebkeun rama kang putra sakumaha pamundutna." 7 Yusup jengkar seja ngurebkeun ramana. Nu jarajap mangpirang-pirang lobana: mantri-mantri raja, para sesepuh karaton, para sesepuh nagara, 8 wargi-wargina ku anjeun, raka-rakana jeung wargi-wargi ramana. Anu teu marilu jajap ngan barudakna anu laleutik keneh, ditinggalkeun di Gosen jeung ingon-ingon: embe, domba jeung sapi. 9 Anu marilu ngiringkeun teh aya oge anu tarumpak kareta jeung kuda, jadi aleutan anu kacida gedena. 10 Sanggeus narepi ka tempat pangirikan di Atad, wetaneun Walungan Yordan, ger careurik aluk-alukan lila pisan. Eta upacara bela sungkawa diayakeunana ku Yusup tujuh poe. 175
Kejadian 50.11-18 11 Urang Kanaan anu narenjo eta jelema- jelema maridangdam di Atad, ngaromong, "Kacida hidmatna nya upacara bela sungkawa urang Mesir mah!" Ku sabab kitu eta tempat dingaranan Abel Misraim. 12 Piwekas Yakub enggeus dilaksanakeun ku pala putrana. 13 Layonna dibawa ka Kanaan, dikurebkeun di guha Makpela di wetaneun Mamre, urut lahan Epron urang Het, anu digaleuh ku Ibrahim keur tanah pakuburan. 14 Tarapti ngurebkeun, Yusup mulih deui ka Mesir jeung raka-rakana kitu deui sakur nu ngariring jajap. 15 Sapesna ditilar pupus, raka-raka Yusup ngaromong kieu, "Kumaha mun Yusup tetep neuteuli? Kumaha lamun manehna ngabales kadengkian jeung kajahatan urang bareto?" 16 Seug maranehna nitah jalma, titip omong pikeun Yusup, kieu, "Tuang rama memeh pupus ngalahir kieu, 17 Bejakeun ka Yusup, Ama menta sangkan hidep daek ngahampura dulur-dulur, kajahatan jeung dosana ka hidep. Ku margi kitu, mugi-mugi sim kuring sadaya, abdi-abdi ka pangersa Allah panutan tuang rama, dihapunten samudaya kalepatan." Sanggeus dihaturkeun, Yusup ngadanguna nepi ka nangis. 18 Geus kitu saderek-saderekna daratang, bruk sarujud, pok arunjukan, "Sim kuring 176
Kejadian 50.19-25 sadaya, gandek-gandek anu hina kagungan gamparan." 19 Ari saur Yusup, "Ulah sieun ku kuring. Kuring moal ngangkat diri jadi Allah. 20 Enya bareto kuring ku aranjeun dicilakakeun. Tapi ku Allah geus dibalikkeun jadi pitulung, sangkan kuring bisa nyambung umur sanak baraya anu sakitu lobana, nya geuning ayeuna bukti aranjeun bararisa keneh hirup. Nya ti dinya lantaranana. 21 Geus ulah sieun-sieun. Aranjeun saanak incu ku kuring baris diurus." Pilahir sakitu genahna, matak nengtremkeun raka-rakana, nyerep genah karasana, plong hatena ngararemplong. 22 Nepi ka pupusna dina yuswa 110 taun, Yusup tetep ngariksa saderek-saderekna di Mesir. 23 Anjeunna kungsi ningali heula putu ti Epraim putrana, nepi ka turunan nu katilu. Ti Menase ge kagungan putu ngaranna Makir. Makir puputra sababaraha urang, kabeh ku Yusup dilebetkeun kana rerehan kulawargina. 24 Ti dinya anjeunna wewekas ka saderek- saderekna, "Umur kuring moal lila deui. Tapi aranjeun baris tetep diraksa ku Allah, tur engke dicandak budal ti ieu nagara, dipulangkeun ka tanah anu ku Mantenna geus dijangjikeun ka Ibrahim, Ishak jeung Yakub." 25 Geus kitu eta putra-putra Yakub ku Yusup sina sarumpah, saurna, "Aranjeun kudu 177
Kejadian 50.26 sumpah, yen mun geus aya pitulung Allah budal ti dieu, tulang-taleng kuring kudu dibawa." 26 Yusup pupus dina yuswa 110 taun. Layonna ku maranehanana dibalsem, terus disimpen dina peti mati. 178
Keluaran 1 1 Yakub ngungsina ka Mesir teh sapala putra, masing-masing jeung saanak bojona. Putra-putrana nya eta: 2 Rubin, Simeon, Lewi, Yuda, 3 Isaskar, Sebulun, Binyamin, 4 Dan, Naptali, Gad, jeung Aser. 5 Jumlahna aya tujuh puluh urang turunan Yakub. Ari putrana nu jenengan Yusup mah geus ti heula aya di Mesir. 6 Yusup pupus, saderek-saderekna parupus, kitu deui jalma-jalma anu saentragan jeung Yusup. 7 Kari turunan-turunanana, nya eta urang Israil. Ieu bangsa laloba anakna, jumlahna beuki ngarekahan sarta jadi kuat, Mesir geus pinuh ku maranehna. 8 Geus kitu ngadeg hiji raja anyar nyangking Mesir, anu henteu uningaeun ka Yusup. 9 Eta raja nimbalan ka rahayatna, saurna, "Urang Israil kacida lobana jeung kuat. Urang jadi kaancam. 10 Mun aya perang palangsiang maranehna biluk ka musuh merangan ka urang tuluy kalabur ti dieu. Ayeuna urang akalan supaya ulah ngalobaan." 11 Seug urang Israil teh ku urang Mesir ditarik, dipaksa kana gawe beurat, nu dipalar
Keluaran 1.12-20 supaya paeheun pikir. Urang Israil dipaksa gawe nyieun kota pagudangan pikeun raja, nya eta kota Pitom jeung Raamses. 12 Tapi beuki dikaniaya kalah ka beuki loba, sumebar di sakuliah nagara, kacida dipikainggisna ku urang Mesir. 13 (1:13-14) Atuh beuki dikaniaya, kacida diteungteuinganana, sina nyarieunan bata jeung rupa-rupa pagawean di tegalan-tegalan, teu pisan diomberan. 14 (1:13) 15 Malah raja Mesir marentah ka Sipra jeung Pua, dua paraji anu sok marajian ka awewe urang Ibrani, timbalanana, 16 "Lamun marajian awewe urang Ibrani, orokna lamun lalaki paehan, mun awewe meunang dihirupan." 17 Tapi eta dua paraji teh mikasieun ka Allah, parentah rajana henteu diturut. Teu aya orok lalaki anu dipaehan. 18 Ku raja disalaur jeung dipariksa, "Ari maraneh kumaha? Ku naon orok-orok lalaki diantep bae sina harirup?" 19 Piunjuk paraji, "Awewe urang Ibrani teu sapertos awewe Mesir. Awakna kariat, ngajuruna garampil, memeh paraji dongkap orokna parantos brol manten." 20 (1:20-21) Nu matak eta dua paraji teh mareunang kurnia ti Allah, nepi ka barisa imah-imah kurenan. Ari urang Israil terus bae ngalobaan, beuki kuat. 2
Keluaran 1.21-2.7 21 (1:20) 22 Tungtungna raja Mesir marentah ka sakabeh rahayatna, timbalanana, "Rampas sakabeh orok lalaki urang Ibrani, palid- palidkeun ka Walungan Nil. Nu awewe ingkeun, hirupan." 2 1 Aya hiji jelema kaom Lewi, nikah ka hiji istri sakaom keneh. 2 Seug eta istri ngalahirkeun hiji anak lalaki. Orokna teh teuing ku kasep, tuluy disumputkeun. Sanggeus meunang tilu bulan, 3 orok teh geus teu bisa disumput-sumput deui. Tuluy dipangnyieunkeun kandaga tina wawalinian, dibalur ku ter supaya teu asup cai. Sok orok teh diasupkeun kana eta kandaga, tuluy diteundeun di sisi walungan, di antara jujukutan anu jarangkung. 4 Ceuceuna ngawaskeun ti kajauhan hayangeun nyaho kumaha orok teh pijadieunana. 5 Putri raja sumping arek ngebak di walungan, inang-inangna leuleumpangan turut-turut sisi. Ret putri ningali aya kandaga di bunian ku jujukutan, seug dipiwarang dicandak. 6 Kandaga dibuka, eusina orok. Orok teh gogoaran, putri ngahelas pok sasauran, "Tangtu ieu teh orok urang Ibrani." 7 Torojol ceuceu eta murangkalih marek ka putri tuluy miunjuk, "Kumaha upama ku abdi 3
Keluaran 2.8-14 dipangmilariankeun awewe urang Ibrani anu nuju nyusuan?" 8 "Enya, jig," waler putri. Leos nyi lanjang indit, teu lila geus datang deui jeung ibuna murangkalih tea. 9 Saur putri, "Pangnyusuankeun ieu orok, engke ku kami digajih." Murangkalih ku ibuna dibawa mulang, dirorok sakumaha biasa. 10 Sanggeus rada ageung disanggakeun ka putri. Ku putri diangken putra. Ceuk putri dina manahna, "Ieu budak ku kami dibedol ti cai. Ngaranna kudu Musa." 11 Dina hiji poe sanggeus akil baleg Musa angkat nepangan bangsana, urang Israil. Katingalieun yen bangsana sakitu diteungteuinganana, digawekeun sakitu beuratna. Malah katingalieun aya urang Israil, bangsa anjeunna, anu dipaehan ku urang Mesir. 12 Musa luak-lieuk. Sanggeus tetela yen moal aya anu nangenan, habek urang Mesir teh ku anjeunna dipaehan, mayitna diruang dina keusik. 13 Poe isukna anjeunna ka dinya deui. Beh ningali dua jelema papada urang Israil keur garelut. Ku anjeunna dipisah, nu salahna dielingan, "Ku naon ka bangsa sorangan mahala?" 14 Eta jelema nambalang, "Na maneh teh dunungan kami? Rek jadi hakim? Rek maehan deuih ka kami, cara kamari maehan 4
Keluaran 2.15-21 urang Mesir?" Musa ngagebeg sarta ceuk panggalihna, "Ana kitu perkara aing kamari maehan teh geus kautara!" 15 (2:15-16) Eta warta kadangu ku raja, seug raja ihtiar arek nelasan Musa. Tapi Musa ngejat manten ka tanah Midian, sarta rek terus matuh di ditu. Dina hiji poe Musa keur calik deukeut hiji sumur. Torojol aya mojang tujuhan, putra-putra imam di Midian anu jenenganana Yitro. Eta mojang-mojang tuluy narimba ngareusian jolang, rek nginuman domba-domba jeung embe-embe ramana. 16 (2:15) 17 Torojol deui tarukang ngangon lalaki, mojang-mojang teh disuntrung- suntrungkeun. Ku Musa dibelaan, angonanana sina ngarinum. 18 Ti dinya mojang-mojang teh baralik. Ku ramana dipariksa, "Sinarieun bisa tereh baralik?" 19 Tembalna, "Dibantuan ku hiji urang Mesir, anu ngabelaan ngalawan tarukang ngangon, mangnimbakeun, sareng manginumankeun ingon-ingon urang." 20 Saur ramana, "Di mana ayeuna jelemana? Ku naon ditaringgalkeun? Teang, sina ka dieu urang ajak dahar." 21 Musa kersaeun diandeg sarta terus matuh. Saterusna ku Yitro ditikahkeun ka Sipora, putrana, 5
6 Keluaran 2.22-3.5 22 seug puputra, lalaki. Saur Musa sajeroning manah, "Aing di dieu teh ngumbara. Jadi ieu budak ngaranna kudu Gersom." 23 Geus kitu lawas ti lawas raja Mesir pupus. Tapi urang Israil mah angger bae ripuh, mani tingjarerit menta tulung, sasambat ka Allah. 24 Ku Allah kadangu sarta Mantenna emuteun kana perjangjiana-Na ka Ibrahim, Ishak, jeung Yakub. 25 Kasangsaraan urang Israil ku Mantenna katingali sarta diperhatoskeun. 3 1 Dina hiji poe waktu ngangon domba jeung embe kagungan Yitro, mertuana, imam di Midian tea, Musa nyandak angonanana meuntasan gurun keusik. Jol ka Sinai, hiji gunung karamat. 2 Breh malaikat PANGERAN nembongan ka anjeunna, jiga seuneu, ngagedur dina rungkun cucuk. Katingalieun ku Musa eta rungkun cucuk teh ngagedur ku seuneu, tapi weuteuh bae henteu kahuru. 3 Ceuk panggalihna, "Aneh! Ku naon eta rungkun teh teu kahuru? Cing rek dideukeutan." 4 Katingalieun ku PANGERAN yen Musa ngadeukeutan, seug Mantenna ngagentraan ti tengah rungkun cucuk, "Musa! Musa!" Wangsul Musa, "Nun, kaulan!" 5 Allah nimbalan, "Ulah deukeut-deukeut ka dieu. Laan tarumpah, sabab anu ditincak ku maneh teh tanah suci.
Keluaran 3.6-12 6 Kami teh Allah karuhun maneh, Allah panutan Ibrahim, Ishak, jeung Yakub." Musa meungpeun, sieuneun ningali Allah. 7 Ti dinya PANGERAN nimbalan, "Kami geus waspaos yen umat Kami di Mesir kacida dikakayana. Sasambatna ku polah jelema- jelema anu ngagarawekeunana ku Kami geus kadangu. Kami uninga kasangsaraan maranehanana. 8 Nu matak Kami teh lungsur rek ngajait maranehna ti urang Mesir. Arek dikaluarkeun ti Mesir, rek dibawa ka hiji tanah anu nya lega, nya mukti, nya lendo, anu ayeuna keur dicaricingan keneh ku urang Kanaan, urang Het, urang Emor, urang Pares, urang Hiwi, jeung urang Yebus. 9 Enya ku Kami geus kadangu sasambatna umat Kami teh, katenjo yen kacida digencetna ku urang Mesir. 10 Maneh ku Kami rek diutus ka raja Mesir, supaya bisa nungtun umat Kami kaluar ti nagarana." 11 Piunjuk Musa ka Allah, "Abdi teh jalmi batan sakieu. Pimanaeun werat mendakan eta raja sareng ngaluarkeun urang Israil ti Mesir?" 12 Timbalan Allah, "Ku Kami tangtu direujeungan. Pikeun tanda yen maneh ka ditu teh diutus ku Kami, engke ana umat Kami geus kaluar ti Mesir, maneh bakal bisa ka dieu deui, ngabakti ka Kami di ieu gunung." 7
Keluaran 3.13-18 13 Tapi piunjuk Musa, "Upami parantos pendak sareng urang Israil sarta nyanggem yen diutus ku Allah panutan karuhun maraneh, seug maranehna nanyakeun, Saha jenengana-Na? kedah diwangsul kumaha?" 14 Timbalan Allah, "Kami teh Anu Jumeneng. Sebutkeun kieu, Kami diutus ku anu ngangkenkeun ANU JUMENENG. 15 Sebutkeun yen anu ngutus maneh teh Kami, PANGERAN, Allah panutan karuhunna, Allah panutan Ibrahim, Ishak, jeung Yakub. Kitu salalanggengna jenengan Kami teh; turunan anu bakal datang ari nyebut Kami teh kudu kitu. 16 Jung tepungan kokolot-kokolot Israil. Bejakeun yen Kami PANGERAN, Allah panutan karuhunna, Allah panutan Ibrahim, Ishak, jeung Yakub, enggeus nembongan ka maneh. Bejakeun yen Kami geus ngalayad ka maranehna, geus ningali katelengesan urang Mesir ka maranehna. 17 Kami tangtu engke ngaluarkeun maranehna ti Mesir, ti anu neungteuinganan, rek dibawa ka hiji tanah anu lendo jeung gemah ripah, tanahna urang Kanaan, urang Het, urang Emor, urang Pares, urang Hiwi, jeung urang Yebus. 18 Umat Kami tangtu percayaeun ka maneh. Maneh jeung kokolot-kokolot Israil kudu madep ka raja Mesir, bejakeun ka eta raja kieu, PANGERAN, Allahna urang Israil, geus 8
Keluaran 3.19-4.2 ngebrehkeun salira-Na ka kaula. Kaula menta idin tilu poe rek ka tanah gurun, seja ngahaturkeun kurban ka PANGERAN, Allah kaula. 19 Ku Kami geus kauninga, kumaha bae ge raja moal ngidinan, kajaba lamun dipaksa kudu kitu. 20 Tapi Kami oge rek ngagunakeun kakawasaan, ngahukum Mesir ku rupa-rupa balahi. Geus kitu kakara eta raja bakal ngidinan indit. 21 Urang Mesir ku Kami rek disina serabeun ku maneh, nepi ka umat Kami arinditna teh moal aya anu lengoh. 22 Tiap awewe urang Israil kudu datang ka awewe urang Mesir tatanggana. Ka maranehanana, kitu deui ka awewe urang Mesir anu saimah reujeung, kudu marenta papakean, perhiasan-perhiasan tina emas jeung perak. Beubeunanganana sina diparanggul ku anak-anakna lalaki awewe. Akut harta banda urang Mesir teh." 4 1 Ngawangsul deui Musa ka PANGERAN, "Nanging kumaha upami urang Israil henteu palercayaeun, henteu nolih kana pisanggem abdi? Kumaha upami sanggemna pamohalan Gusti nembongan ka abdi?" 2 PANGERAN mariksa, "Eta maneh nyekel naon?" "Sumuhun iteuk," wangsul Musa. 9
Keluaran 4.3-9 3 Timbalan PANGERAN, "Alungkeun kana taneuh." Ku Musa dialungkeun, seug jadi oray nepi ka Musa ngejat. 4 PANGERAN nimbalan ka Musa, "Tewak buntutna!" Ku Musa ditewak, seug jadi deui iteuk. 5 PANGERAN nimbalan, "Gunakeun eta pikeun ngayakinkeun ka urang Israil yen maneh enya geus ditembongan ku Kami, PANGERAN, Allah karuhunna, Allahna Ibrahim, Ishak, jeung Yakub." 6 PANGERAN nimbalan deui ka Musa, "Asupkeun leungeun maneh kana jeroeun jubah." Musa ngasupkeun pananganana ka jeroeun jubah; ari dikaluarkeun deui bet geus katerap ku kasakit, baruntusan rupana bodas kawas salju. 7 PANGERAN nimbalan, "Asupkeun deui ka jeroeun jubah." Sup diasupkeun deui, sarta barang ditarik deui bet geus pulih cara sasari kawas anggahota lianna. 8 PANGERAN nimbalan, "Upama maranehna teu palercayaeun, henteu bisa diyakinkeun ku mujijat nu kahiji, ku nu kadua mah tangtu bisa diyakinkeun. 9 Tapi upama ku eta dua mujijat tetep maranehna teu palercayaeun, tetep arembungeun malire kana omongan maneh, maneh kudu nyiuk cai Walungan Nil, bahekeun kana taneuh. Eta cai bakal robah jadi getih." 10
Keluaran 4.10-17 10 Tapi piunjuk Musa, "Nun PANGERAN, ulah abdi anu diutus. Abdi teh sanes jalmi anu pinter nyarita, boh ti kapungkur, boh ti saparantos Gusti sasauran ka abdi. Abdi mah jalmi heurin ku letah, sok asa-asa." 11 Timbalan PANGERAN ka anjeunna, "Saha anu maparin letah ka manusa? Saha anu ngersakeun manusa torek atawa pireu? Saha anu ngersakeun manusa boga panenjo atawa merem? Nya Kami, PANGERAN. 12 Bral bae ka ditu, Kami anu bakal nyebutan piomongeun maneh." 13 Tapi piunjuk Musa, "Nun PANGERAN, sae ku nu sanes bae." 14 PANGERAN jadi bendu ka Musa lajeng nimbalan, "Kumaha lamun Harun, dulur maneh, urang Lewi tea? Kami uninga, manehna ahli nyarita. Manehna ayeuna keur ka dieu rek manggihan maneh, tangtu atoheun papanggih jeung maneh. 15 Caritakeun ka manehna, terangkeun naon anu kudu diomongkeun. Boh maneh boh Harun, tangtu ku Kami dibantuan nyarita, dituduhan naon-naon anu kudu dilampahkeun. 16 Harun kudu jadi lalambe maneh, ngawakilan maneh nyarita ka jalma rea. Jadi maneh ka Harun teh minangka Allah, nyebutan sakur anu kudu diomongkeun. 17 Eta iteuk bawa, pakeeun di ditu paranti nembongkeun mujijat-mujijat." 11
Keluaran 4.18-25 18 Sanggeus kitu Musa mulih ka Yitro mertuana seug unjukan, "Putra sumeja nepangan dulur-dulur di Mesir, hoyong terang naha harirup keneh." Ku Yitro karujukan, tuluy dijurung. 19 Sabot Musa di Midian keneh, PANGERAN nimbalan ka anjeunna, "Geura ka Mesir deui, sabab jelema-jelema anu ngarah pati ka maneh kabeh geus paraeh." 20 Bral Musa angkat ka Mesir, garwana, putra-putrana dicandak, ditumpakkeun kana kalde. Iteukna dicandak sakumaha timbalan Allah. 21 Ngandika deui Allah ka Musa, "Maneh ayeuna kudu ka Mesir deui. Ku kami dibere kawasa nembongkeun mujijat-mujijat Kami tea ka raja Mesir. Lampahkeun. Ari raja ku Kami rek dihaja dibedegongkeun, sina teu mikeun urang Israil indit. 22 Geus kitu bejakeun ka manehna, kieu kituh timbalan Kami, PANGERAN, Israil teh putra cikal Kami. 23 Ku Kami geus dipundut ka maneh sangkan diidinan indit ngabakti ka Kami. Ku sabab maneh teu ngidinan, anak cikal maneh ku Kami rek dipaehan." 24 Di satengahing jalan di pangrereban, Musa ku PANGERAN dipegat kersa-Na rek dipaehan. 25 (4:25-26) Seug Sipora garwa Musa nyandak hiji batu seukeut, tuluy ngeureut 12
Keluaran 4.26-5.1 kokocop putrana, seug eta kulit kokocop teh diusapkeun kana sampean Musa. Ku karana eta sunat, Sipora sasauran kieu ka Musa, "Akang teh pikeun abdi salaki getih." Ku hal eta Musa ku PANGERAN teu tulus dicabut nyawana. 26 (4:25) 27 Sajeroning kitu PANGERAN nimbalan ka Harun, "Tepungan Musa di gurun." Bral Harun angkat rek nepangan Musa di gunung karamat. Sanggeus patepung tuluy ngarangkul. 28 Musa cacarios yen ditimbalan mulang ka Mesir ku PANGERAN. Sagala timbalana-Na oge dicarioskeun, kitu deui mujijat-mujijat PANGERAN anu kudu dilampahkeun engke di Mesir. 29 Musa jeung Harun kebat ka Mesir. Sanggeus sarumping tuluy ngumpulkeun kokolot-kokolot Israil. 30 Sagala timbalan PANGERAN ka Musa ku Harun dicarioskeun ka maranehna, sarta Musa nembongkeun mujijat-mujijat tea ka jalma rea. 31 Jalma rea palercayaeun. Barang dicaritaan yen maranehna geus dilayad ku PANGERAN, sarta kabalangsakanana geus katingali ku Mantenna, maranehna sarujud ngabakti. 5 1 Musa jeung Harun arangkat marek ka raja Mesir. Tuluy arunjukan, "Kaula ngemban timbalan PANGERAN, Allahna urang 13
Keluaran 5.2-7 Israil. Kieu timbalana-Na, Umat Kami idinan indit ka gurun keusik, geusan ngayakeun pesta ngamulyakeun ka Kami." 2 Lahiran raja, "Saha PANGERAN teh? Naha aing kudu nurut kana parentah-Na, kudu ngidinan urang Israil iang? Aing teu wawuh ka PANGERAN. Aing moal ngidinan urang Israil arindit." 3 Waler Musa jeung Harun, "Allahna urang Ibrani parantos mendakan ka kaula. Kitu nu mawi mugi kaula sadaya diwidian leumpang ka gurun, lamina tilu dinten, seja nyanggakeun kurban ka PANGERAN, Allah karuhun kaula sadaya. Upami teu kitu tangtos Mantenna bendu ka kaula sadaya, narajang ku kasakit atanapi ku perang." 4 Timbalan raja, "Kumaha ari pipikiran maraneh? Na urang Israil teh sina nunda pagaweanana? Geura baralik ka ditu, sina digarawe deui eta abid-abid teh! 5 Bangsa maneh di dieu geus heurin usik, leuwih loba ti batan urang Mesir. Bet ku maraneh rek disina naringgalkeun pagaweanana!" 6 Harita keneh raja marentahkeun ka urang Mesir tukang-tukang ngagawekeun jeung ka mandor-mandor urang Israil, timbalanana, 7 "Jelema-jelema anu nyarieunan bata teh ulah dibere deui jarami, keun sina arusaha neangan sorangan. 14
Keluaran 5.8-15 8 Tapi beubeunangan nyieun bata kudu angger lobana sakumaha sasari, hiji ge teu meunang kurang. Mana marenta idin rek ngurban ka Allahna ge tangtu lantaran geus kurang pagawean! 9 Garawekeun leuwih beurat, sing leuwih ripuh, tong dibere tempo geusan nanggap nu bohong." 10 Seug tukang-tukang maksa ngagawekeun teh jeung mandor-mandorna ngabejaan ka urang Israil, pokna, "Saur raja, maraneh moal dibarere deui jarami. 11 Saurna jarami nareangan sorangan ti mana bae meunangna, tapi beubeunangan nyieun bata kudu angger sarua lobana jeung nu enggeus-enggeus." 12 Urang Israil riab nareangan jarami ka sakuliah Mesir, 13 bari digegentak ku tukang-tukang ngagawekeunana, kudu anggeus nyieun bata sarua lobana jeung basa keur dibarere keneh jarami. 14 Mandor-mandor urang Israil nepi ka ditareunggeulan ku tukang-tukang ngagawekeun, jeung dicararekan pokna, "Ku naon maraneh teu nyumponan jumlah bata cara sasari?" 15 Seug mandor-mandor teh melas- melis arunjukan ka raja, pokna, "Nun Kangjeng Raja, ku naon abdi-abdi sakieu diteungteuinganana? 15
Keluaran 5.16-23 16 Ongkoh teu dipaparin jarami, nanging ngadamel bata kedah teras. Abdi-abdi dugi ka diteunggeulan, padahal nu lepatna jalmi-jalmi gamparan." 17 Timbalan raja, "Dasar pangedulan, mumul kana gawe! Paingan atuh marenta idin rek ngabarakti ka PANGERAN. 18 Hayoh digarawe deui ka ditu! Jarami moal dibere, bata beubeunangan kudu angger!" 19 Geus tetela ka mandor-mandor yen dirina carilaka, dikudukeun saban poe nyumponan jumlah bata sarua lobana jeung nu enggeus-enggeus. 20 Di jalan maranehna papanggih jeung Musa jeung Harun anu ngahaja ngarantosan. 21 Pok maranehna ngaromong kieu, "PANGERAN langkung uninga, ieu teh gara-gara aranjeun. Sing dihukum aranjeun ku Mantenna, parantos ngalantarankeun kuring dipikasengit ku raja jeung ku mantri-mantrina. Ieu mah sarua bae jeung dititah dipaehan!" 22 Musa marek deui ka PANGERAN sarta miunjuk, "Nun PANGERAN, ku naon umat kagungan teh ku Gusti sakitu dibengisanana? Sareng ku naon abdi anu ku Gusti diutus teh? 23 Saparantos abdi marek ka raja ngemban timbalan Gusti, raja jadi wuwuh neungteuinganan ka maranehna. Ku Gusti diantep teu ditulungan!" 16
Keluaran 6.1-7 6 1 PANGERAN ngandika ka Musa, "Tenjokeun ku maneh rek dikumahakeun eta raja teh ku Kami. Saenya-enyana, ku Kami rek dipaksa nepi ka manehna kapaksa ngaluarkeun umat Kami ti nagarana." 2 Allah ngandika ka Musa, dawuhana-Na, "Kami teh PANGERAN. 3 Kami nembongan ka Ibrahim, ka Ishak, jeung ka Yakub teh sok nyebut diri Kami Allah Nu Maha Kawasa, tara mere nyaho jenengan Kami anu suci, nya eta PANGERAN. 4 Jeung deui Kami geus ngadamel perjangjian jeung maranehna, jangji yen maranehna ku Kami rek dibere tanah Kanaan, nya eta tanah urut maranehna ngumbara. 5 Ayeuna urang Israil tinggarerung lantaran diperbudak ku urang Mesir. Jumeritna ku Kami geus kadangu, sarta Kami inget kana eta perjangjian. 6 Mana bejakeun ka urang Israil, kieu kituh timbalan Kami, Kami teh PANGERAN. Maraneh ku Kami bakal dijait, dibebaskeun tina siksaan urang Mesir. Kami rek metakeun panangan Kami anu digjaya. Urang Mesir ku Kami rek dihukum ku siksaan-siksaan anu kacida beuratna, sarta maraneh tangtu dirahayukeun ku Kami. 7 Maraneh rek dijadikeun umat Kami pribadi, sarta Kami bakal jadi Allah maraneh. Engke ku maraneh kanyahoan lamun geus leupas 17
Keluaran 6.8-15 tina genggeman urang Mesir, yen Kami teh PANGERAN Allah maraneh. 8 Maraneh ku Kami rek dibawa ka tanah anu ku Kami geus diikrarkeun rek dibikeun ka Ibrahim, Ishak, jeung Yakub, jeung pikeun maraneh, jadi tanah milik maraneh. Ieu Kami teh PANGERAN." 9 Eta timbalan ku Musa dicarioskeun ka urang Israil, tapi ku maranehna teu didarenge lantaran geus paregat harepan, ku beurat- beuratna nandangan paneungteuinganan. 10 Demi timbalan PANGERAN ka Musa, 11 "Datangan deui raja, idinan kituh umat Kami ninggalkeun nagarana." 12 Piunjuk Musa, "Pisanggem abdi teh ku urang Israil ge parantos henteu dipalire, komo ku raja, da teu tiasa nganggit-nganggit carios." 13 Timbalan PANGERAN ka Musa jeung Harun, "Bejakeun ka raja, kitu deui ka urang Israil, yen maraneh diparentah ku Kami mingpin urang Israil budal ti Mesir." 14 Rubin putra cikal Yakub tea puputra opat: Hanok, Palu, Hesron, jeung Karmi, jaradi karuhun warga-warga anu marake ngaran eta. 15 Simon puputra genep: Yemuel, Yamin, Ohad, Yakin, Sohar, jeung Saul putra ti hiji wanita urang Kanaan, jaradi karuhun warga-warga anu marake ngaran eta. 18
Keluaran 6.16-26 16 Lewi puputra tilu: Gerson, Kahat, jeung Merari, jaradi karuhun warga-warga anu marake ngaran eta. Lewi yuswana 137 taun. 17 Gerson puputra dua: Libni jeung Simei, turunanana loba. 18 Kahat puputra opat: Amram, Yishar, Hebron, jeung Usiel. Yuswa Kahat 133 taun. 19 Merari puputra dua: Mahli jeung Musi. Eta warga-warga Lewi katut turunan-turunanana. 20 Amram nikah ka Yokebed, embina, ari putrana nya eta Harun jeung Musa. Yuswa Amram 137 taun. 21 Yishar puputra tilu: Korah, Nepeg, jeung Sihri. 22 Usiel oge puputra tilu: Misael, Elsapan, jeung Sitri. 23 Harun geureuhaan ka Elisaba saderekna Nahson, putra Aminadab. Putra-putrana nya eta: Nadab, Abihu, Elasar, jeung Itamar. 24 Korah puputra tilu: Asir, Elkana, jeung Abiasap, jaradi karuhun bangsa-bangsa Korah. 25 Elasar putra Harun nikah ka binti Putiel, ari putrana nya eta Pinehas. Eta kabeh jaradi lulugu ahli karuhun kaom Lewi sabangsana-sabangsana. 26 Anu ku PANGERAN ditimbalan mingpin urang Israil budal ti Mesir teh nya Musa jeung Harun. 19
Keluaran 6.27-7.5 27 Nya aranjeunna anu arunjukan ka raja Mesir, anu mundut supaya urang Israil dibebaskeun. 28 Basa PANGERAN nimbalan ka Musa di tanah Mesir, 29 kieu dawuhana-Na, "Kami teh PANGERAN. Bejakeun ka raja sakur anu ku Kami rek diandikakeun ka maneh." 30 Tapi piunjuk Musa, "Gusti langkung tingali abdi teh sanes jalmi anu pinter nganggit carios, pimanaeun raja ngagugu ka abdi?" 7 1 Ari dawuhan PANGERAN, "Maneh ku Kami rek dijieun minangka Allah ka eta raja. Ari Harun minangka nabi maneh, anu bakal ngawakilan maneh nyarita. 2 Naon-naon anu ku Kami diandikakeun ka maneh, tepikeun ka Harun anu kudu neruskeun eta pangandika ka raja, menta sangkan urang Israil dibikeun ninggalkeun nagarana. 3 Tapi eta raja ku Kami rek dijieun bedegong, sina ulah daekeun ngagugu ka maneh. Najan sakumaha beuratna Mesir ku Kami dihukum ge eta raja moal mirosea. 4 Geus kitu Kami bakal narajang Mesir ku rupa-rupa balahi, ti dinya Kami bakal mingpin umat Kami budal ti eta nagara. 5 Urang Mesir bakal nganyarahokeun yen Kami teh PANGERAN, lamun kami geus ngangkat panangan ka maranehna, jeung geus ngaluarkeun urang Israil ti eta nagara." 20
21 Keluaran 7.6-15 6 Timbalan PANGERAN ku Musa jeung Harun dijalankeun. 7 Harita, waktu aranjeunna ngadareuheus ka raja, yuswa Musa dalapan puluh taun, yuswa Harun dalapan puluh tilu taun. 8 PANGERAN nimbalan ka Musa jeung Harun, 9 "Lamun raja nitah maneh nyieun mujijat, Harun bejaan yen kudu ngalungkeun iteukna ka hareupeun raja, eta iteuk bakal jadi oray." 10 Bral Musa jeung Harun ngadareuheus ka raja sakumaha ditimbalanana ku PANGERAN. Harun ngalungkeun iteukna ka hareupeun raja sapara mantrina, seug iteukna jadi oray. 11 Sabalikna raja nyaur jelemana anu palinter jeung tukang-tukang sihirna. Seug maranehna oge nyarieun anu sarupa kitu ku sihirna, 12 narurutan ngaralungkeun iteuk sarta iteukna jaradi oray. Tapi orayna dileglegan ku oray ti Harun. 13 Parandene kitu raja teu kersaeun tunduk, cocog sakumaha anu diandikakeun ku PANGERAN yen eta raja moal ngagugu ka Musa jeung Harun. 14 PANGERAN ngandika ka Musa, "Bener eta raja teh bedegong, teu mikeun urang Israil indit. 15 Tepungan isukan isuk-isuk, waktu manehna arek mandi ka Walungan Nil, dagoan di sisi eta walungan. Iteuk anu tas jadi oray tea bawa.
Keluaran 7.16-21 16 Omongkeun kieu ka eta raja, Kalawan timbalan PANGERAN, Allahna urang Ibrani, kaula parantos nyuhunkeun supados kangjeng raja ngawidian urang Israil iang ngabarakti ka Mantenna di gurun keusik. Dugi ka ayeuna kangjeng raja teu kersa ngabulkeun. 17 Kangjeng raja! Dawuhan PANGERAN, kangjeng raja bakal uninga leres-leres saha Mantenna, saparantos ningali dadamelana- Na, sakedap deui. Tingalikeun, ieu walungan ku kaula bade digebug ku ieu iteuk, caina bakal robah jadi getih. 18 Laukna bakal paraeh, caina jadi bau biuk, urang Mesir moal kariat nginum cai ieu walungan." 19 Dawuhan PANGERAN ka Musa, "Harun sina ngungkulkeun iteukna ka walungan- walungan, susukan-susukan, jeung situ-situ di Mesir. Caina bakal robah jadi getih, kitu deui cai di mana-mana di sakuliah ieu tanah bakal jadi getih. Nu dina tahang jeung dina kendi ge bakal jadi getih." 20 Timbalan PANGERAN ku Musa jeung Harun dijalankeun. Kalawan kasaksian ku raja sapara mantri, Harun ngungkulkeun iteukna terus diteunggeulkeun ka walungan, seug caina jadi getih. 21 Laukna paraeh, caina jadi bau kabina-bina, urang Mesir taya anu kuat nginum ti dinya. Di 22
23 Keluaran 7.22-8.3 mana-mana di sakuliah Mesir, cai geus jaradi getih. 22 Tapi tukang-tukang sihir raja oge maretakeun sihirna, nyarieun anu sarupa kitu. Jadi eta raja teh angger teuas manahna, cocog jeung anu didawuhkeun ku PANGERAN yen eta raja moal ngagugu ka Musa jeung Harun. 23 Anjeunna kalah ka ngaleos ka karaton. Eta kajadian nepi ka kitu teh ku anjeunna teu ditolih. 24 Urang Mesir pahibut ngarali taneuh sisi-sisi eta walungan nareangan cai, da teu kadarugaeun nginum cai ti eta walungan. 25 Ti barang PANGERAN ngagebug eta walungan, kaayaanana terus bae kitu nepi ka tujuh poe. 8 1 Ti dinya PANGERAN nimbalan ka Musa, "Tepungan deui raja. Bejakeun kieu timbalan Kami, Umat Kami idinan iang sina ngabarakti ka Kami. 2 Lamun maneh baha, nagara maneh ku Kami rek disiksa dipinuhan ku bangkong. 3 Walungan Nil bakal pinuh ku bangkong, arunggah ti dinya tuluy arasup ka karaton maneh, ka jero kamar, kana enggon hees, ka imah-imah rahayat maneh, ka imah-imah para mantri maneh, kana pangbakaran roti, kana adonan-adonan dina panci,
Keluaran 8.4-11 4 nararaek kana awak maneh, kana awak rahayat maneh, jeung kana awak mantri-mantri maneh." 5 Nimbalan deui PANGERAN ka Musa, "Harun titah ngungkulkeun iteukna ka walungan- walungan, susukan-susukan, jeung situ-situ, sina arunggah ti dinya bangkong-bangkong minuhan sakuliah tanah Mesir." 6 Prak Harun ngungkulkeun iteukna kana cai di sakuliah Mesir, breg bangkong nararanjak ti cai minuhan sakuliah Mesir. 7 Tapi tukang-tukang sihir Mesir oge metakeun elmuna ngayakeun bangkong, nararanjak minuhan tanahna. 8 Geus kitu raja nyaur Musa jeung Harun, ti dinya timbalanana, "Kami pangnedakeun ka PANGERAN, pangnyingkirkeun ieu bangkong- bangkong. Geus kitu jelema-jelema teh ku aing tangtu diidinan iang sina ngurban ka PANGERAN." 9 Waler Musa, "Sumangga bade dipangnedakeun. Iraha kaula kedah mangnedakeun raja sapara mantri sareng rahayat teh? Bangkong-bangkong tangtos leungit, kantun anu di Walungan Nil." 10 Lahiran raja, "Isukan kami pangnedakeun." Piunjuk Musa, "Sumangga. Engke ku Gusti kauninga yen taya deui allah anu sapertos PANGERAN, Allah kaula sadaya. 11 Bangkong-bangkong teh tangtos musna ti gamparan, ti para mantri sareng ti sakumna 24
Keluaran 8.12-18 rahayat. Moal aya anu nyesa, kajabi anu di Walungan Nil." 12 Geus kitu Musa jeung Harun kaluar ninggalkeun raja tuluy neneda ka PANGERAN, neda dipangmusnakeun bangkong-bangkong anu ku Mantenna ditarajangkeun ka eta raja. 13 Paneda Musa ku PANGERAN dimakbul. Bangkong-bangkong teh nu di imah-imah, nu di buruan-buruan, anu di kebon-kebon, pararaeh. 14 Bangkena ku urang Mesir diunggul- unggulkeun manggunung-gunung, bauna nyambuang ka mana-mana. 15 Sanggeus uninga yen bangkong- bangkong teh geus paraeh, raja neuaskeun deui manahna, cocog jeung pangandika PANGERAN yen eta raja moal ngagugu ka Musa jeung Harun. 16 Ti dinya PANGERAN nimbalan ka Musa, "Harun titah neunggeulkeun iteukna kana taneuh ngebul. Peledugna bakal jadi rambetuk minuhan sakuliah tanah Mesir." 17 Harun neunggeulkeun iteukna kana taneuh ngebul. Dadak sakala kekebul di sakuliah Mesir robah ngajadi rambetuk, napuk ka jelema jeung ka sasatoan. 18 Tukang-tukang sihir tea ge metakeun elmuna rek nurutan ngabijilkeun rambetuk, tapi teu barisaeun. Rambetuk narapuk di mana-mana. 25
Keluaran 8.19-25 19 Tukang-tukang sihir Mesir arunjukan ka raja pokna, "Saleresna ieu teh mujijat Allah!" Tapi raja tetep neuaskeun manahna, cocog jeung pangandika PANGERAN yen eta raja moal kersaeun ngagugu ka Musa jeung Harun. 20 Ti dinya PANGERAN nimbalan ka Musa, "Isukan isuk-isuk maneh kudu nepungan deui raja, pegat waktu manehna rek ka walungan. Bejakeun kieu kituh timbalan Kami, Umat Kami idinan iang ngabakti ka Kami. 21 Lamun maneh henteu ngagugu tangtu dihukum diamuk ku seungseureudan: diri maneh, mantri-mantri, jeung rahayat maneh. Imah-imah urang Mesir bakal pinuh ku seungseureudan, ka taneuh-taneuh bakal pinuh ku seungseureudan. 22 Tapi tanah Gosen tempat umat Kami mah rek dijaga, eta seungseureudan moal nepi ka dinya, supaya maneh nyaho yen Kami, PANGERAN, aya di ieu tanah. 23 Kami rek ngabedakeun umat Kami ti rahayat maneh. Ieu mujijat isukan tangtu bukti." 24 Tuluy PANGERAN midamel kitu, seungseureudan tingsalebrung ka karaton raja, ka imah mantri-mantri. Sakuliah Mesir datang ka ruksak ku seungseureudan. 25 Raja nyaur Musa jeung Harun, ti dinya timbalanana, "Heug arek ngabarakti ka Allah maraneh mah, tapi di dieu bae, di nagara." 26
Keluaran 8.26-9.1 26 Piunjuk Musa, "Sanes kitu. Upami urang Mesir naringal satona anu dijieun kurban ka Allah kaula tangtos asa kahina. Upami ngurbanna di dieu sarta kataringal ku urang Mesir, kaula sadaya tangtu pada ngabenturan ku batu. 27 Ku perkawis eta, ngurban ka Allah kaula sadaya teh kedah di gurun keusik, lalampahan tilu dinten ti dieu. Kitu timbalan Mantenna." 28 Lahiran raja, "Jig, aing ngidinan maraneh ngabakti ka PANGERAN Allah maraneh di gurun keusik, tapi ulah jauh teuing, jeung aing pangnedakeun." 29 Waler Musa, "Sae. Samiosna ti dieu kaula rek neneda ka PANGERAN. Seungseureudan teh enjing tangtos nyingkah ti gamparan, ti para mantri sareng ti rahayat gamparan. Nanging gamparan ulah cidra deui, ulah ngahalang-halang kaula iang ngabakti ka PANGERAN." 30 Musa angkat ti raja tuluy neneda ka PANGERAN. 31 Paneda ku PANGERAN dimakbul. Seungseureudan teh nyalingkir ti raja, ti para mantri, jeung ti rahayat, taya deui anu kari. 32 Tapi ayeuna ge eta raja teh neuaskeun manah deui bae, teu kersaeun ngidinan iang. 9 1 PANGERAN nimbalan ka Musa, "Tepungan deui raja. Kieu kituh timbalan Kami, PANGERAN, Allahna urang Ibrani, Umat Kami idinan iang sina ngabakti ka Kami. 27
Keluaran 9.2-11 2 Lamun maneh deui-deui teu ngidinan, 3 maneh tangtu dihukum, ingon-ingon maneh, kuda, kalde, onta, sapi, domba, embe, bakal digebug ku sasalad. 4 Kami rek ngabedakeun ingon-ingon urang Israil ti ingon-ingon urang Mesir. Ingon-ingon urang Israil hiji ge moal aya anu paeh. 5 Kami PANGERAN, tangtu ngabuktikeun hal eta isukan." 6 Poe isukna PANGERAN midamel kitu. Ingon-ingon urang Mesir kabeh gempar paraeh, sabalikna ingon-ingon urang Israil mah taya nu paeh hiji-hiji acan. 7 Raja mariksakeun eta kajadian, seug diunjukkeun yen ingon-ingon urang Israil teu aya nu paeh. Tapi anjeunna keukeuh henteu ngidinan urang Israil iang. 8 Ti dinya PANGERAN nimbalan ka Musa jeung Harun, "Maraneh kudu ngarawu lebu sacanggeum ti pameuleuman. Awurkeun ku Musa ka awang-awang hareupeun raja. 9 Eta lebu bakal terus nyebar ka sakuliah tanah Mesir, di mana-mana bakal nyebarkeun kasakit bisul sarta barucat, tumerap ka jelema jeung ka sasatoan." 10 Prak aranjeunna ngarawu lebu terus dicandak ka raja, tuluy ku Musa diawurkeun ka awang-awang. Jalma-jalma jeung sasatoan katerap ku kasakit bisul saluar awak, barucat. 11 Tukang-tukang sihir teu karuateun nagenan Musa, sabab maranehna oge katerap 28
Keluaran 9.12-19 ku eta kasakit, teu beda ti urang Mesir sejenna. 12 Tapi manah raja ku PANGERAN diheuraskeun, sakumaha anu geus diandikakeun ku Mantenna yen eta raja moal ngagugu ka Musa jeung Harun. 13 Ti dinya PANGERAN nimbalan ka Musa, "Isukan isuk-isuk pisan tepungan raja. Bejakeun kieu kituh timbalan PANGERAN, Allahna urang Ibrani, Umat Kami idinan iang sina ngabakti ka Kami. 14 Sakali ieu anu rek disiksa lain ngan mantri-mantri jeung rahayat maneh bae, maneh pribadi ge ku Kami tangtu disiksa, sangkan nyaho yen di saalam dunya euweuh nu saperti Kami. 15 Upama Kami geus ngangkat leungeun ngagebug maneh jeung rahayat maneh ku hiji kasakit, maneh tangtu tumpur lebur. 16 Tapi maneh kudu nyaksian kakawasaan Kami, sangkan Kami kamashur ka sakuliah jagat. Ku sabab kitu maneh rek dibere keneh hirup. 17 Parandene maneh mo weleh adigung, moal ngidinan umat Kami iang. 18 Tenjokeun, isukan wayah kieu Kami rek nurunkeun hujan es anu kacida hebatna. Dina sapanjang sajarah Mesir, balahi kawas kitu kakara ayeuna bakal aya. 19 Pek ayeuna parentahkeun sangkan ingon-ingon maneh jeung naon bae anu 29
Keluaran 9.20-26 keur dikencarkeun di tegalan, kandangkeun. Sabab naon bae anu araya di nu muka, jelema, sasatoan, tangtu paraeh katinggang ku hujan es." 20 Sawatara mantri raja sarieuneun ku eta timbalan PANGERAN, tuluy pahibut ngampih-ngampihkeun badega-badegana jeung ingon-ingonna. 21 Tapi anu salianna mah teu malire kana eta timbalan teh, abid-abid jeung ingon-ingonna diarantep di luar. 22 Ti dinya PANGERAN nimbalan ka Musa, "Acungkeun leungeun maneh ka langit, engke turun hujan es ka sakuliah tanah Mesir, ninggang ka jelema, ka sasatoan, kana pepelakan." 23 Musa ngacungkeun iteukna ka awang- awang, breg PANGERAN nurunkeun hujan es dibarung ku guludug nyamberan bumi. PANGERAN nurunkeun 24 hujan es kacida hebatna reujeung kilat tingsalamber. Ti baheula kakara harita Mesir katarajang hujan sakitu ributna. 25 Sakuliah Mesir, sakur anu di laluar mah burak-barik, jelema-jelema jeung sasatoan tariwas. Pepelakan rarebah, tatangkalan rarungkad, ruksak beak diamuk ku hujan es. 26 Hiji-hijina tempat anu henteu kadatangan ku eta hujan es ngan Gosen, tempat urang Israil. 30
31 Keluaran 9.27- 10.1 27 Raja nyaur Musa jeung Harun, timbalana, "Sakali ieu aing rumasa dosa. PANGERAN bener, aing jeung rahayat salah. 28 Aing pangnedakeun ka PANGERAN! Sina enggeus ieu guludug jeung hujan es teh. Aing jangji ngidinan iang, maraneh teu kudu lila-lila deui araya di ieu nagara." 29 Piunjuk Musa, "Saparantos kaula kaluar ti jero kota bade nadahkeun leungeun neneda ka PANGERAN. Guludug bakal rerep, hujan es bakal sirep, supados Gusti uninga yen sakuliah jagat teh PANGERAN anu kagungan. 30 Nanging ku kaula parantos kajudi, gamparan sapara mantri teu acan keneh ngaraos sieun ku GUSTI Allah." 31 Pelak haramay jeung gandrung ruksak, lantaran gandrung geus arasak, ari haramay keur parucukan. 32 Tapi pelak gandum mah teu aya anu ruksak lantaran asakna pandeuri. 33 Musa undur ti raja. Sanggeus aya di luar dayeuh anjeunna nadahkeun panangan, neneda ka PANGERAN. Jep gelap jempe, hujan es eureun, hujan geus teu ngucur deui. 34 Ana raja uninga yen bahaya geus sirep seug ngadosa deui. Anjeunna sapara mantri tetep neugtreug, 35 cocog jeung dawuhan PANGERAN ka Musa yen eta raja moal ngidinan urang Israil iang. 10 1 Ti dinya PANGERAN nimbalan ka Musa, "Tepungan raja. Eta raja sapara
Keluaran 10.2-7 mantrina ku Kami rek disina neugtreug, sabab Kami rek nembongkeun mujijat ka maranehna, 2 jeung supaya maneh boga caritakeuneun ka anak incu hal petaning Kami ngagejulkeun urang Mesir ku mujijat-mujijat. Sangkan maraneh nyaho yen Kami teh PANGERAN." 3 Musa jeung Harun marek ka raja tuluy miunjuk, "Kieu timbalan PANGERAN, Allahna urang Ibrani, Maneh teh rek keukeuh embung tunduk ka Kami? Umat Kami idinan iang sina ngabakti ka Kami. 4 Lamun keukeuh henteu nurut, isukan nagara maneh ku Kami rek ditarajang ku simeut, 5 mangpirang-pirang lobana datang ka beungeut taneuh katutup. Anu henteu diruksak ku hujan es bakal diruksak ku simeut disaregetan, tatangkalan oge moal disesakeun. 6 Karaton maneh, imah-imah para mantri, imah-imah rahayat, kabeh bakal pinuh ku simeut, anu ngagalaksakna leuwih-leuwih ti batan simeut keur jaman karuhun maneh." Geus kitu Musa malik tuluy angkat. 7 Para mantri arunjukan ka raja, "Bade diantep bae eta jalmi nyesahkeun ka urang? Urang Israil sae diwidian ariang ngabakti ka PANGERAN Allahna. Na teu katingali Mesir jadi sakieu reksakna?" 32
Keluaran 10.8-14 8 Musa jeung Harun diudag dibawa marek deui ka raja. Saur raja ka aranjeunna, "Jig geura ariang ngabakti ka PANGERAN Allah maraneh. Tapi saha anu rek ka daritu teh?" 9 Waler Musa, "Sadayana, bade mios katut barudak sareng anu parantos karolot. Kitu deui anak-anakna nu lalaki nu awewe, domba, embe sareng sapi. Margi sadayana kedah ngurban ngamulyakeun ka PANGERAN." 10 Timbalan raja, "Demi PANGERAN, kami sumpah moal ngidinan awewe jeung barudak dibawa! Tetela maneh boga maksud teu uni ana kitu mah. 11 Teu! Lamun enya ka daritu teh rek ngabakti ka PANGERAN, meunang, tapi lalaki bae wungkul." Geus kitu Musa jeung Harun ditundung ti payuneun raja. 12 Ti dinya PANGERAN nimbalan ka Musa, "Ungkulkeun leungeun ka tanah Mesir pikeun ngadatangkeun simeut tea, sina ambreg nyaregetan sarupaning tutuwuhan anu henteu diruksak ku hujan es." 13 Musa ngungkulkeun iteukna, hiuk PANGERAN ngadatangkeun angin ti wetan ka sakuliah tanah, ngagelebug sapoe eta teu eureun-eureun, terus nepi ka sapeuting jeput. Ari bray isuk eta angin teh mawa simeut 14 kaliwat saking lobana, ambreg ka sakuliah nagara. Ti baheula kakara harita aya simeut sakitu lobana, tur ka hareupna oge moal aya deui anu siga kitu. 33
Keluaran 10.15-22 15 Beungeut taneuh saluluar datang ka liput katutup ku simeut, warnana datang ka belewuk. Sagala rupa anu disesakeun ku hujan es tea beak digalaksak, bubuahan katut ka tangkal-tangkalna. Tatangkalan jeung tutuwuhan di sakuliah tanah Mesir datang ka boleklak geus teu aya anu hejo-hejo deui. 16 Raja rurusuhan nyaur Musa jeung Harun sarta timbalanana, "Aing tarima dosa ka PANGERAN Allah maraneh, jeung dosa ka maneh ongkoh. 17 Sakali ieu mah aing menta ampun, jeung pangnedakeun ka PANGERAN Allah maraneh, ieu siksaan ka aing anu sakieu bangetna teh eureunkeun." 18 Musa undur ti raja, tuluy neneda ka PANGERAN. 19 Seug angin ti wetan teh ku PANGERAN dirobah jadi angin ti kulon, rongkah kacida. Saayana simeut kakeduk terus digebruskeun ka laut di Teluk Sues. Simeut di satanah Mesir beak taya anu nyesa. 20 Tapi raja ku PANGERAN disina neugtreug, teu ngidinan urang Israil iang. 21 Ti dinya PANGERAN nimbalan ka Musa, "Jungjungkeun leungeun ka langit, sakuliah tanah Mesir bakal jadi poek mongkleng." 22 Musa ngajungjungkeun pananganana ka langit, reup sakuliah Mesir poek mani ngajumbleng, lilana nepi ka tilu poe. 34
Keluaran 10.23-11.1 23 Urang Mesir teu barisaeun patenjo pada batur, sarta sajeroning kitu taya anu kaluar ti imah. Ari di pilemburan urang Israil mah biasa bae caang. 24 Raja nyaur Musa, timbalanana, "Geura arindit ngabakti ka PANGERAN. Awewe jeung barudak ge meunang dibawa. Tapi ingon-ingon, domba, embe, sapi, tinggalkeun." 25 Waler Musa, "Kedahna mah malah gamparan ngabahanan sato keur kurban sareng keur kurban beuleuman kangge PANGERAN Allah kaula. 26 Pipiaraan bade dibantun, saceker ge moal aya anu dikantun. Sarengna deui anu bade dikurbankeun ka PANGERAN Allah kaula teh satona kedah ditangtoskeun heula. Sateuacanna dongkap ka ditu mah kaula tacan terang naon satona anu kedah disanggakeun ka Mantenna teh." 27 Manah raja ku PANGERAN disina neugtreug, keukeuh henteu ngidinan. 28 Lahirna ka Musa, "Geura jor mantog ti dieu! Sing ulah kadeuleu-deuleu deui ku kami. Lamun kadeuleu deui ku aing dipaehan!" 29 Waler Musa, "Cocog! Anjeun memang moal kungsi nenjo deui ka kaula!" 11 1 Ti dinya PANGERAN nimbalan ka Musa, "Kari sarupa deui siksaan anu ku Kami rek dikeunakeun ka raja sarahayatna. Geus kitu manehna bakal ngidinan iang, 35
36 Keluaran 11.2-8 malah maksa sangkan maraneh kabeh budal ti ieu nagara. 2 Bejakeun hal ieu ka kabeh bangsa Israil. Jeung bejakeun deui, engke urang Israil kudu barang penta ka tatanggana urang Mesir barang-barang perhiasan emas jeung perak." 3 Geus kitu urang Mesir ku PANGERAN dikersakeun halormat ka urang Israil. Ari Musa dianggapna ku para mantri jeung ku rahayat Mesir teh jelema anu kacida punjulna. 4 Ti dinya Musa miunjuk ka raja, "Kieu timbalan PANGERAN, Engke kira-kira tengah peuting, Kami rek ngider ka sakuliah Mesir. 5 Tuluy sakabeh anak cikal urang Mesir anu lalaki bakal paraeh, ti cikal anak raja anu digadangkeun naek tahta, nepi ka cikal anak jariah purah ngagiling, kitu deui sakabeh cikal sasatoan. 6 Sakuliah Mesir bakal pinuh ku sora anu aluk-alukan. Kajadian sarupa kitu ti bareto tacan aya, ka hareupna ge moal aya deui. 7 Sabalikna di Israil mah bakal jempe- jempe bae moal aya sora anjing-anjing acan, pipiaraanana moal disarada. Engke kanyahoan ku maneh yen Kami PANGERAN, ngabedakeun antara urang Mesir jeung urang Israil." 8 Musa nutup piunjukna kieu, "Kabeh mantri- mantri anjeun engke bakal tingsampoyong ka kaula, menta-menta sangkan sakumna bangsa kaula ku kaula dibawa kaluar ti ieu
Keluaran 11.9- 12.6 nagara. Sanggeus kitu tangtu kaula indit." Tuluy Musa undur ngantunkeun raja, kacida benduna. 9 PANGERAN geus nimbalan ka Musa, "Eta raja bakal tetep ngaberung, moal ngagugu ka maneh, sangkan Kami ngayakeun deui mujijat di Mesir." 10 Musa jeung Harun geus nembongkeun rupa-rupa kaahengan ka raja, tapi manah raja ku PANGERAN diheuraskeun, teu ngidinan urang Israil ninggalkeun nagarana. 12 1 Aya deui timbalan PANGERAN ka Musa jeung Harun di Mesir. Timbalana-Na, 2 "Bulan anu ieu ku maneh kudu dijieun bulan anu kahiji. 3 Parentahkeun ka sakumna bangsa Israil kieu: Dina tanggal sapuluh bulan ieu, unggal lalaki urang Israil kudu milih anak domba atawa anak embe, saimah hiji. 4 Anu cacah jiwa imahna saeutik nepi ka moal kuat meakkeun anak domba hiji, kudu menta dibantuan ka tatanggana, bagi-bagi meujeuhnakeun, sameujeuhna keur dahareun masing-masing. 5 Satona meunang domba meunang embe, asal kudu anu jalu, ulah aya cacad naon-naon jeung umurna anu sataun. 6 Dina maleman tanggal opat welas, unggal imah kudu meuncit eta embe atawa domba. 37
38 Keluaran 12.7-14 7 Getihna sawareh kudu dipake ngulasan dua tihang panto jeung tarang panto saban imah, tempat ngadahar eta peupeuncitan. 8 Dagingna panggang, terus dahar peuting eta keneh. Didaharna kudu make lalab pait jeung roti teu make ragi. 9 Teu meunang didahar atah, jeung teu meunang dikulub. Kudu dipanggang bae kabeh jeung sirahna, sukuna jeung jeroanana. 10 Jeung teu meunang nyesa nepi ka isuk. Upama kapaksa nyesa kudu diduruk. 11 Ngadalaharna kudu rurusuhan, sabab kudu terus tarapti geus rap pakean rap tarumpah ceg iteuk. Eta teh Paska pikeun ngamulyakeun ka Kami PANGERAN. 12 Dina peuting eta Kami rek ngideran sakuliah Mesir, rek maehan sakabeh cikal lalaki, boh jelema boh sato, sarta nerapkeun siksaan ka sakabeh allah nagara Mesir. Kami teh PANGERAN. 13 Getih anu dina tihang panto baris jadi tanda yen eta imah maraneh. Anu make tanda eta getih ku Kami bakal diliwat moal dikua-kieu, sarta Kami bakal tuluy nerapkeun siksaan ka urang Mesir. 14 Poe anu eta saterusna ku maraneh kudu dijieun poe pesta kaagamaan, pikeun pangeling-eling kana padamelan Kami, PANGERAN. Ka hareupna kudu dilampahkeun saperti kitu deui, sapapanjangna."
Keluaran 12.15-21 15 PANGERAN nimbalan, "Tujuh poe lilana maraneh teu meunang ngadahar roti anu make ragi. Jadi dahar teh rotina teu meunang make ragi. Ti poe nu kahiji keneh ragi kudu geus disingkirkeun ti imah. Sing saha anu di sajero tujuh poe eta dahar roti anu make ragi, moal diaku umat Kami. 16 Dina poe nu kahiji jeung dina poe nu katujuhna, maraneh kudu ngadegkeun kumpulan ngabakti. Dina poe-poe eta teu meunang aya anu digarawe, ngan meunang nyadiakeun keur dahareun bae. 17 Ieu poe roti teu make ragi kudu diarestokeun, sabab nya dina poe eta pisan Kami ngabudalkeun kaom-kaom maraneh ti Mesir. Sarta ka hareupna poe eta kudu dieling-eling jadi poe anu dimulyakeun. 18 Ti mimiti maleman tanggal opat welas bulan kahiji, nepi ka tanggal dua puluh hiji, teu meunang dalahar roti anu make ragi. 19 (12:19-20) Tujuh poe lilana di saban imah teu meunang aya ragi. Saha-saha anu dahar roti anu make ragi, boh pribumi boh nu lain pribumi bakal dieuweuhkeun ti pakumbuhan umat Kami." 20 (12:19) 21 Musa ngumpulkeun sakabeh pamingpin Israil. Geus kitu saurna, "Aranjeun masing- masing kudu nyokot anak domba atawa anak embe jalu hiji pikeun ngalampahkeun Paska. 39
Keluaran 12.22-29 22 Getihna wadahan kana bokor, ulaskeun make hisop sabeungkeut kana dua tihang panto jeung kana tarang panto masing- masing. Peutingna nepi ka bray isuk ulah aya anu kaluar ti imah. 23 Dina waktu PANGERAN ngideran sakuliah Mesir pikeun maehan urang Mesir, ana ningali tanda getih dina tihang panto jeung dina tarang panto, Mantenna moal ngidinan Malakalmaot asup sarta maehan maraneh. 24 Ieu katetepan kudu diestokeun ku maraneh saanak-anak sapapanjangna, 25 kudu dijaralankeun di mana maraneh geus arasup ka tanah anu bakal dipaparinkeun ku PANGERAN tea. 26 Lamun barudak nanyakeun, Naon maksudna eta aturan? 27 terangkeun, Ieu teh kurban Paska tanda muji sukur ka PANGERAN, lantaran basa Mantenna maehan urang Mesir, imah bangsa Israil mah ku Mantenna diliwat, nu matak urang mah salamet." Urang Israil tuluy sarujud ngabarakti, 28 ti dinya baralik sarta ngajalankeun sakur anu diparentahkeun ku Musa jeung Harun. 29 Sanggeus wanci tengah peuting, PANGERAN maehan sakabeh cikal lalaki di Mesir ti cikal putra raja anu digadangkeun naek tahta, nepi ka cikal anak sakitan di jero panjara, kitu deui cikal sasatoan. 40
Keluaran 12.30-37 30 Raja gugah, mantri-mantri lalilir, urang Mesir kabeh nyararing. Mesir sakuliahna midangdam aluk-alukan, sabab taya hiji imah anu henteu katinggal paeh ku anak cikal. 31 Peuting harita keneh raja miwarang nyaur Musa jeung Harun, geus kitu timbalanana ka aranjeunna, "Buru-buru geura arindit ti dieu, maraneh kitu deui sakumna bangsa Israil! Tinggalkeun nagara aing. Jig geura ngabarakti ka PANGERAN, sakumaha pamenta maraneh. 32 Ingon-ingon oge bawa, domba, embe, sapi. Geura bral, sarta aing pangnedakeun berkah." 33 Urang Mesir mani mararaksa supaya urang Israil buru-buru indit ti nagarana. Pokna, "Bisi kuring paraeh kabeh ari aranjeun teu arindit mah. 34 Urang Israil pakepuk ngawadahan adonan anu tacan diragian tuluy dibaruntel, diparanggul. 35 Urang Israil ka urang Mesir marenta barang-barang perhiasan emas jeung perak kitu deui papakean, sakumaha parentah Musa tea. 36 Urang Israil ku PANGERAN dikersakeun dipikaserab ku urang Mesir, naon bae sapamentana ditedunan. Harta banda urang Mesir mani beresih diakut ku urang Israil. 37 Brul urang Israil ngabrul ti Raamses, laleumpang badarat ka Sukot. Aya 600.000 jalma lalaki, jaba awewe jeung barudak. 41
Keluaran 12.38-45 38 Malah kacampuran ku jalma-jalma sejen loba pisan, anu marilu ka maranehna sarta marawa ingon-ingonna, domba, embe, jeung sapi. 39 Adonan bawa ti Mesir tea dijarieun kueh tanpa ragi, sabab adonanana can kaburu diragian di Mesir, kawantu arinditna ti ditu teh sasat disurung-surungkeun ku urang Mesir, tur dadak-dadakan pisan, nepi ka taya waktu keur nyadiakeun bebekelan. 40 Urang Israil caricingna di Mesir teh 430 taun. 41 Dina poe panutup taun ka 430, kabeh kaom-kaom urang Israil ku PANGERAN dituyun kaluar ti Mesir. 42 Dina peuting eta ku PANGERAN dianggo caringcing ngaping umat-Na kaluar ti Mesir. Pikeun ka hareupna, peuting anu eta ku urang Israil salawasna kudu dijieun peuting caringcing, pikeun ngamulyakeun ka PANGERAN. 43 PANGERAN nimbalan ka Musa jeung Harun, "Ieu papakon Paska. Jelema anu lain urang Israil teu meunang milu dahar jamuan Paska. 44 Bangsa budak beunang maraneh meuli meunang milu ngadahar, tapi kudu disunatan heula. 45 Jelema anu majikna ngan pikeun saheulaanan, kitu deui kuli-kuli, teu meunang milu ngadahar. 42
Keluaran 12.46-13.3 46 Jamuanana kudu didahar di imah anu nyadiakeunana, teu meunang dibawa kaluar ti dinya. Tulang-tulang eta sato hiji ge ulah aya nu potong. 47 Sakumna jamaah Israil wajib nekanan Paska. 48 Anu henteu disunatan henteu meunang milu ngadahar jamuan Paska. Jelema anu lain urang Israil anu geus sagulung-sagalang jeung maraneh, upama hayangeun milu nekanan Paska ku sabab hayangeun milu ngamulyakeun ka PANGERAN, kudu disunatan heula katut sakabeh lalaki anu di imahna, saruakeun jeung hak pribumi, kakara meunang milu. 49 Jadi eta anu lain pribumi teh tunggal sapapakon jeung urang Israil asli." 50 Sakur anu ku PANGERAN diandikakeun ka Musa jeung Harun ku sakabeh urang Israil diestokeun. 51 Geus kitu poe eta PANGERAN ngabudalkeun urang Israil ti Mesir. 13 1 PANGERAN ngandika ka Musa, 2 "Sakabeh anak cikal lalaki kudu dibaktikeun ka Kami. Unggal anak cikal urang Israil anu lalaki, kitu deui cikal sato jalu, eta kagungan kami." 3 Musa misaur ka jalma rea, "Poe ieu poean maraneh kaluar ti Mesir, ti tempat maraneh diperbudak, kudu dieling-eling. Karana poe ieu PANGERAN ngaluarkeun maraneh ti 43
Keluaran 13.4-9 eta nagara kalawan digjaya. Dina poe ieu maraneh teu meunang ngadahar roti make ragi. 4 Ayeuna, poean maraneh ninggalkeun Mesir teh nya eta dina bulan Abib, bulan kahiji. 5 PANGERAN geus ikrar ka karuhun maraneh, yen maraneh bakal dipaparin tanah urang Kanaan, tanah urang Het, tanah urang Emor, tanah urang Hiwi, jeung tanah urang Yebus. Lamun maraneh ku Mantenna geus diasupkeun ka eta tanah anu gemah-ripah, hal sarupa kieu kudu dilampahkeun saban-saban bulan kahiji, unggal-unggal taun. 6 Tujuh poe lilana maraneh kudu dalahar roti teu make ragi, sarta poe katujuhna kudu dipestakeun ngamulyakeun ka PANGERAN. 7 Tujuh poe lilana maraneh teu meunang ngadahar roti anu make ragi. Sajeroning kitu, di satanah maraneh teu meunang aya roti anu make ragi atawa anu dihaseuman. 8 Dina ngamimitian pesta, maraneh kudu nerangkeun ka anak, yen eta pesta teh pikeun mieling sagala dadamelan PANGERAN waktu maraneh budal ti Mesir. 9 Hal ieu kudu dijieun pepeling, lir tanda anu dicangreudkeun dina leungeun atawa dina tarang maraneh anu bakal ngingetan sangkan maraneh terus nyaritakeun jeung ngulik ieu Papakon PANGERAN, lantaran maraneh 44
Keluaran 13.10-16 ku Mantenna geus dikaluarkeun ti Mesir ku kakawasaana-Na anu digjaya. 10 Lampahkeun eta pesta teh dina waktuna, saban-saban taun." 11 "Maraneh ku PANGERAN bakal dicandak ka tanah Kanaan, sakumaha sumpah-Na ka maraneh jeung ka karuhun. Lamun eta geus dipaparinkeun, 12 maraneh kudu nyanggakeun sakur anak cikal anu lalaki ka PANGERAN. Anak sato-sato maneh anu cikal sarta jalu, eta kagungan PANGERAN. 13 Tapi cikal jalu anak kalde mah kudu ditebus ku anak domba. Lamun teu ditebus kudu ditekuk. Anak cikal maraneh oge anu lalaki kudu ditebus. 14 Engke jaga lamun anak maraneh nanyakeun naon maksudna eta kamistian, kudu diterangkeun, Geusan pangeling-eling, yen ku karana kadigjayaan PANGERAN, urang dijait ti Mesir, ti bangsa anu ngabudakkeun ka urang. 15 Sanggeus raja Mesir henteu ngidinan bae urang kaluar ku lantaran hatena tetep teuas, sakabeh cikal di satanah Mesir boh jelema boh sato ku PANGERAN ditiwaskeun. Kitu sababna pang urang ngurbankeun unggal cikal jalu anak sato teh, tapi cikal-cikal lalaki anak urang mah kudu ditebus. 16 Ieu teh geus jadi kamistian, pikeun ngingetan urang lir tanda anu digantelkeun 45
46 Keluaran 13.17-21 dina leungeun atawa ditapelkeun dina tarang, sangkan urang salawasna inget yen ku karana kadigjayaan PANGERAN geus bisa ucul ti Mesir." 17 Jalma-jalma anu ku raja geus diidinan naringgalkeun Mesir teh ku Allah henteu dicandak nyorang jalan anu brasna ka basisir tanah Pelisti, sanajan eta jalan pangdeukeutna. Sabab panggalih Allah kieu, "Kami teu hayang ieu jelema-jelema rarobah pikiran sarta baralik deui ka Mesir upama nyarahoeun yen kudu tarung." 18 Dituyunna teh nyandak jalan anu belot jeung nyorang tanah gurun anu brasna ka Laut Beureum. Urang Israil kabeh nyaroren pakarang. 19 Layon Yusup oge ku Musa dicandak sakumaha piwekasna ka urang Israil, piwekas kalawan sumpah saurna, "Lamun Allah geus ngajait ka maraneh, layon kami oge kudu dibawa kaluar ti ieu tanah." 20 Urang Israil geus ngaliwatan Sukot, tuluy masanggrahan di Etam, di rarambu tanah gurun. 21 Mun ti beurang PANGERAN aya di heulaeun maranehna dina hiji tihang mega nuduhan jalan. Mun ti peuting aya di heulaeunana dina hiji tihang seuneu, nyaangan pijalaneunana. Jadi eta jelema-jelema teh bisa terus laleumpangna beurang peuting.
Keluaran 13.22-14.7 22 Kitu bae terus, tihang mega paranti ti beurang jeung tihang seuneu paranti ti peuting teh salawasna aya di heulaeun maranehna. 14 1 Geus kitu PANGERAN nimbalan ka Musa, 2 "Parentahkeun ka urang Israil sina maralik deui, tuluy masanggrahan di Pi Hahirot, antara Migdol jeung Laut Beureum palebah Baal Sepon. 3 Raja bakal nyangka urang Israil kapaider di luareun nagara kakurung ku tanah gurun. 4 Eta raja ku Kami rek disina terus ngaberung, tangtu ngudag ka dieu. Eta raja sawadya baladna ku Kami rek diserenkeun geusan jadi kamulyaan Kami. Urang Mesir kudu nyaho yen Kami teh PANGERAN." Seug urang Israil maralik deui. 5 Ari raja Mesir sapara mantri sanggeus diuningaan yen urang Israil geus budal, ngadadak rarobah deui pikiranana. Pokna, "Naha urang teh bet ngantep bae urang Israil kalabur. Atuh urang ayeuna mah geus teu boga jalma badega!" 6 Raja gancang natakeun kareta perang jeung wadya balad. 7 Raja Mesir kaluar jeung sakabeh kareta perangna, malah aya genep ratus kareta anu panghadena katut reujeung para senapatina. 47
Keluaran 14.8-14 8 Eta raja ku PANGERAN disina ngaberung, semprung ngudag ka urang Israil anu geus unggul bisa ucul tina genggemanana. 9 Wadya balad Mesir lengkep jeung pasukan serdadu kuda jeung pasukan kareta tingsalebrut ngobrot urang Israil anu harita keur masanggrahan di sisi Laut Beureum deukeut Pi Hahirot jeung Baal Sepon. 10 Barang urang Israil nyarahoeun keur diudag ku raja Mesir sabalad-balad, kacida sarieuneunana. Tuluy tingjarerit marenta tulung ka PANGERAN. 11 Seug ngaromong ka Musa, "Na di Mesir teh parantos teu aya tanah jang kuburan? Kuring dibantun ka dieu teh sina tariwas di gurun keusik? Bet kieu geuning jadina dikaluarkeun ti Mesir teh! 12 Sanes parantos disanggemkeun ti samemehna ge ka Bapa yen tangtos kieu temahna? Pan ceuk kuring oge tadina keun bae kuring teh antep di Mesir, teu nanaon jadi jelema budak oge. Nya mending jadi jalma budak tinimbang kudu tiwas di gurun mah." 13 Waler Musa, "Tong sarieun, sing taleger. Tenjokeun engke kumaha PANGERAN ngarahayukeun maraneh poe ieu. Eta urang Mesir teh ku maraneh moal katenjo-tenjo deui. 14 PANGERAN bakal mangmerangankeun maraneh. Maraneh mah teu kudu naon-naon." 48
Keluaran 14.15-21 15 PANGERAN nimbalan ka Musa, "Ku naon maneh sasambat bae? Urang Israil parentahkeun sina terus kebat. 16 Ungkulkeun iteuk maneh ka luhureun laut. Cai laut bakal beulah ngenca ngatuhu. Pudunkeun urang Israil sina mareuntas di nu tuhur. 17 Ari urang Mesir ku Kami rek disina ngaberung, sina ngarudag ti tukang. Raja Mesir sabalad-balad katut pasukan kareta jeung pasukan serdadu kudana ku kami rek dielehkeun di dieu, pikeun kamulyaan Kami. 18 Geus kitu kakara eta urang Mesir teh bakal nyaraho yen Kami teh PANGERAN." 19 Geus kitu Malaikat Allah anu tadina aya di hareupeun pasukan Israil pindah ka beulah tukang. Tihang mega tea oge pindah jadi aya di tengah-tengah, 20 antara pasukan urang Mesir jeung pasukan urang Israil. Ari megana ka urang Mesir matak poek, ka urang Israil tetep caang, jadi eta dua pasukan teh sapeuting jeput teu bisa padeukeut. 21 Musa ngungkulkeun iteukna ka luhureun laut, hiuk PANGERAN ngadatangkeun angin ti wetan kacida rongkahna, siak cai laut miak. Angin terus ngagelebug sapeupeuting, datang ka cai laut teh miak nepi ka dasarna, caina jadi dua bagian. 49
Keluaran 14.22-28 22 Urang Israil marudun nyorang dasar laut anu geus tuus, kenca katuhueunana cai ngadingding. 23 Urang Mesir oge tuturubun ka dinya, ngudag pandeurieunana jeung pasukan kudana, pasukan karetana katut kusir- kusirna. 24 Barang geus meh janari, PANGERAN nyoreang ka balad Mesir tina tihang seuneu jeung tihang mega, seug balad Mesir teh ku Mantenna digujrudkeun. 25 Kikiping kareta-karetana mararacet nepi ka meh teu bisa laju. Ceuk urang Mesir, "Gancang urang ngejat! Urang dilawan ku PANGERAN anu mangmerangankeun urang Israil!" 26 PANGERAN nimbalan ka Musa, "Ungkulkeun deui iteuk maneh ka laut, caina bakal liput ngalingkup deui, ngarungkup urang Mesir katut kareta jeung jelema-jelemana." 27 Musa ngungkulkeun deui iteukna ka luhureun laut, sarta wanci rek bray isuk cai laut geus liput deui sabiasana. Urang Mesir pahibut arek buru-buru ngarejat ti jero cai, tapi kabeh ku PANGERAN dilelepkeun di laut. 28 Cai laut liput deui. Kareta-kareta, nu tarumpakna, sawadya balad Mesir anu ngudag ka urang Israil kabeh tiwas diteureuy ku laut, taya anu kaiwalkeun. 50
Keluaran 14.29-15.5 29 Teu cara urang Israil anu tumaninah nyorang dasar laut, dihapit ku cai anu ngadingding kenca katuhu. 30 Poe eta PANGERAN ngarahayukeun urang Israil tina ancaman urang Mesir, anu geus kari bangkena bae ngalalumbuk di basisir, katarenjoeun ku urang Israil. 31 Sanggeus nyarahoeun kana kadigjayaan PANGERAN numpes urang Mesir, urang Israil jadi mikasieun ka PANGERAN, sarta palercayaeun ka Mantenna kitu deui ka Musa, abdi-Na. 15 1 Geus kitu Musa jeung sakumna bangsa Israil ngawihkeun ieu pupujian ka PANGERAN, "Kuring seja ngawihkeun puji ka PANGERAN, nu geus unggul kalawan pinunjul. Kuda jeung nu tarumpakna dilelepkeun di sagara. 2 PANGERAN teh pangbela kuring nu tanggoh, anu geus ngarahayukeun kuring. Mantenna teh Allah panutan kuring, kuring seja muji ka Mantenna, Allah panutan karuhun kuring, seja ngawihkeun kaagungana-Na. 3 Mantenna prajurit anu lineuwih, PANGERAN jenengana-Na. 4 Balad Mesir jeung pasukan karetana, dikunclungkeun ka sagara. Para senapatina anu garagah, dikubur di Laut Beureum. 5 Kabeh diteureuy ku laut, jeg batu ngalelep nepi ka dasar. 51
Keluaran 15.6-14 6 Panangan tengen Gusti nun PANGERAN, teguhna pikahelokeun. Musuh rangsak disasaak. 7 Gusti unggul kaliwat saking, musuh dugi ka pating koleang. Amarah Gusti lir seuneu ngagedag, musuh dihuru lir jarami garing. 8 Laut ku Gusti ditiup dugi ka nyiak, caina ngadingding nanjeur sapertos kuta. Kalbu laut jadi padet lir ngabata. 9 Musuh susumbar, Jalma-jalma ku aing arek diudag, barangna arek direbut, dirampasan sakahayang. Aing rek metakeun pedang, dipake ngaburak-barik. 10 Nanging ku Gusti ditiup, mung sakeak urang Mesir gulagepan, tingkerelep lir timah kaceot ku cai nyedot. 11 Nun PANGERAN, batara mana anu sapertos Gusti? Saha nu tiasa nandingan ka Gusti, anu pikahelokeun bawaning ku suci? Saha anu tiasa ngadamel mujijat sareng kaahengan sapertos kenging Gusti? 12 Gusti ngulangkeun panangan tengen, les musuh dicapluk bumi. 13 Gusti pengkuh kana jangji, nuyun umat anu kenging nebus, dituyun ku panangan anu digjaya, dianteurkeun ka tanah Gusti nu suci. 14 Kakuping wartana ku bangsa-bangsa, seug galumeter sadayana. Urang Pelisti kadatangan ketir ati. 52
Keluaran 15.15-22 15 Para kekentong Edom pating rarempod, para satria Moab pating sareblak, urang Kanaan kasingsieunan. 16 Sadayana sami tagiwur hatena, ningal kadigjayaan Gusti, nun PANGERAN, ilang daya kapupul bayu. Umat Gusti nu kenging ngarebut ti nu neungteuinganan, tumaninah ngaliwatan wewengkon maranehna. 17 Urang Israil ku Gusti dicandak ka pigunungan, lajeng dipelak di ditu, di tanah kenging Gusti nyayagikeun, caket Bait kenging Gusti ngadegkeun. 18 Gusti teh nun PANGERAN, nu jumeneng Raja salalanggengna." 19 Urang Israil salamet ngambah dasar laut. Sabalikna urang Mesir, barang pasukan karetana jeung pasukan kudana katut anu tarumpakna tuturubun ka laut, kabeh tiwas tikerelep, sabab cai laut ku PANGERAN diliputkeun deui sabiasana. 20 Ti dinya nabi istri, Miryam, saderekna Harun, nyandak terebang, diturutan ku sakabeh wanita, narabeuh terebang bari ngarigel, 21 dikawihan ku Miryam, kieu, "Urang ngarawih, muji ka PANGERAN, anu geus unggul kalawan pinunjul. Pasukan kuda musuh reujeung anu tarumpakna ku Mantenna dikunclungkeun ka sagara." 22 Ti dinya Musa mingpin urang Israil ti Laut Beureum ka gurun keusik Sur. Tilu poe 53
Keluaran 15.23-16.2 laleumpang ngambah gurun keusik tacan keneh manggih cai. 23 Sanggeus nepi ka hiji tempat anu disebut Mara, aya cai, tapi caina pait teu bisa diinum. Nya ku sabab kitu eta tempat teh dingaranan Mara. 24 Urang Israil ngarasula ka Musa pokna, "Naon nu bisa diinum atuh?" 25 Seug Musa neneda ka PANGERAN, nemen pisan sasambatna. Ku PANGERAN dituduhan kai sateukteuk. Ku Musa dianclomkeun kana cai pait tea, seug caina jadi bisa diinum. Di dinya PANGERAN maparin pikukuh ka urang Israil sarta terus diujikeun ka maranehna. 26 Timbalana-Na, "Upama maraneh enya-enya nurut, ngalampahkeun anu bener dipayuneun Kami, jeung ngestokeun timbalan-timbalan Kami, maraneh moal katerap ku sagala kasakit anu ku Kami dikeunakeun ka urang Mesir, sabab nya Kami PANGERAN anu nyageurkeun maraneh." 27 Ti dinya maranehna maju deui nepi ka Elim. Di dinya aya dua welas cinyusu jeung tujuh puluh tangkal korma, tuluy masanggrahan sisi cai. 16 1 Ti Elim maju deui. Dina tanggal lima welas bulan ka dua ti sanggeus naringgalkeun Mesir, narepi ka gurun keusik Sin antara Elim jeung Sinai. 2 Di dinya maranehna gegelendeng ka Musa jeung ka Harun, 54
Keluaran 16.3-8 3 pokna, "Mending dicabut nyawa keur di Mesir keneh we ku PANGERAN teh! Di ditu mah bisa keneh ngariung dalahar daging, dahareun-dahareun bae mah loba. Ari ayeuna, bet dibawa apruk-aprukan ka gurun keusik, sina paraeh kalaparan!" 4 PANGERAN nimbalan ka Musa, "Kami rek nurunkeun hujan kadaharan ti langit pikeun maranehna. Pulungan unggal poe. Ngumpulkeunana kudu sameujeuhna bae keur sapoeeun. Diwatesan teh rek didoja, rek ngesto atawa moal kana katangtuan ti Kami. 5 Dina poe kagenep ngumpulkeunana kudu dua kalieun poe-poe sejen." 6 Musa jeung Harun misaur ka urang Israil, "Engke sore maraneh bakal nyaraho yen anu ngaluarkeun maraneh ti Mesir teh estu PANGERAN. 7 Isukan isuk-isuk maraneh bakal narenjo cahaya PANGERAN. Maraneh gegelendeng teh didangukeun ku Mantenna. Maraneh gegelendeng teh ka PANGERAN, sabab parentah ti Bapa teh ti Mantenna." 8 Saurna deui, "Unggal sore maraneh bakal dipaparin lauk, isuk-isuk dipaparin roti sacukupna. PANGERAN anu maparin eta kadaharan teh, da kadangueun maraneh sakitu gegelendengna ka Mantenna. Maraneh gegelendeng ka Bapa teh saenyana mah ka PANGERAN." 55
Keluaran 16.9-17 9 Musa misaur ka Harun, "Wartoskeun ka sadayana sina kempel ka payuneun PANGERAN, margi Mantenna ngadangu maranehna gegelendeng." 10 Barang Harun misaur ka jalma-jalma sarta maranehna geus nyalanghareup ka gurun keusik, bray cahaya kamulyaan PANGERAN tembongngagebray dina hiji mega. 11 PANGERAN ngadawuh ka Musa, 12 "Kami geus ngadangu gegelendengna urang Israil. Bejakeun, wanci sariak layung maranehna bakal nyaratu lauk, isuk-isuk bakal dalahar saseubeuhna. Sangkan nyarahoeun yen Kami PANGERAN, Allah maranehna." 13 Wanci pabuburit, brul aya manuk puyuh kacida lobana mani nakleuk saluluar pasanggrahan. Isukna, sakuriling pasanggrahan uyuh-ayah ciibun. 14 Sanggeus ibunna nyaab, dina beungeut taneuh aya anu tingguruntul semu garing, rasana ngeunah ngerekes. 15 Barang urang Israil narenjoeun aya anu kitu, seug silih tanya lantaran teu nyarahoeun ngaranna. "Naon eta?" cenah. Saur Musa, "Eta dahareun maraneh ti PANGERAN. 16 Timbalana-Na, pek parulungan sakumaha perluna, nurutkeun lobana cacah jiwa tiap kulawarga, sajiwa dua liter." 17 Seug urang Israil marulungan, aya nu leuwih aya nu kurang. 56
Keluaran 16.18-25 18 Tapi bareng ditaker, nu leuwih teu jadi kalobaan, nu kurang teu jadi kasaeutikan, masing-masing tiba cukup sakumaha perluna bae. 19 Saur Musa, "Ulah disesakeun nepi ka isuk." 20 Tapi sawatara urang bandel teu narurut kana weweling Musa, nyaresakeun keur isuk. Ari isukna barang diilik bet geus bau jeung bilatungan. Anu nyarimpenna ku Musa diseuseul. 21 Kitu bae saterusna unggal isuk, masing- masing marulunganana saperluna bae. Jeung ari geus rada beurang mah anu aya keneh dina taneuh teh laleeh. 22 Dina poe nu kagenep ngarumpulkeunana dua kalieun, sajiwa opat liter. Hal eta ku para pamingpinna diunjukkeun ka Musa. 23 Saur Musa, "Geus ditimbalan ku PANGERAN, sabab isukan mah poe anu kudu dimulyakeun, poe reureuh kagungan PANGERAN. Naon-naon anu rek dipanggang atawa dikulub, dipigawena kudu poe ieu. Leuwihna simpen keur isukan." 24 Parentah Musa ditarurut, sarta masing- masing nyaresakeun keur poe isuk. Tapi harita mah teu kungsi buruk atawa bilatungan. 25 Saur Musa, "Pek anu ieu dalahar ayeuna, sabab poe ieu teh poe Sabat, poe reureuh kagungan PANGERAN, jadi maraneh ulah mulung naon-naon ti luareun pasanggrahan. 57
Keluaran 16.26-33 26 Mulungan dahareun teh genep poe. Poe katujuhna poe reureuh, di tegal moal aya pulunganeun." 27 Tapi dina poe nu katujuh teh aya bae anu kalaluar rek marulungan, tapi teu maranggih naon-naon. 28 Seug PANGERAN ngadawuh ka Musa, "Rek angger bae kitu eta jelema-jelema teh, teu narurut kana parentah Kami? 29 Sing areling atuh! Kami, PANGERAN, mere hiji poe pikeun maraneh reureuh. Nu matak dina poe nu kagenep dahareun teh ku Kami disadiakeun keur dua poeeun, kitu saterusna. Unggal jelema dina poe nu katujuh kudu caricing di imah, ulah kalaluar." 30 Ku sabab kitu dina poe nu katujuh jelema-jelema teh teu digarawe. 31 Eta kadaharan ku urang Israil disebutna manna, bangunna kawas siki pedes, rupana bodas, rasana saperti kueh madu. 32 Musa ngalahir, "Aya timbalan PANGERAN, saur-Na urang kudu nyimpen manna saeutik keur simpeneun saterusna, tenjoeun turunan urang engke, sangkan nyarahoeun rupa kadaharan anu ku Mantenna dipaparinkeun ka urang di gurun keusik, basa ku Mantenna dikaluarkeun ti Mesir." 33 Ari lahiranana ka Harun, "Nyandak goci, eusian manna dua liter, teras simpen, teundeun payuneun PANGERAN, titinggal keur anak incu." 58
59 Keluaran 16.34-17.5 34 Prak timbalan PANGERAN ka Musa teh ku Harun dilampahkeun, goci anu dieusi manna teh disimpen gigireun Peti Perjangjian supaya aman. 35 Sapanjang opat puluh taun, nya eta samemeh narepi ka tanah Kanaan sarta maratuh di ditu, anu didalahar ku urang Israil teh nya eta manna tea. 36 (Takeran keringan anu diparake ku maranehna eusina sarua jeung dua puluh liter.) 17 1 Urang Israil arindit deui ti gurun keusik Sin, pundah-pindah bae kumaha ditimbalanana ku PANGERAN, tuluy masanggrahan di Repidim. Di dinya teu aya cai keur nginum, 2 seug gegelendeng ka Musa, "Menta cai, hayang nginum!" Waler Musa, "Ku naon gegelendeng? Rek ngadoja ka PANGERAN?" 3 Tapi maranehna geus kacida arauseunana, gegelendengna ka Musa teu eureun-eureun, pokna, "Naha atuh make diinditkeun ti Mesir kuring teh? Rek disina paraeh ku halabhab kitu ieu kuring, anak, jeung pipiaraan teh?" 4 Musa sasambat ka PANGERAN, "Kumaha pipetaeun abdi ka eta jalmi-jalmi? Sakedap deui ge moal teu maledogan ku batu ka abdi." 5 Timbalan PANGERAN ka Musa, "Maneh kudu indit miheulaan jalma rea, bawa sawatara pamingpin Israil. Iteuk anu dipake neunggeul Walungan Nil bawa.
60 Keluaran 17.6-12 6 Kami rek ngadeg gigireun hiji batu cadas di Gunung Sinai. Teunggeul eta cadas, tangtu engke bijil cai ti dinya keur eta jelema-jelema ngarinum." Ku Musa dilampahkeun, disaksian ku para pamingpin Israil. 7 Ti dinya eta tempat dingaranan Masa jeung Meriba, lantaran urang Israil gegelendeng sarta ngadoja, pokna, "Aya atawa euweuh PANGERAN teh di urang?" 8 Urang Amalek murubul ka Repidim narajang ka urang Israil. 9 Musa ngalahir ka Yosua, "Hidep kudu milih jalma-jalma, isukan bawa merangan urang Amalek. Isukan Bapa rek nangtung di luhur pasir nyekel iteuk anu ku PANGERAN dipiwarang dibabawa ku Bapa." 10 Yosua kaluar ngayonan urang Amalek, ngalampahkeun parentah Musa. Ari Musa unggah ka puncak pasir jeung Harun jeung Hur. 11 Geus kitu lamun Musa ngacungkeun panangan, urang Amalek perangna kadeseh, lamun Musa nurunkeun panangan, urang Israil anu kadeseh. 12 Lila-lila panangan Musa cangkeweng ngacung bae. Ku Harun jeung Hur dipangneangankeun batu tuluy sina calik, sarta pananganana ditanggeuy ku duaan supaya ulah ngulapes. Kitu bae nepi ka surup panonpoe,
Keluaran 17.13-18.6 13 nepi ka perang teh Yosua anu unggul, urang Amalek eleh bebeakan. 14 Ti dinya PANGERAN nimbalan ka Musa, "Ieu kaunggulan catet supaya henteu kapopohokeun. Bejakeun ka Yosua, eta urang Amalek ku Kami rek dielehkeun sama sakali." 15 Musa ngadegkeun hiji altar, dingaranan "PANGERAN bandera kuring". 16 Saurna, "Tanjeurkeun terus bandera PANGERAN! PANGERAN bakal merangan urang Amalek sapapanjangna!" 18 1 Yitro, imam di Midian mertuana Musa, geus meunang warta hal dadamelan Allah nulungan Musa jeung bangsa Israil waktu ku Mantenna dicandak kaluar ti Mesir. 2 Anjeunna ngalayad ka Musa, nyandak Sipora, garwa Musa anu dikantun di Midian. 3 Dua putra Musa oge, Gersom jeung Elieser dicandak. (Putra Musa nu hiji dingaranan Gersom, sabab saurna bareto, "Aing teh jalma ngumbara di lembur batur." 4 Nu hiji deui nu matak dingaranan Elieser lantaran saurna bareto, "Aing salamet ti raja anu ngarah pati, diluputkeun ku Allah panutan bapa aing.") 5 Yitro geus sumping ka gurun keusik jeung garwa Musa katut dua putrana ka pasanggrahan Musa di gunung karamat. 6 Yitro ngiberan ka Musa ngawartosan yen sumping. 61
Keluaran 18.7-14 7 Musa mapagkeun, geus tepung cong nyembah ka mertua tuluy ngarangkul. Sanggeus silih taros damang henteuna tuluy arangkat ka kemah Musa. 8 Musa ka mertuana nyarioskeun sakur anu dipidamel ku PANGERAN ka raja jeung ka urang Mesir waktu ngaluputkeun urang Israil. Kabalangsakan urang Israil di jalan jeung hal ditulunganana ku PANGERAN, eta oge dicarioskeun. 9 Yitro milu bungah, 10 sarta saurna, "Sagala puji ka PANGERAN, anu geus ngarahayukeun hidep tina ancaman raja jeung urang Mesir! Sagala puji ka PANGERAN anu geus ngajait umat-Na ti anu neungteuinganan! 11 Ama jadi terang, PANGERAN teh estu pinunjul ti sakabeh batara, iasa ngaleupaskeun urang Israil ti urang Mesir anu sakitu neungteuinganana." 12 Geus kitu Yitro nyanggakeun kurban ka Allah, diduruk kabeh, kitu deui kurban-kurban sejenna. Harun jeung sakabeh pamingpin Israil calik ka anjeunna, ngajalankeun upacara ibadah, ngariung tuang eta jamuan suci. 13 Poe isukna Musa calik mutus perkara jalma rea, teu liren-liren ti isuk nepi ka burit. 14 Ningali Musa sakitu repotna Yitro mariksa, "Jang naon hidep mayunan eta jalma-jalma teh? Sareng naha mung nyalira bae mayunan 62
Keluaran 18.15-22 jalmi-jalmi sina narangtung ti enjing-enjing nepi ka burit?" 15 Waler Musa, "Abdi kedah kitu. Margi jalmi-jalmi darongkap ka abdi haroyongeun terang hal pangersa Allah. 16 Upami aya anu padu, dongkapna ka abdi. Abdi anu mutus mana anu lepatna, mana anu leres. Salajengna dipaparin terang pikukuh sareng papakon Allah." 17 Saur Yitro, "Carana sanes kitu, 18 matak ripuh sarerea. Hidep cape, jalma rea cape. Keur hidep ge beurat teuing. 19 Ama seja mituahan, sareng mugia Allah nyarengan ka hidep. Leres hidep kedah ngawakilan jalma rea ka payuneun Allah sareng mutus perkarana. 20 Hidep kudu ngajarkeun pikukuh-pikukuh Allah ka maranehanana, ngajarkeun lakuning hirup sareng nuduhan pilampaheunana. 21 Nanging kajabi ti kitu teh hidep kedah milih jalma-jalma anu cakep, jenengkeun kapala anu nyangking jalmi sarebuan, nu saratusan, nu lima puluhan, sareng nu sapuluhan. Nu dipilih kedah jalmi-jalmi anu garaduh kasieun ku Allah, tiasa dipercaya, tahan ku pangruruba. 22 Bakukeun jadi hakim-hakim rahayat. Perkara-perkara anu karasana ku maranehna beurat, sina diteruskeun ka hidep, anu arenteng sina diputus ku maranehna bae. Hal 63
Keluaran 18.23-19.4 ieu tangtos matak enteng ka hidep lantaran pada ngarojong. 23 Upami diatur kitu nanging kitu soteh upami sapagodos sareng timbalan Allah hidep moal ripuh teuing, tur jalma-jalma oge perkarana tiasa kalayanan sadayana, warangsulna sarugema." 24 Pituah Yitro ku Musa ditampi. 25 Anjeunna milih jalma-jalma anu cakep ti bangsa Israil, diangkat jaradi kapala anu nyangking sarebuan, saratusan, lima puluhan, jeung sapuluhan, 26 jadi hakim-hakim rahayat anu baku. Perkara-perkara anu beurat diteruskeun ka Musa, anu babari diputus ku maranehna bae. 27 Geus kitu Yitro mulih ka Midian, dipileuleuyankeun ku Musa. 19 1 (19:1-2) Ti Repidim urang Israil arindit deui. Dina tanggal hiji bulan katilu ti sanggeus kaluar ti Mesir, narepi ka Gunung Sinai, tuluy masanggrahan di gurun keusik Sinai. 2 (19:1) 3 Musa unggah ka eta gunung seja ngadeuheusan ka Allah. PANGERAN ngandika ka anjeunna ti luhur gunung, miwarang supaya anjeunna misaur kieu ka urang Israil, turunan Yakub, 4 "Maraneh geus narenjo anu ku Kami, PANGERAN, dijalankeun ka urang Mesir, geus nyaraho petaning Kami mawa maraneh 64
Keluaran 19.5-12 lir galudra anu mawa hiber anakna dina jangjangna, nepi ka dieu ka payuneun Kami. 5 Lamun maraneh narurut kana perjangjian Kami, tanwande bakal jadi umat Kami pribadi. Jagat saeusina memang kagungan Kami, ngan ari maraneh mah ku Kami diunculkeun 6 geusan jadi milik Kami, dijadikeun imam-imam anu ngabarakti ka Kami." 7 Musa lungsur ti gunung, ngumpulkeun kapala-kapala. Sakur timbalan PANGERAN ka anjeunna tea disaurkeun. 8 Jalma-jalma narembalan, "Sagala timbalan PANGERAN bakal diestokeun." Ku Musa tuluy diunjukkeun ka PANGERAN. 9 PANGERAN nimbalan ka Musa, "Kami rek datang ka maneh dina mega kandel, rek cacarios jeung maneh, sina kadarengeeun ku jalma rea, supaya ti ayeuna maranehna palercayaeun ka maneh." Jawaban jalma-jalma tea ku Musa diunjukkeun ka PANGERAN, 10 sarta Mantenna ngadawuh, "Bejaan jalma-jalma, poe ieu jeung isukan kudu dipake susuci geusan ngabakti. Parentahkeun sina nyareuseuh papakean, 11 pakeeun pageto. Pageto Kami rek lungsur ka ieu Gunung Sinai, bakal tembong ku jalma rea. 12 Turut-turut sisi ieu gunung kudu diwatesan, teu meunang diliwatan. Omat- omatkeun supaya jalma-jalma ulah unggah 65
Keluaran 19.13-18 ka ieu gunung, ulah deukeut-deukeut acan. Sing saha anu liwat tina eta wates kudu dipaehan, 13 baledogan ku batu atawa dijamparingan, awakna teu meunangkacabak. Boh jalma boh sato kudu dikitukeun, misti dipaehan. Lamun geus aya tangara tarompet, kakara maranehna meunang arunggah." 14 Musa lungsur ti gunung, ngawartosan jalma-jalma sina sasadiaan pikeun ngabakti. Prak jalma-jalma nyareuseuh papakean. 15 Ti dinya Musa ngalahir, "Pageto maraneh kudu geus tarapti. Jeung sajero waktu kitu teu meunang sapatemon heula." 16 Dina poe pagetona isuk-isuk aya kilat ngajorelat dituturkeun ku sora gugur ngageleger. Pucunghul di luhur gunung aya mega angkeub ngabelegbeg, sengek aya sora tarompet tarik pisan. Jalma- jalma sapasanggrahan mani kokoplokan sarieuneun. 17 Tuluy ku Musa dijejeran kaluar ti pasanggrahan rek dicandak marek ka Allah. Reg ngarandeg heula deukeut suku gunung. 18 Gunung Sinai buni kabulen ku haseup, sabab PANGERAN lungsurna ka dinya teh dina seuneu hurung, haseupna ngabulak-bulak kawas haseup tina tungku gede. Jalma-jalma ngagaleter awakna sarieuneun beak karep. 66
67 Keluaran 19.19-20.3 19 Sora tarompet beuki tarik, beuki tarik. Pok Musa miunjuk, diwaler ku Allah ku sora gugur ngageleger. 20 PANGERAN lungsur ka puncak Gunung Sinai, tuluy ngagentraan ka Musa. Seug Musa unggah ka puncak. 21 PANGERAN nimbalan ka anjeunna, "Turun heula, jalma-jalma elingan ulah liwat tina kalang dumeh harayang nenjo Kami, sabab tangtu bakal loba anu paraeh. 22 Kajeun para imam, memeh ngadareuheus ka Kami teh kudu susuci heula, bisi ku Kami disamber." 23 Piunjuk Musa, "Sumuhun, jalmi-jalmi moal warantuneun ngaliwat tina wates pedah harayang ningal ka Gusti, reh ku Gusti parantos diemutan yen ieu gunung kedah diwatesan sareng disucikeun." 24 Waler PANGERAN, "Geura jut mudun, jeung Harun bawa ka dieu. Para imam jeung jalma lianna pacuan liwat tina wates, ulah naranjak harayang teges ka Kami, supaya ku Kami henteu disamber." 25 Musa mudun, ngawartoskeun timbalan PANGERAN ka jalma rea. 20 1 Ti dinya Allah nimbalan, kieu timbalana-Na, 2 "Kami teh PANGERAN Allah maraneh, anu ngaluarkeun maraneh ti Mesir tempat maraneh dibudakkeun. 3 Ulah ngabakti ka aallahan salian ti ka Kami.
Keluaran 20.4-11 4 Ulah nyieun titironan saniskara anu aya di langit, atawa di bumi, atawa di cai sahandapeun bumi. 5 Poma ulah nyembah atawa ngabakti ka brahala. Sabab ieu Kami, PANGERAN Allah maraneh. Kami moal aya hampura ka sakur anu ngalawan. Kami bakal nyiksa ka sakur anu mikagiruk ka Kami, kitu deui ka turunanana, nepi ka turunan katilu jeung kaopat. 6 Sabalikna bakal mikaasih ka rebuan turunan, ka sakur anu mikanyaah ka Kami sarta ngestokeun hukum-hukum Kami. 7 Ulah nyebut jenengan Kami geusan teu puguh, sabab Kami, PANGERAN Allah maraneh, moal henteu nyiksa ka sakur anu nyumahkeun jenengan Kami. 8 Masing gumati kana poe Sabat, kudu disucikeun salalawasna. 9 Aya genep poe pikeun maraneh barang gawe, 10 ari poe nu katujuh eta teh poe reureuh, poe kagungan Kami. Dina poe eta ulah aya anu digawe, boh maraneh, boh anak, boh badega, boh sato, nya kitu keneh jalma asing anu ngadon hirup di nagri maraneh. 11 Di jero genep poe Kami PANGERAN ngadamel bumi, langit, laut, jeung saniskara eusina. Dina poe nu katujuh Kami reureuh. Ku sabab kitu poe Sabat diberkahan jeung disucikeun ku Kami, PANGERAN. 68
Keluaran 20.12-22 12 Masing hormat ka bapa jeung ka indung, supaya awet nya hirup di tanah anu rek dipaparinkeun ku Kami. 13 Ulah maehan. 14 Ulah ngaranyed. 15 Ulah maling. 16 Ulah jadi saksi palsu. 17 Ulah mikahayang imah batur; ulah mikahayang pamajikan batur, atawa mikahayang badegana, sapina, kaldena, atawa naon bae sakur nu jadi milik batur." 18 Sanggeus jalma-jalma ngadarenge sora tarompet jeung narenjo kilat kitu deui gunung anu kabulen ku haseup, kacida sarieuneunana, terus ngarejat narangtung ti kajauhan bari tingdaregdeg. 19 Pok arunjukan ka Musa, "Kuring sadaya teu wantun nguping pangandika Allah, tangtos paraeh. Pangandika-Na lahirkeun ku Bapa bae, tangtos diestokeun." 20 Waler Musa, "Tong sarieun. Allah ngan rek ngadoja ka maraneh, jeung supaya maraneh salalawasna boga kasieun ku Mantenna, nepi ka moal marigawe dosa." 21 Tapi maranehna marugen, narangtung bae ti kajauhan. Seug Musa angkat nyalira, nyaketan mega angkeub anu dilinggihan ku Allah. 22 PANGERAN nimbalan ka Musa, miwarang nyaurkeun kieu ka urang Israil, "Maraneh 69
Keluaran 20.23-21.4 nyaho yen Kami PANGERAN ngandika ka maraneh ti sawarga. 23 Ulah nyieun sesembahan gaganti Kami, boh tina perak boh tina emas. 24 Kudu nyieun hiji altar tina taneuh pikeun Kami, paragi maraneh ngurbankeun domba jeung sapi anu kudu diduruk kabeh jeung geusan kurban panarima. Kami bakal sumping ka saban tempat anu ku Kami ditangtukeun pikeun tempat ngabakti ka Kami, rek ngaberkahan ka maraneh. 25 Upama rek nyieun altar batu, batuna teu meunang aya anu dibeulah. Sabab lamun batuna kaungkulan ku pahat, nista pikeun Kami. 26 Jeung altarna teu meunang make hambalan paranti mancat, bisi ana maraneh mancat ka dinya heug tembong orat." 21 1 "Bikeun ieu papakon ka urang Israil: 2 Lamun maraneh meuli jelema bangsa Ibrani pikeun jadi badega, eta jelema ngabadegana kudu genep taun. Dina taun katujuhna kudu dimerdikakeun, teu kudu mayar naon-naon. 3 Lamun keur waktu dibeulina tacan kawin, kaluarna kudu mawa dirina bae. Tapi lamun keur dibeulina geus boga pamajikan, kudu dimerdikakeun jeung pamajikanana. 4 Lamun bogana pamajikan teh dikawinkeun ku dununganana, sarta boga anak awewe 70
71 Keluaran 21.5-12 lalaki, anu dimerdikakeun teh manehna bae, anak pamajikanana mah boga dununganana. 5 Tapi lamun eta badega teh nyebutkeun nyaah ka dununganana, pamajikanana jeung ka anak-anakna sarta embungeun dibebaskeun, 6 ku dununganana kudu dibawa ka tempat paranti ngabakti, tekenkeun ceulina kana panto atawa kana tihangna tuluy tiir, tanda yen jadi badega dununganana saumur hirup. 7 Badega awewe anu dijual ku kolotna ulah dibebaskeun, teu cara badega lalaki. 8 Lamun dijualna terus dipibojo ku dununganana, upama dununganana geus teu resepeun, kudu dijual deui ka bapana, teu meunang dijual ka jalma sejen, sabab ari kitu mah neungteuinganan. 9 Lamun aya anu meuli badega awewe seug dijodokeun ka anakna, hakna eta badega kudu disaruakeun jeung anakna anu awewe. 10 Anu enggeus boga pamajikan, lamun boga pamajikan hiji deui, hak pamajikanana anu kahiji kitu deui sandang panganna, teu meunang kurang, kudu angger saperti samemehna. 11 Lamun eta kawajiban teu dicumponan, pamajikanana kudu dibebaskeun, sarta salakina teu meunang nyieun parurugi naon-naon." 12 "Anu ngarogahala nepi ka paeh kudu dipaehan.
Keluaran 21.13-22 13 Tapi lamun maehanana teh geus tariking cilaka, lain ku karana niat, kudu kabur ka hiji tempat. Pitempateunana ku Kami bakal diayakeun. 14 Sabalikna lamun maehanana ku karana amarah atawa neuteuli, sanajan kabur kana altar Kami kudu dipaehan. 15 Anu neunggeul ka bapa atawa ka indung kudu dipaehan. 16 Anu nyulik, boh keur jualeun boh keur badega sorangan, kudu dipaehan. 17 Anu nyumpahan ka bapa atawa ka indung kudu dipaehan. 18 (21:18-19) Lamun aya anu gelut, pek anu saurang neunggeul make batu atawa nonjok lawanna, teu nepi ka paeh ngan nepi ka matak ngalonjor di enggon, jeung bisaeun deui leuleumpangan di luar sanajan bari kundang iteuk, anu neunggeulna henteu manjing disiksa, tapi kudu ngurus jeung kudu ngongkosan diubaranana nepi ka cageurna. 19 (21:18) 20 Lamun aya dunungan neunggeul make panggebug ka badega lalaki atawa ka badega awewe nepi ka paeh di dinya keneh, pasti kudu dibales. 21 Lamun badegana tea hirup keneh nepi ka tilu poe, dununganana teu kudu dibales, da eta badega teh duitna. 22 Upama aya anu garelut sababaraha urang, heug anu saurang neunggeulna teh kalepasan 72
Keluaran 21.23-29 keuna ka wanita anu eukeur kakandungan nepi ka kakandunganana kaluron, lamun awewena teu nepi ka kumaonam, nu kalepasan neunggeulna kudu didengda, sapamenta salakina kudu ditedunan, sarta mayarna kudu disaksian ku nu wajib. 23 Sabalikna lamun awewena nepi ka kumaonam, anu kalepasan neunggeul teh katempuhan: Nyawa bayar nyawa, 24 mata bayar mata, huntu bayar huntu, leungeun bayar leungeun, suku bayar suku, 25 tutung bayar tutung, bohak bayar bohak, benjut bayar benjut. 26 Lamun dunungan neunggeul kana panon badega anu lalaki atawa anu awewe, nepi ka panonna teu bisa dipake, badegana kudu dimerdikakeun, gaganti panonna. 27 Atawa upama neunggeulna kana huntu nepi ka punglak, badegana tea kudu dimerdikakeun, gaganti huntuna." 28 "Lamun sapi hiji jelema neunggar jelema sejen nepi ka jelemana paeh, sapina kudu dipaehan, benturan ku batu, dagingna teu meunang didahar. Anu bogana kudu dihukum. 29 Tapi lamun sapina memang galak sok teuteunggar bae, jeung nu bogana teu beunang diingetan, sapina diantep dikencar nepi ka neunggar jelema datang ka paeh, sapina kudu dipaehan, benturan ku batu, nu bogana ge kudu dipaehan. 73
Keluaran 21.30-22.1 30 Tapi upama anu bogana dimeunangkeun nebus nyawana sorangan, nya kudu mayar sakumaha gedena oge. 31 Upama neunggarna ka budak, lalaki atawa awewe, katangtuan hukumna sarua jeung eta. 32 Lamun neunggarna ka badega, lalaki atawa awewe, nu boga eta sapi kudu mayar ka dunungan eta badega tilu puluh uang perak, sapina paehan. 33 Upama aya sapi tigebrus kana lombang lantaran tutup lombangna aya anu ngangkat, atawa lantaran aya anu nyieun lombang teu ditutupan, 34 anu boga gawena kudu ngagantian ku duit ka nu bogana, sapi paehna meunang dicokot ku manehna. 35 Lamun sapi si Anu neunggar sapi batur nepi ka paeh, sapi anu hirup keneh kudu dijual ku duaan, duitna bagi dua, sapi paehna peuncit, dagingna bagi dua. 36 Tapi lamun sapi anu maehanana tea memang harak ka nu sejen jeung ku nu bogana diantep bae dikencar, kudu dibikeun ka anu paeh sapina, sapi paehna ajang manehna." 22 1 "Jelema anu maling sapi atawa domba heug dipeuncit atawa dijual, kudu ngagantian, sapi hiji gantina lima, domba hiji gantina opat. 74
Keluaran 22.2-7 2 (22:2-4) Pasti nu maling mah kudu ngagantian barang anu dipalingna. Lamun jinisna taya kaboga, dirina kudu dijual jadi badega, keur mayar nu dipalingna. Lamun sato anu dipalingna kapanggih aya keneh di manehna, boh sapi boh kalde atawa domba tur hirup keneh, kudu ngagantianana teh dua kana hiji. Bangsat anu kacerek keur ngabobok imah ti peuting terus dipaehan, anu maehanana teu kaasup maehan. Tapi lamun kajadianana ti beurang, anu maehanana manjing hukum maehan. 3 (22:2) 4 (22:2) 5 Lamun aya sapi diabur asup ka kebon batur, upamana ka lahan anggur, terus ngaranjah pepelakanana, dunungan eta sato kudu ngaganti ku hasil tina lahanna sorangan, atawa tina hasil kebon anggurna. 6 Lamun aya jelema ngadurukan dina lahanna heug seuneuna ngarambat kana jukut anu aya di kebon batur, nepi ka ngahuru pelak gandumna anu keur jadi, atawa ngahuru tumpukan gandumna beunang mibuatan, anu ngadurukanana kudu ngaganti anu ruksak ku seuneu tea. 7 Jalma anu katitipan duit atawa barang- barang mahal lianna, lamun heug eta titipan aya anu maling ti imahna, lamun bangsatna kapanggih, eta bangsat kudu ngaganti dua kalieun. 75
Keluaran 22.8-15 8 Lamun bangsatna henteu kapanggih, jelema anu dititipan eta duit atawa barang mahal tea kudu dibawa ka tempat ngabakti, sina sumpah di dinya yen manehna henteu maling barang titipan batur. 9 Lamun aya dua jelema hoghag parebut banda, silih aku yen eta banda teh anuna, naha sapi, naha kalde, domba, pakean, atawa naon bae, duanana kudu dibawa ka tempat ngabakti. Mana-mana anu ku Allah disalahkeun kudu ngaganti dua kalieun ka nu saurang deui. 10 Jalma anu katitipan ingon-ingon, kalde, sapi, domba atawa salian ti eta, heug eta sato paeh atawa cilaka atawa aya anu ngarampog, sarta waktu kajadianana euweuh anu nyahoeun, 11 eta jelema kudu sumpah ka PANGERAN di tempat ngabakti yen teu maling eta titipan. Anu bogana kudu tarima, anu dititipanana teu kudu ngaganti. 12 Sabalikna lamun tetela manehna anu malingna, kudu ngaganti. 13 Upama titipan tea dihakan ku sato leuweung, sesa bangkena kudu dituduhkeun pikeun bukti ka nu boga, teu kudu ngaganti. 14 Lamun aya jelema nginjeum sato batur heug satona paeh atawa cilaka, teu kasaksian ku nu bogana, kudu ngagantian. 15 Kajaba lamun dina waktu kajadianana kasaksian ku nu bogana, teu kudu ngagantian. 76
Keluaran 22.16-26 Lamun eta sato teh disewa, najan lapur oge bakal kabual ku harga sewaanana." 16 "Upamana, aya lalaki ngaheureuyan parawan anu tacan babakalan, terus reujeung sapatemon. Eta lalaki kudu mayar mas kawin kontan, awewena kudu terus dikawin. 17 Upama bapa awewena teu mikeun anakna dikawin, eta lalaki tetep kudu mayar mas kawin sakumaha mas kawin ka parawan. 18 Awewe anu migawe sihir kudu dipaehan. 19 Jalma anu ngajima sato kudu dipaehan. 20 Jalma anu ngurban ka aallahan ongkoh ka Kami ongkoh, kudu dibasmi. 21 Ulah neungteuinganan atawa ngagencet ka jelema anu ngumbara, da maraneh oge kungsi ngumbara di Mesir. 22 Ulah nyusuker ka randa atawa ka nu pahatu. 23 Upama maraneh nyusuker, seug maranehna sasambat menta tulung ka Kami, tangtu ku Kami dimakbul, 24 tur Kami tangtu bendu datang ka maraneh ku Kami disina paeh ku perang, pamajikan jadi randa, anak jadi yatim. 25 Lamun nginjeumkeun duit ka umat Kami anu kabalangsak, ulah kawas tukang nginjeumkeun, ulah make dianakan. 26 Upama maraneh nyekel gadean baju batur, memeh surup panonpoe kudu dipulangkeun heula, 77
Keluaran 22.27-23.4 27 karana bajuna ngan eta-etana paranti ngahaneutan awakna. Upama teu dipulangkeun heula heesna make naon? Lamun manehna sasambat menta tulung ka Kami pasti ku Kami dimakbul, sabab Kami welas asih. 28 Ulah ngagogoreng ka Allah, jeung ulah nyumpahan para gegeden pamingpin rahayat. 29 Hasil kebon maraneh, gandum, cianggur, minyak jetun, kudu aya anu dibaktikeun ka Kami, jeung ulah diengke-engke. Anak cikal maraneh baktikeun ka Kami. 30 Baktikeun ka Kami cikal ingon-ingon maraneh sapi jeung domba. Cikal jaluna ingkeun heula di indungna tujuh poe, dina kadalapan poena sanggakeun ka Kami. 31 Ku sabab maraneh teh umat Kami, maraneh teu meunang ngadahar daging sato anu paeh ku sato leuweung. Parabkeun bae ka anjing." 23 1 "Ulah ngaliarkeun beja teu puguh. Ulah daek biluk ka nu salah, nyimbutan kasalahanana. 2 Ulah tuturut ka jalma rea anu marigawe kasalahan, atawa lamun maranehna nyerongkeun urusan jeung kaadilan. 3 Nguruskeun perkara jelema anu malarat ulah beurat sabeulah. 4 Upama maraneh pareng nenjo sapi atawa kalde musuh leupas ka mana-mana pangnewakkeun, anteurkeun ka nu bogana. 78
79 Keluaran 23.5-12 5 Upama kalde musuh maneh tea ngudupruk ku momotanana, bantuan ngahudangkeun, ulah api lain. 6 Upama aya jalma malarat datang ka pangadilan ngunjukkeun urusanana, uruskeun sakumaha mistina, ulah nyimpang tina kaadilan. 7 Ulah nyieun panuding palsu nepi ka anu teu salah meunang hukum pati. Kalakuan kitu kacida jahatna, ku Kami pasti disapa. 8 Ulah beunang ku pangruruba, sabab pangruruba teh sok ngalolongkeun rasa bebeneran, ngaruntuhkeun hak nu tanpa dosa. 9 Ulah neungteuinganan ka jelema anu ngumbara, da maraneh oge kungsi ngumbara di Mesir, nyaho kumaha rasana jalma ngumbara." 10 "Lahan dipelakanana genep taun genep taun, hasilna kumpulkeun. 11 Dina katujuh taunna lahan kudu diperekeun sarta tutuwuhanana ulah diala, nu kitu mah keur bagian anu mariskin, ari sesa ngalaan anu mariskin keur bagian sato leuweung. Pon kitu keneh kebon anggur jeung kebon jetun. 12 Barang gawe kudu genep poe genep poe bae, supaya badega-badega jeung anu karuli di maneh nyareunghap heula. Malah sasatoan oge kudu direureuhkeun.
Keluaran 23.13-19 13 Gumatikeun ieu timbalan Kami, PANGERAN. Jeung maraneh ulah neneda ka allah-allah sejen, ulah nyambat-nyambat acan ngaranna." 14 "Tilu kali dina sataun maraneh kudu ngayakeun pesta pikeun ngamulyakeun ka Kami. 15 Kahiji dina bulan Abib, nya eta bulan maraneh ninggalkeun Mesir, kudu ngayakeun Pesta Roti Teu Make Ragi sakumaha anu ku Kami diandikakeun tea, lilana tujuh poe. Sapanjang pesta maraneh teu meunang dalahar roti anu make ragi. Maraneh ngabakti ka Kami teh teu meunang lengoh. 16 Pesta kadua nya eta Pesta Panen, dilampahkeunana waktu mitembeyan panen. Pesta katilu nya eta Pesta Saung, dilampahkeunana dina usum ngala buah anggur jeung bubuahan lianna. 17 Dina eta pesta anu tilu rupa, sakabeh lalaki kudu ngadareuheus jeung ngabarakti ka Kami, PANGERAN Allah maraneh. Kitu bae unggal-unggal taun. 18 Lamun maraneh ngurbankeun sato ka Kami, rotina teu meunang nu make ragi. Jeung sato-sato nu dikurbankeun ka Kami sapanjang pesta, gajihna teu meunang nyesa nepi ka isuk. 19 Unggal-unggal taun, hasil lahan maraneh anu diala pangheulana kudu dibaktikeun ka gedong panglinggihan PANGERAN Allah 80
Keluaran 23.20-27 maraneh. Ngulub daging anak domba atawa anak embe teu meunang ku cisusu indungna." 20 "Kami rek miwarang hiji malaikat heulaeun maraneh, sina ngaraksa di jalan nepi ka datang ka tempat beunang Kami nyadiakeun. 21 Sing hade-hade, naon parentahna turut, ulah baha, sabab eta piwarangan Kami. Lamun dilawan moal aya hampurana. 22 Sabalikna lamun maraneh nurut kana parentahna sarta ngalakonan sagala timbalan Kami, ieu Kami anu bakal merangan musuh-musuh maraneh. 23 Malaikat Kami bakal aya di hareup heulaeun maraneh mawa asup ka tanahna urang Emor, urang Het, urang Pares, urang Kanaan, urang Hiwi, jeung urang Yebus. Eta bangsa-bangsa ku Kami bakal dibasmi. 24 Pacuan maraneh nyembah atawa ngabakti ka allah-allah maranehna, jeung ulah nurutan tata ibadahna. Aallahan-aallahanana basmi, pilar-pilar batu karamatna gempur. 25 Upama maraneh ngabarakti ka Kami, PANGERAN Allah maraneh, tanwande diberkahan, dicukup dahareun dicukup cai, jeung lamun katerap ku kasakit, Kami nu bakal ngaleungitkeun panyakitna. 26 Di tanah tempat maraneh moal aya awewe kaluron, moal aya anu gabug, jeung maraneh bakal dipanjangkeun umur. 27 Bangsa-bangsa lawan maraneh rek disina ngompod sarieuneun ka Kami. Bangsa anu 81
Keluaran 23.28-24.1 merangan ka maraneh rek disina guyur tagiwur, musuh-musuh sina kalabur. 28 Musuh-musuh maraneh ku Kami rek disina garugup. Urang Hiwi, urang Kanaan jeung urang Het, ana ku maraneh geus dijorag ku Kami rek dijongklok-jongklokkeun sina nyaringkah. 29 Tapi disingkahkeunana moal disakalikeun di jero sataun, sabab lamun kitu tanahna bakal suwung jeung diareusian ku sato-sato galak, tangtu matak susah ka maraneh. 30 Diusiranana rek ditungtut saeutik-saeutik, nepi ka maraneh cukup waktu pikeun ngarebut tanahna. 31 Wawatesan tanah maraneh nya eta ti semet Teluk Akaba kebat ka Walungan Eprat, jeung ti semet basisir Laut Tengah nepi ka gurun. Upama ku maraneh geus dijorag, pribumina ku Kami rek disina kadeseh ku maraneh datang ka kalalabur. 32 Maraneh ulah nyieun perjangjian naon-naon ka maranehna, sumawonna ka allah-allah sesembahanana. 33 Ulah dibere cicing di nagara maraneh, supaya ulah jadi lantaran maraneh migawe dosa ka Kami. Lamun maraneh ngabakti ka allah-allah sesembahanana, geus tangtu maraneh kajiret terus carilaka." 24 1 PANGERAN ngandika ka Musa, "Maneh kudu ka puncak ngadeuheus ka Kami, maneh, Harun, Nadab, Abihu, jeung 82
83 Keluaran 24.2-8 tujuh puluh kokolot Israil. Ti kajauhan keneh kudu geus sarujud ka Kami. 2 Anu meunang datang deukeut ka Kami ngan maneh sorangan, nu sejen teu meunang kitu deui jalma loba teu meunang arunggah." 3 Eta timbalan jeung sakabeh aturan ti PANGERAN teh ku Musa dicarioskeun ka jalma rea. Maranehna ngajawab, "Sagala timbalan PANGERAN seja diestokeun." 4 Ti dinya timbalan-timbalan PANGERAN teh ku Musa diseratkeun. Isukna, isuk-isuk pisan Musa ngadegkeun hiji altar di suku eta gunung, jeung nangtungkeun batu dua welas siki, masing-masing ngalambangkeun tiap kaom Israil anu dua welas. 5 Geus kitu anjeunna miwarang barudak bujang nyanggakeun kurban anu dibeuleum haturan PANGERAN, jeung mareuncit sapi sababaraha siki keur kurban panarima. 6 Getih sato-sato kurban ku Musa dicandak saparona, diwadahan, anu saparona deui dikana-altarkeun. 7 Sanggeus kitu anjeunna nyandak kitab perjangjian anu eusina timbalan-timbalan PANGERAN tea, tuluy diaoskeun ka jalma rea. Pok maranehna miunjuk, "Kuring seja tumut ka PANGERAN, sagala timbalana-Na seja diestokeun." 8 Geus kitu Musa nyandak getih dina bokor tea, tuluy dikepret-kepret ka jalma rea, bari saurna, "Ieu getih ngukuhkeun perjangjian
84 Keluaran 24.9-16 anu dipidamel ku PANGERAN ka maraneh hal sakabeh pangandika-Na anu bieu dibaca." 9 Ti dinya Musa, Harun, Nadab, Abihu, jeung tujuh puluh urang kokolot Israil naranjak ka gunung, 10 sarta aranjeunna naringal Allah Israil. Sampean Mantenna kawas ngadampal ka nu jiga lante tina batu nilem warna biru langit, herang ngagenclang. 11 Eta para kapala Israil teh ku Allah henteu dikieu-kieu, sarta sanggeus naringal Allah aranjeunna dalahar leueut bareng. 12 PANGERAN nimbalan ka Musa, "Hiap ka Kami, ka puncak. Sabot maneh di dieu ku Kami rek diserenan dua papan batu anu ditulisan ku pikukuh-pikukuh, anu kudu ditarurut ku urang Israil, beunang Kami nuliskeun." 13 Seug Musa sasadiaan jeung Yosua anu ngabantu ka anjeunna, tuluy unggah ka eta gunung anu suci. 14 Saur Musa ka para pamingpin, "Antosan di pasanggrahan nepi ka kaula jeung Yosua dongkap deui. Harun sareng Hur oge ngantosan di dieu bae, upama aya anu boga urusan sina datang ka aranjeunna." 15 Musa unggah ka Gunung Sinai, gunungna tuluy diliputan ku mega. 16 (24:16-17) Gebrayna cahaya kamulyaan PANGERAN nyinaran eta gunung. Tembongna ka urang Israil eta cahaya teh kawas seuneu
Keluaran 24.17-25.9 hurung di puncak gunung. Eta gunung kaliputan ku mega genep poe lilana. Dina katujuh poena PANGERAN ngagentraan ka Musa, nyaur ti jero mega. 17 (24:16) 18 Musa nanjak ka puncak eta gunung nembus mega, sarta terus aya di dinya opat puluh poe opat puluh peuting. 25 1 PANGERAN nimbalan ka Musa, 2 "Bejakeun ka urang Israil, kudu marere pangbakti ka Kami. Tarimaan barang-barangna ku maneh, naon bae anu diridokeun ku maranehna, 3 nya eta: emas, perak, tambaga; 4 lenen lemes; wol biru, wol wungu, wol beureum; baju tina bulu embe; 5 kulit domba jalu celepan beureum, kulit lemes; kayu pilang; 6 minyak lampu; wawangian pikeun minyak pangistrenan jeung pikeun seuseungitan anu arum; 7 batu angkik jeung batu permata lianna pikeun naretes epod jeung oto Panghulu Agung. 8 Jeung kudu nyieun hiji kemah suci pikeun Kami, sabab Kami rek linggih reureujeungan jeung maranehna. 9 Jieun, lengkep jeung paparabotanana anu engke ku Kami ditembongkeun contona ka maneh." 85
Keluaran 25.10-22 10 "Jeung sina nyieun hiji peti tina kayu pilang, panjangna 110 sentimeter, rubakna 66 sentimeter, luhurna 66 sentimeter. 11 Luar jerona kudu disaput ku emas murni, sisi sakurilingna kudu dielis ku emas keneh. 12 Dina opat sukuna kudu diberean geugeulangan emas sabeulahna dua-dua. 13 Jeung kudu nyieun rancatanana tina kayu pilang disaput emas, 14 corokkeun kana geugeulangan eta peti, sabeulahna hiji rancatan. 15 Rancatanana kudu diantep nyorok kana geugeulanganana ulah dicabut-cabut. 16 Dua papan batu ti Kami anu ditulisan papakon-papakon tea asupkeun kana eta peti. 17 Jieun tutupna, panjangna 110 sentimeter, rubakna 66 sentimeter. 18 Tuluy nyieun mumukarabinan dua siki tina emas ketokan, 19 pasangkeun dina tutupna, sabeulahna hiji-hiji. Masangkeunana kudu dihijikeun kana tutup peti tea. 20 Eta mumukarabinan kudu pahareup- hareup, beungeutna masing-masing tungkulkeun kana tutup peti, jangjangna sina meber ngauban petina. 21 Dua papan batu tea teundeun di jero eta peti, tutupna terapkeun ti beulah luhur peti. 22 Nya di dinya Kami baris patepung jeung maneh, ngandikakeun papakon-papakon 86
Keluaran 25.23-31 Kami pikeun urang Israil ti luhureun turub pangrapih nya eta tutup peti tea, antara dua mumukarabinan." 23 "Jeung kudu nyieun hiji meja tina kayu pilang, panjangna 88 sentimeter, rubakna 44 sentimeter, jangkungna 66 sentimeter. 24 Kudu dilapis ku emas murni, sisi sakurilingna kudu dielisan ku emas. 25 Titimbirna sakuriling rubakna 75 milimeter, sisina kudu dielis ku emas. 26 Dina opat sukuna unggal juru kudu diberean geulang emas hiji-hiji paranti ngagotong eta meja. 27 Geulang-geulang paranti nyorokkeun rancatan lamun eta meja rek digotong, diterapkeunana kudu deukeut kana titimbir mejana. 28 Rancatanana oge kudu ku kayu pilang dilapis emas. 29 Tuluy nyieun piringna, cangkirna, kendina, jeung pingganna paranti ngahaturanan cianggur. Kabeh kudu tina emas tulen. 30 Eta meja diteundeunna kudu di hareupeun Peti Perjangjian, sarta salawasna kudu dieusi ku roti anu geus disucikeun pikeun Kami." 31 "Kudu nyieun suku palita tina emas tulen. Tihang jeung dadamparna kudu emas ketokan. Berean papaes anu direkakeun kembang-kembang, lengkep katut kuncup jeung daun kembangna, hijikeun kana tihangna. 87
88 Keluaran 25.32-26.1 32 Tihangna kudu cabang genep, sabeulahna tilu-tilu. 33 Unggal cabang kudu dihias ku tilu papaes anu direkakeun kembang kanari, lengkep katut kuncup jeung daun kembangna. 34 Tihangna oge kudu dihias ku opat papaes anu direkakeun kembang kanari, lengkep katut kuncup jeung daun kembangna. 35 Handapeun unggal cabang kenca katuhu, masing-masing kudu diheuleutan ku papaes anu direkakeun kembang sapentol. 36 Pentol-pentol kembangna, cabang- cabangna, kitu deui tihang lampuna dijieunna kudu tina emas ketokan tulen sarta asal tina sagebleg. 37 Kudu nyieun palitana tujuh siki, pasang dina cabang-cabangna, seungeut, caangna ka hareupkeun. 38 Kudu nyieun cacapitna jeung tatadahna tina emas tulen. 39 Emas pikeun nyieun eta suku palita katut papaesna emas tulen, beuratna kudu tilu puluh lima kilo. 40 Sing ati-ati, nyieunna kudu cocog teu meunang mencog tina conto anu ku Kami diterangkeun di gunung." 26 1 "Ari Kemah Suci, Kemah Tepangan Kami, ti jerona kudu make reregan sapuluh gebar tina lenen lemes anu digintir tina wol biru, wungu, jeung beureum.
Keluaran 26.2-11 Rereganana kudu make sulaman-sulaman anu direkakeun mukarabin. 2 Gebaranana kabeh saukuran, panjangna 12 meter, rubakna 2 meter. 3 Anu lima gebar sambung-sambungkeun, jait sagebarkeun, pon kitu anu lima gebar deui. 4 Kudu nyieun kakantet-kakantet tina lawon biru, terapkeun kana tungtung-tungtung luar tiap gebaran. 5 Gebaran kahiji kakantetna lima puluh, nerapkeunana sing meneran kana lima puluh kakantet dina gebaran kadua. 6 Dikantetkeunana kudu make kakantet tina emas, lobana lima puluh siki. 7 Kemah pongpok kaler ti luhurna kudu dikeput ku lawon tina bulu embe, sawelas gebar, 8 masing-masing ukuranana kudu sarua, panjangna 13 meter, rubakna 2 meter. 9 Anu lima gebar sambung-sambung, jait sagebarkeun, pon kitu anu genep gebar deui. Gebar anu kagenep tilep dua di lebah Kemah bagian hareup. 10 Tungtung lambaran anu hiji dina sisina kudu diberean lima puluh kakantet, kitu keneh lambaran sejenna dina tungtung sisina kudu diberean lima puluh kakantet. 11 Kudu nyieun lima puluh kakait tambaga, tuluy terapkeun kana kakantet-kakantet 89
Keluaran 26.12-24 tea pikeun nyambungkeun supaya anu dua lambar teh jadi disalambarkeun. 12 Reregan anu sapotong deui gantungkeun dina tukangeun Kemah. 13 Leuleuwihna dina dua tungtung ka panjangna anu masing-masing 50 sentimeter, gantungkeun dina gigir Kemah dua beulahanana sina nutupan. 14 Kudu nyieun dua deui pikeun tutup pangluarna, hiji tina kulit domba jalu beunang ngabeureuman, hiji deui tina kulit anu lemes. 15 Pikeun Kemahna kudu nyieun papan- papan kayu pilang, sing lalempeng, 16 anu ukuranana masing-masing panjangna opat meter, rubakna 66 sentimeter, 17 sarta kudu make dua pupurus supaya bisa diranjing-ranjingkeun. Kabeh papan kudu dipupurusan. 18 Papan pikeun sisi kidul lobana dua puluh, 19 make dadampar opat puluh siki tina perak, sapapanna dua-dua pikeun nahan pupurusna. 20 Pikeun sisi kaler dua puluh papan, 21 dadampar perakna opat puluh, sapapanna dua-dua. 22 Pikeun sisi tukang beulah kulon genep papan. 23 Dina tiap juruna dua-dua papan. 24 Ieu papan-papan pojok dipasangna di handap kudu pasambung terus nepi ka luhur. Papan anu dua lambar anu ngawangun dua popojok, dijieunna kudu kitu. 90
Keluaran 26.25-33 25 Jadi kudu aya dalapan lambar papan, katut genep belas dadampar perakna, unggal papan dua-dua. 26 Kudu nyieun pikeun papalangna lima welas siki tina kayu pilang, lima keur papalang papan-papan Kemah sisi anu sabeulah, 27 lima keur papalang papan-papan sisi anu sabeulah deui, lima deui keur papalang papan-papan tukang beulah kulon. 28 Papalang panengah cicingna kudu satengah tangtung papan jeung kudu kebat ti tungtung nepi ka tungtung. 29 Papan-papanna kudu dilapis ku emas, jeung kudu diberean geulang-geulang tina emas keur imah papalang. Papalang- papalangna oge kudu dilapis ku emas. 30 Jieun eta Kemah sing cocog jeung anu ku Kami ditataan ka maneh di gunung. 31 Rereganana nyieun hiji deui, lenen anu ditinun jeung benang wol warna biru, wungu, jeung beureum, sarta kudu dihias ku sulaman anu direkakeun mukarabin. 32 Eta reregan gantungkeun dina opat tihang kayu pilang lapis emas anu dadamparna perak, cocogkeun jeung kakait-kakaitna. 33 Dipernahkeunana handapeun jajaran cacantel anu dina lalangit Kemah, kait- kaitkeun rereganana kana eta. Peti Perjangjian anu dieusi dua papan batu tea, teundeun di tukangeun eta reregan. Gunana 91
Keluaran 26.34-27.4 eta reregan pikeun wates anu misahkeun Kamar Suci ti Kamar Pangsucina. 34 Tutup pangrapihna pasang dina luhur Peti Perjangjianana. 35 Ari meja tea diteundeunna kudu di luareun Kamar Pangsucina, nyanghareup ka sisi kaler, ari suku palita diteundeunna nyanghareup ka sisi kidul. 36 Lawang asup ka jero Kemah kudu ditetebengan ku reregan tina lenen lemes anu ditinun jeung benang wol warna biru, wungu, jeung beureum, dihias ku sulaman. 37 Rereganana kudu make lima tihang tina kai pilang anu dilapis ku emas. Tatapakan tihang-tihangna kudu ku tambaga." 27 1 "Kudu nyieun hiji altar tina kayu pilang, pasagi, panjangna jeung rubakna masing-masing 2,2 meter, jangkungna 1,3 meter. 2 Dina opat juru luhurna kudu make tatandukan dihijikeun kana altarna. Altar katut tatandukanana saluluar kudu dilapis ku tambaga. 3 Kudu nyieun dulangna pikeun wadah lebu, sosodokna, bokor-bokor, garpuhna, jeung piring-piringna pikeun wadah ruhak. Kabeh dijieunna kudu ku tambaga. 4 Kudu nyieun panggarangan tina tambaga, unggal juruna kudu diceulian keur cecekel tina tambaga. 92
Keluaran 27.5-16 5 Teundeun eta panggarangan handapeun biwir altar, beungeut luhurna kudu nepi ka satengahna tina jangkungna altar. 6 Kudu nyieun rancatan altar tina kayu pilang anu dilapis ku tambaga. 7 Corokkeun rancatanana kana ceuli altar dua beulahanana lamun eta altar rek dipindahkeun. 8 Altarna dijieunna ku papan dikolowongkeun, sakumaha anu ku Kami diterangkeun ka maneh di gunung." 9 "Kemah Tepangan Kami teh kudu make palataran anu dikubeng ku reregan tina lenen anu lemes. Panjang reregan palataran sisi kidul kudu 44 meter, 10 dipasangna kana dua puluh tihang tambaga anu masing-masing make tatapakan tambaga. Kakait tihangna jeung papalang-papalangna tina perak. 11 Latar sisi kaler oge sarua kudu kitu. 12 Reregan palataran sisi kulon panjangna 22 meter, tihangna sapuluh, tatapakanana sapuluh. 13 Palataran sisi wetan, anu aya lawangna, rubakna 22 meter. 14 (27:14-15) Reregan kenca katuhueun lawangna masing-masing 6,6 meter, tihangna tilu-tilu, tatapakanana tilu-tilu. 15 (27:14) 16 Reregan lawangna panjangna kudu 9 meter tina lenen lemes anu ditinun jeung 93
Keluaran 27.17-28.1 benang wol warna biru, wungu, jeung beureum, jeung kudu disulam, tihangna opat, tatapakanana opat. 17 Tihang-tihang anu ngurilingan palataran kudu disambungkeun ku papalang-papalang tina perak, kakait-kakaitna tina perak, tatapakan-tatapakanana tambaga. 18 Ukuran palataran panjangna kudu 44 meter, rubakna 22 meter, luhurna 2,2 meter. Rereganana kudu lenen lemes, tatapakanana tambaga. 19 Paparabotan anu dipake di jero Kemah, kitu deui pancuh-pancuh Kemah jeung pancuh-pancuh palataranana kabeh tambaga." 20 "Parentahkeun ka urang Israil kudu marere minyak jetun anu pangherangna, pikeun ngaminyakan palita di Kemah, supaya bisa diseungeut unggal peuting. 21 Eta palita di Kemah Tepangan Kami anu pernahna di luareun reregan hareupeun Peti Perjangjian, diseungeutna kudu ku Harun saanak-anak. Seungeut eta palita payuneun Kami, kudu hurung terus ti sore nepi ka isuk. Ieu kamistian kudu dijalankeun sapapanjangna ku urang Israil turun-tumurun." 28 1 "Harun, lanceuk maneh jeung anak-anakna, Nadab, Abihu, Elasar jeung Itamar, calukan. Pisahkeun ti urang 94
Keluaran 28.2-11 Israil sina jaradi imam purah ngawulaan Kami. 2 Harun lanceuk maneh kudu dipangnyieunkeun pakean imam, ciri pangkat jeung martabatna. 3 Calukan sakabeh tukang anu ku Kami geus dibere kaahlian, titah nyieun pakean pikeun Harun, supaya manehna bisa disucikeun jadi imam anu ngawulaan Kami. 4 Maranehna titah nyieun oto, epod, jubah, kameja songket, dastar, jeung solempang. Maranehna sina nyieun eta pakean imam pikeun Harun jeung anak-anakna lalaki, paranti ngimaman ngawulaan Kami. 5 Bahanna kudu wol warna biru, wungu jeung beureum, benang emas, jeung lenen lemes. 6 Bahan pikeun epod lawonna tina wol warna biru, wungu jeung beureum, benang emas jeung lenen lemes. Epodna kudu disulam. 7 Jeung kudu make tali taktak dua kenca katuhu, 8 kitu deui tali beulitkeuneun kana cangkeng, dua jeung kudu dirara, bahanna sarua jeung bahan epodna. 9 Nyokot batu permata dalima dua siki, ukir dina eta batu ngaran dua welas anak Yakub, 10 nungturun nurutkeun panta-panta umurna, hiji batu genep ngaran. 11 Percayakeun batu permata dalimana ka juru ukir permata sina diukiran ku ngaran 95
Keluaran 28.12-20 dua welas anak Yakub, tuluy sina dicangkok ku emas. 12 Terapkeun dina tali epod anu kana taktak pikeun ngalambangkeun dua welas kaom Israil. Ku kituna ngaran maranehna teh diemban dina taktak Harun, sangkan Kami salawasna mikainget ka umat Kami. 13 Kudu nyieun cangkok emasna dua siki, 14 kitu deui rantayna dua tina emas dirara. Batu-batu permata dalima cangkok emas tea gantelkeun kana eta rantay." 15 "Pikeun Imam Agung kudu nyieun baju oto, gunana pikeun nganyahokeun pangersa PANGERAN. Bahanna sarua jeung bahan epod, pon kitu sulamanana kudu sarua. 16 Potonganana kudu masagi jeung kudu dirangkep. Panjangna jeung rubakna masing-masing 22 sentimeter. 17 Taretes ku batu-batu permata opat jajar. Permata jajaran kahiji: mirah dalima, manikem koneng, batu dalima. 18 Permata jajaran kadua: jambrut, nilem jeung inten. 19 Permata jajaran katilu: pirus, angkik, kucubung. 20 Permata jajaran kaopat: ratna-campaka, permata dalima jeung widuri pandan. Batu-batu permatana kabeh kudu dicangkok ku emas, 96
Keluaran 28.21-30 21 jeung dina permatana kudu diukiran ku ngaran-ngaran anak Yakub, hiji permata hiji ngaran, ngalambangkeun kaom-kaom Israil. 22 Kudu nyieun rantay tina emas murni dirarakeun cara tali, pikeun oto. 23 Kudu nyieun dua ali-ali emas, tuluy pasang dina dua tungtung oto beulah luhur, 24 sina ngagantel dina rantay emas anu dua tea. 25 Tungtung rantay emas anu sabeulah deui cantelkeun kana cangkok emas anu dina taktak epod beulah hareup. 26 Nyieun deui dua ali emas anu kudu diterapkeun dina tungtung-tungtung oto beulah handap dina sisi jero luareun epod. 27 Nyieun deui dua ali emas, terapkeun dina taktak epod kenca katuhu ti handap beulah hareup deukeut kelinna, luhureun beubeur epod. 28 Ali-ali oto tea beungkeutkeun kana ali-ali epod ku pita biru, nepi ka otona bener terapna luareun epod moal lesot. 29 Tiap-tiap Harun asup ka Kamar Suci, eta oto anu make ngaran kaom-kaom Israil kudu dipake, sangkan Kami PANGERAN salawasna inget ka umat Kami. 30 Simpen dina eta oto palebah angen, Urim jeung Tumim, supaya ana Harun asup ka tempat Kami anu suci, eta dua barang salawasna kabawa. Nya dina waktu-waktu kitu eta oto teh kudu dipakena ku Harun 97
Keluaran 28.31-40 pikeun nganyahokeun pangersa Kami ka urang Israil." 31 "Jeung kudu nyieun baju kurung pikeun di luareun epod. Bahanna kudu wol warna biru; 32 ti luhurna liangan paragi ngasupkeun sirah. Pinggiran liang beuheungna kudu dikelin ku lawon tinun supaya ulah soeh. 33 (28:33-34) Kelin beulah handap sakurilingna kudu diterapan dadalimaan tina wol warna biru, wungu jeung beureum, dipaselangkeun jeung genta-genta emas. 34 (28:33) 35 Ana Harun keur ngimaman eta baju kudu dipake, supaya ari manehna asup ka tempat Kami di Kamar Suci, kitu deui dina waktu kaluarna, genta-gentana kadenge disarada, supaya manehna ulah tiwas ku Kami. 36 Kudu nyieun hiji jamang emas murni, ukiran ku kalimah Suci kangge PANGERAN. 37 Gantelkeun eta jamang dina dastar lebah tarang ku pita biru. 38 Sina dipake ku Harun dina tarang supaya barang-barang pangbakti ti urang Israil ka Kami ku Kami ditarima, sanajan upama urang Israil aya kasalahan dina hal ngabaktikeunana. 39 Kamejana, dastarna, dijieunna tina lenen lemes, kitu deui solempangna oge tina lenen lemes jeung kudu dihias ku sulaman. 40 Pikeun anak-anakna kudu dipangnyieunkeun kameja, solempang, 98
Keluaran 28.41-29.4 jeung kerepus, ciri pangkat jeung martabatna. 41 Sina diparake eta teh ku Harun, dulur maneh, jeung ku anak-anakna, tuluy jarenengkeun, minyakan ku minyak suci, jaradikeun imam purah ngawulaan kami. 42 Jeung deui Harun saanak-anakna kudu dipangnyieunkeun calana pondok ti semet cangkeng tepi ka pingping keur nutupan oratna. 43 Ana Harun, kitu deui anakna, asup ka Kemah Tepangan Kami nyampeurkeun altar pikeun ngimaman di Kamar Suci, eta calana salawasna kudu dipake supaya ku Kami teu dipaehan dumeh tembong oratna. Ieu jadi pikukuh pikeun Harun salalawasna, turun-tumurun." 29 1 "Pikeun kaperluan ngistrenan Harun jeung anak-anakna jadi imam, nya eta: Sapi jalu ngora hiji, domba jalu dua, kabeh ulah aya cacadna. 2 Jeung tipung tarigu anu panglemesna tapi ulah diragian, sawareh jieun roti anu make minyak jetun, sawareh deui jieun kueh-kueh sejen anu diulasan minyak jetun, 3 wadahan ku karanjang tuluy sanggakeun ka Kami jeung sapina jeung dombana. 4 Harun saanak-anakna bawa ka lawang Kemah Tepangan Kami. Ku maneh kudu dikucuran ku cai, mandi suci. 99
Keluaran 29.5-14 5 Dangdanan Harun ku pakean imam: kameja, epod, baju kurung epod, oto, beubeur. 6 Dastarna terapkeun. Jamang suci anu make kalimah Suci kangge PANGERAN gantelkeun dina dastarna. 7 Sirahna kucuran minyak suci ciri yen diistrenan. 8 Anak-anakna pakeanan kameja, 9 solempang beulitkeun kana cangkengna, pakekeun kerepusna. Kitu petana maneh ngistrenan Harun jeung anak-anakna. Maranehna saturunanana kudu jaradi imam salalawasna, ngawulaan Kami. 10 Sapi tungtun ka hareupeun Kemah Tepangan Kami. Harun jeung anak-anakna sina narumpangkeun leungeun kana sirah eta sapi. 11 Eta sapi peuncit di payuneun Pangeran di hareupeun lawang Kemah. 12 Getihna sawareh kepret-kepret ku maneh make ramo kana tatandukan altar. Getih sesana tamplokkeun kabeh kana dasar liang altar. 13 Gajihna anu mulen jeroan laanan, kitu deui babagian ati anu panghadena jeung dua giginjelna katut gajihna, beuleum dina altar jadi kurban pikeun Kami. 14 Dagingna, kulitna, jeung peujitna, duruk luareun pasanggrahan, jadi kurban pikeun nebus dosa imam. 100
Keluaran 29.15-22 15 Domba cokot hiji, Harun jeung anak- anakna sina narumpangkeun leungeun kana sirah eta domba. 16 Peuncit dombana, getihna sawareh kepret-kepret kana opat pongpok altar. 17 Dagingna recah; jeroan jeung pingping tukang duanana kumbah, tuluy teundeun luhureun sirahna jeung babagian sejenna, 18 beuleum kabeh dina altar jadi kurban kadaharan. Seungitna eta kurban baris kamanah ku Kami. 19 Domba anu hiji deui, domba pangistrenan, cokot. Harun jeung anak-anakna sina numpangkeun leungeun kana sirah eta domba. 20 Peuncit dombana, getihna ulaskeun saeutik kana daun ceuli Harun jeung kana daun ceuli anak-anakna, nu katuhu, kana indung leungeunna nu katuhu, jeung kana indung sukuna nu katuhu. Getih sesana siramkeun kana opat pongpok altar. 21 Getih anu dina altar cokot saeutik, jeung minyak suci saeutik, kepretkeun ka Harun jeung kana papakeanana, kitu deui ka anak-anakna jeung kana pakeanana. Ku hal eta Harun, anak-anakna, katut papakeanana baris jadi suci pikeun Kami. 22 Domba tea laanan gajihna, gajih buntut, gajih anu ngalampud jeroan, babagian ati anu panghadena, giginjelna duanana katut gajihna, jeung pingping tukang nu katuhu. 101
Keluaran 29.23-30 23 Eusi karanjang anu geus dibaktikeun ka Kami tea cokot sarupa-sarupa hiji-hiji: roti anu make minyak jetun hiji, anu teu make minyak jetun hiji, kuehna hiji. 24 Teundeun kana dampal leungeun Harun jeung anak-anakna, sarta ku maneh titah sanggakeun ka Kami, jadi pangbakti anu peryoga. 25 Cokot deui tuluy beuleum dina altar dina luhur kurban beuleuman anu tadi, jadi kurban kadaharan pikeun Kami. Angseuna eta kurban bakal katarima ku Kami. 26 Dada domba jalu tea cokot, sanggakeun ka Kami jadi pangbakti anu peryoga. Eta teh bagian pikeun maneh. 27 Kitu petana hal ngabaktikeun dada jeung pingping domba anu dipake ngistrenan imam ka Kami, jadi pangbakti anu peryoga, geus kitu eta pangbakti teh jadi bagian imam. 28 Hal ieu ku Kami geus dijieun pikukuh anu teu meunang dirobah, nya eta lamun umat Kami nyieun kurban panarima, dada jeung pingping sato kurban teh ajangkeun pikeun imam-imam, ngandung harti umat teh mere pangbakti ka Kami, PANGERAN. 29 Lamun Harun geus tilar dunya, pakean imam kudu turun ka anak-anakna, sina dipake ana maranehna diistrenan jadi imam. 30 Anak Harun anu diistrenan jadi imam gantina, anu baris baku asup ka Kemah Tepangan paranti Kami pikeun ngawulaan di 102
103 Keluaran 29.31-37 Kamar Suci, kudu make eta pakean tujuh poe lilana. 31 Daging domba anu dipake ngistrenan Harun jeung anak-anakna tea kudu dikulub di tempat anu suci. 32 Tuluy didahar jeung roti anu aya keneh dina karanjang tea, didaharna kudu di lawang Kemah Tepangan Kami. 33 Jadi anu dipake kurban panebus dosa waktu maranehna diistrenan teh kudu didalahar. Anu meunang ngadalahar ieu kadaharan ngan imam-imam wungkul, sabab eta kadaharan teh kaayaanana geus suci. 34 Lamun daging atawa roti tea nyesa teu kadahar nepi ka isukna kudu diduruk, teu meunang didahar sabab geus disucikeun. 35 Jalanna upacara ngistrenan Harun jeung anak-anakna, lilana kudu tujuh poe jejeg, sakumaha anu ku Kami geus diandikakeun ka maneh. 36 Unggal poe maneh kudu ngurbankeun hiji sapi jalu pikeun panghampura dosa. Hal ieu bakal ngamurnikeun altar. Geus kitu altar teh minyakan ku minyak jetun sina jadi suci. 37 Kitu bae saterusna nepi ka tujuh poe. Lamun geus kitu, altar teh kaayaanana jadi kacida sucina, nepi ka sing saha anu nyabak atawa antel kana eta tangtu cilaka kasamber ku pangaruh kasucianana."
Keluaran 29.38-46 38 "Ka hareupna, saban poe kudu ngurbankeun dua anak domba umur sataun kana eta altar, 39 isuk hiji sore hiji. 40 Anu hiji dikurbankeunana kudu jeung tipung tarigu anu lemes sakilo beunang ngadonan ku minyak jetun anu herang saliter, jeung ditambah ku kurban cianggur saliter, kucurkeun. 41 Nu hiji deui dikurbankeunana pabuburit, jeung tipung, minyak jetun, jeung cianggur, lobana sarua jeung anu dikurbankeun isuk-isuk. Ieu jadi kurban kadaharan pikeun Kami, anu angseuna bakal kamanah ku Kami, PANGERAN. 42 Eta kurban beuleuman kudu dilampahkeun sapapanjangna ka Kami, di lawang Kemah Tepangan Kami, payuneun Kami. Nya di dinya Kami bakal nepungan umat Kami sarta ngandika ka maneh. 43 Nya di dinya Kami bakal nepungan urang Israil, sarta gebrayna cahaya kamulyaan Kami bakal nyucikeun eta tempat. 44 Kami bakal nyucikeun eta Kemah jeung altarna, sarta Harun jeung anak-anakna ku Kami rek dipisahkeun, dijadikeun imam purah ngawulaan Kami. 45 Kami bakal cicing di urang Israil, baris jadi Allahna. 46 Urang Israil kudu nyaraho yen Kami PANGERAN Allahna, anu ngaluarkeunana ti 104
105 Keluaran 30.1-9 Mesir, kersa linggih jumeneng di maranehna. Kami teh PANGERAN Allahna." 30 1 "Kudu nyieun altar tina kayu pilang paranti ngukus. 2 Ukuranana kudu pasagi, panjang jeung rubakna masing-masing 45 sentimeter, jangkungna 90 sentimeter. Berean tatandukan di opat juru luhurna hijikeun kana altarna. 3 Beungeutna, badanna sakurilingna pon kitu tatandukanana, kudu disaput ku emas. Pinggiran biwirna kudu diwengku ku emas sakurilingna. 4 Di handapeun wengkuna kudu diceulian kenca katuhu paranti nyorokkeun rancatan ana kudu digotong dipindahkeun. 5 Rancatanana kudu kayu pilang keneh, disaput ku emas. 6 Dipernahkeunana kudu di luareun reregan hareupeun Peti Perjangjian, tempat Kami patepung jeung maneh, engke. 7 Unggal isuk, waktu Harun datang ngurus palita, Harun kudu meuleum seuseungitan anu arum dina eta altar. 8 Pon kitu saban pabuburit, dina waktuna nyeungeut palita. Nyanggakeun kurban seuseungitan teh kudu mayeng dina waktuna, teu meunang belang betong. 9 Eta altar teu meunang dipake pikeun kurban seuseungitan atawa kurban sato,
Keluaran 30.10-17 atawa kurban gandum, jeung teu meunang dikucuran cianggur. 10 Sataun sakali eta altar kudu disetrakeun ku Harun, nya eta opat tatandukanana kudu diulasan getih sato anu dijieun kurban panghampura dosa. Kitu bae saterusna saban-saban taun. Eta altar kudu suci sama sakali, sembahkeuneun ka Kami, PANGERAN." 11 PANGERAN nimbalan ka Musa, 12 "Lamun maneh geus ngitung cacah jiwa urang Israil, unggal jelema kudu mere upeti ka Kami pikeun panebus nyawa, sangkan dina waktu keur dicacahkeun ulah keuna ku balahi. 13 Unggal jelema anu dicacahkeun kudu mayar duit upeti, jumlahna nurutkeun patokan anu ilahar. Unggal jelema wajib mayar eta upeti ka Kami, 14 nya eta anu geus manjing dicacah, anu umurna ti dua puluh taun ka luhur. 15 Gedena upeti pameuli umur teh kabeh sarua kudu sakitu, nu beunghar ulah mayar leuwih, nu miskin ulah mayar kurang. 16 Pupul duitna ti urang Israil, gunakeun pikeun ongkos miara Kemah Kami. Jadi eta duit upeti teh pikeun tandon umur maranehanana, sangkan ku Kami dipikainget sarta bakal ditangtayungan." 17 PANGERAN nimbalan ka Musa, 106
Keluaran 30.18-28 18 "Kudu nyieun jolang tambaga, anu make dadampar tambaga. Tuluy pernahkeun antara Kemah jeung altar, eusian cai. 19 (30:19-20) Memeh asup ka Kemah atawa nyampurkeun altar rek ngurban kadaharan, Harun jeung anak-anakna kudu make eta cai keur ngumbah leungeun jeung suku. Ku cara kitu maranehna moal kungsi tiwas. 20 (30:19) 21 Perlu maranehna ngumbah heula leungeun jeung suku supaya teu nepi ka paeh. Ieu jadi pikukuh pikeun maranehna saanak incu, turun-tumurun." 22 PANGERAN nimbalan ka Musa, 23 "Maneh kudu nyokot bahan-bahan wawangian lulugu, nya eta emur encer genep kilo, kayumanis wangi tilu kilo, tiwu wangi tilu kilo, 24 jeung kiamis genep kilo (timbangan beuratna kudu cocog kabeh jeung timbangan patokan), jeung minyak jetun opat liter. 25 Eta bahan-bahan kudu diaduk dijieun minyak bauran anu seungit, minyak suci paranti ngistrenan. 26 Eta minyak kudu dipake ngaminyakan Kemah Tepangan Kami, Peti Perjangjian, 27 meja sapuratina, ajug lampu jeung paparabotanana, altar pangukusan, 28 altar kurban beuleuman sapuratina, jeung jolang paranti beberesih katut dadamparna. 107
Keluaran 30.29-36 29 Eta barang-barang kudu diistrenan kitu petana, sanggeus kitu kaayaanana bakal jadi suci kabina-bina, sing saha anu nyabak atawa antel tangtu cilaka ku pangaruh kasucianana. 30 Geus kitu Harun jeung anak-anakna kudu diminyakan ku eta, diistrenan, disucikeun jaradi imam purah ngawulaan Kami. 31 Caritakeun ka urang Israil, eta minyak teh minyak suci pikeun kaperluan ngawulaan Kami, pakeeun sapapanjangna. 32 Teu meunang dipake ngaminyakan sambarang jelema, jeung teu meunang aya anu nurutan nyieun minyak anu campuranana sarua jeung eta. Tegesna eta teh minyak suci anu kudu dipupusti kasucianana. 33 Sing saha anu nurutan nyieun, atawa make eta minyak ka jelema anu lain imam, ku Kami moal diaku deui umat." 34 PANGERAN nimbalan ka Musa, "Maneh kudu nyieun deui arum-aruman, bahanna menyan putih, onik, getah rasamala arum, jeung dupa anu tulen, masing-masing lobana kudu sarua. 35 Campurkeun kabeh jieun dupa sakumaha nyieun seuseungitan, tambahan ku uyah sangkan kaayaanana tetep murni tur suci. 36 Sawareh kudu digerus masing lembut tuluy bawa ka Kemah Kami, awur-awur hareupeun Peti Perjangjian. Ieu seuseungitan kudu dipupusti, suci kaliwat saking. 108
Keluaran 30.37-31.9 37 Ulah aya anu nurutan nyieun anu campuranana saperti eta keur diri sorangan. Kudu dipupusti sakumaha ka barang suci baktikeuneun ka Kami. 38 Saha-saha anu nurutan nyieun keur pakeeunana, ku Kami moal diaku deui umat." 31 1 PANGERAN nimbalan ka Musa, 2 "Kami geus milih hiji jelema ti kaom Yuda, ngaranna Besalel bin Uri, incu Hur, 3 dieusian pangawasa Kami, dibere pangarti, kaahlian, jeung pangabisa kana juan-jieun rupa-rupa barang seni, 4 mahir ngareka-reka jeung migawe barang-barang karajinan tina emas, perak, jeung tambaga; 5 mahir meulah inten, ngukir kayu, kitu deui sarupaning barang-barang seni. 6 Pikeun batur digawena ku Kami geus dipangmilihkeun Oholiab bin Ahisamak ti kaom Dan. Malah jalma-jalma ahli karajinan anu sejen oge ku Kami geus dibere pangabisa anu punjul, sina nyarieun naon bae sakur anu ku Kami diparentahkeun kudu dijieun, nya eta: 7 Kemah Tepangan Kami, Peti Perjangjian katut tutup pangrapihna, barang-barang perhiasan Kemah, 8 meja sapuratina, suku palita sapuratina tina emas murni, altar pangukusan, 9 altar kurban beuleuman sapuratina, jolang katut dadamparna, 109
Keluaran 31.10-17 10 pakean agung imam pikeun Harun jeung anak-anakna parantina ngimaman, 11 minyak pangistrenan, jeung seuseungitan anu arum pikeun di Kamar Suci. Dijieunna ku maranehna teh kabeh kudu cocog sakumaha anu ku Kami geus diandikakeun ka maneh tea." 12 PANGERAN nimbalan ka Musa 13 supaya misaur ka urang Israil, "Maraneh kudu ngagumatikeun poe Sabat, poe reureuh Kami, karana eta poe teh jadi tanda di antara Kami jeung maraneh turun-tumurun, anu nandakeun yen maraneh geus dipilih dijieun umat Kami. 14 Ieu poe reureuh teh suci, ku maraneh kudu disucikeun. Saha-saha anu henteu ngestokeun, saha-saha anu barang gawe dina poe eta, kudu dipaehan. 15 Pikeun maraneh barang gawe teh genep poe. Poe nu katujuh poe reureuh anu hidmat anu kudu dibaktikeun ka Kami. Saha bae, anu barang gawe dina poe eta kudu dipaehan. 16 Poe Sabat ku urang Israil kudu digumatikeun, karana eta teh tanda tina perjangjian tea, 17 tanda anu tetep antara urang Israil jeung Kami. Karana Kami, PANGERAN ngajadikeun langit jeung bumi di jero genep poe, ari dina poe nu katujuh Kami reureuh, liren tina sagala damel." 110
Keluaran 31.18-32.6 18 Sanggeus ngadawuh ka Musa di Gunung Sinai, Allah ka Musa maparinkeun dua papan batu tea, anu dieusi ku papakon-papakon kenging nyeratkeun Allah ku manten. 32 1 Sanggeus sakitu lilana Musa henteu lungsur-lungsur ti gunung, jalma-jalma teh karumpul ka Harun sarta miunjuk kieu ka anjeunna, "Duka katarajang naon Juragan Musa anu nginditkeun kuring sadaya ti Mesir teh, teu lungsur-lungsur. Ku margi kitu kuring sadaya pangdamelkeun hiji allah anu bakal mingpin." 2 Saur Harun ka maranehna, "Laanan anting-anting anu diparake ku pamajikan, ku anak lalaki, ku anak awewe, kumpulkeun terus bawa ka Bapa." 3 Seug maranehna ngaralaanan anting emasna tuluy diserenkeun ka Harun. 4 Ku Harun dicandak tuluy dilebur kabeh dicitak jadi hiji sasapian emas. Ceuk jalma-jalma teh, "Eh urang Israil, tah ieu allah urang, anu ngaluarkeun urang ti Mesir!" 5 Harun tuluy ngadamel hiji altar, diadegkeun hareupeun eta sasapian emas, tuluy ngembarkeun kieu, "Isukan kudu pesta, ngagungkeun PANGERAN." 6 Isukna isuk-isuk keneh jalma-jalma geus rabul marawa sasatoan, sawareh keur kurban beuleuman, sawareh deui keur dijieun dahareun pikeun kurban panarima. Brek jalma-jalma dariuk, tuluy pesta 111
Keluaran 32.7-12 curak-curak nyaratu nginum, pestana robah jadi borak-borak jeung cabul. 7 PANGERAN nimbalan ka Musa, "Geuwat turun ayeuna keneh. Jalma-jalma meunang maneh ngaluarkeun ti Mesir teh marigawe dosa, murtad ti Kami. 8 Pituduh laku anu ceuk Kami kudu dilakonan geus teu diparake pisan. Malah geus nyarieun sasapian emas dicitak, disarembah, dibere kurban. Carekna eta teh allahna, anu ngaluarkeunana ti Mesir. 9 Eta jalma-jalma teh saenyana kacida ngaralawanna. 10 Ku Kami rek dibasmi, amarah Kami geus teu katahan. Maneh ulah nyoba-nyoba mondah Kami. Lamun maranehna geus dibasmi, maneh jeung turunan maneh rek dijieun hiji bangsa gede." 11 Tapi Musa kacida muntang-muntangna ka PANGERAN Allahna, piunjukna, "Nun PANGERAN, naon damelna Gusti bendu dugi ka kitu ka eta jalmi-jalmi kenging Gusti ngajait ti Mesir, kenging ngarebut ku kawasa sareng kadigjayaan? 12 Mana teuing piomongeun urang Mesir! Tangtos carekna mana eta umat kagungan ku Gusti dikaluarkeun ti Mesir teh bade ditumpes di pagunungan, bade dibasmi sama sakali. Mugi ulah kateterasan bendu. Sing hawatos ka maranehna, ulah dugi ka dicilakakeun. 112
Keluaran 32.13-20 13 Mugi emut ka abdi-abdi Gusti, Ibrahim, Ishak, sareng Yakub. Gusti parantos ikrar kalayan hidmat bade ngajembarkeun turunan aranjeunna dugi ka seueurna sapertos bentang-bentang di langit, tur bade dipaparin tanah anu parantos dijangjikeun tea yen bade dimilikkeun ka maranehna salalanggengna." 14 PANGERAN lemper, teu tulus ngancamna ka umat-Na. 15 Musa lungsur ti gunung, nyandak dua papan batu anu dua beulahanana bulak-balik geus ditulisan papakon-papakon. 16 Anu ngadamel eta papan batu jeung anu ngukur papakon-papakonna PANGERAN ku manten. 17 Yosua ngareungeu sora anu surak, unjukan ka Musa, "Kakupingna di pasanggrahan teh sapertos keur perang." 18 Saur Musa, "Eta lain sora surak unggul, lain sora jerit anu eleh. Eta mah sora anu ngarawih." 19 Musa geus deukeut ka pasanggrahan. Katingalieun jalma-jalma keur ngarigel. Sasapian tea ge geus katingalieun. Anjeunna kacida benduna, nepi ka papan batu candakna teh dibeubeutkeun di dinya keneh, di suku gunung. 20 Ti dinya sasapian teh ku anjeunna dicandak tuluy dilebur dijieun bubuk lembut, cur dicaian, tuluy sina diarinum ku urang Israil. 113
Keluaran 32.21-27 21 Geus kitu anjeunna mariksa ka Harun, "Akang teh dikumahakeun ku eta jalmi-jalmi, dugi ka ngantep maranehna marigawe dosa sakitu dorakana?" 22 Waler Harun, "Mugi rayi ulah bendu. Rayi langkung uninga, ieu jalmi-jalmi teh parantos bakatna kana awon. 23 Kawitna maranehna nyanggem kieu ka Akang, Duka katarajang naon Juragan Musa anu ngaluarkeun kuring ti Mesir teh, teu lungsur-lungsur. Mana kuring sadaya pangnyieunkeun hiji allah anu bakal mingpin. 24 Ku Akang dititah nyarerenkeun perhiasan- perhiasan emasna. Sakur anu garaduheun mah sadayana nyarerenkeun, seug ku Akang dilebur dina seuneu, nya jadi eta sasapian!" 25 Geus kauninga ku Musa, yen pangna eta jelema-jelema jadi kawas kuda leupas ti gedogan teh lantaran dikencar kahayangna ku Harun, ngarerakeun maneh di hareupeun musuh. 26 Ti dinya Musa ngadeg di lawang pasanggrahan, tuluy sasauran bedas, "Saha anu mihak ka PANGERAN, hiap nyampeurkeun!" Seug sakabeh urang Lewi nyalampeurkeun. 27 Musa ngalahir ka maranehna, "Timbalan GUSTI Allah, Panutan Israil ka maraneh, soren pedang. Ideran pasanggrahan ti lawang ka lawang. Dulur, sobat, tatangga, paehan!" 114
Keluaran 32.28-34 28 Prak urang Lewi ngajalankeun parentah Musa. Poe eta aya tilu rebu urang anu diparaehan. 29 Saur Musa ka urang Lewi, "Poe ieu maraneh geus nyarucikeun diri sakumaha kuduna imam, ngalakonan gawe pikeun PANGERAN, geus rarido najan dititah maehan anak sorangan jeung baraya sorangan. Nu matak maraneh ku Mantenna diganjar ku berkah-Na." 30 Poe isukna Musa ngalahir ka jalma rea, "Maraneh geus marigawe dosa anu doraka kabina-bina. Parandene kitu kami rek ka gunung deui ngadeuheus ka PANGERAN, sugan kami bisa mangmentakeun hampura pikeun maraneh." 31 Sanggeus kitu Musa unggah deui marek ka PANGERAN. Piunjukna, "Jalmi-jalmi teh parantos midamel dosa kalintang ageungna, nyarieun aallahan tina emas sareng disarembah. 32 Mugi dosana dihapunten. Upami Gusti teu kersa maparin hapunten ka maranehna, langkung sae ngaran abdi kenging Gusti nyeratkeun dina daptar ngaran-ngaran umat Gusti tea dipupus." 33 PANGERAN ngawaler, "Anu rek dipupus ngaranna tina kitab Kami, nya anu geus marigawe dosa ka Kami. 34 Ayeuna mah anteurkeun eta jelema- jelema teh ka tanah anu ku Kami geus 115
Keluaran 32.35-33.5 diandikakeun tea. Jeung inget, maneh bakal dipingpin ku malaikat Kami. Tapi eta jelema-jelema teh tangtu ku Kami dihukum ku karana dosana." 35 Ti dinya PANGERAN ngadatangkeun balahi ka eta jelema-jelema, anu geus maraksa ka Harun mangnyieunkeun sasapian emas. 33 1 PANGERAN nimbalan ka Musa, "Jelema-jelema anu ku maneh dikaluarkeun ti Mesir teh bawa indit ti dieu, anteurkeun ka tanah anu ku Kami geus dijangjikeun ka Ibrahim, Ishak, jeung Yakub, pikeun turunanana. 2 Malaikat Kami tangtu nyarengan ka maneh. Urang Kanaan, urang Emor, urang Het, urang Pares, urang Hiwi, jeung urang Yebus, bakal disingkahkeun. 3 Anu keur diteang teh tanah anu gemah ripah. Tapi Kami mah pribadi moal milu bareng, bisi ana maranehna baha heug ku Kami dilebur di tengah jalan." 4 Barang urang Israil ngadarenge aya timbalan kitu, kacida naralangsaeunana, nepi ka teu daraekeun marake deui perhiasan. 5 Wantu-wantu PANGERAN nimbalan ka maranehna ku Musa, timbalan-Na, "Maraneh jalma-jalma basangkal. Lamun Kami bareng jeung maraneh, sakeudeung ge tangtu maraneh ku Kami dilebur. Mana ayeuna mah ulah marake deui perhiasan, engke Kami rek nangtukeun kudu kumaha ka maraneh teh." 116
Keluaran 33.6-12 6 Anu matak barang bring ti Gunung Sinai, urang Israil geus teu marake deui perhiasan. 7 Unggal-unggal urang Israil masanggrahan, Kemah suci teh ku Musa dicandak, tuluy dipasang rada anggang ti pasanggrahan. Eta Kemah disebutna Kemah Tepangan PANGERAN. Saha-saha anu hayang ngadeuheus ka PANGERAN, kudu ka dinya asup. 8 Ana Musa kaluar angkat ka eta kemah, jalma-jalma kudu narangtung di lawang kemahna masing-masing bari mencrong, nepi ka Musa lebet. 9 Ana Musa geus lebet, tihang mega tea turun tuluy nanjeur di lawang eta Kemah, sarta PANGERAN bakal nimbalan ka Musa tina eta mega. 10 Lamun geus narenjo tihang mega tea turun jeung nanjeur di lawang Kemah, jalma-jalma kudu buru-buru sarujud. 11 PANGERAN ngadawuh ka Musa teh papayun-payun, cara jelema cacarita jeung sobatna. Sanggeus kitu Musa mulih ka pasanggrahan. Tapi budak ngora pangbantu Musa, Yosua bin Nun tea, tetep aya di eta Kemah. 12 Musa miunjuk ka PANGERAN, "Timbalan Gusti abdi kedah nganteurkeun eta jalmi-jalmi ka tanah di ditu, nanging saha anu ku Gusti bade diutus nyarengan abdi, ku Gusti teu diwartoskeun. Ongkoh saur Gusti ka abdi teh 117
Keluaran 33.13-19 kenal pisan, sareng nyaurkeun yen abdi teh ku Gusti dipisuka. 13 Upami leres mah abdi mendak kurnia dina soca Gusti, atuh wartoskeun pangersa teh bade kumaha, supados abdi tiasa ngawulaanana, sareng supados tetela yen leres abdi teh kamanah. Mugi diemut, ieu bangsa teh ku Gusti parantos dipilih dijadikeun umat Gusti." 14 PANGERAN ngadawuh, "Kami kersa nyarengan, maneh rek dibere kaunggulan." 15 Piunjuk Musa, "Upami Gusti teu kersa nyarengan, atuh abdi sadaya ulah dipiwarang mios ti ieu tempat. 16 Margi kumaha bakal katawisna Gusti mikurnia ka umat kagungan sinareng ka diri abdi, upami teu kersa nyarengan? Katawisna abdi sadaya dipunjulkeun ti bangsa-bangsa sajagat teh upami Gusti aya di tengah abdi sadaya." 17 Dawuhan PANGERAN, "Hade, sapamenta maneh rek diturut, lantaran Kami ka maneh teh geus teu asa-asa jeung resep." 18 Piunjuk Musa, "Upami kitu, abdi hoyong ditembongan kamulyaan Gusti." 19 PANGERAN ngawaler, "Heug, sagala kamulyaan Kami bakal ngaliwat ka hareupeun maneh, sarta jenengan Kami anu suci rek disebut. Kami, PANGERAN, rek nembongkeun katresnan jeung kawelas ka jelema anu kaanggo ku Kami. 118
Keluaran 33.20-34.4 20 Tapi pameunteu Kami mah moal ditembongkeun, sabab moal aya anu kuat nenjo, tangtu tiwas. 21 Ieu di gigireun Kami aya gunung karang, pek engke maneh ka dieu, nangtung dina ieu gunung karang. 22 Dina waktu kamulyaan Kami katembong liwat ngagebray, maneh rek diasupkeun kana guha dina eta gunung karang, sarta panangan Kami rek dipindingkeun ka maneh nepi ka Kami enggeus ngaliwat. 23 Lamun panangan Kami geus diangkat, anu bakal katenjo ku maneh ngan pungkur Kami bae, pameunteu mah moal ditembongkeun." 34 1 PANGERAN nimbalan ka Musa, "Maneh kudu nyieun papan batu saperti anu ti heula, dua gebleg. Ku Kami rek ditulisan deui papakon-papakon tina batu anu ti heula anu ruksak ku maneh. 2 Isukan isuk-isuk kudu geus aya, bawa unggah ka puncak gunung Sinai, ngadeuheus ka Kami. 3 Ulah mawa saha-saha. Teu meunang aya anu ngalanto ka ieu gunung lebah mana bae. Malah domba jeung sapi oge ulah sina nyaratuan di suku ieu gunung." 4 Musa ngadamel papan batu dua gebleg, isukna isuk-isuk dicandak unggah ka puncak Gunung Sinai, sakumaha timbalan PANGERAN. 119
Keluaran 34.5-10 120 5 Ti dinya PANGERAN lungsur nitihan mega, ngadeg palebah Musa bari nyebatkeun jenenganana nu suci: PANGERAN. 6 Geus kitu lar PANGERAN ngalangkung ka payuneun Musa bari ngagentra kieu, "Kami PANGERAN, nya eta Allah anu sipat welas, sipat karunya, tara barangasan, sugih kaasih, sipat satuhu. 7 Teguh kana jangji ka rebuan turunan, satia ngahampura dosa jeung kadorakaan. Parandene kitu moal teu ngahukum ka anak incu jelema-jelema anu marigawe dosa, nepi ka turunan katilu jeung kaopat." 8 Bruk Musa sujud kana taneuh, ngabakti ka Mantenna. 9 Pok miunjuk, "Nun PANGERAN, upami yaktos Gusti mikurnia ka diri abdi, mugi kersa angkat nyarengan ka abdi sadaya. Leres jalmi-jalmi teh barahula, nanging mugi dosa sareng kadorakaanana dihapunten. Abdi sadaya mugi ditampi jadi umat Gusti." 10 PANGERAN nimbalan ka Musa, "Ayeuna Kami rek ngayakeun perjangjian pikeun urang Israil. Kami rek ngadamel mujijat-mujijat di hareupeun maranehna, kaahengan-kaahengan anu di mana-mana ge tacan katarenjo ku bangsa-bangsa di sakuliah jagat. Eta jelema-jelema teh rek dibere nenjo mujijat-mujijat anu araheng dadamelan Kami, PANGERAN, sabab Kami rek
121 Keluaran 34.11-17 ngayakeun perkara-perkara anu pikahelokeun kabina-bina. 11 Estokeun pikukuh-pikukuh ti Kami, anu poe ieu rek diserenkeun ka maneh. Dina waktu maneh geus prung ngarurug ka ditu, Kami rek nyingkahkeun urang Emor, urang Kanaan, urang Het, urang Pares, urang Hiwi, jeung urang Yebus. 12 Poma, ulah ngayakeun perjangjian naon-naon jeung pribumi eta tanah anu bakal diasupan ku maneh, bisi jadi pangjiret anu nyilakakeun. 13 Anggur bongkaran altar-altarna, burak-barik pilar-pilar brahalana, kitu deui lambang-lambang Dewi Asera, tuaran. 14 Pacuan ngabakti ka aallahan batur anu mana bae. Sabab Kami PANGERAN, moal nyabaran ka nu nandingan. 15 Anu matak teu meunang nyieun perjangjian jeung bangsa-bangsa eta nagara teh, bisi diondang diajak ngabakti jeung ngurban ka brahala-brahalana, bisi kagoda milu ngadahar kurban anu disuguhkeun ka aallahan-aallahanana. 16 Jeung supaya anak maraneh ulah nepi ka baroga pamajikan ka awewe eta bangsa, heug engke kabawa nyembah ka brahalana, murtad ti Kami. 17 Ulah nyitak aallahan, ulah nyembah ka nu kitu.
Keluaran 34.18-24 18 Kudu nekanan Pesta Roti Teu Make Ragi sakumaha timbalan Kami tea. Dina eta pesta maraneh kudu dalahar roti anu teu make ragi, tujuh poe lilana. Ari waktuna nya eta dina bulan Abib, sabab dina bulan Abib maraneh budal ti Mesir. 19 Sakabeh cikal lalaki jeung cikal jalu sato piaraan, kagungan Kami. 20 Tapi cikal kalde mah kudu ditebus, diganti ku anak domba dikurbankeun. Lamun teu ditebus kudu ditekuk. Anak cikal anu lalaki kabeh kudu ditebus. Jeung ari ngadareuheus ka Kami teu meunang lengoh, kudu mere pangabakti. 21 Pikeun barang gawe, maraneh boga waktu genep poe. Dina poe nu katujuh, sanajan keur usum ngawuluku atawa usum dibuat, teu meunang digarawe. 22 Kudu nekanan Pesta Panen, waktuna dina ngamimitian panen gandum. Kudu nekanan Pesta Saung, waktuna dina usum mupu bubuahan. 23 Tilu kali dina sataun sakabeh lalaki kudu daratang ngabakti ka Kami, PANGERAN, Allah Israil. 24 Sanggeus Kami nyingkahkeun bangsa- bangsa tea engke, jeung geus ngalegakeun wewengkon tanah maraneh, sapanjang maraneh keur nekanan eta pesta anu tilu rupa, moal aya musuh anu wanieun ngarurug ka nagara maraneh. 122
Keluaran 34.25-31 25 Waktu ngurbankeun sato ka Kami, ulah nyuguhkeun roti anu make ragi. Sato peuncitan anu dikurbankeun dina Pesta Paska, dagingna teu meunang disesakeun nepi ka isukna. 26 Unggal-unggal taun, ka gedong panglinggihan Kami kudu marawa hasil panen gandum anu diala pangheulana. Ngulub daging anak domba atawa anak embe, teu meunang ku cisusu indungna." 27 PANGERAN nimbalan deui ka Musa, "Tuliskeun eta timbalan-timbalan anu bieu teh, sabab eta timbalan-timbalan teh jadi dasar perjangjian anu ku Kami rek dipidamel ka maneh jeung ka urang Israil." 28 Ari Musa ayana di PANGERAN teh opat puluh poe opat puluh peuting, teu tuang teu leueut. Saungeling perjangjian, nya eta Sapuluh Timbalan, ku anjeunna diseratkeun. 29 Geus kitu Musa lungsur ti Gunung Sinai nyandak papan batu Sapuluh Timbalan tea. Jeung ku sabab geus sasauran jeung Allah, rarayna mani moncorong. Tapi anjeunna mah henteu ngaraoseun. 30 Orokaya Harun jeung jalma rea barang narenjoeun raray anjeunna ngempur teh kacida sarieuneunana, nepi ka henteu waranieun deukeut. 31 Ku Musa disalaur. Sanggeus Harun jeung para pamingpin Israil nyalampeurkeun, Musa cacarios. 123
Keluaran 34.32-35.5 32 Ti dinya mah jalma rea nyalampeurkeun ngalingkung ka anjeunna. Musa ngalahirkeun sakabeh pikukuh ti PANGERAN anu diandikakeun ka anjeunna di Gunung Sinai. 33 Sanggeus tamat ngalahirna, Musa nutupan rarayna ku cindung. 34 Dibuka-dibuka sanggeus lebet ka Kemah Tepangan PANGERAN. Ana kaluar ti dinya rek ngumumkeun sakur anu ku PANGERAN didawuhkeun ka anjeunna pikeun urang Israil, 35 rarayna anu moncorong teh dicindungan deui, nepi ka lebetna deui ka jero Kemah baris unjukan ka PANGERAN. 35 1 Musa ngumpulkeun sakumna bangsa Israil, geus kitu ngalahir, "Kieu timbalan PANGERAN anu ku maraneh kudu diarestokeun: 2 Maraneh kudu digarawe teh genep poe bae. Poe nu katujuh poe suci, poe reureuh anu hidmat pikeun Kami, PANGERAN. Saha-saha anu barang gawe dina poe eta pasti kudu dipaehan. 3 Dina poe Sabat mah teu meunang ngahurungkeun seuneu-seuneu acan di imah." 4 Ngalahir deui Musa ka sakumna bangsa Israil, "Kieu anu didawuhkeun ku PANGERAN. 5 Maraneh kudu mere derma haturan PANGERAN, saha bae anu rido, naon bae 124
Keluaran 35.6-16 mana suka, naon anu rek didermakeun: emas, perak, tambaga; 6 lenen lemes, wol biru, wol wungu, wol beureum; lawon tina bulu embe; 7 kulit domba beunang ngabeureuman; kulit lemes; kayu pilang; 8 minyak pikeun palita; bahan-bahan wawangian keur minyak pangistrenan jeung pikeun seuseungitan anu arum; 9 batu angkik jeung sarupaning batu permata lianna, tareteskeuneun dina epod jeung oto Imam Agung." 10 "Sakur anu baroga kaahlian barang jieun, kudu nyarieun barang-barang pamundut PANGERAN, nya eta: 11 Kemah, lapisna, tutup luarna, cacantel- cacantelna, papan-papanna, papalang- papalangna; tihang-tihangna jeung tatapakan-tatapakanana; 12 Peti Perjangjian, tutup pangrapihna, rancatanana jeung unak-anikna; 13 meja, rancatanana, paparabotanana sapuratina katut roti suci haturan Allah; 14 suku palita salengkepna jeung palita- palitana kitu deui minyakna; 15 altar pangukusan, rancatanana, minyak pangistrenan, jeung seuseungitan anu arum; reregan pikeun lawang Kemah; 16 altar paranti kurban beuleuman katut panggaranganana tina tambaga, rancatanana, 125
Keluaran 35.17-24 kitu deui pakakas-pakakasna; jolang paranti kukumbah jeung dadamparna; 17 reregan palataran, tihang-tihangna katut dadamparna, reregan pikeun lawang palataran; 18 pancuh-pancuh Kemah jeung tambang- tambangna; kitu deui pancuh-pancuh jeung tambang-tambang pikeun di palataranana; 19 pakean agreng para imam paranti babakti di Kamar Suci, nya eta pakean suci pikeun Imam Harun jeung anak-anakna." 20 Ti dinya urang Israil bubar ti payuneun Musa. 21 Geus kitu murubul deui marawa pangabakti haturkeuneun ka PANGERAN sasukana-sasukana, nya eta bahan-bahan pikeun nyieun Kemah Tepangan, pikeun nyieun paparabotan paranti ngabakti, kitu deui bahan pikeun nyieun pakean imam. 22 Anu daratang teh awewe lalaki sakur anu rido ngahaturkeun pangbakti ka PANGERAN. Aya anu mere panitih, anting, ali, kongkorong, jeung perhiasan emas lianna, dibaktikeun ka PANGERAN. 23 Aya anu mere lenen lemes, wol biru, wol wungu, wol beureum; lawon bulu embe, kulit domba beunang ngabeureuman, jeung kulit anu lemes. 24 Anu kuatna mere perak atawa tambaga, merena eta, dibaktikeun ka PANGERAN. Anu 126
Keluaran 35.25-33 boga kayu pilang pikeun dijieun naon bae, merena eta. 25 Para wanita anu barisa ngagintir, nyaranggakeun benang lenen anu lemes, jeung benang wol warna biru, wungu, jeung beureum, beunang maranehna ngagintir. 26 Maranehna nyarieun oge benang tina bulu embe. 27 Para pamingpin aya anu mere batu ratna-campaka, aya anu mere batu-batu permata lianna, tareteskeuneun dina epod jeung oto; 28 aya anu marere bahan-bahan wawangian jeung minyak pikeun lampu, pikeun nyieun minyak pangistrenan, jeung pikeun seuseungitan anu arum. 29 Urang Israil rarido ngabakti ka PANGERAN, pikeun nyieun barang-barang anu ku PANGERAN geus diandikakeun ka Musa. 30 Geus kitu Musa ngalahir ka urang Israil, "PANGERAN geus nyaur Besalel bin Uri, incu Hur, ti kaom Yuda. 31 Ku Allah geus dieusian ku pangawasa-Na, dipaparin kabinangkitan jeung pangabisa, ngarti kana nyieun sarupaning barang seni, 32 ahli ngareka barang-barang tina emas, perak, tambaga, reujeung migawena; 33 ahli meulah inten pikeun diukir dijieun barang-barang perhiasan, ahli ngukir kayu jeung sarupaning barang seni. 127
Keluaran 35.34-36.5 34 Manehna jeung Oholiab bin Ahisamak ti kaom Dan geus disina saranggupeun ngajarkeun pangabisana ka anu sejen. 35 Oholiab ku PANGERAN dipaparin pangabisa nyieun sarupaning barang ukiran, nyieun model-model, migawe lenen lemes, wol biru, wol wungu, wol beureum jeung lawon lianna. Duanana sanggup nyieun rupa-rupa barang jeung mikiran model-modelna. 36 1 Besalel, Oholiab, jeung tukang- tukang anu sejen, anu ku PANGERAN geus dipaparin pangabisa jeung kanyaho, anu ngalarti kana sagala rupa anu tumali jeung kaperluan nyieun Kemah Suci, kudu nyieun eta barang-barang sakumaha timbalan PANGERAN." 2 Geus kitu Musa nyaur Besalel, Oholiab, jeung tukang-tukang anu sejen, anu ku PANGERAN geus dipaparin pangabisa tur iklas ngabarantu barang gawe, ditimbalan mimiti digarawe. 3 Barang-barang pangbakti ti urang Israil pikeun kaperluan nyieun Kemah Suci tea ku Musa diserenkeun ka maranehna. Tapi unggal isuk urang Israil teh merul keneh bae marawa pangbakti ka Musa. 4 Anu matak tukang-tukang teh 5 arunjukan ka Musa, "Hatur uninga, derma ti jalmi-jalmi teh parantos seueur teuing, langkung ti anu kedah dianggo 128
Keluaran 36.6-13 ngadamelan barang-barang anu dipiwarang ku PANGERAN." 6 Ti dinya Musa miwarang ngiderkeun parentah ka pasanggrahan, yen derma pikeun Kemah Suci teh eureunan bae, tong aya anu derma deui. Geus kitu kakara jelema-jelema teh eureun dermana. 7 Ari derma-derma anu geus asup geus leuwih ti cukup pikeun nganggeuskeun sagala rupa barang anu kudu dijieun. 8 Ari Kemah Tepangan PANGERAN dijieunna teh ku tukang-tukang anu pangpinterna. Mimitina nyieun rereganana, tina lenen lemes sapuluh gebar, anu ditinun jeung wol warna, biru, wungu, beureum, tuluy disulam ku sulaman-sulaman anu direka mukarabin. 9 Tiap gebar saukuran, panjang dua welas meter, rubak dua meter. 10 Anu lima gebar diranjingkeun, dijait dijieun sagebar. Pon kitu anu lima gebar deui. 11 Sisi luar gebaran unggal setel ku maranehna diberean kakantet-kakantet tina lawon biru, 12 lima puluh kakantet dina gebaran nu hiji setelan kahiji, dicangreudkeun kana lima puluh kakantet anu aya dina tungtung gebaran setelan anu kadua. 13 Maranehna nyieun lima puluh kakait emas, tuluy anu dua gebaran teh dihijikeun ku eta kakait-kakait. 129
130 Keluaran 36.14-25 14 Tuluy nyieun lapis Kemah tina lawon bulu embe sawelas gebar, 15 kabeh saukuran, panjang tilu welas meter, rubak dua meter. 16 Anu lima gebar diranjingkeun dijait dijieun sagebar, pon kitu anu genep gebar deui. 17 Dina sisi gebaran panungtung setelan nu hiji ku maranehna diberean lima puluh kakantet, kitu keneh dina sisi gebaran setelan nu hiji deui lima puluh kakantet. 18 Ti dinya nyieun kakantet-kakantetna tina tambaga, lima puluh siki pikeun ngantetkeun eta anu dua gebar sina ngahiji. 19 Seug nyieun deui lapis, dua gebar, nu hiji tina kulit domba beunang ngabeureuman, nu hiji deui tina kulit lemes, pikeun tutup Kemah beulah luar. 20 Geus kitu nyieun papan-papan anu lalempeng tina kayu pilang, pikeun Kemah. 21 Ukuran masing-masing panjang opat meter, rubak genep puluh genep sentimeter, 22 marake dua pupurus supaya bisa diranjing-ranjingkeun. Unggal papan kabeh make pupurus kitu. 23 Papan pikeun pongpok kidul nyieun dua puluh lembar, 24 katut opat puluh tatapakanana tina perak pikeun nahan dua pupurus handap, sapapanna dua tatapakan. 25 Pikeun kemah pongpok kaler nyieun dua puluh papan,
Keluaran 36.26-35 26 katut tatapakan perakna opat puluh, sapapanna dua tatapakan. 27 Pikeun pongpok Kemah beulah tukang beh kulon nyieun genep papan. 28 Pikeun popojok-popojokna masing-masing dua papan. 29 Papan dina popojok diranjingkeunana tina dasar nepi ka congo luhur. Kitu petana masang papan pojok, sina nyiku. 30 kabehna aya dalapan papan pojok katut genep welas tatapakan perakna, sapapanna dua tatapakan. 31 Ti dinya nyieun papalang-papalangna tina kayu pilang. Pikeun nahan papan-papan pongpok Kemah beulah ditu lima papalang, 32 pikeun nahan papan-papan pongpok beulah dieu lima papalang, pikeun nahan papan-papan pongpok tukang beulah kulon lima papalang. 33 Papalang-papalang anu panengah dipalangkeunana satengahna tina luhurna papan-papan, malang ti tungtung Kemah beulah dieu nepi ka tungtung beulah ditu. 34 Papan-papanna kabeh dilapis ku emas, kabeh marake imah tulak tina emas paragi nyorokkeun papalang-papalang. Papalang-papalangna oge kabeh dilapis ku emas. 35 Ti dinya nyieun deui reregan tina lenen lemes anu ditinun jeung wol warna biru, 131
Keluaran 36.36-37.7 wungu jeung beureum, sarta disulam ku sulaman-sulaman anu direkakeun mukarabin. 36 Geus kitu nyieun tihang reregan opat tina kayu pilang lapis emas, make kakait-kakait tina emas, jeung opat tatapakanana tina perak. 37 Reregan pikeun lawang kemah lawonna lenen lemes anu ditinun jeung wol warna biru, wungu, jeung beureum, dihias ku sulaman. 38 Pikeun tihang rereganana nyieun lima, make kakait-kakait. Congo-congo tihang jeung papalang-papalangna kabeh dilapis ku emas, katut lima tatapakanana tina tambaga. 37 1 Besalel nyieun Peti Perjangjian tina kayu pilang, panjangna 110 sentimeter, rubakna 66 sentimeter, jangkungna 66 sentimeter. 2 Luar jerona dilapis ku emas, sarta sakurilingna diwengkuan ku emas. 3 Opat sukuna kenca katuhu make geugeulangan emas paranti ngagotong, sabeulahna dua-dua. 4 Tuluy nyieun rancatanana tina kayu pilang disaput emas, 5 seug dicorokkeun kana geugeulanganana kenca katuhu. 6 Ti dinya nyieun tutupna tina emas tulen, panjangna 110 sentimeter, rubakna 66 sentimeter. 7 Geus kitu nyieun dua mukarabin tina emas ketokan, 132
Keluaran 37.8-18 8 dipasang dihijikeun kana tutup peti tungtung pada tungtung, 9 disina pahareup-hareup tarungkul kana tutup peti, jangjangna maleber mayungan. 10 Geus kitu Besalel nyieun meja tina kayu pilang, panjangna 88 sentimeter, rubakna 44 sentimeter, jangkungna 66 sentimeter, 11 saluluarna dilapis ku emas, sisi-sisina dielis ku emas, 12 sarta sakurilingna make titimbir rubakna 75 milimeter, terus diwengku ku emas. 13 Dina opat popojok lebah sukuna make geugeulangan emas paranti ngagotong. 14 Eta geugeulangan paranti nyorokkeun rancatan supaya mejana bisa digotong, diterapkeunana deukeut kana garis sisi. 15 Tuluy nyieun rancatanana tina kayu pilang dilapis ku emas. 16 Paparabotan pikeun eta meja kabeh tina emas: piring, cangkir, kendi, jeung bokor-bokor paranti ngahaturkeun cianggur. 17 Geus kitu Besalel nyieun suku palita tina emas tulen. Dadampar jeung tihangna tina emas ketokan. Papaesna direkakeun kembang-kembang, lengkep katut kuncup jeung daun kembangna, ngahiji kana badanna. 18 Cabangna kenca katuhu aya genep, sabeulahna tilu-tilu. 133
Keluaran 37.19-27 19 Unggal cabang genepanana make tilu papaes direkakeun kembang kanari, lengkep katut kuncup jeung daun kembangna. 20 Tihangna make opat papaes anu direkakeun kembang kanari, lengkep katut kuncup jeung daun kembangna. 21 Handapeun unggal cabang kenca katuhu, masing-masing diheuleutan ku papaes anu direkakeun kembang sapentol. 22 Pentol-pentol kembangna, cabang- cabangna, jeung tihangna, kabeh emas ketokan anu ngajadi sahiji bagian. 23 Sanggeus kitu tuluy nyieun palitana tujuh pasangkeuneun dina eta suku palita. Ti dinya nyieun cacapitna jeung tatadahna tina emas tulen. 24 Emas tulen anu dipake nyieun eta suku palita lengkep jeung parabotna, beuratna 35 kilo. 25 Geus kitu Besalel nyieun altar tina kayu pilang pikeun pangukusan. Ukuranana pasagi, panjangna 45 sentimeter, rubakna 45 sentimeter, jangkungna 90 sentimeter, tatandukanana dihijikeun ka dinya di opat juruna. 26 Beungeutna, badanna sakurilingna jeung tatandukanana disaput ku emas, biwirna sakurilingna diwengku ku emas. 27 Tuluy diceulian kenca katuhu handapeun wengkuna paranti ngagotong, dicorok ku rancatan. 134
Keluaran 37.28-38.8 28 Rancatanana tina kayu pilang dilapis ku emas. 29 Geus kitu Besalel nyieun minyak suci paranti ngistrenan, kitu deui seuseungitan anu arum anu tulen dicampur cara buatan tukang wawangian. 38 1 Altar pikeun ngaduruk kurban dijieunna tina kayu pilang, ukuranana pasagi, panjang jeung rubakna masing- masing 2,2 meter, jangkungna 1,3 meter. 2 Di opat pojok luhurna diberean tatandukan anu dihijikeun kana altarna. Saluluarna dilapis ku tambaga. 3 Tuluy nyieun paparabotanana: dulangna, sosodokna, bokor-bokorna, garpuhna, jeung piring ruhakna. Kabeh dijieunna tina tambaga. 4 Geus kitu nyieun panggaranganana tina tambaga, diteundeunna handapeun biwir eta altar, jangkungna satengah tina jangkungna altar. 5 Tuluy nyieun opat geugeulangan pikeun nyorokkeun rancatan, diterapkeunana di opat juru eta altar. 6 Seug nyieun rancatanana tina kayu pilang dilapis ku tambaga, 7 dicorokkeun kana geugeulanganana kenca katuhu. Eta altar dijieunna make papan dikolowongkeun. 8 Geus kitu Besalel nyieun jolang tina tambaga, dadamparna oge tina tambaga. Ari 135
Keluaran 38.9-17 tambagana beunang ngumpulkeun, nya eta eunteung-eunteung para wanita purah lalayan di lawang Kemah Tepangan PANGERAN. 9 Geus kitu Besalel nyieun reregan pikeun ngabudeur palataran Kemah Tepangan PANGERAN tina lenen lemes. Panjang reregan pikeun sisi kidul 44 meter. 10 Tihang rereganana tambaga, lobana dua puluh tihang katut tatapakanana dua puluh, tambaga keneh. Kakait-kakait tihangna kitu deui papalang-papalangna tina perak. 11 Palataran sisi kaler oge ukuranana sarua jeung anu beulah kidul. 12 Reregan pikeun sisi kulon panjangna 22 meter. Tihang rereganana sapuluh, tatapakanana sapuluh, kakait-kakaitna jeung papalang-papalangna tina perak. 13 Palataran sisi wetan anu aya lawangna, rubakna sarua jeung nu beulah kulon, 22 meter. 14 (38:14-15) Reregan kenca katuhueun lawang panjangna masing-masing 6,6 meter, tihang rereganana kenca katuhu tilu-tilu, nya kitu deui tatapakanana kenca katuhu tilu-tilu. 15 (38:14) 16 Reregan anu dipake ngubengan palataran, lawonna kabeh lenen lemes. 17 Tatapakan tihang-tihang rereganana kabeh tina tambaga, kakait-kakait jeung papalang-papalang tihangna kabeh tina perak, kitu deui congo-congo tihangna oge 136
Keluaran 38.18-24 dilapis ku perak. Tihang-tihang reregan sakurilingeun palataran, nu hiji ka nu hiji deui disambungkeun ku papalang tina perak. 18 Reregan pikeun lawang palataran bahanna lenen lemes ditinun jeung wol warna biru, wungu, jeung beureum, dihias ku sulaman. Panjangna 9 meter, jangkungna 2 meter, sarua jeung reregan palataranana. 19 Tihang rereganana opat, tatapakanana opat tina tambaga, kakait-kakait jeung papalangna perak, congona dilapis ku perak. 20 Pancuh-pancuh Kemah kitu deui pancuh- pancuh sakuriling palataranana kabeh tina tambaga. 21 Ieu daptar lobana logam anu dipake di jero Kemah Tepangan PANGERAN, tempat nyimpen dua papan batu anu ditulisan Sapuluh Timbalan tea. Anu miwarang nyieun ieu daptar teh Musa, ari nu migawena jalma-jalma urang Lewi anu diatur ku Itamar putra Imam Harun. 22 Barang-barang anu dipundut ku PANGERAN tea kabeh geus anggeus dijieunna ku Besalel bin Uri incu Hur ti kaom Yuda, 23 anu dibaturan ku Oholiab bin Ahisamak ti kaom Dan, ahli ngukir, ahli nyieun model, ahli ninun kain lenen jeung wol warna biru, wungu, jeung beureum. 24 Lobana emas anu dibaktikeun ka PANGERAN pikeun Kemah Suci, beuratna 137
Keluaran 38.25-39.1 sarebu kilo, nurutkeun patokan timbangan resmi. 25 Lobana perak tina upeti cacah jiwa aya 3.430 kilo nurutkeun patokan timbangan resmi. 26 Jumlahna cocog sakumaha anu kudu dibayar ku nu geus meujeuhna dicacahkeun tea, mayarna masing-masing sakumaha diwajibkeunana, ditimbangna nurutkeun patokan resmi. Anu dicacahkeunana nya eta lalaki anu umurna ti dua puluh taun ka luhur, jumlahna aya 603.550 urang. 27 Perak tea anu 3.400 kilo dipake nyieun saratus tatapakan pikeun Kemah Suci jeung pikeun tihang-tihang reregan, hiji tatapakan beuratna 34 kilo. 28 Anu 30 kilo deui ku Besalel dipake ngalapis congo-congo tihang. 29 Lobana tambaga anu dibaktikeun ka PANGERAN 2.425 kilo. 30 Ku Besalel dipake nyieun tatapakan lawang Kemah Tepangan PANGERAN, dipake nyieun altar katut panggaranganana, dipake nyieun paparabotan altar, 31 dipake nyieun tatapakan tihang-tihang sakuriling palataran jeung di lawang palataran, kitu deui pancuh-pancuh Kemah jeung pancuh-pancuh sakuriling palataran. 39 1 Ari pakean agreng pikeun imam- imam keur pakeeun ari babakti di Kamar Suci, bahanna wol biru, wungu, jeung 138
139 Keluaran 39.2-9 beureum. Prak we tukang-tukang teh nyieun pakean imam pikeun Harun, nurutkeun sakumaha timbalan PANGERAN ka Musa. 2 Nyieun epodna tina lenen lemes, wol biru, wungu, jeung beureum, jeung benang emas. 3 Sarta eta tukang-tukang teh ngetok emas sina meber tuluy diguntingan aripis, diterap-terapkeun kana kaen lenen lemes jeung kana wol warna biru, wungu, jeung beureum tea. 4 Geus kitu nyieun tali taktakna dua, dijaitkeun kana tungtung-tungtung epod ti luhur kenca katuhu supaya eta oto bisa dipageuhan. 5 Tuluy nyieun tali beubeurna tina bahan anu eta keneh, dijaitkeun kana epodna sina ngahiji, sakumaha timbalan PANGERAN ka Musa tea. 6 Ti dinya nyadiakeun batu-batu permata dalima tuluy dicangkokan ku emas disusunkeun, sarta batuna diukiran ku dua welas ngaran putra-putra Yakub, kacida alusna, 7 seug diterapkeun dina tali taktak epod kenca katuhu, ngalambangkeun dua welas kaom Israil, sakumaha timbalan PANGERAN ka Musa. 8 Ari otona bahanna sarua jeung bahan epod, sulamanana oge sarua. 9 Bangunna pasagi jeung dirangkep. Panjangna 22 sentimeter, rubakna oge sakitu.
Keluaran 39.10-20 10 Eta oto ditaretes ku batu-batu permata opat jajar. Permata jajaran kahiji: mirah dalima, manikem koneng jeung batu dalima. 11 Permata jajaran kadua: jambrut, nilem jeung inten. 12 Permata jajaran katilu: pirus, angkik jeung kucubung. 13 Permata jajaran kaopat: ratna-campaka, permata dalima, jeung widuri pandan. Permatana kabeh dicangkok ku emas. 14 Unggal batu permatana diukiran ku ngaran pala putra Yakub, ngalambangkeun dua welas kaom Israil. 15 Otona make dua rantay emas murni anu dirarakeun siga tali, 16 dua cangkok emas, jeung dua ali emas. Ali emasna dijaitkeun dina tungtung oto beulah luhur kenca katuhu, 17 sarta rantay emas tea dicantelkeun kana eta dua ali. 18 Ari tungtung rantay nu sabeulah deui duanana dicantelkeun kana dua cangkok emas anu ayana dina tali taktak epod beulah hareup kenca katuhu. 19 Nyieun deui dua ali emas, dijaitkeun dina tungtung-tungtung oto beulah handap dina sisina beulah jero luareun epod. 20 Nyieun deui dua ali emas, tuluy dijaitkeun kana puhu tali taktak epod beulah hareup deukeut kelinna, luhureun tali beubeur epod kenca katuhu. 140
Keluaran 39.21-31 141 21 Sakumaha timbalan PANGERAN ka Musa, ali-ali oto jeung ali-ali epod dirempetkeun tuluy dibeungkeut ku pita biru, supaya otona bener cicingna di luhureun tali beubeur jeung supaya henteu lesot. 22 Ari baju kurung anu baris dipake luareun epod bahanna kabeh wol biru. 23 Pinggiran beuheungna sakurilingna dikelin ku lawon tinun supaya henteu soeh. 24 (39:24-26) Tungtung handap nu ngarumbay sakurilingna dirarawisan ku dadalimaan tina lenen lemes jeung wol biru, wungu, beureum, dipaselangkeun jeung genta-genta laleutik tina emas tulen, sakumaha timbalan PANGERAN ka Musa. 25 (39:24) 26 (39:24) 27 Jeung nyieun kameja pikeun Harun jeung putra-putrana pameget, 28 dastar, kerepus, calana pondok tina lenen lemes; 29 nyieun solempang tina lenen lemes jeung tina wol warna biru, wungu jeung beureum, dimamanis ku sulaman, sakumaha timbalan PANGERAN ka Musa. 30 Jeung nyieun perhiasan jamang suci tina emas murni, diukiran kalimah "Suci bade ka PANGERAN". 31 Eta perhiasan digantelkeun kana dastar beulah ti hareup ku tali warna biru, sakumaha timbalan PANGERAN ka Musa.
Keluaran 39.32-40 32 Sagala rupa pagawean anu tumali jeung Kemah Tepangan PANGERAN geus anggeus kabeh. Ku urang Israil dijieunna kabeh cocog jeung timbalan PANGERAN ka Musa. 33 Geus kitu Kemah teh disanggakeun ka Musa jeung sakabeh paparabotanana: kakait- kakait, papan-papan, papalang-papalang, tihang-tihang katut tatapakan-tatapakanana; 34 tutup tina kulit domba beunang ngabeureuman, tutup tina kulit lemes; reregan aling-aling; 35 Peti Perjangjian anu dieusi dua papan batu, rancatanana, tutupna; 36 meja jeung sakabeh paparabotanana katut roti haturkeuneun ka Allah; 37 suku palita tina emas tulen, palita- palitana, sakabeh paparabotanana katut jeung minyak lampuna; 38 altar emas; minyak pangistrenan; seuseungitan anu arum; reregan lawang Kemah; 39 altar tambaga katut panggarangan tambagana; rancatanana jeung sakabeh paparabotanana; jolang paranti kukumbah jeung dadamparna; 40 reregan-reregan palataran, tihang-tihang katut tatapakan-tatapakanana; reregan lawang palataran jeung tambang-tambangna, pancuh-pancuh Kemah, sakabeh paparabotan pakeeun di jero Kemah; 142
Keluaran 39.41-40.9 41 pakean agreng imam paranti babakti di Kamar Suci, nya eta pakean suci pikeun Imam Harun sapala putra. 42 Eta kabeh dijieunna ku urang Israil teh cocog jeung pangandika PANGERAN ka Musa. 43 Seug eta barang-barang teh ku Musa dipariksaan hiji-hiji. Sanggeus kauninga yen kabeh cocog sakumaha pamundut PANGERAN, seug sakabehna ku Musa diberkahan. 40 1 PANGERAN nimbalan ka Musa, 2 "Kemah Tepangan PANGERAN teh adegkeun dina tanggal hiji bulan kahiji. 3 Peti Perjangjian anu dieusi Sapuluh Timbalan tea simpen di eta Kemah, halangan ku lalangse ti hareupna. 4 Meja ka jerokeun, parabotna tatakeun. Suku palita asupkeun, palita-palitana terapkeun. 5 Altar emas pangukusan teundeun hareupeun Peti Perjangjian, lawang Kemahna alingan ku lalangse. 6 Altar kurban beuleuman teundeun hareupeun Kemah. 7 Jolang paranti kukumbah teundeun antara Kemah jeung altar, eusian cai. 8 Jieun palataran Kemah, kubeng, lawangna alingan ku lalangse. 9 Kemah jeung paparabotanana istrenan, lisahan ku minyak suci supaya jadi suci. 143
Keluaran 40.10-20 10 Tuluy altar jeung paparabotanana istrenan, lisahan ku minyak suci, tanwande jadi suci. 11 Pon kitu jolang paranti kukumbah jeung alasna, sucikeun saperti kitu. 12 Harun jeung anak-anakna bawa ka lawang Kemah, tuluy sina mandi suci. 13 Harun dangdanan ku pakean imam, lisahan sangkan jadi suci, layak jadi imam anu ngawula ka Kami. 14 Anak-anakna kamejaan, 15 tuluy lisahan saperti bapana, supaya jaradi imam ngawulaan Kami. Ieu pangistrenan bakal ngukuhkeun maranehna jeneng imam saterusna." 16 Musa ngajalankeun piwarangan PANGERAN. 17 Dina tanggal hiji bulan kahiji, taun kadua ti barang kaluar ti Mesir, Kemah Tepangan PANGERAN geus nangtung. 18 Ku Musa geus dilantean, dipapanan, dipapalangan,tihang-tihangna geus ditangtungkeun, 19 lapis-lapis Kemah beulah jero jeung tutup luarna geus diterapkeun sakumaha timbalan PANGERAN. 20 Papan batu anu dua gebleg tea ku Musa geus diasupkeun ka jero Peti Perjangjian, rancatan petina geus dicorokkeun kana geugeulanganana, tutup petina geus dipasang di luhurna. 144
Keluaran 40.21-31 21 Petina disimpen di jero Kemah, jeroeun lalangse aling-aling, jadi eta Peti Perjangjian teh dibunikeun, sakumaha dipiwarangna ku PANGERAN. 22 Ari meja diteundeunna di jero Kemah teh di sisi kaler luareun reregan, 23 sarta roti haturan PANGERAN ditata dina eta meja sakumaha dipiwarangna ku PANGERAN. 24 Ari suku palita diteundeunna di Kemah teh di sisi kidul, paeunteung-eunteung jeung eta meja, 25 sarta palita-palitana geus diseungeut di payuneun PANGERAN, sakumaha dipiwarangna ku Mantenna. 26 Altar emas ku anjeunna diteundeunna di jero Kemah, hareupeun reregan, 27 seug dibeuleuman seuseungitan anu arum sakumaha timbalan PANGERAN. 28 Lawang kemah geus dialingan ku lalangse, 29 sarta di hareupeun lalangsena Musa neundeun altar paranti kurban beuleuman jeung kurban gandum, sakumaha dipiwarangna ku PANGERAN. 30 Jolang paranti kukumbah diteundeunna di antara Kemah jeung eta altar, dieusian cai. 31 Musa, Harun, jeung putra-putra Harun, kudu wawasuh heula panangan jeung sampean ku cai tina eta jolang, 145
Keluaran 40.32-38 32 samemeh lebet ka jero Kemah atawa nyampeurkeun altar, sakumaha timbalan PANGERAN. 33 Palataran sakuriling Kemah jeung altar ku Musa geus dipidamel, lawang palataranana geus dialingan ku lalangse. Geus kitu sagala padamelan Musa teh beres. 34 Geus kitu Kemah teh diliputan ku mega bray aya cahaya matak serab nandakeun yen PANGERAN hadir ngeusian eta Kemah. 35 Ku hal eta Musa jadi teu iasa lebet. 36 Ari urang Israil, samangsa-mangsa eta mega unggah ti Kemah, bral parindah masanggrahanana. 37 Sapanjang eta mega tacan unggah mah maranehna tacan waka parindah masanggrahanana. 38 Sapanjang maranehna ngalalakon di jalan, eta mega anu nandakeun yen PANGERAN hadir teh mun ti beurang katembong mayungan Kemah, mun ti peuting katembong ngagebur luhureun Kemah. 146
Imamat 1 1 Musa ku PANGERAN disaur ti jero Kemah Tepangan PANGERAN tuluy dipaparin aturan 2 tina hal kurban pikeun urang Israil. Kieu: Lamun aya anu ngurbankeun sato, meunang sapi atawa domba atawa embe. 3 Lamun anu rek dijieun kurban beuleuman teh sapi, kudu anu jalu sarta mulus. Jogokeun sapina hareupeun lawang Kemah Tepangan, sina kamanah ku PANGERAN. 4 Tumpangkeun leungeun nu boga kurban kana sirah eta sapi, geus kitu kakara bakal katampi keur kurban pamupus dosa. 5 Peuncit di dinya, getihna sanggakeun ka PANGERAN ku imam turunan Harun, kepret-kepret kana sakuriling altar anu aya di lawang Kemah. 6 Kulitna sisit, awakna potongan. 7 Imam kudu nyuluhan altar, sakalian ngahurungkeun suluhna. 8 Sapi beunang motongan teh tumpangkeun luhureun seuneu katut sirah jeung gajihna. 9 Jeroan jeung pingping tukang duanana ku nu boga kurban kudu dikumbah sing beresih, tuluy teundeun ku imam kana altar, hijikeun jeung baturna. Jadi kabeh kurbankeun. Ieu
Imamat 1.10-2.1 kurban kadaharan, anu bakal katampi ku PANGERAN nya eta seungitna. 10 Lamun pikurbaneunana domba atawa embe, sarua keneh kudu jalu tur mulus. 11 Peuncit gigireun altar sisi kaler, kepret- kepret getihna ku imam kana sakuriling altar. 12 Awakna potongan ku nu boga kurban, sagala babagian katut sirah jeung gajihna teundeun ku imam kana altar. 13 Jeroan jeung pingping tukang duanana sina dikumbah ku nu boga kurban, kakara haturkeun ku imam ka PANGERAN, beuleum kabeh dina altar. Anu bakal katampi ku PANGERAN nya eta seungitna. 14 Lamun manuk, kudu manuk japati atawa tikukur. 15 Eta manuk ku imam kudu dibawa kana altar, beuheungna palitekkeun, sirahna beuleum dina altar. Urutan getihna sina ngeclak kana biwir altar. 16 Telih jeung eusina piceun alungkeun kana tempat lebu wetaneun altar. 17 Cekel puhu jangjangna, sowehkeun dadana sina beulah, tapi jangjangna ulah nepi ka semplak. Beuleum dina altar. Anu bakal katampi ku PANGERAN nya eta seungitna. 2 1 Lamun ngahaturkeun kurban tina gandum ka PANGERAN, gandumna kudu ditipungkeun heula. Tipungna kucuran minyak jetun, tumpangan dupa. 2
Imamat 2.2-10 2 Bawa ka imam turunan Harun. Ku imam eta tipung comot sakeupeul jeung minyakna saeutik, dupana cokot kabeh, tuluy beuleum dina altar, pikeun sarat yen eta kurban geus dihaturkeun kabeh ka PANGERAN. Anu bakal katampi ku PANGERAN nya eta seungitna. 3 Tipung sesana keur imam, sarta kaayaanana jadi kacida sucina lantaran asal tina hancengan PANGERAN. 4 Saupama kurban kadaharan teh beunang meuleum, henteu meunang make ragi. Anu kandel, ngadonanana kudu ku minyak jetun, anu ipis ulasan ku minyak jetun. 5 Lamun bangsa dadar, ngadonanana kudu ku minyak jetun, teu meunang make ragi. 6 Geus didadar kudu diremuk-remuk heula, tuluy kucuran minyak jetun, kakara kurbankeun. 7 Lamun dibuburkeun, adonanana kudu make minyak jetun. 8 Bikeun eta adonan ka imam sina dibawa ka altar, haturkeuneun ka PANGERAN. 9 Ku imam adonanana kudu dicokot saeutik, tuluy sina dibeuleum dina altar, pikeun sarat yen eta kurban geus dihaturkeun kabeh ka PANGERAN. Anu bakal katampi ku PANGERAN nya eta seungitna. 10 Sesana keur imam, sarta kaayaanana jadi kacida sucina, sabab asal tina hancengan PANGERAN. 3
Imamat 2.11-3.3 11 Sagala rupa kurban kadaharan tina gandum ulah diragian. Pacuan tutuangeun haturan PANGERAN mah ulah make ragi atawa madu. 12 Saban metik panen, indung panen kudu disanggakeun ka PANGERAN, tapi ulah dibawa kana altar, lain keur beuleumeun. 13 Sagala rupa kurban tina gandum kudu make uyah, sabab uyah teh jadi ciri perjangjian antara maraneh jeung Allah. Jadi sagala rupa kurban kudu diuyahan. 14 Lamun rek nyanggakeun kurban tina gandum panen munggaran, kudu anu geus disanggray atawa tipungna. 15 Tuluy campuran ku minyak jetun jeung tumpangan dupa. 16 Sabagian eta tipung jeung minyak katut dupana kabeh ku imam kudu dibeuleum, pikeun tanda yen kabeh geus dihaturkeun ka PANGERAN, dijieun kurban kadaharan. 3 1 Lamun aya anu ngahaturkeun kurban panarima, sarta anu rek dikurbankeunana teh sapi, jalu meunang bikang meunang, tapi kudu anu mulus. 2 Tumpangkeun leungeun kana sirah eta sapi, peuncit sapina di hareupeun lawang Kemah Tepangan PANGERAN. Kepret-kepret getihna ku imam turunan Harun kana sakuriling altar. 3 Tuluy sanggakeun pikurbaneunana, jieun kurban kadaharan haturan PANGERAN. 4
Imamat 3.4-13 Babagian anu kudu dihaturkeun nya eta kabeh gajih jeroan, 4 giginjel duanana jeung gajihna, jeung babagian ati anu pangalusna. 5 Beuleum kabeh dina altar ku imam, hijikeun jeung baturna anu geus aya dina altar. Anu bakal katampi ku PANGERAN nya eta seungitna. 6 Lamun pikurbaneunana domba atawa embe, jalu meunang bikang meunang, tapi kudu anu mulus. 7 Upama domba, 8 tumpangkeun leungeun nu boga kurban kana sirah eta domba, peuncit dombana hareupeun Kemah Tepangan. Kepret-kepret getihna ku imam kana sakuriling altar. 9 Haturkeun pikurbaneunana, jieun kurban kadaharan haturan PANGERAN. Babagian anu kudu dihaturkeun nya eta gajih, buntutna saweuteuhna anu pinuh ku gajih anu dipotong tina bagalna, sakabeh gajih anu ngabulen eusi beuteungna, 10 giginjel duanana jeung gajihna, jeung babagian ati anu pangalusna. 11 Beuleum kabeh dina altar ku panghulu, jieun kurban kadaharan haturan PANGERAN. 12 Upama embe, 13 tumpangkeun leungeun nu boga kurban kana sirah eta embe, peuncit embena hareupeun Kemah Tepangan. Kepret-kepret getihna ku imam kana sakuriling altar. 5
Imamat 3.14-4.5 14 Babagian anu kudu dihaturkeun keur kurban kadaharan nya eta sakabeh gajih anu ngabulen eusi beuteungna, 15 giginjel duanana jeung gajihna, jeung babagian ati anu pangalusna. 16 Beuleum kabeh dina altar ku imam jieun kurban kadaharan, anu bakal katampi ku PANGERAN. Gajihna haturkeun kabeh ka PANGERAN. 17 Urang Israil sanajan di mana bae teu meunang ngadahar gajih atawa getih. Ieu katangtuan kudu digumatikeun saumur-umur ku urang Israil. 4 1 Aya deui pangandika PANGERAN ka Musa. 2 Musa kudu ngembarkeun ka urang Israil, yen lamun aya anu boga dosa lantaran ngalanggar cegahan PANGERAN teu kahaja, kudu nekanan ieu aturan. 3 Upama anu boga dosa teh Imam Agung, anu geus tangtu mawa ka sakumna rayat, manehna kudu ngurbankeun sapi jalu ngora anu mulus ka PANGERAN, pikeun nebus dosana. 4 Jogokeun sapina di hareupeun lawang Kemah Tepangan, tumpangkeun leungeun kana sirah eta sapi, peuncit sapina di dinya payuneun PANGERAN. 5 Imam Agung kudu nyokot getihna saeutik bawa asup ka jero Kemah. 6
Imamat 4.6-16 6 Anclomkeun ramona kana eta getih, kepret-kepret getihna tujuh kali ka hareupeun lalangse suci. 7 Sawareh deui oles-oles kana juru tatandukan pangukusan di eta Kemah. Getih sesana bahekeun kana dasar liang altar anu di lawang Kemah, pikeun kurban beuleuman. 8 Sapi teh ala kabeh gajihna, gajih anu ngabulen eusi beuteung, 9 giginjel duanana jeung gajihna, jeung babagian ati anu pangalusna. 10 Gajihna beuleum ku imam dina altar, kurbankeun sakumaha halna gajih sato kurban-panarima. 11 Ari kulitna, kabeh dagingna, sirahna, sukuna, jeroanana, peujit jeung eusina, 12 bawa ka luareun pasanggrahan ka tempat beberesih, nya eta tempat miceun lebu, beuleum di dinya make suluh. 13 Upama anu dosana sakumna bangsa Israil, sarta jadi kasalahan anu ngalanggar cegahan PANGERAN ngan teu kahaja, 14 ti barang eta dosa kanyahoan, jalma kabeh kudu nyokot sapi keur kurban pamupus dosa. Bawa sapina ku maranehna ka hareupeun Kemah Tepangan. 15 Para kokolot kudu narumpangkeun leungeun kana sirah eta sapi, tuluy peuncit sapina di dinya. 16 Getihna sawareh kudu dibawa ku Imam Agung ka jero Kemah Tepangan, 7
Imamat 4.17-25 17 celupkeun ramona kana eta getih, tuluy kepret-kepret ka hareupeun lalangse tujuh kali. 18 Sawareh deui ku Imam Agung kudu dioles-oles kana juru tatandukan altar pangukusan di eta Kemah. Getih sesana bahekeun kana dasar liang altar anu di lawang Kemah, pikeun kurban beuleuman. 19 Gajihna kabeh kudu dibeuleum dina altar. 20 Prakprakanana sakumaha halna ngurbankeun sapi jalu pikeun kurban pamupus dosa. Ku jalan kitu rahayat sakumna dipangurbankeun ku imam tangtu dosana dihampura. 21 Awak sapina bawa ka luareun pasanggrahan tuluy beuleum sakumaha kurban pikeun nebus dosa imam. Kitu carana kurban pikeun nebus dosa sakumna rayat. 22 Upama anu boga dosa teh gegeden, teu kahaja ngalanggar salah sarupa cegahan PANGERAN, 23 ti barang ngarasa yen boga dosa, eta gegeden kudu buru-buru nyokot embe jalu anu mulus keur kurban. 24 Eta gegeden kudu numpangkeun leungeun kana sirah eta embe, tuluy embena peuncit gigireun altar beulah kaler, paranti meuncit kurban beuleuman. Eta teh kurban pamupus dosa. 25 Imam kudu nyelupkeun ramo kana getih eta embe, tuluy getihna oles-oles kana 8
Imamat 4.26-33 tatandukan altar. Getih sesana bahekeun kana dasar liang altar. 26 Kabeh gajihna ku imam kudu dibeuleum dina altar sakumaha gajih sato kurban panarima. Ku jalan kitu eta gegeden teh ku eta imam dipangnyieunkeun kurban pikeun nebus dosana, tangtu dihampura. 27 Upama anu boga dosana rayat biasa, teu kahaja ngalanggar salah sarupa cegahan PANGERAN, 28 ti barang dibejaan yen salah kudu ngahaturkeun embe bikang anu mulus. 29 Tumpangkeun leungeun kana huluna, peuncit gigireun altar sisi kaler paranti meuncit sato kurban beuleuman. 30 Imam kudu nyelupkeun ramo kana eta getih embe, oles-oles kana juru tatandukan altar. Getih sesana bahekeun kana dasar liang altar. 31 Gajihna kabeh ala sakumaha sato anu dijieun kurban panarima, tuluy beuleum dina altar, seungitna bakal katampi ku PANGERAN. Ku jalan kitu eta jelema teh ku imam dipangnyieunkeun kurban dosa, tangtu dihampura. 32 Upama sato kurban pamupus dosa teh domba, kudu nu bikang jeung mulus. 33 Tumpangkeun leungeun kana sirah eta domba, peuncit dombana di gigireun altar beulah kaler paranti meuncit kurban beuleuman. 9
Imamat 4.34-5.5 34 Imam kudu nyelupkeun ramona kana getih eta domba, tuluy oles-oles kana juru tatandukan altar. Getih sesana bahekeun kana dasar liang altar. 35 Gajihna ala kabeh sakumaha gajih domba keur kurban panarima, tuluy beuleum hijikeun jeung kurban kadaharan haturan PANGERAN. Ku jalan kitu eta jelema ku imam dipangnyieunkeun kurban dosa, tangtu dihampura. 5 1 Kurban pamupus dosa perlu kudu dihaturkeun dina hal-hal anu kieu: Lamun aya jelema anu kalawan resmi dipenta panyaksina di pangadilan, tapi teu mere katerangan tina hal anu ku manehna geus katenjo atawa kadenge, nepi ka manehna kudu nanggung balukarna. 2 Lamun aya jelema anu teu kahaja nyabak barang najis, upama bae bangke sato, tapi sanggeusna tuluy ngarasa yen dirina jadi najis jeung salah. 3 Lamun aya jelema anu teu kahaja nyabak barang najis naon bae anu asal ti jelema, tapi sanggeusna tuluy ngarasa kana kasalahanana. 4 Lamun aya jelema anu sumpah sambarangan tina hal naon bae, tapi geus kitu tuluy ngarasa yen eta kalakuanana teh salah. 5 Dina hal-hal saperti kitu, jelema nu salah teh kudu ngaku kana kasalahanana. 10
Imamat 5.6-12 6 Pikeun nebus kasalahanana tea manehna kudu mawa hiji domba bikang atawa embe bikang haturkeuneun ka PANGERAN. Eta sato ku imam kudu dijieun kurban pikeun mupus dosana eta jelema. 7 Anu teu kuat ngahaturkeun domba atawa embe, meunang ku japati atawa tikukur dua siki, hiji keur kurban pamupus dosa, hiji keur kurban beuleuman. 8 Serenkeun manukna ka imam. Imam kudu ngaheulakeun kurban pamupus dosa. Manuk teh pinggeskeun beuheungna deukeut kana huluna tapi ulah nepi ka pegat. 9 Getihna sina ngeclak saeutik kana biwir altar, sesana kucurkeun kana dasar liang altar. Eta pikeun kurban pamupus dosa. 10 Manuk anu hiji deui jieun kurban beuleuman, aturanana sakumaha mistina. Jadi eta jelema teh ku imam dipangurbankeun pikeun nebus dosana, tangtu dihampura. 11 Upama teu kuat ngahaturkeun japati atawa tikukur, meunang ku tipung sakilo. Tipung wungkul, ulah diteundeunan minyak atawa dupa, da eta mah kurban pamupus dosa, lain kurban gandum. 12 Serenkeun ka imam. Ku imam kudu dicokot sakeupeul pikeun jadi sarat yen geus dihaturkeun kabeh ka PANGERAN. Beuleum dina altar jadi kurban kadaharan. Eta pikeun kurban dosa. 11
12 Imamat 5.13-6.1 13 Jadi eta jelema ku imam dipangurbankeun pikeun nebus dosana, tangtu dosana dihampura. Tipung sesana jadi bagian imam sakumaha halna kurban kadaharan. 14 PANGERAN ngandika deui ka Musa perkara katangtuan kieu: 15 Jelema anu boga dosa teu kahaja henteu mayar-mayar kaperluan anu disucikeun haturan PANGERAN, kudu ngurbankeun domba atawa embe jalu anu mulus, pikeun nebus kasalahanana. Dombana ditaksir heula pihargaeunana nurutkeun patokan Kemah PANGERAN. 16 Tunggakanana kudu dibayar, ditambah dengda saperlimana tina tunggakanana. Dombana serenkeun ka imam supaya dikurbankeun pikeun nebus dosana, tangtu dosana dihampura. 17 Jelema anu teu kahaja ngalanggar cegahan PANGERAN, eta salah sarta kudu dihukum. 18 Hukumanana kudu nyerenkeun domba atawa embe jalu anu mulus, sarta hargana ditaksir nurutkeun patokan Kemah PANGERAN. Eta sato ku imam kudu dikurbankeun pikeun nebus dosa eta jelema. 19 Eta teh kurban ganti rugi pikeun kasalahanana ka PANGERAN. 6 1 PANGERAN ngandikakeun deui aturan-aturan ka Musa.
Imamat 6.2-10 2 (6:2-3) Jelema anu boga dosa ka PANGERAN lantaran miboga barang baturna papada urang Israil, boh beunang manggih boh beunang maling atawa beunang nipu, atawa ngangles nepi ka susumpahan majar teu manggihan eta barang, eta jelema kudu dipangnyieunkeun kurban. 3 (6:2) 4 (6:4-5) Anu boga dosa saperti kieu, barang naon bae anu dipibogana ku jalan teu jujur tea kudu dibayar. Lamun dosana geus kabitur, barang tea kudu dibayar sahargana ka nu boga hakna, ditambah uang dengda saperlimana tina harga barang papanggihanana. 5 (6:4) 6 Tuluy kudu nyerenkeun domba atawa embe jalu anu mulus ka imam, sina dikurbankeun ka PANGERAN. Satona kudu ditaksir heula pihargaeunana nurutkeun patokan Kemah PANGERAN. 7 Jadi eta jelema teh ku imam dipangurbankeun pikeun nebus dosana, tangtu dosana dihampura. 8 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 9 hal aturan kurban beuleuman anu dipapancenkeun ka Harun. Kurbanna dibeuleumna dina altar kudu sapeupeuting, seuneuna teu meunang pareum. 10 Imamna kudu make calana pondok jeung jubah lawon kaci, geus kitu kudu ngangkat 13
Imamat 6.11-18 lebu anu geus kalabur ku minyak gajih tina altar, simpen heula gigireun altar. 11 Geus kitu kudu ganti pakean. Lebu teh bawa ka luareun pasanggrahan, ka tempat paranti beberesih. 12 Seuneu dina altar kudu terus hurung. Saban isuk ku imam kudu disuluhan deui. Kurban beuleuman tea teundeun dina luhurna, tuluy gajih kurban panarima tea beuleum. 13 Seuneuna kudu mayeng hurungna ulah pareum-pareum. 14 Kurban gandum papakonna kieu: Kurbanna ku imam turunan Harun kudu dihaturkeun ka PANGERAN, hareupeun altar. 15 Cokot tipungna sakeupeul, minyakna saeutik jeung dupana, beuleum dina altar, pikeun sarat yen enggeus disanggakeun kabeh ka PANGERAN. Anu baris ditampi ku PANGERAN nya eta seungitna. 16 (6:16-17) Sesana kudu dijieun roti teu diragi terus dalahar ku imam-imam. Didalaharna kudu di tempat suci, di latar Kemah Tepangan. Eta sabagian kurban kadaharan ku PANGERAN diajangkeun pikeun para imam, sarta kaayaanana kacida sucina sakumaha kurban pamupus dosa jeung kurban ganti rugi. 17 (6:16) 18 Pikeun saterusna, kabeh turunan Harun anu lalaki meunang ngadalahar, tur bakal 14
Imamat 6.19-26 mayeng mareunang bagian tina kadaharan anu dihaturkeun ka PANGERAN. Salian ti eta saha-saha anu nyabak eta kadaharan bakal cilaka ku pangaruh kasucianana. 19 PANGERAN ngandikakeun deui aturan 20 hal ngangkat imam turunan Harun. Dina poean diangkatna kudu ngahaturkeun kurban ka PANGERAN, tipung sakilo (sarua lobana jeung pikeun kurban kadaharan sapopoe), satengahna dikurbankeunana isuk-isuk, satengahna deui pasosore. 21 Galeyan ku minyak tuluy dadarkeun. Sanggeus didadar tuluy bubukkeun, seug sanggakeun jadi kurban kadaharan. Seungitna bakal katampi ku PANGERAN. 22 Saban turunan Harun anu jadi Imam Agung kudu nekanan ieu kurban. Kurbanna kudu beak kabeh dibeuleumna, haturan PANGERAN. 23 Kabeh kurban kadaharan ti imam teu meunang didahar, kudu beak kabeh diduruk. 24 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 25 hal aturan-aturan anu kudu ditekanan ku Harun sapala putra hal kurban pamupus dosa. Sato anu rek dijieun kurban dosa kudu dipeuncit kalereun altar, tempat paranti meuncit sato kurban beuleuman. Ieu kurban kacida sucina. 26 Imam anu ngurbankeunana kudu ngadahar eta kurban di tempat anu suci, nya eta di buruan Kemah Tepangan. 15
16 Imamat 6.27-7.6 27 Sing saha atawa naon bae anu antel kana daging eta kurban bakal cilaka ku suci-sucina eta kurban. Barang atawa papakean anu kakecretan ku getihna kudu diseuseuh di tempat anu suci. 28 Pariuk urut ngagodogna kudu dipeupeuskeun. Upama tempat ngagodogna tina tambaga, kudu dikosokan tuluy kumbah ku cai sing beresih pisan. 29 Kulawarga eta imam anu lalaki meunang ngadahar ieu kurban anu geus jadi kacida sucina. 30 Tapi kurban anu getihna dibawa asup ka jero Kemah Tepangan pikeun dipake upacara mupus dosa, dagingna teu meunang didahar, kudu dibeuleum nepi ka beak. 7 1 Ieu aturan kurban kasalahan. Aturanana suci. 2 Pikurbaneunana peuncit di tempat paranti meuncit sato kurban beuleuman, nya eta di kalereun altar, sarta getihna kudu disiramkeun kana opat pongpok altar. 3 Gajihna kabeh ala kana altarkeun, nya eta gajih buntut, gajih jeroan, 4 giginjel duanana jeung gajihna, jeung babagian ati anu pangalusna. 5 Beuleum gajihna kabeh ku imam dina altar, jieun kurban kadaharan haturan PANGERAN. Eta kurban kasalahan. 6 Kulawarga imam anu lalaki kabeh kudu milu ngadahar eta daging kurban. Didaharna
17 Imamat 7.7-14 kudu di tempat anu suci, sabab eta kadaharan teh suci. 7 Boh pikeun kurban pamupus dosa boh pikeun kurban kasalahan, aya katangtuanana, nya eta dagingna pikeun imam anu ngurbankeun. 8 Sato kurban beuleuman kulitna pikeun imam anu ngurbankeun. 9 Tiap kurban kadaharan, boh anu meunang meuleum boh anu digoreng atawa didadar, eta pikeun imam anu ngurbankeun. 10 Kurban kadaharan anu henteu diasakan, boh nu make minyak boh nu tuhur, eta pikeun para imam turunan Harun, bagikeun sing walatra di antara maranehna. 11 Ieu aturan hal nyanggakeun kurban panarima ka PANGERAN. 12 Anu nyieun kurban panarima tanda rasa sukur ka Allah, jaba ti ngurbankeun sato kudu ngahaturkeun roti anu teu diragi. Rotina meunang anu kandel anu diadonan ku minyak jetun, meunang anu ipis anu diulasan ku minyak jetun, atawa kueh-kueh anu diadonanana ku minyak jetun, 13 jeung beuleum roti anu teu diragi. 14 Tina tiap eta kadaharan ku manehna kudu dibaktikeun sabagian ka PANGERAN; eta teh jadi bagian pikeun imam anu nyiramkeun getih sato kurban kana altar tea.
Imamat 7.15-23 15 Daging kurbanna kudu beak didahar poe eta keneh, poe dikurbankeunana, teu meunang disesakeun nepi ka isuk. 16 Kurban panarima ti jelema anu maksudna nekanan nadar, atawa pedah kajurung ku niat sorangan, dagingna kudu didahar poe eta keneh, poe dikurbankeunana; upama teu beak, meunang diisukkeun. 17 Tapi lamun nepi ka pagetona aya keneh, kudu diduruk masing beak. 18 Sabab lamun geus tilu poe didahar keneh bae, kurbanna ku PANGERAN moal ditampi jeung moal matak jadi berkah ka manehna, malah haram sarta bakal aya balukarna ka anu ngadahar. 19 Upama eta daging kakeunaan ku nu najis, teu meunang didahar, kudu diduruk. Saha bae meunang milu ngadahar asal dirina teu kanajisan. 20 Sing saha anu dirina keur kanajisan seug ngadahar eta, teu meunang diaku deui umat Allah. 21 Kitu deui jelema anu tas nyabak barang najis, boh najis nu asal ti jelema boh anu asal ti sato, lamun ngadahar eta daging kurban teu meunang diaku deui umat Allah. 22 PANGERAN ka Musa ngandikakeun deui aturan 23 pikeun urang Israil. Urang Israil teu meunang ngadahar gajih sapi, domba atawa embe. 18
19 Imamat 7.24-34 24 Gajih sato anu paeh sorangan atawa paeh lantaran ditekuk sato galak, teu meunang didahar tapi bisa dipake pikeun kaperluan sejen. 25 Anu ngadahar gajih sato anu bisa dijieun kurban kadaharan haturan PANGERAN, teu meunang diaku deui umat Allah. 26 Urang Israil di mana bae teu meunang nyieun dahareun tina getih manuk atawa sato lianna. 27 Anu ngalanggar teu meunang diaku deui umat Allah. 28 PANGERAN ngandikakeun ieu aturan ka Musa 29 pikeun urang Israil. Saha-saha anu boga kurban panarima, sabagian kurbanna hususkeun haturan PANGERAN. 30 Kurban kadaharanana sanggakeun ku leungeun sorangan. Gajih jeung dada sato kurbanna haturkeun ka PANGERAN, jadi pangbakti husus. 31 Gajihna ku imam kudu diduruk dina altar, dadana pikeun para imam. 32 Pingping tukangna anu katuhu husus dermakeun 33 ka imam anu ngurbankeun getih jeung gajih eta kurban panarima. 34 Dadana jadi pangbakti husus, ari pingping tukangna nu katuhu ku PANGERAN geus ditangtukeun ka urang Israil pikeun didermakeun ka para imam. Eta kitu anu ku
Imamat 7.35-8.6 urang Israil kudu dibikeun ka imam-imam, salilana. 35 Kitu bagian Harun sapala putra tina sagala kurban anu dihaturkeun ka PANGERAN, anu diandikakeun dina poean aranjeunna diangkat. 36 Harita PANGERAN nimbalan ka urang Israil yen kudu mere bagian saperti kitu ka aranjeunna. Ieu katangtuan ku urang Israil kudu dilakonan saterusna. 37 Kitu aturan-aturan hal kurban beuleuman, kurban kadaharan, kurban pamupus dosa, kurban kasalahan, kurban pangistrenan, jeung kurban panarima. 38 Kitu timbalan PANGERAN ka Musa di Gunung Sinai di tanah gurun, dina poean anjeunna ngembarkeun aturan-aturan kurban pikeun urang Israil. 8 1 PANGERAN ngandika ka Musa, 2 "Harun jeung anak-anakna nu lalaki bawa ka hareupeun panto Kemah Kami. Bawa pakean imam, minyak suci, anak sapi jalu pikeun kurban pamupus dosa, dua domba jalu, jeung roti anu teu diragi dina karanjang. 3 Urang Israil sina karumpul di dinya." 4 Ku Musa dijalankeun. Sanggeus jelema karumpul, 5 anjeunna sasauran, "Ayeuna Bapa arek nekanan timbalan PANGERAN." 6 Harun sapala putra ku Musa disina ka parayun ngalakonan upacara mandi. 20
21 Imamat 8.7-15 7 Sanggeus kitu Harun dianggoanan kameja, jubah, angkengna dibeulitan solempang, terus dianggoan epod, pitana tina kaen lemes dicangreudkeun dina angkengna. 8 Rap deui tutup dada digantelan Urim jeung Tumim. 9 Mastakana dianggoanan dastar, lebah taarna diterapan perhiasan emas suci tanda ngabdi, sakumaha timbalan PANGERAN. 10 Ti dinya Musa nyandak minyak suci, diulas-ulaskeun kana Kemah Tepangan katut sagala rupa anu aya di dinya, nandakeun eta kabeh dibaktikeun ka PANGERAN. 11 Altar oge dikepretan sapuratina tujuh kali, kitu deui wadah cai katut dadasarna, tanda dibaktikeun ka PANGERAN. 12 Sanggeus eta, mastaka Harun dikucuran minyak suci, diistrenan. 13 Ti dinya putra-putra Harun disina ka parayun, masing-masing dianggoanan kameja, dibeulitan solempang, dikerepusan, numutkeun timbalan PANGERAN. 14 Sapi jalu ngora keur kurban pamupus dosa ku Musa dicandak. Harun sapala putra narumpangkeun panangan kana sirah eta sapi. 15 Sapina ku Musa dipiwarang dipeuncit, geus kitu remana ngulasan tatandukan altar ku getih eta sapi, supaya eta altar kusus pikeun PANGERAN. Getih sesana dibahekeun
Imamat 8.16-23 kana dasar liang altar, tanda dibaktikeun jeung disucikeun. 16 Sakabeh gajih anu ngabulen eusi beuteungna, babagian ati anu pangalusna jeung giginjel katut gajihna ku Musa dibeuleum dina altar. 17 Babagian sapi lianna, kaasup kulit, daging jeung eusi beuteungna dibeuleum di luareun pasanggrahan, tumut sakumaha timbalan PANGERAN. 18 Geus kitu Musa nyandak domba jalu keur kurban beuleuman. Harun sapala putra narumpangkeun panangan kana sirah eta domba. 19 Dombana ku Musa dipiwarang dipeuncit, getihna disiramkeun kana sakuriling altar. 20 (8:20-21) Dombana dipotongan, jeroan jeung suku tukangna dikumbah ku cai, sirahna, gajihna jeung sakabeh babagian sesana dibeuleum dina altar sakumaha timbalan PANGERAN. Ieu kurban durukan dijieun kurban kadaharan, seungitna bakal katampi ku PANGERAN. 21 (8:20) 22 Ti dinya domba nu hiji deui ku Musa dicandak keur upacara ngistrenan para imam lianna. Harun sapala putra narumpangkeun panangan kana sirah eta domba. 23 Dombana ku Musa dipeuncit, getihna ku Musa diulaskeun kana daun cepil Harun nu 22
Imamat 8.24-29 katuhu, kana indungan panangan katuhu, jeung kana indung sampean katuhu. 24 Ti dinya anjeunna miwarang supaya putra-putra Harun, nyalampeurkeun, tuluy diulasan saeutik ku getih tea, masing-masing daun cepilna anu katuhu, indung panangan anu katuhu, jeung indung sampean anu katuhu. Getih sesana disiramkeun kana sakuriling altar. 25 Geus kitu Musa nyandak gajih domba tea, buntutna anu loba gajihna, gajih anu ngabulen eusi beuteungna, babagian ati nu pangalusna, giginjel duanana jeung gajihna, jeung pingping tukang nu katuhu. 26 Tina karanjang roti teu diragi anu geus dibaktikeun ka PANGERAN tea Musa nyandak roti kandel hiji, anu diolahna make minyak, jeung roti nu ipis hiji. Tuluy diteundeun dina luhur gajih jeung suku tukang anu katuhu. 27 Eta bahan tuangeun kabeh disina ditampanan ku Harun sapala putra sangkan terus dibaktikeun jadi pangabakti husus ka PANGERAN. 28 Geus kitu ku Musa dicandak deui ti aranjeunna, terus dibeuleum dina altar dina luhur kurban beuleuman, didamel sarat kurban pangistrenan. Ieu teh kurban kadaharan, sarta seungitna bakal katampi ku PANGERAN. 29 Ari dada domba tea ku Musa ditingalikeun ka PANGERAN. Eta keur bagian anjeunna tina 23
Imamat 8.30-36 domba jalu anu dikurbankeun dina upacara ngistrenan. Sagala rupa ku Musa dijalankeun kalawan numutkeun timbalan PANGERAN. 30 Minyak suci jeung getih anu dina altar ku Musa dicandak saeutik, dikepret-kepret ka Harun sapala putra kana anggoan masing-masing, pikeun tanda ka PANGERAN yen aranjeunna geus resmi diistrenan katut anggoanana. 31 Musa misaur ka Harun sapala putra, "Eta daging candak ka lawang Kemah Tepangan, asakan lajeng ditaruang di dinya sareng roti tina karanjang pangistrenan, sakumaha timbalan PANGERAN. 32 Daging atanapi roti anu nyesa kedah diduruk. 33 Di lebet tujuh dinten ieu ulah waka ngantunkeun lawang Kemah, dugi ka rengse upacara pangistrenan. 34 Kitu pidameleun urang ayeuna sakumaha timbalan PANGERAN keur mupus dosa aranjeun. 35 Siang wengi aranjeun kedah tetep aya di lawang Kemah Tepangan nekanan perkawis anu ku PANGERAN parantos diandikakeun. Upami henteu kitu tangtos aranjeun tiwas. Kitu timbalan PANGERAN ka kaula." 36 Sagala rupa anu ku PANGERAN ditimbalkeun ka Musa, ku Harun sapala putra dijalankeun. 24
Imamat 9.1-7 9 1 Dina poe kadalapanna, nya eta sanggeus beres upacara ngistrenan, Musa nyaur Harun sapala putra jeung para kokolot Israil. 2 Tuluy misaur ka Harun, "Ajengan kedah nyandak anak sapi jalu hiji keur kurban pamupus dosa, sareng domba jalu, duanana kedah anu mulus keur kurban beuleuman. 3 Urang Israil parentahkeun sina ngabantun embe jalu keur kurban pamupus dosa, anak sapi umur sataun hiji, sareng anak domba umur sataun hiji, masing-masing ulah aya cacadna, keur kurban beuleuman, 4 sapi jalu hiji, domba jalu hiji, keur kurban panarima. Ku maranehna kedah dikurbankeun ka PANGERAN, barengkeun sareng kurban kadaharan anu dicampur minyak. Margi dinten ieu PANGERAN bade nembongan ka urang Israil." 5 Sakur anu dipundut ku Musa geus sadia di hareupeun Kemah Tepangan. Urang Israil oge geus kumpul rek ngabakti ka PANGERAN. 6 Musa sasauran, "Maraneh ku PANGERAN ditimbalan kieu teh supaya engke narenjo kamulyaan Mantenna." 7 Saurna deui ka Harun, "Geura ngadeg caket altar, ngadamel kurban pamupus dosa sareng kurban beuleuman keur nyirnakeun dosa anjeun sareng dosa urang Israil. Kurban keur nyirnakeun dosa maranehna oge sanggakeun sakumaha timbalan PANGERAN." 25
Imamat 9.8-15 8 Harun majeng kana altar tuluy meuncit sapi ngora tea keur kurban pamupus dosa anjeunna. 9 Getihna disodorkeun ku putra-putrana, clom anjeunna nganclomkeun ramo kana getih tuluy dioleskeun kana juru altar, kana tatandukanana. Getih sesana dibahekeun kana dasar liang altar. 10 Gajih, giginjel duanana jeung babagian ati anu pangalusna diduruk dina altar numutkeun timbalan PANGERAN ka Musa. 11 Ari daging jeung kulitna dibeuleumna di luareun pasanggrahan. 12 Ti dinya Harun meuncit sato kurban kasalahan keur nebus kaluluputan salirana. Getihna ku putra-putrana disodorkeun ka anjeunna. Eta getih ku anjeunna disiramkeun kana pongpok altar sakurilingna. 13 Sirah jeung babagian lianna ku putra- putrana disodorkeun ka anjeunna tuluy ku anjeunna dibeuleum dina altar. 14 Jeroan jeung pingping tukang duanana ku anjeunna dikumbah tuluy dibeuleum dina altar, dihijikeun jeung kurban beuleuman anu tadi. 15 Sanggeus eta tuluy nyanggakeun kurban pikeun urang Israil. Anu dikurbankeun pikeun nebus dosa maranehna nya eta embe. Embena dipeuncit tuluy dikurbankeun sakumaha halna kurban pikeun nebus dosana ku anjeun. 26
Imamat 9.16-23 16 Geus kitu anjeunna nyandak deui sato pikeun kurban beuleuman, tuluy dikurbankeun sakumaha mistina. 17 Ti dinya anjeunna nyanggakeun kurban kadaharan. Tipungna dicandak sakeupeul tuluy dibeuleum dina altar, keur nambahan kurban kadaharan nu biasa sapopoe. 18 Geus kitu meuncit sapi jeung domba jalu tea, dijieun kurban panarima pikeun urang Israil. Getihna diasongkeun ka anjeunna ku putra-putrana, ku anjeunna disiramkeun kana pongpok altar sakurilingna. 19 Gajih sapi jeung gajih domba ku Harun diteundeun 20 dina luhur dada dua sato kurban tea, tuluy dibawa kabeh kana altar. Ari gajihna ku Harun diduruk dina altar. 21 Dada jeung pingping tukang kabeh disanggakeun ka PANGERAN, engkena jadi bagian pikeun para imam sakumaha anu dipiwarang ku Musa. 22 Sanggeus sagala kurban beres dijalankeun, Harun ngajungjungkeun panangan ka urang Israil, ngucapkeun berkah. Geus kitu jut lungsur. 23 Ti dinya Musa jeung Harun lalebet ka jero Kemah Tepangan. Barang kaluar deui seug aranjeunna ngucapkeun berkah pikeun urang Israil. Geus kitu bray bae kamulyaan PANGERAN nembongan ka sakabeh urang Israil. 27
Imamat 9.24-10.6 24 Gur aya seuneu ti PANGERAN nyamber jeung ngalebur kurban beuleuman jeung gajih dina altar. Barang urang Israil narenjo hal eta, ger bae sarurak, tuluy sarujud. 10 1 Dina hiji mangsa dua putra Harun anu jenengan Nadab jeung Abihu ngarukus, parukuyanana hiji sewang. Geus diseuneuan tuluy dipurulukan dupa dihaturkeun ka PANGERAN. Tapi seuneuna lain seuneu suci, lain pamundut PANGERAN. 2 Gur aya seuneu ti PANGERAN ngalebur ka aranjeunna nepi ka tiwas di dinya. 3 Saur Musa ka Harun, "Timbalan PANGERAN kapungkur kumaha! Kapan timbalana-Na ge, Anu marek ka Kami kudu nganyahokeun kana kasucian Kami. Kami mundut dimulyakeun di hareupeun sakabeh jelema." Harun cicing bae teu ngawaler. 4 Musa nyaur Misael jeung Elsapan anak Usiel, pamanna Harun. Saurna, "Gotong ieu mayit dulur maraneh, kaluarkeun ti ieu Kemah anu suci, bawa ka luareun pasanggrahan." 5 Dua mayit digotong dina jubahna keneh, dibarawa ka luareun pasanggrahan sakumaha parentah Musa. 6 Musa misaur ka Harun jeung ka putrana anu jenengan Elasar jeung Itamar, saurna, "Aranjeun teu kenging ngusut-ngusut rambut sareng nyosoeh anggoan ciri prihatin katilar ku ieu nu nembe hilang, sabab tangtu aranjeun tiwas, sarta PANGERAN tangtu 28
Imamat 10.7-13 bendu ka sakumna urang Israil. Wargi-wargi anu sanesna kenging nawiskeun prihatinna ku ieu nu nembe hilang, anu tiwasna ku seuneu ti PANGERAN. 7 Sareng aranjeun ulah ngantunkeun lawang Kemah Tepangan. Upami ngantunkeun tangtos tiwas, karana aranjeun parantos disucikeun ku minyak suci kagungan PANGERAN." Aranjeunna nurut. 8 PANGERAN nimbalan ka Harun, 9 "Maneh jeung anak maneh, mun rek asup ka jero Kemah Tepangan teu meunang nginum anggur atawa arak, bisi tiwas. Ieu jadi papakon pikeun maneh turun tumurun. 10 Maneh kudu ngabedakeun mana anggoeun Allah, mana pakeeun umum, mana nu halal mana nu haram. 11 Pikukuh-pikukuh Kami geus ditimbalkeun ka Musa, ku maraneh ajarkeun ka urang Israil." 12 Musa ngalahir ka Harun jeung putrana nu araya keneh, nya eta Elasar jeung Itamar, pilahirna, "Kurban kadaharan sesa tina hancengan PANGERAN tea candak, damel roti teu diragi, lajeng taruang di gigireun altar, margi eta katedaan teh kacida sucina. 13 Eta pibagianeun anjeun sareng putra tina hancengan anu dihaturkeun ka PANGERAN. Omat, dituangna kedah di tempat anu suci. Kitu timbalan PANGERAN ka kaula. 29
Imamat 10.14-19 14 Dada sareng pingping anu parantos dihaturkeun ka PANGERAN keur bagian para imam, kenging dituang ku anjeun saputra garwa, di tempat anu beresih. Eta pibagianeun anjeun sareng putra-putra, bagian tina kurban panarima ti urang Israil. 15 Pingping sareng dada kurban kedah disanggakeun heula ka PANGERAN, hijikeun sareng gajih anu bade dijieun kurban kadaharan. Saparantos kitu nembe eta jadi pibagianeun anjeun sareng putra- putra; kedah kitu salamina, kitu timbalan PANGERAN." 16 Ti dinya Musa mariksakeun embe anu dijieun kurban pamupus dosa tea. Seug kauninga yen geus beak diduruk. Ku sabab kitu anjeunna bendu ka Elasar jeung Itamar nepi ka nyeuseul, 17 "Ku naon henteu ditaruang di tempat suci? Eta teh suci kabina-bina, ku PANGERAN dipaparinkeun ka aranjeun pikeun ngaleungitkeun dosa sakumna bangsa Israil. 18 Getih embe tea henteu dibawa asup ka Kemah PANGERAN, jadi eta kurban teh ku aranjeun kedah dituang di dinya. Kitu kapan sanggem kaula teh." 19 Harun ngawaler, "Saupami dinten ieu sim kuring ngadahar eta kurban pamupus dosa, naha eta teh matak langkung bingah ka PANGERAN? Dinten ieu sakumna bangsa Israil nyanggakeun kurban dosa ka PANGERAN, kitu 30
Imamat 10.20-11.12 deui kurban beuleuman. Kari-kari balukarna ka sim kuring sakieu awonna." 20 (10-19b) Waleran Harun ku Musa kahartoseun. 11 1 PANGERAN ngandika ka Musa jeung Harun, ngandikakeun aturan-aturan 2 pikeun urang Israil. Sasatoan anu aya di darat anu meunang ku maraneh didahar, 3 nya eta anu kukuna beulah jeung ngagayem. 4 (11:4-6) Tapi onta, marmot jeung kelenci mah najis teu meunang didahar, sabab enya ge ngagayem tapi kukuna henteu beulah. 5 (11:4) 6 (11:4) 7 Babi oge haram, teu meunang didahar, sabab enya ge kukuna beulah tapi henteu ngagayem. 8 Pacuan ngadahar sato anu najis, antel kana bangkena ge ulah. 9 Lauk anu sisitan jeung cecepetan meunang didahar. 10 Anu teu meunang didahar nya eta sarupaning sato cai anu henteu sisitan jeung teu cecepetan; 11 nu kitu kudu dinajiskeun, ulah bon didahar, dicabak bangkena ge teu meunang. 12 Jadi naon bae sarupaning sato cai anu henteu sisitan henteu cecepetan teu meunang didahar. 31
Imamat 11.13-29 13 (11:13-19) Manuk anu henteu meunang didahar nya eta rajawali, bueuk, heulang, dadali, alap-alap, kaak, gagak, manuk onta, camar, bango, belokok, julang, kapimis, koreak, atawa kalong. 14 (11:13) 15 (11:13) 16 (11:13) 17 (11:13) 18 (11:13) 19 (11:13) 20 Sato hama anu jarangjangan eta najis, 21 kajaba anu sok ngarajlok. 22 Maraneh meunang ngadahar simeut, jangkrik, jonggrang. 23 Sato lalembut sejenna anu jarangjangan kitu deui anu ngarayap kudu dinajiskeun. 24 (11:24-28) Sing saha anu nyabak bangke sato anu kukuan, awakna jadi najis nepi ka surup panonpoe, kajaba lamun kukuna beulah sarta ngagayem, kitu deui sasatoan suku opat anu cekeran. Anu mawa bangke sato najis kudu nyeuseuh pakeanana, tapi awakna tetep najis nepi ka burit. 25 (11:24) 26 (11:24) 27 (11:24) 28 (11:24) 29 (11:29-30) Ganggarangan, beurit cantung, beurit leutik jeung cakcak, kudu dinajiskeun. 32
Imamat 11.30-40 30 (11:29) 31 Anu nyabak nu kitu atawa kana bangkena, bakal kanajisan nepi ka burit, 32 naon bae anu karagragan ku bangkena jadi najis. Paparabotan paranti naon bae, tina kai, tina lawon, tina kulit atawa tina goni, lamun karagragan ku bangke sato najis jadi najis. Kudu buru-buru dikelabkeun kana cai, tapi kaayaanana mah tetep najis nepi ka burit. 33 Lamun bangkena ragrag kana wawadahan tina taneuh, saeusi eta wadah jadi najis, wadahna kudu terus dipeupeuskeun. 34 Sabab sanajan dahareun anu halal ge ari caina tina eta pariuk mah jadi najis, kitu deui cai inum tina eta wadah anu najis. 35 Naon bae anu karagragan ku nu kitu kudu dipeupeuskeun; anglo atawa hawu oge kudu dipeupeuskeun. 36 Tapi cinyusu atawa sumur mah caina tetep beresih, sanajan anu sejenna mah mun kakeunaan ku bangke nu kitu teh jadi najis. 37 Sisikian anu geus rek dipelakkeun karagragan ku bangke nu kitu, kaayaanana tetep beresih. 38 Tapi lamun karagraganana keur waktu eta siki bibit dikeueum, jadi najis. 39 Anu nyabak bangke sato sanajan sato halal, jadi najis nepi ka burit. 40 Saha-saha anu ngahakan bangkena kudu nyeuseuh pakeanana, tapi awakna mah tetep 33
34 Imamat 11.41-12.4 najis nepi ka burit. Anu mawa bangkena, eta oge kudu nyeuseuh pakeanana, tapi awakna mah tetep najis nepi ka burit. 41 Sato-sato taneuh anu lalembut teu meunang didahar, 42 boh anu leumpangna ngagulusur ku beuteung, boh anu leumpangna ku suku opat atawa sukuna loba. 43 Pacuan ulah nganajiskeun maneh ngadahar anu karitu. 44 Karana Kami PANGERAN Allah maraneh teh suci. Jadi maraneh oge kudu nyucikeun diri. 45 Kami teh PANGERAN anu ngaluarkeun maraneh ti Mesir, nepi ka jadi Allah maraneh. Kami teh suci, jadi maraneh oge kudu suci. 46 Ieu kabeh jadi aturan anu ngeunaan sasatoan, manuk, sato cai, jeung sato taneuh. 47 Maraneh kudu taliti ngabedakeun mana anu najis mana anu henteu najis, mana anu meunang didahar mana anu henteu. 12 1 PANGERAN ngandikakeun ieu papakon ka Musa, 2 pikeun urang Israil. Awewe anu tas ngajuru sarta anakna lalaki, dina sajero tujuh poe kaayaanana jadi kotor, sarua jeung keur waktu dirina kotoran. 3 Upama orokna geus dalapan poe kudu disunatan. 4 Ti semet poe eta awewe anu tas ngajuru teh tilu puluh tilu poe deui kakara bakal pulih
Imamat 12.5-13.1 beresih tina getihna tas ngajuru. Sajeroning kitu pacuan nyabak barang naon bae anu suci, pacuan asup ka Kemah Suci, nepi ka jangkep mangsana beberesih diri. 5 Lamun orokna awewe, dina sajero opat welas poe kaayaanana jadi najis cara waktu keur kotoran. Ti sanggeus eta, genep puluh genep poe deui kakara bakal pulih beresih tina getihna urut ngajuru. 6 Upama waktu beberesih diri geus jangkep kalakonan, boh tas ngajurukeun lalaki, boh tas ngajurukeun awewe, kudu ngadeuheus ka imam di lawang Kemah Tepangan, mawa anak domba hiji umur sataun pikeun dijieun kurban beuleuman, jeung manuk tikukur atawa japati sahiji pikeun kurban dosa. 7 Ku imam kudu dipangurbankeun ka PANGERAN, dipangnyieunkeun upacara pikeun ngaleungitkeun kanajisanana, geus kitu kakara kaayaanana bisa pulih beresih deui. Kitu petana papakon pikeun awewe nu tas ngajuru. 8 Saupama henteu kuateun nyanggakeun anak domba, bisa diganti ku japati atawa manuk tikukur dua siki, hiji keur kurban beuleuman, hiji keur kurban dosa, sarta ku imam kudu dipangnyieunkeun upacara pikeun ngaleungitkeun kanajisanana, tangtu kaayaanana bakal pulih beresih deui. 13 1 PANGERAN ngandikakeun ieu papakon ka Musa jeung Harun. 35
Imamat 13.2-10 2 Upama aya jelema nu kulitna carenang atawa radang atawa baruntus siga kasakit lepra kudu sina ngadeuheus ka imam kaom Harun, 3 menta dipariksa. Lamun bulu dina lebah eta jadi bodas jeung korengna legok, enya lepra. Ku imam kudu dinyatakeun najis. 4 Upama ukur semu bodas jeung henteu legok jeung buluna henteu jadi bodas, jelemana kerem tujuh poe. 5 Dina katujuh poena pariksa deui. Mun radangna henteu ngalegaan, kerem deui tujuh poe. 6 Dina katujuh poena pariksa deui. Upama radangna henteu ngalegaan malah ngipisan, eta radang biasa bae. Ku imam kudu dinyatakeun beresih. Pakeanana sina diseuseuh, jelemana geus beresih. 7 Upama ti saentas dipariksa jeung dinyatakeun beresih tea radangna ngalegaan, kudu ngadeuheus deui ka imam, 8 menta dipariksa deui. Upama tetela radangna ngalegaan, ku imam kudu dinyatakeun najis, sabab eta teh lepra. 9 Anu katerap ku kasakit anu disangka lepra, kudu ngadeuheus ka imam, 10 menta dipariksa. Upama radangna semu bodas jeung nanahan, sarta bulu lebah radangna jadi bodas, 36
Imamat 13.11-21 11 eta tanda kasakit leprana geus lila. Ku imam kudu dinyatakeun najis. Teu kudu dikerem heula da geus sidik najisna. 12 Upama kasakitna geus nyaliara kana sirah jeung suku, 13 ku imam kudu dipariksa deui. Upama tetela geus nyaliara ka sakujur awakna, ku imam kudu dinyatakeun beresih. Upama saluluar kulitna jadi bodas, eta beresih. 14 Tapi upama radangna teh melekah, eta najis. 15 Ku imam kudu dipariksa deui. Upama bener radangna melekah, kudu dinyatakeun najis. Eta kasakit lepra. Jelemana jadi najis. 16 Upama jadi cageur sarta rupana jadi bodas, kudu ngadeuheus deui ka imam, 17 menta dipariksa. Upama urutna jadi bodas, ku imam kudu dinyatakeun beresih, sabab beresih. 18 Upama aya nu bisul cageur, 19 seug dina urutna jadi koreng semu bodas, atawa coklat bodas semu beureum, kudu ngadeuheus ka imam. 20 Ku imam kudu dipariksa. Upama korengna ngalegokan jeung buluna jadi bodas, eta teh lepra anu ngamimitianana dina urut bisul. 21 Tapi upama keur waktu dipariksa ku imam buluna henteu bodas jeung korengna henteu legok sarta warnana ipis, jelemana kudu dikerem tujuh poe heula. 37
Imamat 13.22-31 22 Upama korengna ngalegaan, ku imam kudu dinyatakeun najis, eta lepra. 23 Upama angger sakitu henteu ngalegaan, eta mah urut bisul bae, ku imam kudu dinyatakeun beresih. 24 Anu kulitna tutung ku seuneu seug jadi boleksek jeung semu bodas atawa bodas semu beureum, 25 kudu dipariksakeun ka imam. Upama bulu lebah dinya jadi bodas sarta borokna legok, eta lepra, anu ngamimitianana dina bagian anu tutung. Ku imam kudu dinyatakeun najis. 26 Tapi lamun buluna henteu jadi bodas, korengna henteu legok sarta warnana ipis, ku imam kudu dikerem tujuh poe. 27 Dina katujuh poena ku imam kudu dipariksa deui. Upama ngalegaan, eta lepra, ku imam kudu dinyatakeun najis. 28 Tapi upama angger teu kitu kieu sarta warnana ipis, eta lain lepra, ukur koreng tapak kabeuleum bae, ku imam kudu dinyatakeun beresih. 29 Boh lalaki boh awewe anu koreng dina sirah atawa gado, 30 kudu dipariksakeun ka imam. Upama korengna legok sarta buukna jadi semu koneng jeung curiwing, eta teh lepra. Jelemana kudu dinyatakeun najis. 31 Upama waktu keur dipariksa ku imam korengna henteu legok, tapi buuk lebah dinya 38
39 Imamat 13.32-39 goreng jadina, jelemana kudu dikerem tujuh poe. 32 Dina katujuh poena ku imam kudu dipariksa deui. Lamun korengna henteu ngalegaan henteu ngalegokan sarta buukna geus henteu koneng, 33 buuk sabudeureun korengna sina dikurud. Terus kerem tujuh poe deui. 34 Dina katujuh poena ku imam kudu dipariksa deui. Lamun korengna angger henteu ngalegaan henteu ngalegokan, ku imam kudu dinyatakeun beresih, sarta jelemana kudu nyeuseuhan papakeanana. 35 Tapi upama ti saentas ku imam dinyatakeun beresih teh korengna ngalegaan, 36 ku imam kudu dipariksa deui. Lamun bener panyakitna ngalegaan, buuk atawa janggotna teu kudu dipariksa deui semu koneng henteuna, sabab geus tetela eta jelema teh jadi najis. 37 Tapi upama ceuk timbangan imam korengna henteu ngalegaan jeung buukna geus mimiti jaradi deui, ku imam kudu dinyatakeun geus beresih. 38 Boh lalaki boh awewe anu boga colat bodas dina kulit, 39 ku imam kudu dipariksa. Upama colat- colat bodasna lenang, eta ukur panyakit kulit biasa, jelemana tetep beresih.
40 Imamat 13.40-50 40 (13:40-41) Lalaki anu buukna maruragan nepi ka tarangna atawa sirah tukangna lenang, henteu matak najis. 41 (13:40) 42 Tapi upama dina bolenangna tea aya pitak-pitak bodas semu beureum, eta lepra. 43 Kudu dipariksakeun ka imam. Upama aya korengan anu warnana semu beureum, 44 eta tetela lepra anu ngamimitianana dina sirah. Ku imam kudu dinyatakeun najis. 45 Jelema anu katerap kasakit lepra, barang pakena kudu anu rubat-rabet, buukna teu meunang disisiran, jeung kudu nutupan beungeut beulah handap, sarta kudu ceceluk, "Najis! Najis!" 46 Sapanjang kasakitna tacan cageur mah dirina tetep najis, hirupna kudu mencil di luareun pasanggrahan, teu meunang campur jeung nu sejen. 47 Upama dina pakean-pakean aya tanda buluk, boh pakean tina lawon wol, boh tina lawon kaci, 48 atawa dina barang kulit atawa sakur barang tina kulit, 49 upama eta tanda buluk warnana geus semu hejo atawa semu beureum, eta tanda yen bulukna geus mimiti nemen, barangna kudu ditembongkeun ka imam. 50 Ku imam kudu diilikan, terus singkurkeun tujuh poe.
41 Imamat 13.51-14.2 51 Dina poe katujuhna ku imam kudu diilikan deui. Upama tanda bulukna ngalegaan, eta barang jadi najis. 52 Ku imam kudu diduruk sabab bulukna bisi nerekab, jadi kudu diduruk ku seuneu sina beak. 53 Tapi upama buluk tea dina eta barang henteu ngalegaan, 54 ku imam kudu dititah dikumbah heula tuluy disingkurkeun tujuh poe deui. 55 Tuluy diilikan deui. Lamun warna bulukna henteu robah, sanajan teu ngalegaan eta barang masih keneh najis. Boh bulukna teh beulah luar boh beulah jero, eta barang kudu diduruk. 56 Tapi saupama tas diilikan deui bulukna teh siga geus rek leungit, barangna boh lawon boh kulit kudu disoehkeun. 57 Saupama geus kitu bulukna aya deui jeung ngalegaan, eta barang ku nu bogana kudu diduruk. 58 Upama eta buluk bisa leungit ku dikumbah, kumbah deui bae barangna ambeh beresih. 59 Kitu papakon ngeunaan hal buluk dina papakean atawa lawon boh tina wol atawa kaci, atawa dina barang naon bae anu dijieun tina kulit. 14 1 PANGERAN nimbalan ka Musa 2 hal aturan pikeun jelema anu cageur tina kasakit lepra. Dina poean
Imamat 14.3-10 baris dinyatakeun beresih, jelemana kudu dideuheuskeun ka imam. 3 Imam kudu kaluar ti pasanggrahan, mariksa. Upama katembong geus cageur, 4 imam kudu nitahan mawa manuk anu halal dua siki, kai kiputri sateukteuk, benang beureum jeung hisop sagagang. 5 Imam kudu nitah meuncit manuk anu hiji di luhureun wadah tina taneuh beunang ngusian ku cai tina cinyusu. 6 Manuk anu hirup keneh ku imam kudu dianclomkeun kana getih manuk anu dipeuncit tea, barengkeun jeung kai kiputri, benang beureum jeung hisop. 7 Getih tea kepret-kepret ku imam tujuh kali ka jelema anu rek dinyatakeun beresih tina leprana, tuluy nyatakeun yen eta jelema geus beresih. Manuk anu hirup keneh tea leupaskeun sina hiber ka tegalan. 8 Jelemana sina nyeuseuh pakeanana, tuluy titah ngagundulan sirah jeung titah mandi. Geus beresih meunang asup deui ka pasanggrahan, tapi tetep kudu cicing heula di luar kemahna salila tujuh poe. 9 Dina katujuh poena sirahna kudu dikerik deui, kitu keneh janggot, halis jeung bulu-bulu awakna kudu dikerik. Pakeanana oge kudu diseuseuh deui, tuluy mandi, kakara beresih. 10 Dina kadalapan poena kudu ka imam, mawa anak domba jalu dua bikang hiji umur 42
Imamat 14.11-17 sataunan sarta anu mulus, tipung tilu kilo campur ku minyak jetun, jeung minyak jetunna sapertilu liter. 11 Eta jelema jeung babawaanana ku imam kudu dibawa ka lawang Kemah Tepangan. 12 Geus kitu anak domba jalu jeung minyak anu sapertilu liter tea ku imam cokot jieun kurban panebus, sanggakeun ka PANGERAN, sarta engkena pikeun eta imam. 13 Eta anak domba kudu dipeuncit di nu suci, paranti meuncit sato kurban pamupus dosa jeung kurban beuleuman. Anu matak kudu kitu, lantaran kurban panebus teh kaayaana suci kacida sakumaha kurban pamupus dosa, eta engkena jadi bagian imam. 14 Getihna ku imam kudu dicokot saeutik tuluy oleskeun ka jelema anu rek dinyatakeun bersih tea, kana daun ceulina anu katuhu, kana indung leungeunna nu katuhu jeung kana indung sukuna anu katuhu. 15 Minyak jetunna bahekeun saeutik kana dampal leungeun imam anu kenca, 16 tuluy kepret-kepret ku saramo nu katuhu di dinya di jero Kemah Tepangan PANGERAN tujuh kali. 17 Geus kitu jelema anu rek dinyatakeun beresih teh ku imam diolesan ku minyak anu aya dina dampal leungeunna, dina tempat-tempat anu geus diolesan ku getih anak domba tea, nya eta daun ceulina nu 43
44 Imamat 14.18-24 katuhu, indung leungeunna nu katuhu, jeung indung sukuna nu katuhu. 18 Minyak anu nyesa keneh dina dampal leungeun kenca imam susutkeun kana sirah jelema anu rek dinyatakeun beresih tea. Kitu petana imam ngajalankeun upacara ngaberesihkeun teh. 19 Ti dinya imam kudu ngahaturkeun kurban pamupus dosa, neruskeun upacara ngaberesihkeun. Geus kitu kudu meuncit sato keur kurban beuleuman. 20 Tuluy sanggakeun kana altar jeung kurban gandum, neruskeun upacara ngaberesihkeun tea. Geus kitu jelema tea jadi beresih. 21 Upama jelemana kurang mampuh lantaran miskin, anak domba pikeun sarat ngaberesihkeun dirina teh cukup ku hiji bae pikeun kurban panebus, sanggakeun ka PANGERAN pikeun bagian imam. Tipung pikeun kurban gandum oge sakilo bae, campur ku minyak jetun, jeung minyak jetunna sapertilu liter. 22 Jeung kudu ngahaturkeun japati ngora atawa tikukur ngora dua siki, hiji keur kurban pamupus dosa, hiji keur kurban beuleuman. 23 Dina kadalapan poena ti sanggeus dirina beresih, eta pikurbaneun bawa ka imam ka lawang Kemah Tepangan. 24 Anak domba jeung minyak jetunna ku imam cokot, sanggakeun ka PANGERAN, engkena keur bagian imam.
Imamat 14.25-34 25 Dombana peuncit, getihna cokot saeutik pake ngulasan jelema tea, daun ceulina nu katuhu, indung leungeunna nu katuhu, jeung indung sukuna nu katuhu. 26 Minyak bahekeun saeutik ku imam kana dampal leungeun anu kenca, 27 tuluy kepret-kepret ku curuk katuhu tujuh kali di dinya di jero Kemah PANGERAN. 28 Ti dinya minyak anu dina dampal leungeunna oleskeun saeutik kana tempat- tempat anu geus diolesan getih tea, nya eta daun ceulina nu katuhu, indung leungeunna nu katuhu, jeung indung sukuna nu katuhu. 29 Minyak anu nyesa keneh dina dampal leungeun imam kudu digesrek-gesrekkeun kana sirah eta jelema. Kitu petana upacara ngaberesihkeun. 30 Ti dinya imam kudu nyanggakeun hiji japati ngora atawa tikukur ngora, 31 jieun kurban pamupus dosa. Anu hiji deui jieun kurban beuleuman, barengkeun jeung kurban kadaharan. Kitu petana upacara ngaberesihkeun. 32 Kitu papakonna pikeun jelema anu tas katerap kasakit lepra, anu meh teu kabedag nyumponan pikurbaneun sakumaha mistina pikeun sarat ngaberesihkeun dirina. 33 PANGERAN nimbalan ka Musa jeung Harun 34 nimbalkeun papakon pikeun imah anu kakeunaan ku panyakit buluk. (Ieu papakon dipaparinkeun keur urang Israil mun geus 45
Imamat 14.35-44 arasup ka tanah Kanaan anu ku PANGERAN rek dipaparinkeun jadi milik maranehna.) 35 Sing saha anu imahna keuna ku panyakit buluk, kudu bebeja ka imam. 36 Samemeh imam datang mariksa kudu marentahkeun supaya eta imah dikosongkeun, sabab mun teu kitu saeusi eta imah bakal dinyatakeun najis. Geus kitu imam datang, 37 mariksa eta panyakit buluk. Mun aya ceda-ceda semu hejo atawa semu beureum mimiti ngaruksak tembok, 38 imam kudu terus kaluar sarta eta imah terus konci lilana tujuh poe. 39 Dina katujuh poena ku imam kudu dipariksa deui. Upama panyakit bulukna geus nyebar, 40 parentahkeun ku imam supaya tembok anu kakeunaan dibongkar tuluy piceun ka tempat pamiceunan di luar kota. 41 Urut ngabongkar kudu ditambal ku nu anyar. Tembok sakurilingna kerik tuluy lapis deui ku nu anyar. 42 Upama sanggeus tembokna dibongkar jeung didangdanan teh panyakit bulukna aya deui, 43 kudu dipariksa deui ku imam. 44 Upama tetela kitu, eta imah teh geus keuna ku najis, 46
Imamat 14.45-53 45 kudu dirubuhkeun; batu-batuna, kayu- kayuna, lapis tembokna, akutan ka luar kota ka tempat pamiceunan. 46 Sajeroning eta imah dikonci tea ku imam, sing saha anu asup ka dinya jadi najis nepi ka burit. 47 Sing saha anu kekedengan atawa dahar di dinya, kudu nyeuseuh pakeanana anu harita keur dipake. 48 Upama sanggeus tembok eta imah dilapis deui, sarta waktu dipariksa deui ku imam panyakit bulukna teu tembong deui, eta imah kaayaanana jadi beresih, sabab geus tetela panyakit bulukna geus leungit. 49 Pikeun nyucikeun eta imah, imam kudu nyadiakeun manuk dua siki, kayu kiputri, benang beureum, jeung hisop sagagang. 50 Manuk peuncit hiji luhureun wadah tina taneuh anu dieusian cai tina cinyusu. 51 Kayu kiputri, hisop, benang beureum, jeung manuk nu hirup keneh anclomkeun kana getih manuk anu dipeuncit tea jeung kana cai anu dina wadah, terus eta imah teh kepretan tujuh kali. 52 Ku cara kitu eta imam teh nyucikeun eta imah ku getih manuk, ku cai seger, ku manuk hirup, ku kayu kiputri, ku hisop, jeung ku benang beureum. 53 Manuk anu hirup keneh leupaskeun sina hiber ka luareun kota, ka tegalan. Ku cara kitu imam teh nyucikeun eta imah kalawan 47
Imamat 14.54-15.9 upacara, geus kitu eta imah teh beresih tina kanajisanana. 54 Kitu papakon hal kasakit kulit anu gawat, 55 (14:55-56) cenang, bisul atawa baruntusan, kitu keneh ngeunaan panyakit buluk anu terap kana papakean jeung kana imah. 56 (14:55) 57 Ieu papakon teh pituduh geusan nangtukeun suci henteuna barang atawa naon bae. 15 1 PANGERAN ngandikakeun ieu papakon ka Musa jeung Harun, 2 pikeun urang Israil. Lalaki anu boga kasakit bengang, bengangna teh najis, 3 boh nanahna ngaley boh meteng. 4 Enggon anu dikedengan ku nu bengang, najis. 5 Anu antel kana urut ngedengna, 6 atawa diuk dina urut diukna, kudu nyeuseuh pakeanana terus mandi, tapi najisna mah nepi ka burit. 7 Anu antel ka jelema anu bengang kudu nyeuseuh pakeanana terus mandi, tapi najisna mah terus nepi ka burit. 8 Jelema anu beresih mun kaciduhan ku nu bengang kudu nyeuseuh pakeanana terus mandi, tapi najisna mah nepi ka burit. 9 Sela atawa naon bae anu didiukan ku nu bengang, najis. 48
49 Imamat 15.10-17 10 Anu antel kana naon bae anu tas kadiukan ku nu bengang najis nepi ka burit. Anu mawa barang urut diuk anu bengang, kudu nyeuseuh pakeanana terus mandi, tapi najisna mah nepi ka burit. 11 Lamun anu bengang nyabak batur henteu ngumbah leungeun heula, nu dicabakna kudu nyeuseuh pakeanana terus mandi, tapi najisna mah nepi ka burit. 12 Parabot tina taneuh anu kacabak ku nu bengang kudu terus dipeupeuskeun, upama parabot tina kayu kudu dikumbah. 13 Upama nu bengang tea cageur, ti saentas cageurna kudu nunggu tujuh poe. Tuluy kudu nyeuseuh pakeanana jeung mandi di cinyusu, geus kitu jadi beresih. 14 Dina poe kadalapanna kudu mawa dua manuk japati atawa tikukur ka lawang Kemah Tepangan PANGERAN, serenkeun ka imam. 15 Manukna ku imam kudu dipeuncit, hiji keur kurban pamupus dosa hiji keur kurban beuleuman. Jadi eta jelema ku imam dipangurbankeun pikeun ngesahkeun kaberesihanana. 16 Lalaki tas kaluar cikama kudu mandi ngaguyur awakna, tapi najisna mah nepi ka burit. 17 Barang-barang tina lawon atawa kulit anu kacakclakan cikama kudu dikumbah, najisna nepi ka burit.
Imamat 15.18-28 18 Lalaki jeung awewe anu tas sapatemon kudu mandi sarta najisna nepi ka burit. 19 Awewe anu tas haid sajero tujuh poe tetep kotor. Anu antel ka eta awewe kabawa kotor nepi ka burit. 20 Naon bae anu didiukan atawa dikedengan ku awewe keur haid kabawa kotor. 21 (15:21-23) Anu antel kana enggon hees atawa kana naon bae anu kadiukan ku awewe anu haid, kudu nyeuseuh pakeanana terus mandi, tapi najisna mah nepi ka burit. 22 (15:21) 23 (15:21) 24 Lalaki anu sapatemon jeung awewe keur haid, katepaan kotor tujuh poe lilana. Enggon heesna oge kabawa kotor. 25 Awewe anu ngagetih lain mangsa, atawa ngagetih liwat ti waktu haidna, salila ngagetihna can eureun kaayaanana sarua jeung haid, najis. 26 Enggon heesna, kitu deui sagala rupa anu didiukan ku manehna salila dina kaayaan kitu, najis. 27 Anu antel kana awakna kudu nyeuseuh pakeanana terus mandi, tapi najisna mah nepi ka burit. 28 Sanggeus ngagetihna eureun, eta awewe kudu nunggu tujuh poe deui, geus kitu kakara dirina beresih deui. 50
Imamat 15.29-16.3 29 Dina kadalapan poena kudu ka imam di lawang Kemah Tepangan PANGERAN, mawa dua manuk japati atawa tikukur. 30 Manukna ku imam kudu dipeuncit, hiji keur kurban pamupus dosa, hiji keur kurban beuleuman. Ku jalan kitu imam teh ngajalankeun upacara nyucikeun eta awewe. 31 Timbalan PANGERAN ka Musa, urang Israil kudu kacida dipeupeujeuhanana perkara kateuberesihanana, ulah nepi ka jadi matak nganajiskeun ka Kemah Tepangan anu aya di tengah-tengah pasanggrahanana, bisi maranehna paraeh. 32 Kitu papakon pikeun lalaki anu boga kasakit bengang atawa kaluar cikama, 33 pikeun awewe sapanjang keur haid, pikeun lalaki anu nyorang awewe nu keur haid. 16 1 Sanggeus putra Harun anu duaan tea tiwas lantaran ngahaturkeun seuneu anu henteu suci, PANGERAN nimbalan deui ka Musa. 2 Kieu timbalana-Na, "Bejakeun ka Harun lanceuk maneh, yen ari asup ka jeroeun lalangse rek ka Kamar Pangsucina, kudu dina waktu nu geus tangtu. Sabab dina waktu-waktu eta bae Kami aya di dinya, dina mega luhureun tutup Peti Perjangjian. Lamun hal ieu ku manehna dirempak tangtu tiwas. 3 Manehna kakara meunang asup ka Kamar Pangsucina lamun geus ngurbankeun hiji anak 51
Imamat 16.4-11 sapi jalu keur kurban pamupus dosa jeung hiji domba jalu keur kurban beuleuman." 4 Geus kitu PANGERAN maparinkeun papakonna. Samemeh lebet ka Kamar Pangsucina, Harun kudu siram heula, terus dangdos ku anggoan imam, nya eta jubah kaci, lancingan pondok, beulitan, jeung dastar. 5 Ari jamaah Israil kudu nyerenkeun dua embe jalu ka Harun keur kurban pamupus dosa, jeung hiji domba jalu keur kurban beuleuman. 6 Harun ku anjeun kudu ngahaturkeun kurban sapi jalu keur mupus dosa salirana saputra garwa. 7 Geus kitu dua embe jalu tea ku anjeunna kudu dijogokeun di lawang Kemah PANGERAN, 8 tuluy kudu dilotrekeun ku dua batu elot. Elot nu hiji unina "Haturan PANGERAN", nu hiji deui unina "Pikeun Asasel". 9 Embe anu keuna ku elot haturan PANGERAN ku Harun kudu dipeuncit pikeun kurban pamupus dosa. 10 Embe anu keuna ku elot pikeun Asasel kudu disanggakeun hirup-hirup ka PANGERAN, engkena kudu dibuburak ka gurun keusik pikeun Asasel keur mupus dosa jamaah. 11 Sapi jalu ku Harun kudu dipeuncit keur kurban pamupus dosa, panebus dosa salirana saputra garwa. 52
Imamat 16.12-17 12 Sanggeus kitu anjeunna kudu nyandak parukuyan dieusi ruhak tina altar, jeung seuseungitan dua keupeul, bawa asup ka Tempat Pangsucina. 13 Sanggeus aya di pangdeuheusan ka PANGERAN, eta seuseungitan asupkeun kana parukuyan, haseup kukusna sina ngaliputan turub Peti Perjangjian, nepi ka eta Peti teu katingali ku anjeunna, sabab lamun katingali tanwande anjeunna tiwas. 14 Getih sapi tea kudu dicandak saeutik, kepret-kepret kana turub Peti Perjangjian jeung ka hareupeun eta Peti tujuh kali. 15 Geus kitu kudu meuncit embe pikeun kurban mupus dosa tea pikeun nebus dosa jamaah. Getihna bawa ka Kamar Pangsucina, kepret-kepret kana turub Peti Perjangjian jeung ka hareupeun eta Peti sakumaha halna getih sapi tea. 16 Ku jalan kitu anjeunna ngadamel upacara nyucikeun Kamar Pangsucina tina rereged jeung sagala dosa urang Israil. Nu matak kudu kitu teh lantaran eta Kemah Tepangan aya di tengah pasanggrahan, tempat rereged. 17 Salila Harun keur aya di jero Tempat Pangsucina ngajalankeun upacara nyucikeun nepi ka kaluarna deui, di jero Kemah teu meunang pisan aya jelema sejen. Sarengsena ngajalankeun upacara keur salirana saputra garwa jeung keur sajamaah, 53
54 Imamat 16.18-24 18 kudu terus kaluar ka tempat altar kurban beuleuman; eta oge kudu disucikeun, tatandukanana sakurilingna olesan getih sapi jeung getih embe tea. 19 Altarna kudu dikepretan getih ku curuk tujuh kali. Ku jalan kitu eta altar teh disucikeun tina dosa urang Israil. 20 Sanggeus beres upacara nyucikeun Tempat Pangsucina, babagian Kemah Tepangan jeung altar, embe pikeun Asasel, nu hirup keneh tea, ku Harun kudu disanggakeun ka PANGERAN. 21 Anjeunna kudu numpangkeun panangan duanana kana sirah eta embe bari ngikrarkeun sagala kadorakaan, sagala dosa, jeung sagala kabasangkalan urang Israil, diteumbleuhkeun kana sirah eta embe. Ti dinya eta embe kudu dibuburak ka tengah gurun keusik ku hiji jelema anu geus ditangtukeun. 22 Jadi sagala dosa urang Israil teh dibawa ku eta embe ka salah sahiji tempat anu taya jelemana. 23 Geus kitu Harun kudu lebet deui ka jero Kemah, tuluy cucul-cucul anggoan imam anu dianggo basa memeh lebet ka Tempat Pangsucina. Anggoan teh disimpen di jero Kemah. 24 Ti dinya anjeunna kudu siram di tempat suci, tuluy gentos anggoan ku anggoan ku anjeun. Sanggeus kitu kudu kaluar pikeun nyanggakeun kurban beuleuman pikeun
Imamat 16.25-32 ngaleungitkeun dosa salirana jeung dosa jamaah. 25 Gajih sato kurban dosa tea kudu dibeuleum dina altar. 26 Jelema anu ngabuburak embe pikeun Asasel tea, memeh asup deui ka pasanggrahan kudu nyeuseuh heula pakeanana terus mandi. 27 Sapi jeung embe anu geus dipeuncit pikeun kurban dosa, anu getihna dibawa asup ka Tempat Pangsucina pikeun ngaleungitkeun dosa tea, kudu dibawa ka luareun pasanggrahan terus duruk. Kulitna, dagingna, jeroanana, kabeh kudu diduruk. 28 Jelema anu ngadurukna samemeh asup deui ka pasanggrahan kudu nyeuseuh heula pakeanana terus mandi. 29 Ieu aturan-aturan anu kudu digumatikeun salilana. Dina poe nu kasapuluh bulan katujuh, urang Israil kitu deui urang asing anu cicing di maranehna kudu paruasa sarta teu meunang barang gawe naon-naon. 30 Dina poe eta kudu nyieun upacara nyucikeun urang Israil tina sagala dosana supaya dirina beresih nurutkeun agama. 31 Poe eta kudu jadi poe anu kacida sucina, kudu dipake pikeun puasa jeung teu meunang pisan barang gawe. Ieu aturan kudu digumatikeun salilana. 32 Imam Agung, anu geus diistrenan jeung geus disucikeun pikeun ngaganti bapana, 55
56 Imamat 16.33-17.5 kudu ngalampahkeun eta upacara nyucikeun. Kudu make pakean imam, 33 tuluy kudu ngalampahkeun upacara nyucikeun Kamar Pangsucina, nyucikeun bagian-bagian sejen Kemah PANGERAN, nyucikeun imam-imam, jeung nyucikeun sakumna urang Israil. 34 Ieu aturan-aturan kudu digumatikeun salilana. Upacara kieu kudu dilampahkeunana sataun sakali, pikeun nyucikeun sakumna urang Israil tina sakabeh dosana. Eta timbalan PANGERAN ku Musa dijalankeun. 17 1 PANGERAN nimbalan ka Musa, 2 nepikeun ieu pikukuh anu kudu dilakonan ku Harun jeung putra-putrana jeung ku bangsa Israil. 3 (17:3-4) Urang Israil anu meuncit sapi atawa domba atawa embe kurbankeuneun ka PANGERAN di mana bae, lain di hareupeun lawang Kemah Tepangan, eta ngarempak Hukum. Peta kitu kaasup maehan, ngocorkeun getih, teu meunang diaku deui umat Allah. 4 (17:3) 5 Maksud ieu pikukuh sangkan urang Israil anu biasana meuncit pikurbaneun di luar, ayeuna mah satona kudu disanggakeun heula ka PANGERAN. Jadi ayeuna mah sato kurban teh kudu dibawa ka imam di lawang Kemah Tepangan, dipeuncit di dinya keur kurban panarima ka PANGERAN.
Imamat 17.6-12 6 Getihna ku imam kudu dikepret-kepret kana sakuriling altar nu di lawang Kemah Tepangan, sarta gajihna dibeuleum, sangkan seungitna kaangseu ku PANGERAN. 7 Urang Israil teu meunang peupeuncitan deui di tegalan pikeun kurban ka jurig-jurig, sabab peta kitu teh hartina teu satia ka PANGERAN. Ieu pikukuh ku urang Israil kudu digumatikeun sapapanjangna. 8 Lamun urang Israil atawa urang asing anu numpang di urang Israil rek nyieun kurban beuleuman, atawa kurban naon bae haturan PANGERAN, ngahaturkeunana kudu di hareupeun lawang Kemah PANGERAN. 9 Lamun ngahaturkeunana di tempat sejen, teu meunang diaku deui umat Allah. 10 Urang Israil atawa urang luar nu maratuh di Israil, lamun ngadahar daging anu getihna aya keneh bakal diancam ku PANGERAN tur moal diaku deui jadi umat Mantenna. 11 Sabab hirupna sakabeh mahluk aya dina getihna. Nu matak saur PANGERAN getih teh kudu dikucurkeun kana altar, pikeun ngaleungitkeun dosa Israil sajamaah. Anu ngaleungitkeun dosa teh nya eta getih, nyawa tea. 12 Eta sababna nu matak PANGERAN nimbalan ka urang Israil yen boh maranehna boh urang luarna, teu meunang ngadahar daging anu aya keneh getihna. 57
Imamat 17.13-18.7 13 Urang Israil atawa urang luar anu ngarancik di Israil, lamun moro sato atawa manuk anu halal, getihna kudu dikucurkeun tuluy rimbunan ku taneuh. 14 Nyawa tiap mahluk aya dina getihna. Eta sababna PANGERAN ngalarang urang Israil ngadahar daging anu getihan keneh. Sing saha nu kitu moal diaku deui umat Mantenna. 15 Unggal jelema, urang Israil atawa lain, lamun ngadahar daging sato anu paeh bangkar atawa paeh ku sato galak, kudu nyeuseuh pakean terus mandi. Dirina bisa beresih deui lamun geus burit. 16 Lamun teu kitu bakal narima balukarna. 18 1 PANGERAN ngandika ka Musa 2 pikeun urang Israil. Pangandika-Na, "Maraneh ulah nurutan urang Mesir urut maraneh bareto ngumbara. 3 Jeung ulah nurutan urang Kanaan anu ayeuna ku Kami dituju rek mawa maraneh ka ditu. 4 Tarurut aturan jeung hukum Kami, lampahkeun timbalan Kami, PANGERAN Allah maraneh. 5 Estokeun pituduh ti Kami, lakonan sangkan salamet. Kami teh PANGERAN." 6 Ti dinya PANGERAN nurunkeun ieu pikukuh: Maraneh teu meunang sapatemon jeung awewe baraya sorangan. 7 Teu meunang sapatemon jeung indung, ngahina ka bapa jeung ka indung sorangan. 58
59 Imamat 18.8-21 8 Teu meunang ngahina ka bapa, sapatemon jeung salah saurang pamajikanana. 9 Teu meunang sapatemon jeung dulur awewe atawa dulur tere awewe, boh jeung nu saimah boh jeung nu misah imah. 10 Teu meunang sapatemon jeung incu awewe, hina diri. 11 Teu meunang sapatemon jeung kapiadi awewe, da eta teh sasat adi teges. 12 (18:12-13) Teu meunang sapatemon jeung bibi ti bapa atawa bibi ti indung. 13 (18:12) 14 Teu meunang sapatemon jeung pamajikan paman da eta teh bibi maneh keneh. 15 Teu meunang sapatemon jeung minantu awewe, 16 teu meunang sapatemon jeung pamajikan adi atawa pamajikan lanceuk. 17 Teu meunang sapatemon jeung anak atawa incu ti awewe anu kungsi sapatemon jeung maraneh, sabab eta teh sasat anak atawa incu sorangan, lampah kitu rucah. 18 Ulah nyandung ka adi atawa lanceuk pamajikan satungtung pamajikan maneh hirup keneh. 19 Teu meunang sapatemon jeung awewe anu keur haid sabab awewena keur reged. 20 Teu meunang sapatemon jeung pamajikan batur, eta lampah najis. 21 Anak maraneh ulah dibikeun dijieun sarat muja ka aallahan anu ngaranna si Molek,
60 Imamat 18.22-30 kalakuan kitu ngahinakeun pajenengan Allah PANGERAN. 22 Teu meunang jima jeung papada lalaki, eta kalakuan pikacuaeun Allah. 23 Teu meunang ngajima sasatoan. Awewe teu meunang sapatemon jeung sato, kalakuan anu nya nista nya rujit. 24 Pacuan ngarurujit diri ku kalakuan anu karitu. Anu sok ngarurujit diri kitu teh urang kapir, anu maratuhna di Kanaan saheulaeun maraneh, anu ku PANGERAN keur disingkirkeun supaya maraneh bisa arasup ka ditu. 25 Kalakuan maranehna kitu bakal ngalantarankeun eta tanah reged, sarta eta tanah ku PANGERAN tangtu disiksa datang ka ngutahkeun jalma-jalma pangeusina. 26 (18:26-27) Kalakuan maranehna kacida rarujitna nepi ka tanahna oge jadi rujit. Maraneh mah ulah kitu. Maraneh kabeh urang Israil kitu deui nu lain urang Israil nu di darieu, kudu tunduk kana pikukuh jeung timbalan PANGERAN, 27 (18:26) 28 sangkan ulah diutahkeun ku eta tanah cara urang ditu anu maratuhna ti heulaeun maraneh. 29 Nu matak sing saha anu boga kalakuan rujit saperti kitu moal diaku deui umat Allah. 30 PANGERAN ngandika deui, "Tekanan ieu pikukuh-pikukuh ti Kami. Ulah boga kalakuan
Imamat 19.1-8 cara jelema-jelema anu baheula maratuh di ditu samemeh maraneh. Ulah ngarereged maneh ku kalakuan-kalakuan anu karitu. Kami teh PANGERAN, Allah maraneh." 19 1 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 2 pikeun sakumna urang Israil, "Kudu beresih lampah. Sabab Kami PANGERAN Allah maraneh, suci. 3 Masing hormat ka indung bapa. Masing satia kana Sabat Kami. Ieu Kami PANGERAN Allah maraneh. 4 Ulah ngalieus ti Kami tuluy muja ka brahala-brahala. Ulah nyieun arca-arca aallahan tuluy disembah. Ieu Kami PANGERAN Allah maraneh. 5 Lamun meuncit sato keur kurban panarima kudu nurutkeun pikukuh ti Kami, supaya ku Kami ditarima. 6 Dagingna kudu didahar dina poe dipeuncitna, meunang nyesa nepi ka poe isukna. Lamun pagetona nyesa keneh kudu diduruk sabab geus henteu beresih, geus najis. 7 Upama didahar bae, kurbanna ku Kami moal ditarima. 8 Sing saha anu ngadaharna kudu nanggung kasalahanana sabab geus nganistakeun barang suci kagungan Kami. Balukarna moal diaku deui umat Kami. 61
Imamat 19.9-17 9 Lamun dibuat, gandum anu di sisi-sisi kotakan ulah diala, jeung ulah ngimeutan anu geus kaliwat. 10 Kitu deui ari mupu anggur, anu can kaala lantaran kaliwat mah ulah diimeutan, nu murag ulah dipulung, keun bae antepkeun pikeun anu mariskin jeung nu lain pribumi. Kami teh PANGERAN Allah maraneh. 11 Ulah maling, ulah nipu, ulah cidra. 12 Ulah jangji nyebut jenengan Kami ari baris jalir mah, sabab nganistakeun jenengan Kami. Kami teh PANGERAN Allah maraneh. 13 Ulah miboga atawa ngarampas barang batur. Ulah nunda kulian jelema anu buburuh, ulah dipeutingkeun nepi ka isukna. 14 Ulah nyumpahan ka jelema torek, ulah ngajailan anu lolong neundeun tatajongeun dina jajalaneunana. Sing sieun ku Kami, PANGERAN Allah maraneh. 15 Mun mutus perkara sah kudu jujur, kudu nurutkeun kumaha perkara nu sabenerna, ulah dumeh watir ka nu miskin atawa serab ku nu beunghar, 16 ulah bari ngagogoreng ngupat batur. Jeung lamun aya jelema kaancam hirupna teh belaan, terangkeun halna nu saenyana kumaha, malak mandar panyaksi maneh jadi pitulung. Kami teh PANGERAN. 17 Lamun keur pasalingsingan jeung batur ulah panas, mending ngelehan, ulah nepi ka matak jadi dosa ku hal manehna. 62
Imamat 19.18-25 18 Ulah hayang ngabales atawa ngunek- ngunek, malah kudu nyaah ka batur saperti ka diri sorangan. Kami teh PANGERAN. 19 Sing narurut ka timbalan-timbalan Kami. Ulah ngabasterkeun sato ingu. Ulah melak dua rupa binih disakebonkeun. Ulah make papakean tina dua rupa lawon. 20 Lamun aya lalaki ngalanggar kahormatan jariahna anu geus pait rek dijual ka lalaki sejen keur piselireunana ngan can dibayar, lalaki dununganana jeung jariahna henteu manjing hukum paeh, hukum rangket bae, sabab awewena jadi jariahna keneh. 21 Dununganana kudu mawa hiji domba jalu ka lawang Kemah Tepangan Kami pikeun kurban kasalahan. 22 Dombana ku imam kudu dijieun sarat pikeun ngaberesihkeun dirina, nyirnakeun dosana, tangtu ku Allah dihampura. 23 Di mana maraneh geus arasup ka tanah Kanaan, lamun melak bubuahan naon bae, di jero tilu taun mimiti mah buahna kudu diharamkeun, pacuan didahar sapanjang eta mah. 24 Dina taun kaopatna bubuahanana kudu disanggakeun kabeh ka Kami, kurbankeun, tanda panarima maraneh ka Kami, PANGERAN. 25 Bubuahan taun kalimana kop jang maraneh. Saupama hal ieu ditekanan, tatangkalan maraneh bakal leuwih laleubeut 63
Imamat 19.26-34 baruahanana. Kami teh PANGERAN Allah maraneh. 26 Pacuan ngadahar daging anu aya keneh getihna. Pacuan nyieun sihir. 27 Buuk teu meunang dipolka, sisi janggot teu meunang dikerik. 28 Teu meunang ngukir awak, dicocogan. Ari keur kapapatenan teu meunang nurihan maneh. Kami teh PANGERAN. 29 Ulah nganistakeun anak awewe sina jaradi dayang imah pamujaan. Upama maraneh kitu maraneh teh malik nyembah ka allah-allah sejen, sarta tanah teh tangtu pinuh ku nu raruksak ahlak. 30 Sing gumati kana Sabat Kami, sing ngajenan tempat paranti ngabakti ka Kami. Kami teh PANGERAN. 31 Ulah marenta nasehat ka tukang tatanya ka arwah-arwah jelema nu geus paraeh. Upama maraneh kitu maraneh teh najis. Kami teh PANGERAN Allah maraneh. 32 Masing hormat, ngajenan ka jelema- jelema anu geus karolot. Masing sarieun ku Kami. Kami teh PANGERAN. 33 Ulah sok sakama-kama ka batur teu sabangsa anu ngumbara di maraneh. 34 Aku maranehna kawas ka sasama urang Israil, pikanyaah cara ka awak sorangan. Sing aringet maraneh ge kungsi narumpang hirup di tanah batur di Mesir. Kami teh PANGERAN Allah maraneh. 64
Imamat 19.35-20.7 35 Ulah malsu eloan, timbangan, takeran, dipake ngalicikan batur. 36 Taraju kudu bener, timbangan kudu bener, eloan kudu bener. Kami teh PANGERAN Allah maraneh, anu ngaluarkeun maraneh ti Mesir. 37 Sing narurut kana sagala pikukuh jeung timbalan Kami. Kami teh PANGERAN." 20 1 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 2 pikeun urang Israil, "Anu mikeun salah saurang anakna pikeun sarat ngabakti ka si Molek aallahan tea, boh ti kalangan maraneh boh ti nu sejen anu narumpang di maraneh, ku sakabeh jelema kudu dibaledogan ku batu nepi ka paeh. 3 Anu nyerenkeun salah saurang anakna ka si Molek pikeun maksud nyumahkeun kasucian Kemah jeung kasucian jenengan Kami, ku Kami tangtu dilawan sarta moal diaku deui umat. 4 Upama anu boga kalakuan kitu ku jamaah diantep teu dipaehan, 5 bakal dilawan ku Kami pribadi, boh manehna saanak pamajikanana, boh nu marilu teu satia ka Kami ngabarakti ka si Molek, ku Kami moal diaku deui umat. 6 Jelema anu menta pituduh ka tukang nyarumah bakal dilawan ku Kami, jeung moal diaku deui umat. 7 Masing marulus kalakuan, sabab Kami teh PANGERAN Allah maraneh. 65
Imamat 20.8-16 8 Masing narurut kana pikukuh-pikukuh Kami, sabab maraneh geus dipilih ku Kami, PANGERAN." 9 Ti dinya PANGERAN nurunkeun pikukuh-Na, "Sing saha anu nyumpahan ka bapa atawa ka indung kudu dipaehan, sabab manjing hukum paeh. 10 Sing saha anu ngaranyed ka pamajikan batur sasama Israil kudu dipaehan jeung awewena. 11 Sing saha anu ngajinahan salah sahiji pamajikan bapana, teu ngendahkeun ka nu jadi bapa, kudu dipaehan jeung awewena. Kudu paraeh ku salahna sorangan. 12 Sing saha anu jinah jeung minantu awewe kudu dipaehan jeung awewena, sabab kanircaanana manjing hukum paeh. Kudu paeh ku salahna sorangan. 13 Sing saha anu silih jima jeung papada lalaki, hiji kalakuan anu pikagirukeun, kudu dipaehan duanana. Kudu paraeh ku salahna sorangan. 14 Sing saha nu kawin nya ka anakna nya ka indungna, kudu diduruk tiluanana nepi ka paeh ku karana eta kalakuanana; hal anu saperti kitu pacuan aya di maraneh. 15 Lalaki anu ngajima sato kudu dipaehan jeung satona. 16 Awewe anu sapatemon jeung sato kudu dipaehan jeung satona, sabab manjing hukum paeh. 66
Imamat 20.17-23 17 Anu kawin jeung dulur saindung sabapa atawa jeung kapidulur, duanana kudu diearkeun ka balarea tuluy usir kaluar ti jamaah. Lalakina ku sabab geus nyorang orat dulur sorangan, kudu nanggung susah payahna. 18 Lalaki anu sapatemon jeung awewe nu keur haid kudu diusir jeung awewena ti jero jamaah, sabab nyumahkeun pikukuh hal kaberesihan diri. 19 Alo sapatemon jeung bibi duanana kudu nanggung balukar kanircaanana. 20 Anu ngajinahan salah sahiji pamajikan pamanna, ngahina ka nu jadi paman, duanana kudu nanggung balukarna moal baroga anak. 21 Lalaki anu kawin ka dulur saindung sabapa moal boga anak. Lalakina geus migawe kanistaan sarta teu ngajenan ka nu jadi dulur." 22 PANGERAN nimbalan deui, "Tarurut pikukuh jeung timbalan-timbalan Kami, supaya maraneh ulah nepi ka ditolak ku tanah Kanaan anu ayeuna keur diteang kalawan panuyun Kami. 23 Pacuan nyangkok adat kabiasaan urang ditu. Eta bangsa-bangsa anu nyarembah ka brahala teh ku Kami rek diusir ti ditu, sangkan maraneh bisa arasup. Maranehna geus nyumahkeun ka Kami ku sagala kadorakaanana. 67
Imamat 20.24-21.3 24 Kami geus jangji, eta tanah anu mukti jeung lendo taneuhna teh rek dibikeun ka maraneh. Kami teh PANGERAN, Allah maraneh anu geus ngahaja milih maraneh dipisahkeun ti bangsa-bangsa sejen. 25 Ku sabab kitu maraneh kudu enya-enya ngabedakeun sasatoan jeung bangsa manuk anu halal jeung nu haram. Naon bae anu kudu diharamkeun ku Kami geus diterangkeun. Lamun didalahar maraneh bakal najis. 26 Maraneh kudu mulus kalakuan, kudu tetep jadi umat Kami bae nyalira, sabab Kami teh PANGERAN, sarta Kami teh suci. Maraneh ku Kami geus dipeting, dipisahkeun ti bangsa-bangsa sejen, sangkan jadi umat Kami bae. 27 Sing saha anu menta nasehat ka arwah-arwah jelema nu geus paraeh kudu dibaledogan ku batu nepi ka paeh, sabab kalakuan kitu teh manjing hukum paeh." 21 1 PANGERAN ngandika deui ka Musa, supaya anjeunna micatur ka imam-imam putra Harun, kieu, "Pacuan imam milu kana upacara nguburkeun mayit barayana. 2 Kajaba lamun nu paeh teh indungna, bapana, anakna nu lalaki, anakna nu awewe, dulur lalaki, 3 atawa dulur anu parawan keneh anu saimah jeung manehna. 68
69 Imamat 21.4-11 4 Ulah ngotoran maneh ku hal paehna baraya ti pamajikan. 5 Imam teu meunang ngabotakan sirah sapotong, teu meunang ngerik sisi janggot, teu meunang nurihan maneh dumeh keur tunggara. 6 Diri kudu suci, ulah nyumahkeun pajenengan Kami. Imam teh purah nyanggakeun kurban kadaharan ka Kami, jadi kudu suci. 7 Imam teu meunang mihukum awewe urut dayang atawa ka anu geus lain parawan, atawa ka popotongan batur, sabab dirina suci. 8 Jalma-jalma kudu nyaraho yen imam teh suci, anu dibakukeun purah nyanggakeun kurban kadaharan pikeun Kami. Kami teh PANGERAN. Kami teh suci, anu geus nyucikeun umat Kami. 9 Upama anak imam jadi dayang, eta teh nyumahkeun kalungguhan bapana, hukumanana kudu paeh diduruk. 10 Imam teh sirahna geus dikucuran minyak suci, jeung geus diistrenan, sah make pakean imam. Jadi buuk kudu luis ulah diantep teu disisiran, jeung teu meunang nyosoeh pakean ari keur tunggara. 11 (21:11-12) Dirina geus dibaktikeun ka Kami, teu meunang ngarereged maneh; ulah ninggalkeun Kemah Suci Kami tuluy asup ka imah anu keur kapapatenan, sanajan upamana anu maot teh bapa atawa indung
Imamat 21.12-22 sorangan, sabab kitu teh nyumahkeun kana Kemah Kami anu suci. 12 (21:11) 13 Rarabina kudu ka parawan, 14 teu meunang ka randa atawa ka popotongan batur atawa ka urut dayang. Anu meunang dipirabi ku imam ngan parawan ti kalanganana sorangan. 15 Lamun teu kitu, engkena anak-anakna anu kuduna disucikeun teh jadi henteu suci. Kapan imam teh geus ngahaja ku Kami dipilih, ku PANGERAN, dijieun Imam Agung." 16 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 17 supaya anjeunna micatur ka Harun kieu, "Turunan maneh anu awakna aya cacadna, pacuan ngasongkeun kurban kadaharan ka Kami. Pikukuh ieu pikeun sapapanjangna. 18 Pacuan jelema cacad awak nyieun kurban, nya eta: anu lolong, anu cingked, anu beungeutna aya cedaan, atawa bengo, 19 nu keked, nu deog, 20 anu pupundakan, anu pecekrek, nu belekan, nu boga kasakit kulit, jeung nu dikabiri. 21 Pacuan, turunan Harun anu boga cacad awak kumaha bae ngahaturkeun kurban kadaharan pikeun Kami. 22 Ari kadaharanana mah meunang milu ngadahar tina hancengan Kami, boh tina kurban kadaharan anu suci boh tina kurban kadaharan anu pangsucina. 70
Imamat 21.23-22.5 23 Ngan ku sabab awakna aya cacadna, pacuan deukeut-deukeut kana reregan suci atawa deukeut-deukeut kana altar, sabab eta teh barang-barang suci, ulah nepi ka reged lantaran dideukeutan ku manehna, sabab eta barang-barang geus disucikeun ku Kami, PANGERAN." 24 Kitu ungelna pangandika PANGERAN anu ku Musa diuningakeun ka Harun jeung ka bangsa Israil. 22 1 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 2 sangkan anjeunna nyaurkeun ka Harun sapala putra kieu, "Maraneh sing ati-ati ngajaga kasucian jenengan Kami. Jadi lamun keur ngahaturkeun kurban-kurban pangbakti ti urang Israil kudu nurutkeun anggah-ungguh anu baku. Kami teh PANGERAN. 3 Lamun maraneh keur dina kaayaan najis heug deukeut-deukeut kana kurban suci pangbakti ti urang Israil, saumur-umur teu meunang deui ngalalayanan altar. Pikukuh ieu pikeun sapapanjangna. Kami teh PANGERAN. 4 Turunan Harun anu boga kasakit lepra atawa bengang, teu meunang aya anu milu ngadahar kurban-kurban suci sapanjang kaayaanana tacan pulih beresih deui. Unggal imam bakal najis kaayaanana lamun tas antel kana bangke, atawa tas kaluar cikama, 5 atawa tas antel kana sato anu najis, atawa ka jelema anu keur najis. 71
Imamat 22.6-13 6 Imam anu kanajisan, sanajan meunang ngadahar kurban suci oge lamun can tepi ka burit jeung can mandi beberesih mah kaayaanana tetep najis. 7 Bisana beresih deui sanggeus surup panonpoe. Geus kitu kakara meunang ngadahar kurban-kurban suci anu memang dahareunana. 8 Imam teu meunang ngadahar daging sato anu paeh bangkar atawa paeh ku sato galak, matak najis kana dirina. Kami teh PANGERAN. 9 Kabeh imam kudu gumati kana pikukuh- pikukuh ti Kami. Salah lamun teu kitu, sarta tangtu bakal tiwas lantaran henteu iman kana pikukuh-pikukuh suci. Kami teh PANGERAN, anu geus nyucikeun maranehna. 10 Anu wenang milu ngadahar kurban-kurban suci ngan anak jeung pamajikanana bae. Nu lian mah kajeun saimah atawa jelema upahanana, teu diidinan. 11 Tapi gandek-gandek beulianana atawa anu dijurukeunana di imahna, meunang ngadahar sesa urut imam. 12 Anak imam nu awewe, anu salakina lain imam, teu meunang ngadahar kurban-kurban suci. 13 Tapi upama geus jadi randa atawa geus ditalak tur saimah deui sarta jadi tanggunganana, meunang ngadahar tina alas imam, ti bapana. Jadi anu meunang milu 72
Imamat 22.14-22 ngadahar teh ngan saanak pamajikanana bae. 14 Jelema anu lain kulawarga imam, lamun teu kahaja ngadahar kurban suci, ka imam kudu ngaganti saharga anu didahar ditambah saperlimana tina pihargaeunana. 15 Imam kudu ngajaga kasucianana kurban pikeun Kami, 16 teu meunang ngajeunkeun eta didahar ku nu lain hakna. Jelema kitu teh salah jeung kudu dihukum. Kami teh PANGERAN, anu nyucikeun sagala kurban." 17 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 18 supaya anjeunna nyaurkeun ka Harun sapala putra jeung ka bangsa Israil, pikukuh ieu: Lamun urang Israil atawa nu sejen rek ngabaktikeun kurban beuleuman, boh keur mayar kaul boh ku karana suka rela, satona teu meunang cacad naon-naon, 19 sarta kudu anu jalu jeung mulus supaya ditampi. 20 Nu cacad mah ku PANGERAN moal ditampi. 21 Lamun rek ngabaktikeun kurban panarima ka PANGERAN, boh keur mayar kaul boh ku karana suka sorangan, anu bakal ditampi teh anu teu aya cacadna. 22 Ka PANGERAN teu meunang ngabaktikeun sato pecak, pengkor, buntung, gering, kurap atawa budug. Sato kitu mah ulah dikana altarkeun, ulah dijieun kurban kadaharan. 73
74 Imamat 22.23-31 23 Lamun ngurban ku karana suka sorangan, sato kore atawa anggahotana kurang sampurna oge meunang. Tapi keur mayar kaul mah sato kitu teh moal ditampi. 24 Sato anu kanjutna pejet atawa kakeureut atawa eumeur atawa rangsak, ulah dibaktikeun ka PANGERAN. Hal sarupa kitu ulah dijalankeun di sakuliah tanah maraneh. 25 Ulah mere sato anu asal ti urang asing pikeun jadi kurban kadaharan. Nu kitu mah dianggap cacad bae, moal ditampi. 26 (22:26-27) Anak sapi atawa anak domba atawa anak embe anu anyar dijurukeun, samemeh umurna tujuh poe mah acan meunang dicokot ti indungna. Lamun geus umur sakitu meunang dijieun kurban kadaharan sarta bakal ditampi. 27 (22:26) 28 Indung sapi atawa indung domba atawa indung embe lamun rek dikurbankeun jeung anakna, dikurbankeunana ulah dibarengkeun sapoe reujeung. 29 Nyanggakeun kurban panarima ka PANGERAN kudu nurutkeun pikukuhna, sangkan panarima maraneh katampi. 30 Dagingna kudu beak didahar sapoe eta teu meunang nyesa nepi ka poe isukna. 31 PANGERAN ngandika, "Turutkeun timbalan-timbalan Kami; Kami teh PANGERAN.
Imamat 22.32-23.7 32 Ulah ngotoran jenengan Kami nu suci. Sakumna urang Israil kudu ngaku yen Kami teh Maha Suci. Kami teh PANGERAN, sarta maraneh ku Kami geus dijadikeun suci. 33 Kami geus ngaluarkeun maraneh ti Mesir sangkan Kami jadi Allah maraneh. Kami teh PANGERAN." 23 1 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 2 ngeunaan pikukuh poe-poe anu mulya pikeun urang Israil karumpul ngalakonan ibadahna. 3 Poe pikeun digawe lilana genep poe. Poe katujuh poe Sabat, poe pikeun reureuh. Dina poe eta maraneh ulah barang gawe, kudu karumpul ngabakti. Ngancik di mana bae, poe Sabat ku maraneh kudu disanggakeun ka PANGERAN. 4 Poe-poe mulya saban-saban cunduk waktuna kudu diumumkeun, nya eta ieu: 5 Pesta Paska teh pikeun ngagungkeun PANGERAN. Dimimitianana dina bulan kahiji tanggal opat belas, sanggeus surup panon poe. 6 Ari Pesta Roti Teu Make Ragi dimimitianana tanggal lima belasna. Tujuh poe lilana maraneh teu meunang ngadalahar roti anu diragi. 7 Dina poean mimiti pesta maraneh kudu kumpul ngabakti, sarta teu meunang barang gawe naon-naon. 75
Imamat 23.8-15 8 Tujuh poe lilana maraneh kabeh kudu nyanggakeun kurban kadaharan ka PANGERAN. Dina poe katujuhna kudu kumpul deui ngabakti, sarta teu meunang barang gawe naon-naon. 9 (23:9-10) Upama maraneh engke geus araya di tanah anu ku Kami rek dibikeun, lamun geus usum dibuat, keupeulan anu mimiti kudu diserenkeun ka imam. 10 (23:9) 11 Ku imam kudu disanggakeun ka PANGERAN, sangkan maraneh kamanah. Disanggakeunana kudu sabada poe Sabat, isukna. 12 Poe eta waktu nyanggakeun gandum tea, maraneh kudu ngabaktikeun anak domba jalu umur sataun anu mulus keur kurban beuleuman, 13 jeung tipung dua kilo campur minyak jetun keur kurban kadaharan. Seungitna eta kurban bakal ngabingahkeun ka PANGERAN. Jeung maraneh kudu ngahaturkeun anggur saliter. 14 Memeh eta kabeh disanggakeun, hasil dibuat teh can meunang didalahar, boh gilingna boh sanggrayna, boh anu geus jadi roti. Pikukuh ieu kudu digumatikeun turun-tumurun sapapanjangna. 15 Ti wates poe isukna sabada Sabat, nya eta ti wates maraneh nyanggakeun gandum tea 76
77 Imamat 23.16-21 ka PANGERAN, maraneh kudu ngitung waktu lilana campleng tujuh minggu. 16 Sabada poe Sabat anu katujuh tea isukna dina kalima puluh poena, maraneh kudu nyanggakeun deui hasil dibuat. 17 Unggal rumah tangga kudu nyanggakeun kurban asongan, roti dua siki ka PANGERAN, anu bahanna masing-masing dua kilo tipung beunang ngaragian, sarta asal tina gandum anu diala pangmimitina. 18 Kajaba ti eta roti, jamaah kudu nyanggakeun anak domba tujuh siki umur sataunan, sapi jalu hiji jeung embe dua, kabeh kudu anu mulus. Kabeh kudu dijieun kurban beuleuman haturan PANGERAN, bareng jeung kurban kadaharan kitu deui kurban anggur. Seungitna eta kurban bakal ngabingahkeun ka PANGERAN. 19 Jeung kudu nyanggakeun embe jalu hiji pikeun kurban pamupus dosa, jeung dua anak domba jalu anu umur sataun pikeun kurban karapihan. 20 Imam kudu nyanggakeun roti tea jeung dua anak domba ka PANGERAN, pikeun bagian imam. Eta kurban-kurban sipatna kabeh suci. 21 Dina poe eta maraneh teu meunang digawe, kudu kumpul ngabakti. Pikukuh ieu kudu digumatikeun ku maraneh turun-tumurun sapapanjangna di mana bae.
Imamat 23.22-32 22 Lamun dibuat, gandum di sisi kotakan mah ulah diala, jeung anu kaliwat teu kaala ulah dibalikan, tinggalkeun bae pikeun anu mariskin jeung nu lain pribumi. PANGERAN teh Allah maraneh. 23 (23:23-24) Bulan katujuh tanggal hiji kudu dipake reureuh jeung lamun geus aya sora tarompet maraneh kudu kumpul ngabakti. 24 (23:23) 25 Maraneh kudu nyanggakeun kurban kadaharan haturan PANGERAN jeung teu meunang digarawe. 26 (23:26-27) Bulan katujuh tanggal sapuluh kudu ngayakeun upacara taunan pikeun ngahampura dosa jamaah. Poe eta teu meunang dahar naon-naon, kudu kumpul ngabakti jeung nyanggakeun kurban kadaharan ka PANGERAN. 27 (23:26) 28 Teu meunang digawe naon-naon, sabab poe eta teh poe pangampura dosa. 29 Sing saha anu barang dahar dina poe eta moal diaku deui umat Allah. 30 Jeung saha-saha anu digawe poe eta bakal tiwas ku PANGERAN ku manten. 31 Pikukuh ieu kudu digumatikeun turun-tumurun sapapanjangna di mana bae. 32 Ti semet surup panonpoe tanggal salapan bulan eta nepi ka surup panonpoe tanggal sapuluh, kudu dijieun poe reureuh 78
Imamat 23.33-39 anu hidmat, sarta sapapanjang waktu eta maraneh teu meunang barang dahar naon-naon. 33 (23:33-34) Pesta Saung Daun dimimitian dina tanggal lima belas bulan katujuh, lilana tujuh poe. 34 (23:33) 35 Dina poe kahijina maraneh teu meunang digarawe, kudu ngadegkeun kumpulan ngabakti. 36 Saban poe di jero tujuh poe eta maraneh kudu nyanggakeun kurban kadaharan. Dina kadalapan poena kudu ngadegkeun deui kumpulan ngabakti jeung nyanggakeun kurban kadaharan. Poe eta poe ngabakti, teu meunang digarawe. 37 Eta poe-poe kaagamaan kudu dipake ngamulyakeun PANGERAN, nya eta kumpul ngabakti ka PANGERAN sarta nyanggakeun kurban kadaharan, kurban beuleuman, kurban gandum, kurban peuncitan, jeung kurban anggur, sakumaha anu baku sapopoe. 38 Ieu poe-poe kaagamaan teh ditambahkeun kana poe-poe Sabat. Ari kurban-kurban ditambahkeun kana pangbakti-pangbakti maraneh anu geus baku, kana kurban-kurban mayar kaul maraneh, jeung kana kurban- kurban maraneh ka PANGERAN ku karana suka sorangan. 39 Unggal tas dibuat kudu dipestakeun tujuh poe mimiti ti tanggal lima belas bulan 79
80 Imamat 23.40-24.3 katujuh. Dina poe kahijina kudu reureuh sing hidmat, 40 sarta kudu metik bubuahan nu pangalusna ti kebon maraneh, ngarala palapah korma jeung dangdaunan anu garomplok jeung gagangna, pikeun ngamimitian pesta kaagamaan ngamulyakeun PANGERAN, 41 anu lilana tujuh poe. Ieu pikukuh kudu dijalankeun turun-tumurun salawasana. 42 Salila tujuh poe sakumna urang Israil kudu caricing di saung-saung, 43 supaya anak incu maraneh nyarahoeun yen bareto basa ku PANGERAN dicandak kaluar ti Mesir dikersakeun kudu hirup di saung-saung. Mantenna teh PANGERAN, Allah maraneh. 44 Kitu pikukuh ti Musa ka urang Israil sarta maranehna kudu gumati kana pesta- pesta kaagamaan pikeun ngamulyakeun PANGERAN. 24 1 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 2 supaya maparinkeun ieu pikukuh ka urang Israil: Lampu-lampu Kemah Tepangan kudu make minyak anu pangalusna pangherangna, supaya hurungna bisa terus. 3 Saban geus burit lampu-lampuna kudu diseungeutan ku Harun, hurungna kudu terus nepi ka isuk di payuneun PANGERAN, nya eta di luareun reregan anu ngaalingan Peti Perjangjian di Tempat Pangsucina. Ieu pikukuh kudu diestokeun salalawasna.
Imamat 24.4-12 4 Eta lampu-lampu anu sukuna emas murni diurusna kudu ku Harun, jeung kudu dijaga supaya hurungna angger, di payuneun PANGERAN. 5 Nyokot tipung dua belas kilo, jeung jieun roti dua belas siki. 6 Rotina ambengkeun dua jajar genep-genep dina meja emas murni tea payuneun PANGERAN. 7 Unggal jajaran teundeunan dupa anu tulen, sarat ngalinggihkeun PANGERAN mayunan eta katuangan. 8 Diambengkeunana kudu mayeng saban poe Sabat jeung kudu cara kitu, di payuneun PANGERAN. Ieu jadi kawajiban urang Israil salalawasna. 9 Eta roti engkena pikeun Harun jeung anak-anakna. Didaharna kudu di tempat suci, sabab sipat eta kadaharan teh kacida sucina lantaran tina ambengan anu dibaktikeun ka PANGERAN pikeun imam-imam. 10 (24:10-11) Aya hiji jelema, bapana urang Mesir indungna urang Israil ngaran Selomit binti Dibri ti kaom Dan. Eta jelema pasea di pasanggrahan jeung hiji urang Israil nepi ka ngagogoreng jenengan Allah. Seug dideuheuskeun ka Musa 11 (24:10) 12 bari di jaga sabot ngadago pituduh PANGERAN, kudu dikumahakeun eta jelema teh. 81
Imamat 24.13-22 13 Ari dawuhan PANGERAN ka Musa, 14 "Bawa eta jelema ka luareun pasanggrahan. Sakur anu ngadenge ngagogorengna ka Kami kudu numpangkeun leungeun kana hulu eta jelema, tanda ngaenyakeun eta jelema teh salah, geus kitu jelemana baledogan ku sarerea make batu nepi ka paeh. 15 Urang Israil bere nyaho yen anu ngagogoreng jenengan Allah kudu narima wawales, 16 dipaehan. Saha bae, boh urang Israil boh nu sejen nu aya di Israil anu ngagogoreng jenengan PANGERAN kudu dibaledogan ku batu ku sajamaah. 17 Sing saha anu maehan kudu dipaehan. 18 Sing saha anu maehan pipiaraan batur kudu ngaganti. Sabab hutang nyawa bayar nyawa. 19 Anu nyacadan batur kudu dicacadan deui. 20 Nu mateuhkeun pateuhan deui, nu mecakan pecakan deui, nu ngompongan ompongan deui. Naon bae kalakuanana anu ngalantarankeun batur jadi ruksak, kudu dibales kitu deui. 21 Nu maehan pipiaraan batur sakadar kudu ngaganti, tapi nu maehan jelema mah kudu dipaehan. 22 Ieu hukum teh pikeun maraneh kabeh urang Israil, jeung oge pikeun urang asing 82
Imamat 24.23-25.6 anu caricing di maraneh, karana Kami teh PANGERAN, Allah maraneh." 23 Sanggeus Musa misaur, seug eta jelema teh ku urang Israil dibawa ka luareun pasanggrahan tuluy dibaledogan ku batu nepi ka paeh. Pangandika Allah ka Musa perkara eta ku urang Israil geus dilaksanakeun. 25 1 PANGERAN ngandika deui ka Musa di Gunung Sinai, 2 supaya anjeunna ngembarkeun ieu pikukuh ka urang Israil. Sanggeus maraneh aya di tanah anu bakal dibikeun ku PANGERAN, unggal-unggal nincak tujuh taun eta tanah teu meunang dipelakan, pikeun ngamulyakeun PANGERAN. 3 Jadi digarapna kudu genep taun genep taun, melak gandum melak anggur jeung mangkasna jeung ngala hasilna. 4 Dina taun katujuhna tanah teh kudu direureuhkeun sama sakali, sarta taun eta kudu disanggakeun ka PANGERAN, lahan-lahan teu meunang dipelakan, pelak anggur teu meunang dipangkas. 5 Gandum anu jadi sorangan jeung pelak anggur anu henteu dipangkas teu meunang diala. Dina taun eta tanah teh kudu reureuh enya-enya. 6 Tapi sanajan sataun teu dipelakan oge mo burung mere hasil dahareun keur maraneh, keur jelema-jelema anu dibeuli, keur nu buburuh, keur urang asing nu narumpang, 83
Imamat 25.7-15 7 keur pipiaraan kitu deui keur sato-sato jarah. Hasilna meunang diala keur dahareun. 8 Tiap taun katujuh ku maraneh kudu diitung nepi ka tujuh kali, jadi opat puluh salapan taun. 9 Geus kitu dina tanggal sapuluh bulan katujuh, nya eta dina Poe Pangampura Dosa, kudu aya jelema ngideran sakuliah tanah bari niup tarompet. 10 Taun anu kalima puluh ku maraneh kudu dipeting pikeun ngumumkeun kabebasan ka sakumna pangeusi tanah. Dina sataun eta lamun aya tanah milik anu geus dijual, kudu pulang ka nu boga asalna atawa ka anak incuna. Jelema-jelema anu dibeuli kudu sina marulang ka kulawargana sorangan. 11 Sabab taun anu kalima puluh teh jadi taun mulangkeun. Lahan-lahan teu meunang dipelakan, gandum nu jadi sorangan jeung anggur anu henteu dipangkas teu meunang diala. 12 Campleng sataun eta jadi taun suci. Keur dahareun maraneh dina taun eta ngan anu asal tina tutuwuhan anu jaradi sorangan. 13 Dina taun eta kabeh tanah milik anu geus dijual kudu pulang ka anu boga asalna. 14 Jadi lamun maraneh jual meuli lahan antara batur sabangsa ulah curang. 15 Pihargaeunana kudu diijir tina sabaraha kali eta lahan mere hasil di jero saanu taun nepi ka Taun Mulangkeun anu bakal datang. 84
Imamat 25.16-24 16 Beuki loba taunna harga lahanna beuki luhur, beuki saeutik taunna harga lahanna beuki handap, sabab anu dijualna teh nya eta jumlah pihasileun eta lahan. 17 Jadi ulah ngalicikan batur sabangsa, masing sarieun ku PANGERAN, Allah maraneh. 18 Lampahkeun sagala pikukuh jeung sagala timbalan PANGERAN, supaya maraneh di eta tanah hirup reujeung lulus mulus. 19 Tanahna tangtu loba hasilna pikeun dahareun, sagala aya tur maraneh di ditu teh bakal mulus rahayu. 20 Meureun aya anu hayang nanya, ti mana meunang dahareun sapanjang tanah keur teu dipelakan jeung teu kaala hasilna. 21 Ulah salempang! Kalawan berkah PANGERAN hasil lahan dina taun kagenep bakal lipet ganda, cukup keur dahareun dua tauneun. 22 Malah hasil panen taun kagenep teh picukupeun keneh keur dahareun taun kadalapan, bari nunggu hasil pepelakan taun eta. 23 Mun maraneh ngajual lahan ulah dijual lepas, da eta lahan teh lain anu maraneh tapi kagungan PANGERAN. Maraneh mah sakadar katitipan jeung ngan diwidian ngagarap wungkul. 24 Jadi lamun ngajual lahan kudu dijentrekeun yen anu bogana aya hak meuli deui. 85
86 Imamat 25.25-32 25 Lamun aya urang Israil nepi ka jadi miskin kapaksa ngajual lahan, lamun henteu bisaeun nebus kudu dipangnebuskeun ku barayana anu pangdeukeutna. 26 Lamun teu bogaeun baraya nu mangnebuskeun, engke lamun geus aya milikna nepi ka bisa sorangan nebus lahanna, 27 gedena duit panebus ka nu meulina, ngan pikeun taun-taun anu enggeus kajalanan bae, nepi ka Taun Mulangkeun nu bakal datang. Can beak waktu gadean ge tanahna bisa kapimilik deui. 28 Tapi upama teu kuateun bae nebus, lahanna cekel heula ku nu meuli nepi ka Taun Mulangkeun nu bakal datang, geus kitu kudu dipulangkeun. 29 Jelema anu ngajual imah di jero kota anu make kuta, meunang nebus deui imahna sanggeus sataun ti semet ngajualna. 30 Upama dina taun eta henteu katebus, imahna jadi hak milik anu meulina turun tumurun. Jadi dina Taun Mulangkeun eta imah teh teu dipulangkeun. 31 Imah-imah di desa-desa anu teu make kuta, eta mah kudu disaruakeun jeung lahan, kudu dibeuli deui ku nu bogana sarta lamun geus nepi ka Taun Mulangkeun bisa kapimilik deui. 32 Pikeun di kota-kota anu geus dimilikkeun ka kaom Lewi, kaom Lewi mah meunang nebus hak milikna iraha bae.
Imamat 25.33-40 33 Lamun di kota-kota saperti kitu aya urang Lewi ngajual imah tapi teu bisaeun bae nebus, dina Taun Mulangkeun mah kudu dipulangkeun bae, sabab sakabeh imah nu aya di kota-kota kaom Lewi mah kabeh jadi hak milikna anu tetep di antara bangsa Israil. 34 Tapi tanah-tanah sampalan sakurilingeun kota-kota kaom Lewi mah teu meunang dijual, sabab geus jadi hak milikna salalawasna. 35 Lamun aya sasama urang Israil jadi miskin nepi ka teu bisaeun ngabayuan hirupna, ku maraneh bantu cara ngabantu urang asing atawa nu ngadon, supaya manehna bisa neruskeun hirupna di maraneh. 36 Ulah ngarah naon-naon ti manehna, sing sieun ku Allah keun eta batur teh hirup deukeut maraneh. 37 Lamun nginjeumkeun duit ka manehna ulah make renten. Kitu deui lamun manehna meuli dahareun ti maraneh ulah diarah bati. 38 Kitu timbalan PANGERAN, Allah maraneh anu ngaluarkeun maraneh ti Mesir supaya maratuh di tanah Kanaan, sarta anu geus kersaeun jadi Allah maraneh. 39 Lamun aya dulur sabangsa ngajual maneh ka maraneh bawaning ku malarat, ulah digawekeun kawas ka jelema beulian. 40 Bawa cicing di maraneh sina babantu nepi ka Taun Mulangkeun nu bakal datang. 87
Imamat 25.41-49 41 Dina taun eta manehna jeung anak- anakna sina baralik ka kulawargana jeung ka tanah hak milik karuhunna. 42 Urang Israil teh kabeh kawula-kawula PANGERAN anu ngaluarkeun maranehna ti Mesir ulah aya anu dijual dijieun jelema beulian. 43 Urang Israil anu ngajual dirina ka maraneh ulah dibengisan, sing sarieun ku Allah maraneh. 44 Lamun maraneh butuh badega, meuli ti bangsa sejen bae anu caricing di sakurilingeun maraneh. 45 Anak urang asing di tanah maraneh meunang dibeuli. Barudakna anu dijurukeunana di tanah maraneh meunang dijieun hak milik, 46 meunang diwariskeun ka anak incu sina ngabadega saumur hirup. Ka dulur sabangsa mah omat ulah ngabengisan. 47 Upamakeun aya urang asing anu hirupna di maraneh jadi beunghar, seug aya sasama urang Israil jadi malarat sarta ngajual maneh ka eta urang asing atawa ka salah saurang barayana. 48 Sanggeus dibeuli, eta sasama urang Israil teh boga keneh hak pikeun ditebus. Salah saurang dulurna 49 atawa pamanna, alona, atawa baraya deukeutna nu sejen, meunang nebus 88
Imamat 25.50-26.2 manehna, atawa jelemana sorangan nebus maneh sangkan bebas, ari sanggupeun mah. 50 Manehna jeung anu meulina kudu balitungan, geus sabaraha taun manehna ngagadekeun maneh ka nu meulina nepi ka Taun Mulangkeun. Harga pameuli dirina kudu ditangtukeun nurutkeun reana taun. Hargana kudu disaruakeun jeung upah anu buburuh. 51 (25:51-52) Sesa taun anu tacan kajalanan kudu dibalitungkeun sarta ku manehna kudu dibayar. 52 (25:51) 53 Gedena duit anu kudu dibayarkeun deui kudu nurutkeun patokan upah kuli taunan. Salila eta, dununganana teu meunang ngabengisan. 54 Upama teu bisa ku jalan kitu, manehna jeung barudakna dibebaskeunana teh kudu nunggu Taun Mulangkeun heula. 55 Urang Israil teu meunang dijieun jelema beulian saumur hirup, sabab kabeh geus jadi kawula-kawula PANGERAN anu ngaluarkeun maranehna ti Mesir, anu jadi PANGERAN Allah maraneh. 26 1 PANGERAN nimbalan, "Maraneh ulah nyieun brahala, arca, tugu brahala, atawa ngukir batu keur sesembahan. Kami teh PANGERAN, Allah maraneh. 2 Jeung masing gumati ngalakonan poe-poe kaagamaan sarta ajrih ka tempat Kami dibakti. Kami teh PANGERAN. 89
Imamat 26.3-12 3 Lamun maraneh nurut kana pikukuh- pikukuh jeung timbalan-timbalan Kami, 4 lahan-lahan maraneh bakal mere hasil, tatangkalanana bakal baruahan sabab tangtu ku Kami dibere hujan unggal usum. 5 Hasilna bakal mucekil, gandum bakal nyesa nepi ka usum ngala anggur, anggur bakal nyesa nepi ka usum melak deui gandum. Hayang dahareun naon bae bakal aya di dinya tur maraneh tangtu mulus rahayu. 6 Maraneh di eta tanah ku Kami rek dijieun aman santosa, hees jongjon sepi karisi. Sato-sato galakna rek disina jarauh ka maraneh, tur maraneh moal kungsi nyorang perang. 7 Sanajan mun kudu ngayonan musuh, maraneh nu bakal unggul. 8 Maraneh limaan bakal sanggup ngelehkeun musuh saratus. Maraneh saratus urang bakal sanggup ngelehkeun musuh salaksa. 9 Maraneh rek diberkahan jeung dilobakeun turunan. Kami bakal pageuh kana jangji ka maraneh. 10 Saban maraneh panen bakal mucekil cukup satauneun, malah kapaksa kudu miceun sesa supaya hasil nu anyar kawadahan. 11 Kami rek terus nyarengan ti Kemah Kami anu suci, moal ninggalkeun. 12 Tangtu nyarengan, jadi Allah maraneh sarta maraneh jadi umat Kami. 90
Imamat 26.13-20 13 Kami teh PANGERAN Allah maraneh, anu ngaluarkeun maraneh ti Mesir sangkan bebas tina kumawula ka batur. Bangsa anu tadina ngagencet ka maraneh ku Kami geus diancurkeun, maraneh jadi bebas lugina." 14 PANGERAN nimbalan, "Lamun maraneh ngalawan kana timbalan-timbalan Kami tangtu dihukum. 15 Lamun nolak kana pikukuh-pikukuh jeung timbalan-timbalan Kami, jeung ngarempak perjangjian antara Kami jeung maraneh, 16 ku Kami tangtu disiksa diragragan balahi, dibere panyakit anu moal picageureun, panyakit muriang anu matak lolong nepi ka hirup ge cumah. Mun pepelakan moal kadahar bakal aya nu ngaranjah, batur anu ngadaharna. 17 Kami bakal malik ngalawan ka maraneh nepi ka maraneh eleh ku musuh, bakal dijieun sakama-kama ku batur nu mikageuleuh, bakal pinuh ku kasieun anu pohara, nepi ka taya anu ngudag ge ngabiur kabur. 18 Lamun geus nepi ka kitu maraneh teu nurut keneh, hukumanana rek dilipet tujuh. 19 Kamantangulan maraneh rek diancurkeun, moal dibere hujan, tanah maraneh disina teuas kawas beusi. 20 Sanajan tohtohan dipigawe ge moal aya hasilna naon-naon, sabab lahanna geus moal ngabijilkeun hasil sama sakali, pepelakan moal jadi, tatangkalanana moal baruahan. 91
Imamat 26.21-30 21 Lamun tetep keneh ngaralawan sarta arembung ngagugu ka Kami, hukumanana dilipet tujuh deui. 22 Rek sina didatangan ku sato-sato galak, anak-anak maraneh sina tariwas, pipiaraan maraneh sina beak diamuk, maraneh ngan tinggal saeutik datang ka jalan-jalan saruwung. 23 Saupama ku siksaan ieu angger keneh henteu ngagarugu, henteu nolih ka Kami, 24 siksaanana rek dijieun tujuh tikeleun ti nu enggeus-enggeus. 25 Ku sabab ngalanggar perjangjian ku Kami rek disiksa ku perang. Najan marubus ka kota-kota tangtu disusul ku pagebug, datang ka maraneh kapaksa kudu nyerah ka musuh. 26 Bekel maraneh ku Kami rek dipendet nepikeun ka hawu sahiji mahi dipake ngasakan dahareun ku sapuluh awewe. Dahareun nepi ka kudu dialas, kitu ge teu matak seubeuh. 27 Lamun geus kitu angger keneh teu malire jeung arembung nurut, 28 Kami tangtu reujeung ambek ngahajar ka maraneh, sarta hukuman maraneh rek dijieun tujuh kalieun ti nu ti heula. 29 Maraneh bakal ngahakan anak sorangan bawaning ku kalaparan. 30 Tempat-tempat maraneh ngabakti di pasir-pasir rek diaduk-aduk, altar-altar parukuyanana rek diremuk-remukkeun, 92
Imamat 26.31-39 bangke-bangke maraneh rek dialung- alungkeun sina ninggangan arca-arca brahala sesembahan maraneh. Bakating Kami ijid, 31 kota-kota maraneh rek dibalik lemah, tempat-tempat ibadahna rek dibasmi, kurban-kurban maraneh moal ditarima. 32 Tanah maraneh rek ditumpurkeun nepi ka lebur, nepi ka matak ngarenjag musuh-musuh nu di dinya ku ruksak-ruksakna. 33 Maraneh bakal aya anu ngarurug, tuluy paburisat ka tanah-tanah musuh. Tanah sorangan jadi suwung, kota-kota lebur. 34 (26:34-35) Geus kitu tanah anu ku maraneh tara pisan diperekeun teh bakal ngaso da geus pada naringgalkeun ka tanah-tanah musuh, reureuhna jongjon. 35 (26:34) 36 Sanggeus aya di pangboyongan maraneh rek dibibira ku rasa kasieun, ku kalakay ngeresek ku angin ge datang ka ngacir, lumpat tibuburanjat kawas kabur ti medan perang diudag-udag musuh. 37 Euweuh nu ngudag oge nepi ka pateunggar jeung pada batur, jeung moal kuat ka musuh nu mana bae oge. 38 Maraneh bakal paraeh di pangboyongan dicaplukan ku bumi di tanah musuh. 39 Sesana nu tinggal saeutik bakal mudedes, wawales tina dosa maraneh jeung karuhun. 93
94 Imamat 26.40-45 40 Tapi anak incu maraneh bakal insap, bakal ngaku kana dosana jeung dosa karuhunna anu geus nolak jeung ngalawan ka Kami, 41 nepi ka ku Kami dipiceun ka tanah musuh lantaran Kami kacida jengkelna. Sanggeus anak incu maraneh jadi hina sarta dosa jeung kabasangkalanana geus katebus ku hukuman, 42 kakara Kami rek inget deui kana perjangjian reujeung Yakub, Ishak, jeung Ibrahim, sarta eta jangji rek dianyarkeun, nya eta rek mikeun eta tanah ka umat Kami. 43 Tapi samemeh eta, tanah teh kudu diberesihkeun heula pangeusina, sina jongjon heula ngareureuh. Ari umat Kami sina nandang heula siksaan lantaran geus nolak pikukuh-pikukuh jeung timbalan-timbalan Kami. 44 Tapi papadaning kitu ge di nagara musuhna teh ku Kami moal ditinggalkeun kitu bae, jeung moal dibasmi nepi ka beak. Sabab lamun nepi ka kitu jangji Kami ka maranehna tangtu putus. Kami teh PANGERAN Allahna. 45 Kami rek nganyarkeun deui perjangjian anu bareto diikrarkeun ka karuhunna, basa Kami nembongkeun pangawasa ka bangsa-bangsa, nya eta ngaluarkeun umat Kami ti Mesir, sangkan Kami PANGERAN jadi Allah maranehna."
Imamat 26.46-27.9 46 Kitu pikukuh-pikukuh jeung timbalan- timbalan PANGERAN ka Musa di Gunung Sinai pikeun urang Israil. 27 1 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 2 ngeunaan pikukuh pikeun urang Israil: Jelema anu geus disanggakeun ka PANGERAN pikeun nedunan nadar, meunang ditebus deui sina bebas. 3 (27:3-7) Pikeun nebusna kudu nurutkeun patokan harga di Kemah PANGERAN: umur leuwih ti 60 taun: lalaki-15 gebleg perak; awewe-10 gebleg perak; antara 20-60 taun: lalaki-50 gebleg perak; awewe-30 gebleg perak; antara 5-20 taun: lalaki-20 gebleg perak; awewe-10 gebleg perak; kurang ti 5 taun: lalaki-5 gebleg perak; awewe-3 gebleg perak. 4 (27:3) 5 (27:3) 6 (27:3) 7 (27:3) 8 Lamun nu nadarna teu kuateun mayar panebus nurutkeun patokan lantaran kacida miskinna, nu rek ditebusna kudu dibawa ka imam sina diturunkeun hargana sangkan ditebus sakadugana bae. 9 Lamun anu dipake nadar teh sato anu layak dikurbankeun ka PANGERAN, ngingetkeun yen sakur anu geus disanggakeun ka PANGERAN teh sipatna geus suci, 95
Imamat 27.10-18 10 eta sato ku nu boga nadar teu meunang dihilian ku nu sejen. Lamun dihilian, panghilianana oge jadi kagungan PANGERAN. 11 Tapi lamun anu dipake nadarna teh sato haram anu teu layak dikurbankeun ka PANGERAN, satona kudu dibawa ka imam 12 sina ditaksir pihargaeunana nurutkeun hade gorengna eta sato. Upama ceuk imam hargana sakitu, sakitu. 13 Mun rek ditebus kudu dibayar sakitu, ditambah saperlima tina hargana. 14 Lamun anu dibaktikeun ka PANGERAN teh imah, kudu ditaksir heula pihargaeunana ku imam nilik kaayaan eta imah. Lamun ceuk imam sakitu, sakitu. 15 Lamun anu nadarna aya niat nebusan, panebusna kudu dibayar sakitu, ditambah saperlima tina hargana. 16 Lamun anu dibaktikeun ka PANGERAN teh lahan saluwuk, hargana kudu saharga pibiniheun anu bakal dipelak dina eta lahan. Harga pibiniheunana ditangtukeun tiap dua puluh kilo jawawut sapuluh gebleg perak. 17 Lamun dibaktikeunana kakara tas Taun Mulangkeun pisan, pihargaeunana tetep sakitu. 18 Lamun rada lila ti harita, ku imam kudu dipangitungkeun pihargaeunana nurutkeun taun anu bakal kajalanan nepi ka Taun Mulangkeun nu bakal datang, terus diitung sabaraha kurangna. 96
Imamat 27.19-27 19 Lamun anu ngabaktikeunana arek nebusan, kudu mayar sahargana, ditambah saperlimana tina hargana. 20 Lamun memeh ditebus ti PANGERAN geus dijual ka nu sejen, anu bogana leungit hakna pikeun nebus, 21 sarta dina Taun Mulangkeun nu engke, lahanna bakal terus jadi kagungan PANGERAN, ragragna ka imam. 22 Lamun anu dibaktikeun ka PANGERAN teh lahan anu geus dibeuli, 23 pihargaeunana kudu ditaksir ku imam nurutkeun lobana taun nepi ka Taun Mulangkeun nu bakal datang, sarta hargana kudu dibayar harita keneh. Duit pamayarna jadi kagungan PANGERAN. 24 Dina Taun Mulangkeun eta lahan kudu geus mulang ka nu boga tadina atawa ka anak incuna. 25 Unggal imam lamun naksir harga kudu nurutkeun patokan Kemah PANGERAN. 26 Kabeh sato cikal geus jadi kagungan PANGERAN, jadi teu meunang dibaktikeun jadi kurban suka sorangan. Anak sapi, anak domba atawa anak embe, kagungan PANGERAN. 27 Tapi cikal sato haram meunang ditebus deui, harga panebusna kudu nurutkeun patokan harga di Kemah PANGERAN ditambah saperlima. Lamun teu ditebus, meunang 97
Imamat 27.28-34 dijual ka saha bae nurutkeun patokan harga di Kemah PANGERAN. 28 Jelema, sato, lahan, lamun dibaktikeunana ka PANGERAN teu make sarat, teu meunang dijual jeung teu meunang ditebus, sabab mutlak jadi kagungan PANGERAN. 29 Kajeun jelema, ari keur dibaktikeunana henteu make kayid naon-naon mah teu meunang dibeuli deui, kudu dipaehan. 30 Sakur hasil bumi naha gandum naha bubuahan, sapersapuluhna geus jadi kagungan PANGERAN. 31 Lamun anu bogana hayang nebus kudu mayar nurutkeun patokan harga di Kemah PANGERAN ditambah saperlima tina hargana. 32 Sato piaraan, hiji tina sapuluh geus jadi kagungan PANGERAN. Dina waktu pipiaraan diitung, tiap-tiap tina sapuluh, hiji sanggakeun ka PANGERAN. 33 Anu bogana teu meunang tataksir palah- pilih nu alus jeung nu goreng, sakatunjukna bae jeung teu meunang dihilian ku nu sejen. Upama nepi ka dihilian, boh nu dihilianana boh panghilianana, duanana bakal jadi kagungan PANGERAN, teu meunang ditebus. 34 Kitu timbalan-timbalan PANGERAN ka Musa di Gunung Sinai, pikeun urang Israil. 98
Bilangan 1 1 Dina tanggal hiji bulan kadua, taun kadua ti sanggeus urang Israil budal ti Mesir, PANGERAN nimbalan ka Musa ti Kemah Tepangana-Na di Gurun Keusik Sinai. Timbalana-Na, 2 (1:2-3) "Maneh jeung Harun kudu nyacahkeun urang Israil, nurutkeun kaom jeung wargana masing-masing. Anu geus meujeuhna jadi prajurit, nya eta anu umurna ti semet dua puluh taun ka luhur, kabeh catet ngaranna. 3 (1:2) 4 Menta dibantu ku kapala ti unggal kaom." 5 (1:5-16) Ieu ngaran-ngaranna anu jaradi kapala kaom masing-masing anu dihiras ngabantu Musa jeung Harun: Kaom-Kapala; Rubin-Elisur bin Sedeur; Simeon-Selumiel bin Surisaday; Yuda-Nahson bin Aminadab; Isaskar-Netanel bin Suar; Sebulun-Eliab bin Helon; Epraim-Elisama bin Amihud; Menase- Gamaliel bin Pedasur; Binyamin-Abidan bin Gidoni; Dan-Ahieser bin Amisaday; Aser-Pegiel bin Okran; Gad-Elisap bin Rehuel; Naptali-Ahira bin Enan. 6 (1:5) 7 (1:5) 8 (1:5)
Bilangan 1.9-20 9 (1:5) 10 (1:5) 11 (1:5) 12 (1:5) 13 (1:5) 14 (1:5) 15 (1:5) 16 (1:5) 17 Dibantu ku ieu dua welas urang, Musa jeung Harun 18 dina tanggal hiji bulan kadua ngumpulkeun jelema, didaptarkeun nurutkeun rundayan jeung wargana. Sakur anu umurna dua puluh taun ka luhur diitung jeung dicatetkeun ngaranna, 19 sakumaha timbalan PANGERAN. Didaptarkeunana ku Musa di Gurun Keusik Sinai. 20 (1:20-46) Kabeh sakur anu umurna geus dua puluh taun atawa leuwih, anu pantes jadi prajurit, ngaranna dicatet nurutkeun kaom jeung wargana, mimiti ti kaom Rubin, putra Yakub anu cikal. Pareleanana kieu: Kaom-Jumlah; Rubin- 46.500 urang; Simeon-59.300 urang; Gad-45.650 urang; Yuda-74.600 urang; Isaskar-54.400 urang; Sebulun-57.400 urang; Epraim-40.500 urang; Menase-32.200 urang; Binyamin-35.400 urang; Dan-62.700 urang; Aser-41.500 urang; Naptali-53.400 urang; Jumlah=603.550 urang. 2
Bilangan 1.21-49 21 (1:20) 22 (1:20) 23 (1:20) 24 (1:20) 25 (1:20) 26 (1:20) 27 (1:20) 28 (1:20) 29 (1:20) 30 (1:20) 31 (1:20) 32 (1:20) 33 (1:20) 34 (1:20) 35 (1:20) 36 (1:20) 37 (1:20) 38 (1:20) 39 (1:20) 40 (1:20) 41 (1:20) 42 (1:20) 43 (1:20) 44 (1:20) 45 (1:20) 46 (1:20) 47 Kaom Lewi henteu bareng didaptarkeun jeung kaom-kaom sejen. 48 Sabab kieu timbalan PANGERAN ka Musa, 49 "Waktu nyacahkeun anu geus meujeuhna dijieun prajurit, kaom Lewi ulah diasupkeun. 3
Bilangan 1.50-2.3 50 Kaom Lewi mah sina ngurus Kemah Tepangan jeung parabotna, purah ngagotong Kemah Tepangan saparabotna katut purah ngalalayananana. Pakemahanana oge kudu sakuriling eta. 51 Upama maraneh pindah, anu ngaruag Kemah Tepangan jeung masangna deui di pasanggrahan anyar kudu kaom Lewi. Anu sejen, saha bae anu wani deukeut-deukeut ka Kemah Tepangan kudu dipaehan. 52 Urang Israil anu lianna, pakemahanana kudu nurutkeun kumbuhanana masing- masing, unggal kumbuhan boga umbul-umbul sorangan, kapalana saurang. 53 Kemah kaom Lewi kudu ngurilingan Kemah Tepangan, pikeun ngajaga nu sejen ulah deukeut-deukeut ka dinya, bisi urang Israil disamber ku bebendu Kami." 54 Seug urang Israil ngalampahkeun sakumaha timbalan PANGERAN ka Musa tea. 2 1 PANGERAN ngandika deui ka Musa jeung Harun hal aturan kieu: 2 Urang Israil kudu diatur masang pakemahanana. Unggal jelema kudu nurutkeun umbul-umbul pasukan jeung bandera kaomna masing-masing. Pakemahanana kudu dipasang sakurilingeun Kemah Tepangan. 3 (2:3-9) Pakemahan pasukan umbul-umbul Yuda di beulah wetan, sapasukan-sapasukan katut kapalana masing-masing nya eta: 4
Bilangan 2.4-17 Kaom-Kapala-Jumlah Prajurit; Yuda-Nahson bin Aminadab-74.600 urang; Isaskar-Netanel bin Suar-54.400 urang; Sebulun-Eliab bin Helon-57.400 urang; Jumlah=186.400 urang. Lamun maju, balad Yuda anu pangheulana. 4 (2:3) 5 (2:3) 6 (2:3) 7 (2:3) 8 (2:3) 9 (2:3) 10 (2:10-16) Pakemahan pasukan umbul- umbul Rubin di beulah kidul, sapasukan- sapasukan katut kapalana masing-masing nya eta: Kaom-Kapala-Jumlah Prajurit; Rubin-Elisur bin Sedeur-46.500 urang; Simeon-Selumiel bin Surisaday-59.300 urang; Gad-Elisap bin Rehuel-45.650 urang; Jumlah=151.450 urang. Lamun maju, balad Rubin kudu kadua. 11 (2:10) 12 (2:10) 13 (2:10) 14 (2:10) 15 (2:10) 16 (2:10) 17 Ti dinya, antara pasukan balad kahiji jeung kadua, nya eta aleutan kaom Lewi anu ngagotong Kemah Tepangan. Unggal pasukan balad barisna kudu nurutkeun aturan 5
Bilangan 2.18-30 pasukan anu diatur di pasanggrahan katut umbul-umbul masing-masing. 18 (2:18-24) Pakemahan pasukan umbul- umbul Epraim di beulah kulon, sapasukan- sapasukan katut kapalana masing-masing nya eta: Kaom-Kapala-Jumlah Prajurit; Epraim-Elisama bin Amihud-40.500 urang; Menase-Gamaliel bin Pedasur-32.200 urang; Binyamin-Abidan bin Gidoni-35.400 urang; Jumlah=108.100 urang. Balad Epraim majuna katilu. 19 (2:18) 20 (2:18) 21 (2:18) 22 (2:18) 23 (2:18) 24 (2:18) 25 (2:25-31) Pakemahan pasukan umbul-umbul Dan di beulah kaler, sapasukan- sapasukan katut kapalana masing-masing nya eta: Kaom-Kapala-Jumlah Prajurit; Dan-Ahieser bin Amisaday-62.700 urang; Aser-Pegiel bin Okran-41.500 urang; Naptali-Ahira bin Enan-53.400 urang; Jumlah=157.600 urang. Pasukan balad Dan majuna pangpandeurina. 26 (2:25) 27 (2:25) 28 (2:25) 29 (2:25) 30 (2:25) 6
Bilangan 2.31-3.7 31 (2:25) 32 Jumlah urang Israil anu asup kana daptar pasukan-pasukan nurutkeun rombonganana masing-masing aya 603.550 urang. 33 Kaom Lewi henteu diasupkeun ka dinya, sakumaha timbalan PANGERAN ka Musa. 34 Sagala timbalan PANGERAN ka Musa ku urang Israil dijalankeun. Masanggrahanana, majuna, kabeh nurutkeun umbul-umbul masing-masing, sapasukanana- sapasukanana. 3 1 Ieu turunan Harun jeung Musa basa PANGERAN di Gunung Sinai nimbalan ka Musa. 2 Putra Harun opat nya eta: Nadab anu cikal, Abihu, Elasar jeung Itamar. 3 Opatanana geus diistrenan jeung dilisahan jadi imam. 4 Tapi Nadab jeung Abihu mah geus teu araya, tariwas waktu nyanggakeun kurban ka PANGERAN di Gurun Keusik Sinai, lantaran ngagunakeun seuneu anu henteu halal. Duanana henteu karagungan putra. Tinggal Elasar jeung Itamar anu jaradi imam waktu Harun jumeneng keneh. 5 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 6 "Kaom Lewi sina ka harareup, diangkat jadi purah babantu ka Imam Harun. 7 Sagala pagawean pikeun Kemah Tepangan, sagala kaperluan pikeun imam 7
Bilangan 3.8-17 jeung sabangsa Israil, jadi kawajiban maranehanana. 8 Kitu deui ngurus paparabotan Kemah Tepangan jeung nguruskeun kaperluan urang Israil lianna. 9 Ti urang Israil, anu ku Kami dibakukeun pikeun ngalalayanan Harun jeung anak- anakna ngan urang Lewi wungkul. 10 Tetepkeun ku maneh, kawajiban imam mah ngan Harun jeung anak-anakna bae anu diwenangkeun. Anu sejen, anu wani-wani ngajalankeun kaimaman kudu dipaehan." 11 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 12 (3:12-13) "Ayeuna urang Lewi jadi boga Kami. Basa Kami maehan sakabeh cikal urang Mesir, cikal-cikal urang Israil mah ku Kami disucikeun pikeun Kami, boh jelema boh sato. Ayeuna pikeun gantina ti sakabeh cikal urang Israil, Kami nyandak urang Lewi pikeun Kami. Kami teh PANGERAN." 13 (3:12) 14 PANGERAN nimbalan deui ka Musa di Gurun Keusik Sinai, 15 supaya anjeunna nyacahkeun kaom Lewi, nurutkeun kaom jeung wargana. Barudak lalaki ti umur sabulan atawa leuwih kudu didaptarkeun. 16 Eta timbalan ku Musa dijalankeun. 17 (3:17-20) Anak Lewi tilu: Gerson, Kahat jeung Merari, luluhur kaom anu marake ngaran eta. Anak Gerson dua: Libni jeung 8
Bilangan 3.18-31 Simei. Anak Kahat opat: Amram, Yishar, Hebron, jeung Usiel. Anak Merari dua: Mahli jeung Musi, anu jadi luluhur warga-warga nu marake eta ngaran. 18 (3:17) 19 (3:17) 20 (3:17) 21 Kaom Gerson nya eta warga Libni jeung warga Simei. 22 Jumlah lalaki ti umur sabulan ka luhur kacatet aya 7.500 urang. 23 Ieu kaom pakemahanana di beulah kulon, tukangeun Kemah Tepangan. 24 Kapalana Elisap bin Lael. 25 Kawajibanana ngurus Kemah Tepangan, ngurus tendana luar jero, ngurus lalangse pantona, 26 ngurus lalangse palataranana sabudeur Kemah Tepangan, ngurus altar, jeung ngurus lalangse lawang ka palataran. Sakabeh pagawean anu tumali jeung eta, maranehna anu kawajiban ngurusna. 27 Kaom Kahat nya eta warga-warga Amram, Yishar, Hebron, jeung Usiel. 28 Jumlah lalakina ti umur sabulan ka luhur aya 8.600 urang. 29 Pakemahanana di kiduleun Kemah Tepangan, 30 kapalana Elisapan bin Usiel. 31 Kawajibanana ngurus Peti Perjangjian, meja, ajug-ajug lampu, altar-altar, 9
Bilangan 3.32-38 paparabotan imam paranti Tempat Suci, jeung ngurus lalangse lawang ka Kamar Pangsucina. Sagala pagawean anu tumali jeung eta, maranehna anu kawajiban ngurusna. 32 Anu ngapalaan urang Lewi nya eta Imam Elasar putra Harun, ngatur jelema-jelema anu baroga kawajiban di jero Tempat Suci. 33 Kaom Merari nya eta warga-warga Mahli jeung Musi. 34 Jumlah lalaki ti umur sabulan ka luhur aya 6.200 urang. 35 Pakemahanana di kalereun Kemah Tepangan, dikapalaan ku Suriel bin Abihail. 36 Kawajibanana ngurus papan-papan dingding Kemah, jaruji-jarujina, tihang- tihangna, tatapakan-tatapakanana, jeung sakur anu patali jeung eta. Sagala pagawean anu tumali jeung eta, maranehna anu kudu ngurusna. 37 Jaba ti eta kudu ngurus tihang-tihang katut tatapakanana, pancuh-pancuh katut tambang-tambangna di palataran luar. 38 Ari Musa, Harun jeung putra-putrana, kemahna di payuneun Kemah Tepangan, beulah wetan. Kawajiban aranjeunna nya eta ngalaksanakeun upacara-upacara ibadah di Tempat Suci pikeun kapentingan urang Israil. Anu sejen, anu wani-wani pipilueun kana eta kawajiban kudu dipaehan. 10
11 Bilangan 3.39-46 39 Jumlah sakabeh lalaki urang Lewi ti umur sabulan ka luhur anu ku Musa didaptarkeun nurutkeun timbalan PANGERAN, ti kabeh rundayan aya 22.000 urang. 40 (3:40-41) PANGERAN ngandika deui ka Musa, "Sakabeh anak cikal urang Israil kagungan Kami. Jadi sakur anak cikal urang Israil anu lalaki, ti umur sabulan ka luhur, kabeh kudu didaptarkeun. Tapi keur gaganti maranehna anu ku Kami dicokot pikeun Kami teh ngan sakabeh urang Lewi. Kami teh PANGERAN! Nya kitu deui ingon-ingon urang Lewi ku Kami dijieun gaganti sakabeh cikal ingon-ingon urang Israil." 41 (3:40) 42 Prak ku Musa dijalankeun, sakabeh anak cikal lalaki 43 ti umur sabulan ka luhur didaptarkeun, jumlahna aya 22.273 urang. 44 PANGERAN nimbalan deui ka Musa, 45 "Ayeuna geura sanggakeun ka Kami sakabeh urang Lewi, pikeun gaganti sakabeh anak cikal lalaki urang Israil. Kitu deui sakabeh cikal ingon-ingon urang Lewi sanggakeun ka Kami, pikeun gaganti cikal ingon-ingon urang Israil. 46 Ku sabab anak cikal urang Israil anu lalaki leuwih 273 urang ti batan urang Lewi, eta leuwihna ku maneh kudu ditebus,
Bilangan 3.47-4.7 47 saurangna masing-masing lima gebleg uang perak nurutkeun harga patokan di Kemah Kami. 48 Duitna serenkeun ka Harun jeung anak-anakna." 49 Ku Musa dijalankeun, sarta duitna, 50 anu gedena 1.365 gebleg perak, 51 diserenkeun ka Harun sapala putra. 4 1 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 2 miwarang nyatetkeun urang Lewi kaom Kahat, kaom-kaomna, warga-wargana, 3 ti semet umur tilu puluh nepi ka lima puluh taun, anu pantes pikeun digawekeun di Kemah Tepangan. 4 Pagaweanana nya eta ngurus barang- barang anu pangsucina. 5 Ti dinya PANGERAN ngandikakeun ieu aturan ka Musa: Lamun pasanggrahan rek pindah, Harun sapala putra kudu ka jero Kemah, nurunkeun lalangse anu mindingan Peti Perjangjian, tuluy kudu dipake ngarurub eta peti. 6 Geus kitu kudu ditutupan ku kulit lemes sarta saterusna kudu diruruban ku lawon biru, tuluy petina kudu dicorok ku rancatan. 7 Meja paranti neundeun roti haturan PANGERAN kudu ditaplakan ku taplak biru. Piring-piring, pinggan-pinggan wadah dupa, pinggan-pinggan paranti kurban, kendi-kendi anggur kurban, teundeunan di dinya. Dina eta meja salawasna kudu aya roti haturkeuneun. 12
Bilangan 4.8-15 8 Eta kabeh tutup ku lawon beureum, tutupan deui ku kulit lemes, tuluy corok mejana ku rancatan dina parantina. 9 Ajug-ajug lampu, lampu-lampu, cacapit- cacapit, cepuk-cepuk, jeung wadah-wadah minyak jetun, bungkus ku lawon biru. 10 Eta ajug-ajug jeung parabot-parabotna kudu ditutupan ku kulit lemes, tuluy kudu diteundeun kana gotongan. 11 Geus kitu altar emas kudu ditutupan ku lawon biru, tuluy ku kulit lemes, altarna tuluy corok ku rancatan. 12 Pakakas-pakakas paranti Tempat Suci kudu dibungkus ku lawon biru, tuluy ku kulit lemes, terus teundeun kana gotongan. 13 Lebu gemuk tina altar kudu dikeduk, altarna tutupan ku lawon wungu. 14 Sagala pakakas kaperluan altar, piring- piring wadah seuneu, pangrojok, panyodok, jeung jambangan-jambangan, teundeunan dina luhur eta altar, tutupan ku kulit lemes, tuluy altarna corok ku rancatan. 15 Dina waktuna pasanggrahan indit, eta barang-barang suci digotongna kudu ku kaom Kahat. Kitu soteh lamun eta paparabotan geus tarapti kabeh dibungkusanana ku Harun sapala putra. Kaom Kahat teu meunang cubuk-cabak kana eta barang-barang suci, sabab tangtu tiwas. Kitu kawajiban kaom Kahat lamun Kemah Tepangan dipindahkeun. 13
Bilangan 4.16-24 16 Ari Imam Elasar putra Harun, kawajibanana ngurus Kemah sagemblengna, ngaminyakan lampu-lampu, ngurus padupaan, ngurus kurban gandum, ngurus minyak suci jeung sagala rupa anu aya di jero Kemah Tepangan, anu enggeus disucikeun haturan PANGERAN. 17 PANGERAN ngandika deui ka Musa jeung Harun, 18 "Kahade, kaom Kahat 19 ulah deukeut-deukeut kana barang-barang suci supaya ulah tiwas. Sangkan ulah nepi ka kajadian kitu, Harun jeung anak-anakna kudu ngatur heula eta barang-barang di jero Kemah Tepangan. Lamun geus beres dibungkusanana, kakara jalma-jalma kaom Kahat diatur sacabakna-sacabakna nu mana gotongeunana. 20 Sabab lamun maranehna asup ka jero Kemah Tepangan memeh beres sarta heug narenjo eta parabot-parabot suci bawaeun pindah keur diuruskeun keneh ku imam-imam, tangtu tariwas." 21 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 22 miwarang nyatetkeun urang Lewi kaom Gerson sakaomna sawargana, 23 jeung nyatet anu umurna ti tilu puluh nepi ka lima puluh taun, anu nyumponan sarat pikeun digawekeun di Kemah Tepangan. 24 Anu baris jadi kawajibanana nya eta ngurus ieu barang-barang: 14
15 Bilangan 4.25-32 25 Kemah, tenda luar, tenda jero, kulit lemes tutup puncak Kemah, lalangse lawang asup, 26 reregan jeung tali-talina anu di palataran sakuriling Kemah jeung altar, lalangse lawang asup ka palataran, jeung sagala rupa anu aya patalina jeung eta barang-barang. Sagala urusan anu tumali jeung eta, maranehna anu kudu ngurusna. 27 Musa jeung Harun kudu ngajaga supaya kaom Gerson ngalampahkeun eta kawajiban jeung nadah parentah Harun sapala putra. 28 Eta sagala kawajiban kaom Gerson di jero Kemah dikapalaan ku Imam Itamar putra Harun. 29 PANGERAN ngandika deui ka Musa, miwarang nyatetkeun urang Lewi ti kaom Merari, nurutkeun wargana masing-masing. 30 Jeung kudu nyatet anu umurna ti tilu puluh nepi ka lima puluh taun, anu nyumponan sarat pikeun digawekeun di Kemah Tepangan. 31 Anu baris jadi kawajibanana nya eta ngurus papan-papan dingding Kemah, jaruji-jarujina, tihang-tihangna jeung tatapakan-tatapakanana, 32 pancuh-pancuh jeung tambang- tambangna anu di palataran sakuriling Kemah, jeung sakur anu aya patalina jeung eta. Kawajibanana masing-masing aya bagianana sorangan.
Bilangan 4.33-49 33 Kitu kawajiban kaom Merari di Kemah Tepangan, dikapalaan ku Imam Itamar putra Harun. 34 (4:34-48) Luyu jeung timbalan PANGERAN, Musa, Harun, jeung para kokolot umat, nyacahkeun urang Lewi anu tilu kaom, nya eta kaom Kahat, kaom Gerson, jeung kaom Merari. Ku aranjeunna didaptar anu umurna ti tilu puluh nepi ka lima puluh taun, anu nyumponan sarat pikeun digawekeun di Kemah Tepangan. Hasilna: Kaom-Jumlah; Kahat-2.750 urang; Gerson-2.630 urang; Merari-3.200 urang; Jumlah=8.580 urang. 35 (4:34) 36 (4:34) 37 (4:34) 38 (4:34) 39 (4:34) 40 (4:34) 41 (4:34) 42 (4:34) 43 (4:34) 44 (4:34) 45 (4:34) 46 (4:34) 47 (4:34) 48 (4:34) 49 Jelema-jelema teh didaptarkeun sakumaha timbalan PANGERAN ka Musa. Unggal jelema kudu sina tanggung jawab kana kawajibanana masing-masing, naon anu 16
17 Bilangan 5.1-11 kudu dipigawe, naon anu kudu digotong. Kitu timbalan PANGERAN ka Musa. 5 1 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 2 "Parentahkeun ka urang Israil supaya jelema anu boga kasakit lepra atawa kasakit bengang, atawa anu antel kana bangke, kudu dikaluarkeun ti pasanggrahan. 3 Sakur anu kaayaanana najis saperti kitu sina kaluar, supaya ieu pasanggrahan tempat Kami di maraneh ulah kanajisan." 4 Urang Israil narurut, sakur anu kaayaanana najis dikaluarkeun ti pasanggrahan. 5 PANGERAN maparinkeun ieu aturan ka Musa, 6 pikeun urang Israil: Lamun aya anu henteu satia ka PANGERAN lantaran ngarugikeun batur, 7 kudu ngaku kana kasalahanana sarta karugian baturna tea kudu dibayarkeun deui sajenisna ditambah saperlimana. 8 Upama baturna tea geus maot tur teu aya baraya deukeutna, duit pamayar karugian teh kudu diserenkeun ka PANGERAN pikeun imam. Kajaba ti eta kudu ditambah ku domba jalu pikeun upacara mupus kasalahanana. 9 Naon bae pangbakti urang Israil ka PANGERAN anu diserenkeun ka imam, eta keur imam. 10 Jadi sagala pangbakti anu diserenkeun ka imam, keur imam. 11 PANGERAN ngandika deui ka Musa,
Bilangan 5.12-19 12 (5:12-14) maparinkeun ieu aturan keur urang Israil: Bisa jadi aya salaki anu curiga ka pamajikanana. Nyangka pamajikanana serong jeung geus nganajiskeun diri jinah jeung lalaki sejen. Tapi teu bisa mastikeun, lantaran kalakuan pamajikanana tea rikip tur teu aya saksi, sarta henteu kaperego. Atawa hiji salaki teu pupuguh timburuan ka pamajikanana, padahal pamajikanana teh teu serong teu naon. 13 (5:12) 14 (5:12) 15 Dina hal saperti kitu, eta salaki kudu mawa pamajikanana ka imam bari mawa tipung tarigu sakilo pikeun kurban, tipungna ulah dikucuran minyak jetun jeung ulah diteundeunan dupa, sabab eta mah kurban ti hiji salaki anu timburuan, pikeun ngabuktikeun hal anu sabenerna. 16 Awewena ku imam kudu dibawa ka hareupeun altar sina nangtung di dinya. 17 Imam kudu nyicikeun cai suci kana hiji paso, cemplungan taneuh sacolek tina dasar Kemah supaya jadi pait. 18 Udar buuk eta awewe ku imam sina ngarumbay, tipung kurban tea sina dicekel ku leungeunna. Paso eusi cai anu geus jadi pait jeung geus ngandung panyapa, cekel ku imam. 19 Geus kitu awewena sina ngaregepkeun ucapan anu diikrarkeun ku imam, anu kieu 18
Bilangan 5.20-27 pokpokanana, "Lamun maneh henteu jinah, panyapa anu dikandung ku ieu cai suci moal teurak ka maneh. 20 Sabalikna lamun maneh jinah, 21 demi kersaning PANGERAN, maneh masing jadi sasapaan di antara umat Mantenna. Ieu cai sing matak bareuh beuteung, sing matak murungkut puhu pingping. 22 Ieu cai masing muhit dina peujit, sing ngabareuhkeun beuteung, sing murungkutkeun puhu pingping maneh." Awewe tea kudu ngahaminan, "Amin, demi PANGERAN, sing kabuktian." 23 Geus kitu eta panyapa teh ku imam kudu dituliskeun, tuluy kucekkeun kana cai pait tea. 24 Samemeh eta cai suci diinumkeun ka eta awewe, anu bisa jadi bakal nimbulkeun kanyeri luar biasa, 25 tipung pikurbaneun anu dicekel ku eta awewe tea cokot ku imam, tuluy unjukkeun ka PANGERAN, teundeun dina altar. 26 Cokot sakeupeul terus beuleum di dinya, tanda yen enggeus dikurbankeun. Geus kitu awewe teh sina nginum eta cai panyapa. 27 Upama enya manehna jinah, bakal ngarasa nyeri luar biasa, beuteungna jadi bareuh, puhu pingpingna jadi murungkut. Ngaranna bakal jadi sasapaan di kalangan bangsana. 19
20 Bilangan 5.28-6.6 28 Tapi saupama manehna taya dosana, moal kua-kieu sarta bakal bisa boga anak. 29 (5:29-30) Kitu pikukuhna upama aya salaki nu curiga jeung timburuan, nyangka pamajikanana geus jinah. Awewena sina nangtung hareupeun altar, imam ngajalankeun upacarana. 30 (5:29) 31 Ari salakina mah henteu kabawa salah. Sabalikna pamajikanana, lamun enya salah, kitu pitemaheunana. 6 1 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 2 ngandikakeun ieu pikukuh pikeun urang Israil: Lalaki atawa awewe anu ikrar panadaran seja ngawulakeun dirina ka PANGERAN jadi Nasir, 3 henteu meunang nginum anggur atawa inuman keras. Henteu meunang nginum inuman naon bae anu asalna tina buah anggur atawa ngadahar buahna atawa kismisna. 4 Sapanjang jadi keneh Nasir teu meunang ngadahar naon bae anu tina buah anggur, kulitna atawa sikina ge teu meunang. 5 Sapanjang jadi Nasir teu meunang dicukur. Dirina geus kabeungkeut ku ikrar seja ngawulakeun diri ka PANGERAN tepi ka beak waktuna. Sapanjang kitu buukna jeung janggotna kudu diantep manjangan. 6 (6:6-7) Buukna teh jadi ciri kumawulana ka Allah. Jeung sapanjang kitu ulah nganajiskeun maneh deukeut-deukeut kana mayit, kajeun
21 Bilangan 6.7-14 mayit bapana atawa indungna, dulurna lalaki atawa awewe. 7 (6:6) 8 Sabab sapanjang jadi Nasir, dirina geus dibaktikeun jadi kawula PANGERAN. 9 Upama nepi ka kajadian kungsi padeukeut jeung nu maot lantaran maotna ngadadak, nepi ka matak najis kana buuk Nasirna, heuleut tujuh poe ti saentasna, sirahna jeung janggotna kudu dikerik masing beresih, supaya dirina beresih deui. 10 Isukna, dina kadalapan poena kudu nepungan imam di lawang Kemah Suci, mawa dua manuk japati atawa tikukur. 11 Manuk anu hiji ku imam kudu dijieun kurban dosa, anu hiji deui kurban beuleuman, jadi sarat nyucikeun diri tina kanajisan paantel jeung mayit. Jadi dina poe eta buukna teh disucikeun deui, 12 sarta waktu Nasirna dibaktikeun deui ka PANGERAN. Waktu kumawulana anu enggeus kalakonan mah dibatalkeun bae, sabab geus kanajisan. Kasalahanana kudu ditebus ku anak domba anu umur sataun, dijieun kurban kasalahan. 13 Lamun waktuna jadi Nasir geus tamat kalakonan sakumaha panadaranana, kudu nyieun upacara. Manehna kudu ka lawang Kemah Suci, 14 ngahaturkeun tilu rupa sato kurban anu mulus ka PANGERAN, nya eta: hiji
Bilangan 6.15-21 anak domba jalu umur sataun keur kurban beuleuman, hiji domba bikang keur kurban dosa, jeung hiji domba jalu keur kurban panarima. 15 Jaba ti eta kudu ngahaturkeun roti anu teu diragian sakaranjang, anu karandel, tina tipung anu diadonan ku minyak jetun, jeung anu aripis anu diulasan ku minyak jetun, kitu deui kurban gandum jeung anggur. 16 Imam nyanggakeun eta kabeh ka PANGERAN, tuluy metakeun kurban pamupus dosa jeung kurban beuleuman. 17 Domba jaluna kurbankeun ka PANGERAN jieun kurban panarima, barengkeun jeung roti anu sakaranjang tea. Kurban kadaharan jeung kurban inuman oge sanggakeun. 18 Nasirna kudu ngagundulan sirah di lawang Kemah Suci, buukna teundeun dina luhur kurban panarima anu keur dibeuleum. 19 Pingping hareup domba tea ku imam kudu dikulub, tuluy jait sina ditampanan ku eta Nasir jeung rotina anu kandel sasiki, anu ipis sasiki, tina karanjang. 20 Saterusna ku imam kudu diunjukkeun ka PANGERAN jadi kurban ajang imam sarta sipatna geus suci. Dada domba jeung pingping tukangna oge keur imam sakumaha ceuk pikukuhna. Sanggeus eta, Nasirna meunang nginum anggur. 21 Kitu pikukuhna hal Nasir, jaba ti anu geus diikrarkeun dina panadaranana, sabab sagala 22
23 Bilangan 6.22-7.4 anu diikrarkeun dina panadaranana tea kudu ditekanan kabeh. 22 PANGERAN ngandika deui ka Musa 23 hal ucapan berkah anu kudu dilisankeun ku Harun jeung putrana ari keur ngaberkahan urang Israil, kieu: 24 Mugia maraneh ku PANGERAN dirahmat sarta diraksa. 25 Mugia maraneh ku PANGERAN dipiwelas jeung dipaparin kurnia. 26 Mugia maraneh ku PANGERAN digalih jeung dijamugakeun. 27 Sarta kieu timbalan PANGERAN: "Saupama dina ucapan berkah pikeun urang Israil jenengan kami disebut, tangtu Kami ngamakbul." 7 1 Sanggeus Musa beres ngadegkeun Kemah Tepangan, poe eta keneh eta Kemah Suci teh ku anjeunna diresmikeun, diminyakan ku minyak suci katut sagala paparabotanana, kitu deui altarna sapuratina. 2 Ti dinya para kapala urang Israil, nya eta para pamingpin kaom-kaom anu ditugaskeun kudu nyacahkeun tea, 3 nyaranggakeun pangbakti ka PANGERAN, padati genep jeung sapi dua welas; tiap dua urang pamingpin hiji padati, sarta saurangna masing-masing hiji sapi. Sanggeus kabeh disanggakeun ka PANGERAN, 4 PANGERAN nimbalan ka Musa,
Bilangan 7.5-12 5 "Tarima eta pangbakti, gunakeun pikeun kaperluan pagawean anu kudu dipigawe di ieu Kemah. Serenkeun ka urang Lewi sing luyu jeung pigaweeun maranehanana masing-masing." 6 Seug eta padati-padati eusi sapi teh ku Musa diserenkeun ka urang Lewi: 7 Dua padati jeung opat sapi diserenkeun ka urang Gerson, 8 opat padati jeung dalapan sapi diserenkeun ka urang Merari. Sagala pigaweeun maranehna diaturna ku Itamar putra Harun. 9 Urang Kahat ku Musa henteu diserenan padati teu diserenan sapi, sabab maranehna mah kabagian ngurus jeung nanggung barang-barang suci dina taktakna. 10 Jeung deui para pamingpin teh nyaranggakeun kurban pikeun ngaresmikeun altar. Sanggeus maranehna tarapti rek prak nyanggakeun pangbaktina kana altar, 11 PANGERAN nimbalan ka Musa, "Bejakeun ka maranehna, salila dua welas poe saban poe kudu aya hiji pamingpin anu nyanggakeun pangbakti pikeun ngaresmikeun altar." 12 (7:12-83) Seug giliran anu kudu nyanggakeun kurban-kurban teh ku maranehna diatur. Kieu: Poe-Giliran Kaom-Pamingpinna; Ka-1-Yuda-Nahson bin Aminadab; Ka-2-Isaskar-Netanel bin Suar; Ka-3-Sebulun-Eliab bin Helon; Ka-4-Rubin-Elisur bin Sedeur; Ka-5-Simeon- 24
Bilangan 7.13-23 Selumiel bin Surisaday; Ka-6-Gad-Elisap bin Rehuel; Ka-7-Epraim-Elisama bin Amihud; Ka-8-Menase-Gamaliel bin Pedasur; Ka-9-Binyamin-Abidan bin Gidoni; Ka-10- Dan-Ahieser bin Amisaday; Ka-11-Aser-Pegiel bin Okran; Ka-12-Naptali-Ahira bin Enan. Kurban-kurban anu ku masing-masing kudu dibaktikeun teh sarua, nya eta: hiji baki perak anu beuratna 1,5 kilogram, hiji bokor perak anu beuratna 800 gram, timbanganana nurutkeun patokan Kemah PANGERAN. Duanana dieusi tipung sapinuhna campur minyak jetun, pikeun kurban kadaharan, hiji pisin emas anu beuratna 110 gram, pinuh ku seuseungitan, hiji sapi jalu, hiji domba jalu, hiji anak domba umur sataun keur kurban beuleuman, hiji embe keur kurban pamupus dosa. Tuluy dua sapi jalu, lima domba jalu, lima embe jalu, jeung lima anak domba anu umur sataunan keur kurban panarima. 13 (7:12) 14 (7:12) 15 (7:12) 16 (7:12) 17 (7:12) 18 (7:12) 19 (7:12) 20 (7:12) 21 (7:12) 22 (7:12) 23 (7:12) 25
24 (7:12) 25 (7:12) 26 (7:12) 27 (7:12) 28 (7:12) 29 (7:12) 30 (7:12) 31 (7:12) 32 (7:12) 33 (7:12) 34 (7:12) 35 (7:12) 36 (7:12) 37 (7:12) 38 (7:12) 39 (7:12) 40 (7:12) 41 (7:12) 42 (7:12) 43 (7:12) 44 (7:12) 45 (7:12) 46 (7:12) 47 (7:12) 48 (7:12) 49 (7:12) 50 (7:12) 51 (7:12) 52 (7:12) 53 (7:12) 54 (7:12) Bilangan 7.24-54 26
Bilangan 7.55-84 55 (7:12) 56 (7:12) 57 (7:12) 58 (7:12) 59 (7:12) 60 (7:12) 61 (7:12) 62 (7:12) 63 (7:12) 64 (7:12) 65 (7:12) 66 (7:12) 67 (7:12) 68 (7:12) 69 (7:12) 70 (7:12) 71 (7:12) 72 (7:12) 73 (7:12) 74 (7:12) 75 (7:12) 76 (7:12) 77 (7:12) 78 (7:12) 79 (7:12) 80 (7:12) 81 (7:12) 82 (7:12) 83 (7:12) 84 (7:84-88) Jumlah lobana pangbakti ti dua welas urang pamingpin pikeun 27
Bilangan 7.85-8.4 kaperluan-kaperluan altar nya eta: - dua welas pinggan perak jeung dua welas baskom perak, beuratna kabeh 27,6 kilogram; - dua welas pisin emas, beuratna kabeh aya 1,32 kilogram, parinuh ku seuseungitan; - dua welas sapi jalu, dua welas domba jalu, dua welas anak domba umur sataunan, kitu deui pikeun kurban-kurban kadaharan jeung pikeun kurban-kurban panarima; - dua welas embe keur kurban dosa; - dua puluh opat sapi jalu, genep puluh domba jalu, genep puluh embe, genep puluh anak domba umur sataunan keur kurban panarima. 85 (7:84) 86 (7:84) 87 (7:84) 88 (7:84) 89 Ari Musa, tiap-tiap lebet ka jero eta Kemah seja miunjuk ka PANGERAN, sok ngadangu PANGERAN nimbalan ka anjeunna tina luhureun tutup Peti Perjangjian di antara dua jangjang mumukarabinan. 8 1 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 2 "Bejakeun ka Harun, lampu-lampu teh pasang dina ajugna, atur supaya caangna ka beulah hareup." 3 Seug lampu-lampu teh ku Harun disanghareupkeun kana ajugna. 4 Eta ajug lampu ti puhu nepi ka congona mangrupa emas ketokan, direkana nurutkeun 28
Bilangan 8.5-13 conto anu ku PANGERAN ditembongkeun ka Musa tea. 5 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 6 "Jelema-jelema urang Lewi kudu dipetel ti urang Israil lianna tuluy sucikeun. 7 Kieu aturanana: Kepretan ku cai suci, tuluy sina ngerik bulu awakna jeung sina nyareuseuhan pakean. Sanggeus kitu maranehna jadi beresih. 8 Tuluy sina nyarerenkeun hiji sapi jalu anu ngora keneh jeung tipung anu diadonan ku minyak jetun keur kurban kadaharan; ari maneh kudu nyokot hiji sapi jalu keur kurban dosa. 9 Ti dinya bangsa Israil kumpulkeun, urang Lewi sina narangtung hareupeun Kemah Kami. 10 Urang Israil sina narumpangkeun leungeunna kana sirah urang Lewi. 11 Tuluy sanggakeun eta jelema-jelema ka Kami, ku Harun, jadi pangbakti ti urang Israil ka Kami, pikeun ngajalankeun gawe ti Kami. 12 Geus kitu urang Lewi sina narumpangkeun leungeun kana sirah dua sapi tea; sapina peuncit, hiji keur kurban dosa, hiji keur kurban beuleuman, pikeun sarat nyucikeun urang Lewi. 13 Urang Lewi kudu dihususkeun pikeun Kami, sarta kudu dititah ngalalayanan Harun jeung anak-anakna. 29
Bilangan 8.14-22 14 Kitu petana urang Lewi dipetel ti urang Israil lianna keur Kami. 15 Sanggeus ku maneh disucikeun, urang Lewi manjing sarat pikeun ngajalankeun gawe di Kemah Kami. 16 Maranehna ku Kami dijieun gaganti anak cikal di sakumna bangsa Israil, jadi hak milik Kami pribadi. 17 Basa Kami di Mesir maehan sakabeh cikal lalaki, cikal-cikal urang Israil kitu deui cikal-cikal ingon-ingon ku Kami dijadikeun hak milik. 18 Ayeuna Kami nyandak urang Lewi pikeun gaganti sakabeh cikal lalaki urang Israil. 19 Maranehna ku Kami diserenkeun ka Harun jeung anak-anakna jadi pangbakti ti urang Israil, pikeun digarawekeun di Kemah Kami, nalangan bangsa Israil, pikeun nyegah sangkan urang Israil ulah cilaka lamun deukeut-deukeut ka ieu Kamar Suci." 20 Seug urang Lewi teh ku Musa, ku Harun, jeung ku bangsa Israil dibaktikeun sakumaha timbalan PANGERAN ka Musa. 21 Urang Lewi kabeh susuci, nyareuseuhan pakean, tuluy ku Harun disanggakeun ka PANGERAN sarta disucikeun sakumaha mistina. 22 Sagala rupa timbalan PANGERAN ka Musa perkara urang Lewi ku sakumna bangsa Israil dilampahkeun. Sakabeh urang Lewi enggeus manjing sarat pikeun ngajalankeun gawe 30
Bilangan 8.23-9.6 di Kemah PANGERAN, dikapalaan ku Harun jeung putra-putrana. 23 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 24 "Sakur urang Lewi ti semet umur dua puluh taun wajib digawe di Kemah Kami, 25 eureun-eureun sanggeus umur lima puluh taun. 26 Sanggeusing kitu ari daek mah ngabantuan gawe ka baturna heug bae, tapi lain ku karana wajib. Kitu pikukuhna hal kawajiban urang Lewi." 9 1 Dina bulan kahiji taun kadua ti barang urang Israil budal ti Mesir, PANGERAN ngandika ka Musa di Gurun Keusik Sinai. Pangandika-Na, 2 (9:2-3) "Dina tanggal opat welas bulan ieu, sasurupna panonpoe, sakumna bangsa Israil kudu ngalakonan Paska, prakprakanana kudu nurutkeun aturan jeung pikukuhna." 3 (9:2) 4 Seug Musa marentahkeun sangkan urang Israil ngalakonan Paska. 5 Tuluy ku maranehna dilampahkeun di Gurun Keusik Sinai dina tanggal opat welas bulan kahiji, sasurupna panonpoe. Sagala rupa timbalan PANGERAN ka Musa ditarurut. 6 Aya sawatara jelema anu kanajisan lantaran nyabak mayit, jadi henteu meunang marilu ngalakonan Paska. Seug ngadareuheus ka Musa jeung Harun 31
Bilangan 9.7-14 7 sarta arunjukan, "Nun, abdi-abdi teh keur kanajisan, nyabak mayit. Nanging piraku dugi ka teu kenging ngiring nyanggakeun kurban ka PANGERAN sapertos nu sanes?" 8 Waler Musa, "Ke heulaanan urang taroskeun ku bapa ka PANGERAN." 9 PANGERAN nimbalan ka Musa, 10 pikeun urang Israil, timbalana-Na, "Sing saha bae, maraneh atawa anak incu, anu keur kanajisan lantaran nyabak mayit, atawa keur di satengahing perjalanan jauh, lamun hayang ngalakonan Paska, 11 meunang, tapi kudu sabulan sanggeusna, nya eta dina maleman tanggal opat welas bulan kadua, pabuburit. Pek lampahkeun dina waktu eta, dahar domba Paska jeung roti teu diragi jeung lalab pait. 12 Dahareunana teu meunang aya anu disesakeun nepi ka poe isukna, sarta tulang-tulangna ulah aya anu dipotongkeun. Ngalakonan Paska kudu nurutkeun sakabeh pikukuhna. 13 Sabalikna, sing saha anu henteu keur kanajisan, atawa keur henteu di satengahing perjalanan, heug henteu ngalakonan Paska, moal diaku deui umat Kami, sabab henteu ngahaturkeun kurban ka Kami, padahal enggeus waktuna. Eta kitu teh dosa sarta bakal aya balukarna. 14 Saupama aya jelema lain urang Israil anu cicing di Israil hayang milu ngalakonan 32
Bilangan 9.15-21 Paska, meunang, sarta prakprakanana kudu luyu jeung aturan katut pikukuhna. Sabab aturanana teh pikeun sakabeh jelema boh pribumi boh lain pribumi." 15 (9:15-16) Sanggeus Kemah PANGERAN beres diadegkeun, dina poeanana keneh aya mega turun nyimbutan eta Kemah. Ari ti peuting eta mega teh siga hurung kawas seuneu, kitu bae salawasna. 16 (9:15) 17 Lamun eta mega unggah, eta tanda yen urang Israil kudu bobongkar pasanggrahan pikeun pindah tempat nuturkeun eta mega, di mana turunna di dinya masanggrahanana. 18 Boh bobongkarna boh masanggrahanana deui salawasna kudu kalawan timbalan PANGERAN. Sapanjang eta mega nyimbutan keneh Kemah PANGERAN, pasanggrahan urang Israil kudu tetep di tempatna. 19 Lamun mega tea unggah tapi tetep ngagantung luhureun Kemah PANGERAN sawatara lilana, urang Israil kudu tetep ngajaraga kawajibanana ka PANGERAN, acan prak parindah. 20 Tempo-tempo eta mega teh ngagantungna di luhureun eta Kemah ngan sababaraha poe bae. Sajeroning kitu urang Israil teh naha kudu pindah atawa henteu, kudu kumaha timbalan PANGERAN. 21 Sakapeung eta mega teh aya di luhureun Kemah Suci ngan ti sareupna nepi ka isuk, 33
34 Bilangan 9.22-10.7 terus unggah, sarta urang Israil kudu pindah harita keneh. Iraha bae eta mega unggahna, urang Israil kudu terus pindah. 22 Ari eta mega tacan unggah mah sarta tetep keneh ngagantung luhureun Kemah Suci, naha dua poe, naha sabulan, atawa sataun atawa leuwih, maranehna tetep bae di tempatna. Pindah-pindah lamun eta mega geus unggah. 23 Masanggrahanana jeung arinditna ti pasanggrahan teh nurutkeun sakumaha timbalan PANGERAN ka Musa tea. 10 1 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 2 "Kudu nyieun dua tarompet tina perak ketokan pikeun nyalukan jelema-jelema sina karumpul, jeung pikeun tangara kudu ngaruag pasanggrahan. 3 Upama ditiup duanana sarta sorana panjang, hartina jalma-jalma kudu kumpul kabeh ka maneh di hareupeun lawang ka Kemah Kami. 4 Upama ditiup hiji bae, hartina anu kudu kumpul teh ngan para pamingpin kaom wungkul. 5 Sora pondok tangara kaom-kaom beulah wetan kudu indit. 6 Lamun sora pondok ditiup kadua kalina, tangara pasukan beulah kidul kudu indit. Jadi soara anu parondok teh tangara umat kudu arindit, 7 ari sora panjang tangara kudu karumpul.
Bilangan 10.8-14 8 Tarompet ditiupna kudu ku imam, anak- anak Harun. Kitu aturan anu kudu diturut salilana. 9 Saupama engke tanah maraneh katarajang perang, geusan ngabela diri ti musuh anu ngarurug, eta dua tarompet tiup geusan tangara ngahucuhkeun jurit. Kami, PANGERAN Allah maraneh tangtu baris nulungan nyalametkeun maraneh ti leungeun musuh. 10 Kitu deui dina musim-musim kasukaan, dina Pesta Bulan Anyar, jeung dina pesta- pesta kaagamaan lianna, ana maraneh nyaranggakeun kurban beuleuman jeung kurban panarima, eta dua tarompet kudu ditiup. Tan wande Kami mere pitulung ka maraneh. Kami teh PANGERAN Allah maraneh." 11 Dina tanggal dua puluh bulan kadua taun kadua ti barang urang Israil budal ti Mesir, mega luhureun Kemah PANGERAN teh unggah. 12 Seug urang Israil nungtutan arindit ninggalkeun Gurun Keusik Sinai. Ari mega tea ngarandeg di palebah tanah gurun Paran. 13 Mimiti arinditna teh kalawan timbalan PANGERAN ka Musa, 14 sarta saban waktu indit aturanana sarua. Anu maju pangheulana nya eta aleutan pasukan umbul-umbul pingpinan kaom Yuda, 35
36 Bilangan 10.15-25 sapasukan-sapasukan, dikapalaan ku Nahson bin Aminadab. 15 Netanel bin Suar ngapalaan aleutan kaom Isaskar, 16 Eliab bin Helon ngapalaan aleutan kaom Sebulun. 17 Geus kitu Kemah Suci diruag tuluy digotong ku kaom Gerson jeung kaom Merari, bral iang. 18 Ditema ku iangan pasukan umbul- umbul kaom Rubin sapasukan-sapasukan, dikapalaan ku Elisur bin Sedeur. 19 Selumiel bin Surisaday ngapalaan aleutan kaom Simeon, 20 jeung Elisap bin Rehuel ngapalaan aleutan kaom Gad. 21 Leut deui iangan urang Lewi kaom Kahat, ngagarotong parabot-parabot suci. Lamun maranehanana geus daratang ka pasanggrahan anu anyar, eta Kemah kudu geus ngadeg deui. 22 Ti dinya ditema ku pasukan umbul- umbul kaom Epraim, saaleutan-saaleutan, dikapalaan ku Elisama bin Amihud. 23 Gamaliel bin Pedasur ngapalaan kaom Menase, 24 jeung Abidan bin Gidoni ngapalaan kaom Binyamin. 25 Pangpandeurina pasukan umbul-umbul kaom Dan, anu jadi bebenteng beulah tukang, dikapalaan ku Ahieser bin Amisaday.
37 Bilangan 10.26-33 26 Pegiel bin Okran ngapalaan aleutan kaom Aser, 27 jeung Ahira bin Enan ngapalaan aleutan kaom Naptali. 28 Kitu aturan tata barisna urang Israil, saaleutan-saaleutanana, ana maraju pindah pasanggrahan. 29 Geus kitu Musa ngalahir ka kapisaderekna, Hobab bin Yitro urang Midian, "Ayeuna urang nuju ngawitan majeng ngajugjug tempat anu bade dipaparinkeun ku PANGERAN tea, kitu timbalan Mantenna anu parantos jangji bade maparin kamuktian ka urang Israil. Mangga urang sareng ka ditu, urang sasarengan hirup dina kamuktian." 30 Walon Hobab, "Hatur nuhun, nanging sim kuring teh hayang wangsul ka lembur sorangan." 31 "Panuhun, mugi ulah ngantunkeun," saur Musa. "Mugi kersa jadi tuduh jalan, da saderek mah uninga di mana pisaeeunana ieu aleutan kedah ngarerebna. 32 Saupami kersa nyarengan, sagala berkah PANGERAN urang tampi sasarengan." 33 Sanggeus arindit ti Sinai ninggalkeun gunung PANGERAN, maranehna terus maju tilu poe. Peti Perjangjian PANGERAN geus ti heula diinditkeunana, salawasna heulaeun maranehanana pikeun nangtukeun pitempateun geusan masanggrahan deui.
38 Bilangan 10.34-11.5 34 Saban maranehna maju ninggalkeun urut pangrerebanana, mega aheng ti PANGERAN tea salawasna aya luhureunana ari ti beurang. 35 Saban Peti Perjangjian mimiti diinditkeun, Musa miunjuk, "Mangga majeng nun PANGERAN, musuh-musuh paburisatkeun, sugri anu ka Gusti mikageuleuh perangan!" 36 Satiap-tiap eta eureun Musa miunjuk, "Mangga linggih deui nun PANGERAN, ka ieu mangketi-keti urang Israil." 11 1 Hiji mangsa jalma-jalma mimiti ngarasula ka PANGERAN dumeh ngarasa sangsara. Ngadangu kitu PANGERAN jadi bendu, gur bae aya seuneu ti Mantenna ngamuk ka maranehna jeung ngalebur sabagian pakemahan. 2 Jalma-jalma tingjarerit marenta tulung ka Musa. Seug Musa neneda ka PANGERAN, pes seuneu pareum. 3 Ti dinya eta tempat dingaranan Tabarah, sabab di dinya maranehna dilebur ku seuneu ti PANGERAN. 4 Aya sababaraha urang asing anu marilu lumaku jeung urang Israil, pohara harayangeunana manggih daging, nepi ka urang Israil oge milu ngarasula pokna, "Eh hayang teuing meunang daging! 5 Di Mesir mah lauk naon ge urang ngadahar jeung teu kudu meuli. Aringet keneh kana bonteng, kana samangka, bawang beureum, bawang daun, bawang bodas?
Bilangan 11.6-12 6 Bet ayeuna mah urang nepi ka sakieu kalempohanana, euweuh gahel-gaheleun acan. Nu aya saban poe manna deui, manna deui!" 7 (Manna teh bangunna siga siki, laleutik, warnana bodas semu-semu koneng, 8 (11:8-9) asalna ti awang-awang, turunna ti peuting bareng jeung ibun, isukna ku maranehna diparulungan tuluy dirarendos atawa ditutuan dijieun tipung, digodog tuluy dijieun sabangsa gegeplak, rasana asa kueh anu dipanggang make minyak jetun.) 9 (11:8) 10 Kekecapan maranehna kitu kadangu ku Musa, da ngaromongna bari tingrariung hareupeun kemah-kemahna. Anjeunna jadi nalangsa, lantaran PANGERAN jadi bendu ka maranehna. 11 Pok anjeunna ngalengis ka PANGERAN, "Naha abdi teh dugi ka dikieu-kieu teuing? Ku naon Gusti sakieu henteu misukana ka abdi? Ku naon abdi teh dikedahkeun ngurus ieu jalmi-jalmi? 12 Padahal maranehna teh jadina sanes ku abdi, dijurukeunana sanes ku abdi, kari-kari bet abdi anu dipiwarang ngurus, teu benten ti ngarorok sareng ngangais orok sapanjang jalan salami muru ka tanah anu ku Gusti kapungkur dijangjikeun ka karuhunna! 39
Bilangan 11.13-19 13 Ti mana abdi teh pikengingeun daging nyumponan kahayang maranehna? Damelna ngeceblek mementa daging! 14 Abdi teu sanggem ngurus jalmi sakitu seueurna sorangan bae, abot langkung ti abot! 15 Ti batan dikieu-kieu, langkung sae paehan bae abdi teh, ulah lami-lami nandangan panyiksa. Kitu soteh ari bade dipikawelas." 16 Timbalan PANGERAN ka Musa, "Kami pangumpulkeun jelema tujuh puluh urang anu pantes ajenaneun, anu pantes jaradi pangurus, sina ka darieu ka Kemah Kami, jaronghokkeun barengan ku maneh. 17 Engke Kami lungsur ngandika ka maneh, jeung nyandak sabagian pangawasa Kami anu di maneh, baris diancikkeun ka maranehna. Engke maranehna sina ngabantu ngasuh eta jelema-jelema, supaya ulah sagala rupa ditangkes ku maneh sorangan. 18 Pek ka ditu bejakeun ka jelema-jelema, kieu kituh, Ari harayang daging, maraneh isukan kudu susuci. Maraneh ngeceblek majar hayang teuing nyatu daging, majar ngeunah keneh ge di Mesir. Omongan maraneh teh kadangu ku PANGERAN, sarta Mantenna tangtu engke maparin daging, sangkan maraneh nyaratu daging. 19 Lain sapoe dua poe, lain ngan lima poe atawa sapuluh poe atawa dua puluh poe, 40
Bilangan 11.20-26 20 tapi sabulan campleng bakal nyaratu daging, nepi ka daging teh barijilan deui tina ceuli, nepi ka maraneh garering utah-utahan. Bongan maraneh keneh anu geus teu ngahiding ka PANGERAN anu aya di tengah maraneh. Bongan maraneh keneh anu geus ngarasula ka Mantenna, majar mending ge tong budal ti Mesir." 21 Musa miunjuk, "Anu diurus ku abdi teh 600.000 jalmi. Saur Gusti sadayana bade dipaparin daging dugi ka sasasih campleng. Kumaha? 22 Na cekap sapina, dombana, peunciteun dugi ka maranehna sareubeuheun? Na cekap lauk di laut kanggo diteda ku maranehna?" 23 PANGERAN ngawaler, "Ari pangawasa Kami na aya watesna? Tenjokeun ku maneh, timbalan Kami teh baris bukti atawa moal!" 24 Bral Musa angkat nepangan jelema-jelema nepikeun timbalan PANGERAN tea. Anjeunna ngumpulkeun tujuh puluh urang pamingpin, tuluy sina ngariung Kemah Suci. 25 Seug PANGERAN lungsur dina mega nimbalan ka Musa, ti dinya nyandak sabagian pangawasa anu ngancik di Musa diancikkeun ka anu tujuh puluh pamingpin tea. Barang Roh tea ngancik, maranehna ujug-ujug ngagarero kawas nabi, ngan teu lila. 26 Ti nu tujuh puluh urang tea aya duaan anu ninggalkeun maneh di pasanggrahan henteu marilu indit ka Kemah Suci, ngaranna Eldad 41
Bilangan 11.27-34 jeung Medad. Maranehna oge kaancikan Roh, seug deuih ngagarero kawas nabi, di pasanggrahan. 27 Tuluy aya budak ngora lumpat ka Musa bebeja hal Eldad jeung Medad kitu. 28 Pok Yosua bin Nun anu gagandek ka Musa ti ngongora unjukan ka anjeunna, "Hulag, Juragan!" 29 Waler Musa, "Pipilueun teuing kana urusan kami! Kahayang kami mah malah sing saban jelema ku PANGERAN diancikan Roh, sina barisa ngucap kawas ucapan nabi!" 30 Geus kitu Musa jeung para pamingpin tea marulang deui ka pasanggrahan. 31 Gelebug aya angin ti PANGERAN, mawa manuk puyuh ti laut, haliberna harandap pisan, teu sameter-meter acan tina taneuh, tuluy tarurun ka pasanggrahan, nakleuk sakuriling bungking nepi ka sababaraha kilometer jauhna. 32 Sapoe eta nepi ka sapeupeuting, nepi ka isukna deui jelema-jelema narewakan puyuh. Beubeunangan saurangna paling saeutik sarebu kilogram. Dagingna diparoe sakuriling pasanggrahan. 33 Tacan beak eta daging didalahar, PANGERAN bendu, seug narajangkeun pagebug ngabasmi ka maranehna. 34 Ti dinya eta tempat dingaranan Kibrot Taawa, anu hartina "Kuburan Kahawekan", 42
Bilangan 11.35-12.7 sabab jadi kuburan jelema-jelema anu harawek kana daging. 35 Geus kitu maranehna neruskeun lumakuna tuluy masanggrahan di Haserot. 12 1 Hiji mangsa Musa diupat ku Harun jeung saderekna nu istri, Miryam, dumeh geus migarwa wanita urang Kus. 2 Salaurna, "Naha ngan anjeunna bae anu ku PANGERAN dianggo jalan ngandika teh? Ari ka urang tara ngandika, kitu?" Kasauran aranjeunna kadangu ku PANGERAN. 3 (Ari Musa tabeatna rendah manah, taya tandingna di sadunya anu rendah manah kawas anjeunna.) 4 Ti dinya PANGERAN ujug-ujug ngandika ka Musa, Harun jeung Miryam, "Kami mundut maraneh tiluan kudu daratang ka Kemah Kami." Bral aranjeunna arangkat. 5 PANGERAN lungsur dina pilar mega. Mantenna ngadeg di lawang Kemah-Na, tuluy ngagentra, "Harun! Miryam!" Seug duanana maju, 6 PANGERAN tuluy ngandika, "Darengekeun ieu dawuhan Kami! Upama tea mah di maraneh aya nabi, mun Kami seja nembongan ka nabi mah cukup dina tetenjoanana bae. Nimbalan oge arek dina impianana wungkul. 7 Ari nimbalan ka Musa mah anu jadi abdi Kami, beda deui. Manehna ku Kami geus 43
44 Bilangan 12.8-14 dipercaya ngurus sakabeh urang Israil, umat Kami. 8 Ana Kami nimbalan, ka Musa mah nepi ka adu-hareupan, tur sageblasna lain anu pikiraneun! Malah manehna mah geus nenjoeun rupa Kami! Maraneh nepi ka wani campelak kitu ngagogoreng ka Musa, ka abdi Kami?" 9 Kacida benduna PANGERAN ka Harun jeung Miryam. Barang Mantenna ngantunkeun, 10 sarta mega tea geus nyingkah ti eta Kemah, Miryam ngadak-ngadak keuna ku kasakit lepra sakujur salirana, kulitna mani ngeplak bodas kawas salju. Barang katangen ku Harun yen Miryam jadi kitu, 11 terus bae ngalengis ka Musa saurna, "Aduh Juragan, mugi ieu hukuman teh ulah kalalajengan nyiksana. Rumaos di kabodoan parantos midamel dosa. 12 Mugi ieu pun dulur ulah dugi ka sapertos anu maot ti barang dijurukeun, anu dagingna parantos satengah buruk." 13 Musa sasambat ka PANGERAN, "Nun Allah, mugi ieu pun dulur dicageurkeun!" 14 Waler PANGERAN, "Lamun manehna diciduhan beungeutna ku bapana, tangtu nyandang wirang nepi ka tujuh poe. Ku sabab kitu ayeuna oge sina saperti kitu, saminggu lilana teu meunang aya di jero pasanggrahan. Mun geus saminggu kakara meunang diasupkeun deui."
Bilangan 12.15-13.12 15 Ti dinya Miryam dilarang aya di jero pasanggrahan, saminggu lilana. Sabot kitu anu sejen tacan waka neruskeun laku, ngadarago heula. 16 Sanggeus kitu kakara maranehna arindit ti Haserot, tuluy masanggrahan di tanah gurun Paran. 13 1 PANGERAN ngandika ka Musa, 2 "Maneh kudu milih salah saurang pamingpin ti saban kaom anu dua welas, tuluy utus sina ngintip ka tanah Kanaan anu ku Kami rek dibikeun ka urang Israil tea." 3 (13:3-15) Ku Musa dilampahkeun, sarta anjeunna ti tanah gurun Paran ngirimkeun para pamingpin tea, nya eta: Ti kaom-Nu dikirim; Rubin-Samua bin Sakur; Simeon- Sapat bin Hori; Yuda-Kaleb bin Yepune; Isaskar-Igal bin Yusup; Epraim-Hosea bin Nun; Binyamin-Palti bin Rapu; Sebulun- Gadiel bin Sodi; Menase-Gadi bin Susi; Dan-Amiel bin Gemali; Aser-Setur bin Mikael; Naptali-Nahbi bin Wapsi; Gad-Guel bin Maki. 4 (13:3) 5 (13:3) 6 (13:3) 7 (13:3) 8 (13:3) 9 (13:3) 10 (13:3) 11 (13:3) 12 (13:3) 45
Bilangan 13.13-22 13 (13:3) 14 (13:3) 15 (13:3) 16 Sakitu jelema-jelema anu ku Musa diutus kudu ngintip tanah Kanaan teh. Aya anu diganti ngaranna ku Musa, Hosea bin Nun jadi Yosua. 17 Memeh bral ku Musa dipaparin amanat heula, saurna, "Ti dieu kudu ngaler nepi ka tanah Kanaan beulah kidul, tuluy arunggah ka pagunungan. 18 Arintip ti dinya kumaha kaayaanana eta tanah, sabaraha cacah jiwana, sakumaha kakuatanana. 19 Naha eta tanah teh alus atawa goreng, jelemana caricing di desa-desa anu bolongor atawa di kota-kota anu dikuta. 20 Pariksa taneuhna lendo henteuna, loba henteuna tatangkalanana. Jeung balikna omat kudu mawa conto bubuahanana." Harita memang keur musimna buah anggur mimiti arasak. 21 Bral utusan arindit maju ngaler. Tuluy ngintip eta tanah, ti kidulna mimiti ti tanah gurun Sin terus ngaler mapay jalan nepi ka Rehob, hiji tempat anu geus deukeut ka Hamat. 22 Ti dinya terus ka Hebron, wewengkon eta tanah beulah ti kidul, pamatuhan urang Ahiman, urang Sesai jeung urang Talmai; ieu tilu suku bangsa teh turunan bangsa Enak, 46
Bilangan 13.23-29 hiji bangsa anu awakna jarangkung gede. (Hebron mimiti kabukana teh tujuh taun samemeh Soan, hiji tempat di tanah Mesir.) 23 Sanggeus nepi ka Lebak Eskol, maranehna ngala buah anggur saranggeuy. Ranggeuyanana kacida beuratna nepi ka digotong ku duaan. Ngala buah dalima deuih jeung buah kondang bawaeun mulang. 24 (Eta tempat anu matak dingaranan Lebak Eskol teh lantaran perkara eta buah anggur saranggeuy anu diala ku urang Israil tea.) 25 Sanggeus beres ngintipna nepi ka opat puluh poe, mata-mata teh marulang ka bangsana, 26 ka Musa, Harun, jeung bangsa Israil di tanah gurun Paran wewengkon tanah Kades. Sagala papanggihanana ditepikeun bari nembongkeun bubuahan babawaanana. 27 Kieu pupulihna ka Musa, "Eta tanah parantos disidikkeun. Kaayaanana beunghar sareng subur. Ieu ngabantun bubuahanana saeutik. 28 Mung jalmi-jalmina kacida baredasna, kota-kotana nya arageung nya wareweg, dikuta kuat sakurilingna. Kajabi ti kitu di ditu teh aya suku bangsa anu jarangkung gede. 29 Palih kidul dicicingan ku urang Amalek. Pagununganana dicicingan ku urang Het, urang Yebus, sareng urang Emor. Tempat- tempat sapanjang basisir Laut Tengah sareng 47
Bilangan 13.30-14.3 sapanjang Walungan Yordan dicicingan ku urang Kanaan." 30 Ti dinya Kaleb ngarepehkeun jelema- jelema anu mimiti ngageder nembongkeun kateupanujuna ka Musa. Kieu ceuk Kaleb, "Urang rurug eta tanah teh, urang rebut. Tangtu beunang ku urang." 31 Tapi ceuk nu sejen-sejenna anu arindit jeung Kaleb, ngaromongna teh kieu: "Urang moal kuat ngarurug ka ditu. Urang ditu teh baredasna leuwih ti urang." 32 Saterusna maranehna nyebarkeun carita palsu ka urang Israil perkara hasil lolongokna ka eta tanah, majar: "Hasil eta tanah teh keur pribumina ge teu matak mahi. Jalma-jalmana jararangkung pisan, 33 malah di ditu teh loba raksasa turunan bangsa Enak. Dibanding jeung itu, urang mah mani asa sagede simeut. Moal teu kitu itu ge nganggapna ka urang." 14 1 Sapeupeuting eta jelema-jelema teh gawena tinggorowok jeung nembongkeun kasusah. 2 Seug ngarasula ka Musa jeung Harun, pokna, "Mending ge paeh bareto di Mesir, atawa mending paeh di dieu keneh di tanah gurun! 3 Jang naon urang teh ku PANGERAN digiring ka eta tanah? Perang moal teu eleh, anak pamajikan dijabel. Kumaha lamun urang baralik deui bae ka Mesir?" 48
Bilangan 14.4-11 4 Terus maranehna baradami, "Hayu urang pilih pamingpinna, sina mawa urang ka Mesir deui!" 5 Bruk Musa jeung Harun nyaruuh kana taneuh hareupeun eta jelema-jelema. 6 Ari Yosua bin Nun jeung Kaleb bin Yepune, dua jelema anu tas ngalongok tanah tea nyarosoeh pakeanana bawaning ku susah, 7 tuluy ngomong ka nu loba pokna, "Eta tanah anu kakara tas ditalengteng teh kacida pikabitaeunana. 8 Asal kalakuan urang sing matak sapuk kana manah PANGERAN, ku Mantenna tangtu dicandak ka ditu, sarta eta tanah anu sakitu beungharna tur sakitu lendona teh tangtu dipaparinkeun ka urang. 9 Ulah ngalawan ka PANGERAN, jeung ulah gimir ku urang ditu. Moal teu babari ngelehkeunana. PANGERAN nyarengan urang, sarta Mantenna geus ngelehkeun allah-allah urang ditu, jadi ulah sieun-sieun." 10 Tapi jelema-jelema teh anggur ngancam rek maehan, arek maraledogan ku batu, ngan kaburu narenjoeun aya cahaya anu ujug-ujug ngagebray luhureun Kemah Suci, cahaya PANGERAN. 11 PANGERAN ngandika ka Musa, "Rek iraha enggeusna eta jelema-jelema nampik ka Kami teh? Rek sabaraha lilana maranehna henteu percaya ka Kami anu geus sakitu lobana nembongkeun mujijat? 49
Bilangan 14.12-18 12 Ku Kami rek ditarajang, rek dibasmi ku pagebug. Ari maneh ku Kami rek dijieun karuhun hiji bangsa anu leuwih gede jeung leuwih kuat ti batan maranehna!" 13 Tapi piunjuk Musa ka PANGERAN, "Ieu bangsa teh ku Gusti parantos dikaluarkeun ti Mesir kalayan metakeun pangawasa. Sugri padamelan Gusti pikeun maranehna, saupami kakupingeun ku urang Mesir 14 tangtos dicarioskeun ka urang dieu. Urang dieu parantos kawartosan yen Gusti PANGERAN nyarengan ka abdi sadaya, malah sok tembong ngajirim upami mega Gusti aya di luhureun abdi sadaya, ari siang angkat ti payun dina tihang mega, wengina dina tihang seuneu. 15 Saupami ieu jalmi-jalmi ayeuna dibasmi, tangtos ceuk bangsa-bangsa anu kantos nguping kajayaan Gusti teh 16 pangna ieu umat dugi ka dibasmi, lantaran Gusti parantos teu sanggup nungtunna ka tanah anu parantos dijangjikeun. 17 Kitu nu mawi nun PANGERAN, mugi kakawasaan Gusti teh dianggo ngabuktoskeun pilahir anu kieu tea: 18 Kami teh PANGERAN, jembar panalar, jembar asih, satuhu, jembar hampura ka nu baroga dosa jeung ka anu sok ngalawan. Tapi nu salah mah moal teu dihukum, boh kaom bapa, boh anak incuna, nepi ka turunan katilu jeung kaopat. 50
Bilangan 14.19-25 19 Sarehing kitu nun PANGERAN, luyu sareng sipat asih Gusti anu jembar tur tara gingsir, sim abdi nunuhun mugi ieu jalmi-jalmi teh dihapunten dosana, sapertos kapungkur-pungkur ti barang maranehna budal ti Mesir." 20 PANGERAN ngawaler, "Ku Kami dihampura sakumaha pamenta maneh. 21 Tapi demi hirup Kami, jeung demi kamulyaan Kami anu minuhan jagat, 22 maranehna moal aya anu diasupkeun ka eta tanah. Sangkilang maranehna geus narenjoeun gebrayna kamulyaan jeung mujijat-mujijat Kami di Mesir jeung di gurun keusik, tapi teu eureun-eureun maranehna teh ngalawan, ngadoja kasabaran Kami. 23 Maranehna hamo asup ka tanah anu ku Kami dijangjikeun ka karuhunna. Sakur anu ngalawan ku Kami moal aya anu diasupkeun ka ditu. 24 Ari Kaleb, abdi Kami, ku sabab beda deui sarta tetep satuhu, tangtu ku Kami dicandak ka ditu, ka tanah anu ku manehna tas ditalengteng. Anak incuna bakal ngamilik eta tanah, 25 bakal nyaricingan tanah-tanah lebak anu ayeuna dicaricingan keneh ku urang Amalek jeung urang Kanaan. Maraneh isukan kudu malik ngajugjug ka gurun keusik, anu nuju ka Teluk Akaba." 51
Bilangan 14.26-34 26 PANGERAN ngandika ka Musa jeung Harun, 27 "Rek sabaraha lilana jelema-jelema garoreng hate teh gegelendengna ka Kami? Kami geus kesel ngadangu gegelendengna! 28 Bejakeun, kieu kituh waleran Kami, Kami sumpah demi hirup Kami, saomong maraneh ku Kami rek dibuktikeun. Kitu timbalan Kami, PANGERAN. 29 Maraneh bakal tariwas, bangke-bangke maraneh bakal nyebar di gurun keusik. Sakur anu ayeuna umurna leuwih ti dua puluh taun, ku sabab geus gegelendeng ka Kami, moal aya anu asup ka eta tanah. 30 Pamohalan maraneh narepi sarta maratuh di ditu, sanajan Kami geus jangji. Kajaba Kaleb jeung Yosua. 31 Ceuk maraneh, anak pamajikan bakal kajabel. Tapi malah nya maranehna anu ku Kami rek dicandak ka ditu ka tanah anu ku maraneh teu dipikahayang. Eta tanah baris pamatuhanana. 32 Maraneh mah bakal paraeh di dieu di tanah gurun. 33 Anak maraneh bakal ngalumbara di ieu tanah gurun nepi ka opat puluh taun, balangsak ku karana kateusatiaan maraneh, nepi ka maraneh tumpes beak. 34 Balukarna tina dosa sorangan, maraneh bakal balangsak nepi ka opat puluh taun, ngingetkeun lilana waktu anu dipake lolongok 52
Bilangan 14.35-43 ka eta tanah opat puluh poe, sapoena satauneun. Sangkan karasa temahna dilawan ku Kami! 35 Kami sumpah rek nyieun kitu ka maraneh anu jarahat, anu geus ngalawan ka Kami. Maraneh masing-masing tangtu tariwas di tanah gurun. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 36 (14:36-37) Ari jelema-jelema anu diutus ngintip tanah tea, anu nyebarkeun carita bohong nepi ka jelema-jelema gegelendeng ka PANGERAN, ku PANGERAN digebug ku hiji kasakit, hos paraeh. 37 (14:36) 38 Ti nu dua welas urang teh ngan duaan nu salamet, Yosua jeung Kaleb. 39 Barang timbalan PANGERAN teh dicarioskeun ku Musa, urang Israil jadi kacida sarusaheunana. 40 Isukna isuk-isuk keneh pisan maranehna geus rek bring bae ngarurug ka pagunungan di ditu, sarta kieu omongna ka Musa, "Ayeuna mah abdi sadaya daek ka ditu, ka tanah anu diandikakeun ku PANGERAN. Rumaos lepat." 41 Tapi saur Musa, "Arek ngaralawan deui ka PANGERAN? Moal aya hasilna! 42 Ulah ka daritu, ku PANGERAN moal disarengan, temahna engke beunang ku musuh. 43 Maraneh tangtu eleh ngayonan urang Amalek jeung urang Kanaan. PANGERAN teu 53
Bilangan 14.44-15.6 kersaeun nyarengan lantaran maraneh geus teu narolih ka Mantenna." 44 Tapi maranehna murugul, terus ngajugjug ka pagunungan, padahal Peti Perjangjian PANGERAN jeung Musa tetep-tetep henteu incah ti pasanggrahan. 45 Maranehna ditarajang ku urang Amalek jeung urang Kanaan, kadeseh sarta diuber nepi ka Hormah. 15 1 PANGERAN ka Musa maparinkeun 2 ieu pikukuh pikeun urang Israil, anu kudu dilakonan ari geus araya di tanah anu bakal dipaparinkeun tea: 3 Lamun maraneh arek ngurban ka PANGERAN, kurban beuleuman, kurban pikeun nekanan panadaran, kurban ku karana suka rela, atawa kurban-kurban anu dimistikeun dina pesta-pesta kaagamaan, sato kurbanna meunang ku sapi jalu, domba jalu, domba atawa embe, jieun kurban kadaharan. Seungitna kurban-kurban kadaharan tea bakal kagalih ku PANGERAN. 4 (15:4-5) Sing saha anu nyanggakeun domba atawa embe ka PANGERAN pikeun kurban beuleuman, sarta pikeun tiap-tiap sato kudu dilengkepan ku tipung sakilo anu diadonan ku saliter minyak jetun keur kurban kadaharan, jeung cianggur saliter. 5 (15:4) 6 Lamun anu dikurbankeunana domba jalu, kudu oge ngahaturkeun kurban kadaharan 54
Bilangan 15.7-15 tina tipung dua kilo anu diadonan ku saliter satengah minyak jetun, 7 jeung cianggur saliter satengah. Seungitna kurban bakal kagalih ku PANGERAN. 8 Lamun anu dihaturkeun ka PANGERAN teh sapi jalu, boh keur kurban beuleuman boh keur kurban pikeun nekanan panadaran atawa keur kurban panarima, 9 kudu oge ngahaturkeun kurban kadaharan tina tipung tilu kilo anu diadonan ku dua liter minyak jetun, 10 jeung cianggur dua liter. Seungitna kurban bakal kagalih ku PANGERAN. 11 Kitu patokan kurban-kurban pangiring pikeun satiap kurban sapi jalu, satiap domba jalu, satiap domba, satiap embe. 12 Sakumaha bae lobana sato anu dikurbankeun, lobana kurban pangiring oge kudu disaluyukeun kana patokan eta. 13 Unggal warga Israil asli, saban ngahaturkeun kurban kadaharan anu angseuna hayang kagalih ku PANGERAN, kudu kitu. 14 Urang asing anu aya di maraneh, boh anu sawatara waktu, boh anu tetep matuh, lamun rek nyieun kurban kadaharan, supaya angseuna kagalih ku PANGERAN, aturanana kudu sarua cara kitu. 15 Eta aturan teh diwajibkeun pikeun saterusna, boh ka maraneh boh ka urang 55
Bilangan 15.16-24 asing anu aya di maraneh. Sabab dina soca PANGERAN mah maraneh jeung itu teh sarua, 16 jadi pikukuh jeung aturan kitu teh nya pikeun maraneh nya pikeun itu. 17 PANGERAN ka Musa maparinkeun deui 18 aturan pikeun urang Israil anu kudu dilakonan ari geus araya di tanah anu rek dipaparinkeun tea: 19 Bahan dahareun tina hasil eta tanah, sabagian wajib disanggakeun ka PANGERAN. 20 Lamun nyieun roti tina gandum anu diala pangheulana, roti nu kahiji kudu husus dibaktikeun ka PANGERAN. Cara ngabaktikeunana sarua jeung cara ngabaktikeun roti tina gandum anu digiling pangheulana. 21 Pikukuh kudu nyanggakeun roti saperti kitu saban-saban nyieun, kudu dilakonan salawasna. 22 Tapi bisa jadi aya nu teu kahaja henteu ngalakonan salah sarupa pikukuh anu ku PANGERAN diandikakeun ka Musa. 23 Atawa bisa jadi engke sakumna masarakat henteu ngalakonan sagala pikukuh anu ku PANGERAN geus diandikakeun ka Musa. 24 Saupama kasalahanana teh lantaran lalawora, maranehna kudu ngahaturkeun sapi jalu keur kurban beuleuman, anu angseuna matak sedep ka PANGERAN, diiring ku kurban kadaharan jeung kurban anggur sakumaha tali parantina. Kurban pangiring sejenna 56
57 Bilangan 15.25-32 kudu ngahaturkeun embe badot keur kurban pamupus dosa. 25 Ku imam kudu dikurbankeun pikeun nebus dosa masarakat, tangtu bakal dihampura, sabab kasalahanana lain dihaja. Kurban pamupus dosa tea dijieun kurban kadaharan haturan PANGERAN. 26 Sakumna bangsa Israil tangtu bakal dihampura, kitu deui urang asing, sabab eta kasalahan teh mawa ka sarerea. 27 Upama anu dosa teu kahaja teh ngan saurang, jelemana kudu ngahaturkeun anak embe bikang umur sataun keur kurban dosa. 28 Embena kudu dikurbankeun ku imam dina altar pikeun nebus dosa eta jelema, tangtu ku Mantenna dihampura. 29 Ieu pikukuh pikeun saha bae sakur anu nyieun dosa teu kahaja, boh urang Israil boh urang asing. 30 Tapi lamun kasalahan tea dihaja, boh urang Israil boh lain, eta teges salah, lantaran mandang enteng ka PANGERAN, kudu dipaehan, 31 sabab nyapelekeun timbalan PANGERAN, ngahaja ngarempak salah sahiji pikukuh-Na, anu matak kudu dipaehan ku karana kasalahanana. 32 Hiji mangsa waktu urang Israil di tanah gurun keneh, aya hiji jelema kanyahoan ngala suluh dina poe Sabat.
58 Bilangan 15.33-16.1 33 Tuluy dideuheuskeun ka Musa jeung Harun jeung ka sakumna bangsa Israil, 34 sarta dijaga lantaran tacan terang kudu dikumahakeun. 35 PANGERAN nimbalan ka Musa, "Eta kudu dipaehan. Paehan di luareun pasanggrahan, baledogan ku batu ku sarerea." 36 Seug eta jelema teh dibawa ka luareun pasanggrahan tuluy dipaehan, dibaledogan ku batu ku sarerea sakumaha piwarangan PANGERAN. 37 PANGERAN ngandika deui ka Musa 38 pikeun urang Israil, "Maraneh kudu nyieun rarawis dina tungtung baju. Unggal rarawis kudu diberean benang biru salambar. Gumatikeun kitu salalawasna. 39 Gawena pikeun ngingetan sangkan saban maraneh nenjo eta rarawis aringet sarta narurut kana sagala timbalan Kami, moal bengkok sembah, moal ngajujur napsu ngencar kahayang sorangan. 40 Jadi gawena eta rarawis teh sangkan maraneh gumati kana sagala timbalan Kami, sangkan gembleng jadi kagungan Kami. 41 Kami teh PANGERAN Allah maraneh. Kami ngaluarkeun maraneh ti Mesir teh supaya jadi Allah maraneh. Kami teh PANGERAN." 16 1 (16:1-2) Aya hiji jelema urang Lewi kaom Kahat, ngaranna Korah bin Yishar. Eta jelema geus nangtang ka Musa. Aya baturna tiluan ti kaom Rubin, ngaranna
Bilangan 16.2-8 Datan, jeung Abiram, duanana anak Eliab, anu saurang deui ngaranna On bin Pelet, dipiluan ku dua ratus lima puluh urang Israil anu aya kasebutna lantaran kabehanana pamingpin pilihan rahayat. 2 (16:1) 3 Ngaronom ka Musa jeung Harun sarta nangtang kieu, "Andika geus kaleuleuwihi! Bangsa Israil teh kagungan PANGERAN. Anu disarengan ku PANGERAN teh urang, kabeh. Jadi naon leuwihna andika, he Musa, make munjulkeun maneh ti sapakumpulan umat PANGERAN?" 4 Bareng Musa ngadangu kitu, bruk sujud kana taneuh tuluy neneda. 5 Geus kitu ngalahir ka Korah sabatur-batur, "Isukan isuk-isuk PANGERAN anu bakal mutus mana nu jadi kagungana-Na, mana anu wenang ngadeuheus ka Mantenna, anu dimeunangkeun deukeut ka Mantenna kana altar. 6 (16:6-7) Isukan isuk-isuk arandika kudu mawa parukuyan meunang ngaruhakan jeung dupana, teundeuneun kana altar. Urang cirikeun saha antara urang anu saenyana dipilih ku PANGERAN. Arandika anu kaleuleuwihi, he urang Lewi!" 7 (16:6) 8 Musa terus keneh ngalahirna ka Korah, "He urang Lewi, regepkeun! 59
60 Bilangan 16.9-16 9 Arandika teh ku Allahna Israil geus dipilih ti antara sakabeh urang Israil, nepi ka meunang deukeut ka Mantenna, meunang digarawe di Kemah PANGERAN, meunang ngatur jeung nguruskeun kapentingan sakumna urang Israil. Ceuk pangira arandika, na eta teh perkara leutik? 10 Arandika, kitu deui urang Lewi sakumna, ku PANGERAN dipaparin harkat sakitu masih harayang leuwih, harayang jadi imam! 11 Arandika jeung sakur anu bariluk gegelendeng ka Harun teh saenyana mah gegelendeng jeung nangtang ka PANGERAN." 12 Musa miwarang ngala Datan jeung Abiram. Tapi jawabna, "Moal, moal nemonan! 13 Karah kurang puas keneh ngabudalkeun kaula kabeh ti Mesir, ti tanah anu medah- meduh, ngarah kaula kabeh paraeh di tanah gurun? Arek ngangkat maneh ongkoh jadi juragan kaula sakabeh? 14 Geus tetela andika lain mawa ka tanah anu gemah ripah, lain mere lahan-lahan atawa kebon-kebon anggur. Masih keneh arek ngabobodo. Moal, moal nemonan!" 15 Musa kasebit manahna tuluy unjukan ka PANGERAN, "Mugi kurban maranehna engke ulah aya anu ditampi. Abdi ka maranehna teh teu acan ngarugelkeun, teu acan kantos ngabantun kalde-kaldena acan." 16 Geus kitu anjeunna sasauran deui ka Korah, "Isukan isuk-isuk andika jeung anu
61 Bilangan 16.17-26 dua ratus lima puluh urang anu bariluk, kudu ka Kemah PANGERAN. Harun oge tangtu aya. 17 Masing-masing kudu mawa parukuyan didupaan, teundeun kana altar." 18 Isukna maranehna daratang marawa parukuyan meunang ngaruhakan jeung dupana, tuluy narangtung hareupeun lawang Kemah PANGERAN jeung Musa jeung Harun. 19 Korah ngumpulkeun jelema sapakumpulan sina narangtung nyanghareup ka Musa jeung Harun di hareupeun lawang Kemah. Bray cahaya kamulyaan PANGERAN ngagebray nembongan ka sakabeh. 20 PANGERAN nimbalan ka Musa jeung Harun, 21 "Maraneh kudu nyingkir ti eta jelema- jelema. Maranehna ku Kami arek dibasmi ayeuna keneh." 22 Tapi Musa jeung Harun bruk sarujud sarta arunjukan, "Nun Allah, Gusti teh sumber hirupna saniskara. Anu lepat mung saurang, naha bendu ka sadayana?" 23 Timbalan PANGERAN ka Musa, 24 "Jalma loba titah nyalingkir ti kemah Korah, Datan jeung Abiram." 25 Bral Musa angkat ka kemah Datan jeung Abiram diiring ku para pamingpin, 26 tuluy miwarang ka jalma loba, "Maraneh nyaringkah kabeh ti kemah ieu jelema-jelema doraka. Kade ulah aya barang-barangna anu
Bilangan 16.27-33 kacabak, bisi maraneh milu tumpes kabawa ku dosa maranehna." 27 Jalma-jalma nyaringkah ti kemah Korah, Datan jeung Abiram. Geus kitu Datan jeung Abiram kaluar jeung saanak-majikanana masing-masing, ngajaranteng di lawang kemahna. 28 Musa ngalahir ka jalma rea, "Tarenjokeun, sangkan kanyahoan yen sagala anu dijalankeun ku bapa teh ku karana timbalan PANGERAN, lain karep sorangan. 29 Lamun eta jelema-jelema paehna paeh sabiasa lain ku karana hukuman ti Allah, eta tandana bapa lain piwarangan PANGERAN. 30 Sabalikna upama PANGERAN midamel hal anu tacan kungsi kadenge sarta taneuh beulah ngalegleg maranehna katut sagala pangabogana, nepi ka maranehna hirup-hirup keneh tarurun ka enggon anu paraeh, tetela eta jelema-jelema teh geus murtad ti PANGERAN." 31 Tutup anjeunna sasauran, bray bae taneuh anu ditincak ku Datan jeung Abiram ujug-ujug beulah ngewag, 32 ngalegleg ka maranehna sakulawargana, katut Korah jeung sakur anu bariluk ka manehna katut sagala pangabogana. 33 Kabeh diteureuy hirup-hirup ku taneuh, tarurun ka enggon anu paraeh jeung sagala pangabogana. Geus kitu taneuh anu beulah 62
63 Bilangan 16.34-40 teh liput deui, anu dileglegna lep les taya anu tembong deui. 34 Sakur nu aya di dinya barang ngadarenge tingjareritna jelema-jelema anu dilegleg ku taneuh, tingbalecir lalumpatan bari gogorowokan, "Nyingkir! Bisi milu kakubur!" 35 Sanggeus kitu gur deui aya seuneu ti PANGERAN, ngahuru jelema-jelema anu dua ratus lima puluh urang, anu tas nyaranggakeun kukus tea. 36 Ti dinya PANGERAN ngandika ka Musa, 37 "Parukuyan-parukuyan tambaga anu dibarawa ku jelema-jelema anu dihuru teh sina dicokot ku Elasar anak Imam Harun. Arengna awur-awur ka mana-mana. Eta parukuyan-parukuyan teh suci, 38 sabab geus ditareundeun kana altar PANGERAN. Jadi cokotan eta parukuyan- parukuyan teh ti maranehna anu dihukum paeh ku karana dosa-dosana, tuluy pekprekan gepeng-gepengkeun, pake ngalapis altar, sina jadi paringetan ka urang Israil." 39 Seug parukuyan-parukuyan teh ku Imam Elasar dicandak, tuluy miwarang jelema supaya eta dipekprekan digepeng- gepengkeun aripis dipake ngalapis altar. 40 Eta teh pikeun jadi paringetan ka urang Israil, yen anu lain turunan Harun mah lamun ngukus ka PANGERAN teu meunang aya anu datang sorangan kana altar, sabab tangtu tiwas cara Korah sabatur-batur. Sakumaha
Bilangan 16.41-48 timbalan PANGERAN ka Musa pikeun Elasar geus dijalankeun. 41 Poe isukna sakumna bangsa Israil nyaralahkeun ka Musa jeung Harun, pokna, "Bapa parantos ngabinasa umat PANGERAN." 42 Sanggeus nyaralahkeun ka Musa jeung Harun, bring arindit ka Kemah Suci. Beh eta Kemah teh kasampak geus katutup ku mega sarta cahaya PANGERAN tembong ngagebray. 43 Jol Musa jeung Harun ka dinya sarta ngaradeg payuneun eta Kemah. 44 Ti dinya PANGERAN nimbalan ka Musa, 45 "Maraneh kudu nyingkir ti eta jelema- jelema. Maranehna ku Kami rek dibasmi di dinya keneh!" Bruk aranjeunna sarujud kana taneuh. 46 Ti dinya Musa ngalahir ka Harun, "Candak parukuyan, ruhakan sareng teundeunan dupa. Enggal itu jalmi-jalmi pangukuskeun, pangnyirnakeun dosana. Enggal! PANGERAN parantos meh bedah bendu-Na, sakedap deui ge narajangkeun pagebug." 47 Geuwat Harun nyandak parukuyan tuluy rurusuhan muru ka jalma-jalma anu keur ngagimbung. Ana breh teh pagebug geus mimiti nerekab. Teu talangke deui, sok dupa kana ruhak parukuyan, bul ngukus nyirnakeun dosa maranehna. 48 Rep pagebug teh eureun, Harun ngajanteng di antara anu geus tariwas jeung anu harirup keneh. 64
Bilangan 16.49-17.9 49 Anu paraeh harita wungkul aya 14.700 urang, jaba anu geus paraeh ku karana kadorakaan Korah. 50 Sapepesna eta pagebug, Harun nyampeurkeun ka Musa di lawang Kemah Suci. 17 1 PANGERAN ngandika ka Musa, 2 "Urang Israil pentaan iteuk dua welas siki, hiji iteuk ti unggal pamingpin kaom masing-masing. Ngaran anu bogana tuliskeun dina iteukna. 3 Ngaran Harun tulis dina iteuk wakil urang Lewi. Jadi hiji iteuk ti saban pamingpin kaom. 4 Bawa ka Kemah Kami, teundeun hareupeun Peti Perjangjian paranti Kami mayunan maneh. 5 Jelema anu ku Kami kapilih, iteukna bakal sirungan. Hal ieu ku Kami rek dipake jalan ngeureunkeun gegelendengna urang Israil, ulah sina ngaralawan bae ka maneh." 6 Musa mundutan ka urang Israil hiji iteuk ti unggal pamingpin kaom, jumlah dua welas iteuk. Iteuk Harun dicampurkeun ka dinya. 7 Ku Musa tuluy diteundeun di Kemah Suci hareupeun Peti Perjangjian. 8 Poe isukna sasumpingna ka Kemah, katingali iteuk Harun anu ngawakilan urang Lewi teh sirungan, pucukan, kembangan, malah buahan geus arasak, kanari! 9 Ku Musa ditembongkeun kabeh ka urang Israil. Sanggeus katarenjoeun kitu 65
Bilangan 17.10-18.3 kajadianana, iteuk teh dicarokot deui ku nu bogana masing-masing. 10 Ti dinya PANGERAN ngandika ka Musa, "Iteuk Harun teundeun deui hareupeun Peti Perjangjian, pikeun jadi peringetan ka jelema-jelema anu daroraka yen teu meunang gegelendeng deui bisi tariwas." 11 Eta timbalan PANGERAN ku Musa dijalankeun. 12 Ti dinya urang Israil arunjukan ka Musa, "Upami kitu mah tiwas atuh abdi-abdi teh! 13 Asal deukeut-deukeut ka Kemah Suci, saha bae oge moal teu tiwas. Sami bae sareng parantos tiwas ieu mah!" 18 1 Ti dinya PANGERAN ngandika ka Harun, "Satiap kasalahan pagawean di Kemah Kami, maneh jeung anak-anak maneh katut kabeh urang Lewi anu kudu narima balukarna. Tapi anu kudu nanggung balukar tina hal-hal anu tumali jeung kaimaman mah ngan maneh jeung anak-anak maneh bae. 2 Baraya-baraya maneh urang Lewi bawa ka dieu, sina digarawe babantu ka maneh sabot maneh nekanan kawajiban di Kemah Suci. 3 Maranehna kudu ngalakonan kawajibanana ka maneh jeung ngajalankeun tugasna di jero Kemah Kami. Tapi pacuan cubuk-cabak kana paparabotan suci nu aya di Kamar Suci atawa nyabak altar. Lamun nyabak, boh maranehna boh maneh, tan wande tiwas. 66
Bilangan 18.4-9 4 Sina digarawe jeung maneh sagala pigaweeun di ieu Kemah. Tapi anu saratna teu cumpon mah teu meunang. 5 Kamar Suci jeung altar ngan maneh jeung anak maneh anu wenang ngurus, ulah nepi ka urang Israil kasiksa deui ku Kami. 6 Ari baraya-baraya maneh, Kami pribadi anu milihna ti urang Israil, ku Kami dipasrahkeun ka maneh. Kabeh geus diabdikeun ka Kami, jadi meunang gawe di ieu Kemah. 7 Tapi anu meunang mangku kaimaman pikeun ngajalankeun hal-hal anu tumali jeung altar jeung Kamar Pangsucina mah ngan maneh jeung anak-anak maneh wungkul. Maneh wungkul anu tanggung jawabna, sabab ngan maneh anu ku Kami dibere harkat imam. Jelema anu henteu nyumponan saratna mun deukeut-deukeut kana paparabotan suci bakal tiwas." 8 PANGERAN ngandika deui ka Harun, "Ingetkeun, Kami geus mere keur pibagianeun maneh tina kurban-kurban anu henteu dibeuleum, anu dijieun pikeun Kami. Kop eta bagian keur maneh jeung keur turunan maneh. Kitu salawasna. 9 Pibagianeun maneh tina kurban-kurban pangsucina anu henteu dibeuleum dina altar nya eta: tiap kurban kadaharan, kurban dosa, jeung kurban kasalahan. Sagala rupa kurban suci anu disanggakeun ka Kami, eta keur maneh jeung anak maneh. 67
Bilangan 18.10-17 10 Didaharna kudu di tempat suci, sabab sipatna suci. Anu meunang ngadahar ngan lalaki. 11 Jaba ti eta satiap pangbakti urang Israil pikeun Kami, eta oge keur maneh, keur anak-anak maneh lalaki, awewe. Kitu salawasna. Satiap kulawarga maneh anu setra meunang ngadahar. 12 Hasil tanah anu dialana pangheulana, anu unggal-unggal taun ku urang Israil dihaturkeun ka Kami: minyak jetun, anggur, jeung gandum, 13 eta oge keur maneh kabeh. Satiap anggota kulawarga maneh anu setra meunang ngadahar. 14 Sagala rupa di Israil anu geus dibaktikeun ka Kami tanpa sarat, eta oge keur maneh. 15 Sakur anak cikal, boh budak boh sato anu ku urang Israil dibaktikeun ka Kami, eta keur maneh. Ngan ari budak mah ku maneh kudu ditebus heula, kitu deui cikal sato nu haram kudu ditebus heula. 16 Budak ditebusna di mana geus umur sabulan. Gedena tebusan ditangtukeun lima gebleg uang perak nurutkeun harga patokan di Kemah Kami. 17 Cikal sapi, domba, jeung embe, teu meunang ditebus, sabab mutlak pikeun Kami, kurbankeuneun. Getihna kudu disiramkeun kana altar, gajihna kudu dibeuleum dijieun 68
Bilangan 18.18-23 kurban kadaharan, anu seungitna matak sedep ka Kami. 18 Dagingna keur maneh, sakumaha dada jeung pingping katuhuna anu dijieun sasajen. 19 Sagala rupa pangbakti urang Israil ka Kami, ku Kami geus diajangkeun pikeun maneh, pikeun anak-anak maneh lalaki, awewe. Kitu salawasna. Ieu jadi hiji katangtuan anu langgeng ti Kami pikeun maneh turun-tumurun." 20 PANGERAN ngandika deui ka Harun, "Maneh teu meunang ngabogaan pusaka, sarta di satanah Israil maneh teu meunang boga tanah milik. Hak milik jeung pibagianeun maneh mah ieu Kami, PANGERAN." 21 PANGERAN ngandika deui, "Ari pibagianeun urang Lewi ku Kami diajangan jakat perpuluhan anu ku urang Israil dibaktikeun ka Kami. Eta bagian jadi bayaran tina pagaweanana di Kemah Kami, 22 da urang Israil anu lianna mah geus teu diidinan deukeut-deukeut acan ka Kemah Suci, sabab geus tangtu bakal tiwas keuna ku hukuman. 23 Jadi ti semet ayeuna anu meunang digarawe ngurus eta Kemah ngan urang Lewi bae. Eta tetep kudu kitu, jadi pikukuh langgeng pikeun maneh turun-tumurun. Di satanah Israil, urang Lewi teu meunang ngabogaan pusaka. 69
70 Bilangan 18.24-32 24 Sabab bagian pimilikeun maranehna mah nya eta jakat perpuluhan anu ku urang Israil dihaturkeun ka Kami. Eta sababna maranehna ku Kami geus dibejaan yen teu meunang baroga hak milik di Israil." 25 PANGERAN ngandika ka Musa, 26 pikeun urang Lewi, "Satiap maraneh narima perpuluhan ti urang Israil anu ku PANGERAN geus diajangkeun pikeun maraneh, saperpuluhna ku maraneh kudu disanggakeun ka PANGERAN. 27 Eta pangbakti maraneh dianggap sarua jeung ngabaktikeun gandum jeung anggur cikal hasil lahan. 28 Eta sababna sakabeh hasil perpuluhan ti urang Israil pikeun PANGERAN anu katarima ku maraneh, saperpuluhna tina eta ku maraneh kudu dibaktikeun. Eta pangbakti maraneh kudu diserenkeun ka Imam Harun. 29 Anu dibaktikeun teh kudu anu pangalusna. 30 Lamun anu pangalusna geus dibaktikeun, pek sesana keur maraneh, sakumaha halna patani nyokot bagian ajangna sanggeus pangbaktina disanggakeun. 31 Maraneh kitu deui kulawarga meunang ngadahar sesana di mana bae, sabab eta teh upah maraneh digarawe di Kemah Suci. 32 Maraneh moal matak salah ngadalahar eta bagian, asal anu pangalusna geus dibaktikeun ka PANGERAN. Pacuan maraneh nganajisan pangbakti-pangbakti suci ti urang
Bilangan 19.1-8 Israil. Tegesna, pacuan maraneh ngadahar eta pangbakti-pangbakti samemeh anu pangalusna dibaktikeun ka PANGERAN. Lamun eta dilanggar, maraneh tangtu tiwas." 19 1 PANGERAN ngandika ka Musa jeung Harun, 2 ngandikakeun ieu pikukuh pikeun urang Israil: Maraneh kudu nyokot hiji sapi bulu beureum anu euweuh cacadna jeung anu can dipake gawe. 3 Serenkeun ka Imam Elasar, tuluy tungtun ka luareun pasanggrahan, peuncit saksian ku manehna. 4 Getihna ku Elasar cokot saeutik, kepret- kepretkeun ka lebah Kemah Suci tujuh kali. 5 Sagemblengna eta sapi jeung kulit-kulitna, dagingna, getihna jeung jeroanana kudu diduruk, saksian ku Elasar. 6 Seuneuna ku imam kudu dialungan suluh kiputri sababaraha teukteuk, hisop saranggeuy jeung tali beureum salambar. 7 Geus kitu imam kudu nyeuseuh pakeanana tuluy ngaguyur awakna ku cai, kakara meunang asup deui ka pasanggrahan, kitu ge kakara setra deui lamun geus surup panonpoe. 8 Anu ngaduruk sapi tea oge kudu nyeuseuh pakeanana jeung ngaguyur awakna ku cai, tapi kakara setra deui lamun geus surup panonpoe. 71
Bilangan 19.9-15 9 Lebu sapi anu diduruk kudu dikeduk ku hiji jelema anu setra, teundeun di tempat anu setra di luareun pasanggrahan, keur piparantieun urang Israil nyieun cai setra pikeun nyirnakeun kanajisanana, paranti mupus dosa. 10 Anu ngeduk lebuna oge kudu nyeuseuh pakeanana, sarta kakara bisa setra deui sanggeus surup panonpoe. Pikukuh ieu langgeng pikeun salawasna, boh pikeun urang Israil boh pikeun nu sejen anu harirup di Israil. 11 Sing saha anu antel kana mayit jadi najis tujuh poe. Kudu nyucikeun diri ku cai upacara. 12 Dina poe katiluna ti sanggeus kanajisan jeung dina katujuh poena, kudu nyucikeun diri ku cai upacara, kakara bisa beresih deui. Upama dina katilu jeung katujuh poena henteu nyucikeun diri, eta teh najis. 13 Saha bae anu antel kana mayit henteu nyucikeun diri, tetep najis, sabab henteu dikepretan ku cai upacara. Sarua jeung nganajisan Kemah PANGERAN, temahna moal diangken deui umat Allah. 14 Upama aya anu maot di jero kemah, sakur nu araya di eta kemah waktu jelema tea maot, kitu deui anu daratang ngalayad, kabeh kanajisan salila tujuh poe. 15 Wawadahan anu henteu make turub oge kanajisan. 72
Bilangan 19.16-19 16 Jeung saha-saha anu antel kana mayit anu aya di luareun kemah, boh mayit anu dipaehan boh mayit anu paeh sawajarna, kitu keneh anu antel kana tulang-tulang jelema atawa kuburan, jadi kanajisan tujuh poe. 17 Supaya najisna leungit kudu nyokot lebu sapi beureum paranti nyirnakeun dosa tea sakadarna, asupkeun kana wadah, caian ku cai beresih. 18 Pikeun hal nu kahiji, nya eta lamun aya nu maot di jero kemah kudu kieu: Jelema anu henteu najis kudu nyokot hisop saranggeuy, celubkeun kana cai upara tea, tuluy kepret- kepret ka eta kemah, kana barang-barangna jeung ka jelema-jelema anu araya di dinya. Pikeun hal nu kadua, nya eta lamun aya jelema anu keuna kana mayit, atawa kana kuburan, atawa kana tulang-taleng jelema nu geus maot, kudu kieu: Jelema anu kanajisan tea kudu dikepretan ku cai upacara ku jelema anu henteu kanajisan. Carana saperti kitu keneh. 19 Dina katilu jeung katujuh poena, jelema anu setra teh kudu ngepretan deui jelema anu kanajisan tea ku eta cai setra. Dina poe katujuhna ngepretanana teh baris nyetrakeun. Sanggeus anu kanajisan tea nyeuseuh pakeanana jeung nyiram maneh ku cai, sanggeus surup panonpoe baris setra deui. 73
Bilangan 19.20-20.5 20 Sing saha anu kanajisan henteu nyetrakeun diri, tetep najis sabab awakna henteu dikepretan ku cai setra, matak nganajisan Kemah PANGERAN, sarta temahna moal diaku deui umat Allah. 21 Ieu pikukuh ku maraneh kudu digumatikeun sapapanjangna. Jelema anu ngepret-ngepretkeun cai setra tea ge kudu nyeuseuh pakeanana, sing saha anu antel kana eta cai eta jadi najis nepi ka surup panonpoe. 22 Naon-naon anu kacabak ku jelema anu kanajisan, kitu deui sing saha anu antel kana eta, jadi najis nepi ka surup panonpoe. 20 1 Dina bulan kahiji sakumna bangsa Israil narepi ka tanah gurun Sin, masanggrahan di Kades. Miryam maot sarta dikuburkeun di dinya. 2 Di eta tempat teu aya cai. Seug jelema-jelema ngagimbung ka Musa jeung Harun. 3 Gegelendeng kieu, "Mending ge kapungkur teh maraot sakalian sareng nu sanesna di payuneun Kemah PANGERAN. 4 Kanggo naon dicandak ka ieu tanah gurun? Naha ieu teh ngarah abdi-abdi sareng pipiaraan maraot di dieu? 5 Naha atuh dibudalkeun ti Mesir, dicandak ka tempat sakieu balangsakna, mani teu aya naon-naon anu jadi. Bujeng-bujeng jagong, kondang, anggur, dalima, taya cai-cai acan!" 74
Bilangan 20.6-12 6 Musa jeung Harun ngantunkeun eta jalma-jalma, tuluy ngaradeg di lawang Kemah Suci, bruk sarujud kana taneuh. Bray cahaya PANGERAN nembongan. 7 PANGERAN nimbalan ka Musa, 8 "Cokot iteuk hareupeun Peti Perjangjian. Sakumna bangsa Israil kumpulkeun ku maneh jeung Harun. Di hareupeun maranehna maneh kudu ngomong kana batu cadas itu, anu nangtung di ditu. Engke eta cadas bakal ngabijilkeun cai ngagurujug. Kitu petana maneh ngabijilkeun cai tina eta cadas pikeun ngarinum eta jelema-jelema jeung sasatoanana." 9 Bral Musa angkat nyandak iteuk sakumaha timbalan PANGERAN. 10 Sakumna bangsa Israil ku anjeunna jeung Harun dikumpulkeun hareupeun batu cadas tea. Pok Musa ngalahir, "Darengekeun, eh jelema-jelema doraka! Na Kami jeung Harun teh kudu ngabijilkeun cai tina ieu batu cadas pikeun maraneh?" 11 Ti dinya Musa ngangkat iteuk terus dipake ngagitik dua kali kana eta cadas, cor ti dinya bijil cai ngagolontor. Jelema-jelema ngarinum kitu deui sasatoanana. 12 Tapi PANGERAN nyeuseul ka Musa jeung Harun, timbalana-Na, "Ku sabab maraneh kurang tuhu nganyatakeun pangawasa Kami anu suci di hareupeun bangsa Israil, maraneh moal bisa terus nungtun eta jelema-jelema 75
Bilangan 20.13-17 ka tanah anu ku Kami dijangjikeun pikeun maranehna." 13 Eta kajadian teh di Meriba, tempat urang Israil gegelendeng ka PANGERAN, sarta PANGERAN di dinya nembongkeun yen Mantenna teh suci. 14 Ti dinya Musa ngintun sawatara utusan ka raja Edom ti Kades. Ceuk utusan, "Aya pihatur ti tuang saderek, bangsa Israil. Anjeun langkung uninga kana kabalangsakanana, 15 uninga yen karuhun urang kantos ngumbara di Mesir lami pisan. Di ditu karuhun urang teh kitu deui tuang saderek sadaya dikaniaya ku urang Mesir, 16 lajeng sasambat ka PANGERAN nyuhunkeun pitulung. Panyambatna ku PANGERAN didangu, Mantenna ngutus hiji malaikat, anu nuyun tuang saderek sadaya kaluar ti Mesir. Ayeuna tuang saderek sadaya aya di Kades, di tapel wates karajaan anjeun. 17 Mugi anjeun kersa ngawidian tuang saderek ngalangkung. Tuang saderek sadaya katut ingon-ingon tangtos moal kaluar ti jalan gede, moal nyimpang ka lahan-lahan atanapi kebon-kebon anggur kagungan anjeun. Cai leueuteun oge moal ngabantun ti sumur anjeun, bade junun nyorang jalan gede bae, dugi ka kaluar ti tapel wates karajaan anjeun." 76
Bilangan 20.18-26 18 Tapi jawab urang Edom, "Kami teu idin maraneh ngaliwat ka ieu nagara! Lamun wani-wani, ku kami rek dipapag ditarajang!" 19 Ari ceuk utusan urang Israil, "Sim kuring sadaya bade nyorang jalan gede bae. Bilih bae aya jalmi atanapi ingon-ingon sim kuring anu nginum tina sumur nu aya di dieu, tangtos dibayar sapantesna. Anu disuhunkeun teh mung widi ngalangkung wungkul." 20 Urang Edom ngajawab, "Teu meunang!" Seug maranehna mepek balad gede pisan, tuluy kaluar rek merangan urang Israil. 21 Ku lantaran teu diidinan ngaliwat tanah urang Edom, urang Israil nyimpang ka jalan sejen. 22 Sanggeus arindit ti Kades, sakumna bangsa Israil narepi ka Gunung Hor, 23 wates tanah Moab. Di dinya PANGERAN nimbalan ka Musa jeung Harun, kieu, 24 "Harun teu meunang terus ka tanah anu ku Kami rek dibikeun ka urang Israil, bakal maot di dieu, lantaran maraneh duaan basa keur di Meriba geus nyimpang tina timbalan Kami. 25 Harun jeung Elasar anakna ajak unggah ka Gunung Hor. 26 Bukaan di ditu pakean kaimaman Harun, tuluy pakekeun ka Elasar, sabab Harun kudu maot di ditu." 77
Bilangan 20.27-21.4 27 Musa tumut sakumaha timbalan PANGERAN. Tuluy arunggah ka Gunung Hor kasaksian ku sarerea. 28 Di luhur gunung Musa ngalaanan panganggo kaimaman ti Harun, seug dianggokeun ka Elasar. Harun pupus di puncak eta gunung. Musa jeung Elasar lalungsur deui ti dinya. 29 Sakumna bangsa Israil geus ngajudi yen Harun geus pupus, tuluy bela sungkawa tilu puluh poe lilana. 21 1 Raja tanah Arad, urang Kanaan, di wewengkon Kanaan kidul, meunang beja yen urang Israil geus araya di jalan ka Atarim. Seug mapag merangan, malah bisa ngaboyong sababaraha urang. 2 Urang Israil ngedalkeun ikrar ka PANGERAN, kieu, "Upami aya widi ti Gusti dugi ka abdi sadaya tiasa ngelehkeun eta bangsa, maranehna sareng nagara-nagarana seja mutlak dibaktikeun ka kersa Gusti, bade ditumpurkeun." 3 Eta ikrar ku PANGERAN dikabul, sarta Mantenna maparin pitulung, nepi ka maranehna bisa ngelehkeun urang Kanaan, jelema-jelema jeung nagara-nagarana ditumpurkeun sama sakali. Tuluy eta tempat teh dingaranan Hormah. 4 Ti Gunung Hor urang Israil maju ka Teluk Akaba, maksudna rek ngurilingan wewengkon 78
Bilangan 21.5-13 tanah Edom. Tapi di satengahing jalan maranehna leungit kasabaran, 5 ngabijilkeun ucap garihal ka Musa jeung ka PANGERAN, pokna, "Ku naon abdi sadaya dibudalkeun ti Mesir, sina paraeh di ieu gurun keusik anu teu aya cai teu aya dahareun? Aya ge dahareun siga kieu, bosen!" 6 Seug PANGERAN ngadatangkeun oray-oray matih, urang Israil rea nu datang ka paraeh diparacok. 7 Jalma-jalma tingkaroceak ka Musa, "Abdi-abdi rumaos dosa ka PANGERAN sareng ka Bapa. Pangnedakeun ka PANGERAN supados ieu oray-oray teh disingkirkeun!" 8 PANGERAN nimbalan ka Musa miwarang ngadamel oorayan tina tambaga sina dipanjer ku galah, sina dipalencrong ku nu diparacok ku oray. Anu mencrong eta tangtu moal sakara-kara. 9 Musa ngadamel oorayan tina tambaga tuluy dipanjer ku galah, seug dipalencrong ku anu digaregel ku oray, tuluy calageur. 10 Urang Israil maju deui, tuluy masanggrahan di Obot. 11 Ti Obot maju deui, tuluy masanggrahan di ruruntuk Abarim di gurun wewengkon Moab beulah wetan. 12 Ti dinya maju deui, tuluy masanggrahan di Lebak Sered. 13 Maju deui, tuluy masanggrahan di Walungan Arnon peuntas kaler di tanah gurun 79
Bilangan 21.14-22 anu tembus ka wewengkon urang Emor. Walungan Arnon jadi tapel wates antara wewengkon urang Moab jeung urang Emor. 14 Anu matak dina Kitab Perang PANGERAN ditulis kieu " kota Waheb di wewengkon Supa, jeung tanah-tanah landeuh; Walungan Arnon, 15 jeung barisan lamping landeuh-landeuh anu kebat ka Ar notog ka tanah Moab." 16 Ti dinya maju deui ka hiji tempat anu disebut Beer, hartina Sumur-sumur. Di dinya PANGERAN nimbalan ka Musa, "Jelema kabeh kumpulkeun, ku Kami rek dibere cai." 17 Harita urang Israil ngarawih kieu: "Eh sumur-sumur, sing bijil cai, arek dikawihkeun kieu ku kami: 18 Ieu sumur dikali ku para narpati. Jeung ku para pamingpin bangsa. Dikalina ku teteken karajaan jeung ku iteuk-iteuk kakawasaanana." Ti tanah gurun eta maranehna maju deui ka Matana. 19 Ti dinya maju deui ka Nahaliel. Ti Nahaliel terus ka Bamot. 20 Ti Bamot terus ka hiji lengkob di wewengkon urang Moab, nampeu ka puncak Gunung Pisga, ngeunteung ka lempengan gurun keusik. 21 Geus kitu urang Israil ngirim utusan ka Sihon raja urang Emor. Pamentana: 22 "Kaula neda idin ngalangkung ka tanah Sang Raja. Kaula sadaya sareng ingon-ingon moal nyimpang ti jalan gede, moal ngacak 80
81 Bilangan 21.23-29 ka lahan-lahan atanapi kebon-kebon anggur, moal ngala cai ti sumur, seja nyorang jalan gede bae dugi ka kaluar ti wewengkon Sang Raja." 23 Raja Sihon teu ngidinan urang Israil ngaliwatan wewengkonna, kalah ka mepek balad muru ka Yahas di tanah gurun, merangan urang Israil. 24 Tapi perangna eleh, baladna loba pisan anu paeh. Tanahna ku urang Israil dilindih ti semet Walungan Arnon nepi ka Walungan Yabok wates wewengkon urang Amon. Nepi ka dinya bae, da wates wewengkon urang Amon mah kuat. 25 Kota-kota urang Emor, kaasup kota Hesbon jeung desa-desa sakurilingna dijabel ku urang Israil sarta dicaricingan. 26 Hesbon teh ibukota tempat Sihon raja urang Emor. Eta raja tadina ngelehkeun raja Moab, raja anu ti heula, sarta ngajabel sakuliah tanahna nepi ka Walungan Arnon. 27 Hal eta ku ahli dangding mah dijieun guguritan kieu, "Yu urang ka Hesbon, kota tempat Raja Sihon. Hayang terang menyatna jeung pulihna deui. 28 Bareto ti Hesbon ngaburubul balad Sihon, lir seuneu ngahuru kota Ar di Moab, neureuy pasir-pasir girangeun Walungan Arnon. 29 Cilaka arandika urang Moab! Cilaka arandika umat Kamos! Nu lalaki kalabur, nu
82 Bilangan 21.30-22.2 awewe diboyong ku raja Emor, ku allah-allah arandika diantep bae. 30 Tapi ayeuna turunan eta raja geus tumpur, dicacar sapanjang jalan ti Hesbon nepi ka Dibon ti Nasim nepi ka Nopa deukeut Medeba." 31 Wewengkon urang Emor geus diandih ku urang Israil. 32 Geus kitu Musa miwarang nalengteng jalan geusan ngarurug ka kota Yaser. Seug eta kota jeung desa-desa sakurilingna beunang ku urang Israil. Urang Emor anu araya di dinya dibuburak. 33 Ti dinya urang Israil malik ka jalan anu ka Basan, tapi dipegat ku Raja Og sabaladna, der digempur di Edrei. 34 PANGERAN ngandika ka Musa, "Tong sieun-sieun ku eta raja, maneh tangtu meunang. Eta raja jeung rahayatna katut tanahna ku Kami rek diserenkeun ka maneh. Ku maneh jieun cara ka Sihon raja urang Emor anu marentah di Hesbon." 35 Og beunang ku urang Israil, dipaehan jeung anak-anakna katut rahayatna kabeh, hiji ge taya anu dihirupan, tanahna diandih. 22 1 Urang Israil maju deui, terus masanggrahan di hiji tegalan di Moab, peuntaseun Walungan Yordan beulah wetan nyanghareup ka Yeriho. 2 Barang Balak bin Sipor raja Moab ngareungeu beja hal wewesen urang Israil
Bilangan 22.3-8 ka urang Emor, jeung barang meunang beja sakumaha lobana urang Israil, 3 Balak jeung rahayatna jadi sieuneun. 4 Ti dinya urang Moab teh ngomong ka para pamingpin urang Midian, pokna, "Eta gorombolan teh sakeudeung deui ge datang ngaruksak ka sakurilingeun urang cara banteng nyatuan di sampalan." Geus kitu Balak 5 nitah ngahaturanan Balhum bin Beor anu calik di Petor deukeut Walungan Eprat di tanah Amaw. Kieu amanat Balak, "Hatur uninga, aya hiji bangsa datang ti Mesir, mani nakleuk pinuh di mana-mana ngancam rek ngajabel tanah kaula. 6 Bilanganana langkung seueur ti batan bilangan kaula. Ku margi kitu saderek mugi kersa linggih ka kaula, pangnyapakeun eta bangsa supados kaula tiasa ngelehkeun atanapi ngabuburak. Kaula terang, mana- mana anu diberkahan ku saderek tangtos jamuga, anu disapa ku saderek tangtos cilaka." 7 Utusan Moab jeung para kapala urang Midian arindit nepungan Balhum, mawa duit pikeun upah nyapa, tuluy ngunjukkeun amanat Balak. 8 Saur Balhum, "Marondok heula di dieu sawengi, isukan aya wartos kumaha timbalan PANGERAN ka kaula." Utusan Moab peuting eta marondok di Balhum. 83
Bilangan 22.9-18 9 Allah sumping ka Balhum, mariksa, "Saha eta jelema-jelema anu marondok teh?" 10 Wangsul Balhum, "Sumuhun utusan Raja Balak ti Moab, ngawartosan 11 yen aya hiji bangsa jebulna ti Mesir minuhan sakuliah tanahna. Sanggemna ku abdi kedah disapa supados tiasa dielehkeun atanapi diusir ti tanahna." 12 Dawuhan Allah, "Ulah milu, jeung ulah daek nyapa ka urang Israil, sabab eta umat diberkahan ku Kami." 13 Isukna Balhum mendakan utusan Balak sarta saurna, "Geura marulang. Kaula moal ka ditu, henteu widi ku PANGERAN." 14 Para utusan marulang, pupulih ka Balak yen Balhum teu kersaeun. 15 Balak ngirim deui utusan leuwih loba tur jelema-jelemana leuwih parenting ti batan nu ti heula. 16 Sadaratangna ka Balhum pok ngunjukkeun amanat Balak, "Mugi saderek teu ngaraos kaabotan sumping ka kaula. 17 Tangtos ku kaula dipulang tarima sapantesna, sareng naon bae sapamundut tangtos ditedunan. Ulah teu sumping, pangnyapakeun eta bangsa." 18 Waler Balhum, "Masing Balak dugi ka maparin emas perak nu aya di karatonna, kaula teu werat ngalanggar dawuhan PANGERAN Allah kaula, teu wantun saeutik-eutik acan. 84
Bilangan 22.19-27 19 Parandene, sae karulem heula sawengi di dieu sapertos nu ti payun, manawi kaula kenging deui pituduh ti PANGERAN." 20 Peutingna Allah sumping deui ka Balhum, ngandika, "Ari dikeukeuhan mah jig bae milu, tapi pilampaheun maneh kudu kumaha timbalan Kami." 21 Isukna Balhum nyelaan kalde, bral angkat jeung para utusan Moab. 22 Allah bendu ka Balhum dumeh Balhum ngiring ka nu ngangkir. Balhum jongjon dina tonggong kalde diiring ku dua gandek, teu uningaeun di hareup dipegatan ku malaikat PANGERAN anu ngadeg di tengah jalan. 23 Kaldena nenjoeun di hareup aya malaikat anu ngabar pedang, tuluy nyimpang mapay tegalan. Ku Balhum digitik sina ka jalan deui. 24 Malaikat megatan deui di lebah anu gupit, anu kahapit ku dua pager tembok kebon anggur. 25 Katenjoeun deui ku eta kalde, seug kalde teh meped kana pager tembok nepi ka sampean Balhum ngagasruk ka dinya. Ku Balhum digitik deui. 26 Sakali deui malaikat teh megatan, ngadegna di nu kacida gupitna, kenca katuhu taya lolongkrang deui. 27 Kalde nenjoeun, seug kalde teh ayeuna mah ngagolerkeun maneh. Balhum seep kasabaranana, jebrod deui kalde teh digitik ku teteken. 85
Bilangan 22.28-35 28 Kersaning PANGERAN, ngong bae kalde teh bisa ngomong ka Balhum, kieu, "Na lepat naon kuring teh? Juragan dugi ka tilu kali ieu ngagitik, naon margina?" 29 Waler Balhum, "Salah sia ngajengkelkeun ka aing! Cacak lamun aing nyekel pedang boa sia dipodaran!" 30 Kalde ngajawab, "Sanes kuring teh kalde Juragan ti kapungkur, anu salamina dianggo ku Juragan? Na biasana kuring kieu peta ka Juragan teh?" "Henteu!" walerna. 31 Ti dinya Balhum ku PANGERAN dikersakeun iasa ningali ka eta malaikat anu keur ngabarkeun pedang. Bruk Balhum sujud kana taneuh. 32 Malaikat mariksa, "Salah naon eta kalde digitikan nepi ka tilu kali ieu? Kami ngahaja megatan jalan sangkan maneh ulah laju. 33 Untung eta kalde nenjoeun ka kami nepi ka tilu kali nyisi. Cacak lamun henteu, maneh ku kami dipaehan, kalde mah moal." 34 Balhum ngawangsul, "Sadaya-daya rumaos dosa, sareng teu terang aya anu ngadeg megatan. Nanging bilih dimanah awon saupami teras ka ditu, sim abdi sumeja wangsul deui bae." 35 Tapi waler eta malaikat, "Jig bae rek diteruskeun mah. Tapi piomongeun maneh kudu kumaha timbalan kami." Balhum ngalajengkeun lampah bareng jeung jelema-jelema anu ngangkir. 86
Bilangan 22.36-23.3 36 Barang Balak meunang beja yen Balhum geus aya di jalan tuluy mapagkeun ka kota Ar di wewengkon Walungan Arnon, wates tanah Moab. 37 Saur Balak ka Balhum, "Ku naon kamari ieu teu sumping waktos diangkir ti payun? Bilih teu diutamikeun panginten, bilih kaula kirang panarima?" 38 Waler Balhum, "Kapan ieu dongkap, geuning! Nanging bade tiasa naon ari kaula? Mung tiasa ngucapkeun naon-naon anu diandikakeun ku Allah bae." 39 Balhum ku Balak dicandak ka kota Hasot. 40 Di dinya Balak meuncit sapi jeung domba dipake mupundutan ka Balhum jeung ka para kapala anu ngangkir anjeunna. 41 Poe isukna Balhum ku Balak disampeur, tuluy dicandak ka Pasir Baal. Ti lebah dinya katingalieun ku Balhum sabagian urang Israil keur neba. 23 1 Balhum misaur ka Balak, "Pangdamelkeun altar tujuh sareng sayagikeun sapi jalu tujuh, domba jalu tujuh." 2 Ku Balak ditedunan. Balak jeung Balhum tuluy ngurbankeun eta sapi jeung domba dina altar, saaltarna hiji sapi hiji domba. 3 Geus kitu saur Balhum ka Balak, "Ieu kurban-kurban jagi heula, kaula bade ningal sumping moalna PANGERAN ka kaula. Naon-naon anu ku Mantenna diwahyukeun ka 87
Bilangan 23.4-11 kaula engke diwartoskeun." Ti dinya Balhum angkat nyalira ka hiji puncak pasir. 4 Allah sumping ka dinya, seug Balhum unjukan, "Sim abdi parantos ngadegkeun kurban dina tujuh altar, saaltarna hiji sapi hiji domba." 5 Balhum ku PANGERAN diuningaan kudu sasauran kumaha, tuluy dipiwarang ka Balak deui ngadongkapkeun timbalana-Na. 6 Balhum nepangan deui Balak, kasampak keur ngajaga keneh kurban beuleuman jeung para kapala Moab. 7 Ti dinya Balhum ngucapkeun wejanganana: "Kaula dihiras ku Balak, raja Moab. Diala ti Siria ti pagunungan di wetan. Carekna, Ka dieu, jadi panyambung lemek kaula. Pangnyapakeun urang Israil. 8 Kumaha kaula rek bisa nyapa ka umat anu ku Allah henteu disapa? Kumaha kaula rek bisa ngalaknat ka umat anu ku Allah henteu dilaknat? 9 Atra kaula nya ningal ti puncak cadas. Sidik nya nilik ti luhur pasir. Hiji bangsa nu mandiri, anu sadar yen bangsana pangdiberkahanana. 10 Turunan Israil tinanding keusik lobana. Moal kabilang ku loba-lobana. Mugia pati kaula asup pati umat Allah, hayang ajal jeung bagjana cara jalma nu ibadah." 11 Ari saur Balak, "Kumaha saderek teh? Kapan diangkir teh supaya nyapa ka musuh kaula, anggur ngaberkahan?" 88
89 Bilangan 23.12-21 12 Waler Balhum, "Kitu anu katampi ku kaula ti PANGERAN." 13 Saur Balak ka Balhum, "Upami kitu urang ngalih, supaya urang Israil anu katingali mung saeutik." 14 Ti dinya Balhum diajak ka Sopim, hiji tanah lempar di puncak Gunung Pisga. Tuluy ngadegkeun deui tujuh altar sarta tuluy ngurban, saaltarna hiji sapi jalu hiji domba jalu. 15 Saur Balhum ka Balak, "Jagi ieu kurban beuleuman, kaula bade ka ditu ngadeuheus ka Allah." 16 Allah sumping ka Balhum maparin uninga pisaureun, tuluy miwarang nepangan deui Balak ngadongkapkeun sabda-Na. 17 Balhum mulih deui, Balak kasampak keur ngajaga kurbanna jeung para kapala Moab. Balak mariksakeun dawuhan Allah. 18 Seug Balhum ngedalkeun wejanganana: "Mangga Balak bin Sipor dangukeun ieu ucapan. 19 Allah tara ngabohong cara jelema, tara gumingsir kawas manusa. Mun jangji pasti ngajadi, mun nyabda pasti laksana. 20 Kaula seja ngucapkeun berkah. Ku sabab Allah nu miwarangna, kaula henteu kaduga nolakna. 21 Geus kapeleng ku kaula kumaha Israil jagana. Bangsa nu moal sangsara nu moal
Bilangan 23.22-24.1 nyorang balangsak. Diaaping ku PANGERAN Allahna, anu ku maranehna diaku jadi Rajana. 22 Allah ngaluarkeun eta bangsa ti Mesir. Tur bumela jeung rosa lir banteng leuweung. 23 Bangsa Israil moal beunang diheureuyan. Moal katepi ku sihir. Moal kasusul ku tenung. Kieu hal Israil ceuk jalma-jalma kiwari: Kanyahokeun, sakitu ahengna damel PANGERAN! 24 Bangsa Israil lir singa rosa tanaga. Tacan eureun mun tacan nyasaak jeung neureuy, mun tacan nginum getih korbanna." 25 Ari saur Balak ka Balhum, "Ari teu kersa mah nyapa ka urang Israil, atuh ulah-ulah ngaberkahan!" 26 Waler Balhum, "Sanggem kaula ge kaula mah darma nepikeun pangandika PANGERAN. Sanes kitu tadi teh?" 27 Saur Balak ka Balhum, "Sae urang ngalih deui atuh, manawi di tempat sanes mah Allah ngawidian saderek nyapa eta bangsa." 28 Balhum ku Balak dicandak ka puncak Gunung Peor anu negla ka lebah gurun keusik. 29 Saur Balhum ka Balak, "Ngadegkeun deui tujuh altar, sayagikeun sapi jalu sareng domba jalu tujuh-tujuh." 30 Ku Balak ditedunan, tuluy dikurbankeun kana altar, saaltarna hiji sapi hiji domba. 24 1 Tapi Balhum di dinya keneh ge geus uningaeun kana pangersa PANGERAN, 90
Bilangan 24.2-9 yen anjeunna kudu ngucapkeun berkah pikeun urang Israil. Jadi henteu angkat milari ilapat cara ti heula. Seug malik mayun ka lebah gurun keusik. 2 Breh katingalieun pasanggrahan Israil sakaomna-sakaomna. Kalawan kersaning Roh Allah, 3 pok anjeunna ngedalkeun wejanganana: "Ieu wejangan ti Balhum bin Beor. Ucapan jalma anu terus tingal, 4 nu bisa ngarungu Allah ngandika. Kieu titingalan kaula, titingalan gaib ti Allah Nu Maha Kawasa. 5 Asri rasmi jajaran kemah Israil. 6 Lir jajaran tangkal korma, lir taman sisi walungan, lir tangkal garu nu dipelak ku PANGERAN, lir tangkal kiputri sisi cai. 7 Bakal cukup meunang hujan, pepelakanana moal kakurangan cai. Rajana bakal leuwih agung batan Agag, karajaanana lega tepi ka jauhna. 8 Allah ngaluarkeun eta bangsa ti Mesir, tur bumela jeung rosa lir banteng leuweung. Kabeh musuh maranehna dilegleg, balung-balungna dipingges-pinggeskeun, gondewa-gondewana diririkes. 9 Eta bangsa lir singa rosa tanaga, mun keur hees mo aya nu wani ngahudangkeun. Anu ngaberkahan Israil bakal diberkahan deui, anu nyapa Israil tangtu disapa deui." 91
Bilangan 24.10-17 10 Balak ngeupeulkeun peureupna bakat ku ambek, sarta kieu saurna ka Balhum, "Andika diala teh supaya nyapa musuh kaula. Ari heug ti batan nyapa kalah ka ngaberkahan nepi ka tilu kali. 11 Geus, geura balik! Kami tadi geus jangji mere upah. Tapi upahna ku PANGERAN dicaram dibikeun ka maneh." 12 Balhum ngawaler, "Ongkoh ceuk kami ge ka utusan andika, 13 najan andika nepi ka mere emas-perak sakaraton, kami moal mungpang kana pangandika PANGERAN, moal ngagugu karep sorangan. Nu baris diucapkeun teh ngan pangandika PANGERAN wungkul." 14 Balhum ngalahir deui, "Ayeuna kami rek balik, mulang ka bangsa sorangan. Tapi memeh balik rek ngabejaan bakal dikumahakeun engke bangsa andika ku bangsa Israil." 15 Pok anjeunna ngucapkeun wejangan: "Ieu wejangan ti Balhum bin Beor. Ucapan jelema nu awas tingal, 16 nu bisa ngarungu Allah ngandika, nu meunang wahyu ti Nu Maha Agung. Kieu tetenjoan kami, tetenjoan gaib ti Allah Nu Maha Kawasa. 17 Mangsa jaga ku kami katoong, kami nenjo bangsa Israil. Ti eta bangsa mucunghul hiji raja, sumorot lir bentang, lir bentang pindah, 92
Bilangan 24.18-25.1 bijil ti Israil, bakal ngagitik kapala-kapala Moab, ngarubuh-rubuhkeun urang Set, 18 ngelehkeun musuh-musuhna di Edom, tanahna diandih milik. Ari Israil terus unggul terus nanjung. 19 Maranehna ku bangsa Israil bakal dileyek. Anu harirup keneh beak disapu." 20 Dina paningal gaibna, Balhum ningali urang Amalek. Pok deui ngedalkeun wejanganana: "Ti antara kabeh, Amalek pangkuatna. Tapi ahirna eta ge bakal euweuh salalawasna." 21 Dina paningal gaibna Balhum ningali urang Keni, pok ngedalkeun deui wejanganana: "Tempat maneh nya keker nya weweg, reugreug lir sayang diluhur gunung karang. 22 Parandene he Keni, maneh geus tangtu rugrug, digempur ku urang Asur sarta diboyong." 23 Balhum ngedalkeun deui ieu wejangan: "Bangsa naon itu ngabengbreng di tebeh kaler? 24 Aya aleutan kapal ti Siprus, nu bakal nalukkeun Asur jeung Eber. Tapi sabalikna, eta ge bakal carem salalanggengna." 25 Sanggeus kitu Balhum tuluy mulih. Balak oge tuluy balik. 25 1 Sanggeus masanggrahan di Lebak Sitim, urang Israil mimiti maraen awewe ka urang Moab anu marukim di dinya. 93
94 Bilangan 25.2-10 2 Urang Israil ku eta awewe-awewe diarajak kana pesta-pesta anu diayakeun pikeun muja allah urang Moab. Urang Israil marilu ngadahar kadaharanana, marilu nyembah ka eta allah, 3 nya eta Baal di Peor. Ku sabab eta PANGERAN jadi wera, 4 tuluy nimbalan ka Musa, "Tangkepan kabeh kapala Israil, geus ngaralawan ka Kami! Paehan hareupeun sakabeh, sangkan lemper wera Kami ka urang Israil." 5 Ti dinya Musa miwarang logojo-logojo, saurna, "Paehan ku maraneh masing-masing, sakur jelema ti kaom maraneh anu nyembah ka Baal di Peor." 6 Sabot jelema-jelema keur careurik hareupeun gapura Kemah PANGERAN, dumadakan aya hiji urang Israil liwat mawa awewe urang Midian terus asup ka kemahna, kasaksian ku Musa, ku sarerea. 7 Ari Pinehas putra Elasar putu Imam Harun, barang ret ningal terus ngorejat, ceg kana tumbak, 8 tuluy ngagidig ka kemah eta jelema, gecrok eta jelema jeung awewena dipanggang ku tumbak, parat duanana. Reg balahi ka urang Israil kandeg. 9 Tapi geus katalanjuran, geus loba anu paraeh mani dua puluh opat rebu urang. 10 PANGERAN ngandika ka Musa,
Bilangan 25.11-26.2 11 "Pinehas anak Elasar incu Harun geus nyirnakeun wera Kami ka urang Israil. Teu mere ampun ka nu nyembah ka allah sejen lian ti ka Kami. Ku sabab kitu urang Israil ku Kami henteu terus dibeakkeun sanajan manah Kami ngentab panas. 12 Bejakeun ka Pinehas, Kami rek ngadamel perjangjian ka manehna, langgeng moal barobah. 13 Ku sabab sakitu gumatina, henteu mere ampun ka satru Kami, nepi ka Kami kersa mere ampun kana kasalahan bangsa Israil, manehna turun-tumurun bakal jaradi imam." 14 Anu dipaehan jeung awewe urang Midian teh ngaranna Simri bin Salu, kapala hiji warga kaom Simeon. 15 Nu awewe ngaranna Kosbi, bapa eta awewe ngaranna Sur, kapala salah sahiji kaom Midian. 16 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 17 "Urang Midian tarajang, tumpurkeun, 18 (25-17b) sabab geus dosa merdayakeun ka maraneh di Peor, jeung ku sabab Kosbi anu dipaehan waktu keur aya balahi di Peor." 26 1 Sanggeus balahi nu tadi, PANGERAN ngandika ka Musa jeung Elasar putra Harun. Pangandika-Na, 2 "Urang Israil cacahkeun, nurutkeun ahli karuhun masing-masing, anu umurna dua puluh taun atawa leuwih, anu geus manjing jadi prajurit." 95
96 Bilangan 26.3-17 3 (26:3-4) Ku Musa jeung Elasar jalma-jalma nu umurna sakitu sina kumpul di hiji tanah lapang di Moab, sisi Walungan Yordan deukeut kota Yeriho. Ieu catetan urang Israil anu budal ti Mesir. 4 (26:3) 5 Turunan ti kaom Rubin putra cikal Yakub: Kaom-kaom Hanok, Palu, 6 Hesron, jeung Karmi. 7 Ti ieu kaom-kaom, lalakina aya 43.730 urang. 8 Turunan Palu nya eta Eliab 9 jeung anak-anakna: Nemuel, Datan, jeung Abiram. (Datan jeung Abiram teh dua kapala anu dipilih ku urang Israil, anu nangtang ka Musa jeung Harun bariluk ka Korah ngalawan ka PANGERAN, 10 sarta tariwas jeung Korah dilegleg ku taneuh bareng jeung 250 urang anu bariluk ka maranehna sarta tariwas ku seuneu. Eta kajadian jadi hiji peringetan ka urang Israil. 11 Tapi anak-anak Korah mah henteu kabawa tiwas.) 12 Turunan ti kaom Simeon: Kaom-kaom Nemuel, Yamin, Yakin, 13 Serah, jeung Saul. 14 Lalakina aya 22.200 urang. 15 Turunan ti kaom Gad: Kaom-kaom Yepon, Hagi, Suni, 16 Osni, Eri, 17 Arod, jeung Areli.
Bilangan 26.18-36 18 Lalakina aya 40.500 urang. 19 (26:19-21) Turunan ti kaom Yuda: Kaom-kaom Sela, Peres, Serah, Hesron, jeung Hamul. (Aya dua putra Yuda anu tilar dunya di Kanaan, nya eta Er jeung Onan.) 20 (26:19) 21 (26:19) 22 Lalakina aya 76.500 urang. 23 Turunan ti kaom Isaskar: Kaom-kaom Tola, Puah, 24 Yasub, jeung Simron. 25 Lalakina aya 64.300 urang. 26 Turunan ti kaom Sebulun: Kaom-kaom Sered, Elon, jeung Yahlel. 27 Lalakina aya 60.500 urang. 28 Turunan ti kaom Yusup, ti putrana anu ngaran Menase jeung Epraim. 29 Turunan ti kaom Menase: Menase puputra Mahir, Mahir puputra Gilad. Turunan Gilad nya eta: 30 Kaom-kaom Ieser, Helek, 31 Asriel, Sekem, 32 Semida, jeung Heper. 33 Heper puputra Selopehad, ari Selopehad anakna awewe kabeh, ngaranna: Mahla, Noa, Hogla, Milka, jeung Tirsa. 34 Lalakina aya 52.700 urang. 35 Anak incu ti kaom Epraim: Kaom-kaom Sutelah, Beker jeung Tahan. 36 Ti turunan Sutelah nya eta kaom Eran. 97
Bilangan 26.37-55 37 Lalakina aya 32.500 urang. Eta catetan kaom-kaom ti putra putu Yusup. 38 Anak incu ti kaom Binyamin: Kaom-kaom Bela, Asbel, Ahiram, 39 Sepupam, jeung Hupam. 40 Ari turunan Bela nya eta kaom Arda jeung kaom Naaman. 41 Lalakina aya 45.600 urang. 42 Anak incu ti kaom Dan: Suham. 43 Lalakina aya 64.400 urang. 44 Anak incu ti kaom Aser: Kaom-kaom Yimna, Yiswi, jeung Beria. 45 Ari turunan Beria nya eta kaom Heber jeung kaom Malkiel. 46 Aser boga anak awewe ngaranna Serah. 47 Jumlah lalaki ti ieu kaom-kaom aya 53.400 urang. 48 Anak incu ti kaom Naptali: Kaom-kaom Yahsel, Guni, 49 Yeser, jeung Silem. 50 Lalakina aya 45.400 urang. 51 Jumlah lalaki urang Israil kabeh aya 601.730 urang. 52 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 53 "Tanah teh bagi-bagikeun ka unggal kaom nurutkeun ukuran cacah jiwana. 54 (26:54-56) Ngabagikeunana kudu ku lotre. Bagian anu lega bikeun ka kaom anu cacah jiwana loba, bagian anu heureut bikeun ka kaom anu cacah jiwana saeutik." 55 (26:54) 98
Bilangan 26.56-27.1 56 (26:54) 57 Anak incu ti kaom Lewi nya eta kaom-kaom Gerson, Kahat, jeung Merari. 58 Ari turunan ti maranehna kaasup oge kaom-kaom Libni, Hebron, Mahli, Musi, jeung Korah. Ari Kahat teh nya eta ramana Amram. 59 Amram nikah ka Yokebed binti Lewi, anu dilahirkeunana di Mesir. Putra Amram ti Yokebed anu pameget nya eta Harun jeung Musa, anu istri Miryam. 60 Harun kagungan opat putra pameget nya eta Nadab, Abihu, Elasar, jeung Itamar. 61 Nadab jeung Abihu tiwas lantaran ngukus ka PANGERAN ku seuneu nu henteu halal. 62 Jalma lalaki urang Lewi ti umur sabulan ka luhur aya 23.000 urang. Didaptarna dipisah ti urang Israil nu lian, sabab ieu mah moal mareunang tanah milik di Israil. 63 Dicacahkeunana ku Musa jeung Elasar waktu nyacahkeun urang Israil di hiji tanah lapang di Moab, sisi Walungan Yordan deukeut kota Yeriho. 64 Ari jelema-jelema anu dicacahkeun ku Musa jeung Harun basa di Gurun Keusik Sinai keneh, harita geus teu araya. 65 Kajaba ti Kaleb bin Yepune jeung Yosua bin Nun. Nu sejenna mah geus paraeh di tanah gurun. Kitu kersaning PANGERAN, sakumaha timbalana-Na. 27 1 Aya hiji jalma lalaki, ngaranna Selopehad bin Heper, turunan Yusup. 99
Bilangan 27.2-9 Jujutan silsilahna ti luhur kieu: Yusup, Menase, Mahir, Gilad, Heper, Selopehad. Manehna boga anak awewe ngaranna Ahla, Noa, Hogla, Milka, jeung Tirsa. Eta anak-anakna teh 2 ngadareuheus ka Musa, Imam Elasar, para kapala, jeung ka sakumna bangsa Israil, di gapura Kemah PANGERAN. Arunjukan kieu, 3 "Pun bapa parantos tiwas di tanah gurun, henteu gaduh anak lalaki. Dupi tiwasna henteu bareng sareng anu marilu ka Korah anu ngalawan ka PANGERAN, tiwasna ku margi dosana bae. 4 Ku naon ngaran pun bapa kedah leungit ti Israil mung ku karana teu gaduh anak lalaki? Atuh abdi-abdi oge paparin tanah milik sapertos wargi-wargi pun bapa anu sanesna." 5 Eta perkara ku Musa disanggakeun ka PANGERAN. 6 Ari timbalan PANGERAN ka anjeunna, 7 "Pamenta anak-anak Selopehad layak. Pek bere tanah milik saperti baraya-baraya bapana nu lian. Pusaka pikeun bapana wariskeun ka maranehna. 8 Jeung umumkeun ka jalma rea yen upama bapa paeh teu ninggalan anak lalaki, tanah milikna kudu diwariskeun ka anakna anu awewe. 9 Upama anak awewe ge teu boga, wariskeun ka dulurna nu lalaki. 100
Bilangan 27.10-17 10 Upama teu boga dulur lalaki, kudu diwariskeun ka dulur-dulur lalaki bapana. 11 Upama bapana teu bogaeun dulur lalaki, sarta paman oge henteu boga, kudu diwariskeun ka baraya pangdeukeutna, sina jadi hak milikna. Ieu aturan sahkeun, sarta kudu digarumatikeun ku urang Israil. Kitu diaturna ku Kami, PANGERAN." 12 PANGERAN ngandika deui ka Musa, "Maneh kudu unggah ka Gunung Abarim. Awas-awas ti dinya tanah anu ku Kami rek dibikeun ka urang Israil teh. 13 Upama eta enggeus ka tenjo, maneh ku Kami bakal dipundut sakumaha Harun lanceuk maneh, 14 lantaran maraneh basa keur di tanah gurun Sin kungsi ngalawan ka Kami. Harita, basa sakumna bangsa Israil gegelendeng ka Kami di Meriba, maneh henteu ngajalankeun sakumaha timbalan Kami, teu nembongkeun pangawasa Kami anu suci ka maranehna." (Meriba teh hiji cinyusu di Kades, di tanah gurun Sin.) 15 Musa nyanggakeun panuhun, 16 "Nun GUSTI Allah, Sumber hirupna sugri anu kumelip, mugi nuduhkeun keur gegentosna anu bakal nungtun urang Israil, 17 anu bakal ngapalaan dina perang, supados umat Gusti ulah dugi ka sapertos domba teu aya nu ngangon." 101
102 Bilangan 27.18-28.3 18 Timbalan PANGERAN ka Musa, "Yosua bin Nun layak pikeun ngaganti. Tumpangkeun leungeun maneh kana sirahna 19 hareupeun Imam Elasar, kasaksian ku sapakumpulan. Tuluy umumkeun di dinya yen manehna pikeun gaganti maneh. 20 Sawatara kakawasaan maneh turunkeun ka manehna supaya urang Israil tunduk kana parentahna. 21 Pikeun nganyahokeun naon-naon pangersa Kami, Yosua kudu gumantung ka Imam Elasar, anu baris nanyakeun ka Kami make Urim jeung Tumim. Ku hal eta Elasar kudu nuduhan Yosua dina sagala urusan perkara urang Israil umumna." 22 Sakumaha timbalan PANGERAN ku Musa dilaksanakeun. Yosua dicandak sina nangtung payuneun Imam Elasar kasaksian ku sakumna bangsa Israil, 23 seug ku anjeunna ditumpangan panangan sarta diumumkeun yen bakal jadi gaganti anjeunna, sakumaha timbalan PANGERAN tea. 28 1 PANGERAN ngandika ka Musa, 2 miwarang marentahkeun ka urang Israil yen kudu ngahaturkeun kurban-kurban kadaharan anu matak nyukakeun manah Allah, dina saban-saban waktu anu geus baku. 3 Kurban-kurban kadaharan anu kudu dihaturkeun teh nya eta: kurban beuleuman,
103 Bilangan 28.4-11 saban poe dua anak domba jalu umur sataun anu taya cacadna naon-naon. 4 Dikurbankeunana isuk-isuk hiji, pabuburit hiji, 5 tiap-tiapna kudu bari ngahaturkeun tipung sakilo anu diadonan ku saliter minyak jetun anu pangalusna. 6 Kitu anu kudu dihaturkeun saban poe sarta kabeh kudu dibeuleum. Nya kurban kitu anu pangheulana dihaturkeun di Gunung Sinai teh, angseuna nyukakeun manah PANGERAN. 7 Anak domba anu dikurbankeun isuk- isuk kudu jeung kurban anggur saliter, dikucurkeun kana altar. 8 Sorena kurbankeun domba anu hiji deui cara kurban anu isuk-isuk, dibarengan ku cianggur. Eta oge kurban kadaharan, angseuna baris kagalih ku PANGERAN. 9 Saban poe Sabat kudu ngurbankeun dua anak domba jalu umur sataun anu taya cacadna naon-naon. Kudu make kurban kadaharan, tipung dua kilo diadonan ku minyak jetun, jeung kurban anggur. 10 Ieu kurban beuleuman dihaturkeunana kudu saban poe Sabat, jadi panambah kana kurban sapopoe, bareng jeung kurban cianggurna. 11 Unggal tanggal hiji tiap bulan kudu ngahaturkeun ka PANGERAN keur kurban beuleuman: dua sapi jalu ngora, hiji domba
Bilangan 28.12-19 jalu, tujuh anak domba jalu anu sataunan, kabeh ulah aya cacad naon-naon. 12 Pikeun kurban kadaharanana tipung diadonan ku minyak jetun, reana: tilu kilo pikeun tiap sapi, dua kilo pikeun domba, 13 sakilo pikeun tiap anak domba. Ieu kabeh kurban beuleuman teh jadi kurban kadaharan, angseuna matak sedep ka PANGERAN. 14 Kudu make kurban anggur, dua liter pikeun tiap sapi, saliter satengah pikeun tiap domba, saliter pikeun tiap anak domba. Kitu pikukuh kurban beuleuman unggal-unggal tanggal hiji saban bulan, sapanjang taun. 15 Jeung pikeun panambah kana kurban beuleuman anu sapopoe, kudu ngurbankeun hiji embe badot pikeun kurban dosa make kurban anggur. 16 Pesta Paska diayakeunana dina tanggal opat welas bulan kahiji, pikeun ngamulyakeun ka PANGERAN. 17 Dina tanggal lima welasna kudu ngamimitian pesta kaagamaan anu lilana tujuh poe. Sajeroning kitu dahar teh kudu roti anu teu make ragi. 18 Dina poean mimiti kudu ngadegkeun kumpulan ngabakti, jeung teu meunang digarawe. 19 Kudu mupundutan ka PANGERAN kurban beuleuman anu dijieun kurban kadaharan, nya eta: dua sapi jalu ngora, hiji domba jalu, 104
105 Bilangan 28.20-27 jeung tujuh anak domba jalu umur sataunan, kabeh ulah aya cacadna naon-naon. 20 Kurban kadaharanana kudu make tipung anu diadonan ku minyak jetun, reana: Pikeun tiap sapi tilu kilo, pikeun domba jalu dua kilo, 21 pikeun tiap domba sakilo. 22 Kudu jeung kurban pamupus dosa, nya eta hiji embe badot, pikeun nyirnakeun dosa jalma rea. 23 Eta kurban-kurban teh jadi panambah kana kurban beuleuman anu saban isuk tea. 24 Jeung salila tujuh poe eta kudu ngahaturkeun kurban kadaharan baris aangseuan anu matak sedep ka PANGERAN, keur panambah kana kurban beuleuman jeung kurban anggur anu sapopoe. 25 Dina katujuh poena kudu ngadegkeun deui kumpulan ngabakti sarta henteu meunang digarawe. 26 Dina Pesta Panen poe kahiji, bari nyanggakeun gandum anyar ka PANGERAN, maraneh kudu ngadegkeun kumpulan ngabakti jeung teu meunang digarawe. 27 Poe eta kudu nyanggakeun kurban beuleuman pikeun aangseuan anu matak sedep ka PANGERAN, nya eta: dua sapi jalu ngora, hiji domba jalu, jeung tujuh anak domba jalu anu umur sataunan, kabeh ulah aya cacadna naon-naon.
106 Bilangan 28.28-29.6 28 Kudu make kurban kadaharan tina tipung anu diadonan ku minyak jetun, reana: Pikeun tiap sapi tilu kilo, pikeun tiap domba dua kilo, 29 pikeun tiap anak domba sakilo. 30 Jeung kudu make kurban dosa pikeun nyirnakeun dosa jalma rea, hiji embe badot. Ku cara kitu maraneh ngajalankeun upacara mupus dosa umat. 31 Eta kurban-kurban jeung kurban cianggurna jadi panambah kana kurban beuleuman jeung kurban kadaharan anu sapopoe. 29 1 Dina tanggal hiji bulan katujuh maraneh kudu ngadegkeun kumpulan ngabakti jeung teu meunang digarawe. Poe eta tarompet-tarompet kudu ditiup. 2 Kudu ngahaturkeun kurban beuleuman baris aangseuan anu matak sedep ka PANGERAN: hiji sapi jalu ngora, hiji domba jalu, jeung tujuh anak domba jalu umur sataunan, kabeh ulah aya cacadna naon-naon. 3 Kudu make kurban kadaharan tina tipung anu diadonan ku minyak jetun, reana: tilu kilo pikeun sapi, dua kilo pikeun domba jalu, 4 sakilo pikeun tiap anak domba. 5 Jeung kudu make kurban pamupus dosa pikeun nyirnakeun dosa jalma rea, hiji embe badot. 6 Sanggakeun eta kurban-kurban teh, jadi panambah kana kurban beuleuman, kurban
107 Bilangan 29.7-13 anggur jeung kurban kadaharan anu sapopoe, pikeun aangseuan anu matak sedep ka PANGERAN. 7 Dina tanggal sapuluh bulan katujuh kudu ngadegkeun kumpulan ngabakti, teu meunang barang dahar naon-naon jeung teu meunang digarawe. 8 Kudu nyanggakeun kurban beuleuman pikeun aangseuan anu matak sedep ka PANGERAN, nya eta: hiji sapi jalu ngora, hiji domba jalu, jeung tujuh anak domba jalu umur sataunan, kabeh ulah aya cacadna naon-naon. 9 Kudu make kurban kadaharan tina tipung anu diadonan ku minyak jetun, reana: tilu kilo pikeun sapi, dua kilo pikeun domba, 10 sakilo pikeun tiap anak domba. 11 Jeung deui kudu ngahaturkeun embe jalu hiji pikeun upacara pamupus dosa umat, sajaba ti kurban pamupus dosa, kurban beuleuman, kurban asongan jeung kurban cianggur anu dihaturkeun dina poe eta. 12 Dina tanggal lima welas bulan katujuh kudu ngadegkeun kumpulan ngabakti. Ieu pesta pikeun ngamulyakeun PANGERAN, lilana tujuh poe jeung teu meunang digarawe. 13 Dina poe ngamimitianana kudu nyanggakeun kurban kadaharan pikeun aangseuan anu matak sedep ka PANGERAN, nya eta: Tilu welas sapi ngora jalu, dua domba jalu, jeung opat welas anak domba
108 Bilangan 29.14-23 jalu umur sataunan, kabeh ulah aya cacadna naon-naon. 14 Kudu make kurban kadaharan tina tipung anu diadonan ku minyak jetun, reana: tilu kilo pikeun tiap sapi, dua kilo pikeun tiap domba, 15 sakilo pikeun tiap anak domba, ditambah ku kurban anggur. 16 Jeung kudu make kurban pamupus dosa, hiji embe badot. Sanggakeun eta kurban-kurban teh pikeun panambah kana kurban beuleuman, kurban kadaharan jeung kurban anggur anu sapopoe. 17 Poe kaduana kudu nyanggakeun dua welas sapi jalu ngora, dua domba jalu, jeung opat welas anak domba jalu umur sataunan, kabeh ulah aya cacadna naon-naon. 18 (29:18-19) Jaba ti eta kudu make kurban- kurban sejen saperti anu disanggakeun dina poe kahiji. 19 (29:18) 20 Poe katiluna kudu nyanggakeun sawelas sapi jalu ngora, dua domba jalu, jeung opat welas anak domba jalu umur sataunan, kabeh ulah aya cacadna naon-naon. 21 (29:21-22) Jaba ti eta kudu make kurban- kurban sejen saperti anu disanggakeun dina poe kahiji. 22 (29:21) 23 Poe kaopat kudu nyanggakeun sapuluh sapi jalu ngora, dua domba jalu, jeung opat
109 Bilangan 29.24-34 welas anak domba jalu umur sataunan, kabeh ulah aya cacadna naon-naon. 24 (29:24-25) Jaba ti eta kudu make kurban- kurban sejen saperti anu disanggakeun dina poe kahiji. 25 (29:24) 26 Poe kalima kudu nyanggakeun salapan sapi jalu ngora, dua domba jalu, jeung opat welas anak domba jalu umur sataunan, kabeh ulah aya cacadna naon-naon. 27 (29:27-28) Jaba ti eta kudu make kurban- kurban sejen saperti anu dikurbankeun dina poe kahiji. 28 (29:27) 29 Poe kagenep kudu nyanggakeun dalapan sapi jalu ngora, dua domba jalu, jeung opat welas anak domba jalu umur sataunan, kabeh ulah aya cacadna naon-naon. 30 (29:30-31) Jaba ti eta kudu make kurban- kurban sejen saperti anu dikurbankeun dina poe kahiji. 31 (29:30) 32 Poe katujuh kudu nyanggakeun tujuh sapi jalu ngora, dua domba jalu, jeung opat welas anak domba jalu umur sataunan, kabeh ulah aya cacadna naon-naon. 33 (29:33-34) Jaba ti eta kudu make kurban- kurban sejen saperti anu dikurbankeun dina poe kahiji. 34 (29:33)
Bilangan 29.35-30.2 35 Poe kadalapan kudu ngadegkeun kumpulan ngabakti, jeung teu meunang digarawe. 36 Kudu nyanggakeun kurban beuleuman pikeun aangseuan anu matak sedep ka PANGERAN: hiji sapi jalu ngora, hiji domba jalu, jeung tujuh anak domba jalu umur sataunan, kabeh ulah aya cacadna naon-naon. 37 (29:37-38) Jaba ti eta kudu make kurban-kurban saperti anu dikurbankeun dina poe kahiji. 38 (29:37) 39 Kitu pikukuhna hal kurban beuleuman, kurban kadaharan, kurban anggur, jeung kurban panarima anu ku maraneh kudu disanggakeun ka PANGERAN dina saban- saban poe pesta maraneh. Eta kabeh jadi panambah kana kurban pikeun nekanan panadaran jeung kurban ku karana andon suka. 40 Sagala timbalan PANGERAN tea ku Musa diumumkeun ka sakumna urang Israil. 30 1 Musa ngumumkeun ieu parentah- parentah pikeun para kapala kaom-kaom Israil: 2 Upama aya anu kaluar nadar seja barang sanggakeun ka PANGERAN, atawa sumpah turun pacaduan, sagala anu diikrarkeunana teu meunang dicabut deui, kudu ditekanan. 110
Bilangan 30.3-11 3 Budak parawan anu cicing di bapana keneh, lamun nyieun panadaran seja barang sanggakeun ka PANGERAN, atawa sumpah turun pacaduan, 4 sagala anu diikrarkeun dina panadaranana kitu deui sumpah pacaduanana kudu ditekanan, kajaba lamun bapana ngadengeeun seug henteu panujueun. 5 Lamun bapana sanggeus nyahoeun seug henteu nyatujuan kana panadaranana, eta panadaranana henteu kudu ditekanan, sarta ku PANGERAN ge baris dihampura lantaran bapana henteu satuju. 6 Awewe anu keur tacan kawinna ngucapkeun panadaran, boh niat enya-enya boh sambarangan kitu bae, atawa sumpah turun pacaduan, geus kitu heug kawin, 7 sagala anu diikrarkeun dina panadaranana kitu deui sumpah pacaduanana kudu ditekanan, kajaba lamun salakina sanggeus ngadenge hal eta henteu satujueun. 8 Lamun salakina sanggeus ngadenge hal eta henteu satujueun, henteu kudu, ditekanan, sarta ku PANGERAN ge baris dihampura. 9 Randa atawa awewe anu geus ditalak, sagala anu diikrarkeun dina panadaranana atawa sumpah pacaduanana kudu ditekanan. 10 Awewe anu boga salaki seug boga panadaran atawa sumpah turun pacaduan, 11 kudu nekanan sagala anu diikrarkeun dina panadaranana atawa sumpah pacaduanana, 111
Bilangan 30.12-31.2 kajaba lamun salakina sanggeus nyahoeun hal eta henteu nyatujuan. 12 Lamun salakina sanggeus nyahoeun seug henteu nyatujuan kana panadaranana, henteu kudu ditedunan. Ku PANGERAN ge bakal dihampura, lantaran dicegah ku salakina. 13 Salakina boga hak neguhkeun atawa ngabatalkeun panadaranana atawa sumpah pacaduanana. 14 Tapi upama sanggeus ngadengeeun panadaranana henteu terus ngalarang naon-naon, eta panadaran atawa sumpah pacaduanana teh kudu ditedunan. Upama salakina dina poean ngadenge eta panadaran teh henteu terus ngalarang, eta sarua jeung nguatkeun panadaran pamajikanana. 15 Tapi upama saterusna salakina teh ngabatalkeun panadaran pamajikanana, balukarna baris keuna ka salakina, lantaran geus ngabatalkeun eta panadaran. 16 Kitu pikukuh ti PANGERAN anu diandikakeun ka Musa ngeunaan panadaran- panadaran anu diucapkeun ku awewe anu can boga salaki anu cicing di bapana keneh, kitu deui pikeun awewe anu geus boga salaki. 31 1 PANGERAN ngandika ka Musa, 2 "Bales bangsa Midian, lantaran tina kalakuanana ka Israil. Sanggeus perang beres, maneh ku Kami bakal dipundut." 112
Bilangan 31.3-13 3 Seug Musa marentah ka urang Israil, "Geura darangdan, perangan urang Midian, ngabales kalakuanana ka PANGERAN. 4 Tiap kaom kudu nginditkeun sarebu prajurit." 5 Dua welas rebu prajurit geus sadia perang, ti saban kaom sarebu prajurit. 6 Ku Musa terus diinditkeun, dipingpin ku Pinehas putra Imam Elasar anu nyikep pakakas suci jeung tarompet-tarompet pikeun mere tangara. 7 Der Midian ditarajang sakumaha timbalan PANGERAN, lalakina kabeh dipaehan, 8 kaasup lima urang raja Midian: Ewi, Rekem, Sur, Hur, jeung Reba. Anak lalaki Balhum bin Beor oge dipaehan. 9 Awewe-awewe jeung barudak diboyong, ingon-ingon sapi, domba jeung sagala harta bandana ku urang Israil dijarah, 10 kota-kota jeung kampung-kampungna dihuru. 11 Barang-barang jarahan, para boyongan jeung ingon-ingonna dibawa balik, 12 sanggakeuneun ka Musa, Elasar jeung sakumna bangsa Israil anu keur masanggrahan di hiji tanah lempar di Moab peuntaseun Walungan Yordan deukeut kota Yeriho. 13 Musa, Elasar, jeung para kapala lianna kaluar ti pasanggrahan mapag balad anu mulang. 113
Bilangan 31.14-22 14 Tapi perwira-perwirana, para pamingpin pasukan jeung para pamingpin prajurit ku Musa diseuseul, 15 saurna, "Ku naon eta awewe-awewe teh diharirupan? 16 Kapan maranehna anu geus nyasabkeun urang di Peor teh ku tarekahna Balhum, nepi ka bangsa urang murtad ti PANGERAN, balukarna umat PANGERAN cilaka ku balahi. 17 Ku sabab kitu, barudak lalaki jeung awewe-awewe anu geus disorang ku lalaki paehan kabeh! 18 Barudak awewe jeung parawan-parawanna hirupan ajang maraneh. 19 Ayeuna sakur anu tas maehan atawa tas antel kana mayit, saheulaanan kudu tetep di luar pasanggrahan, tujuh poe lilana. Mun geus tilu poe jeung dina katujuh poena kudu susuci. Awewe-awewe boyongan oge kudu disucikeun heula. 20 Jaba ti susuci awak, papakean jeung barang-barang tina kulit, tina bulu embe atawa tina kai kudu disucikeun." 21 Ti dinya Elasar sasauran ka para prajurit, "Kieu pikukuh ti PANGERAN anu diandikakeun ka Bapa Musa: 22 (31:22-23) Sakabeh barang anu tahan ku seuneu kayaning emas, perak, parunggu, beusi, timah bodas jeung timah hideung, kudu disucikeun, nya eta dideangkeun kana 114
Bilangan 31.23-32 seuneu. Sagala barang kudu disucikeun ku cai upacara paranti nyucikeun. 23 (31:22) 24 Dina poe katujuhna kudu nyareuseuh pakean. Geus kitu kakara maraneh saletra deui sarta meunang arasup ka pasanggrahan." 25 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 26 "Barang-barang jarahan, kaasup oge para boyongan jeung sasatoanana, itung ku maneh jeung Elasar jeung para kapala lianna. 27 Tuluy bagi dua, sagalana sing sarua. Nu sabagian bikeun ka para prajurit, sabagian deui bikeun ka jalma rea. 28 Anu para prajurit kudu dicuke haturkeuneun ka PANGERAN, tina tiap lima ratus jelema boyongan cokot saurang. Kitu keneh halna ngeunaan sapi, kalde, domba, jeung embe. 29 Serenkeun ka Imam Elasar keur pangbakti husus ka PANGERAN. 30 Cuke tina bagian jalma rea, tiap lima puluh jalma boyongan cokot saurang. Kitu keneh halna ngeunaan sapi, kalde, domba jeung embe. Serenkeun ka urang Lewi anu digarawe di Kemah PANGERAN." 31 Sagala timbalan PANGERAN ku Musa jeung Elasar dijalankeun. 32 (31:32-35) Ieu daptar jarahan para prajurit, kajaba ti anu jadi bagianana 115
Bilangan 31.33-47 sorangan: 675.000 domba jeung embe, 72.000 sapi, 61.000 kalde, 32.000 parawan. 33 (31:32) 34 (31:32) 35 (31:32) 36 (31:36-40) Sanggeus dibagi dua bagian, bagian para prajurit nya eta 337.500 domba jeung embe, dicokot 675 pikeun haturkeuneun ka PANGERAN; 36.000 sapi anu prajurit dicokot 72 keur pangbakti husus ka PANGERAN; 30.500 kalde anu prajurit dicokot 61 keur pangbakti husus ka PANGERAN, jeung 16.000 parawan anu prajurit dicokot 32 urang keur pangbakti husus ka PANGERAN. 37 (31:36) 38 (31:36) 39 (31:36) 40 (31:36) 41 Eta pangbakti husus ku Musa diserenkeun ka Imam Elasar supaya disanggakeun ka PANGERAN sakumaha timbalan Mantenna. 42 (31:42-46) Bagian jalma rea oge lobana sarua jeung bagian para prajurit: 337.500 domba jeung embe, 36.000 sapi, 30.500 kalde, jeung 16.000 parawan. 43 (31:42) 44 (31:42) 45 (31:42) 46 (31:42) 47 Tina tiap 50 urang jalma boyongan ku Musa dicandak saurang, kitu keneh halna 116
117 Bilangan 31.48-32.1 ngeunaan sasatoan, sarta sakumaha timbalan PANGERAN ku anjeunna diserenkeun ka urang Lewi anu digarawe di Kemah PANGERAN. 48 Geus kitu para perwira anu mingpin para prajurit ngadareuheus ka Musa, 49 nyanggakeun laporan, "Bapa, para prajurit cangkingan abdi sadaya parantos dietang, berekah hiji ge teu aya nu kasambut. 50 Ku margi kitu ieu abdi-abdi masing-masing nyanggakeun perhiasan-perhiasan tina emas, rupi kilat bahu, pinggel, lelepen, anting sareng kangkalung. Seja kasanggakeun ka pangersa PANGERAN, tawis tumarima rehing Mantenna parantos nangtayungan nyawa abdi-abdi, dugi ka sadayana wilujeng teu sawios-wios." 51 Eta emas anu geus jadi perhiasan- perhiasan ku Musa jeung Elasar ditampi. 52 Tuluy dibilang, beuratna meh 200 kilogram. 53 Ari nu lain perwira mah beubeunanganana teh ngan keur masing-masing dirina bae. 54 Barang-barang anu disanggakeun ku para perwira ku Musa jeung Elasar dicandak ka Kemah Suci, supaya PANGERAN kersa ngaraksa ka urang Israil. 32 1 Kaom Rubin jeung kaom Gad boga ingon-ingon kacida lobana. Barang narenjo tanah Yaser jeung tanah Gilad kacida alusna pikeun ingon-ingon,
118 Bilangan 32.2-10 2 tuluy ngadareuheus ka Musa, Elasar jeung para kapala lianna, sarta arunjukan, 3 (32:3-4) "Nun, ieu wewengkon parantos kacepeng ku urang Israil berkah pitulung PANGERAN. Tanah-tanah Atarot, Dibon, Yaser, Nimra, Hesbon, Elale, Sibma, Nebo sareng Beon, kalintang saena kangge ingon-ingon. Ku margi abdi-abdi gaduh ingon-ingon sakitu seueurna, 4 (32:3) 5 manawi karujukan ieu wewengkon bade disuhunkeun jadi tanah milik. Sareng abdi-abdi mugi ulah dipiwarang nyicingan wewengkon peuntaseun Walungan Yordan." 6 Ku Musa diwaler, "Baruk harayang cicing di dieu, arek tarega ka papada urang Israil nu maraju perang? 7 Warani nya maraneh ngaleuleutik hate urang Israil sina ulah mareuntasan Walungan Yordan ka tanah anu geus diajangkeun ku PANGERAN? 8 Nya kitu kalakuan kolot-kolot maraneh oge basa ku kami diutus ti Kades Barnea nalengteng kaayaan eta tanah. 9 Sanggeus daratang ka Lebak Eskol tanah teh ku maranehna diilik-ilik. Tapi ari geus marulang bet ngaleuleutik hate jalma rea, nyaram asup ka eta tanah anu geus dipaparinkeun ku PANGERAN. 10 Temahna PANGERAN wera nepi ka nimbalan kieu:
Bilangan 32.11-17 11 Kami sumpah, ku sabab maranehna henteu junun satuhuna ka Kami, mana sakur anu budal ti Mesir, anu umurna dua puluh taun atawa leuwih, saurang ge moal aya anu asup ka tanah anu ku Kami geus dijangjikeun ka Ibrahim, Ishak, jeung Yakub. 12 Keunana ka sarerea, ka unggal jelema, kajaba Kaleb bin Yepune urang Kenas jeung Yosua bin Nun. Ieu mah duaan junun satuhu ka PANGERAN. 13 Ku sabab PANGERAN wera, urang Israil disina kukulibekan di tanah gurun opat puluh taun, nepi ka jelema-jelema anu geus ngajengkelkeun manah-Na paraeh kabeh. 14 Ayeuna bet maraneh, jalma-jalma doraka jaman kiwari, nurutan kagorengan kolot- kolot, rek nyieun deui bebendu PANGERAN ka urang Israil. 15 Lamun maraneh, urang Rubin jeung urang Gad, rek teu narurut ka Mantenna nepi ka sakumna bangsa Israil ku Mantenna ditilarkeun deui di tanah gurun nepi ka balahi, maraneh anu kudu tanggung jawab." 16 Eta jelema-jelema ngised marekna ka Musa, arunjukan deui, "Asal diwidian ngadamel karapyak bae heula kanggo ingon- ingon sareng ngabenteng kampung-kampung kanggo barudak. 17 Saparantos kitu, seja pisan ngiring sareng sasami urang Israil majeng perang, seja tarung pangpayunna dugi ka eta tanah 119
Bilangan 32.18-23 kajabel sareng kacicingan ku dulur-dulur. Sabot abdi-abdi perang, barudak kedah matuh heula di tempat anu parantos dibenteng, supados aman tina gangguan urang dieu. 18 Samemeh dulur-dulur sabangsa Israil tiasa ngarebut eta tanah anu parantos ditangtoskeun pikeun aranjeunna, abdi-abdi moal waka marulang. 19 Abdi sadaya moal ngiring ngagaduh-gaduh tanah peuntaseun Walungan Yordan, da parantos garaduh di dieu di wetaneunana." 20 Waler Musa, "Upama bener kitu, tembongkeun ayeuna di payuneun PANGERAN yen maraneh sadia maju perang. 21 Kabeh prajurit maraneh sina mareuntasan Walungan Yordan. Dibawah aturan PANGERAN pek ka ditu gempur musuh urang nepi ka musuh taluk ka Mantenna, 22 nepi ka tanah milikna karebut. Upama geus kitu hutang jangji maraneh ka PANGERAN jeung ka papada urang Israil lunas, kakara maraneh meunang mulang. Ti dinya ieu tanah wetaneun Walungan Yordan bakal disahkeun jadi tanah milik maraneh. 23 Sabalikna lamun maraneh jalir jangji, bapa ngingetan yen eta teh dosa ka PANGERAN. Ulah nyieun kasalahan, sabab lamun nepi ka dosa tan wande maraneh meunang siksa! 120
Bilangan 32.24-33 24 Ayeuna heug bisi rek ngadegkeun pakampungan jeung nyarieun karapyak mah. Tapi jangji kudu ditedunan!" 25 Jawab urang Gad jeung urang Rubin, "Seja diestokeun. 26 Pun bojo, barudak, sareng ingon-ingon sina di darieu di Gilad. 27 Abdi-abdi sadaya majeng jurit dibawah PANGERAN, seja perang meuntasan Walungan Yordan ngestokeun pilahir Bapa." 28 Geus kitu Musa ngalahir ka Elasar, ka Yosua, jeung ka para kapala lianna, 29 "Upama enya urang Gad jeung urang Rubin mareuntasan Walungan Yordan maju perang dibawah PANGERAN, sarta upama maraneh bisa ngarebut eta tanah karana dibantu ku maranehna, bikeun tanah Gilad ka maranehna jadi tanah milikna. 30 Tapi upama maranehna henteu marilu meuntas, henteu milu maju perang mantuan maraneh, engke bere tanah milik di Kanaan bae sakumaha halna maraneh." 31 Ceuk urang Gad jeung urang Rubin, "Bapa, abdi sadaya sumeja tumut kana timbalan PANGERAN. 32 Dibawah Mantenna abdi-abdi sumeja mareuntas muru perang ka tanah Kanaan. Teu aya sanes mung supados tiasa mageuhan tanah anu ieu, wetaneun Walungan Yordan." 33 Ti dinya kaom Gad, kaom Rubin, jeung kaom Menase anu saparona, ku Musa 121
122 Bilangan 32.34-33.1 diajangan sakuliah wewengkon karajaan Raja Sihon urang Emor jeung wewengkon karajaan Raja Og urang Basan, ngawengku desa-desa jeung kampung-kampung sakurilingna. 34 Kaom Gad ngomean deui kuta-kuta kota Dibon, Atarot, Arur, 35 Atrot Sopan, Yaser, Yogbeha, 36 Bet Nimra, jeung Bet Haran. 37 Urang Rubin ngomean kota-kota Hesbon, Elale, Kiryataim, 38 Nebo, Baal Meon (ieu ngaran meunang ngarobah), jeung Sibma. Kabeh ngaran- ngaran kota sanggeus anggeus diadegkeun deui diganti. 39 Kaom Mahir bin Menase ngarurug tanah Gilad nepi ka bisa kaandih. Urang Emor anu maratuh di dinya disingkirkeun. 40 Nya tuluy kaom Mahir ku Musa dipaparin tanah Gilad, seug maratuh di dinya. 41 Yair, putra Menase keneh, ngarebut sababaraha desa, terus dingaranan "Desa-desa Yair". 42 Nobah ngarurug jeung ngarebut Kenat jeung desa-desana seug eta tempat-tempat dingaranan Nobah, ngalap ngaranna sorangan. 33 1 Ieu catetan ngaran-ngaran tempat anu ku kaom-kaom Israil dipake masanggrahan sanggeus maranehna budal ti Mesir, dijejeran ku Musa jeung Harun.
123 Bilangan 33.2-12 2 Unggal tempat anu dipake masanggrahan, ku PANGERAN dipiwarang dicatet ku Musa. 3 Urang Israil budalna ti Mesir tanggal lima welas bulan kahiji taun budalanana, sapoe ti saentos Paska anu mimiti. Dibawah pangraksa PANGERAN urang Israil budal ti Raamses bari diarawaskeun ku urang Mesir, 4 anu harita keur ngaluburkeun anak-anak cikalna anu dipaehan ku PANGERAN. Ku midamel kitu PANGERAN teh mintonkeun kakawasaana-Na, ngabuktikeun yen Mantenna langkung-langkung kawasa ti batan allah-allah urang Mesir. 5 Sanggeus kaluar ti Raamses, urang Israil masanggrahan di Sukot. 6 Maju deui, masanggrahan di Etam sisi tanah gurun. 7 Ti dinya malik ka Pi Hahirot wetaneun Baal Sepon, masanggrahan deukeut Migdol. 8 Ti Pi Hahirot mareuntas nerus Laut Beureum terus asup ka Gurun Keusik Sur. Sanggeus ngetrik meunang tilu poe seug masanggrahan di Mara. 9 Ti dinya terus ka Elim seug masanggrahan, sabab di dinya aya dua welas cinyusu jeung tujuh tangkal korma. 10 Ti Elim maju deui terus masanggrahan deukeut Teluk Sues. 11 Maju deui terus masanggrahan di Gurun Keusik Sin. 12 Ti dinya masanggrahan di Dopka,
Bilangan 33.13-32 13 tuluy masanggrahan deui di Alus, 14 terus ka Repidim. Di dieu teu maranggih cai keur nginum. 15 (33:15-37) Ti Repidim terus ka Gunung Hor. Tempat-tempat anu dipake masanggrahanana nya eta: Gurun Keusik Sinai, Kibrot Taawa, hartina: "Kuburan Kahawekan", Haserot, Ritma, Rimon Peres, Libna, Risa, Kehelata, Gunung Seper, Harada, Mahelot, Tahat, Terah, Mitka, Hasmona, Moserot, Bene Yaakan, Hor Hagidgad, Yotbata, Abrona, Esion Geber, Gurun Keusik Sin (nya eta Kades), jeung Gunung Hor di tungtung tanah Edom. 16 (33:15) 17 (33:15) 18 (33:15) 19 (33:15) 20 (33:15) 21 (33:15) 22 (33:15) 23 (33:15) 24 (33:15) 25 (33:15) 26 (33:15) 27 (33:15) 28 (33:15) 29 (33:15) 30 (33:15) 31 (33:15) 32 (33:15) 124
Bilangan 33.33-49 33 (33:15) 34 (33:15) 35 (33:15) 36 (33:15) 37 (33:15) 38 (33:38-39) Ari Imam Harun ku PANGERAN dipiwarang unggah ka Gunung Hor, seug pupus di dinya dina yuswa 123 taun, dina tanggal hiji bulan kalima, taun kaopat puluh sabudalna urang Israil ti Mesir. 39 (33:38) 40 Geus kitu Raja Arad di Kanaan kidul meunang beja datangna urang Israil. 41 (33:41-49) Ti Gunung Hor urang Israil muru tanah-tanah lempar di Moab. Tempat masanggrahanana nya eta: Salmona, Punon, Obot, ruruntuhan Abarim di wewengkon Moab, Dibon Gad, Almon Diblataim, Pagunungan Abarim deukeut Gunung Nebo, jeung di tanah-tanah lempar wewengkon Moab peuntaseun Walungan Yordan deukeut kota Yeriho, antara Bet Yesimot jeung Lebak Sitim. 42 (33:41) 43 (33:41) 44 (33:41) 45 (33:41) 46 (33:41) 47 (33:41) 48 (33:41) 49 (33:41) 125
Bilangan 33.50-34.2 50 Di hiji padataran di Moab peuntaseun Yordan palebah Yeriho, PANGERAN nimbalan deui ka Musa, 51 ngandikakeun parentah-parentah pikeun urang Israil, "Sanggeus maraneh meuntasan Yordan asup ka tanah Kanaan, 52 pribumina singkirkeun, brahala-brahalana tina batu jeung logam, kitu deui tempat- tempat pamujaanana tumpurkeun. 53 Andih eta tanah seug caricingan, memang ajang maraneh ti Kami. 54 Bagikeun ka unggal kaom jeung kaom- kaomna, lotrekeun. Anu lega jang anu cacah jiwana loba, anu heureutan jang anu cacah jiwana saeutikan. 55 Sabalikna lamun sesa pribumina nu harirup keneh ku maraneh henteu diusir, engkena tangtu nyusahkeun, bakal jadi cucuk panon, bakal ngagitik ti sisi ti gigir, bakal hudang ngalawan. 56 Jeung saupama ku maraneh teu diusir, maraneh ku Kami tangtu dibasmi moal beda ti maranehna." 34 1 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 2 ngandikakeun ieu parentah pikeun urang Israil, "Di mana maraneh geus arasup ka Kanaan, tanah anu ku Kami rek dipaparinkeun, wawatesan eta tanah teh bakal kieu: 126
127 Bilangan 34.3-14 3 Di beulah kidul watesna ti tanah gurun Sin malipid di sapanjang tanah Edom, mimiti ti wetan tungtung kidul Laut Paeh. 4 Ti dinya mengkol ngidul ka jalan Akrabim parat ngaliwatan Sin nepi ka Kades Barnea di kidul. Ti dinya nyela bumi ngaler ngulon nepi ka Hasar Adar terus ka Asmon, 5 mengkol ka lebak di wates tanah Mesir, anggeus di basisir Laut Tengah. 6 Di beulah kulon watesna Laut Tengah. 7 Di beulah kaler watesna mimiti ti basisir Laut Tengah terus mapay nepi ka Gunung Hor. 8 Ti dinya terus ka jalan Hamat, terus keneh nepi ka Sedad, 9 terus ka Sipron, anggeus di Hasar Enan. 10 Di beulah wetan watesna mimiti ti Hasar Enan terus mapay nepi ka Sepam. 11 Ti dinya mengkol ngidul ka Harbel di wetaneun Ain, terus nepi ka pasir-pasir di basisir Talaga Galilea beulah wetan, 12 tuluy ngidul mapay Walungan Yordan nepi ka Laut Paeh. Bakal kitu opat wawatesan tanah maraneh teh." 13 Geus kitu Musa ngalahir ka urang Israil, "Ieu tanah pikeun maraneh teh. Pek lotrekeun, sabab ku PANGERAN geus diajangkeun pikeun salapan kaom jeung anu satengah kaom deui. 14 Sabab kaom Rubin, kaom Gad jeung kaom Menase anu saparona geus baroga bagian
Bilangan 34.15-29 sarta geus dibagi-bagi nurutkeun saahli karuhunna masing-masing, 15 di peuntaseun Walungan Yordan beulah wetan nampeu ka Yeriho." 16 PANGERAN nimbalan deui ka Musa, 17 timbalana-Na, "Imam Elasar jeung Yosua bin Nun sina ngabagikeun ieu tanah ka urang Israil, 18 sina dibantuan ku para pamingpin ti tiap kaom." 19 (34:19-28) PANGERAN nangtoskeun jelema-jelemana nya eta: Ti Kaom- Pamingpinna; Yuda-Kaleb bin Yepune; Simeon-Selumi bin Amihud; Binyamin- Elidad bin Kislon; Dan-Buki bin Yogli; Menase-Haniel bin Epod; Epraim-Kemuel bin Siptan; Sebulun-Elisapan bin Parnak; Isaskar-Paltiel bin Asan; Aser-Ahihud bin Selomi; Naptali-Pedahel bin Amihud. 20 (34:19) 21 (34:19) 22 (34:19) 23 (34:19) 24 (34:19) 25 (34:19) 26 (34:19) 27 (34:19) 28 (34:19) 29 Sakitu jelema-jelema anu ku PANGERAN ditangtoskeun sina ngabagikeun tanah milik ka urang Israil di tanah Kanaan. 128
Bilangan 35.1-10 35 1 Di padataran Moab peuntaseun Yordan nampeu ka Yeriho, PANGERAN nimbalan deui ka Musa, 2 "Parentahkeun ka urang Israil, sina marere tempat ka urang Lewi di tanah milikna masing-masing, boh kota-kota keur tempat tinggalna, boh sampalan-sampalanana. 3 Barere tempat urang Lewi teh keur padumukanana, kitu deui sampalan- sampalan keur sapi jeung ingon-ingon sejenna. 4 Ari tanah sampalanana kudu dibere ti semet luareun kuta nagara, panjangna ka kulon, ka wetan, ka kidul, ka kaler, masing-masing kudu 450 meter, 5 jadi pasagi anu panjang sisina masing- masing 900 meter, di tengah-tengahna pikeun kotana. 6 Jeung urang Lewi teh kudu dibere genep kota suaka, pigeusaneun kabur jelema anu tas maehan teu kahaja. Jaba ti eta kudu dibere opat puluh dua kota deui, 7 jeung tanah-tanah sampalanana. Jadi jumlahna opat puluh dalapan kota. 8 Reana kota urang Lewi di saban kaom gumantung kana legana wewengkon tiap kaom." 9 PANGERAN ngandika deui ka Musa 10 pikeun urang Israil, "Di mana maraneh geus meuntasan Walungan Yordan jeung geus aya di tanah Kanaan, 129
Bilangan 35.11-21 11 kudu milih tempat-tempat anu cocog dijieun kota suaka pikeun panglumpatan jelema anu maehan teu dihaja. 12 Ari geus aya di dinya mah bisa salamet tina pamales baraya jelema anu dipaehan tea. Jelema anu dituduh maehan teu meunang dipaehan lamun perkarana can dipariksa di pangadilan umum. 13 Tangtukeun genep kota suaka, 14 tilu di wewengkon wetaneun Yordan, tilu di tanah Kanaan. 15 Eta kota-kota suaka meunang dipake nyalindung ku saha bae, ku urang Israil atawa ku urang asing anu ngadon tetep di Israil atawa anu ngan sawatara waktu. Saha bae anu maehan teu dihaja, kudu muru salah sahiji kota kitu. 16 (35:16-18) Anu maehan ku pakarang tina beusi, batu atawa kayu, eta memang maehan, kudu dipaehan. 17 (35:16) 18 (35:16) 19 Baraya landes jelema nu dipaehan tea meunang maehan eta jelema. Lamun eta jelema kapanggih, meunang dipaehan. 20 Kitu deui jelema anu ku sabab ceuceub seug nyuntrungkeun atawa maledog nepi ka paeh, 21 atawa nonjok batur nepi ka paeh, eta memang maehan, kudu dipaehan. Baraya landes jelema anu dipaehan tea meunang 130
Bilangan 35.22-29 maehan eta jelema. Lamun eta jelema kapanggih, meunang dipaehan. 22 Tapi bisa jadi aya anu teu kahaja maehan jelema anu teu dipikangewa, naha dibantingkeun atawa dibaledog ku naon bae. 23 Atawa bisa jadi aya anu ngaragragkeun batu teu barang tenjo heula, nepi ka ngalantarankeun jalma nu lain musuhna paeh, padahal taya maksud kitu. 24 Dina hal-hal kawas kitu, jalma anu maehan teh kudu dibawa ka pangadilan umum. Pangadilan umum kudu ngabela, ulah mihak ka baraya anu maot anu niat ngabales. 25 Patina kudu dijait ku pangadilan umum, ulah dibikeun ka baraya jelema anu ku manehna dipaehan. Nya eta kudu dibawa deui ka kota suaka tempat nyalindungna, lilana nepi ka Imam Agung anu keur jeneng harita tilar dunya. 26 Tapi upama kaluar ti kota suaka panyalindunganana 27 sarta seug dipaehan ku baraya jelema anu dipaehan tea, eta nu ngabales teh hukumna lain maehan. 28 Ku sabab kitu anu boga dosa maehan teh kudu tetep aya di kota suaka panyalindunganana nepi ka Imam Agungna tilar dunya. Sanggeus kitu kakara meunang balik. 29 Ieu pikukuh teh pikeun maraneh turun-tumurun, di mana bae. 131
Bilangan 35.30-36.3 30 Jelema anu didakwa maehan, kakara bisa dinyatakeun salah jeung dihukum paeh, lamun perkarana bisa dibuktikeun ku dua saksi. Saksi saurang teu cukup pikeun ngabuktikeun yen eta dakwaan teh bener. 31 Anu maehan kudu dipaehan, sarta hukumanana henteu bisa ditebus ku duit. 32 Jelema anu keur mubus di kota suaka teu meunang diidinan mere duit ngarah diidinan balik ka imahna, sapanjang Imam Agung can tilar dunya. 33 Upama hal eta dirempak maraneh sarua jeung nganajisan ieu tanah. Maehan teh nganajiskeun ieu tanah. Taya jalan pikeun nyucikeunana deui iwal ti ku pati jelema anu maehan tea. 34 Jadi pacuan maraneh nganajisan ieu tanah enggon maraneh, sabab Kami PANGERAN aya di dieu jeung urang Israil." 36 1 Para kapala warga-warga kaom Gilad bin Mahir bin Menase bin Yusup ngadareuheus ka Musa jeung ka para kapala lianna, 2 arunjukan, "Timbalan PANGERAN kapungkur, Bapa kedah ngabagikeun tanah ka urang Israil nganggo lotre. Sareng timbalana-Na Bapa kedah maparin tanah milik ka pun dulur Selopehad kanggo anak-anakna anu awewe. 3 Mugi kaemut, upami maranehna kawin ka kaom sanes, tanah milikna tangtos ragrag ka 132
133 Bilangan 36.4-10 eta kaom, ku margi kitu tanah milik abdi-abdi tangtos jadi ngirangan. 4 Dina Taun Kasukaan, waktos nebusan tanah-tanah milik anu parantos kaical supados kapimilik deui ku nu gaduh asalna, tanah-tanah milik anak-anak Selopehad mah tangtos moal tiasa kapimilik deui, ku kituna moal kaetangkeun kana bagian kaom abdi-abdi deui da parantos jadi tanah milik tetep kaom salakina." 5 Ti dinya Musa nyaurkeun timbalan PANGERAN ka urang Israil. Saurna, "Bener eta omongan kaom Menase teh. 6 Mana kieu timbalan PANGERAN: Anak-anak Selopehad meunang boga salaki ka saha bae, tapi kudu ka kaomna keneh. 7 Tanah milik satiap urang Israil kudu tetep aya dina cangkingan kaomna masing-masing. 8 Unggal awewe anu boga warisan tanah milik di hiji kaom Israil, kawinna kudu ka lalaki ti kaom eta keneh, supaya unggal urang Israil tetep ngabogaan warisan tanah milik karuhunna, 9 ulah aya tanah milik anu pindah ti kaom ieu ka kaom anu sejen. Tegesna unggal kaom kudu mageuhan tanah milikna masing-masing." 10 (36:10-11) Ku lantaran kitu, Mahla, Tirsa, Hogla, Milka jeung Noa, anak-anak Selopehad, karawinna teh ka lalaki ti kaomna keneh, nurut kana timbalan PANGERAN anu
134 Bilangan 36.11-13 diandikakeun ka Musa tea. Karawinna teh ka anak uana, 11 (36:10) 12 ka warga ti kaom Menase bin Yusup, jadi tanah milikna tetep aya dina genggeman kaom bapana. 13 Kitu aturan jeung pikukuh ti PANGERAN ka urang Israil anu diandikakeun ka Musa di padataran tanah Moab peuntaseun Walungan Yordan deukeut nagara Yeriho.
Ulangan 1 1 Ieu kitab muat pitutur Musa ka urang Israil di tanah gurun di Lebak Yordan. Eta tempat ayana di wetaneun Walungan Yordan, deukeut Sup, antara Paran ti beulah ditu, jeung Topel, Laban, Haserot, jeung Disahab beulah dieu. 2 (Ti Gunung Sinai nepi ka Kades Barnea, make jalan liwat wewengkon Pagunungan Edom, jauhna lalakon sabelas poe.) 3 Dina taun ka opat puluh budalna urang Israil ti Mesir, tanggal hiji bulan sawelas, Musa nyaurkeun sagala timbalan PANGERAN anu ku Mantenna dipiwarang ditepikeun ka maranehna. 4 Disaurkeunana sanggeusna PANGERAN ngelehkeun Sihon raja urang Emor anu calik di Hesbon, jeung ngelehkeun Og raja urang Basan anu calik di Astarot jeung Edrei. 5 Musa mimiti netelakeun hal hukum-hukum jeung parentah-parentah PANGERAN di wewengkon Moab, wetaneun Walungan Yordan. Kieu saurna, 6 "Bareto di Gunung Sinai, PANGERAN Allah urang ngandika kieu: Maraneh di ieu gunung geus kacida lilana. 7 Geura bobongkar, geura parindah. Jugjug pagunungan urang Emor jeung
Ulangan 1.8-15 tanah tatangga-tatanggana, Lebak Yordan, pagununganana, tanah-tanah handapna, pakidulanana, jeung basisir Laut Tengah. Datangan tanah Kanaan, Pagunungan Libanon, terus nepi ka cigede Walungan Eprat. 8 Kami, PANGERAN, geus ikrar yen eta tanah rek dibikeun ka karuhun maraneh, Ibrahim, Ishak, jeung Yakub, terus turun-tumurun. Geura tareang, tuluy caricingan!" 9 Saur Musa ka umat, "Bapa bareto di Gunung Sinai geus nyebutkeun kawalahan ngurus maraneh ku sorangan bae teh. 10 Maraneh, ku PANGERAN Allah maraneh geus dijadikeun sakieu lobana lir bentang- bentang di langit. 11 Mugi ku PANGERAN, Allah karuhun maraneh sing dijadikeun sarebu kalieun ti ayeuna, jeung masing marukti sakumaha jangji Mantenna. 12 Tapi naha bisa Bapa ngurus perkara maraneh ngan sorangan? 13 Mana ceuk Bapa, Bapa pangmilihkeun ti saban kaom sawatara jalma anu bijaksana, berbudi jeung boga pangalaman, rek diangkat pikeun ngurus maraneh. 14 Jawab maraneh, Satuju, sae kitu. 15 Eta jalma-jalma anu palinter jeung loba pangalaman beunang maraneh milih teh ku Bapa ditarima, jaradi pangurus maraneh. Cangkinganana aya nu sarebu urang, saratus 2
Ulangan 1.16-22 urang, lima puluh urang, sapuluh urang. Jeung di sakabeh kaom, Bapa teh ngangkat gegeden-gegeden. 16 Carek Bapa harita ka maranehna, Dengekeun masing taliti sagala perkara anu datang ti rahayat cangkingan maraneh. Uruskeun perkarana sing adil, boh perkara antara sasama bangsa, boh perkara jeung urang asing anu caricing di urang. 17 Nyieun putusan kudu adil, nimbang- nimbangna ulah beurat sabeulah, ulah pilih bulu. Ulah serab ku sasaha, sabab putusan maraneh teh asal ti Allah. Perkara anu ku maraneh karasana beurat, teruskeun ka Bapa, Bapa anu baris mutusna. 18 Jeung harita, maraneh ku Bapa dituduhan sagala rupa pipetaeun." 19 "Bring urang arindit ti Gunung Sinai, tumut timbalan PANGERAN Allah urang, ngambah gurun keusik anu nya lega nya matak sieun, make jalan pagunungan urang Emor. Sanggeus nepi ka Kades Barnea, 20 (1:20-21) Bapa nyarita kieu, Ayeuna maraneh geus nepi ka pagunungan urang Emor, anu bakal dipaparinkeun ka urang ku Gusti PANGERAN, Allah karuhun urang. Tuh itu. Pek datangan, eusian, tumut timbalan Mantenna. Ulah mangsar-mingsir, ulah sieun. 21 (1:20) 22 Tapi ceuk maraneh ka Bapa, Kedah aya anu diutus ka ditu ti heula, pikeun nalengteng 3
Ulangan 1.23-30 kaayaan eta nagara, sareng anu engkena kedah nungtun urang ka ditu nganggo jalan anu pangamanna. 23 Ku sabab hal eta katimbang hade, Bapa milih dua welas jelema, saurang ti saban kaom. 24 Bral maranehna arindit ka pagunungan nepi ka Lebak Eskol, nalengteng. 25 Baralikna deui bari mawa bubuahan asal ti ditu, jeung mupulihkeun yen tanah anu ku Gusti PANGERAN rek dipaparinkeun ka urang teh lendo kabina-bina. 26 Tapi maraneh anggur ngalawan kana timbalan PANGERAN Allah maraneh, arembung terus ka ditu. 27 Jeung tinggelendeng pada batur, Urang teh dipikageuleuh ku PANGERAN, dibawa ka dieu ti Mesir teh rek diserenkeun ka urang Emor, sina diparaehan. 28 Rek naraon ka daritu? Sieun urang mah! Geuning ceuk anu tas ti daritu jelemana leuwih baredas leuwih jarangkung ti urang, caricingna jeroeun kuta anu luhurna nepi ka langit. Anu katarenjo ku anu tas ti daritu teh bangsa raksasa! 29 Ari ceuk Bapa, Tong sarieun ku urang ditu. 30 Maraneh bakal dituyun ku PANGERAN Allah maraneh, bakal dipangmerangankeun ku Mantenna, cara nu geus kaalaman ku maraneh di Mesir, 4
5 Ulangan 1.31-38 31 jeung di gurun keusik. Ku maraneh kapan karasa petaning Mantenna nyandak maraneh sajajalan nepi ka dieu reujeung kasalametan, mani kawas bapa mangku anak. 32 Tapi maraneh ti batan ngagugu kana omongan Bapa anggur murugul, teu ngarandel ka PANGERAN, 33 sangkilang geus bukti Mantenna salawasna sok angkat heulaeun maraneh milari tempat pikeun maraneh masanggrahan. Mantenna nuduhkeun jalan, angkat hareupeun maraneh, ti peuting dina tihang seuneu, ti beurang dina tihang mega." 34 "Kadangueun ku PANGERAN yen maraneh gegelendeng, sarta ku bawaning bendu nepi ka nimbalan kieu, 35 Maraneh anu harirup ayeuna, saurang ge moal aya anu piasupeun ka eta tanah anu lendo, anu ku Kami geus diikrarkeun rek dibikeun ka karuhun maraneh. 36 Ngan Kaleb bin Yepune anu piasupeun ka ditu, lantaran tetep satuhu ka Kami. Eta tanah anu ku manehna geus didongdon, ku Kami rek dibikeun ka manehna jeung turunan-turunanana. 37 Ku lantaran maraneh kitu, Bapa oge nepi ka dibenduan ku PANGERAN, dawuhana-Na, Maneh oge, Musa, hamo asup ka ditu. 38 Yosua bin Nun pangbantu maneh, deudeul sumangetna, sabab manehna anu bakal nungtun urang Israil ngandih eta tanah.
Ulangan 1.39-45 39 Sanggeus kitu PANGERAN ngandika kieu ka urang, Anak-anak maraneh, anu tacan nyaraho salah jeung bener dumeh barudak keneh pisan, anu ceuk maraneh bakal dicarerek ku urang ditu, malah nya maranehna anu bakal arasup ka ditu. Eta tanah teh jang maranehna, pikeun pamatuhanana. 40 Sabalikna maraneh mah kudu baralik deui ka wewengkon gurun keusik, make jalan anu ka Teluk Akaba. 41 Tapi ceuk maraneh, Bapa Musa, kuring tarima dosa ka PANGERAN. Ayeuna rek narajang ka ditu, rek tumut kana timbalan Gusti PANGERAN. Seug maraneh rurusuhan arek arindit narajang, naksir eta tempat bakal babari dirurugna. 42 Tapi PANGERAN nimbalan ka Bapa, Eta jelema-jelema halangan, ulah dibikeun ngarurug. Kami moal nyarengan, tangtu maranehna tumpes ku musuh. 43 Timbalana-Na ku Bapa ditepikeun, tapi maraneh henteu nurut, murugul ka Mantenna, keukeuh ngarurug ka eta wilayah pagunungan, nguntup. 44 Urang Emor budal ti nagarana, merul kawas simeut, ngayonan maraneh. Maraneh diudag-udag nepi ka Hormah, ahirna eleh di wilayah pagunungan urang Emor. 45 Maraneh tingjarerit marenta tulung ka PANGERAN, tapi teu didangu." 6
Ulangan 1.46-2.7 46 "Ti dinya, sanggeus lila urang mukim di Kades Barnea, 2 1 tuluy malik ka urut, baralik deui ka gurun keusik, make jalan anu ka Teluk Akaba sakumaha timbalan PANGERAN. Urang katahan di dinya kacida lilana, udar-ider kuralang-kuriling di sabudeur wilayah Pagunungan Emor. 2 Sanggeus kitu PANGERAN nimbalan ka Bapa, 3 timbalana-Na urang teh geus meujeuhna lila udar-ider di eta pagunungan, sarta urang dipiwarang maju ka kaler. 4 Bapa dipiwarang nepikeun parentah- parentah Mantenna ka maraneh, anu kieu tea, Maraneh kudu ngambah wilayah Pagunungan Edom, wewengkon bangsa turunan Edom, baraya laer maraneh. Maranehna bakal sarieuneun. 5 Tapi kahade ulah diperangan, sabab tanahna sacangkewok oge ku Kami moal aya anu dibikeun ka maneh. Tanah Edom ku Kami geus dibikeun ka turunan Esau. 6 Keur dahareun jeung inumeun kudu mareuli ka maranehna. 7 Sing aringet, kumaha PANGERAN Allah maraneh ngaberkahan sagala panggawe maraneh. Sajeroning maraneh udar-ider di ieu gurun keusik anu sakieu legana, ku Mantenna dijaga diraksa. Opat puluh taun lilana maraneh terus disarengan, sagala 7
Ulangan 2.8-14 rupa pangabutuh maraneh ku Mantenna diayakeun. 8 Ti dinya urang arindit deui, ninggalkeun jalan anu jolna ti Elat jeung Esion Geber, ngajugjug ka Laut Paeh, tuluy mengkol ngaler ngetan ka palebah Moab. 9 PANGERAN ngandika ka Bapa, saur- Na, Urang Moab teh turunan Elut, ulah diperangan, ulah nyieun rusuh jeung eta. Nagara Ar ku Kami geus dibikeun ka maranehna, tanahna saluwuk ge moal aya anu ku Kami dibikeun ka maneh." 10 (Anu caricing di Ar tadina bangsa raksasa, disebutna bangsa Emim. Jarangkung gede kawas raksasa bangsa Enak. 11 Sarua jeung bangsa Enak, maranehna oge kasebutna mah urang Repaim. Tapi ku urang Moab mah disebutna bangsa Emim. 12 Ari anu caricing di Edom tadina urang Hor, tapi diusir kaluar ti dinya ku turunan Esau, bangsana ditumpes, tanahna diandih, kawas urang Israil engkena ngusir musuh-musuhna ti tanah anu ku PANGERAN dipaparinkeun ka maranehna.) 13 "Geus kitu urang meuntasan Walungan Sered sakumaha pituduh PANGERAN, 14 nya eta dina taun katilu puluh dalapan sabada urang ninggalkeun Kades Barnea. Prajurit-prajurit urang harita geus tariwas kabeh, tinekanan sakumaha timbalan PANGERAN. 8
Ulangan 2.15-23 15 Maranehna terus bae didamel lawan ku PANGERAN, nepi ka ditumpesna sama sakali. 16 Sanggeus maranehna beak kabeh maraot, 17 PANGERAN ngandika kieu ka urang, 18 Poe ieu maraneh kudu meuntasan wewengkon Moab, jalanna ka Ar. 19 Saterusna maraneh bakal narepi ka deukeut tanah urang Amon turunan Elut. Kahade, ulah nyieun rusuh jeung eta, ulah merangan, sabab tanahna saluwuk oge ku Kami moal aya anu dibikeun ka maraneh, ku Kami geus dibikeun ka maranehna." 20 (Ieu wewengkon sok disebut oge tanah Repaim, ngaran bangsa anu maratuh di dinya. Ku urang Amon mah disebutna Samsumim; 21 jelemana jarangkung gede kawas bangsa Enak, jumlahna loba, garagah. Tapi ku PANGERAN dibasmi, nepi ka tanahna bisa dirampas ku urang Amon sarta terus dicaricingan. 22 Ari pikeun urang Edom turunan Esau di Pagunungan Edom, PANGERAN mangnumpeskeun urang Hor, nepi ka urang Edom bisa ngarebut tanahna terus dicaricingan, nepi ka ayeuna. 23 Tanah sapanjang basisir Laut Tengah dicaricingan ku bangsa Kreta. Eta bangsa geus numpes bangsa Awim, bangsa pribumi eta tanah. Sakuliah tanahna nepi ka Gasa di kidul direbut, dicaricingan.) 9
Ulangan 2.24-30 24 "Sanggeus urang ngambah tanah Moab, PANGERAN nimbalan ka urang. Saur-Na, Ayeuna geura mareuntasan Walungan Arnon. Kami ka maraneh rek nyerenkeun Sihon, raja urang Emor di Hesbon reujeung tanahna. Pek gempur, rebut tanahna, andih. 25 Ti semet poe ieu, urang mana-mana ku Kami rek disina sarieuneun ku maraneh. Asal ngadenge ngaran maraneh, saban jelema bakal ngeleper." 26 "Ti dinya Bapa ngirim utusan-utusan ti Gurun Keusik Kedemot ka Raja Sihon di Hesbon, ngajak lulus. Bapa mesen kieu, 27 Kaula neda widi ngaliwat ka nagara sampean. Mung ngaliwat bae, sareng moal nyimpang ti jalan gede. 28 Tedaeun sareng cai bade ngiring meser. Taya sanes mung seja ngaliwat wungkul, 29 dugi ka meuntas Walungan Yordan, seja teras ka tanah sorangan, tanah paparin ti PANGERAN Allah kaula sadaya. Bangsa turunan Esau di Edom sareng bangsa Moab di Ar, parantos ngidinan kaula sadaya ngaliwat ka wewengkonna. 30 Raja Sihon teu ngidinan urang nyorang nagarana. Dihaja ku PANGERAN Allah maraneh sina murugul, sangkan digempur ku urang sarta tanahna dirampas cicinganeun urang. 10
11 Ulangan 2.31-3.2 31 Timbalan PANGERAN ka Bapa, Raja Sihon ku Kami geus disina taya dayana ka maneh. Rebut tanahna, andih! 32 Sihon kaluar mawa balad rek ngagempur ka urang di deukeut Yahas, 33 tapi ku Gusti PANGERAN diserenkeun ka urang, seug ku urang diparaehan jeung anakna kabeh kitu deui baladna. 34 Barengan eta urang terus ngagempuran kota-kotana, pribumina ditumpes beak, lalaki, awewe, barudak. 35 Ingon-ingonna direbut, nagarana diranjah. 36 Urang ku PANGERAN diluluskeun ngarebutan nagara-nagara ti semet Arur di rarambu Lebak Arnon, jeung nagara anu aya di tengah-tengah lebak eta, kitu deui nagara-nagara di sapanjang jalan anu bras ka Gilad. Taya pisan kuta nagara anu tahan ka urang. 37 Ari anu ku PANGERAN dilarang didatangan mah, saperti wewengkon urang Amon, wewengkon-wewengkon di sisi-sisi Walungan Yabok, kota-kota di pagunungan, jeung sababaraha tempat sejenna, ku urang henteu dijorag." 3 1 "Ti dinya urang terus ngaler ka wewengkon Basan. Raja Og sabaladna budal rek merangan urang deukeut Edrei. 2 Tapi aya timbalan PANGERAN ka Bapa, dawuhana-Na, Ulah sieun. Eta raja sabalad- balad, kitu deui sakuliah karajaanana ku
Ulangan 3.3-11 Kami rek diserenkeun ka maneh. Jieun cara ka Sihon raja urang Emor di Hesbon. 3 Raja Og sarahayatna ku PANGERAN diselehkeun ka urang, kabeh ditumpes ku urang, 4 sarta harita keneh kota-kotana ku urang kabeh direbut taya nu kari. Aya genep puluh kota, tegesna sakuliah Argob, tempat ngarajaanana Og raja urang Basan. 5 Kota-kotana dikuatan ku kuta-kuta anu laluhur, make panto-panto jeung tutulak paranti nulakan. 6 Kabeh ku urang digempur, pangeusina lalaki, awewe, barudak, paraeh ditumpes, kawas kota-kota bogana Raja Sihon di Hesbon. 7 Ingon-ingonna geus boga urang, kota-kotana terus dirayah. 8 Kitu harita urang ngarebut eta tanah ti dua raja urang Emor, mimiti ti peuntas wetan Walungan Yordan, ti semet Walungan Arnon nepi ka Gunung Hermon. 9 (Ceuk urang Sidon mah Gunung Hermon teh Siryon. Ari ceuk urang Emor mah Senir.) 10 Kota-kotana di dataran luhur, wewengkon Gilad jeung Basan, terus ngetan nepi ka Salka jeung Edrei bogana Og raja urang Basan, kabeh dibeunangkeun ku urang." 11 (Raja Og teh turunan Repaim anu pameakan. Tambelana aya keneh nepi ka ayeuna di kota Raba di Amon, tina batu. 12
Ulangan 3.12-17 Ukuranana nurutkeun ukuran anu geus tangtu, panjangna opat meter, rubakna meh dua meter.) 12 "Sanggeus eta tanah kacangking ku urang, wewengkon di kalereun Arur deukeut Walungan Arnon, jeung sabagian wilayah Pagunungan Gilad katut desa-desana, ku Bapa dibikeun ka kaom Rubin jeung kaom Gad. 13 Gilad sasesana jeung Basan tempat Og ngarajaan, tegesna sakuliah Argob, dibikeun ka saparo kaom Menase." (Ari Basan katelahna mah tanah Repaim. 14 Wewengkon Argob sakuliahna, nya eta Basan terus nepi ka wates tanah Gesur jeung Maaka, dicokot ku Yair urang kaom Menase. Desa-desana dingaranan ku ngaranna sorangan, katelahna desa-desa Yair nepi ka ayeuna.) 15 "Gilad ku Bapa dibikeun ka warga Mahir ti kaom Menase. 16 Kaom Rubin jeung kaom Gad ku Bapa dibere wewengkon ti semet wates Gilad nepi ka Walungan Arnon, watesna ti kidul tengah-tengah eta walungan, di kaler Walungan Yabok, anu sabagian jadi wates tanah urang Amon. 17 Di beulah kulon wewengkonna ngamparna nepi ka Walungan Yordan, ti semet Talaga Galilea beulah kalerna, terus mudun ka kidul 13
Ulangan 3.18-23 nepi ka Laut Paeh, mengkol ngetan nepi ka suku Gunung Pisga. 18 Ceuk Bapa harita ka maranehna kieu, Maraneh ku Gusti PANGERAN geus dipaparin ieu tanah wetaneun Walungan Yordan, cicinganeun. Ayeuna, jalma-jalma maraneh anu garagah inditkeun ti heula ka peuntaseun Walungan Yordan, ngabantu kaom-kaom Israil sejenna mangrebutkeun tanah milikna. 19 Anu meunang tinggal di tempat-tempat anu ku Bapa geus dibikeun ka maraneh ngan pamajikan, anak, jeung ingon-ingon. Bapa nyaho, ingon-ingon maraneh kacida lobana. 20 Tulungan sasama maraneh urang Israil, supaya bisa nyaricingan tanah milikna paparin PANGERAN, anu ayana di peuntas kulon Walungan Yordan, nepi ka maranehna oge dipaparin kagenahan ku PANGERAN, cara maraneh ayeuna di dieu. Geus beres mah pek rek baralik ge ka dieu, da ieu teh ku Bapa geus dibikeun ka maraneh. 21 Geus kitu Bapa marentah kieu ka Yosua, Hidep geus nyaksian petaning PANGERAN Allah hidep ka Raja Sihon jeung Raja Og. Nya kitu keneh deuih ka sing saha bae anu tanahna baris dirurug ku hidep engke. 22 Hidep teu kudu sieun ku maranehna, sabab bakal dipangmerangankeun ku PANGERAN Allah hidep." 23 "Harita Bapa neneda, sasambat kieu, 14
Ulangan 3.24-4.1 24 Nun PANGERAN Nu Maha Agung, abdi terang yen sugri kajadian anu rohaka sareng araheng, anu ku Gusti parantos dipintonkeun ka abdi teh sayaktosna nembe awitna. Di langit sareng di bumi, teu aya allah anu tiasa ngayakeun perkawis anu aragung kitu, sapertos anu dipidamel ku Gusti! 25 Mugi abdi widian meuntasan Walungan Yordan, nun PANGERAN, widian ningal eta tanah anu gemah raharja anu aya di peuntas ditu, widian ningal eta nagara pagunungan anu asri, kitu deui Gunung Libanon. 26 Tapi ku lantaran tingkah maraneh, PANGERAN bendu ka Bapa, paneda panyambat Bapa henteu dikabul. Malah ngadawuh kieu, Geus, ulah ngutik-ngutik deui sual eta! 27 Geura unggah ka puncak Gunung Pisga, pek alak-ilik ka kaler, ka kidul, ka wetan, ka kulon. Rarasakeun, serepkeun sakur nu katembong. Sabab maneh hamo nepi ka meuntasan Walungan Yordan. 28 Yosua pakihikeun, pengkuhkeun hatena sarta kuatkeun tekadna, sabab manehna kudu meuntaskeun eta jelema-jelema nepi ka bisa majik di eta tanah anu ku maneh katenjo ti dinya, ti kajauhan. 29 Ku hal eta urang teh jadi kacandet di lebak anu nyanghareup ka Bet Peor." 4 1 Geus kitu Musa misaur ka eta jelema- jelema, saurna, "Turutkeun sakabeh 15
Ulangan 4.2-7 papakon anu ku Bapa diwurukkeun ka maraneh, tangtu maraneh bakal maratuh di tanah anu rek dipaparinkeun ku PANGERAN Allah karuhun maraneh. 2 Lampahkeun parentah Bapa, ulah dileuwihan ulah dikurangan. Lampahkeun sakabeh timbalan PANGERAN Allah maraneh anu ku Bapa geus diwurukkeun. 3 Maraneh narenjo sorangan, naon anu geus dipidamel ku PANGERAN di Gunung Peor. Kapan sakur anu nyarembah ka Baal mah kabeh oge ku Mantenna disina tariwas. 4 Sabalikna anu tetep suhud ka PANGERAN Allah maraneh mah geuning harirup tepi ka ayeuna. 5 Sakabeh papakon ku Bapa geus diwurukkeun ka maraneh, tumut sakumaha timbalan PANGERAN, Allah panutan Bapa. Lampahkeun engke di ditu, di tanah anu engke bakal diteang, nu bakal dicaricingan. 6 Lampahkeun sing enya-enya, malar kanyahoan ku bangsa-bangsa sejen yen maraneh teh bangsa anu pinter jeung binangkit. Supaya ana maranehna ngadarenge eta papakon-papakon teh ngucap, Ieu bangsa, keur gede teh nya pinter nya wijaksana! 7 Bangsa sejen, sakumaha gedena ge euweuh anu boga allah anu parek raketna ka umat cara parek raketna PANGERAN Allah 16
17 Ulangan 4.8-13 urang ka urang. Iraha bae ku urang disambat pitulung-Na, harita keneh ngawaler. 8 Bangsa sejen, sakumaha gedena ge euweuh anu bogaeun undang-undang anu adilna cara undang-undang anu poe ieu diwurukkeun ku Bapa ka maraneh. 9 Mana sing ati-ati, jaga, sangkan saumur- umur maraneh henteu nepi ka mopohokeun sakur anu geus kasaksi ku panon sorangan. Caritakeun ka anak incu, 10 hal maraneh dina poean narangtung di payuneun PANGERAN Allah maraneh di Gunung Sinai, waktu Mantenna nimbalan ka Bapa, Kumpulkeun jalma-jalma, sina ngadarengekeun pangandika anu baris diandikakeun ku Kami, sangkan dialajar nurut ka Kami saumur hirupna, jeung sangkan ngadidik anak-anakna sina diajar sieun ku Kami. 11 Caritakeun ka anak maraneh, yen basa maraneh marek di suku eta gunung, gunungna poek ku haseup, kabulen ku mega kandel jeung ngagedur ku seuneu anu muntab-muntab ka langit. 12 Sarta PANGERAN ngandika ka maraneh ti jero seuneu. Gentra-Na kadenge ku maraneh, tapi Mantenna ku maraneh teu katenjo, teu ngawujud naon-naon. 13 Mantenna nimbalan ka maraneh, sangkan maraneh nyekel kana perjangjian Mantenna, nya eta ngalampahkeun Sapuluh Timbalan
18 Ulangan 4.14-21 anu ku Mantenna diseratkeun dina dua papan batu. 14 Ari Bapa ku PANGERAN ditimbalan mapatahkeun eta papakon-papakon, lampahkeuneun maraneh engke ari geus maratuh di tanah anu ayeuna eukeur dijugjug." 15 "Waktu PANGERAN di Gunung Sinai nimbalan ti jero seuneu tea, wujud-Na henteu katembong. Keur pihadeeun maraneh sorangan, kahade 16 ulah nyarieun pidosaeun, ulah nyarieun arca sembaheun diri sorangan dina rupa naon bae, boh arca jalma lalaki atawa awewe, 17 boh tironan sato atawa manuk, 18 sato ngarayap atawa lauk. 19 Jeung ulah kagembang nyembah ngabakti ka anu katembong di langit, kayaning panonpoe, bulan jeung bentang-bentang. Nu karitu mah ku PANGERAN geus diajangkeun keur sembaheun bangsa-bangsa sejen. 20 Maraneh mah kapan beunang Mantenna ngarebut ti Mesir, ditarik ti jero tungku anu marong, dicandak ti dinya tuluy dijadikeun umat-Na, sakumaha buktina ayeuna. 21 Orokaya Bapa mah ku PANGERAN Allah maraneh teh dibenduan, lantaran tingkah maraneh. Mantenna nepi ka sumpah hamo ngidinan Bapa meuntasan Walungan Yordan, hamo ngidinan Bapa asup ka eta tanah anu
Ulangan 4.22-27 gemah raharja, anu bakal dipaparinkeun ka maraneh. 22 Bapa kudu ajal di dieu, moal nepi ka meuntasan eta walungan. Sabalikna maraneh mah bakal mareuntas, bakal arasup ka eta tanah anu mukti. 23 Ku sabab kitu peupeujeuh ulah nepi ka mopohokeun perjangjian anu geus ditetepkeun ku PANGERAN Allah maraneh, lampahkeuneun maraneh. Gumatikeun sagala papakonna. Ulah nyarieun arca keur sesembahan dina rupa naon bae. 24 Sabab PANGERAN Allah maraneh teh lir seuneu anu bakal ngalebur, teu aya ampunna ka sakur nu jadi lawanna. 25 Sanajan upama maraneh geus lila hirup di ditu nepi ka reuay anak incu, kade ulah nyieun dosa, nyieun arca wujud naon bae keur sembaheun maraneh. Lampah kitu teh jahat dina soca PANGERAN, Allah maraneh. 26 Mugia langit jeung bumi poe ieu jadi saksi, yen lamun maraneh teu narurut ka anu dipapatahkeun ku Bapa, tan wande maraneh gancang musna ti eta tanah peuntaseun Walungan Yordan. Maraneh moal lila-lila harirup di ditu. Geus tangtu maraneh engke ditumpurkeun sama sakali. 27 Bakal dipabalencarkeun ka bangsa-bangsa sejen, paraeh di tanah batur, nu hirup kari saeutik. 19
Ulangan 4.28-34 28 Di tanah batur mah maraneh kudu ngabarakti ka allah-allah sejen, jijieunan jelema keneh tina kayu, tina batu, allah nu taya kabisa, teu bisaeun nenjo, teu bisaeun ngadenge, teu bisaeun nyatu, teu bisaeun ngambeu. 29 Heug maraneh bakal nareangan PANGERAN Allah maraneh sorangan, geus tangtu bakal kapanggih. Kitu soteh lamun enya-enya nareangan. 30 Samangsa maraneh kasusahan nandangan rupa-rupa kasangsaraan, heug bae marulang deui ka PANGERAN, aranut deui ka Mantenna. 31 Mantenna ge moal nilarkeun deui, moal nyiksa deui, da Mantenna teh Allah anu sipat welas. Sarta Mantenna moal lali kana perjangjiana-Na anu diikrarkeun ka karuhun maraneh. 32 Pek papay ka jaman baheula, jaman samemeh maraneh dijurukeun, ti jaman Allah mimiti ngajadikeun manusa di bumi. Pariksa ka sakuliah jagat, iraha aya jelema anu nenjo kajadian anu aragungna kawas kieu? 33 Iraha aya jelema anu ngadenge gentra Allah ti jero seuneu tur harirup terus cara anu kaalaman ku maraneh? 34 Iraha aya allah sejen anu ngajorag ngarebut hiji bangsa tina genggeman bangsa sejen terus dijadikeun umatna, cara anu dipidamel ku PANGERAN Allah maraneh ka maraneh di Mesir? Ku maraneh katenjo 20
Ulangan 4.35-40 ku panon sorangan, kumaha Mantenna metakeun pangawasa jeung kadigjayaana- Na. Nyebarkeun pagebug, perang, ngadamel mujijat-mujijat, kaahengan-kaahengan, ngadamel perkara-perkara anu pikasieuneun. 35 Pangna PANGERAN mintonkeun anu kitu ka maraneh teh supaya maraneh nyaho, yen anu jumeneng Allah teh ngan Mantenna, teu aya deui nu sejen. 36 Maraneh ku Mantenna dibere ngadarenge gentra-Na ti sawarga, ngadawuhkeun parentah-parentah ka maraneh, jeung dibere narenjo seuneu-Na anu suci di ieu bumi, bari Mantenna nimbalan ti jero eta seuneu. 37 Ku bawaning asih-Na ka karuhun maraneh, heug maraneh teh ku Mantenna dipilih, sarta Mantenna metakeun kakawasaana-Na ngaluarkeun maraneh ti Mesir. 38 Saban maraneh maju, bangsa-bangsa anu leuwih gede jeung leuwih kuat ti batan maraneh ku Mantenna disingkir-singkirkeun, supaya maraneh bisa terus dicandak ka ditu, sarta tanah-tanah maranehna dipaparinkeun ka maraneh pikeun saterusna. 39 Nu matak sing aringet ulah nepi ka paroho, yen PANGERAN teh anu jumeneng Allah di sawarga jeung di bumi. Taya deui Allah sejen. 40 Lampahkeun sagala papakon Mantenna, anu poe ieu diwurukkeun ku Bapa. Lamun kitu, maraneh saanak incu tangtu jamuga, 21
Ulangan 4.41-47 bakal tumuluy nya hirup di tanah anu ku PANGERAN Allah maraneh diajangkeun pikeun maraneh salalanggengna." 41 Ti dinya Musa milih tilu kota di wetaneun Walungan Yordan, 42 jadi kota suaka pikeun anu nyalametkeun diri lantaran teu kahaja geus maehan jelema nu lain musuhna. Anu boga dosana kudu lumpat ngadon nyalindung ka salah sahiji ti eta kota anu tilu. Lamun geus aya di dinya henteu meunang dibales dipaehan. 43 Kota-kota anu kapilih, pikeun kaom Rubin kota Beser, pernahna di tanah gurun luhur, pikeun kaom Gad kota Ramot di wewengkon Gilad, pikeun kaom Menase kota Golan di wewengkon Basan. 44 Ti dinya Musa ngawurukkeun papakon- papakon jeung aturan-aturan Allah ka urang Israil. 45 (4:45-46) Diwurukkeunana sanggeus maranehna budal ti Mesir, di lebak wetaneun Walungan Yordan, anu nyanghareup ka Bet Peor. Eta wewengkon teh wewengkonna Raja Sihon, raja urang Emor anu ngarajaanana di Hesbon, anu geus dielehkeun ku Musa jeung urang Israil sabada budal ti Mesir. 46 (4:45) 47 Tanahna terus diandih, kitu deui tanah bogana Raja Og urang Basan, raja urang Emor keneh anu ngarajaan di wetaneun Walungan Yordan. 22
23 Ulangan 4.48-5.8 48 Ieu wewengkon, ngamparna ti semet Arur di sisi Walungan Arnon terus ka kaler nepi ka Gunung Siryon, nya eta Gunung Hermon tea, 49 kitu deui wewengkon wetaneun Walungan Yordan anu terus ka kidul ka Laut Paeh, terus nepi ka suku Gunung Pisga beulah wetan. 5 1 Musa ngumpulkeun sakumna bangsa Israil, seug dilahiran kieu, "Eh urang Israil! Barandungan ieu pikukuh-pikukuh anu ku Bapa rek diwurukkeun ka maraneh ayeuna. Arapalkeun, gumatikeun. 2 Gusti PANGERAN di Gunung Sinai ngadamel perjangjian. 3 Eta perjangjian lain keur kolot-kolot urang bae, tapi keur urang ongkoh anu hirup ayeuna. 4 Mantenna nimbalan ka maraneh ti luhur gunung, ti jero seuneu, hareupeun maraneh. 5 Bapa harita nangtung di antara maraneh jeung Mantenna, neruskeun timbalan- timbalana-Na, da maraneh sieun ku eta seuneu, jeung henteu arunggah ka gunung. Timbalan PANGERAN kieu, 6 Ieu Kami, PANGERAN Allah maraneh, anu ngajait maraneh ti Mesir, tempat maraneh dijieun badega. 7 Maraneh ulah ngabakti ka aallahan, kudu ngabakti ka Kami. 8 Maraneh ulah nyieun sesembahan rupa naon bae ti nu aya di langit atawa di bumi, atawa di cai sahandapeun bumi.
Ulangan 5.9-15 9 Poma ulah nyembah atawa ngabakti ka nu karitu. Karana Kami, PANGERAN Allah maraneh, embung disaruakeun jeung naon bae. Kami tangtu nyiksa ka anu mikageuleuh ka Kami, kitu deui ka turunanana, nepi ka turunan katilu jeung kaopat. 10 Sabalikna deui, Kami mikaheman nepi ka rebuan turunan, ka sakur anu nyaah ka Kami sarta ngestukeun timbalan Kami. 11 Ulah nyebut jenengan Kami dipake teu puguh, karana Kami PANGERAN Allah maraneh, moal teu nyiksa ka sakur anu sambarangan nyebut jenengan Kami. 12 Masing gumati kana poe Sabat, kudu disucikeun salalawasna sakumaha anu diparentahkeun ku Kami, PANGERAN Allah maraneh. 13 Genep poe pikeun maraneh migawe sagala pagawean, 14 ari poe nu katujuh poe reureuh, kudu dipake ngabakti ka Kami. Dina poe eta teu meunang aya anu digawe, boh maraneh, boh anak, boh badega, boh sasatoan, kitu deui sakur anu ngumbara di tanah maraneh. Badega-badega oge kudu sina reureuh sakumaha maraneh. 15 Sing aringet, maraneh oge bareto jadi badega di Mesir, nepi ka Kami PANGERAN Allah maraneh metakeun pangawasa jeung kadigjayaan anu taya bandingna, ngajait 24
Ulangan 5.16-24 maraneh. Kitu sababna maraneh ku Kami ditimbalan ngestokeun kana poe Sabat. 16 Kudu masing hormat ka bapa jeung ka indung, sakumaha anu diparentahkeun ku Kami, PANGERAN Allah maraneh, supaya maraneh jamuga jeung panjang umur di tanah anu bakal dipaparinkeun ku Kami. 17 Maraneh ulah maehan. 18 Maraneh ulah ngaranyed. 19 Maraneh ulah maling. 20 Maraneh ulah jadi saksi palsu. 21 Maraneh ulah bogoh ka pamajikan batur, ulah mikahayang imahna, tanahna, badega-badegana, sapina, kaldena, atawa naon bae pangaboga batur. 22 Kitu ungelna eta pikukuh-pikukuh ti PANGERAN anu ditimbalkeun ka maraneh basa maraneh karumpul di eta gunung. Kalawan gentra anu ngageleger ti jero seuneu jeung tina mega anu kandel, nya pikukuh-pikukuh ieu anu ku Mantenna diandikakeun teh, lain nu sejen. Geus kitu ieu pikukuh-pikukuh teh ku Mantenna diseratkeun dina dua papan batu, tuluy diserenkeun ka Bapa." 23 "Barang maraneh ngadarenge eta gentra ti lebah nu poek tur eta gunung ngagedur ku seuneu, maraneh kitu deui para pamingpin kaom daratang ka Bapa, 24 sarta ngaromong kieu, PANGERAN Allah kuring mintonkeun kaagungan sareng 25
26 Ulangan 5.25-31 kamulyaana-Na, gentrana disina kakuping ku kuring ti jero seuneu! Dinten ieu kaalaman ku kuring sadaya, yen najan manusa teh ngadenge sorangan timbalan Allah, geuning tiasa keneh hirup. 25 Parandene kitu, keur naon kuring sadaya nyampeurkeun ajal? Da tangtu kuring sadaya lebur ku eta seuneu anu sakitu ngagedurna. Upami kedah nguping deui gentra-Na tangtos kuring sarerea tiwas. 26 Iraha aya jelema anu tahan ngareungeu gentra Allah anu jumeneng, tur bijilna ti jero seuneu? 27 Ku margi kitu, anu ka ditu deui teh Bapa bae, tampi sagala rupi anu bakal didawuhkeun ku PANGERAN Allah kuring, nembe engke mulih ngawartoskeun timbalana-Na. Kuring sadaya sumeja tumut. 28 Ana PANGERAN ngadangu hal ieu, Mantenna ngadawuh ka Bapa, Kami geus ngadangu omongan eta jelema-jelema. Bener kudu kitu. 29 Lamun heug hatena kitu salalawasna! Lamun heug ngajenanana ka Kami jeung narurutna kana papakon-papakon Kami teh kawas kitu salilana, sangkan jaramuga turun-tumurun! 30 Tepungan ku maneh, titah baralik ka kemah-kemahna. 31 Tapi maneh, Musa, kudu ka dieu deui. Kami ka maneh rek ngandikakeun sakabeh
Ulangan 5.32-6.4 papakon jeung pikukuh Kami. Wurukkeun engke ku maneh ka eta jelema-jelema, estokeuneun maranehna engke di tanah anu ku Kami geus diajangkeun keur maranehna. 32 Ku sabab kitu eh urang Israil, peupeujeuh, tiginkeun eta sagala timbalan PANGERAN Allah maraneh teh. Ulah aya papakon Mantenna anu henteu diturut. 33 Kabeh estokeun, sangkan maraneh jamuga jeung bisa tetep renggenek di eta tanah." 6 1 "Kitu papakon-papakon ti PANGERAN Allah maraneh, anu ku Mantenna dipiwarang diwurukkeun ku Bapa, estokeuneun maraneh di tanah nu moal lila deui bakal diancikan ku maraneh. 2 Sapanjang araya umur, maraneh jeung anak incu kudu sarumujud ka PANGERAN Allah. Estokeun sakabeh papakon-Na anu ku Bapa geus diwurukkeun, supaya bisa tetep ngancik di ditu. 3 Tariginkeun, arestokeun, eh urang Israil! Lamun kitu tinangtu maraneh jamuga, pijadieun bangsa anu tohaga, tur ngancik di tanah anu gemah ripah, sakumaha anu dijangjikeun ku PANGERAN, Allah karuhun urang. 4 Kanyahokeun eh urang Israil! Nya PANGERAN, ngan PANGERAN, anu jadi Allah urang teh. 27
Ulangan 6.5-13 5 Masing nyaah ka PANGERAN Allah maraneh, terus jeung hate, terus jeung nyawa, sarta sing sakuat-kuat. 6 Sakur anu diwurukkeun ku Bapa poe ieu ulah dipopohokeun. 7 Ajarkeun ka anak. Ucapkeun tong weleh, keur di imah, keur di mana-mana, keur ngaso, keur digawe. 8 Cangreudkeun dina leungeun, sangsangkeun dina tarang, supaya terus inget. 9 Tuliskeun dina tihang panto jeung di gapura-gapura." 10 "Sakumaha jangji PANGERAN Allah maraneh ka anu jadi karuhun, nya eta ka Ibrahim, Ishak, jeung Yakub, maraneh bakal dipaparin tanah. Kota-kotana galede tur marukti, lain beunang ngadegkeun maraneh. 11 Dipaparin imah anu pinuh ku barang- barang anu aralus, lain beunang kukumpul maraneh. Dipaparin sumur, lain beunang maraneh nyieun. Dipaparin kebon anggur jeung kebon jetun, lain beunang maraneh melak. Di mana maraneh ku PANGERAN geus diasupkeun ka eta tanah, geus teu kakurangan hakaneun, 12 ulah paroho ka PANGERAN anu ngajait maraneh ti Mesir tempat maraneh dijieun badega. 13 Kudu sarieun ku PANGERAN Allah maraneh, kudu ngabakti teh ngan ka 28
Ulangan 6.14-22 Mantenna, sarta ana sumpah ngan kudu ku karana jenengana-Na bae. 14 Ulah ngabarakti ka allah-allah sejen, anu disarembah ku jalma-jalma anu ngarancikna di sakurilingeun maraneh. 15 Lamun ngabarakti ka allah-allah sejen, maraneh bakal meunang bebendu PANGERAN anu lir seuneu ngalebur ka maraneh, sabab PANGERAN Allah anu aya di maraneh teu kersaeun disaruakeun jeung naon bae. 16 Ulah ngadoja ka PANGERAN Allah maraneh kawas bareto di Masa. 17 Masing ngesto kana papakon-papakon ti Mantenna. 18 Lampahkeun nu pihadeeun jeung pibenereun ti Mantenna, tangtu maraneh jamuga, bakal laksana ngamilik eta tanah anu subur, anu dijangjikeun ku PANGERAN ka karuhun maraneh, 19 jeung bakal sanggup ngusir musuh-musuh ti dinya, sakumaha anu geus dijangjikeun ku Mantenna. 20 Engke jaga lamun ditanya ku anak, Naha PANGERAN Allah urang teh bet miwarang urang ngesto kana eta papakon-papakon? 21 jawab kieu, Urang tadina jadi badega raja Mesir, tapi ku kakawasaan PANGERAN anu araheng, urang dijait ti ditu. 22 Bangsa urang nyaksian pisan Mantenna ngeunakeun kaahengan-kaahengan jeung 29
Ulangan 6.23-7.3 balahi-balahi ka urang Mesir, ka rajana, ka mantri-mantrina. 23 Urang ku Mantenna dileupaskeun ti Mesir, dicandak ka dieu, dipaparin ieu tanah, nurutkeun jangji-Na ka karuhun urang. 24 Sanggeus kitu PANGERAN nurunkeun ieu papakon-papakon. Timbalana-Na ieu kudu diestokeun ku urang, sarta urang kudu sieun ku Mantenna. 25 Lamun urang nurut, bangsa urang ku Mantenna bakal dijaga jeung dipaparin kamuktian. Lamun urang ngalampahkeun sagala timbalan Allah kalawan suhud, tangtu bakal kamanah ku Mantenna." 7 1 "Maraneh ku PANGERAN Allah maraneh geus tangtu dicandak sarta diancikkeun di ditu. Bangsa-bangsa urang ditu loba anu bakal diusir ku PANGERAN. Di mana maraneh geus mimiti maju, aya tujuh bangsa anu bakal diusir ti dinya ku Mantenna, leuwih gede jeung leuwih kuat ti batan maraneh, nya eta bangsa Het, bangsa Girgas, bangsa Emor, bangsa Kanaan, bangsa Pares, bangsa Hiwi, jeung bangsa Yebus. 2 Lamun eta bangsa-bangsa ku PANGERAN Allah maraneh geus diserenkeun ka maraneh sarta geus areleh, paehan kabeh, ulah aya anu dipikarunya, komo diajak babarengan mah ulah. 3 Pacuan maraneh kawin ka bangsa eta. Anak maraneh oge henteu meunang, 30
Ulangan 7.4-9 4 sabab tangtu bakal dibawa mungkir ti PANGERAN tuluy ngabarakti ka allah-allah sejen. Upama nepi ka kitu, PANGERAN tangtu bendu ka maraneh, sarta bakal gancang nyiksa. 5 Ku sabab kitu, altar-altar maranehna ku maraneh kudu dibasmi, pilar-pilar batu karamatna raremukkeun, arca-arca Dewi Asera sesembahanana cacag, brahala-brahalana duruk. 6 Kudu kitu, sabab maraneh teh umat kagungan PANGERAN Allah maraneh. Ti sakabeh bangsa saalam dunya, maraneh teh ku Mantenna diunculkeun, dijadikeun umat-Na ku manten. 7 Tapi maraneh dipikaasih jeung diunculkeun ku PANGERAN teh lain ku sabab leuwih loba bilangan ti batan batur, malah maraneh teh bangsa anu pangleutikna di saalam dunya. 8 Saenyana mah lantaran PANGERAN nyaaheun ka maraneh, jeung seja nohonan jangji-Na anu diikrarkeun ka karuhun maraneh. Kitu sababna Mantenna, ku kakawasaana-Na anu digjaya, geus ngajait maraneh tina jadi budak raja Mesir. 9 Mana kanyahokeun, PANGERAN Allah maraneh teh estu Allah, tur sipat welas, tigin kana jangji-Na, sarta mikaheman nepi ka sarebu turunan ka sakur anu ngesto sarta gumati kana timbalana-Na. 31
Ulangan 7.10-15 10 Sabalikna Mantenna moal asa-asa ngabales ka sakur anu mikageuleuh ka Mantenna. 11 Mana ti ayeuna, sagala piwuruk anu geus katarima ku maraneh, boh anu enggeus- enggeus, boh papakon-papakon anu ku Bapa diwurukkeun poe ieu, kudu diarestokeun." 12 "Lamun maraneh suhud ngestokeun ieu papakon-papakon, PANGERAN Allah maraneh bakal ngabuktikeun jangji-Na, sarta bakal mikanyaah salalanggengna, sakumaha anu ku Mantenna diikrarkeun ka karuhun maraneh. 13 Mantenna bakal maparin berkah, sarta maraneh bakal reuay anak nepi ka bilangan maraneh beuki ngalobaan. Bakal cukup dahareun, gandum, anggur, minyak jetun, lantaran tanah maraneh bakal disina cukul. Bakal baroga sapi, baroga domba, paparin ti Mantenna. Eta sagala berkah bakal dipaparinkeun ka maraneh, di tanah anu ku Mantenna geus dijangjikeun ka karuhun pikeun maraneh. 14 Di saalam dunya taya deui bangsa anu sakitu diberkahanana kawas maraneh. Boh jelema boh ingon-ingon di maraneh moal aya anu gabug. 15 Maraneh ku PANGERAN bakal dijauhkeun tina sagala panyakit, jeung moal dikeunaan sasalad anu bareto katarenjo ku maraneh tumerap ka Mesir. Bangsa kasakit kitu 32
Ulangan 7.16-21 ku Mantenna bakal dikeunakeun ka musuh-musuh maraneh. 16 Sakur bangsa anu ku PANGERAN geus diserenkeun ka leungeun maraneh, basmi, ulah aya anu dipikarunya. Maraneh ulah nyarembah ka aallahanana, sabab lampah kitu teh bisa matak cilaka ka maraneh. 17 Eta bangsa-bangsa anu jumlahna leuwih loba ti batan maraneh teh ulah dipikir, ulah dirasa hamo bisa diusir. 18 Ulah dipikasieun. Sing aringet, dikumahakeun bareto raja Mesir jeung rahayatna ku PANGERAN Allah maraneh. 19 Sing aringet, maraneh nyaho sorangan PANGERAN Allah maraneh bareto nurunkeun balahi-balahi sakitu bangetna, ngayakeun mujijat-mujijat anu araheng, metakeun pangawasa jeung kaperkosaan anu taya bandinganana, dianggo jalan ngajait maraneh ti Mesir. Eta bangsa-bangsa anu dipikasieun ku maraneh oge bakal dibasmi ku jalan kitu keneh. 20 Malah bakal disina geugeumeueun ku PANGERAN, jeung najan kalabur atawa nyarumput ge mo burung tumpur dibasmi. 21 Nu matak teu kudu sarieun ku eta jalma-jalma teh. PANGERAN Allah maraneh bakal nyarengan ka maraneh. Mantenna teh Allah anu punjul liwat saking, matak pikasieuneun sarerea. 33
Ulangan 7.22-8.1 22 Mun maraneh enggeus ka daritu, eta bangsa-bangsa teh ku PANGERAN bakal ditungtut disalingkirkeun. Ku maraneh ulah disakalikeun ngabasmina, sabab bakal ngabalukarkeun daratangna sato galak, matak nyusahkeun ka maraneh keneh. 23 Eta musuh-musuh teh ku PANGERAN bakal diserenkeun ka maraneh, disina tagayur garugup, nepi ka bisa dibasmi ku maraneh. 24 Raja-rajana oge bakal diserenkeun, paehan bae kabeh, sina ulah aya anu nginget-nginget deui. Moal aya anu bisa nyegah ka maraneh, kabeh oge ku maraneh bakal kabasmi. 25 Arca-arcana durukan. Jeung ulah kabita ku emas perak anu dipake ngahias eta arca-arca, komo nepi ka terus dipiboga mah ulah! Sabab lamun kitu maraneh bahla! Sabab PANGERAN mikageuleuh ka brahala-brahala. 26 Pacuan, ulah pisan aya arca anu ku maraneh dibawa ka imah. Lamun nepi ka kitu maraneh oge bakal disapa cara eta. Nistakeun eta brahala-brahala teh, pikagiruk, sabab kabeh ge eta teh geus disapa ku PANGERAN." 8 1 "Ieu papakon-papakon anu ku Bapa diwurukkeun ayeuna gumatikeun, supaya maraneh harirup, ngalobaan, jeung laksana engke nya ngancik di tanah anu ku PANGERAN geus dijangjikeun ka karuhun pikeun maraneh. 34
Ulangan 8.2-8 2 Sing aringet, PANGERAN Allah maraneh sakitu ngapingna, nuyun ngambah tanah gurun geus opat puluh taun ieu. Mantenna sok maparin kasukeran-kasukeran, mecak hate maraneh daraek henteuna anut kana sagala timbalana-Na. 3 Maraneh disina kalempohan taya dahareun, geus kitu dipaparin manna. Eta kadaharan tacan aya anu enggeus ngadahar. Maraneh tacan, kolot-kolot maraneh tacan. Maksud Mantenna supaya maraneh nyaho yen anu nunjang hirup manusa teh lain ngan dahareun wungkul, saenyana mah saniskara anu ditimbalkeun ku PANGERAN. 4 Di jero opat puluh taun ieu, pake maraneh teu datang ka butut, dampal suku teu datang ka maropog. 5 Kanyahokeun, PANGERAN Allah maraneh meperihna ka maraneh teh lir bapa ngadidik anak. 6 Mana oge lalampahkeun sagala timbalana- Na teh, tuturkeun sagala pikukuh-Na, jeung masing sieun ku Mantenna. 7 Ayeuna maraneh ku PANGERAN Allah maraneh keur dicandak ka hiji tanah anu kacida suburna, walungan-walungan cur-cor, cinyusu pating burial, ti jero taneuh cai tinggolontor mapay lebak mipir pasir, 8 tanahna pinuh ku gandum, jawawut, anggur, kondang, dalima, jetun, jeung madu, 35
36 Ulangan 8.9-16 9 taya bahan kalaparan atawa kurang dahar. Gunung-gunung cadasna ngandung beusi, tambaga di pasir-pasir bisa diala. 10 Sagala dahareun ge aya. Nu matak abong lamun teu nepi ka maruji sukur teh ka PANGERAN Allah maraneh, dumeh geus dipaparin tanah anu sakitu alusna." 11 "Peupeujeuh, ulah nepi ka poho ka PANGERAN Allah maraneh. Peupeujeuh, ulah nepi ka ingkar tina sagala papakon anu ku Bapa diwurukkeun poe ieu. 12 Mun enggeus loba hakaneun, enggeus baroga imah alus, 13 enggeus loba boga sapi, domba, perak, emas, jeung sajaba ti eta, 14 peupeujeuh ulah nepi ka ujub ria terus poho ka PANGERAN Allah maraneh anu ngajait ti Mesir, tempat maraneh diperbudak. 15 Mantenna teh enggeus nuyun maraneh ngambah gurun anu nya lega nya pinuh ku nu matak paur, enggon oray nu maratih jeung kalajengking. Di tanah anu garing ngentak-ngentak teu aya cai, Mantenna ngabijilkeun cai tina batu cadas, supaya maraneh bisa ngarinum saseubeuhna. 16 Di satengahing jalan maraneh dipaparin Manna, kadaharan anu iraha teh teuing aya anu geus ngadahar, maraneh tacan, kolot-kolot maraneh tacan. Maraneh ku Mantenna sok disusuker, anu maksud-Na
Ulangan 8.17-9.3 mecak kasatiaan maraneh, anu engkena bakal diganjar ku nu pisenangeun. 17 Jadi, poma ulah dir, boga pikir beunghar beunang sorangan, kuat kawasa beunang sorangan. 18 Sing aringet nu matak barisa usaha nepi ka jadi baleunghar teh saenyana mah paparin ti PANGERAN. Kawantu Mantenna mah nepi ka waktu ieu ge tetep satia kana jangji-Na anu bareto diikrarkeun ka karuhun maraneh. 19 Peupeujeuh, ulah nepi ka poho ka PANGERAN Allah maraneh. Ulah nepi ka ingkar tuluy nyembah ngabakti ka allah-allah sejen. (8-20) Lamun nepi ka kitu, Bapa ngingetan ti ayeuna keneh, maraneh tangtu dibasmi. 20 (8-21) Teu narurut ka PANGERAN tangtu ditumpurkeun cara bangsa-bangsa anu ku Mantenna geus digempur hareupeun panon maraneh." 9 1 "Eh urang Israil, maraneh ayeuna tereh meuntasan Walungan Yordan, bakal ngarebut tanah bogana bangsa-bangsa anu leuwih gede leuwih kuat ti batan maraneh. Nagara-nagarana lalega, kuta-kutana laluhur nepi ka langit, 2 jelemana jarangkung gede, baredas, bangsa raksasa, pan aya bejana ka maraneh ge, cenah moal aya anu kuat ka maranehna. 3 Tapi engke ku maraneh katenjo, PANGERAN Allah maraneh bakal majeng ti heula lir 37
Ulangan 9.4-8 seuneu anu ngalebur. Ana maraneh geus maju, musuh ku Mantenna bakal diusir sarta gancang dibasmi. Kitu timbalana-Na. 4 Tapi lamun musuh geus disingkirkeun ku PANGERAN Allah maraneh, ulah boga rasa yen pangna ku Mantenna diasupkeun ka eta tanah jeung ngamilikna teh pedah geus pantesna kitu. Lain kitu! Eta musuh nu matak ku PANGERAN disingkirkeun teh lantaran daroraka. 5 PANGERAN Allah maraneh, nu matak ngawidian eta tanah dicokot ku maraneh teh lain ku sabab maraneh bageur jeung bener. Musuh anu matak disingkirkeun teh lantaran kalakuanana garoreng, jeung ku sabab Mantenna rek ngabuktikeun jangji anu diikrarkeun ka karuhun maraneh, Ibrahim, Ishak, jeung Yakub. 6 Kanyahokeun, PANGERAN maparinkeun eta tanah anu sakitu alusna teh lain ku sabab maraneh hade lampah. Lain! Da maraneh teh tetep tukang murugul. 7 Sing aringet, kumaha bareto maraneh di gurun keusik nyieun pibendueun PANGERAN Allah maraneh. Ti barang budal ti Mesir nepi ka ayeuna di dieu, maraneh ngan ngalawan bae ka Mantenna. 8 Malah di Gunung Sinai maraneh dibenduan ku PANGERAN. Harita Mantenna kacida benduna nepi ka meh ngabasmi. 38
39 Ulangan 9.9-14 9 Harita Bapa keur aya di puncak eta gunung, rek narima papan batu anu ditulisan ku perjangjian ti Allah pikeun maraneh. Opat puluh poe opat puluh peuting Bapa di dinya, teu dahar teu nginum. 10 Sanggeus kitu Bapa narima eta papan batu ti Mantenna, geus ditulisan ku timbalan- timbalan anu diandikakeun ti jero seuneu tea, basa maraneh kumpul di suku eta gunung. Anu nyeratna ge PANGERAN ku manten. 11 Sanggeus opat puluh poe opat puluh peuting, kakara PANGERAN masihkeun eta dua papan batu ka Bapa, geus dieusi ku perjangjian anu diserat ku Mantenna. 12 Harita PANGERAN ngadawuh kieu ka Bapa, Geuwat geura turun gunung, jelema-jelema anu ku maneh dibudalkeun ti Mesir teh geus nyarieun lampah goreng, marigawe dosa. Geus alingkar tina timbalan-timbalan Kami, jeung geus nyarieun aallahan keur sembaheunana. 13 Dawuhanana deui, Tetela eta jelema- jelema teh kacida mantangulna. 14 Maneh ulah ngahalang-halang ka Kami, eta jelema-jelema ku Kami arek dibasmi, sing ulah aya anu nginget-nginget deui. Sanggeus kitu maneh ku Kami arek dijadikeun karuhun hiji bangsa anu leuwih gede jeung leuwih kuat batan eta.
Ulangan 9.15-22 15 Bapa turun ti eta gunung, mawa dua papan batu anu dieusi perjangjian tea. Gebur aya seuneu ti luhur gunung. 16 Maraneh ku Bapa kasampak geus alingkar tina timbalan PANGERAN, geus marigawe dosa ka Mantenna, nyieun hiji brahala sasapian tina logam. 17 Bapa ngabeubeutkeun eta dua papan batu nepi ka beulah. 18 Ti dinya Bapa ngadeuheus deui ka payuneun PANGERAN, bruk sujud kana taneuh, opat puluh poe opat puluh peuting deui teu dahar teu nginum. Bapa nepi ka kitu teh ku sabab eta dosa maraneh nu sakitu matak benduna ka PANGERAN. 19 Bapa kacida paurna ningal PANGERAN mani ngagidir bendu-Na, meh bae ngabasmi ka maraneh. Hadena PANGERAN kersaeun keneh ngadangu panuhun Bapa. 20 Jeung harita Bapa teh mangnedakeun Harun ongkoh, sabab harun oge dibenduan meh disina tiwas. 21 Barang anu doraka jijieunan maraneh nya eta sasapian beunang nyitak tea ku Bapa dicokot, dialungkeun kana seuneu tuluy diancurkeun jadi bubuk, tuluy diawurkeun ka susukan anu ngocor ti eta gunung. 22 Nya kitu keneh di Taberah, di Masa, jeung di Kibrot Taawa, maraneh nyieun pibendueun PANGERAN. 40
Ulangan 9.23-10.1 23 Jeung basa maraneh ti Kades Barnea dipiwarang ngarebut tanah anu geus diajangkeun pikeun maraneh, maraneh baha, teu percaya, teu narurut. 24 Ti barang Bapa mimiti wawuh ge maraneh teh geus ngaralawan ka PANGERAN. 25 Bapa nyuuh ka payuneun PANGERAN, opat puluh poe opat puluh peuting, sabab Mantenna geus meh bae ngabasmi ka maraneh. 26 Bapa sasambat, Nun PANGERAN Nu Maha Agung, mugi ulah ngabasmi ka eta jalmi-jalmi kenging Gusti ngajait ti Mesir nganggo kawasa rosa. 27 Sing emut ka abdi-abdi Gusti, Ibrahim, Ishak sareng Yakub. Mugi teu dianggo kekeling galih sanaos maranehna teh mantangul, arawon lampah, marigawe dosa. 28 Bilih Gusti ku urang Mesir dipajarkeun teu iasa ngalebetkeun eta umat ka tanah anu dijangjikeun tea. Bilih ceuk urang Mesir Gusti ngaluarkeun eta umat ti Mesir teh baris dibasmi di gurun keusik reh ku Gusti parantos dipikageuleuh. 29 Sanaos kumaha oge eta jalmi-jalmi teh ku Gusti parantos diunculkeun dijadikeun umat kagungan, tur kenging Gusti ngajait ti Mesir nganggo kawasa rosa." 10 1 "PANGERAN ngadawuh ka Bapa, Maneh kudu nyieun deui papan batu dua siki kawas anu ti heula, tuluy nyieun peti 41
Ulangan 10.2-9 keur wadahna. Lamun enggeus maneh kudu ka Kami ka puncak gunung. 2 Tulisan Kami anu dina papan batu anu geus ruksak ku maneh ku Kami rek dituliskeun deui dina eta, tuluy petian ku maneh. 3 Seug Bapa nyieun peti tina kayu akasia, jeung nyieun dua papan batu kawas anu ti heula, tuluy dibawa unggah ka gunung. 4 PANGERAN nyeratkeun deui timbalan- timbalan anu diserat dina papan batu anu ti heula, nya eta Sapuluh Timbalan anu diandikakeun ti jero seuneu, basa maraneh kumpul di suku eta gunung tea. Geus kitu eta papan batu teh diserenkeun ka Bapa, 5 tuluy Bapa turun. Eta papan batu ku Bapa diasupkeun kana peti sakumaha dipiwarangna ku PANGERAN, nya eta dina peti anu dijieun ku Bapa. Ti harita tetep disimpen di dinya." 6 (Urang Israil arindit ti sumur-sumur urang Yaakan, ngajugjug ka Mosera. Di Mosera Harun pupus, tuluy dikurebkeun. Elasar putrana dijadikeun imam ngaganti anjeunna. 7 Ti Mosera terus ka Gudgod, ti Gudgod terus ka Yotbata anu loba susukanana. 8 Basa keur di gunung, PANGERAN ngangkat kaom Lewi jadi purah ngurus Peti Perjangjian, purah ngimaman ngawulaan Mantenna, jeung purah ngucapkeun berkah kalawan asma Mantenna. 9 Ku hal eta kaom Lewi mah henteu meunang bagian tanah saperti kaom-kaom sejen. 42
Ulangan 10.10-16 Tapi maranehna dibarere hak jaradi imam PANGERAN, sakumaha pangandika Gusti PANGERAN ka maranehna tea.) 10 "Bapa di luhur gunung meunang opat puluh poe opat puluh peuting, cara ti heula. Panuhun Bapa supaya Mantenna ulah tulus ngabasmi maraneh tea didangu. 11 Sanggeus kitu Bapa ku Mantenna dipiwarang turun ti gunung, sarta kudu mingpin maraneh ngarebut tanah anu ku Mantenna dijangjikeun ka karuhun maraneh." 12 "Ayeuna eh urang Israil, barandungan ieu pamundut PANGERAN Allah maraneh, nya eta: Maraneh kudu ngabakti ka PANGERAN. Sagala timbalanana lampahkeun. Ka Mantenna kudu sumujud, kudu kumawula sing jujur, 13 nurut kana sagala papakon-Na anu ku Bapa diwurukkeun ayeuna keur pijamugaeun maraneh. 14 PANGERAN teh nu kagungan langit, malah langit-langit beh ditueun langit ge kagungana-Na, kitu deui bumi jeung sagala eusina. 15 Parandene kitu kacida mikaasihna ka karuhun maraneh, nepi ka maraneh ku Mantenna diunculkeun ti bangsa-bangsa sejen, tur tetep jadi umat pilihan Mantenna. 16 Mana ti semet ayeuna kudu ngesto ka PANGERAN, ulah marantangul bae. 43
Ulangan 10.17-11.2 17 PANGERAN Allah maraneh teh Allahna sagala allah, Gustining sagala kakawasaan. Pinunjul, digjaya, matak sieun liwat saking. Mantenna tara pilih kasih, tara pandang ruruba. 18 Sipat-Na jujur satia, sanajan ka nu pahatu atawa ka randa-randa. Heman ka anu marilu hirup di urang, sarua dipaparinan dahar pake. 19 Mana kudu mikaheman ka anu eukeur ngumbara, da maraneh oge kungsi ngumbara di Mesir. 20 Masing anut ka PANGERAN, Allah maraneh, ngabakti ngan ka Mantenna bae wungkul. Sing sujud tumutur, sarta ari ikrar sumpah ngan kudu ku karana jenengana-Na bae. 21 Sanggakeun puji ka Mantenna, da Mantenna teh Allah maraneh, tur ku maraneh ge enggeus kasaksi naon-naon dadamelana-Na anu aragung jeung araheng, pikeun maraneh. 22 Basa karuhun maraneh mimiti daratang ka Mesir kabehna ngan tujuh puluh urang. Ari maraneh ayeuna ku PANGERAN Allah maraneh didamel sakieu lobana, lir bentang-bentang di langit ku loba-lobana." 11 1 "Mana kudu nyaraah ka PANGERAN. Salawasna kudu narurut kana sagala papakon-Na. 2 Sing aringet ayeuna naon-naon anu geus kanyahoan ku maraneh perkara PANGERAN 44
Ulangan 11.3-9 tina nu geus kaalaman ku maraneh. Anak- anak maraneh mah teu ngalaman hal-hal cara kitu. Maraneh anu geus narenjo kapunjulan PANGERAN, anu narenjo kakawasaana-Na, kadigjayaana-Na, jeung sagala mujijat-Na. 3 Maraneh anu narenjo dikumahakeun raja Mesir jeung sakuliah nagarana ku Mantenna. 4 Maraneh anu narenjo kumaha dimusnakeunana balad Mesir anu ngudag ka maraneh, ku PANGERAN dilelepkeun kabeh di Laut Beureum katut pasukan kuda jeung kareta-karetana. 5 Maraneh anu geus ngarasa kumaha pitulung Mantenna di gurun, samemeh maraneh nepi ka dieu. 6 Kitu deui anu dipidamel ku Mantenna ka Datan jeung Abiram anakna Eliab urang Rubin. Kapan katenjo ku sarerea eta dua jelema teh dilegleg ku bumi anu ngadadak beulah, dicapluk jeung sakulawargana katut jalma-jalma anu bariluk, katut jeung ingon-ingonna. 7 Maraneh, nya maraneh anu narenjo eta kajadian-kajadian dadamelan PANGERAN anu sakitu harebatna teh." 8 "Anu matak estokeun ieu papakon-papakon Mantenna anu ku Bapa keur diwurukkeun. Lamun kitu maraneh bisa terus meuntas ngarebut tanah anu keur dijugjug ayeuna. 9 Sarta engke bisa tetep renggenek di tanah anu kacida gemah ripahna, anu dijangjikeun 45
Ulangan 11.10-17 ku PANGERAN yen bakal dipaparinkeun ka karuhun maraneh turun-tumurun. 10 Eta tanah anu rek direbut teh jauh pisan bedana ti tanah Mesir urut maraneh bareto. Di Mesir mah maraneh rek pepelakan teh kudu hese cape heula, kudu ngatur heula picaieunana. 11 Sabalikna tanah anu rek direbut mah loba gunungna loba lebakna, tanahna riduh ku hujan. 12 Eta mah tanah sataun-sataunna teh dijaga jeung ditalingakeun ku PANGERAN Allah maraneh. 13 Mana kudu sing narurut kana timbalan- timbalan Mantenna anu ku Bapa diwurukkeun ayeuna. Sing nyaraah ka PANGERAN Allah maraneh teh, sing saruhud kumawula ka Mantenna. 14 Lamun kitu, lahan-lahan maraneh teh engke ku PANGERAN disiram ku hujan dina musimna, sanggeus maraneh panen, jeung dina waktu mimiti melak. Maraneh bakal cukup gandum, anggur jeung minyak jetun. 15 Jukut keur sapi moal kurang, jeung sagala dahareun aya. 16 Jadi poma ulah nepi ka ingkar ti PANGERAN tuluy nyembah ka allah-allah sejen. 17 Lamun lampah maraneh kitu geus tangtu PANGERAN bendu. Mantenna moal nurunkeun hujan; tanah maraneh jadi garing moal 46
Ulangan 11.18-24 ngabijilkeun hasil. Maraneh geus tangtu tereh maraot, sanajan eta tanah paparin ti Mantenna teh kacida alusna. 18 Aringetkeun ieu papakon-papakon teh, pupusti. Cangreudkeun dina leungeun, sangsangkeun dina tarang, supaya teu weleh inget. 19 Wurukkeun ka barudak, jeung kudu dipagunemkeun, keur di imah, keur di mana-mana, keur ngaso, keur barang gawe. 20 Tuliskeun dina tihang panto, di imah jeung di lawang buruan. 21 Lamun kitu maraneh saanak-anak bakal tumuluy saumur-umur nya matuh di tanah anu ku PANGERAN geus dijangjikeun ajang karuhun maraneh, bakal tetep renggenek di dinya sapanjang langit ngauban bumi. 22 Sing saruhud nya ngestokeun sagala papakon anu diwurukkeun ku Bapa, nya eta: Nyaah ka PANGERAN Allah maraneh, ngalakonan sagala timbalana-Na jeung satia ka Mantenna. 23 Engke ari maraneh geus maju, bangsa- bangsa di ditu anu leuwih gede jeung leuwih kuat ti maraneh, ku PANGERAN bakal disingkirkeun kabeh, nepi ka tanah urutna bisa dicokot ku maraneh. 24 Tanah mana bae anu katincak ku dampal suku maraneh bakal jadi milik. Pilegaeunana wewengkon maraneh ti kidul ti semet gurun keusik, kebat ka kaler nepi ka Pagunungan 47
Ulangan 11.25-31 Libanon, ti wetan ti semet Walungan Eprat kebat ka kulon nepi ka basisir Laut Tengah. 25 Ka mana bae maneh ngajugjug di eta tanah, pribumina ku PANGERAN bakal disina sarieuneun. Kitu jangji Mantenna. Moal aya anu bisa ngahalang-halang ka maraneh. 26 Ayeuna Bapa rek mere piliheun, piberkaheun atawa panyapa. 27 Nu piberkaheun, nya eta lamun maraneh ngestokeun timbalan-timbalan PANGERAN Allah maraneh anu ku Bapa diwurukkeun ayeuna. 28 Anu panyapa nya eta lamun maraneh ingkar tina ieu papakon sarta nyembah ka allah-allah sejen anu tadina maraneh can nyaho-nyaho acan. 29 Engke lamun maraneh ku PANGERAN geus diasupkeun ka tanah anu rek direbut tea, anu bakal piberkaheun dijalankeunana kudu di Gunung Gerisim, anu bakal jadi panyapa kudu di Gunung Ebal. 30 (Ieu gunung duanana aya di peuntas kulon Walungan Yordan, di wewengkon urang Kanaan anu maratuh di Lebak Walungan Yordan. Pernahna ngujur ka kulon, teu jauh ti sapasang tangkal di More, deukeut kota Gilgal.) 31 Moal lila deui maraneh bakal meuntasan Walungan Yordan, bakal ngarebut tanah anu ku PANGERAN bakal dipaparinkeun. 48
49 Ulangan 11.32-12.6 32 Lamun maraneh enggeus maratuh di ditu, peupeujeuh ieu papakon-papakon anu ayeuna diwurukkeun ku Bapa teh arestokeun." 12 1 "Aya deui pikukuh-pikukuh anu kudu digumatikeun saumur hirup, di tanah anu rek dipaparinkeun ka maraneh ku PANGERAN, Allah maraneh. Darengekeun! 2 Tempat-tempat anu ku urang ditu diparake ngabakti ka allah-allahna di gunung-gunung, di pasir-pasir, jeung di handapeun tangkal- tangkal anu ngararoyom kabeh ku maraneh kudu digempur. 3 Altar-altarna remukkeun, pilar-pilar karamatna ancurkeun, arca-arca Dewi Asera sesembahanana duruk, brahala-brahalana cacag, sangkan henteu disarembah deui. 4 Adat ibadah urang ditu ka allah-allahna ku maraneh ulah diturutan dipake ngabakti ka PANGERAN Allah maraneh. 5 Tempat pikeun ngadeuheus jeung ngabakti ka Mantenna kudu ngabaku, tur kudu ngan hiji. PANGERAN ku manten anu bakal nangtukeun tempatna, milih salah sahiji wewengkon ti kaom-kaom maraneh. 6 Ka dinya maraneh kudu nyanggakeun kurban-kurban anu dibeuleum, jeung anu rupa-rupa deui, nyanggakeun perpuluhan, jeung pangbakti-pangbakti sejen, kurban mayar panadaran, kurban sukarela, jeung bakti cikal sapi kitu deui cikal domba.
Ulangan 12.7-13 7 Nya di dinya, di payuneun PANGERAN Allah maraneh, maraneh sakulawarga nya kudu dahar jeung ngarasakeun kabungah tina usaha anu geus hasil ku karana berkah Mantenna. 8 Engke dina waktuna, kalakuan teh ulah cara anu enggeus-enggeus. Nepi ka ayeuna maraneh ngabakti teh sakarep-karep bae, 9 lantaran tacan matuh di tanah anu rek dipaparinkeun, jadi tacan boga pamatuhan anu aman. 10 Sanggeus maraneh meuntasan Walungan Yordan, tangtu ku PANGERAN ditulungan pikeun nempatan jeung nyicingan eta tanah. Mantenna baris ngajaga maraneh ti sakabeh musuh. Hirup maraneh baris lugina. 11 PANGERAN bakal milih hiji tempat keur paranti maraneh ngabakti ka Mantenna. Nya ka dinya maraneh kudu ngajugjug pikeun nyanggakeun sakur anu ku Bapa geus ditataan, nya eta: kurban-kurban beuleuman jeung kurban-kurban lianna, bakti perpuluhan jeung pangbakti husus anu ku maraneh geus dijangjikeun ka PANGERAN. 12 Sing barungah aya di payuneun Mantenna teh, reujeung anak, reujeung para badega, reujeung ahli-ahli Lewi anu salembur jeung maraneh, da kapan maranehna mah henteu dibagianan tanah milik. 13 Jadi nyanggakeun kurban teh ulah sambarang di mana bae, 50
Ulangan 12.14-18 14 kudu di tempat anu geus dibakukeun ku PANGERAN, tur ngan eta-etana, anu engke ku PANGERAN dipilih ti salah sahiji wewengkon kaom-kaom maraneh. Ngan di tempat eta maraneh meunang nyanggakeun kurban anu dibeuleum teh, kitu keneh nyanggakeun rupa-rupa deui saperti anu ku Bapa geus ditataan tadi. 15 Tapi ari meuncit keur dahareun biasa mah di mana-mana ge meunang. Masih rek meuncit sakumaha lobana oge pek bae, eta mah kumaha dipaparinna milik ku PANGERAN bae. Jeung ari anu kitu mah sing saha bae oge meunang ngadahar, boh nu susuci, boh nu henteu, taya bedana ti jeung ngadahar daging uncal atawa mencek. 16 Ngan getihna poma ulah didahar, kudu sina ngucur kana taneuh kawas cai. 17 Anu baris disanggakeun ka PANGERAN, sarupa ge teu meunang aya anu didahar di tempat cicing maraneh, boh perpuluhan- perpuluhan tina gandum, cianggur jeung minyak jetun, boh sapi cikal atawa embe domba cikal, kitu deui pamayar panadaran ka PANGERAN, pangbakti suka rela, jeung kurban-kurban sejenna. 18 Bangsa kieu mah didaharna kudu di payuneun PANGERAN bae, di tempat hiji- hijina anu geus dibakukeun ku PANGERAN, Allah maraneh. Didaharna bareng jeung anak, jeung para badega, jeung ahli-ahli Lewi anu 51
52 Ulangan 12.19-26 salembur jeung maraneh, dibarengan ku suka sukur dumeh geus bisa ngalampahkeun kitu. 19 Jeung omat, saumur-umur ge maraneh di ditu teh ulah nepi ka neler-neler urang Lewi. 20 Lamun wewengkon maraneh ku PANGERAN Allah maraneh geus dijadikeun tambah lega sakumaha jangji-Na, bisi harayang ngadahar daging, iraha-iraha ge meunang. 21 Upama ka tempat ngabakti teh kacida jauhna, heug maraneh hayang meuncit sapi atawa domba paparin ti PANGERAN, pek bae, jeung dagingna meunang didahar di imah, sakumaha ceuk Bapa tadi. 22 Nu suci nu henteu taya halangan ngadahar eta, sakumaha ka daging uncal atawa mencek. 23 Ngan getihna kahade ulah kadahar, karana getihna teh nyawana. Daging teu meunang didahar jeung nyawana. 24 Getihna kudu dikucurkeun kana taneuh kawas cai, teu meunang dijieun dahareun. 25 Lamun garumati kana hal ieu, maraneh bakal kagalih ku PANGERAN, bakal jamuga saanak incu. 26 Ngan sakur-sakur anu disucikeun pikeun PANGERAN, kurban-kurban jeung pangbakti-pangbakti anu tumali jeung ikrar ka PANGERAN, eta mah kudu disanggakeun ka tempat ngabakti anu hiji tea.
Ulangan 12.27-13.2 27 Kurban beuleuman jeung kurban anu dagingna didahar, kudu dibaktikeun dina altar PANGERAN, sarta getihna kucurkeun kana altar. 28 Tarurut sing gumati sakur anu ku Bapa diparentahkeun teh, supaya maraneh saanak incu jamuga saumur-umur, lantaran ngalampahkeun anu bener, anu sapagodos jeung manah PANGERAN, Allah maraneh." 29 "Lamun maraneh enggeus ngarurug eta tanah, bangsa-bangsa urang ditu bakal dibasmi ku PANGERAN Allah maraneh, tanahna bisa dirampas terus diandih. 30 Sanggeus eta bangsa-bangsa tumpes ku PANGERAN, pacuan maraneh kairid ku tata ibadahna, matak bahla. Ulah harayang nyaho caraning maranehna ngajalankeun ibadah ka allah-allahna, bisi maraneh oge kitu. 31 Kahade, ngabakti ka Allah mah ulah make tata cara maranehna ngabarakti ka allah-allahna. Sabab cara-cara ngabarakti ka allah-allahna teh estu matak pikagirukeun PANGERAN. Malah sok mareuncit anakna sorangan diduruk dina altar pamujaanana. 32 Heug garumatikeun ieu piwuruk Bapa sing cara kitu, ulah leuwih ulah kurang. 13 1 Bisa jadi engke aya nabi atawa tukang norah impian-impian, nyebutkeun yen bakal aya mujijat atawa kaahengan, 2 anu maksudna rek ngagembang, sangkan maraneh ngabakti ka allah-allah anu 53
Ulangan 13.3-9 samemehna tacan disembah ku maraneh. Kahade, najan upama panorahna bukti oge, 3 maraneh ulah kagoda. Eta jelema saenyana keur dianggo jalan ku PANGERAN anu rek nguji kasuhudan hate maraneh ka Mantenna. 4 Sing junun ka PANGERAN, sing hormat, sing ngesto jeung tigin kana sagala timbalana-Na, ngabakti sarta satuhu. 5 Hukum paeh sakur tukang norah impian, atawa nabi anu ngicuk-ngicuk sangkan maraneh ngalawan ka PANGERAN, anu ngaluarkeun maraneh ti Mesir urut maraneh dibadegakeun. Eta jelema teges doraka, ngagembang ka maraneh ngajak ingkar tina lampah hirup anu dipundut ku PANGERAN. Paehan bae, supaya maraneh luput tina dosa sarupa kitu. 6 Bisa jadi malah aya dulur, atawa anak lalaki, anak awewe, pamajikan, atawa sobat dalit, ngajak nyembah ririkipan ka allah-allah sejen, anu ku maraneh jeung ku karuhun maraneh can kungsi disembah. 7 Teu mustahil ti antarana aya anu ngagoda ka maraneh, ngajak ngabakti ka allah-allah urang dinya anu deukeut-deukeut ka maraneh atawa anu jauh. 8 Ulah kabengbat, ulah didenge. Ka jelema kitu ulah karunya atawa watir, ulah hayang ngabela. 9 Paehan! Benturan ku batu, maraneh anu kudu nimpugan ti heula, tuluy ku sarerea. 54
Ulangan 13.10-17 10 Haben timpugan ku batu nepi ka paeh! Sabab ngajak ingkar ti PANGERAN Allah maraneh, anu nyalametkeun maraneh ti Mesir, tempat maraneh dibadegakeun. 11 Sina kauar-aer ka sakumna bangsa Israil, sina sarieuneun, supaya ulah aya deui anu migawe kadorakaan saperti kitu. 12 Di mana maraneh geus maratuh di kota-kota anu geus dipaparinkeun ku PANGERAN Allah maraneh, lamun ngadenge beja 13 aya bangsa sorangan anu bangkawarah ngamurtadkeun warga kota sina ngabarakti ka allah-allah sejen anu ku maraneh tara disembah, 14 dongdon, talengteng sing gemet. Lamun enya aya kajadian kitu, 15 jelema-jelemana paehan kabeh katut jeung ingon-ingonna. Kotana tumpurkeun. 16 Harta bandana tumpukkeun di alun-alun, duruk kotana jeung sagala eusina, jieun kurban ka PANGERAN Allah maraneh, sina kari urut sapapanjangna. Ulah diadegkeun deui. 17 Naon bae anu asal ti dinya kudu diharamkeun, basmi sama sakali. Kade, ulah aya anu dicokot keur diri sorangan. Sangkan PANGERAN lemper benduna, kersaeun mikawelas ka maraneh, kersaeun maparin kurnia ngalobakeun bilangan maraneh, sakumaha jangji-Na ka karuhun maraneh, 55
Ulangan 13.18-14.10 18 asal maraneh tetep ngestokeun sagala parentah Mantenna, ngalampahkeun sagala pamundut-Na, sakumaha anu ku Bapa ditepikeun poe ieu." 14 1 "Maraneh teh umat PANGERAN Allah maraneh. Lamun katinggal maot ulah sok nurihan maneh atawa ngabotakan sirah lebah tarang kawas adat bangsa sejen. 2 Maraneh mah milik Gusti PANGERAN Allah maraneh. Geus dipisahkeun ti bangsa-bangsa sejen, dijadikeun umat Mantenna." 3 "Naon-naon anu diharamkeun ku PANGERAN ulah didahar. 4 Sato anu meunang didahar dagingna nya eta: sapi, domba, embe, 5 mencek, domba leuweung, embe leuweung, atawa uncal, 6 tegesna sato anu cekerna beulah dua jeung ngagayem. 7 Sato anu teu ngagayem jeung anu kukuna teu beulah, teu meunang didahar. Onta, kelinci, marmot, teu meunang didahar, enya ge ngagayem tapi cekerna henteu beulah. 8 Babi kudu diharamkeun, sabab enya ge cekerna beulah dua tapi henteu ngagayem. Ulah-bon didahar, dicabak bangkena ge ulah. 9 Sagala rupa lauk anu cecepetan jeung sisitan meunang didahar. 10 Sato cai anu henteu cecepetan atawa henteu sisitan kudu diharamkeun, ulah didahar. 56
Ulangan 14.11-23 11 Sagala rupa manuk anu halal meunang didahar. 12 (14:12-18) Anu henteu meunang didahar nya eta: rajawali, bueuk, rupa-rupa heulang, dadali, alap-alap, kaak, gagak, manuk onta, camar, belokok jeung rupa-rupa manuk bango, julang, kapimis, koreak jeung kalong. 13 (14:12) 14 (14:12) 15 (14:12) 16 (14:12) 17 (14:12) 18 (14:12) 19 Bangsa serangga anu jarangjangan haram, teu meunang didahar. 20 Bangsa serangga anu henteu haram, meunang didahar. 21 Sato anu paeh ku maneh teu meunang didahar, tapi meunang didahar ku urang asing anu cicing di maraneh, atawa jual ka urang asing. Omat, maraneh mah ulah ngadahar, da geus jadi milik PANGERAN Allah maraneh, umat kagungana-Na. Jeung ulah ngulub daging anak domba atawa anak embe ku cisusu indungna." 22 "Hasil bumi saban taun kudu dijakatkeun saperpuluh. 23 Perpuluhan gandum, cianggur, minyak jetun, cikal sapi, cikal domba, bawa sarta dahar di tempat ngabakti ka PANGERAN beunang ngabakukeun Mantenna. Biasakeun 57
Ulangan 14.24-15.2 kitu nandakeun maraneh saumur-umur ngamulyakeun ka PANGERAN Allah maraneh. 24 Upama tempat ngabakti teh jauh teuing ti imah nepi ka hese mawa perpuluhan berkah PANGERAN ka ditu, kieu bae: 25 Perpuluhanana jual heula. Anu dibawa ka tempat anu dipilih ku PANGERAN teh duitna. 26 Beulikeun kana naon bae: sapi atawa embe domba, anggur atawa tuak. Pek di eta tempat, di payuneun PANGERAN Allah maraneh, maraneh dalahar jeung kulawarga, sarta senang-senang. 27 Ulah poho ka urang Lewi batur sakota, kawantu teu barogaeun tanah milik. 28 Unggal-unggal tutup taun katilu, maraneh kudu marawa saperpuluhna tina hasil tanah, kumpulkeun di kota-kota maraneh. 29 Eta bahan dahareun teh keur urang Lewi, da teu barogaeun tanah milik, pikeun urang asing, pikeun yatim pahatu jeung randa-randa, anu caricing di kota-kota maraneh. Maranehna meunang daratang nyarokot naon bae butuhna. Lamun hal eta ku maraneh dilampahkeun, sagala usaha maraneh tangtu baris diberkahan ku PANGERAN Allah maraneh." 15 1 "Unggal-unggal tutup taun katujuh, sakur anu baroga hutang duit ka maraneh, hutangna kudu dipupus. 2 Nya eta sakur anu ngarinjeumkeun duit ka sasama Israil deui, pihutangna ulah ditagih, 58
Ulangan 15.3-9 kudu dilubarkeun bae. Sabab PANGERAN ku manten anu ngembarkeun, yen mangsa eta hutang-hutang kudu dilubarkeun. 3 Pihutang ka nu henteu sabangsa meunang ditagih. Pihutang ka sasama bangsa mah ulah ditagih. 4 Jeung ongkoh sasama bangsa sorangan mah moal aya anu miskin, sabab eta tanah anu rek dipaparinkeun ku PANGERAN Allah maraneh teh ku Mantenna bakal diberkahan, 5 asal maraneh saruhud ngesto ka Mantenna sarta tigin kana sagala hal anu ku Bapa diwurukkeun poe ieu. 6 PANGERAN tangtu ngaberkahan ka maraneh sakumaha pangandika-Na. Maraneh moal nepi ka kudu nginjeum ka bangsa sejen, sabalikna bakal nginjeumkeun. Moal nepi ka dikawasaan ku bangsa sejen, sabalikna bakal ngawasaan ka maranehna. 7 Bisi bae di salah sahiji kota di tanah anu rek dipaparinkeun ku PANGERAN Allah maraneh, aya sasama bangsa sorangan anu kakurangan, maraneh ulah koret, ulah nepi ka teu nulungan. 8 Bere nginjeum sakumaha pangabutuhna, kudu balabah. 9 Ulah nepi ka mogogan mere nginjeum pedah upamana bae dumeh geus deukeut kana taun ngalubarkeun. Ulah kaasupan pikiran goreng kawas kitu. Sabab upama maneh nepi ka embung mere nginjeum, anu 59
Ulangan 15.10-17 nginjeum teh bakal jumerit ka PANGERAN ku hal maneh, geus tangtu matak dosa ka maneh. 10 Nu matak sing rido mere nginjeum ulah ngeked, supaya sagala usaha maneh meunang berkah ti PANGERAN. 11 Moal nepi ka teu aya urang Israil anu miskin jeung walurat, tangtu aya bae. Nu matak Bapa meupeujeuhan pisan sing balabah ka maranehna." 12 "Lamun aya sasama bangsa, lalaki atawa awewe ngajual diri kumawula ka maraneh, lamun kumawulana geus genep taun, dina mimiti taun anu katujuh kudu dilepas, sina bebas. 13 Tapi ulah disina balik kitu bae teu dibekelan naon-naon. 14 Kudu dibekelan masing loba, naon bae pangaboga maneh, domba, gandum, anggur. 15 Kudu rarumasa maraneh oge bareto bubudak di Mesir, geuning ku PANGERAN Allah maraneh dileupaskeun. Eta sababna Bapa marentahkeun kitu ka maraneh teh. 16 Tapi teu mustahil anu kumawula teh embungeun balik tina geus ngarasa betah jeung nyaaheun ka maraneh sakulawarga. 17 Lamun kitu bawa nu kumawula teh kana panto imah, tindik ceulina teueulkeun kana panto, nandakeun yen saumur hirupna seja kumawula ka maraneh. Nu awewe oge kudu dikitukeun. 60
Ulangan 15.18-16.2 18 Dina waktuna ngalepas ulah ngarasa lebar, karana sajero genep taun kumawula ka maneh, upahna ngan satengahna ti upah anu buburuh biasa. Pek arestokeun kitu, sangkan sagala usaha maraneh meunang berkah PANGERAN." 19 "Sakabeh cikal sapi jeung cikal domba anu jalu kudu disucikeun pikeun PANGERAN Allah maraneh. Sapina teu meunang dipake magawe, dombana teu meunang diala buluna. 20 Saban taun eta cikal-cikal teh sanggakeun ka PANGERAN di tempat anu baku paranti ngabakti, tuluy kudu didalahar di dinya sakulawarga, di payuneun Mantenna. 21 Tapi lamun satona cacad, cingked atawa pecak, atawa cacad leuwih ti kitu, teu meunang disanggakeun ka PANGERAN Allah maraneh. 22 Nu kitu mah peuncit bae di imah jeung bisa didahar ku saha bae, ku nu suci ku nu henteu, cara daging uncal atawa mencek. 23 (15-22b) Ngan getihna ulah didalahar, kudu dikucurkeun kana taneuh cara cai." 16 1 "Unggal bulan Abib kudu mestakeun Paska pikeun ngamulyakeun ka PANGERAN Allah maraneh. Sabab nya dina bulan eta dina hiji peuting bareto maraneh ku Mantenna diluputkeun ti Mesir. 2 Dina waktuna, maraneh kudu arindit ka tempat ngabakti, sarta di ditu masing-masing 61
Ulangan 16.3-8 kudu meuncit embe domba atawa sapi hiji pikeun dahar Paska, ngamulyakeun ka PANGERAN Allah maraneh. 3 Didaharna kudu jeung roti anu teu make ragi. Tujuh poe lilana ulah ngadalahar roti anu make ragi, cara bareto basa maraneh rurusuhan budal ti mesir. Roti kitu disebutna roti kabalangsakan. Maksudna pikeun jadi pangeling-eling saumur hirup kana poean maraneh budal ti mesir, ti tempat maraneh kabalangsak. 4 Di sakuliah wewengkon dina waktu eta di unggal imah ulah aya anu ngagunakeun ragi, tujuh poe lilana. Daging sato anu dipeuncit dina peutingan poe kahiji kudu beak didahar peuting eta keneh. 5 (16:5-6) Sato-sato pikeun Paska dipeuncitanana kudu di hiji tempat bae, nya eta di tempat ngabakti, teu meunang di mana-mana di sakuliah wewengkon anu dipaparinkeun ku PANGERAN Allah maraneh. Dipeuncitanana kudu sanggeus surup panonpoe, cara dina poean maraneh ninggalkeun Mesir. 6 (16:5) 7 Dagingna kulub tuluy kudu didalahar di dinya keneh di tempat ngabakti. Poe isukna, isuk-isuk kudu baralik. 8 Ngadalahar roti teu make ragi teh kudu terus keneh genep poe deui. Dina katujuh poena maraneh teu meunang barang gawe, 62
Ulangan 16.9-15 kudu kumpul ngabakti ka PANGERAN Allah maraneh." 9 "Dina usum dibuat gandum, ti barang ngamimitian dibuat maraneh kudu ngitung waktu tujuh minggu. 10 Geus kitu kudu ngayakeun Pesta Panen, pikeun ngamulyakeun ka PANGERAN Allah maraneh, ku jalan nyanggakeun pangbakti suka rela ka PANGERAN Allah maraneh, sakadarna nurutkeun gedena rejeki anu katarima ti Mantenna. 11 Sing barungah di payuneun PANGERAN, di tempat anu dipilih ku Mantenna tea, bareng jeung anak, para badega, urang Lewi, urang asing, para yatim pahatu, jeung randa-randa anu caricing di kota-kota maraneh. 12 Peupeujeuh ieu pikukuh-pikukuh teh gumatikeun. Ulah paroho, maraneh bareto di Mesir geus dibadegakeun." 13 "Sanggeus beres ngirik gandum jeung meres buah anggur, maraneh kudu nyieun Pesta Saung Daun lilana tujuh poe. 14 Pek saruka-suka jeung anak, para badega, urang Lewi, urang asing, para pahatu, randa-randa, batur sakota. 15 Pestana tujuh poe di tempat anu geus baku paranti ngabakti, pikeun ngamulyakeun ka PANGERAN Allah maraneh. Sing bungah lantaran PANGERAN geus ngaberkahan hasil bumi jeung pagawean maraneh. 63
Ulangan 16.16-17.1 16 Tilu kali di jero sataun sakabeh jelema bangsa maraneh kudu ngabarakti ka PANGERAN di tempat parantina, ngalaksanakeun tilu rupa pesta: Pesta Paska, Pesta Panen, Pesta Saung. Unggal jalma kudu mawa pangbakti, 17 sakumaha bae kadugana nurutkeun gedena rejeki anu katarima ku maraneh ti PANGERAN Allah maraneh." 18 "Di saban kota anu dipaparinkeun ku PANGERAN ka maraneh, kudu aya hakim sababaraha urang, kitu deui gegeden lianna, anu kudu nguruskeun perkara reujeung adil. 19 Nimbang perkara ulah sawenang-wenang, ulah beurat sabeulah, ulah kasogok, sabab pangruruba teh bisa ngabutakeun najan ka nu wijaksana jeung jujur oge, nepi ka salah mutus perkara. 20 Mana salawasna kudu lempeng satemenna, supaya bisa maratuh nepi ka tetep renggenek di eta tanah anu dipaparinkeun ku PANGERAN Allah maraneh. 21 Di sisi altar pikeun PANGERAN Allah maraneh ulah aya arca brahala tina kayu anu ngalambangkeun Asera. 22 Jeung teu meunang nyieun pilar batu pikeun ngabakti ka brahala. Barang kitu kaijid PANGERAN. 17 1 Ulah ngurbankeun sapi atawa embe domba cacad ka PANGERAN Allah maraneh, Mantenna moal kersaeun. 64
65 Ulangan 17.2-8 2 Upamana, maraneh meunang beja di salah sahiji kota maraneh aya jelema lalaki atawa awewe anu migawe dosa ka PANGERAN, ingkar tina perjangjian Mantenna, 3 ngabakti jeung ngawula ka allah-allah sejen, atawa nyembah ka panonpoe atawa ka bulan atawa ka bentang-bentang, anu papalingpang jeung pangandika PANGERAN. 4 Lamun meunang beja kitu kudu ditalengteng sing gemet. Upama enya di Israil aya lampah doraka kitu, 5 bawa jelemana ka luareun kota, tuluy tenggoran ku batu nepi ka paeh. 6 Tapi samemeh prak kudu aya saksi heula duaan atawa leuwih, anu ngaenyakeun kana dosana. Lamun saksina ngan saurang, ulah tulus dipaehan. 7 Anu kudu nenggor ti heula ku batu saksi-saksi, ti dinya kakara jalma rea nalenggoran eta jelema ku batu. Ku jalan kitu maraneh numpes eta kadorakaan. 8 Bisa jadi aya perkara anu hese diputusna ku hakim di salah sahiji kota, upamana bae urusan tanah milik, urusan anu ngarogahala, atawa perkara ngabedakeun antara anu maehan ngahaja jeung teu kahaja. Upama aya urusan kitu, hakim kudu muru ka tempat ngabakti anu dipilih ku PANGERAN Allah maraneh.
Ulangan 17.9-17 9 Bejakeun perkarana ka imam-imam Lewi jeung ka hakim anu keur tugas di dinya, sina diputus ku aranjeunna. 10 Nya aranjeunna anu baris mutusna, sarta maraneh kudu ngajalankeun sing taliti sakur anu disaurkeun ku aranjeunna. 11 Sakur anu diputuskeun jeung ditangtukeun ku aranjeunna jalankeun ulah aya anu kaliwat. 12 Sing saha anu wani-wani nolak putusan ti hakim jeung imam-imam anu keur tugas, kudu dipaehan, supaya eta kadorakaan tumpes ti Israil. 13 Jeung supaya anu ngadenge eta perkara jadi sieuneun, ambeh ulah aya deui anu wani-wani nyieun peta kitu." 14 "Lamun maraneh geus arasup ka tanah anu bakal dipaparinkeun ku PANGERAN Allah maraneh sarta geus tetep tumetep, bisa jadi harayang boga raja cara bangsa-bangsa sakurilingna. 15 Lamun arek nyieun raja, kudu milih jelema anu kapilih ku PANGERAN, jeung kudu bangsa sorangan. Ulah milih pirajaeun ti urang asing. 16 Raja teu meunang boga kuda loba-loba keur baladna jeung teu meunang nitah rahayat ka Mesir meuli kuda, sabab PANGERAN geus ngandika, yen umat-Na teu meunang ka ditu deui. 17 Raja ulah loba pamajikan, bisi matak ingkar ti PANGERAN, jeung teu meunang boga perak jeung emas loba-loba. 66
Ulangan 17.18-18.5 18 Lamun geus jeneng, raja kudu dibere buku anu eusina hukum-hukum Allah jeung pikukuh-pikukuh-Na, salinan tina aslina anu disimpen ku imam-imam Lewi. 19 Eta buku salinan ulah jauh ti raja, bacaeunana saumur hirup, sangkan daek ngamulyakeun ka PANGERAN, daek enya- enya ngestokeun sakur anu kaungel di dinya, 20 jeung supaya ulah boga rasa punjul ti sasama urang Israil, ulah datang ka ingkar tina patokan-patokan PANGERAN. Sangkan awet marentahna, sarta karajaan Israil sina tumurun ka anak incuna sapapanjangna." 18 1 "Ari imam-imam kaom Lewi, ku sabab henteu meunang bagian tanah milik, mareunangna pangasilan teh tina kurban-kurban jeung pangbakti-pangbakti anu dihaturkeun ka PANGERAN. 2 Maranehna teu meunang aya anu boga tanah milik cara kaom-kaom sejen, tapi dibere hak jaradi imam PANGERAN, sakumaha pangandika Mantenna tea. 3 Tiap-tiap aya kurban, sapi atawa domba, suku hareup ti semet walikat, cacapek, jeung kekemplong, kudu dibikeun ka para imam. 4 Hasil gandum munggaran, cianggur, minyak jetun jeung bulu domba, eta ge jang bagian maranehna. 5 Pangna kudu kitu, lantaran ti sakabeh kaom, kaom Lewi mah ku PANGERAN geus 67
Ulangan 18.6-13 dibakukeun salawasna kudu ngimaman ngalalayanan Mantenna. 6 Upama aya urang Lewi asal ti kota mana bae di Israil datang ka tempat ngabakti anu dipilih ku PANGERAN, sarta hayangeun cicing di dinya, 7 manehna meunang ngalakonan tugas imamna ngalalayanan PANGERAN Allahna, cara urang Lewi lianna anu tugas di eta tempat. 8 Eta oge kudu dibere bagian dahareun hakna, sing sarua jeung nu sejen sasamana imam. Kitu deui naon bae pangirim ti kulawargana, eta ge keur manehna." 9 "Saupama geus maratuh di tanah anu rek dipaparinkeun ku PANGERAN Allah maraneh, peupeujeuh ulah nurutan kalakuan bangsa-bangsa urang ditu. 10 Ulah ngaduruk anak dijieun kurban dina altar. Ulah aya bangsa maraneh anu metangan atawa nujum, ngajampe, 11 atawa neangan tanda-tanda galagat, atawa ngumaha ka arwah jelema anu geus paraeh. 12 PANGERAN Allah maraneh mikaijid ka jelema anu kalakuanana sarupa kitu. Eta sababna bangsa-bangsa itu ku Mantenna diusir, disingkahkeun ti hareupeun maraneh. 13 Hirup maraneh kudu satia tuhu ka PANGERAN." 68
Ulangan 18.14-20 14 Saur Musa deui, "Bangsa-bangsa di tanah anu rek direbut tea, laku lampahna nuturkeun pituah tukang-tukang nujum jeung tukang-tukang ramal. Maraneh mah teu meunang kitu, dilarang ku PANGERAN Allah maraneh. 15 Sabalikna Mantenna baris ngutus hiji nabi ka maraneh, ti bangsa urang keneh, cara Bapa ayeuna. Ku maraneh kudu diturut. 16 Basa maraneh kumpul di Gunung Sinai, maraneh mani menta-menta ka Bapa supaya ulah dibere deui ngadenge gentra PANGERAN, ulah dibarere nenjo deui seuneu kamulyaana-Na, tina ku bawaning sarieun paeh. 17 Dawuhan PANGERAN ka Bapa harita kieu, Alus eta jelema-jelema marenta kitu, bener. 18 Lamun kitu engke ku Kami dibere nabi bae, anu cara maneh sarta anu asal ti maranehna keneh. Naon-naon anu kudu dipicatur ku eta nabi tangtu engke ku Kami dipapatahkeun. Nya manehna anu bakal nyaturkeun timbalan-timbalan Kami ka eta jelema-jelema. 19 Cacaturna kudu mawa jenengan Kami. Jalma anu teu nurut kana omonganana ku Kami tangtu dihukum. 20 Tapi sabalikna deui, upama aya nabi anu lancang nyaturkeun amanat mawa jenengan Kami, padahal Kami henteu ngadawuhkeun naon-naon, eta nabi tangtu tiwas. Kitu keneh 69
Ulangan 18.21-19.5 nabi anu micatur make ngaran allah-allah sejen. 21 Meureun ceuk maraneh, Kumaha rek kanyahoanana yen anu diucapkeun ku eta nabi teh lain asal ti PANGERAN? 22 Najan mawa jenengan PANGERAN, ari omonganana henteu bukti mah lain asal ti PANGERAN, asal tina karepna sorangan bae, ulah dipikasieun." 19 1 "Sanggeus bangsa-bangsa di tanah anu rek dipaparinkeun tea geus ditumpes ku PANGERAN Allah maraneh, sarta kota-kota jeung imah-imahna geus dicaricingan ku maraneh, 2 (19:2-3) eta tanah kudu dibagi tilu bagian, anu masing-masing ngabogaan hiji kota anu babari diburuna. Gunana, bisi aya jelema anu maehan, bisa kabur nyalindung ka salah sahiji kota kitu. 3 (19:2) 4 Lamun aya jelema tariking cilaka nepi ka niwaskeun batur nu lain musuh, bisa salamet lamun kaburu kabur ka salah sahiji kota anu tilu tea. 5 Upamana kieu: Aya dua jelema bareng arindit ka leuweung rek nuar kai. Nu saurang waktu keur ngulangkeun kampakna kana kai, hulu kampakna coplok, melesat keuna ka baturna nepi ka baturna misan. Anu niwaskeunana kudu gancang kabur ka salah sahiji kota panyalindungan sangkan salamet. 70
Ulangan 19.6-11 6 Lamun kota anu kitu teh ngan hiji-hijina, lamun jauh teuing meureun memeh tepi geus kaberik manten ku baraya anu tiwas, anu bek eta jelema nu teu salah teh dipaehan bawaning ku ambek. Padahal niwaskeun batur soteh geus tariking cilakana bae, lain ku sabab geuleuh. 7 Kitu maksudna nu matak ceuk Bapa kudu aya tilu. 8 Lamun wewengkon maraneh ku PANGERAN geus dilegaan sakumaha pangandika-Na ka karuhun maraneh bareto, sarta sakuliah eta tanah ku Mantenna geus diserenkeun ka maraneh sakumaha pangandika-Na tea, 9 maraneh kudu milih tilu kota deui salian ti eta. (Eta tanah teh tangtu dipaparinkeun kabeh, asal maraneh tigin kana sagala perkara anu ku Bapa diwurukkeun poe ieu, jeung baroga hate nyaah ka Mantenna, narurut kana sagala papakon Mantenna.) 10 Ku sabab kitu jalankeun papatah Bapa anu bieu teh, nya eta milih tilu kota deui, sangkan jelema-jelema anu teu salah ulah nepi ka dipaehan, jeung supaya maraneh di tanah anu rek dipaparinkeun ku PANGERAN ulah nepi ka salah maehan jelema anu tanpa dosa. 11 Sabalikna, jelema anu ngamusuh ka batur tuluy ngarah nepi ka maehanana, geus kitu kabur ka salah sahiji kota panyalindungan, 71
Ulangan 19.12-21 12 nu kitu mah kudu gancang diala ku para kokolot ti kotana, tuluy serenkeun ka baraya anu dipaehanana sina dipaehan. 13 Ulah dipikarunya. Israil kudu beresih ti tukang maehan, supaya maraneh jamuga." 14 "Jeung di eta tanah anu rek dipaparinkeun ku PANGERAN Allah teh maraneh teu meunang ngarobah patok wates lahan tatangga, anu geus ditetepkeun ti dituna." 15 "Pikeun ngabuktikeun kasalahan salah sahiji jelema, teu cukup saksi saurang. Saeutikna kudu aya dua saksi anu ngaenyakeun kana kasalahanana. 16 Lamun aya dua jelema padu, seug anu saurang nuduh ku tuduhan palsu ngarah anu dituduhna cilaka, 17 duanana kudu jagrag di tempat ngabakti, supaya perkarana dipariksa ku para imam jeung hakim di dinya anu keur tugas. 18 Perkarana ku hakim kudu disusud sing telik. Lamun bukti yen anu nuduh papada Israil teh teu bener, 19 kudu hukum ku hukuman anu ku manehna dipiharep keuna ka anu dituduh. Ku jalan kitu maraneh nyegah eta kajahatan aya di maraneh. 20 Sina kauar-aer ka jalma rea sangkan sarieuneun, sangkan ulah aya deui anu nyieun kajahatan kawas kitu. 21 Jelemana ulah dipikarunya, hukum sing satimpal: nyawa bayar nyawa, mata bayar 72
Ulangan 20.1-9 mata, huntu bayar huntu, leungeun bayar leungeun, suku bayar suku." 20 1 "Lamun maraneh budal ngayonan musuh, heug musuh bogaeun pasukan kareta jeung kuda, turug-turug baladna leuwih gede, maraneh teu kudu rentag. PANGERAN Allah maraneh anu ngaluarkeun maraneh ti Mesir tan wande nyarengan. 2 Samemeh perang campuh, imam kudu ngahatean balad. Kieu, 3 Eh bangsa Israil! Ayeuna maraneh rek indit jurit. Tong sieun ku musuh. Ulah miris mangsar-mingsir. 4 PANGERAN Allah maraneh bakal nyarengan. Ku Mantenna maraneh tinangtu unggul. 5 Ti dinya tema ku senapati, Saha anu kakara anggeus nyieun imah acan ngayakeun upacara ngaresmikeunana? Jig balik bae, bisi ana paeh di medan perang imahna dicicingan ku batur. 6 Saha anu kakara tas melak anggur can kaburu mupu buahna? Jig balik bae, bisi ana kasambut jurit anggurna batur nu mupu. 7 Saha anu eukeur babakalan tereh kawin? Jig balik bae, bisi ana tiwas kasambut, pipamajikaneunana dikawin batur. 8 Jeung kieu deuih senapati kudu ngomongan ka balad, Saha anu kecing taya kawani? Jig bae balik, bisi matak rentag ka sarerea. 9 Mun geus anggeus senapati ngomongan balad, para pangurus kudu milih pamuk- 73
Ulangan 20.10-17 pamuk anu kudu ngapalaan pasukan- pasukan. 10 Lamun maraneh pareng ngarurug ka nagara batur, pribumina sina milih heula rek nyerah atawa ngalawan. 11 Lamun mukakeun lawang nagarana tandaning nyerah, jieun babandan bae jaradikeun kawula, belekesekkeun kana gawe. 12 Sabalikna lamun arembungeun nyerah, milih perang, kepung nagarana, lingkung ku balad. 13 Ana nagarana ku PANGERAN geus diserenkeun ka maraneh, paehan kabeh sakur lalaki. 14 Awewena, barudakna, ingon-ingonna jeung sagala harta bandana cokotan jang maraneh. Naon bae urut pangaboga musuh pek parake, da ku PANGERAN geus diserenkeun ka maraneh. 15 Kitu anu kudu dilarapkeun ka nagara- nagara anu jarauh ti tanah maraneh anu bakal dipaparinkeun ku PANGERAN tea. 16 Tapi lamun ngarurug nagara-nagara anu aya di jero lingkungan tanah maraneh keneh, anu ku PANGERAN bakal dipaparinkeun tea, jelemana kabeh kudu dipaehan. 17 Jelema-jelemana kudu ditumpes kabeh: urang Het, urang Emor, urang Kanaan, urang Pares, urang Hiwi, jeung urang Yebus. Kitu dipiwarangna ku PANGERAN. 74
Ulangan 20.18-21.5 18 Paehan kabeh bisi engkena mawa maraneh migawe dosa ka PANGERAN, ngajarkeun kalakuanana anu pikagirukeun, nyembah ka allah-allahna. 19 Lamun maraneh ngajorag ka salah sahiji nagara, sarta kapareng ngepungna lila, maraneh ulah nepi ka ngagempur sarupaning tangkal bubuahanana. Bubuahanana pek alaan, tapi tangkalna ulah diganggu, da musuh maraneh teh lain tatangkalanana. 20 Kayu keur nyieun benteng paningker nagarana mah nuaran kayu sejen bae anu lain tangkal bubuahan." 21 1 "Upamakeun, di nagri anu dipaparinkeun ku PANGERAN Allah maraneh teh aya jelema anu kapanggih di tegal geus paeh lantaran aya anu maehan, teu nyaho saha nu maehanana. 2 Pamingpin jeung hakim maraneh kudu kaluar, ngukur anggangna tempat korban ti kota-kota anu dareukeut ka dinya. 3 Para pamingpin kota anu pangdeukeutna ka tempat korban kudu mawa hiji sapi ngora anu tacan meujeuhna dipake magawe. 4 Bawa eta sapi ka hiji susukan anu mayeng ngocorna, sarta tanah di lebah dinya tacan pisan diwuluku atawa dipelakan; pinggeskeun beuheungna di dinya. 5 Para imam Lewi oge kudu ka darinya, sabab maranehna kudu nyieun putusan perkara-perkara anu tumali jeung sual 75
Ulangan 21.6-13 kakerasan. Maranehna ku PANGERAN Allah maraneh geus diangkat jadi purah ngawulaan ka Mantenna, jeung purah ngaberkahan jalma rea kalawan asma PANGERAN. 6 Geus kitu para pamingpin kota anu pangdeukeutna ka tempat rajapati tea kudu ngarumbah leungeun luhureun eta sapi anu geus dipinggeskeun beuheungna, 7 bari ngucap kieu, Kaula sadaya henteu maehan ieu jelema, jeung henteu terang saha anu ngarogahalana. 8 Nun PANGERAN, mugi aya piwelas ka umat Gusti Israil, kenging Gusti nebus ti Mesir. Hapunten abdi sadaya, sareng luputkeun tina perkawis patina ieu jalmi anu taya kalepatanana. 9 Lamun eta katangtuan ti PANGERAN geus dijalankeun, maraneh leupas tina tanggung jawab kana eta urusan." 10 "Lamun maraneh, ku PANGERAN Allah maraneh diunggulkeun perang jeung meunang tawanan, 11 heug di antara tawanan teh aya awewe anu geulis, sarta maraneh bogoh, hayang ngawin. 12 Bawa eta awewe teh ku maraneh ka imah, tuluy sina ngagunting buukna, ngeureutan kukuna, 13 jeung sina salin papakean. Keun antep heula nepi ka sabulan sina nyacapkeun kaprihatinanana ku hal kolotna anu geus 76
Ulangan 21.14-21 tariwas. Geus kitu mah taya halanganana dikawin. 14 Lamun maraneh enggeus beak kasukaan ka dirina, pirak bae sina indit ka mana karepna. Ulah dinyenyeri deui, upamana bae dibujangkeun atawa dijual, sabab ku maraneh geus dipanjingan." 15 "Upamana, aya jelema pamajikanana dua. Duanana baroga anak, tapi anakna anu lahir ti heula teh lain ti pamajikan anu jadi kanyaahna. 16 Dina waktuna ngabagi warisan ka anak, ulah nepi ka warisan hak anu cikal teh diwariskeun ka anak ti pamajikan anu pangdipikanyaahna. 17 Warisan keur anak cikal kudu dua kalieun, sanajan lain anak ti pamajikan anu pangdipikanyaahna. Anak cikal kudu diaku anak cikal, hak warisanana kudu dicumponan sakumaha hak anak cikal." 18 "Upamana, aya jelema boga anak wangkelang resep ngalawan, bedang ka kolot teu kalis ku dihukum. 19 Ku kolotna kudu diserenkeun ka kokolot-kokolot kota pamatuhanana sina diadilan. 20 Kecap nyerenkeunana kieu, Ieu pun anak teh bedang, wangkelang tukang ngalawan, awuntah kana artos, sareng resep mabok. 21 Si basangkal teh kudu dibaledogan ku batu ku jalma rea nepi ka paeh. Jadi eta 77
Ulangan 21.22-22.6 anu jahat teh dieuweuhkeun ti maraneh. Perkarana sina kauar-aer supaya urang Israil anu sejenna sarieuneun." 22 "Upamana, aya jelema jahat dihukum paeh sarta mayitna digantung dina tihang, 23 eta mayit ulah diantep di dinya sapeupeuting, kudu diruang poe eta keneh. Sabab mayit anu diantep dina panggantungan teh matak ngadatangkeun panyapa Allah kana tanah. Nu matak kudu terus dikubur supaya tanah anu engke rek dipaparinkeun ku PANGERAN Allah maraneh teh ulah nepi ka jadi najis." 22 1 "Upamana, maraneh nenjo sapi atawa domba batur sasama urang Israil anu leupas, ulah kajeunan. Pangnewakkeun, pulangkeun ka nu bogana. 2 Tapi lamun imah anu bogana jauh atawa teu nyaho boga saha, bawa balik bae. Lamun anu bogana datang mapaykeun, bikeun. 3 Kitu keneh lamun anu leupas teh kalde, atawa lamun nimu pakean, atawa nimu naon bae barang leuleungiteun batur sabangsa. 4 Upamana, maraneh nenjo aya kalde atawa sapi boga sasama urang Israil anu ngedeprek ulah diantep, nu bogana bantuan ngahudangkeun. 5 Awewe teu meunang make papakean lalaki, lalaki teu meunang make papakean awewe. 6 Upamana, maraneh kabeneran nenjo manuk dina sayang keur nyirekeman endogna 78
Ulangan 22.7-15 atawa anakna, dina tangkal atawa dina taneuh, ulah ditewak. 7 Anakna meunang dicokot. Indungna mah ingkeun sina hiber, supaya maraneh panjang umur reujeung kamuktianana. 8 Lamun maraneh nyieun imah anyar, perelukeun sakuriling lotengna make hahalang, supaya upama aya anu ragrag ti dinya nepi ka paeh, maraneh teu disalahkeun. 9 Kebon anu dipake melak anggur ulah dipelakan pepelakan sejen. Lamun nepi ka kitu, boh buah anggurna boh nu sejenna ku maneh teu meunang diala. 10 Sapi jeung kalde teu meunang disapasangkeun narik wuluku. 11 Ulah make pakean anu tinunanana wol ongkoh kaci ongkoh. 12 Papakean opat tungtung juruna kudu make omyok." 13 "Upamana, hiji lalaki ngawin hiji parawan tapi heuleut teu lila lalakina enggeus beak kasukaan, 14 heug bae jijieunan, nuding majar pamajikanana ti barang dikawin ge geus lain parawan. 15 Lamun aya anu kitu, kolotna awewe tea kudu nyokot tilam panganten anu geus ceda ku getih, pikeun netelakeun yen anakna basa dikawinkeun teh sidik parawan. Eta tilam tembongkeun ka rengrengan kokolot kota. 79
Ulangan 22.16-23 16 Bapa awewe tea kudu mihatur kieu, Kuring ngawinkeun pun anak awewe ka Ki Anu. Ayeuna ku Ki Anu parantos teu dipisuka, 17 sareng dituding majar basa dikawin teh parantos sanes parawan. Padahal leres pun anak teh parawan. Tingali ieu buktosna, tilam pangantenna ceda ku getih! 18 Eta lalaki ku para kokolot kudu ditangkep tuluy rangket, 19 jeung dimistikeun mayar parurugi ka bapana awewe tea, lantaran geus ngahina hiji parawan Israil. Awewena tetep kudu jadi pamajikanana, saumur-umur henteu meunang diserahkeun. 20 Sabalikna lamun panudingna bener yen eta awewe teh henteu bukti kaparawananana, 21 eta awewe kudu dibawa ka lawang buruan imah bapana, tuluy baledogan ku batu ku jalma rea nepi ka paeh, sabab geus ngerakeun bangsa, memeh kawin tur cicing keneh di bapana geus nyerenkeun parawanna. Ku jalan kitu eta kadorakaan teh dieuweuhkeun ti maraneh. 22 Upamana, aya lalaki di hiji kota kanyahoan manjingan pamajikan batur. Tangkep duanana, paehan. Ku jalan dipaehan, eta kadorakaan teh dieuweuhkeun ti maraneh. 23 Upamana, di hiji kota aya lalaki kanyahoan manjingan budak parawan anu geus boga papacangan. 80
81 Ulangan 22.24-23.2 24 Giring duanana ka luareun kota, baledogan ku batu datang ka paeh. Nu matak kudu paeh duanana sabab: Nu awewe basa dianu teh sakitu di kota henteu jejeritan menta tulung; nu lalaki lantaran manjingan parawan papacangan batur. Ku jalan diparaehan, eta kadorakaan teh dieuweuhkeun ti maraneh. 25 Upamana, aya lalaki newak budak parawan luareun kota terus dipanjingan. Eta mah paehan lalakina bae. 26 Nyi lanjang mah ulah dikieu-kieu da taya dosana anu manjing dipaehan, lantaran teu beda ti nu jadi korban rajapati, 27 ditewak lalaki di luareun kota, upama jejeritan menta tulung ge moal aya nu bakal nulungan. 28 Upamana, aya lalaki kapanggih manjingan budak parawan anu tacan papacangan. 29 Eta lalaki kudu mayar mas kawin ka bapa nyi lanjang gedena lima puluh uang perak, nyi lanjang kudu terus dikawin sarta satutup umurna teu meunang diserahkeun. 30 Ulah aya anu kurang ajar manjingan salah sahiji pamajikan bapana." 23 1 "Jalma kabiri kitu deui anu buntung rarangan, henteu meunang jadi umat PANGERAN. 2 Jalma anu lahir di luar tikah jeung turunanana, najan nepi ka turunan nu kasapuluh ge teu meunang jadi umat PANGERAN.
Ulangan 23.3-11 3 Urang Amon, urang Moab, saanak incuna, najan geus turunan nu kasapuluh teu meunang jadi umat PANGERAN. 4 Basa maraneh di satengahing jalan tas ti Mesir, eta dua bangsa arembungan mere dahareun jeung cai-cai acan, anggur ngongkos Balhum anak Beor urang Petor ti Mesopotami sina nyapa ka maraneh. 5 Sukur PANGERAN Allah maraneh anu asih ka maraneh henteu malire ka Balhum, malah panyapana ku Mantenna dibalik jadi berkah. 6 Ku sabab kitu, sapanjang maraneh kasebut bangsa mah ulah daek mere pitulung naon-naon ka eta dua bangsa, ulah mere anu bakal jadi kamuktianana. 7 Urang Edom ulah dipikagiruk, baraya maraneh eta teh. Urang Mesir oge ulah dipikagiruk, sabab maraneh bareto milu numpang di tanahna. 8 Anak incu maranehna ti semet turunan katilu saterusna meunang jaradi umat PANGERAN." 9 "Dina waktu perang, pasanggrahan balad ulah nepi ka kanajisan. 10 Lamun ti peuting aya anu ngimpi baseuh nepi ka dirina najis, kudu buru-buru kaluar ti pasanggrahan, cicing di dinya 11 nepi ka burit, geus kitu tuluy beberesih. Sanggeus surup panonpoe kakara meunang asup deui ka pasanggrahan. 82
83 Ulangan 23.12-20 12 Di luareun pasanggrahan kudu aya tempat paranti miceun. 13 Ana maraneh aya kaperluan ka dinya kudu mawa cocokel keur nyieun lombang kotoran, urutna kudu dirimbunan. 14 Kahade pasanggrahan ulah kanajisan, sabab di pasanggrahan teh aya PANGERAN Allah maraneh nyarengan, ngaraksa, bakal nyerenkeun musuh ka maraneh. Jadi maraneh di pasanggrahan teh ulah nyieun lampah nista, sabab geus tangtu PANGERAN ngalieus ti maraneh." 15 "Badega anu kabur ti nu bogana sarta menta dibelaan, ku maraneh ulah diserenkeun deui ka nu bogana. 16 Keun sina cicing di kota maraneh di mana sukaeunana, jeung ulah dikaniaya. 17 Urang Israil lalaki awewe ulah aya anu lacur di kuil-kuil pamujaan, 18 jeung duit ladang lacur ulah dipake mayar panadaran, teu meunang diasupkeun ka gedong PANGERAN Allah maraneh, sabab nu lacur di kuil-kuil pamujaan jeung duit ladang palacuran teh kagiruk PANGERAN. 19 Lamun nginjeumkeun duit, dahareun atawa naon bae ka sasama urang Israil, ulah menta dianakan. 20 Meunang menta dianakan lamun nginjeumkeunana ka bangsa sejen. Ka sasama Israil mah ulah. Ieu larangan estokeun, supaya sagala usaha maraneh di
84 Ulangan 23.21-24.4 tanah anu bakal dipaparinkeun teh meunang berkah ti PANGERAN Allah maraneh. 21 Lamun boga panadaran ka PANGERAN Allah maraneh, naurna ulah diengke-engke, ulah datang ka diangkeran ku PANGERAN, dosa. 22 Teu nadar ge teu matak jadi dosa. 23 Tapi lamun geus ikrar panadaran peupeujeuh kudu ditedunan. 24 Lamun ngaliwat ka kebon anggur batur anu keur baruahan, bisi hayang mah pek bae ngala sakadar keur dahareun di dinya, tapi teu meunang diwadahan terus dibawa balik. 25 Kitu deui lamun ngaliwat ka kebon gandum batur, pek bae marol sarawueun mah dahareun di dinya, kahade ulah nepi ka dibabad tangkalna." 24 1 "Upamana, hiji lalaki ngawin hiji awewe tuluy beak kasukaan lantaran pamajikanana nyieun teu pikaresepeun, seug bojona teh dibere surat talak sarta diusir ti imahna. 2 Upamakeun eta awewe boga salaki deui ka nu sejen, 3 tapi ku nu ieu ge diserahkeun sarta diusir ti imahna dumeh geus beak duriat. Atawa, upamana bae salakina anu pandeuri teh tilar dunya. 4 Eta awewe anu pisah ti salakina anu pandeuri teh boh ku sabab diserahkeun, boh ku sabab katilar maot, teu meunang diruju ku
Ulangan 24.5-11 salakina anu ti heula, kudu dianggap awewe anu geus ceda. Mun dibalikan deui matak cua ka PANGERAN. Peupeujeuh ulah nyieun kanistaan kawas kitu di tanah anu bakal dipaparinkeun ku PANGERAN Allah maraneh." 5 "Lalaki anu anyar kawin ulah diwajibkeun jadi serdadu atawa tugas-tugas umum lianna, kudu diluginakeun nepi ka sataun, sina ngurus rumah tanggana jeung nyenangkeun pamajikanna. 6 Lamun maraneh mere nginjeum naon bae ka batur, ulah nyokot batu panggilingan gandumna keur jadi tandon. Lamun nyokot eta batu, maraneh teh ngarampas parabot tatali hurip eta kulawarga. 7 Anu nyulik sasama urang Israil keur pibadegaeun atawa keur jualeun ka pasar, kudu dipaehan, sangkan eta kajahatan ulah aya di Israil. 8 Anu katerap panyakit kulit anu banget, kudu enya-enya nurut kana kasauran imam- imam ahli Lewi. Turut sagala katangtuan anu ku Bapa geus dipapatahkeun ka aranjeunna. 9 Sing aringet ka Miryam dikumahakeun bareto ku PANGERAN Allah maraneh, keur di tengah jalan basa tas budal ti Mesir. 10 Lamun mere nginjeum ka batur sarta tandonna arek ku baju, bajuna ulah dicokot sorangan ka jero imah. 11 Dagoan di luar bae nepi ka diserenkeun ku nu bogana sorangan. 85
Ulangan 24.12-18 12 Lamun anu ngagadekeunana teh jalma balangsak, bajuna ulah disimpen nepi ka peuting, 13 unggal-unggal pabuburit kudu dianteurkeun ka imahna sina dipake sare. Tangtu manehna nganuhunkeun, sarta maneh oge ku PANGERAN Allah maraneh bakal kamanah. 14 Ulah teungteuingeun ka nu miskin jeung balangsak, anu ngadon buburuh ka maraneh, boh eta teh urang Israil boh urang asing anu nyiruruk di kota maraneh. 15 Unggal poe memeh surup panonpoe buruhanana kudu dibayar, sabab kacida dipikabutuhna jeung geus kaciptaeun bakal katarima. Mun nepi ka teu dibayar, mana teuing lumengisna ka PANGERAN, sarta maraneh jadi dosa. 16 Kolot teu meunang dipaehan ku lantaran kajahatan anakna. Kitu deui anak teu meunang dipaehan ku karana kajahatan kolot. Jalma kudu dipaehan teh ngan ku karana kajahatanana sorangan. 17 Ulah ngaleungitkeun hak jalma ngumbara atawa jalma pahatu; ulah nyokot papakean randa keur tandon injeumanana. 18 Sing aringet maraneh bareto keur jadi badega di Mesir geuning ku PANGERAN Allah maraneh dijait. Eta sababna nu matak Bapa menta ka maraneh kudu kitu. 86
Ulangan 24.19-25.5 19 Lamun keur dibuat di lahan sorangan aya ranggeuyan-ranggeuyan anu tinggaleun, ulah diimeutan. Keun bae jang nu keur ngalumbara, jang para pahatu, jang randa-randa, sangkan sagala usaha maraneh meunang berkah ti PANGERAN Allah maraneh. 20 (24:20-21) Sanggeus buah jetun jeung buah anggur maneh dipupu sakali, enggeus bae ulah diala deui, keun nu tacan kaala mah keur urang asing, keur para pahatu, keur randa-randa. 21 (24:20) 22 Ulah paroho maraneh teh kungsi kumawula di Mesir. Eta sababna nu matak Bapa nitah kitu teh." 25 1 "Upamana, aya dua jelema urang Israil daratang ka pangadilan arek muguhkeun perkarana. Nu saurang diputus teu salah, nu saurang deui diputus salah. 2 Lamun anu salah teh kudu dihukum rangket, ku hakim kudu disina nangkuban, tuluy rangket. Lobana pangrangket gumantung kana kajahatan anu dilampahkeunana. 3 Tapi teu meunang leuwih ti opat puluh kali. Sabab leuwih ti sakitu mah sarua jeung diwiwirang di hareupeun umum. 4 Sapi anu keur dipake ngirik gandum ulah dicalongcongan." 5 "Upamana, aya dua jelema adi lanceuk, cicing reureujeungan di lahan sahiji. Nu 87
88 Ulangan 25.6-13 saurang maot jeung teu ninggalan anak. Urut pamajikanana teu meunang kawin deui salian ti ka lalaki ti kalangan kulawarga eta keneh. 6 Dulurna almarhum teh wajib ngawin eta awewe, sarta ana engkena boga anak, cikalna kudu diitung anak almarhum dulurna, supaya silsilah almarhum ulah leungit ti Israil. 7 Upama dulur almarhum embungeun ngawin, eta awewe kudu pupulih ka rengrengan kokolot kota, Dulur jenatna pun lanceuk teu sayagi nedunan kawajiban, embungeun masihan turunan ka dulur. Pun lanceuk tangtos moal gaduh turunan di Israil. 8 Lalaki tea ku para kokolot kota kudu disaur terus weweleh. Lamun keukeuh teu daekeun ngawin, 9 ku eta awewe kudu disampeurkeun disaksian ku para kokolot kota, pecatkeun tarumpahna, ciduhan beungeutna, bari disebut kieu: Sing dikieukeun jelema anu embung mere turunan ka dulurna sorangan. 10 Saterusna kulawarga eta jelema ku urang Israil kudu disebut kulawarga jalma anu pecat tarumpah." 11 "Upamana, aya dua lalaki garelut. Bojo nu saurang datang mantuan salakina, newak rarangan lawan. 12 Eta awewe kudu diteukteuk leungeunna, ulah karunya. 13 (25:13-14) Ulah licik kana timbangan jeung takeran.
Ulangan 25.14-26.3 14 (25:13) 15 Timbangan kudu jejeg imbangna, takeran kudu jejeg takeranana, sangkan maraneh manjang hirup di tanah anu bakal dipaparinkeun ku PANGERAN Allah maraneh. 16 Jelema curang kagiruk PANGERAN." 17 "Sing aringet, kumaha kalakuan bangsa Amalek basa maraneh tas budal ti Mesir. 18 Taya pisan ngupamana ka Allah, make narajang tur ti tukangeun, sajeroning maraneh keur kalempohan beakeun tanaga. Bangsa urang anu kataringgaleun lantaran mopo, beak ditumpes. 19 Nu matak lamun engke geus araya di tanah anu rek dipaparinkeun ku PANGERAN Allah maraneh, lamun geus lugina ti musuh- musuh anu di sakurilingeun, kudu ngagempur bangsa Amalek, tumpes kabeh sina ulah kasebut-sebut deui. Kahade paroho!" 26 1 "Engke, ari maraneh geus matuh di tanah anu dipaparinkeun ku PANGERAN Allah maraneh, 2 hasil beubeunangan anu pangheulana tina lahan maraneh asupkeun kana bakul. Ku maraneh bawa ka tempat ngabakti anu dipilih ku PANGERAN. 3 Maraneh kudu nepungan imam anu keur tugas dina waktu eta. Unjukkeun ka anjeunna kieu, Kuring seja unjuk uninga ka Gusti PANGERAN, yen parantos matuh di ieu tanah 89
Ulangan 26.4-10 anu kapungkur ku Mantenna diikrarkeun bakal dipaparinkeun ka kuring. 4 Barang pangbakti ku imam tarima, teundeun deukeut altar PANGERAN Allah maraneh. 5 Geus kitu maraneh di payuneun PANGERAN kudu ngucapkeun kieu, Karuhun abdi urang Aram ngumbara, sakulawarga ngungsi sareng matuh di Mesir. Barang dongkap mah cacah jiwana mung saeutik. Nanging lami-lami dugi ka jadi bangsa gede sareng kuat. 6 Seug ku urang Mesir diteungteuinganan, dipeleter kana gawe dijieun budak. 7 Abdi sadaya jumerit ka PANGERAN, Allah panutan karuhun. Mantenna ngamakbul, waspaos kana kabalangsakan sareng kasangsaraan abdi sadaya. 8 Seug Mantenna nembongkeun kakawasaan sareng kadigjayaan metakeun pangawasa sakalangkung digjayana, ngajait abdi sadaya ti Mesir, ngayakeun mujijat-mujijat, kaahengan-kaahengan sareng rupi-rupi kajadian anu pikasieuneun. 9 Ayeuna abdi sadaya ku Mantenna parantos ditempatkeun di dieu, dipaparin tanah anu subur sareng lendo. 10 Kitu margina ieu abdi nyanggakeun pangbakti rupi hasil bumi anu dialana pangheulana, paparin ti Mantenna. Ti dinya karanjang anu dieusi pangbakti teh 90
Ulangan 26.11-14 sanggakeun ka payuneun PANGERAN, sarta maraneh kudu ngabakti di dinya. 11 Sukurkeun sagala berkah PANGERAN Allah maraneh ka maraneh sakulawarga teh. Ajak urang Lewi jeung urang asing anu aya di maraneh, sina milu kana pesta maraneh. 12 Unggal-unggal taun katilu maraneh kudu mere perpuluhan, nya eta sapersapuluh tina sakabeh hasil tanah ka urang Lewi, ka urang asing, ka para pahatu, jeung ka randa-randa, supaya di saban lingkungan masarakat, maranehna oge mareunang rejeki. Sabada ngaluarkeun perpuluhan, 13 kudu unjukan ka PANGERAN, kieu, Sugri perpuluhan hasil tanah anu kedah dibaktikeun ka Gusti, saeutik ge teu aya nu nyesa di rorompok. Sadayana parantos dipasihkeun ka urang Lewi, ka urang asing, ka yatim pahatu, sareng ka randa-randa, tumut sakumaha timbalan Gusti. Sugri timbalan Gusti perkawis perpuluhan, teu aya anu dirempak, teu aya anu kalarung. 14 Dina waktos kaprihatinan, eta perpuluhan sarupi ge teu aya anu ku abdi diteda; dina waktos abdi eukeur kanajisan, sarupi ge eta teh teu aya anu dibantun kaluar ti rorompok, sareng teu aya sarupi oge anu dianggo ngahajatan anu maot. Nun PANGERAN, abdi teh ngesto ka Gusti. Sugri timbalan Gusti perkawis perpuluhan ku abdi parantos disubadanan. 91
Ulangan 26.15-27.1 15 Mugi urang Israil ku Gusti ditingalikeun ti sawarga, paparinan berkah, kitu deui berkahan ieu tanah anu gemah ripah teh, paparin ti Gusti tea, sakumaha jangji Gusti ka karuhun tea." 16 "Poe ieu maraneh ku PANGERAN Allah maraneh dipundut kudu tunduk kana sagala pikukuh Mantenna. Tedunan eta pamundut teh reujeung hate suhud. 17 Poe ieu maraneh geus ngaraku yen PANGERAN teh Allah maraneh, geus ikrar seja gumusti ka Mantenna, seja ngestokeun sagala pikukuh-Na, seja ngalampahkeun sagala timbalana-Na. 18 Poe ieu maraneh geus diangken ku PANGERAN, geus jadi umat kagungana-Na, cocog sakumaha jangji-Na, nu matak ku Mantenna dipundut kudu tunduk kana sagala papakon-Na. 19 Dawuhana-Na, maraneh teh bakal dijadikeun hiji bangsa anu leuwih punjul ti sakabeh bangsa kenging Mantenna ngajadikeun, sangkan matak jadi puji jeung hormat kana pajenengan Mantenna. Ku sabab kitu maraneh teh tangtu bakal jadi umat kagungan Mantenna sakumaha pangandika-Na tea." 27 1 Geus kitu Musa jeung para pamingpin Israil misaur ka jalma rea, kieu, "Ayeuna raregepkeun ieu papatah Bapa: 92
Ulangan 27.2-9 2 Engke, dina poean meuntasan Walungan Yordan baris terus asup ka tanah anu rek dipaparinkeun ku PANGERAN Allah maraneh, kudu ngumpulkeun batu anu galede, baluran ku apu. 3 Kabeh ungel hukum Allah jeung pikukuh- pikukuh tea tuliskeun di dinya. Lamun geus narepi ka eta tanah anu makmur, anu rek dipaparinkeun ku PANGERAN Allah karuhun maraneh, 4 sanggeus araya di peuntaseun Walungan Yordan beulah ditu, maraneh kudu ngajugjug Gunung Ebal. Eta batu-batu teh tangtung- tangtungkeun di ditu, sarta baluran ku apu. 5 Jeung deui kudu nyieun hiji altar tina batu-batu anu can dipigawe make pakakas beusi, 6 sabab altar haturan PANGERAN mah kudu batu-batu weuteuh guluntungan. Dina eta altar maraneh kudu nyanggakeun kurban-kurban anu kudu dibeuleum. 7 Jeung kudu meuncit kurban-kurban pikeun panarima, didalahar di tempat eta, payuneun PANGERAN, nandakeun kabungah. 8 Tuliskeun ungel hukum-hukum PANGERAN dina batu-batu anu beunang ngabaluran ku apu tea." 9 Geus kitu Musa jeung imam-imam urang Lewi ngalahir deui, "Regepkeun, eh sakumna 93
Ulangan 27.10-17 bangsa Israil! Poe ieu maraneh geus jadi umat kagungan PANGERAN Allah maraneh. 10 Sing gumati ka Mantenna, gumatikeun sagala pikukuh Mantenna anu ku Bapa diwurukkeun poe ieu." 11 Ngalahir deui Musa ka urang Israil, 12 "Di ditu, sanggeus meuntasan Walungan Yordan, waktuna jalma-jalma diberkahan, kaom Simeon, kaom Lewi, kaom Yuda, kaom Isaskar, kaom Yusup, jeung kaom Binyamin, kudu narangtung di Gunung Gerisim. 13 Kaom Rubin, kaom Gad, kaom Aser, kaom Sebulun, kaom Dan, jeung kaom Naptali, kudu narangtung di Gunung Ebal. 14 Urang Lewi kudu ngucapkeun ieu embaran sing bedas, sarta urang Israil kudu ngajawab, Amin. 15 Urang Lewi, Sing disapa ku Allah, jelema anu nyieun arca ku batu, kayu, atawa ku logam, seug disembah susulumputan. PANGERAN mikagiruk ka nu nyembah ka brahala. Jalma rea kudu ngajawab, Amin! 16 Sing disapa ku Allah, jelema anu teu hormat ka bapa atawa ka indung, sarta ngantep maranehna kalantar. Umat sakumna, Amin! 17 Sing disapa ku Allah, jelema anu mindahkeun patok wates lahan batur. Umat sakumna, Amin! 94
Ulangan 27.18-28.1 18 Sing disapa ku Allah, jelema anu ngalejokeun nu lolong sina sasab. Umat sakumna, Amin! 19 Sing disapa ku Allah, jelema anu ngarampas hak jalma ngumbara, hak para pahatu, jeung hak randa-randa. Umat sakumna, Amin! 20 Sing disapa ku Allah, jelema anu kurang ajar ka bapa, manjingan salah saurang pamajikan bapana. Umat sakumna, Amin! 21 Sing disapa ku Allah, jelema anu manjingan sato. Umat sakumna, Amin! 22 Sing disapa ku Allah, jelema anu manjingan dulur teges atawa dulur tere. Umat sakumna, Amin! 23 Sing disapa ku Allah, jelema anu manjingan mitoha awewe. Umat sakumna, Amin! 24 Sing disapa ku Allah, jelema anu bubunian maehan. Umat sakumna, Amin! 25 Sing disapa ku Allah, jelema anu daek disogok maehan nu tanpa dosa. Umat sakumna, Amin! 26 Sing disapa ku Allah, jelema anu ingkar tina pikukuh jeung papakon Allah. Umat sakumna, Amin!" 28 1 "Lamun maraneh nurut ka PANGERAN Allah maraneh, sarta tigin kana sagala timbalana-Na anu ku Bapa diwurukkeun poe ieu, maraneh ku Mantenna bakal dijadikeun 95
Ulangan 28.2-10 hiji bangsa anu punjul ti sakabeh bangsa saalam dunya. 2 Sing nurut ka PANGERAN Allah maraneh. Lamun kitu ieu berkah-berkah tan wande katarima: 3 PANGERAN bakal ngaberkahan nagara jeung lahan-lahan maraneh. 4 PANGERAN bakal ngaberkahan maraneh, reuay anak, mukti tani, gereyek domba jeung sapi. 5 PANGERAN bakal ngaberkahan panen gandum maraneh, kitu deui dahareun anu ku maraneh dijieun tina gandum. 6 PANGERAN bakal ngaberkahan sagala usaha maraneh. 7 PANGERAN bakal ngelehkeun musuh- musuh maraneh anu narajang. Maranehna narajangna mah diatur rapih, tapi tuluy jadi paburisat kalalabur. 8 PANGERAN Allah maraneh bakal ngaberkahan usaha maraneh, sarta ngeusian leuit-leuit maraneh ku gandum. Mantenna bakal ngaberkahan ka maraneh di tanah anu dipaparinkeun ku Mantenna ka maraneh. 9 Lamun maraneh nurut ka PANGERAN Allah maraneh, ngalakonan sagala pangandika-Na, tangtu dijadikeun umat-Na, sakumaha anu ku Mantenna geus diandikakeun. 10 Saeusi jagat bakal nyarahoeun yen maraneh ku PANGERAN geus dipilih jadi umat-Na, nepi ka maraneh pada mikagimir. 96
Ulangan 28.11-17 11 Ku berkah PANGERAN, maraneh bakal reuay anak, gereyek ingon-ingon, tani mucekil, di tanah anu ku Mantenna geus diikrarkeun ka karuhun ajang maraneh. 12 Dina musimna, Mantenna bakal ngirim hujan ti gudang kagungana-Na di langit jeung ngaberkahan sagala usaha maraneh, datang ka maraneh teu kudu nguyang, sabalikna loba bangsa anu bakal datang ka maraneh ngarinjeum. 13 Maraneh ku PANGERAN Allah maraneh bakal dijieun pamingpin sagala bangsa, minangka sirah, lain buntut. Maraneh tan wande nanjung saumur-umur, pamohalan bakal gagal. Kitu soteh lamun nurut kana sagala perkara anu ku Bapa diwurukkeun poe ieu. 14 Pacuan ingkar ti eta, jeung pacuan nyembah ngabakti ka allah-allah sejen." 15 "Lamun baha ka PANGERAN Allah maraneh, teu saregep kana timbalan- timbalana-Na anu ku Bapa diwurukkeun poe ieu, tan wande ieu balakurna anu bakal katarima: 16 PANGERAN bakal nyapa kota-kota jeung lahan-lahan maraneh. 17 PANGERAN bakal nyapa pelak gandum maraneh, kitu deui dahareun anu bakal diolah tina eta. 97
Ulangan 28.18-25 18 PANGERAN bakal nyapa, maraneh hamo boga anak loba, tani hamo bisa mukti, ingon-ingon hamo bisa loba. 19 PANGERAN bakal nyapa sagala usaha maraneh. 20 Lamun goreng kalakuan jeung ingkar ti PANGERAN, ku Mantenna bakal digirijig ku balahi, sina pakucrut, sagala usaha moal laksana, gancang tumpes sarerea. 21 Engke di tanah anu keur dijugjug, ku Mantenna bakal diturugtug ku pagebug, panyakit bagilir-gilir, datang ka hamo aya nu nyesa. 22 Tangtu nandangan siksa PANGERAN, katerap kasakit nular, bareuh bungkul, muriang. Tanah ngahgar ku panas katiga katambah ku angin panas, pepelakan beak ruksak. Balahi mo indit-indit, datang ka maraneh paraeh kabeh. 23 Hujan hamo datang-datang, taneuh teuas ngabaketrak. 24 Tinimbang nurunkeun hujan, PANGERAN kalah ka ngadatangkeun angin lebu campur keusik, datang ka maraneh tumpur. 25 Maraneh ku PANGERAN bakal diserenkeun ka musuh. Maraneh ngarurug musuh, inditna beres diatur, tapi enggeusna katawuran, kalabur paburisat. Narenjo nasib maraneh kitu, kabeh bangsa di dunya ngarasa rempan sieun jadi kitu. 98
Ulangan 28.26-32 26 Ana maraneh geus pararaeh, rob bangsa manuk jeung sasatoan anu bareuki daging ngahakanan bangke-bangke maraneh, samemena taya nu ngagebah-gebah. 27 Maraneh ku PANGERAN bakal digebug pinuh ku bisul saperti urang Mesir bareto. Awak raca saluluar, tapak ngautan, barudug, euweuh piubareunana. 28 Bakal disina garelo, lalolong, pinuh ku kajuwet. 29 Ti beurang susur-sasar kawas nu lolong, teu nyaho jalan. Usaha kitu usaha kieu weleh teu aya hasilna, turug-turug pada ngagencet, pada ngarampogan, taya anu daekeun nulungan. 30 Babakalan, pipamajikaneun jadina dikawin ku batur. Nyieun imah, batur nu ngeusianana. Melak anggur, sorangan mah moal ngadahar. 31 Sapi dipeuncitan ku nu sejen, katenjo ku panon molotot, ngadahar dagingna mah hamo. Kalde ditungtun ku batur, maraneh bati neuleukeun, pamohalan pulang deui. Domba ku batur diserenkeun ka musuh, taya nu bisa ngahalang-halang. 32 Anak nu lalaki nu awewe dijual ka batur hareupeun panon sorangan, jaradi budak beulian. Panon celong balas melong ka nu kosong, tibelat ka anak anu hamo mulang-mulang. 99
Ulangan 28.33-41 33 Pepelakan, beunang luut-leet kesang, beak diranjah ku bangsa lian, sarta minangka panarimana maraneh digencet dikaniaya. 34 Ku banget-bangetna nandang sangsara, jadi laleungit ingetan. 35 Maraneh ku PANGERAN digebug, ti semet embun-embunan nepi ka dampal suku, baranang pinuh ku cenang, pingping raca, nyeri peurih karasana, taya piubareunana. 36 Maraneh katut raja ku PANGERAN bakal dibuang ka hiji nagara, anu maraneh tacan nyaho-nyaho acan, karuhun pon kitu keneh can nyarahoeun. Tur di ditu kudu nyarembah ka allah tina kayu tina batu. 37 Rahayat unggal nagara tempat maraneh dibuang jeung dipabalencarkeun ku PANGERAN, narenjo maraneh kitu teh tingraranjug jeung ngera-ngera. 38 Ana tebar kajeun sakumaha lobana nu kapetik ngan saeutik, beakeun manten ku simeut. 39 Maraneh bakal ngebon anggur, tapi moal ngala anggurna atawa nginum cianggurna, sabab tangkal-tangkalna beak dihakanan ku bilatung. 40 Tangkal jetun, najan di satanah maraneh jaradi di mana-mana tapi minyakna moal kaarah, buahna kaburu maruragan pareot. 41 Sanajan baroga anak lalaki awewe, ahir-ahir arareuweuh, dibarawa ka nu anggang, jaradi tawanan perang. 100
101 Ulangan 28.42-49 42 Pepelakan, tatangkalan, ruksak digalaksak ku hama. 43 Anu ngalumbara di maraneh beuki lila beuki kuat, sabalikna maraneh mah beuki lila beuki hengker. 44 Semah-semah jadi kuat ngarinjeumkeun ka maraneh, maraneh mah bororaah nginjeumkeun. Tungtungna semah-semah teh ka maraneh laluasa kumawasa. 45 Eta sagala kacilakaan teh baris keuna ka maraneh jeung baris terus ngaganggu nepi ka maraneh binasa, lantaran maraneh henteu tigin ka PANGERAN Allah maraneh, jeung henteu ngajalankeun hukum-hukum anu dipaparinkeun ku Mantenna. 46 Kitu bakalna hukuman ti Allah anu bakal tumerap salalawasna ka maraneh, pon kitu deui ka anak incu. 47 Maraneh ku PANGERAN geus diberkahan dina sagala rupa hal, tapi maraneh arembung ngabdi reujeung suka hate ka Mantenna. 48 Ku sabab kitu maraneh kudu ngawula ka musuh, anu engke bakal didatangkeun ku PANGERAN. Maraneh bakal kalaparan, bakal nandangan halabhab, tararanjang teu boga naon-naon. Ku PANGERAN bakal disiksa teu kira-kira nepi ka tumpes. 49 Ku PANGERAN bakal disina ditarajang ku hiji bangsa ti tungtung jagat, anu basana ku maraneh teu kaharti. Eta bangsa bakal nyamber lir galudra,
102 Ulangan 28.50-56 50 telenges taya rasrasan, ka nu kolot ka nu ngora moal aya karunyana. 51 Pepelakan maraneh kitu deui ingon-ingon, kabeh dikawasaan ku musuh keur dahareun maranehna, nepi ka maraneh paraeh langlayeuseun. Gandum, anggur, minyak jetun, sapi, domba, ku musuh moal aya anu dikarikeun. Maraneh tangtu paraeh. 52 Kota-kota di tanah anu ayeuna geus rek diserenkeun ku PANGERAN Allah maraneh, bakal gempur. Kuta-kutana anu luhur tur ditohagakeun sarta dipake andelan, kabeh runtuh. 53 Maraneh moal maranggih dahareun, lantaran kota-kota ditingker musuh. Awahing ku taya pisan dahareun, tungtungna anak oge paparin ti PANGERAN Allah maraneh, dihakan. 54 (28:54-55) Golongan ningrat ge ku sabab sarua ditingker musuh, sarua kabalangsakna. Sakumaha lemes budina ge mo burung nepi ka ngahakan anak da teu manggih deui dahareun. Malah nepi ka embung kasoro; ka dulur, ka pamajikan kameumeut, ka anak nu can kahakan, kuat teu mere. 55 (28:54) 56 (28:56-57) Pon kitu keneh ningrat-ningrat wanitana, anu tuman tara nincak-nincak acan kana taneuh bawaning ku beunghar, sarua kabalangsakna lantaran dikepung musuh. Tungtungna da teu manggih deui dahareun,
Ulangan 28.57-63 teu kalis ku lemes budi, orokna anu kakara borojol katut jeung balina pisan didahar. Ka salaki, kajeun sakumaha geugeutna, kitu deui ka barudakna, boro-boro mere, ngadaharna ge susulumputan. 57 (28:56) 58 Lamun maraneh ingkar tina sagala papakon anu aya dina ieu buku, teu ngupama kana pajenengan PANGERAN Allah maraneh anu luhung jeung pikahelokeun, 59 maraneh saanak incu ku Mantenna bakal disiksa ku rupa-rupa kasakit anu moal mental ku ubar; ku rupa-rupa kasakit tepa anu teu bisa dicegah. 60 Panyakit-panyakit pikasieuneun anu ku maraneh kasaksian di Mesir, baris narajang ka maraneh, sarta maraneh moal bisa cageur. 61 Ditambah deui ku rupa-rupa kasakit jeung rupa-rupa pagebug anu tacan kasebut dina ieu buku Hukum jeung pikukuh-pikukuh Allah. Maraneh tan wande tumpur. 62 Sanajan maraneh geus jadi mangpirang- pirang saperti bentang di langit oge mo burung beak. Nu harirup kari saeutik, lantaran geus ingkar ti PANGERAN Allah maraneh. 63 Sakumaha bareto PANGERAN ka maraneh maparin kamuktian jeung ngalobakeun bilangan maraneh kalawan gumbira manah, nya kitu keneh halna, kalawan gumbira manah Mantenna bakal ngabasmi, ngaburak- 103
104 Ulangan 28.64-29.1 barik maraneh. Maraneh baris dirabut ti tanah anu ayeuna rek diancikan. 64 Ku PANGERAN bakal dipabalencarkeun ka bangsa-bangsa ti tungtung jagat ka tungtung jagat. Di ditu kudu kumawula ka allah-allah tina kayu tina batu, anu iraha teh teuing tadi-tadina ku maraneh disarembah, pon kitu ku karuhun. 65 Di mana-mana maraneh teh moal manggih kaluginaan, moal boga tempat akuan. Ku PANGERAN bakal disiksa, dirungrung ku rasa mangpaung, pondok pikir pegat harepan. 66 Hirup dikikintil ku balahi, beurang peuting gegebegan sieun jol sieun jol malakal-maot. 67 Hate teu kendat lumenyap ku sagala tetenjoan. Bray beurang hayang geura-geura peuting, reup peuting hayang geura-geura beurang. 68 Maraneh ku PANGERAN bakal diiangkeun, dipiceun deui ka Mesir, teu kalis ku geus ngandika yen hamo malikkeun deui maraneh ka ditu. Di ditu maraneh bakal nawar- nawarkeun maneh ngajual badan ka musuh, keun bae jadi abid ge, tapi saurang ge taya anu daekeun meuli." 29 1 Kitu ungelna perjangjian anu ku PANGERAN ditimbalkeun ka Musa pikeun urang Israil, waktu maranehna aya di tanah Moab. Eta perjangjian teh panambah tina perjangjian PANGERAN ka maranehna anu dijieun di Gunung Sinai.
Ulangan 29.2-9 2 Musa miwarang supaya sakumna urang Israil kumpul. Ti dinya sasauran ka maranehna, "Maraneh geus narenjo sorangan sagala kajadian ti PANGERAN anu dikeunakeun ka raja Mesir, ka para gegedenna, jeung ka sakuliah tanahna. 3 Eta sagala balahi jeung kaahengan- kaahengan ti PANGERAN ku maraneh geus kasaksian. 4 Tapi nepi ka ayeuna maraneh ku Mantenna tacan diparengkeun ngaharti kana sagala perkara anu geus kasorang. 5 Opat puluh taun maraneh ku Mantenna dicandak ngambah gurun keusik, parandene pake teu datang ka butut, tarumpah pon kitu keneh. 6 Maraneh teu boga roti keur dahareun, teu boga cianggur atawa inuman keras, tapi ku PANGERAN teu burung dipaparin sakur nu perlu, supaya maraneh nyaho yen Mantenna teh Allah maraneh. 7 Kitu deui basa urang mimiti datang ka dieu, urang geus bisa ngelehkeun Raja Sihon ti Hesbon jeung Raja Og ti Basan anu ngahaja mapag merangan. 8 Tanahna ku urang bisa direbut, tuluy dibikeun ka kaom Rubin, ka kaom Gad, jeung ka satengah kaom Menase. 9 Anu matak supaya maraneh lulus saterusna, kudu ngestokeun sagala rupa anu kaungel dina perjangjian Mantenna. 105
Ulangan 29.10-18 10 Ayeuna maraneh jaronghok di dieu di payuneun PANGERAN. Kabeh araya, para pamingpin, para gegeden, lalaki, 11 awewe, barudak, pon kitu jalma lianna bangsa batur, purah mangalakeun suluh jeung cai. 12 Poe ieu maraneh bakal dibawa kana eta perjangjian katut sagala katangtuanana anu dipidamel ku PANGERAN Allah maraneh, sangkan dilampahkeun. 13 Maraneh rek diteguhkeun ngajadi umat PANGERAN, sarta Mantenna jadi Allah maraneh, sakumaha anu dijangjikeuna-Na ka maraneh jeung karuhun maraneh Ibrahim, Ishak jeung Yakub. 14 Eta perjangjian jeung pikukuh-pikukuh, dipidamelna ku PANGERAN lain ngan pikeun maraneh wungkul. 15 Tegesna pikeun kabeh, pikeun urang anu ayeuna di dieu jeung pikeun turunan urang nu bakal gumelar." 16 "Maraneh tangtu aringet keneh kana sagala hal anu kasorang di Mesir, jeung anu kalakon di jalan waktu nyorang wewengkon bangsa-bangsa sejen. 17 Arca-arca sesembahanana anu pikagirukeun, tina kayu, tina batu, tina perak, tina emas, ku maraneh geus katenjo. 18 Pacuan ti anu karumpul di dieu aya jelema, warga, kaom, lalaki atawa awewe, anu rek ingkar ti PANGERAN hayang nyembah 106
Ulangan 29.19-24 ka allah-allah maranehna, sabab matak jadi mamala, cara akar anu jadi tangkal anu pait jeung ngandung racun. 19 Pacuan maraneh anu ngadarenge ieu parentah angker aya anu rek ngayakin-yakin maneh, boga rasa najan mawa karep sorangan ge mo burung salamet. Tan wande matak cilaka sarerea, nu balageur, nu jarahat. 20 Jelema nu kitu ku PANGERAN moal dihampura, malah bakal kahuru ku bebendu- Na, ditarajang ku balahi-balahi anu kaungel dina eta kitab, ahirna ditumpes pisan, 21 pikeun conto ti PANGERAN ka kaom-kaom Israil, diterapan sagala panyapa anu kaungel dina perjangjian anu aya dina buku pikukuh PANGERAN tea. 22 Tanah maraneh ku PANGERAN bakal diruksak, pinuh ku kasangsaraan, tur bakal katarenjo ku turunan maraneh nu bakal datang, kitu deui ku jalma-jalma ti nagara nu jarauh. 23 Lahan-lahan raruksak pinuh ku walirang jeung uyah, taya pisan anu jadi, henteu jukut-jukut acan. Tanah maraneh bakal saperti kaayaan nagara Sadumu jeung Gomora, saperti nagara Adma jeung Seboim, anu dibasmi ku PANGERAN tea, awahing Mantenna bendu. 24 Jalma sajagat bakal silih tanya, Ku naon tanah eta bangsa teh ku PANGERAN nepi ka 107
Ulangan 29.25-30.2 dikitu-kitu? Ku naon nu matak PANGERAN sakitu benduna? 25 Jawabna, Eta umat PANGERAN teh ingkar tina perjangjian Allah karuhunna anu diikrarkeun waktu maranehna budal ti Mesir. 26 Maranehna ngabarakti ka allah-allah sejen anu tadi-tadina tacan disembah lantaran dilarang ku PANGERAN. 27 Kitu sababna PANGERAN bendu ka eta umat-Na, tanahna disina cilaka, keuna ku panyapa anu aya dina kitab pikukuh Mantenna. 28 Mantenna jadi kacida benduna nepi ka maranehna dirabut ti tanahna sorangan, dibuang ka nagara batur nepi ka ayeuna. 29 Aya keneh perkara-perkara anu ku PANGERAN Allah maraneh dirasiahkeun. Tapi ieu Hukum Mantenna anu enggeus dinyatakeun ka urang, ku urang jeung ku turunan urang kudu diestokeun salalawasna." 30 1 "Ayeuna maraneh meunang milih antara berkah jeung panyapa, sakumaha anu geus diterangkeun ku Bapa ka maraneh. Lamun hal-hal ieu ku maraneh geus kaalaman, sarta maraneh hirup di bangsa-bangsa asing tempat maraneh dipabalencarkeun ku PANGERAN Allah maraneh, tangtu maraneh bakal aringet kana ieu piliheun anu bieu ditawarkeun ku Bapa. 2 Tapi lamun engke maraneh saanak incu harayang balik deui ka PANGERAN, enya-enya 108
Ulangan 30.3-10 ngesto kana sagala pangandika-Na anu ku Bapa diwurukkeun ayeuna, 3 tangtu ku PANGERAN Allah maraneh dipikawelas, dipulangkeun ti bangsa-bangsa tempat maraneh dipabalencarkeun, sarta disina mukti deui. 4 Sanajan dibuang nepi ka tungtung jagat nu pangjauhna, tan wande dikumpulkeun, dipulangkeun deui 5 ka tanah pangancikan karuhun maraneh, tur bakal leuwih mukti sarta bilanganana leuwih loba ti batan karuhun maraneh ti heula. 6 Tabeat maraneh saanak incu ku PANGERAN Allah maraneh dirobah jadi nurut, ka Mantenna jadi enya-enya nyaahna, sarta bakal tetepi tumetep ngancik di eta tanah. 7 Sagala panyapa tea ku Mantenna bakal dibalikkeun ka musuh-musuh anu bareto mikaijid jeung nyangsara ka maraneh. 8 Maraneh bakal ngesto deui ka Mantenna, narurut deui kana sagala pangandika-Na anu ku Bapa diwurukkeun poe ieu. 9 Sagala usaha maraneh bakal mulus, bakal laloba anak, laloba ingon-ingon, lahan-lahan hasilna bakal mucekil. Kalawan bingah Mantenna bakal maparin kamuktian ka maraneh cara ka karuhun maraneh baheula. 10 Saratna, maraneh kudu ngesto ka Mantenna, nurut kana sagala pikukuh-Na anu 109
Ulangan 30.11-17 kaungel dina buku papakon Mantenna. Kudu madep deui ka Mantenna reujeung suhud. 11 Sagala hal anu ku Bapa dipapatahkeun poe ieu, moal hese-hese teuing ngalampahkeunana, lain hal anu moal kataekan, 12 da lain di langit ayana. Jadi maraneh teu kudu tingtaranya, Saha nu sanggup nurunkeunana sangkan ku urang kadenge, sangkan urang bisa nedunan? 13 Jeung lain di peuntaseun laut, jadi teu kudu patanya-tanya, Saha nu bisa meuntas laut mawa eta ka dieu, sangkan ku urang kadenge, supaya urang bisa nedunanana? 14 Ayana lain di mana-mana, di dieu keneh, di maraneh, katembong, bisa dipetik. Nu matak geura tarurut. 15 Poe ieu maraneh ku Bapa dibere piliheun antara nu hade jeung nu goreng, antara pijamugaeun jeung picilakaeun. 16 Lamun narurut kana sagala pangandika PANGERAN Allah maraneh anu ku Bapa diwurukkeun ayeuna, lamun nyaraah sarta ngesto ka Mantenna, tangtu bakal mukti tur jadi bangsa gede, bakal meunang berkah ti PANGERAN di tanah anu bakal dicicingan engke. 17 Sabalikna lamun henteu narurut, arembung ngadenge, kagembang ngabarakti ka allah-allah sejen, 110
111 Ulangan 30.18-31.4 18 Bapa ngingetan ti ayeuna, maraneh tangtu cilaka, moal panjang nya ngancik di tanah peuntaseun Walungan Yordan teh. 19 Ayeuna Bapa menta disaksian ku langit jeung bumi, mana anu rek dipilih ku maraneh ti PANGERAN, berkah-Na atawa panyapa-Na, rek milih hirup atawa rek milih paeh. Pilih anu pijamugaeun! 20 Sing sumujud madep mantep ka PANGERAN Allah maraneh, sangkan bisa tetep renggenek saanak incu di tanah anu ku Mantenna geus diikrarkeun ka karuhun maraneh, Ibrahim, Ishak, jeung Yakub." 31 1 Musa neruskeun sasauranana ka urang Israil. 2 Kieu, "Umur Bapa geus saratus dua puluh taun, moal bisa terus ngasuh ka maraneh. Jeung ongkoh dawuhan PANGERAN oge Bapa mah moal nepi ka milu meuntasan Walungan Yordan. 3 PANGERAN Allah maraneh engke bakal miheulaan ka ditu, ngabasmi bangsa-bangsa eta tanah, supaya tanahna bisa dicicingan ku maraneh. Pamingpin maraneh engke teh Yosua, sakumaha anu geus diandikakeun ku PANGERAN. 4 PANGERAN baris ngabinasakeun eta bangsa-bangsa, saperti Mantenna ngelehkeun Sihon jeung Og raja urang Emor tea sarta ngabasmi nagrina.
112 Ulangan 31.5-11 5 Maraneh ku PANGERAN baris diunggulkeun ngelehkeun maranehna, sarta ku maraneh kudu dijieun sakumaha anu ku Bapa geus diomongkeun. 6 Sing galede hate, sing warani! Ulah sieun ku maranehna, sabab PANGERAN Allah maraneh ku manten anu baris nulungan ka maraneh. Mantenna moal nguciwakeun maraneh, sarta moal nilarkeun." 7 Geus kitu Musa nyaur Yosua. Tuluy kieu lahiranana ka Yosua di hareupeun sakumna bangsa Israil, "Hidep masing gede hate, masing wani, Yosua! Nya hidep anu baris mingpin ieu bangsa pikeun nempatan nagri anu ku PANGERAN dijangjikeun ka karuhun maranehna. 8 PANGERAN ku manten anu baris nuyun jeung nulungan ka hidep. Mantenna moal nguciwakeun hidep, sarta moal ngantunkeun. Ku sabab kitu ulah sieun, ulah salempang." 9 Geus kitu saungel Hukum Allah teh ku Musa diseratkeun, tuluy dipasrahkeun ka imam-imam Lewi anu ngurus Peti Perjangjian PANGERAN, jeung ka para kokolot Israil. 10 Lahiranana, "Unggal-unggal tutup tujuh taun, dina taun mupus hutang, waktu Pesta Saung, ieu hukum-hukum kudu dibaca sing bedas. 11 Bacakeun ka urang Israil anu daratang babakti ka PANGERAN Allah maraneh di tempat parantina.
Ulangan 31.12-17 12 Jalma-jalma, lalaki, awewe, barudak, kitu deui nu sejenna anu marilu ngancik di maraneh kumpulkeun, sina ngabarandungan, sangkan dialajar sieun ku PANGERAN Allah maraneh, dialajar nurut kana sagala pikukuh Mantenna. 13 Ku jalan kitu anak incuna oge anu tacan ngadarenge ungelna Hukum PANGERAN Allah maraneh, jadi marilu ngadenge, supaya enggoning ngarancik di tanah peuntaseun Walungan Yordan teh maranehna oge dialajar sieun ku Mantenna." 14 Geus kitu PANGERAN ngandika ka Musa, "Umur maneh moal lila deui. Calukan Yosua, bawa marek ka Kemah Tepangan, Kami rek paparentah ka manehna." Bral Musa angkat jeung Yosua ka eta Kemah. 15 Breh PANGERAN nembongan dina tihang mega anu nanjeur lebah panto Kemah Tepangan. 16 Lajeng ngandika ka Musa, "Maneh geus tereh maot. Sanggeus maneh euweuh, bangsa Israil moal satia deui ka Kami, sarta alingkar tina perjangjian anu dijieun ku Kami jeung maranehna. Maranehna bakal naringgalkeun Kami, nyarembah ka allah-allah anu disarembah di nagri anu moal lila deui baris diasupan ku maranehna. 17 Geus tangtu Kami bendu. Ku Kami rek ditinggalkeun, rek dibasmi, ditarajang ku rupa-rupa kacilakaan. Sina kararasaeun 113
Ulangan 31.18-23 yen cilakana teh ku lantaran Kami, Allah maranehna, geus henteu nyarengan ka maranehna. 18 Moal ditulungan, lantaran kalakuanana doraka jeung ngabarakti ka allah-allah sejen. 19 Ieu aya lagu, catet, ajarkeun ka sakumna bangsa Israil. Ieu lagu pikeun jadi saksi perkara kalakuan maranehna. 20 Sabab ana maranehna geus didatangkeun ka eta tanah anu gemah raharja sakumaha ikrar Kami ka karuhunna, ana geus sarenang cukup sagala dahareun, tangtu malurtad, ngabarakti ka allah-allah sejen, Kami mah tangtu dipiceun, perjangjian Kami ditaringgalkeun. 21 Ku Kami rek dicilakakeun. Ieu lagu bakal aya anu ngawihkeun, jadi pangweweleh kana kalakuan maranehna. Ti ayeuna keneh ge, samemeh didatangkeun ka eta tempat ajangna, kaayaan hatena kitu ku Kami geus kauninga." 22 Seug eta lagu teh ku Musa diseratkeun poe eta keneh, tuluy diajarkeun ka urang Israil. 23 Geus kitu PANGERAN ngandika ka Yosua putra Nun. Pangandika-Na, "Maneh masing gede hate, masing wani. Maneh kudu ngapalaan urang Israil ka tanah anu ku Kami geus diikrarkeun jang maranehna. Maneh tangtu ku Kami disarengan." 114
115 Ulangan 31.24-32.1 24 Hukum Allah tea ku Musa diseratkeun dina hiji kitab, teu aya anu kaliwat. 25 Sanggeus beres nyeratkeunana, Musa ngalahir ka para imam anak putu Lewi anu ngajaraga Peti Perjangjian PANGERAN, lahiranana, 26 "Tarima ieu kitab Hukum Allah, simpen deukeut Peti Perjangjian PANGERAN Allah maraneh, sina jadi saksi perkara kalakuan umat Mantenna. 27 Ku Bapa geus kanyahoan, eta jelema- jelema teh kacida bantahanana, tukang ngalawan. Cacak diasuh keneh ku Bapa ge gawena ngan ngalawan bae ka PANGERAN, komo engke lamun Bapa geus teu aya, tangtu leuwih mantangul. 28 Ayeuna kumpulkeun para kokolot jeung kokojo-kokojo kaom-kaom maraneh, ieu hal ku Bapa rek dicaritakeun ka maranehna, kalawan menta saksi langit jeung bumi. 29 Sabab geus kawangwang ti ayeuna yen lamun Bapa geus teu aya, tangtu kalakuanana teh doraka, sagala perkara anu ku Bapa geus dipapatahkeun teh moal diparake, bakal ngararempak larangan PANGERAN, nyieun pibendueun Mantenna, tangtu cilaka." 30 Geus kitu Musa ngucapkeun ungelna eta lagu pupujian, dibarandungan ku sakumna urang Israil. 32 1 "Langit, bumi, bandungan omongan kami, regepkeun masing taliti.
Ulangan 32.2-10 2 Piwuruk kami lir keclak-keclak cihujan, lir ciibun anu tumurun ka bumi. Omongan kami ibarat hujan anu nyiram pepetetan, ngabiribis nyiram jujukutan. 3 Kami seja muji pajenengan PANGERAN, sarta umat-Na nyaturkeun kapunjulan Mantenna. 4 PANGERAN teh panulung maraneh anu digjaya, adil sampurna dina saniskara. Allah maraneh satuhu sarta saestu, lempeng bener sagala damel-Na. 5 Sabalikna maraneh mah serong hate, bangsa doraka jeung loba cacad, teu layak jadi umat-Na. 6 Eh nu garejul, anu teu baroga pikir! Karah kitu pamales maraneh ka PANGERAN teh? Mantenna teh Rama maraneh, anu nyiptakeun maraneh, anu ngadamel maraneh jadi hiji bangsa. 7 Inget-inget nu katukang, jaman baheula, tanyakeun ka bapa maraneh kumaha. Tanya kolot-kolot, perkara lalakon baheula. 8 Nu Maha Agung geus nangtukeun pitempateun bangsa-bangsa, jeung nangtukeun di mana jalma-jalma kuduna ngancik. Sarta tiap bangsa masing-masing dipaparin hiji allah. 9 Ari turunan Yakub mah diunculkeun, dijadikeun umat kagungana-Na ku manten. 10 Maranehna, kapendak ku Mantenna keur ngumbara di tanah gurun tempat nu 116
Ulangan 32.11-17 sepi. Ku Mantenna seug diraksa, estuning didama-dama, mani kawas ka salira ku manten. 11 Lir heulang anu ngajar anakna hiber anakna aman ditempatkeun dina jangjangna nu meber, nya kitu PANGERAN teh ngaraksana ka Israil. 12 PANGERAN ku manten anu nuyun maranehna, teu dibantu ku allah-allah sejenna. 13 Maranehna disina ngageugeuh tanah- tanah pagunungan, dicukup daharna, bangsa hasil ti tegalan, jeung madu leuweung tina sela-sela cadas, kitu deui tangkal jetun, anu jadi dina sela-sela batu. 14 Sapina, embena, jaruuh cisusuna. Ingon-ingonna, domba, embe, sapi, kaasup nu pangalusna, gandumna pangbaleuneurna, anggurna nu pangeunahna. 15 Umat PANGERAN ngajadi mukti, tapi bet jadi bantahan. Sanggeus lalintuh sarareubeuh barang hakan, seug ingkar ti Allahna, anu ngajadikeunana, naringgalkeun Juru Salametna anu digjaya. 16 Nyarembah ka brahala, matak panas PANGERAN. Kadorakaanana nangtang bebendu Mantenna. 17 Ngalurban ka allah-allah nu lain Allah, allah-allah anyar anu ku karuhunna can dipikawawuh, allah-allah anu ku Israil tacan disembah. 117
118 Ulangan 32.18-26 18 Allahna, Juru Salametna anu digjaya, anu ngahirupan maranehna, dipopohokeun. 19 Ningali sarupa kitu, PANGERAN jadi bendu. Seug eta pala putra-Na teh, lalaki, awewe, dipiceun. 20 Dawuhana-Na, Ku Kami moal ditulungan deui, hayang nyaho eta umat bantahan jeung teu satia teh kumaha panungtunganana. 21 Ka Kami mapanas ku arca-arca, ku brahala anu carekna mah Allah, ku aallahan anu lain Allah. Matak ku Kami ge rek dipapanas ku hiji bangsa, sina ngentab hatena ka eta bangsa nu gejul. 22 Amarah Kami tangtu ngagedur lir seuneu, saeusi bumi bakal kahuru. Malah bakal parat ka handapeun jagat, ngagehengkeun akar-akar pagunungan. 23 Maranehna rek dicehcer ku balahi, dihujanan ku jamparing. 24 Sina paraeh ku kalanti jeung muriang, sina tumpes ku sasalad nu baranget. Sina digalaksak ku sato galak, sina diparacok ku oray-oray anu maratih. 25 Sina paraeh ku perang, tingjaloprak di lulurung. Nu di arimah sina ngarompod loba kasieun. Bujang, lanjang, tinemu jeung pati, dalah orok, aki-aki, nini-nini, moal aya anu kari. 26 Ku Kami bakal ditumpes sama sakali, sina ulah kasebut-sebut deui.
Ulangan 32.27-37 27 Tapi musuhna ku Kami moal dibikeun agul, sina ulah majar maneh geus ngelehkeun umat Kami, da Kami sorangan anu ngitukeun umat Kami teh. 28 Israil teh bangsa anu teu boga pikiran, teu boga pisan panalar. 29 Teu kapikireun ku naon nepi ka eleh ku musuh. Teu kapikireun ku naon nu matak nepi ka kitu. 30 Ku naon sarebu eleh ku saurang, salaksa eleh ku duaan? Lantaran geus ditinggalkeun ku PANGERAN Allahna. Maranehna geus diculkeun ku Allahna nu digjaya. 31 Musuhna nyahoeun yen allahna sorangan mah lemah, teu digjaya saperti Allah Israil. 32 Musuhna teh doraka cara Sadumu jeung Gomora, ibarat buah anggur anu pait ngandung racun, 33 ibarat cianggur nu dijieun tina peurah oray. 34 Kalakuan musuhna ku PANGERAN diemutkeun, baris dibales dina waktuna. 35 Ku PANGERAN tangtu dituar disiksa, tangtu eta teh rugrug lamun geus datang mangsana, tur geus deukeut kana waktuna. 36 PANGERAN bakal ngajait umat-Na, sanggeus kauninga taya dayana. Nu aranut ka Mantenna bakal dipikawelas, sanggeus katingali yen sakitu sangsarana. 37 Seug umat-Na bakal dipariksa, Mana allah-allah maraneh nu digjaya teh? 119
Ulangan 32.38-46 38 Lain sok disuguhan gajih sato kurban? Lain sok dibaktian cianggur? Coba atuh ayeuna sina nulungan, sina ngorejat ngajait maraneh. 39 Saenyana ngan Kami nu jumeneng Allah, taya deui anu sejen. Kami anu kawasa maehkeun, kawasa ngahirupkeun, kawasa ngageringkeun, kawasa nyageurkeun. Moal aya nu bisa nandingan Kami. 40 Kami sumpah nadahkeun panangan: Demi Kami teh Allah anu jumeneng, 41 Kami arek ngasah pedang sina ngagurilap, rek nerapkeun hukum adil. Rek ngabales musuh-musuh, rek nyiksa ka nu arijid ka Kami. 42 Jamparing Kami bakal lamokot ku getih musuh, pedang Kami bakal ngababad sakabeh lawan. Nu ngaralawan rek dibeakkeun, moal ngarikeun nu geus kasabet jeung geus kajarah. 43 Eh bangsa-bangsa, geura pupunjung umat PANGERAN. Sabab sakur nu bareto ngabasmi maranehna, ku Mantenna baris disiksa. Saha anu ngamusuhan baris dibales. Sabalikna umat-Na tangtu dihampura dosa-dosana." 44 Musa jeung Yosua ngucapkeun eta lagu, kadenge ku sakumna bangsa Israil. 45 Sabada Musa ngawurukkeun papakon- papakon PANGERAN ka urang Israil, 46 anjeunna sasauran kieu, "Peupeujeuh, ieu papakon-papakon anu diwurukkeun ku 120
Ulangan 32.47-33.1 Bapa teh gumatikeun. Ajarkeun ku maraneh ka anak, supaya maranehna ge nurut jeung satia kana sagala pangandika-Na. 47 Sabab ieu pangajaran teh lain omong kosong, estuna mah hiji-hijina jalan pihirupeun maraneh. Nu matak kudu diturut, sangkan maraneh bisa tetep renggenek matuh di ditu di tanah anu rek dicicingan, di peuntaseun Walungan Yordan." 48 Dina poe eta keneh PANGERAN nimbalan ka Musa, 49 "Maneh kudu ka Pagunungan Abarim di tanah Moab peuntaseun Yeriho. Tuluy unggah ka Gunung Nebo, pek ti dinya ku maneh teuteup tanah Kanaan anu rek dipaparinkeun ka urang Israil teh. 50 Di puncak gunung eta maneh ku Kami rek dipundut nyawa, cara Harun dulur maneh anu ku Kami dipundut nyawana di Gunung Hor, 51 lantaran maraneh duaan geus nembongkeun kateusatiaan ka Kami di hareupeun urang Israil. Basa keur di cinyusu Meriba deukeut kota Kades di tanah gurun Sin, maneh nyapirakeun Kami di hareupeun jalma rea. 52 Tanah anu ku Kami rek dibikeun ka urang Israil teh bakal katembong ku maneh ti kajauhan, tapi maneh moal kungsi asup ka ditu." 33 1 Samemeh pupus, Musa abdi Allah teh ngaberkahan heula ka urang Israil. 121
Ulangan 33.2-9 2 PANGERAN sumping ti Gunung Sinai, lir panonpoe meletek luhureun Edom, ngebrehan ka umat-Na di Gunung Paran. Dibanding ku malaikat salaksa, dina panangan tengen-Na aya seuneu ngagebur. 3 PANGERAN estu asiheun ka umat-Na, ngaraksa ka sakur nu jadi kagungana-Na. Bruk urang sujud kana sampeana-Na, tumut kana sakabeh pangandika-Na. 4 Hukum anu ku Musa diselehkeun ka urang, urang turut, urang jieun puputon bangsa. 5 PANGERAN jumeneng Raja umat-Na, Israil, basa kaom-kaomna jeung para kapalana kumpul. 6 Ka kaom Rubin, berkah Musa kieu ungelna: "Mugia Rubin tong datang ka pareum, sanajan jumlahna teu sabaraha." 7 Ka kaom Yuda kieu berkahna: "Nun PANGERAN, mugi panyambat Yuda dimakbul. Mugi Yuda dihijikeun deui sareng kaom-kaom Israil. Mugi dipangmerangkeun, dibantu ngelehkeun musuh-musuhna." 8 Ka kaom Lewi kieu berkahna: "Nun PANGERAN, Gusti ngebrehkeun pangersa ku jalan Urim sareng Tumim, nganggo antara urang Lewi, abdi-abdi nu satia. Nalika di Masa ku Gusti parantos diuji. Di cinyusu Meriba bukti kaestuanana. 9 Ka Gusti kalintang satiana. Langkung ti batan ka kolot-kolotna, ka dulur-dulurna sareng ka anak-anakna. Estu madep kana 122
Ulangan 33.10-17 pangandika Gusti, kukuh nyekel kana perjangjian Gusti. 10 Maranehna anu bakal ngajar umat Gusti, sina gumati kana Hukum Gusti. Maranehna anu bakal nyanggakeun kurban dina altar Gusti. 11 Nun PANGERAN, mugi kaom maranehna ditohagakeun. Sagala pagaweanana mugi kamanah. Mugi musuh-musuhna dibasmi, ulah sina menyat deui." 12 Berkahna ka kaom Binyamin: "Ieu kaom kameumeut PANGERAN. Sapopoena diraksa, diauban. Henteu weleh disarengan." 13 Berkahna ka kaom Yusup: "Mugia tanahna ku PANGERAN dipaparin hujan. Dipaparin cai ti handapeun bumi. 14 Saban usum lahanna sing pinuh ku bubuahan. Bubuahan nu aralus, nu arasak dina tangkalna. 15 Pasir-pasir purbakalana sing meuhpeuy ku bubuahan, bubuahan anu pangaralusna. 16 Tanahna sing pinuh ku nu mangpaat. Sing kaseundeuhan ku berkah PANGERAN, anu ngandika ti leuweung cucuk nu hurung tea. Ieu berkah masing tumurun ka kaom Yusup, nu jadi pamingpin ti sakabeh dulur-dulurna. 17 Yusup boga kakuatan banteng jeung tanduk sapi leuweung, nya eta: Menase anu mangrebu-rebu, jeung Epraim anu manglaksa-laksa. Anu babarengan ngagadil 123
Ulangan 33.18-24 ka bangsa-bangsa, neunggar musuh sina mecleng ka tungtung jagat." 18 Berkahna ka kaom Sebulun jeung kaom Isaskar: "Sebulun masing untung buniagana di laut. Isaskar masing mukti di pakemahanana. 19 Maranehna bakal ngajak bangsa lian ngadongdon ka gunungna. Prak di dinya nyanggakeun kurban nu bener layak. Maranehna bakal ngareduk untung ti laut, jeung ngarali harta tina keusik sapanjang basisir." 20 Berkahna ka kaom Gad: "Puji sukur ka Allah anu ngalegakeun wewengkon Gad. Gad taki-taki kawas singa, rek ngabeset leungeun atawa kulit sirah. 21 Gad nyokot tanah anu pangalusna, pantes dipimilik ku anu jadi pamingpin. Maranehna narurut kana pikukuh jeung hukum Allah. Direujeungan ku para pamingpin Israil." 22 Berkahna ka kaom Dan: "Dan saibarat singa ngora, ngagajleng luncat ti Basan." 23 Berkahna ka kaom Naptali: "Naptali pohara meunangna berkah reujeung kurnia PANGERAN. Tanahna ngembat ka kidul ti semet Talaga Galilea." 24 Berkahna ka kaom Aser: "Ti antara sakabeh kaom, Aser pangdiberkahanana. Sing dipikaresep ku dulur-dulurna. Tanahna sing loba tangkal jetunna. 124
Ulangan 33.25-34.2 25 Kota-kotana sing weweg ku sarigsig tambaga jeung beusi. Mugia hirupna aman santosa." 26 Eh Israil, taya allah nu cara Allah maraneh, anu kalawan agungna nitih langit tunggang mega, baris mitulung ka maraneh. 27 Pitulung Allah ka maraneh sipatna kadim, panangana-Na anu ngadeudeul, sipatna langgeng. Ana maraneh maju, Mantenna anu ngajongklokkeun musuh, seug nimbalan sangkan ku maraneh digempur. 28 Turunan Yakub hirupna senang santosa, cicing di tempat gandum jeung anggur, bumina dibaseuhan ku ciibun ti langit. 29 Bagja maraneh, Israil! Taya nu mapakan. Estu bangsa anu rahayu ku PANGERAN. PANGERAN ku manten, minangka kepeng jeung pedang maraneh, nu ngabela jeung maparin kaunggulan. Musuh tangtu tingpoyongkod menta dikarunyaan, ku maraneh tuluy dileyek. 34 1 Ti dinya Musa angkat, ti padataran Moab nanjak ka Gunung Nebo, unggah ka puncak Gunung Pisga wetaneun Yeriho. Ti belah dinya, sakuliah tanah tea ku PANGERAN ditembongkeun ka anjeunna, nya eta wewengkon tanah Gilad anu terus ka kaler nepi ka kota Dan; 2 sakuliah wewengkon Naptali; wewengkon Epraim jeung wewengkon Menase; 125
126 Ulangan 34.3-9 wewengkon Yuda anu terus ka kulon nepi ka basisir Laut Tengah; 3 bagian pakidulan Yuda; kitu deui tanah lempar ti semet Soar nepi ka Yeriho, dayeuh anu pinuh ku tangkal korma. 4 Ngandika PANGERAN ka Musa, "Tah eta tanah anu dijangjikeun ku Kami teh, anu diikrarkeun ka Ibrahim, Ishak, jeung Yakub, ajang turunan-turunanana. Eta ku Kami ditembongkeun ka maneh, tapi Kami moal ngidinan maneh ka ditu." 5 Sanggeus kitu Musa abdi PANGERAN puput nyawa di tanah Moab, sakumaha anu geus ditimbalkeun ku PANGERAN. 6 Ku PANGERAN dikurebkeun di hiji lebak di tanah Moab, palebah dayeuh Bet Peor. Tapi nepi ka kiwari ge pajaratanana mah taya anu terangeun. 7 Musa pupus dina yuswa saratus dua puluh taun, salirana cangker keneh, socana awas keneh. 8 Meunang tilu puluh poe anjeunna dicaleungceurikan ku sakumna bangsa Israil di tanah datar Moab. 9 Ari Yosua putra Nun, gaganti Musa, binangkit sarta binekas, sabab ku Musa geus diberkahan. Urang Israil narurut ka Yosua. Sagala papakon PANGERAN anu diwurukkeun ku Musa tea diarestokeun.
127 Ulangan 34.10-12 10 Di Israil tacan aya nabi anu saperti Musa, anu dicandak sasauran papayun-payun ku PANGERAN. 11 Taya deui nabi anu ku PANGERAN dipaparin kawasa ngayakeun mujijat-mujijat jeung kaahengan-kaahengan, saperti anu diterapkeun ku Musa ka raja Mesir katut para gegedenna jeung ka sakuliah nagarana. 12 Taya deui nabi anu bisa ngayakeun kajadian-kajadian anu sakitu hebatna, saperti anu dijalankeun ku Musa kalawan kasaksian ku urang Israil.
Yosua 1 1 Sanggeus Musa, abdi Allah tea pupus, PANGERAN nimbalan ka pangbantuna Musa, nya eta Yosua putra Nun. 2 Timbalana-Na, "Musa abdi Kami geus tilar dunya. Ayeuna maneh katut bangsa Israil geura tarapti meuntasan Walungan Yordan, geusan asup ka tanah anu ku Kami rek dibikeun ka maranehna tea. 3 Kami geus nyarita ka Musa, yen tanah anu rek disorang teh sagemblengna geus dipasrahkeun ka maneh jeung ka saumat Kami. 4 Legana eta tanah, ti kidul mimiti ti gurun keusik terus ka kaler nepi ka Pagunungan Libanon, ti wetan ti semet walungan gede Walungan Eprat parat ka tanah Het terus ka kulon nepi ka Laut Tengah. 5 Yosua, saumur-umur ge ka maneh hamo aya nu kuat. Kami rek ngaping ka maneh sakumaha ka Musa. Sapapanjangna moal ninggalkeun. 6 Sing teteg, sing yakin, karana saupama ieu umat Kami geus maratuh di eta tanah nu ku Kami geus dijangjikeun ka karuhun-karuhunna, nya maneh anu baris jadi pamingpinna.
2 Yosua 1.7-13 7 Ku sabab eta sing teteg, sing yakin; jeung masing satia ka sakabeh Hukum anu dibikeun ka maneh ku Musa, abdi Kami tea. Sarupa ge ulah aya nu dilalaworakeun, tan wande maneh baris hasil ngajugjug ka mana bae oge. 8 Karepkeun yen maneh rek maca eta kitab Hukum salawasna dina ngajalankeun ibadah. Ulik beurang peuting, tiginkeun sakumaha anu ditulis di dinya. Upama kitu hirup maneh tan wande senang sarta hasil. 9 Sing inget timbalan Kami ka maneh, masing teteg sarta yakin! Ulah sieun atawa leutik hate, sabab Kami, PANGERAN Allah maneh ka mana-mana oge tan wande nyarengan." 10 Ti dinya Yosua miwarangan para pamingpin sina ka pakemahan, sangkan marentahkeun jalma-jalma, 11 "Geura saradia dahareun keur bekel, sabab tilu poe deui maraneh kudu meuntasan Walungan Yordan, baris maratuh di tanah anu rek dipaparinkeun ku PANGERAN Allah maraneh." 12 Yosua sasauran ka kaom Rubin, kaom Gad jeung ka satengahna kaom Menase, 13 "Inget, Musa abdi PANGERAN geus nyaurkeun ka maraneh yen ieu tanah wetaneun Walungan Yordan baris dipaparinkeun ku PANGERAN Allah maraneh, pikeun tempat tinggal maraneh.
Yosua 1.14-2.1 3 14 Bojo-bojo maraneh, anak-anak maraneh, jeung ingon-ingon tetep di darieu, ari balad-balad kudu samakta pakarang, sina mareuntas ti heula sangkan bisa ngabantu papada urang Israil deui, 15 nepi ka bisa ngajabel tanah kuloneun Walungan Yordan anu geus dipaparinkeun ku PANGERAN Allah maraneh ka maranehna. Saupama Mantenna geus maparin kaamanan ka sakumna kaom Israil, kakara maraneh meunang baralik deui ka dieu baris maratuh di tanah sorangan di wetaneun Walungan Yordan, anu geus dipaparinkeun ka maraneh ku Musa, abdi PANGERAN." 16 Jawab maranehna ka Yosua, "Sadaya pisaur anjeun tan wande dijalankeun. Dipiwarang ka mana bae ge sayagi. 17 Sadaya sumeja tunduk ka anjeun sapapanjangna, sakumaha ka Musa. Mugia PANGERAN Allah nyarengan ka anjeun sakumaha ka Musa! 18 Sing saha anu ngalawan kana kakawasaan anjeun atanapi wangkelang kana parentah, baris dipaehan. Sing percanten, teu kedah salempang!" 2 1 Geus kitu Yosua ngutus mata-mata duaan ti pakemahan di Sitim, sina ngintip nalungtik kaayaan tanah Kanaan, pangpangna kota Yeriho. Sadatangna ka dinya, mata-mata teh mareuting di imah hiji awewe palacuran ngaran Rahab.
4 Yosua 2.2-9 2 Raja Yeriho geus meunang beja yen peuting eta aya mata-mata urang Israil asup arek nalungtik kaayaan nagarana, 3 seug ngirim parentah ka Rahab, "Jelema anu duaan anu mareuting di maneh, eta teh mata-mata anu rek nalungtik kaayaan nagara. Bijilkeun!" 4 (2:4-6) Ari jawabna, "Leres aya sababaraha urang anu dongkap ka rorompok, nanging teu terang ti mana. Tadi oge sareupna memeh tutup lawang kota parantos marios deui. Duka bade teras ka marana, teu terang. Nanging upami enggal-enggal diudag mah tangtos kasusul." (Padahal eta dua mata-mata teh ku Rahab disumputkeun di para imahna dirimbunan ku haramay anu memang diteundeun di dinya.) 5 (2:4) 6 (2:4) 7 Ponggawa-ponggawa raja tuluy kalaluar ti jero kota, geus kitu lawang kotana ditutup. Mata-mata Israil tea terus disaksrak jauh pisan nepi ka tempat pameuntasan Walungan Yordan. 8 Memeh mata-mata tea marondok, ku Rahab ditepungan heula ka luhur. 9 Ceuk Rahab ka maranehna, "Kuring geus boga rasa ieu tanah geus diserenkeun ka aranjeun ku PANGERAN. Urang dieu kabeh ge gimir ka aranjeun.
Yosua 2.10-15 10 Kabeh geus ngadarenge beja hal PANGERAN nyaatkeun Laut Beureum basa aranjeun budal ti Mesir. Ngadarenge oge bejana basa aranjeun niwaskeun Raja Sihon jeung Raja Og, dua raja bangsa Emor di wetaneun Walungan Yordan. 11 Barang ngeng beja ge kacida galimireunana. Ngadarenge hal aranjeun teh terus bae leungit wawanen. PANGERAN Allah aranjeun teh nya Allahna sawarga jeung Allahna bumi. 12 (2:12-13) Kuring miharep aranjeun kersa sumpah demi asma-Na, yen aranjeun baris nyieun kahadean ka kulawarga kuring, kawas anu dilampahkeun ku kuring ka aranjeun. Mugi jangji yen indung bapa kuring, dulur-dulur katut sakumna kulawarga kuring ku aranjeun moal dipaehan, tapi diauban. Kanggo eta mugia dipaparin tanda anu tiasa dipercanten." 13 (2:12) 14 Walon nu duaan, "Saupama kuring jalir omong, masing dilanat ku Allah! Asal ieu pagawean kuring ku Nyai teu diucah-aceh ka sasaha, kuring jangji, upama ieu tanah ku PANGERAN geus diselehkeun ka bangsa kuring, Nyai baris ditarima hade-hade." 15 Imah Rahab tea nempel kana tembok kota, anu matak jelema anu duaan teh ku Rahab dikaluarkeunana diulur ku tambang tina jandela. 5
Yosua 2.16-23 16 Ceuk Rahab, "Nyarumput heula di gunung tilu poe mah, bisi katohyan ku ponggawa-ponggawa raja. Upama itu geus baralik kakara aranjeun terus." 17 Walon nu duaan, "Jangji kuring anu dipenta ku Nyai tea moal cidra. 18 Nyai kudu kieu. Saupama bangsa kuring geus nempuh ka dieu, ieu tali beureum ku Nyai kudu dibeungkeutkeun dina jandela urut Nyai ngulur kuring. Bapa, indung, dulur-dulur jeung kulawarga bapa Nyai sina karumpul di imah Nyai. 19 Sing saha anu kaluar ti dinya tur nepi ka tiwas, eta mah salahna sorangan, lain urusan kuring. Sabalikna anu araya di imah Nyai, upama aya nu meunang cilaka, eta urusan kuring. 20 Kitu deui lamun pagawean kuring tea ku Nyai diucah-aceh, jangji kuring anu dipenta ku Nyai tea cupar." 21 Rahab akur, sarta nu duaan teh dijurung laku. Sanggeus maranehna arindit, pita beureum tea ku Rahab dibeungkeutkeun kana jandela. 22 Mata-mata tea arindit ka gunung rek nyarumput. Tilu poe diteanganana ku ponggawa-ponggawa raja, diubek ka sakuliahna, tapi weleh teu kapanggih. Ponggawa-ponggawa tea marulang ka Yeriho. 23 Ti dinya mata-mata teh tarurun ti gunung tuluy meuntasan Walungan Yordan, 6
Yosua 2.24-3.7 marulang ka Yosua. Sagala pangalamanana dicaritakeun ka anjeunna 24 sarta aromongna, "Eta nagara teh segemblengna parantos diserenkeun ka urang ku PANGERAN. Pohara sarieuneunana urang ditu ku urang teh." 3 1 Isukna rebun-rebun keneh Yosua katut bangsa Israil geus arindit ti Sitim muru ka Walungan Yordan, tuluy mareuting heula di dinya memeh mareuntas. 2 Sanggeus meunang tilu poe, para pamingpin ngideran pakemahan, 3 bari marentah kieu ka jalma-jalma, "Lamun geus aya imam-imam anu ngagotong Peti Perjangjian PANGERAN Allah maraneh, buru-buru taluturkeun, tinggalkeun ieu pakemahan. 4 Maraneh can kungsi ka dieu, jadi nya aranjeunna nu jadi tuduh jalanna. Tapi ulah darareukeut kana Peti Perjangjian, kudu anggang kira-kira sakilometer." 5 Yosua marentah kieu ka jalma-jalma, "Maraneh kudu susuci, sabab isukan PANGERAN bakal mintonkeun mujijat- mujijat." 6 Ari para imam diparentah arangkat ti heula bari ngagotong Peti Perjangjian. Seug dilalampahkeun. 7 Ngandika PANGERAN ka Yosua, "Nu rek dipigawe ku Kami poe ieu, baris ngalantarankeun maneh dihormat-hormat 7
Yosua 3.8-14 sarta diagungkeun ku urang Israil, sarta ku maranehna baris katangen yen maneh disarengan ku Kami cara Musa. 8 Parentahkeun ka imam-imam anu ngagotong Peti Perjangjian, yen lamun geus narepi ka sisi Walungan Yordan kudu ancrub tuluy ngarandeg heula deukeut sisina." 9 Geus kitu saur Yosua ka jalma-jalma, "Ka darieu kumpul. Darengekeun pangandika PANGERAN Allah maraneh. 10 Engke maraneh bakal nyaraho yen Mantenna tan wande nyingkahkeun urang Kanaan, urang Het, urang Hiwi, urang Pares, urang Girgas, urang Emor jeung urang Yebus. Maraneh baris nyararaho yen disarengan ku Allah anu jumeneng, 11 samangsa Peti Perjangjian PANGERAN Gustining sajagat dibawa meuntasan Walungan Yordan heulaeun maraneh. 12 Ayeuna pilih dua belas jelema ti saban kaom Israil saurang-saurang. 13 Di mana para imam anu ngagotong Peti Perjangjian PANGERAN Gustining sajagat geus ngancrubkeun sukuna kana cai, Walungan Yordan moal bisa ngocor, ti beulah girang caina mendet jadi beungkak ngabadeden teu bisa laju." 14 (3:14-15) Harita teh keur usum dibuat, sarta eta walungan keur caah. Seug jalma-jalma teh arindit ti pakemahan rek mareuntas ka Walungan Yordan, para imam 8
Yosua 3.15-4.6 sina ti heula ngagotong Peti Perjangjian. Barang crub para imam alancrub, 15 (3:14) 16 eta walungan mendet, teu bisa ngocor, ngabadeden terus beungkak ka girang jauh pisan nepi ka kota Adam, hiji kota gigireun kota Sartan. Nu di hilir jadi kapenggel sama sakali, terus ngocorna ka Laut Paeh; ku hal eta jalma-jalma teh bararisa meuntas ka deukeut kota Yeriho. 17 Sabot jelema-jelema mareuntas di nu saat, imam-imam anu ngagotong Peti Perjangjian tea ngararandeg di nu saat di tengah-tengah Walungan Yordan, nepi ka jalma-jalma mareuntas kabeh. 4 1 Sanggeus kabeh mareuntasan Walungan Yordan, PANGERAN ngandika ka Yosua, 2 "Cokot dua belas jelema ti saban kaom saurang-saurang, 3 titah ngala batu dua belas siki ti tengah-tengah walungan, ti palebah urut narangtungna imam-imam. Sina dibarawa sarta engke peuting teundeun di pakemahan." 4 Seug Yosua nyandak dua belas urang, 5 sarta saurna, "Maraneh tarurun ka walungan heulaeun Peti Perjangjian PANGERAN Allah maraneh, ngala batu hiji sewang terus panggul keur kaom-kaom Israil sakaomna-sakaomna. 6 Eta teh keur panginget-nginget urang Israil ka nu geus dipidamel ku PANGERAN. Baring 9
Yosua 4.7-12 supagi anak maraneh nanyakeun boga harti naon eta tumpukan batu teh keur maraneh, 7 terangkeun yen Walungan Yordan kungsi mandeg ngocorna waktu dipeuntasan ku Peti Perjangjian PANGERAN. Eta teh sangkan urang Israil aringet salalawasna ka nu geus kajadian di dieu." 8 Eta parentah tuluy dijaralankeun. Akur jeung timbalan PANGERAN ka Yosua, maranehna ngarala batu ti tengah-tengah Walungan Yordan hiji sewang keur urang Israil sakaomna-sakaomna, dibarawa terus digoler-golerkeun di tempat pakemahanana. 9 Yosua oge numpukkeun batu dua belas siki di tengah-tengah Walungan Yordan, dina urut narangtungna imam-imam anu ngagotong Peti Perjangjian. (Ieu tumpukan batu kiwari aya keneh.) 10 Ari imam-imam ngararandegna di tengah-tengah eta walungan teh tepi ka beresna sagala hal anu kudu dilalampahkeun ku jalma-jalma, sakumaha anu geus didawuhkeun ku PANGERAN ka Yosua. Hal ieu cocog jeung anu bareto diparentahkeun ku Musa tea. Jelema-jelema teh mareuntasna gagancangan. 11 Sanggeus araya di peuntas ditu, imam- imam anu ngagotong Peti Perjangjian terus maraju heulaeun maranehna. 12 Ari kaom Rubin, kaom Gad jeung kaom Menase satengahna anu geus siap tempur, 10
11 Yosua 4.13-22 mareuntasna geus ti heula, cocog sakumaha anu bareto diparentahkeun ku Musa ka maranehna. 13 Aya kira-kira opat puluh rebu jalma di payuneun PANGERAN anu siap tempur geus hararanjat, terus muru hiji tegalan deukeut kota Yeriho. 14 Ku padamelan PANGERAN dina poe eta, urang Israil ngarasa yen Yosua teh agung. Sapanjang jumenengna anjeunna dipikaajrih ku maranehna cara mikaajrih ka Musa. 15 Geus kitu PANGERAN nimbalan ka Yosua 16 sangkan marentah ka imam-imam anu ngagotong Peti Perjangjian sina haranjat ti eta walungan. 17 Seug ku Yosua diparentahkeun, 18 sarta barang imam-imam tea haranjat, ger cai walungan teh ngocor deui nepi ka mudal ka sisi. 19 Eta jelema-jelema mareuntasan Walungan Yordan teh dina poe nu kasapuluh dina bulan nu kahiji, tuluy masang kemah di Gilgal wetaneun kota Yeriho. 20 Batu anu dua belas siki bawa ti Walungan Yordan tea ku Yosua disusun di dinya. 21 Saurna ka urang Israil, "Baring supagi anak maraneh nanyakeun boga harti naon ieu susunan batu teh, 22 terangkeun yen ieu jadi tanda pitulung PANGERAN, waktu Mantenna mendet
Yosua 4.23-5.4 Walungan Yordan nepi ka maraneh bisa mareuntas, 23 sakumaha Mantenna geus ngabendung Laut Beureum nepi ka urang bisa meuntas. 24 Sangkan unggal jelema di ieu bumi bakal nyaho kumaha rongkahna kakawasaan PANGERAN, sarta maraneh baris hormat ka PANGERAN Allah maraneh sapanjangna." 5 1 Raja-raja urang Emor di kuloneun Walungan Yordan, kitu deui raja-raja urang Kanaan di sisi Laut Tengah, geus ngadarenge beja yen Walungan Yordan dibendung ku PANGERAN sarta urang Israil geus mareuntas, kacida galimirna, miris ku urang Israil. 2 Ngandika PANGERAN ka Yosua, "Maneh kudu nyieun peso tina batu, urang Israil kudu disarunatan." 3 Timbalan teh ku Yosua dijalankeun, urang Israil disarunatan di hiji tempat anu disebut Pasir Pangeureutan. 4 (5:4-6) Basa bareto budal ti Mesir, kabeh lalaki geus disarunatan. Tapi waktu uprak-apruk di gurun keusik nepi ka opat puluh taun, barudak lalaki anu dijarurukeun di dinya mah taya anu disunatan. Sarta dina pameakan jaman eta, sakabeh lalaki anu basa budal ti Mesir geus meujeuhna jaradi prajurit, geus pararaeh lantaran ngabaha ka PANGERAN. Maranehanana keuna ku sumpah PANGERAN, yen moal kungsi narenjo tanah 12
Yosua 5.5-13 anu subur makmur, anu ku Anjeunna geus dijangjikeun ka karuhun-karuhunna tea. 5 (5:4) 6 (5:4) 7 Ari anak-anakna can aya nu disunatan, sarta nya turunan anyar ieu anu disarunatan ku Yosua teh. 8 Sanggeus ieu disarunatan, kabehanana sina ngarendek di pasanggrahan, sina calalageur heula. 9 Ngandika PANGERAN ka Yosua, "Poe ieu maraneh ku Kami geus diangkat tina kahinaan, geus lain abid-abid urang Mesir deui." Ku sabab kitu eta tempat teh dingaranan Gilgal, tetep nepi ka kiwari. 10 Sabot ngarendek di Gilgal di hiji padataran deukeut Yeriho, dina malem tanggal opat belas bulan eta, urang Israil mestakeun Paska. 11 Dina poe isukna maranehna geus mimiti ngasaan hasil pepelakan tanah Kanaan, dalahar sanggray gandum jeung roti jarieunna, teu diragian. 12 Geus kitu mah manna tea henteu turun deui sarta urang Israil eureun ngadahar manna. Ti semet harita dalalaharna teh tina hasil pepelakan tanah Kanaan. 13 Sabot aya di tempat anu deukeut ka tanah Yeriho, Yosua ujug-ujug ningali aya hiji jelema di payuneunana keur matek pedang. Seug 13
Yosua 5.14-6.5 disampeurkeun, dipariksa, "Ieu teh prajurit mana, batur atawa musuh?" 14 "Duanana lain," walonna. "Kami di dieu teh jadi panglima perang PANGERAN." Bruk Yosua sujud kana taneuh, ngahormat sarta unjukan, "Bade aya pikersaeun naon ka sim kuring? Sim kuring sumeja ngesto." 15 Panglima perang PANGERAN ngawaler, "Lesotkeun tarumpah maneh, sabab ieu bumi anu keur ditincak ku maneh teh suci." Yosua ngalesotkeun tarumpahna. 6 1 Ari kota Yeriho lawangna ditutup terus tur dijaga, sieun kaasupan ku urang Israil. Teu aya nu bisa asup atawa kaluar ti dinya. 2 Ngandika PANGERAN ka Yosua, "Ayeuna Yeriho katut raja jeung baladna anu garagah ku Kami rek diserenkeun ka maneh. 3 Maneh jeung balad-balad di jero genep poe kudu ngurilingan eta kota, sapoe sakuriling. 4 Kudu jeung tujuh imam, masing-masing imam kudu marawa tarompet sarta laleumpangna kudu di heulaeun Peti Perjangjian. Dina poe katujuhna maneh sabalad-balad ngurilinganana teh kudu tujuh kali, dibarengan ku imam-imam nariup tarompet. 5 Sora tarompetna kudu lambat, panjang. Lamun geus aya sora tarompet, harita keneh kabeh kudu surak masing bedas, kuta eta kota tangtu rugrug, terus gerebeg ku saayana balad ka jero." 14
Yosua 6.6-12 6 Seug Yosua nyaur imam-imam, saurna, "Peti Perjangjian gotong, sarta hareupeun eta kudu aya tujuh imam anu marawa tarompet." 7 Geus kitu anjeunna marentahkeun balad-balad geusan mimiti ngurilingan eta nagara, diaping ku barisan pangawal hareup anu laleumpangna hareupeun Peti Perjangjian PANGERAN. 8 (6:8-9) Prak dijaralankeun sakumaha parentah Yosua, barisan pangawal hareup ti heula, heulaeun imam-imam anu nariup tarompet, tukangeunana imam-imam anu ngagotong Peti Perjangjian, disambung ku barisan pangawal tukang. Sajeroning kitu, tarompet ditiup. 9 (6:8) 10 Tapi Yosua geus ngingetan teu meunang surak, teu meunang aya nu ngomong sakemek lamun can diparentahkeun. 11 Seug anjeunna marentah ngagotong Peti Perjangjian tea dibawa ngurilingan kota tea sakali. Geus kitu marulang deui ka pasanggrahan terus marondok. 12 (6:12-13) Poe isukna Yosua gugahna isuk-isuk pisan, terus jeung balad-balad ngurilingan deui kota; tata barisanana cara kamari: panghareupna barisan pangawal hareup, tukangeun eta tujuh imam anu nariup tarompet, disambung ku imam-imam anu ngagotong Peti Perjangjian PANGERAN, 15
Yosua 6.13-20 ahirna barisan pangawal tukang. Sapanjang kitu tarompet ditariup. 13 (6:12) 14 Dina poe kadua ge ngurilinganana kota teh ngan sakali, tuluy marulang ka pakemahan. Kitu bae meunang genep poe. 15 Dina poe katujuhna harudangna barang bray isuk, terus ngurilingan kota tea meunang tujuh kali, tata barisanana angger. Ngan poe anu katujuhna bae ngurilingan tujuh kali teh. 16 Dina katujuh kalina nguriling, barang imam-imam rek nariup tarompet, Yosua marentah barisan kudu surak, sarta saurna, "Ieu kota ku PANGERAN geus diselehkeun ka maraneh! 17 Ieu kota katut sagala eusina kudu dibasmi, jieun kurban ka PANGERAN. Anu meunang disalametkeun ngan Rahab, palacuran tea, jeung saeusi imahna, lantaran geus nulungan nyumputkeun mata-mata urang. 18 Poma, barang naon bae anu baris dibasmi ulah aya nu dicokot; upama maraneh nyokot, bakal goreng balukarna jeung matak ruksak pakemahan Israil. 19 Ari barang-barang tina perak, emas, tambaga atawa beusi, eta geus diiwalkeun sanggakeuneun ka PANGERAN, baris disimpen jadi rajabrana PANGERAN." 20 Imam-imam seug nariup tarompet. Harita keneh ger jelema-jelema sarurak bedas pisan, brug kuta teh rugrug. Breg sawadya 16
17 Yosua 6.21-26 balad arunggah ka luhur pasir, ngagerebeg ka jero kota. 21 Pedangna dipake ngabinasa sakur pangeusina, lalaki, awewe, nu ngarora, nu karolot. Sasatoan oge, domba, kalde, dipaehan bae. 22 Yosua miwarang dua jelema anu jadi mata-mata tea, saurna, "Teang awewe dayang teh ka imahna, bawa ka dieu jeung sakulawargana, nyumponan jangji maraneh." 23 Bral maranehna arindit. Rahab dibawa kaluar, kitu deui bapana, indungna, dulur- dulurna katut baraya-baraya sejenna. Maranehna kabeh katut jeung badega- badegana dibawa ka deukeut pakemahan urang Israil sangkan salamet. 24 Geus kitu eta kota katut sapangeusina dihuru, iwal ti barang-barang tina perak, emas, tambaga jeung beusi anu geus dicokot ti heula disimpen dina panyimpenan rajabrana PANGERAN. 25 Tapi Rahab dayang tea jeung kabeh kulawargana ku Yosua dirahayukeun, dumeh geus nulungan nyumputkeun dua mata-mata anu lolongok ka Yeriho tea. (Turunan eta awewe tepi ka kiwari hirupna teh di Israil.) 26 Harita Yosua ngedalkeun hiji supata, saurna, "Sing saha anu nyoba-nyoba ngadegkeun deui ieu kota Yeriho, tangtu disapa ku PANGERAN. Anu nyieun pademenna
18 Yosua 6.27-7.6 mangka paeh anak cikalna; Anu ngadegkeun lawangna mangka paeh anak bungsuna." 27 Bener, PANGERAN teh nyarengan ka Yosua. Yosua jadi kamashur ka sakuliah tanah eta. 7 1 Barang naon bae ti Yeriho anu kudu dimusnakeun, ku urang Israil teu meunang aya nu dicokot, kitu timbalan PANGERAN. Tapi eta timbalan teh teu diturut. Jelemana anu henteu nurut teh ngaranna Akan. PANGERAN pohara benduna ka Israil. (Demi Akan teh anakna Karmi, incu Sabdi, warga Serah, ti kaom Yuda.) 2 Yosua teh ngajurung jelema ti Yeriho ka Ai, wetaneun kota Betel deukeut Bet Awen, dipiwarang nalungtik. Sabada nalungtik, 3 terus wawarti ka Yosua, pokna, "Ngarurug Ai mah teu kedah ku sadayana, ku dua tilu rebu urang oge cekap. Balad teu perlu diinditkeun sadayana. Alit Ai mah." 4 Nya anu diinditkeun teh ngan kira-kira tilu rebu urang. Ari heug teh teter nepi ka kalalabur, 5 dibeberik ku urang Ai ti lawang kota. Malah aya nu kasarambut, tariwas di hiji pupudunan, kira-kira tilu puluh genep urang. Geus kitu mah urang Israil jadi leungit wawanen tur katarajang sieun. 6 Bawaning ku prihatin, Yosua jeung para pamingpin nyosoeh anggoan, sarta ngabeubeutkeun anjeun kana taneuh
Yosua 7.7-12 hareupeun Peti Perjangjian PANGERAN. Nepi ka peuting ngagolerna di dinya, sarta mastakana diteundeunan lebu tanda nalangsa. 7 Pok Yosua miunjuk, "Nun PANGERAN Nu Maha Agung! Kanggo naon abdi sadaya dicandak meuntasan Walungan Yordan teh? Kanggo selehkeuneun ka urang Emor? Supados dibasmi? Ku naon henteu dipiwarang cicing di ditu bae palih ditueun Walungan Yordan? 8 Duh Gusti, kumaha abdi nya kedah nyanggem saparantos urang Israil kieu, kalalabur ti musuh? 9 Ieu tangtos kakuping ku urang Kanaan, ku saban jalmi urang ditu. Tangtos maranehna ka darieu ngepung, seug abdi sadaya dipaehan! Upami kitu kajadianana, bade kumaha Gusti nya ngajagi kaagungan salira?" 10 Ngandika PANGERAN ka Yosua, "Geura cengkat! Nanaonan eta teh ngagoler dina taneuh? 11 Urang Israil boga dosa! Parentah Kami anu majar ku maranehna rek diturut, dilanggar. Maranehna nyarokot sababaraha rupa barang haram anu kuduna dimusnakeun. Maranehna maralingan eta barang-barang, disarumputkeun, dicampurkeun jeung barangna sorangan ngarah teu kaciri. 12 Eta anu jadi sabab maranehna teu kuat nyanghareupan musuh. Kalalabur ti musuh, 19
Yosua 7.13-15 lantaran dirina keuna ku laknat jeung kudu tariwas! Upama eta barang-barang anu ceuk Kami teu meunang dicokot acan dimusnakeun, Kami embung deui ngaping maraneh. 13 Geura cengkat! Jelema-jelema sina susuci tuluy sina daratang ka Kami. Bejakeun isukan kudu saradia, sabab Kami, GUSTI Allah, Allahna Israil, rek ngandika kieu, Eh Israil, barang-barang anu ceuk parentah Kami kudu dimusnakeun, sawareh aya keneh di maraneh! Lamun eta barang-barang teu dimusnakeun, maraneh hamo tahan ngalawan musuh. 14 Ku sabab eta, Yosua, bejakeun, isukan isuk-isuk maranehna arek dipariksa sagolongan-sagolongan. Upama Kami nujul hiji golongan, sakabeh kaom golongan eta kudu maju sakaom-sakaom. Jeung upama Kami nujul hiji kaom, sakabeh kulawarga eta kudu maju sakulawarga-sakulawarga. Tuluy upama Kami nujul hiji kulawarga, sabab jelema kulawarga eta kudu maju saurang-saurang. 15 Jelema anu katujul tur kabuktian nyokot barang-barang anu dilarang tea kudu dihuru bareng jeung sakulawargana jeung sagala pangabogana; lantaran manehna geus ngalanggar perjangjian Kami tur nyieun kajahatan di tengah-tengah umat Israil." 20
Yosua 7.16-22 16 Isukna isuk-isuk, urang Israil teh ku Yosua geus dipaju-pajukeun sagolongan- sagolongan. Seug katujul golongan Yuda. 17 Golongan Yuda diasrogkeun sakaom- sakaom, nu katujul kaom Serah. Kaom Serah diasrogkeun sakulawarga-sakulawarga, nu katujul kulawarga Sabdi. 18 Kulawarga Sabdi ku Yosua dipajukeun saurang-saurang, nu katujulna Akan, anakna Karmi, incu Sabdi. 19 Saur Yosua ka dinya, "Anaking! Pek terangkeun sabalakana di dieu di payuneun PANGERAN, Allahna urang Israil. Bejakeun ka Bapa, hidep geus migawe naon? Poma ulah dibuni-buni." 20 Akan ngajawab, "Leres abdi teh gaduh dosa ka PANGERAN, Allahna urang Israil. Kieu abdi teh, 21 di antawis barang-barang jarahan ningal jubah buatan Babul kalintang saena, perak kinten-kinten dua kiloeun, sareng emas sagelempeng anu abotna langkung ti satengah kilo. Kalintang pikabitaeunana, teras dibantun, salajengna dikubur di lebet kemah, dupi perakna disimpen panghandapna." 22 Yosua miwarang jelema anu terus lalumpat ka eta kemah. Barang-barang haram teh kapanggih, enya dikubur sarta perakna aya di panghandapna. 21
Yosua 7.23-8.2 23 Tuluy dibawa kaluar ti jero kemah, diserenkeun ka Yosua katut ka bangsa Israil, ditumpuk payuneun PANGERAN. 24 Akan ku Yosua jeung ku urang Israil dicerek. Ari perakna, jubahna jeung gelempengan emasna dijabel. Geus kitu bareng jeung anak-anakna, nu lalaki nu awewe, ingon-ingonna, kalde jeung dombana, kemahna katut sagala rupa pangabogana, dibawa ka Lebak Sangsara. 25 Saur Yosua, "Ku naon hidep teh nyiksa bangsa sorangan? Ku sabab kitu ayeuna hidep baris nampa siksaan PANGERAN!" Geus kitu Akan ku jelema-jelema dibaledogan ku batu nepi ka paeh. Kulawargana oge, kitu deui sagala pangabogana dibaledogan ku batu tuluy diduruk. 26 Ti dinya luhureun tempat eta dibugbrugan ku batu luhur pisan. Tumpukan batuna nepi ka kiwari aya keneh. Nya ku sabab kitu eta tempat teh dingaranan Lebak Sangsara. Ti dinya PANGERAN leler benduna. 8 1 Ngandika PANGERAN ka Yosua, "Bawa ku maneh sakabeh prajurit ka Ai. Tong sieun-sieun, tong inggis-inggis. Raja Ai, rahayatna, kotana jeung tanahna ku Kami rek diselehkeun ka maneh. 2 Ai jeung rajana, ku maneh jieun cara kota Yeriho jeung rajana tea. Tapi ayeuna mah babandaan jeung ingon-ingonna meunang 22
Yosua 8.3-11 dijarah pikeun maraneh. Pek atur, bongohan eta kota teh ti tukangeunana." 3 Seug Yosua mepek sakabeh prajurit rek ngarurug Ai. Anjeunna meting tilu puluh rebu prajurit anu panghadena, diinditkeun ti peuting. 4 Parentahna, "Maraneh kudu nyarumput beulah ditueun kota, tapi ulah jauh teuing. Kudu tarapti baris ngarurug. 5 Ari barisan Bapa arek ngadeukeutan ka kotana. Di mana urang Ai budal mapag perang, rek ditinggalkeun lumpat cara ti heula. 6 Keun maranehanana sina ngarudag sina jarauh ti kotana. Maranehanana nyangka tangtu urang kabur cara ti heula. 7 Geus kitu maraneh bijil ti panyumputan, ngajabel eta kota. PANGERAN Allah maraneh baris nyelehkeun eta kota ka maraneh. 8 Mun geus kajabel kudu dihuru, kitu anu dipundut ku PANGERAN. Kitu tugas maraneh." 9 Geus kitu tuluy diinditkeun. Bral arindit muru tempat panyumputan, ngadarago di dinya kuloneun Ai, antara Ai jeung Betel. Ari Yosua mah ngawengi di pangkalan urang Israil. 10 Isukna subuh keneh Yosua geus tarapti ngatur balad. Ti dinya angkat dibarengan ku para pangurus, ngapalaan balad ka Ai. 11 Baladna maju lempeng ka lebah lawang utama eta kota, tuluy masang kemah di 23
24 Yosua 8.12-19 beulah kaler. Ti lebah dinya ka Ai kahalangan ku hiji lebak. 12 Anjeunna misahkeun kira-kira lima rebu prajurit, sina nyarumput di kuloneun kota, antara Ai jeung Betel. 13 Balad geus tarapti pikeun perang, balad utama di kalereun kota, sesana di beulah kulon. Peuting eta Yosua ngawengi di eta lebak. 14 Barang raja Ai nangenan yen aya balad Yosua, gesat-gesut pak-pik-pek. Geus kitu budal jeung baladna muru ka Lebak Yordan sejana merangan Israil di dinya cara ti heula. Teu nyahoeun yen ti beulah tukang keur didodoho. 15 Seug Yosua sabalad-balad pura-pura mundur, lalumpatan ka tanah gundul. 16 Balad Ai kabeh dikeprik ti jero kota sina ngarudag ka Yosua. Ku sabab kitu maranehna jadi beuki jauh ti kotana. 17 Anu ngarudag ka urang Israil teh kabehanana, kotana jadi molongpong jeung teu aya nu ngajaga. 18 Ngandika PANGERAN ka Yosua, "Tojokeun tumbak maneh ka lempengan Ai. Kami rek nyelehkeun eta kota ka maneh." Ku Yosua dijalankeun. 19 Barang cung anjeunna ngangkat panangan, balad anu keur nyarumput tea carengkat, terus ngambreg ka jero kota, tuluy eta kota teh dijabel, gur dihuru.
Yosua 8.20-27 20 Barang urang Ai ngalalieuk, kotana geus meleketektek ku haseup. Tapi geus teu aya jalan lumpat, sabab balad Israil anu tadi lalumpatan ka tanah gundul teh malik nempuh. 21 Sanggeus Yosua nangenan yen eta kota geus kajabel malah geus dihuru, baladna malik ngagempur balad Ai. 22 Balad Israil anu geus arasup ka jero kota laluncatan terus muru ka medan perang mantuan baturna. Balad Ai nyaho-nyaho geus ditingker rekep ku balad Israil, seug beak kabeh paraeh digempur. Taya hiji anu luput, taya hiji anu teu nepi ka paeh, 23 ngan kari rajana. Eta mah dicerek dijieun tawanan ku Yosua. 24 Saban musuh anu tadi ngarudag ka tanah gundul, ku urang Israil geus dipaehan kabeh. Beres ti dinya, balad Israil maralik deui ka Ai, maehan sakur nu kari di dinya. 25 (8:25-26) Ari Yosua masih keneh nojokeun tumbak, tumbakna teu turun-turun nepi ka musuh beak kabeh diparaehan. Urang Ai anu kabehna aya dua belas rebu jelema lalaki awewe poe eta beak sama sakali dibasmi. 26 (8:25) 27 Ingon-ingon jeung babandaanana dijarah ku urang Israil, nurutkeun timbalan PANGERAN ka Yosua tea. 25
26 Yosua 8.28-33 28 Kota Ai ku Yosua dihuru, tuluy diantep jadi ruruntuk. Nepi ka kiwari kaayaanana tetep kitu. 29 Ari raja Ai ku anjeunna digantung dina patok, mayitna diantep nepi ka burit. Sanggeus sareupna kakara ku anjeunna diparentahkeun sina diturunkeun, tuluy dibalangkeun ka hareupeun lawang kota, breg dibugbrugan batu luhur pisan. Tumpukan batu tea aya nepi ka kiwari. 30 Geus kitu Yosua ngadegkeun altar di Gunung Ebal kanggo PANGERAN, Allahna Israil. 31 Ngadamelna altar nurutkeun pituduh Musa, abdi Allah, ka urang Israil, sakumaha anu kaungel dina Hukum Musa, "Hiji altar tina batu, teu meunang aya tapak-tapak pakakas beusi." Dina luhur eta altar maranehna ngaduruk kurban ka PANGERAN, sarta nyanggakeun kurban beuleuman. 32 Kasaksian ku urang Israil, dina eta batu Yosua ngadamel salinan Hukum anu diserat ku Musa tea. 33 Urang Israil jeung para pangurusna, kapala-kapala baladna, hakim-hakimna, kitu deui jalma piluaran nu araya di maranehna, nararangtung kenca katuhueun Peti Perjangjian PANGERAN, nyalanghareup ka imam-imam kaom Lewi anu ngagotong eta peti. Nu saparo narangtungna nyanghareup ka Gunung Gerisim, nu saparo deui
Yosua 8.34-9.4 nyanghareup ka Gunung Ebal. Cara kitu teh memang geus ditetepkeun ti tadina ku Musa, abdi Allah, ka maranehna, samangsa maranehna arek narima berkah. 34 Ti dinya saeusining Hukum teh ku Yosua diaos bedas, kitu deui hal piberkaheunana jeung panyapana, sakumaha anu kaungel dina kitab Hukum. 35 Tiap-tiap Hukum Musa teh ku Yosua diaoskeun ka sakabeh nu karumpul, kaasup awewe jeung barudak, kitu deui urang piluaran anu araya di maranehna. 9 1 Beja kaunggulan Israil geus kadarengeeun ku sakabeh raja-raja di peuntaseun Walungan Yordan beulah kulon, nu di pagunungan, nu di suku pagunungan jeung nu di sisi basisir Laut Tengah. Malah kadenge ka nu leuwih jauh ti dinya, ka tebeh kaler, ka Libanon. Eta raja-raja teh nya eta raja-raja urang Het, urang Emor, urang Kanaan, urang Pares, urang Hiwi jeung urang Yebus. 2 Eta raja-raja seug rempugan ngahijikeun kakuatan, arek merangan ka Yosua, ka urang Israil. 3 Tapi urang Gibon, nya eta bangsa Hiwi, geus meunang beja tina hal anu dipidamel ku Yosua ka kota Yeriho jeung Ai. 4 Tuluy mutuskeun rek nyiasatan Yosua. Maranehna ngamomotan kalde-kalde ku karung-karung heubeul jeung kantong- 27
Yosua 9.5-11 kantong kulit wadah anggur anu geus barutut, tuluy arindit, 5 marake pakean anu geus rarawing sarta ditarumpah butut. Bekelna roti anu geus garing, teuas tur geus bulukan. 6 Sanggeus daratang ka pakemahan di Gilgal, pok maranehna akon-akon ka Yosua jeung ka urang Israil, "Sim kuring teh ti nagri tebih, maksad sumeja ngajak ngayakeun perjangjian sareng Juragan." 7 Ari ceuk urang Israil, "Naha bet kedah aya perjangjian sagala antara kuring sareng aranjeun? Boa teuing aranjeun teh urang dieu bae, ti nu caket." 8 Ari ceuk maranehna ka Yosua, "Sim kuring sumeja tumut kumaha Juragan." Yosua mariksa, "Saleresna aranjeun teh saha, nu ti mana?" 9 Jawab maranehna kieu, "Juragan, nagri sim kuring kalintang tebihna ti dieu. Pangna ngadeuheus, reh nguping wartos perkawis PANGERAN, Allah Juragan. Sim kuring parantos kenging wartos hal anu dipidamel ku Anjeunna di Mesir, 10 kitu deui nu dipidamel-Na ka dua raja bangsa Emor di peuntas wetan Walungan Yordan, nya eta Raja Sihon di nagri Hesbon, sareng Og raja Basan anu calikna di Astarot tea. 11 Sim kuring ku para pamingpin sareng rahayat nagri sim kuring dipiwarang bebekel 28
29 Yosua 9.12-17 saperluna, dijurung leumpang ngadeuheus ka Juragan di dieu, ngunjukkeun sumeja taluk ka Juragan sadaya. Ku margi kitu, panuhun mugi Juragan pulur manah kanggo ngayakeun perjangjian sareng sim kuring. 12 Mangga tingalian roti bekel sim kuring. Nalika bral mios sumeja ngadeuheus ka Juragan, eta teh haneut keneh. Ayeuna mangga ieu tingalian! Parantos garing sareng bulukan. 13 Ieu wadah cianggur, waktos ngawitan dieusian mah alanyar keneh. Nanging, tingali! Parantos bararedah. Pakean, tarumpah, dugi ka barutut kieu, bawaning ku tebihna lalakon." 14 Top eta bebekelan teh ku urang Israil ditampanan, teu naros heula perkara eta ka PANGERAN. 15 Seug Yosua ngadamel perjangjian mimitran jeung urang Gibon, jelema- jelemana meunang hirup. Eta perjangjian ditetepkeun ku sumpah para pamingpin urang Israil. 16 Tilu poe ti barang eta perjangjian dijieun, kanyahoan ku urang Israil yen eta jelema-jelema teh ti nu deukeut bae. 17 Kanyahoanana sanggeus urang Israil maju deui meunang tilu poe sarta nepi ka kota Gibon, Kapira, Berot, jeung Kiryat Yarim, tempat tinggal eta jelema-jelema tea.
Yosua 9.18-24 18 Tapi urang Israil teu bisa maehan maranehna, sabab para pamingpinna geus sumpah demi PANGERAN, Allahna Israil. Kabeh urang Israil gegelendeng ka pamingpin-pamingpinna, 19 tapi saur aranjeunna, "Urang geus sumpah demi GUSTI Allah, Allahna Israil. Jadi urang teu bisa kua-kieu ka maranehna. 20 Urang kudu ngantep maranehna harirup lantaran geus katalian ku jangji. Mun urang cidra, tangtu urang dihukum ku Allah. 21 Keun bae sina harirup, tapi urang jadikeun tukang ngarala suluh jeung tukang ngarala cai." Kitu usul para pamingpin teh. 22 Geus kitu Yosua marentah supaya urang Gibon dipanggil. Saurna ka maranehna, "Ku naon maraneh ngabobodo majar ti nu jauh, padahal urang dieu? 23 Ku hal eta maraneh disapa ku Allah. Rahayat maraneh kudu terus jadi badega salalawasna, purah ngala suluh, ngala cai, keur kaperluan gedong suci Allah kami." 24 Jawabna, "Mangga teh teuing Juragan. Reh sim kuring terang aya timbalan PANGERAN Allah Juragan ka Musa abdi-Na, yen ieu tanah sakuliahna baris diselehkeun ka Juragan, sareng jalmi-jalmina ku Juragan kedah diparaehan. Sim kuring midamel kitu teh bawaning sieun ku Juragan, melang kana nyawa. 30
Yosua 9.25-10.4 25 Ayeuna sim kuring sadayana aya dina genggeman Juragan. Mangga pidamel kumaha pangersa." 26 Ku Yosua maranehna ditangtayungan, teu meunang diparaehan ku urang Israil. 27 Tapi kudu tuluy dijieun badega purah ngarala suluh, ngarala cai, keur urang Israil jeung keur kaperluan altar PANGERAN. Kituna teh nepi ka kiwari, di tempat paranti babakti anu geus ditetepkeun ku PANGERAN. 10 1 Adonisedek, raja Yerusalem, geus meunang beja, yen Ai geus beunang jeung geus ditumpurkeun ku Yosua, sarta rajana dipaehan sakumaha anu tumiba ka nagri Yeriho jeung rajana. Jeung geus meunang beja yen urang Gibon geus rarapihan sarta hirup rukun jeung urang Israil. 2 Ku hal eta, urang Yerusalem kacida ngarasa seberna, sabab Gibon teh sarua gedena jeung nagri anu mana bae oge di dinya anu dikapalaan ku raja, malah leuwih gede ti batan Ai, katurug-turug jelema-jelemana arahli perang. 3 Ku kituna, Adonisedek ngajurungan utusan ka Raja Hoham di Hebron, Raja Piram di Yarmut, Raja Yapia di Lakis, jeung Raja Debir di Eglon, pokna kieu, 4 "Diantos sumpingna, bantuan ngarurug Gibon, sabab urang dinya parantos rarapihan sareng Yosua, nya sareng urang Israil." 31
32 Yosua 10.5-11 5 Eta lima raja urang Emor, nya eta raja-raja: Yerusalem, Hebron, Yarmut, Lakis jeung Eglon, meungkeut kakuatan, tuluy ngepung sarta ngarurug Gibon. 6 Urang Gibon ngirim lisan ka Yosua di pakemahan di Gilgal, kieu, "Juragan, mugi ulah ngantep. Enggal sumping, tulungan sim kuring. Mugi dijait. Raja-raja Emor ti pagunungan parantos ngahiji ngalawan sim kuring." 7 Seug Yosua nyandak balad katut jeung balad petinganana, budal ti Gilgal. 8 Ngandika PANGERAN ka Yosua, "Tong sieun ku musuh. Ku Kami maneh geus ditangtukeun baris tangtu unggul. Maranehna moal aya nu kuat ngalawan ka maneh." 9 Yosua sabaladna terus maju sapeupeuting ti Gilgal, muru ka Gibon, arek ngayakeun gempuran ngadadak ka urang Emor. 10 Urang Emor ku PANGERAN disina kacida geumpeurna narenjo balad urang Israil teh. Maranehna ku urang Israil dibasmi di Gibon, anu harirup keneh diudag tarurun ti lamping gunung di Bet Horon, haben dibeberik jauh pisan nepi ka Aseka jeung Makeda di beulah kidul. 11 Sabot urang Emor lalumpatan turun di lamping nyingkahan balad Israil, PANGERAN nurunkeun hujan es anu baradag ninggangan maranehna sapanjang jalan ka Aseka. Anu
Yosua 10.12-19 paraeh katinggang ku eta hujan es leuwih loba batan anu diparaehan ku urang Israil. 12 Ari Yosua, dina poean PANGERAN ngersakeun Israil unggul ngelehkeun urang Emor teh unjukan ka PANGERAN. Kieu saurna, kasaksian ku urang Israil, "Eh panonpoe, geura ngarandeg lebah Gibon. Eh bulan, geura ngarandeg lebah Lebak Ayalon." 13 Reg panonpoe ngarandeg. Reg bulan ngarandeg. Kituna teh nepi ka urang Israil anggeus numpes musuh. Hal ieu geus kaungel dina Kitab Yasar. Panonpoe nepi ka ngarandeg di satengahing langit, sapoe jeput teu surup-surup. 14 Ti baheula, tepi ka jaga oge, acan jeung moal kungsi aya poe saperti harita, PANGERAN kersa ngamakbul panuhun manusa sarupa kitu. PANGERAN ngiring perang nyarengan Israil! 15 Sanggeus kitu Yosua sabaladna mulih ka pakemahan di Gilgal. 16 Demi raja-raja urang Emor tea limaanana kalabur, tuluy nyarumput di hiji guha di Makeda. 17 Panyumputanana aya nu manggihan, tuluy dibejakeun ka Yosua. 18 Saur Yosua, "Lawang guhana begbregan ku batu galede jeung kudu dijaga. 19 Tapi maraneh ulah kajongjonan di dinya, kudu terus ngudag ngagempur ti tukangeunana, ulah aya nu bisa molos ka 33
Yosua 10.20-27 kotana. PANGERAN Allah maraneh geus ngersakeun sangkan maraneh unggul." 20 Seug eta musuh teh ku Yosua jeung balad Israil dibabad nepi ka tumpur. Ari anu kari, ngarejat ka kota neangan panyalindungan. Eta mah salamet teu milu tiwas. 21 Geus kitu sabalad Yosua marulang ka pakemahan di Makeda, salamet kabeh. Di sakuliah tanah eta geus teu aya anu wani ngomong-ngomong acan perkara urang Israil. 22 Geus kitu saur Yosua, "Lawang guha teh bongkar, gusur eta lima raja ka dieu." 23 Lawang guha dibongkar. Raja Yerusalem, raja Hebron, raja Yarmut, raja Lakis jeung raja Eglon dibijilkeun kaluar, 24 terus dibawa ka Yosua. Ti dinya Yosua manggil urang Israil kabeh, sarta marentah ka perwira-perwira anu nyarengan perang ka anjeunna supaya ka hareup, dipiwarang narincakkeun sukuna kana beuheung eta raja-raja. 25 Saur Yosua ka eta perwira-perwira anjeunna, "Tong inggis-inggis atawa hemar-hemir. Tegerkeun hate sing teteg, sabab saksian ayeuna, kumaha PANGERAN ngahukumna ka sakabeh musuh aranjeun." 26 Geus kitu eta raja-raja teh ku Yosua dipaehan, mayitna digantung-gantungkeun dina lima patok, cul diantep nepi ka burit. 27 Wanci panonpoe surup Yosua marentah supaya eta mayit-mayit teh diturunkeun, tuluy 34
35 Yosua 10.28-34 dibalangkeun ka jero guha urutna nyarumput. Tuluy lawang guhana dibugbrugan ku batu galede, nutupan eta lawang guha nepi ka kiwari. 28 Poe eta keneh Yosua ngarurug ka nagri Makeda nepi ka beunangna, rajana ditangkep. Pangeusina beak dipaehan, teu aya nu dikarikeun. Ari rajana dipaehanana disaruakeun cara raja Yeriho. 29 Sabada eta, Yosua sabaladna ti Makeda muru ngarurug ka Libna. 30 Di dieu oge urang Israil unggul, ku karana PANGERAN. Eta nagara jeung rajana beunang. Pangeusina beak dipaehan, teu aya nu dikarikeun. Ari rajana dipaehanana disaruakeun cara raja Yeriho. 31 Sabada eta, Yosua sabaladna ti Libna muru ka Lakis. Eta nagri dikepung, terus ditarajang. 32 Dina poe kaduana, Israil perangna unggul, ku karana PANGERAN. Cara di Libna bae, di dieu oge pangeusina teu aya nu dikarikeun, beak dipaehan. 33 Raja Horam ti nagara Geser datang arek ngabantu Lakis, tapi ku Yosua dielehkeun, manehna sabaladna dipaehan teu aya nu dikarikeun. 34 Ti Lakis, Yosua sabaladna muru ka Eglon. Eta nagara dikepung, tuluy ditarajang.
36 Yosua 10.35-42 35 Poe eta keneh geus beunang, pangeusina beak dipaehan teu aya nu dikarikeun, cara di Lakis bae. 36 Sabada eta, Yosua sabaladna ti Eglon naranjak ka pasir muru ka Hebron. 37 Eta nagri kajabel. Rajana kitu deui jalma-jalmana kabeh dipaehan cara anu di nagri-nagri tatanggana. Nagrina ku Yosua dibasmi nepi ka tumpur, disaruakeun cara ka Eglon. Teu aya anu dikarikeun hirup. 38 Ti dinya Yosua sabaladna malik deui muru ngarurug ka Debir. 39 Eta nagri beunang jeung raja-rajana katut kota-kotana. Pangeusina kabeh ditumpes. Debir katut rajana ku Yosua dijieun cara ka nagri Hebron jeung Libna jeung ka raja-rajana. 40 Sakuliah tanah eta geus eleh ku Yosua. Raja-raja anu di daerah pagunungan kasoran, boh anu di lamping-lamping beulah wetan, boh anu di tutugan-tutugan gunung beulah kulon, kitu deui di daerah-daerah tanah keri di beulah kidul. Taya anu dihirupan, kabeh ditumpes. Kitu ditimbalanana ku GUSTI Allah, Allahna Israil. 41 Panarajang Yosua ti Kades Barnea diteruskeun ka kidul, ka Gasa di deukeut basisir, kitu deui sakuliah tanah Gosen nepi ka tanah Gibon di kaler. 42 Raja-rajana katut wilayah-wilayahna sakali ngagempur beunang kabeh ku Yosua,
Yosua 10.43-11.6 sabab urang Israil dipangmerangankeun ku PANGERAN Allahna. 43 Sabada eta, Yosua sabaladna marulang deui ka pakemahan di Gilgal. 11 1 Beja yen urang Israil geus unggul perangna, geus tepi ka Raja Yabin di Hasor. Seug ngirim beja ka Raja Yobab di Madon, ka raja Simron, ka raja Aksap, 2 ka raja-raja anu di pagunungan di kaler, ka raja anu di Lebak Yordan kiduleun Talaga Galilea, ka raja-raja di suku gunung, jeung ka nu di basisir deukeut Dor. 3 Oge ngabejaan ka urang Kanaan di beulah kulon jeung wetaneun Walungan Yordan, ka urang Emor, ka urang Het, ka urang Pares, jeung ka urang Yebus di pagunungan, kitu deui ka urang Hiwi anu di suku Gunung Hermon di tanah Mispa. 4 Seug anu dibejaan teh dararatang marawa prajurit. Sanggeus kumpul, eta prajurit-prajurit teh jadi hiji angkatan perang anu rongkah, bilanganana tinanding keusik di basisir. Turug-turug marawa kuda loba pisan jeung kareta-kareta perang. 5 Eta raja-raja ngagabung jadi hiji kakuatan. Leugeudeut indit nepi ka hiji susukan anu ngaranna Susukan Merom, tuluy masang kemah di dinya, arek merangan urang Israil. 6 Ngandika PANGERAN ka Yosua, "Tong sieun ku maranehna. Isukan wayah kiwari ku Kami rek ditumpes kabeh, keur urang Israil. 37
Yosua 11.7-14 Bajegan kudana ku maneh, kareta-kareta perangna duruk." 7 Eta musuh ku Yosua sabaladna ditempuh, digeretak ngadadak di deukeut Susukan Merom, 8 sarta ku karana Allah, urang Israil unggul. Musuh digempur tuluy dibeledig ka kaler jauh pisan, nepi ka Misrepot Maim jeung Sidon. Nu ka wetan dibeledigna nepi ka hiji lebak di Mispa, jauh pisan. Tarung henteu waka eureun, nepi ka musuh geus teu aya deui nu hirup. 9 Kudana ku Yosua dibajegan, kareta-kareta perangna diduruk, numutkeun timbalan PANGERAN tea. 10 Ti dinya Yosua perangna malik ka Hasor. Hasor eleh, rajana beunang. (Ti antara sakabeh karajaan tea, harita Hasor teh nagri anu pangkuatna.) 11 Eta kota dihuru, pangeusina ditumpes dibeakkeun. 12 Kota-kota musuh dijabelan kabeh ku Yosua, raja-rajana ditewak, dipaehan kabeh, nyumponan parentah Musa abdi PANGERAN tea. 13 Tapi kota-kota anu di pasir-pasir bulistir mah ku urang Israil teh henteu aya anu dihuru, iwal ti Hasor tea bae, anu dihuru ku Yosua. 14 Ari barang-barang anu aya hargana kitu deui ingon-ingon, dijarah ku urang Israil, 38
39 Yosua 11.15-21 aleukeurna. Jelema-jelemana mah kabeh oge dipaehan teu aya nu dihirupan, 15 sakumaha anu dipiwarang ku PANGERAN ka Musa bareto, anu ku Musa diamanatkeun ka Yosua, ayeuna ku Yosua dilaksanakeun, sarupa ge teu aya anu katinggaleun. 16 Sakuliah tanah eta geus beunang ku Yosua: Nu di pagunungan, nu di suku gunung beulah kidul, nu di suku gunung beulah kaler, sakuliah tanah Gosen jeung tanah keri di sakiduleun eta, kitu deui Lebak Yordan. 17 (11:17-18) Legana eta wilayah, mimiti ti Gunung Bulistir di kidul deukeut Edom, ka kalerna mayakpak satungtung deuleu nepi ka Baal Gad di lengkob Libanon kiduleun Gunung Hermon. Lila pisan Yosua merangan raja-rajana, tapi kabeh oge beunang sarta diparaehan. 18 (11:17) 19 Kota anu rukun jeung urang Israil teh ngan Gibon bae wungkul, anu dicaricingan ku sabagian urang Hiwi tea. Nu sejenna mah kabeh diperangan, dieleh-elehkeun. 20 Maranehna ku PANGERAN dihaja sina merangan ka urang Israil, supaya tumpur lebur ditumpes ku urang Israil kalawan taya ampun, sakumaha dawuhan Mantenna ka Musa baheula. 21 Geus kitu Yosua ngajorag ka bangsa Enak, anu jelema-jelemana jarangkung gede, nyieun kotana di pasir-pasir tanah Hebron,
Yosua 11.22-12.3 di Debir, di Anab, jeung di pasir-pasir anu di tanah Yuda jeung di tanah Israil. Ku Yosua kabeh tumpur dibasmi jeung kota-kotana. 22 Di tanah Israil geus teu aya deui urang Enak. Ngan kari di Gasa, di Gat jeung di Asdod, kitu ge tinggal saeutik. 23 Sakuliah tanah ku Yosua geus dirampas sakumaha anu geus didawuhkeun ku PANGERAN bareto ka Musa. Eta tanah tuluy dipasrahkeun ka urang Israil geusan jadi lemah caina, dibagi-bagikeun ka saban kaomna. Geus kitu kakara urang Israil ngeureunan perang, ari nagrina aman tur santosa. 12 1 Urang Israil geus bisa ngarebut jeung ngeusian tanah wetaneun Walungan Yordan, ti semet Lebak Arnon terus nonggoh ka Lebak Yordan, terus ka kaler jauhna nepi ka Gunung Hermon. Dua raja di dinya geus eleh ku maranehna. 2 Nu saurang ngaranna Sihon, raja urang Emor, marentahna di Hesbon. Karajaanana ngurung tanah Gilad sabeulah, mimiti ti Arur (di sisi Lebak Arnon) jeung ti kota anu aya di tengah eta lebak, jauhna nepi ka Walungan Yabok, anu jadi wates tanah Amon; 3 ngurung oge Lebak Yordan mimiti ti Talaga Galilea, terus ngidul ka Bet Yesimot (wetaneun Laut Paeh), terus ka suku Gunung Pisga. 40
Yosua 12.4-9 4 Jeung geus ngelehkeun Raja Og ti Basan, turunan bangsa Repaim anu pangahirna, anu marentah di Astarot jeung Edrei. 5 Karajaanana ngurung Gunung Hermon, tanah Salka jeung satanah Basan, ngawates ka tanah Gesur jeung tanah Maaka, ngurung oge saparona tanah Gilad, nepi ka wates daerah Raja Sihon, di Hesbon. 6 Ieu dua raja geus dielehkeun ku Musa jeung urang Israil. Ari tanahna, ku Musa abdi PANGERAN tea, dibikeun ka kaom Rubin, ka kaom Gad jeung ka saparo kaom Menase, jadi milik maranehna. 7 Ari anu dielehkeun ku Yosua jeung bangsa Israil, nya eta sakabeh raja anu di kuloneun Walungan Yordan, ti Baal Gad di Lebak Libanon terus ka Gunung Bulistir di beulah kidul, deukeut tanah Edom. Tanahna ku Yosua dibikeun ka kaom-kaom Israil, dijadikeun milikna anu tetep. 8 Babagian eta tanah, ngurung anu di pagunungan, anu di suku gunung beulah kulon, anu di Lebak Yordan katut suku gunungna, anu di lamping-lamping beulah wetan, jeung tanah gundul di beulah kidul. Ieu wilayah teh urut urang Het, urang Emor, urang Kanaan, urang Pares, urang Hiwi jeung urang Yebus. 9 Raja-raja anu areleh ku urang Israil tea, nagri-nagrina nya eta: Yeriho, Ai (deukeut Betel), 41
Yosua 12.10-13.4 10 Yerusalem, Hebron, 11 Yarmut, Lakis, 12 Eglon, Geser, 13 Debir, Geder, 14 Horma, Arad, 15 Libna, Adulam, 16 Makeda, Betel, 17 Tapua, Heper, 18 Apek, Lasaron, 19 Madon, Hasor, 20 Simron Maron, Aksap, 21 Taanak, Megido, 22 Kedes, Yoknam (di Karmel), 23 Dor (di basisir), Goyim (di Galilea), 24 jeung Tirsa. Kabehna tilu puluh hiji raja. 13 1 Ayeuna Yosua geus sepuh pisan. PANGERAN ngadawuh, "Ayeuna maneh geus sakitu kolotna. Padahal rea keneh tanah anu kudu direbut. 2 Sakuliah tanah Pelisti jeung Gesur, 3 kitu deui sakuliah tanah Awim ka kidul. (Ieu tanah ti semet Walungan Sihor anu ngawates ka tanah Mesir, terus ka kaler nepi ka wates tanah Ekron anu kaitung ka tanah Kanaan; ari raja-raja urang Pelisti maratuhna di Gasa, Asdod, Askelon, Gat jeung Ekron.) 4 Terus sakuliah tanah Kanaan, tanah Meara (bogana urang Sidon), tanah Apek anu ngawates ka tanahna urang Emor; 42
Yosua 13.5-11 5 tanah urang Gebal, sakuliah Libanon ka wetan, ti semet Baal Gad kiduleun Gunung Hermon, nepi ka Hamat. 6 Sakuliah tanah urang Sidon anu maratuh di daerah pagunungan, antara Pagunungan Libanon jeung Misrepot Maim. Di mana eta diperangan ku urang Israil, nu barogana ku Kami baris diusir sina kalaluar ti dinya. Bagi-bagikeun tanahna ku maneh ka urang Israil sakumaha timbalan Kami ka maneh. 7 Ari tanah anu ieu, ayeuna bagikeun ka kaom-kaom Israil anu salapan deui sina dipiboga. Kaom Menase anu saparona deui oge bere bagian." 8 Ari kaom Rubin, kaom Gad jeung kaom Menase anu saparona deui, eta mah geus dibagianan tanah ku Musa, abdi PANGERAN tea, nya eta di wetaneun Walungan Yordan. 9 Wewengkonna legana nepi ka Arur (di tungtung Lebak Arnon) jeung kota nu aya di tengah-tengah eta lebak, kaasup oge sakuliah padataran luhur ti Medeba nepi ka Dibon, 10 terus nepi ka wates daerah Amon, kaasup sakumna kota anu kungsi digeugeuh ku Sihon raja urang Emor, anu kalungguhanana di Hesbon. 11 Ngurung oge tanah Gilad, daerah-daerah Gesur jeung Maaka, Gunung Hermon sagemblengna, jeung sakuliah tanah Basan nepi ka tanah Salka. 43
Yosua 13.12-21 12 Terus sakarajaan Og, turunan bangsa Repaim anu pangahirna tea, anu marentahna di Astarot jeung Edrei. Eta kabeh geus areleh, geus diusiran ku Musa. 13 Tapi urang Gesur jeung urang Maaka mah ku urang Israil teh henteu diusir, araya keneh bae di Israil. 14 Kaom Lewi ku Musa henteu dibagianan tanah. Lantaran geus aya dawuhan PANGERAN ka anjeunna, saur-Na maranehna mah bagianana teh tina altar PANGERAN, Allahna Israil, tina kurban-kurban anu dibeuleum. 15 Sabagian eta tanah ku Musa geus dimilikkeun ka warga kaom Rubin. 16 Wewengkonna legana nepi ka Arur (di tungtung Lebak Arnon), jeung kota anu aya di tengah-tengah eta lebak, kaasup oge sakuliah padataran luhur di sakurilingeun Medeba, 17 tanah Hesbon katut sakabeh kota-kotana anu di tanah padataran di Dibon, Bamot Baal, Bet Baal Meon, 18 Yahas, Kedemot, Mepaat, 19 Kiryataim, Sibma, Seret Sahar anu ayana di hiji pasir di eta padataran. 20 Bet Peor, lamping-lamping Gunung Pisga jeung Bet Yesimot. 21 Kitu deui nagri-nagri di tanah padataran jeung sakuliah tanah karajaan Emor bawahan Raja Sihon anu kalungguhanana di Hesbon. Eta raja geus dielehkeun ku Musa katut 44
Yosua 13.22-29 bupati-bupati Midian bawahanana, nya eta Ewi, Rekem, Sur, Hur jeung Reba. Eta kabehanana kungsi marentah nagri pikeun Raja Sihon. 22 Waktu urang dinya ditumpes, tukang torah anu ngaranna Balhum bin Beor tea oge dipaehan. 23 Ari wates daerah kaom Rubin, di beulah kulon, nya eta Walungan Yordan. Ieu kota- kota jeung desa-desana kabeh dimilikkeun ka kulawarga-kulawarga kaom Rubin. 24 Tanah anu dijangjikeun ku PANGERAN ka umat Israil teh sabagian ku Musa geus dipaparinkeun oge ka kulawarga-kulawarga kaom Gad jadi milikna. 25 Wewengkonna ngurung tanah Yaser jeung sakabeh kota di tanah Gilad, sabeulah tanah Amon nepi ka Arur di wetaneun Raba. 26 Eta tanah teh mimiti ti semet Hesbon nepi ka Ramat Mispe jeung Betonim, ti Mahanaim nepi ka wates tanah Lodebar. 27 Di Lebak Yordan, ngurung tanah Bet Haram, Bet Nimra, Sukot jeung Sapon, sesa karajaan Sihon, raja Hesbon tea. Di beulah kulon watesna Walungan Yordan, terus ka kaler ka Talaga Galilea. 28 Sakitu kabehna kota-kota jeung desa-desa anu dimilikkeun ka kulawarga-kulawarga kaom Gad. sabagian kaom Menase 29 Sabagian eta tanah anu dijangjikeun ku PANGERAN ku Musa dibikeun ka saparo 45
Yosua 13.30-14.2 kulawarga-kulawarga kaom Menase, dijieun milikna. 30 Wewengkonna ti semet Mahanaim ngurung tanah Basan, karajaan Og, raja Basan tea, kitu deui genep puluh desa anu di daerah Yair di tanah Basan; 31 sabeulah tanah Gilad, Astarot jeung Edrei, ibukota karajaan Raja Og di Basan. Ieu bagian jadi milikna anak incu Makir bin Menase anu saparona tea. 32 Kitu ku Musa dibagi-bagina tanah anu pernahna di wetaneun Yeriho peuntaseun Walungan Yordan teh. Dibikeunna basa anjeunna di tanah Moab keneh. 33 Ari kaom Lewi ku anjeunna henteu dibagianan tanah. Saurna, maranehanana mah bagianana teh tina kurban-kurban, anu dikurbankeun ka PANGERAN, Allahna Israil. 14 1 Anu kaungel ieu nya eta katerangan, kumaha tanah Kanaan kuloneun Walungan Yordan teh dibagi-bagikeunana di antara umat Israil. Ari anu ngabagikeunana nya eta Imam Elasar, Yosua bin Nun, jeung para pamingpin kulawarga-kulawarga di kaom-kaom Israil. 2 Saluyu jeung timbalan PANGERAN ka Musa tea, wewengkon tanah kuloneun Yordan dibagikeunana ka anu salapan satengah kaom deui teh ku jalan dilotrekeun. (Peryogi dicatet di dieu yen turunan Yusup dibagi jadi 46
Yosua 14.3-8 dua kaom, nya eta kaom Menase sareng kaom Epraim.) 3 (14:3-4) Anu dua kaom jeung kaom anu saparona deui, eta mah ku Musa geus dibagianan tanah anu di wetaneun Yordan. (Kaom anu saparo-saparo teh turunan Yusup, saparo kaom Menase, saparo deui kaom Epraim.) Kaom Lewi ku Musa henteu dibere tanah, ngan dibarere kota bae keur maratuhna, jeung sampalan-sampalan pangangonan. 4 (14:3) 5 Tanah teh dibagi-bagina ku urang Israil sakumaha anu didawuhkeun ku PANGERAN ka Musa tea. 6 Dina hiji poe, aya sawatara urang kaom Yuda daratang ka Gilgal, nepungan Yosua. Pok anu ngaran Kaleb bin Yepune urang Kenas unjukan ka anjeunna, "Bapa langkung uninga, kumaha timbalan PANGERAN ka Musa utusan Allah di Kades Barnea kapungkur, perkawis Bapa sareng abdi tea. 7 Waktos abdi ku Musa, abdi PANGERAN tea, dipiwarang nalungtik ieu tanah, harita umur abdi opat puluh taun. Hasil panalungtikanana ku abdi diunjukkeun ka anjeunna sabalakana. 8 Nanging babaturan anu sami-sami ngiring nalungtik malah nyingsieunan ka jalmi-jalmi. Dupi abdi tetep tigin ka PANGERAN, Allah panutan. 47
Yosua 14.9-14 9 Ku margi eta, abdi ku Musa teh dipaparin jangji, yen tanah anu ku abdi parantos katincak teh bade didamel milik abdi saanak incu. 10 Nanging ayeuna kieu buktosna. Ti barang aya pangandika PANGERAN kitu ka Musa dongkap ka kiwari, lamina parantos opat puluh lima taun sami sareng lamina urang Israil apruk-aprukan di gurun keusik. Dugi ka wanci ieu abdi ku PANGERAN dipaparin keneh umur, cocog sakumaha jangji-Na ka abdi. Tingali, umur abdi ayeuna parantos dalapan puluh lima taun, 11 nanging jagjag waringkas keneh, teu benten ti kapungkur, waktos ku Musa dipiwarang nalungtik. Kana perang atanapi kana naon bae kiat keneh ngajalankeun. 12 Ku hal eta, tanah pagunungan anu ku PANGERAN dijangjikeun ka abdi nalika abdi sabatur-batur lapor teh mugi dipasihkeun. Sanggem abdi ka Bapa, eta tanah teh dicicingan ku bangsa Enak, jalmi-jalmina jarangkung gede, kota-kotana dikurilingan ku kuta anu rareugreug. Mugia PANGERAN nyarengan, eta bangsa ku abdi baris diusir kaluar, sakumaha dawuhan PANGERAN." 13 Kaleb bin Yepune ku Yosua diberkahan, seug dipaparin tanah Hebron. 14 Tanah Hebron tetep jadi milik turunan Kaleb bin Yepune urang Kenas, lantaran ieu 48
Yosua 14.15-15.7 jelema teh tigin anut ka PANGERAN, Allahna Israil. 15 Eta tanah Hebron, ngaran asalna mah Kiryat Arba. (Arba teh jelema urang Enak anu pangagungna.) Eta tanah saterusna jadi kerta, lantaran taya gangguan deui. 15 1 Tanah bagian kulawarga-kulawarga kaom Yuda ieu wawatesanana: Daerahna kebat ka tungtung tanah gurun Sin pangkidulna, wates tanah Edom. 2 Ieu wates kidul, mimitina ti tungtung kidul Laut Paeh, 3 ti Akrabim ngidul ka tanah Sin, terus ka Kades Barnea kidul, ngaliwatan Hesron, terus nanjak ka Adar, mengkol ka Karka, 4 terus ka Asmon mapay-mapay anak walungan wawatesan Mesir, bras ka Laut Tengah, anggeus. Eta wates tanah Yuda ti beulah kidul, anu oge jadi wates beulah kidul sakumna nagri Israil. 5 Wates ti wetan nya eta Laut Paeh, mapay jalan nepi ka muara Walungan Yordan. Ari wates kaler, mimitina ti ieu muara 6 nanjak ka Bet Hogla, terus ngaler mapay tonggong gunung tonggoheun Lebak Yordan. Ti dieu terus nanjak ka Cadas Bohan. (Bohan teh anakna Rubin.) 7 Ti Lebak Akor (hartina Lebak Sangsara) nanjak ka Debir, mengkol ngaler ka Gilgal lebah anu paeunteung-eunteung jeung tanjakan Adumim, landeuh sisi kidulna. 49
Yosua 15.8-14 Terusna ka cinyusu En Semes, kaluar ka En Rogel, 8 nanjak liwat Lebak Hinom sisi pasir beulah kidul, urut kota Yerusalem, kota urang Yebus. Wates dieu terus nanjak ka puncak pasir kuloneun Lebak Hinom, tungtung kaler Lebak Repaim. 9 Ti dinya terus ka cinyusu Neptoa, bras ka kota-kota deukeut Gunung Epron. Lebah dinya mengkol ka Baala (anu katelah Kiryat Yarim), 10 tuluy muteran Baala beulah kulon, laju ka kota pagunungan Edom, malipid ka sisi Gunung Yarim (atawa Kesalon) beulah kaler, mudun ka Bet Semes, terus ngaliwatan Timna. 11 Ti dinya watesna kaluar ka pasir kalereun Ekron, mengkol ka Sikron, ngaliwatan Gunung Baala, terus ka Yabnel, kebat ka Laut Tengah, 12 di dieu beak wates kulon. Di jero wewengkon ieu maratuhna kulawarga- kulawarga kaom Yuda teh. 13 Aya daerah Yuda sabagian anu ku Yosua diselehkeun ka Kaleb bin Yepune kaom Yuda, numutkeun timbalan PANGERAN, nya eta tanah Hebron, kota bogana Arba karuhun urang Enak. 14 Turunan Enak, nya eta kaom Sesai, kaom Ahiman jeung kaom Talmai, ku Kaleb diusir ti dinya. 50
Yosua 15.15-29 15 Sanggeus ngusir eta, terus ngarurug ka pribumi anu di Debir. Ngaran Debir tadina Kiryat Seper. 16 Ceuk Kaleb, "Anu bisa ngarebut Kiryat Seper, rek dikawinkeun ka anak Bapa, Nyi Aksa." 17 Ari anu bisa ngarebutna nya eta anakna Kenas dulur Kaleb keneh, ngaranna Otniel, tuluy dikawinkeun ka Nyi Aksa. 18 Dina poean nikahna, Nyi Aksa ku Otniel diolo-olo sina menta lahan ka bapana. Nyi Aksa turun tina tonggong kalde, ku Kaleb ditanya kahayangna. 19 Jawabna, "Hoyong gaduh tanah nu aya sumber caina, da tanah anu ku Bapa dipaparinkeun ti payun mah tanah garing." Ku Kaleb ditedunan, dibere lahan beulah girang jeung beulah hilir anu aya sumber caina. 20 Ieu tanah milik warga-warga kaom Yuda. 21 Kota-kota milik maranehna anu di tungtung kidul, anu dareukeut ka wates tanah Edom, nya eta: Kabsel, Eder, Yagur, 22 Kina, Dimona, Adada, 23 Kedes, Hasor, Yitnan, 24 Sip, Telem, Balot, 25 Hasor Hadata, Keriot Hesron (atawa Hasor), 26 Amam, Sema, Molada, 27 Hasar Gada, Hesmon, Bet Pelet, 28 Hasar Sual, Bersyeba, Bisotia, 29 Baala, Iyim, Esem, 51
Yosua 15.30-47 30 Eltolad, Kesil, Horma, 31 Siklag, Madmana, Sansana, 32 Lebaot, Silhim, Ain jeung Rimon. Jumlahna dua puluh salapan kota katut desa-desa sakurilingeunana. 33 Kota-kota anu di suku gunung, nya eta: Estaol, Sora, Asna, 34 Sanoa, En Ganim, Tapua, Enam, 35 Yarmut, Adulam, Soko, Aseka, 36 Saaraim, Aditaim, Gedera jeung Gederotaim; jumlahna opat belas kota katut desa-desa sakurilingeunana. 37 Oge: Senan, Hadasa, Migdal Gad, 38 Dilan, Mispa, Yoktel, 39 Lakis, Boskat, Eglon, 40 Kabon, Lahmam, Kitlis, 41 Gederot, Bet Dagon, Naama jeung Makeda; jumlahna genep belas kota katut desa-desa sakurilingeunana. 42 Oge: Libna, Eter, Asan, 43 Yiptah, Asna, Nesib, 44 Kehila, Aksib jeung Maresa; jumlahna salapan kota katut desa-desa sakurilingeunana. 45 Ekron katut desa-desa jeung lembur- lemburna, 46 jeung sakabeh kota katut desa-desana deukeut Asdod, ti Ekron nepi ka basisir Laut Tengah. 47 Asdod jeung Gasa, katut desa-desa jeung lembur-lemburna, kebat tepi ka anak 52
Yosua 15.48-63 walungan wates Mesir jeung basisir Laut Tengah. 48 Kota-kota pagununganana: Samir, Yatir, Soko, 49 Dana, Kiryat Seper (atawa Debir), 50 Anab, Estemoa, Anim, 51 Gosen, Holon jeung Gilo; jumlahna sawelas kota katut desa-desa sakurilingeunana. 52 Oge: Arab, Duma, Esan, 53 Yanim, Bet Tapua, Apeka, 54 Humta, Hebron jeung Sior; salapan kota katut desa-desa sakurilingeunana. 55 Oge: Maon, Karmel, Sip, Yuta, 56 Yisrel, Yokdam, Sanoah, 57 Kain, Gibea jeung Timna; sapuluh kota katut desa-desa sakurilingeunana. 58 Oge: Halhul, Bet Sur, Gedor, 59 Maarat, Bet Anot jeung Eltekon; genep kota katut desa-desa sakurilingeunana. 60 Oge: Kiryat Baal (atawa Kiryat Yarim) jeung Raba; dua kota katut desa-desa sakurilingeunana. 61 Kota-kota anu di gurun keusik nya eta: Bet Araba, Midin, Sekaka, 62 Nibsan, Kota Uyah jeung En Gedi; genep kota katut desa-desa sakurilingeunana. 63 Tapi urang Yebus mah anu maratuh di Yerusalem ku urang Yuda henteu bisa disingkahkeun. Nepi ka ayeuna oge urang Yebus mah araraya bae reujeung urang Yuda. 53
Yosua 16.1-8 16 1 Tanah anu dibikeun jadi milik turunan Yusup, wates beulah kidul mimiti ti Walungan Yordan deukeut Yeriho, wetaneun sumber-sumber cai kota Yeriho, terus asup ka gurun keusik. Ti Yeriho nanjak ka pagunungan nepi ka Betel. 2 Ti Betel maju ka Lus, terus ka daerah Atarot Adar, daerahna urang Arki. 3 Terus ngulon ka wewengkon urang Yaplet, nepi ka wewengkon Bet Horon Hilir, terus ka Geser, anggeus di sisi Laut Tengah. 4 Sakitu tanah anu dimilikkeun ka turunan Yusup, nya eta kulawarga-kulawarga kaom Epraim jeung kulawarga-kulawarga kaom Menase. 5 Anu kaungel ieu nya eta wates tanah anu diselehkeun ka kulawarga-kulawarga kaom Epraim. Di beulah wetan watesna mimiti ti Atarot Adar nepi ka Bet Horon Girang, 6 ti dinya kebat ka Laut Tengah. Di kalereunana nya eta Miktat. Di beulah wetanna garis watesna mengkol ka lebah Taanat Silo, terus ngaliwatan eta ti beulah wetanna maju ka Yanoa. 7 Ti Yanoa eta wates teh mudun ka Atarot jeung Naharat, terus mapay Yeriho nepi ka Walungan Yordan. 8 Di beulah kulon, wates tanah Epraim mimiti ti Tapua nepi ka anak Walungan Kana, nepi ka Laut Tengah. Eta tanah anu diselehkeun 54
Yosua 16.9-17.4 ka kulawarga-kulawarga kaom Epraim teh, sangkan jadi milikna, 9 kaasup sababaraha kota leutik jeung desa-desa anu aya di jero wilayah kaom Menase. 10 Tapi urang Kanaan anu maratuh di Geser ku maranehna henteu disingkahkeun. Nepi ka kiwari urang Kanaan anu di dinya mah harirupna teh campur jeung urang Epraim, tapi disina garawe paksa kawas abid. 17 1 Tanah anu di kuloneun Walungan Yordan aya sabagian anu dibikeun ka sababaraha kulawarga turunan Menase, anak Yusup anu cikal. Makir, bapana Gilad, anak Menase anu cikal. Ku lantaran manehna teh pahlawan, nya tanah Gilad jeung Basan anu pernahna di wetaneun Walungan Yordan teh dibikeun ka manehna. 2 Ari tanah kuloneun Yordan dibikeun ka kulawarga-kulawarga kaom Menase lianna, nya eta turunan Abieser, turunan Helek, turunan Asriel, turunan Sekem, turunan Heper jeung turunan Semida. Eta kabeh turunan Menase bin Yusup anu lalaki, kabeh jaradi kapala warga. 3 Demi Selopehad bin Heper, bin Gilad bin Makir bin Menase, henteu boga anak lalaki, ngan anak awewe bae, ngaran-ngaranna: Mahla, Noa, Hogla, Milka jeung Tirsa. 4 Ieu nu limaan arunjukan ka Imam Elasar, ka Yosua putra Nun, jeung ka kapala-kapala, 55
Yosua 17.5-10 pokna, "Kapungkur aya timbalan PANGERAN ka Musa, timbalana-Na abdi oge kedah kenging bagian ti ieu tanah, sapertos dulur-dulur anu lalaki." Tuluy maranehna oge dibagianan tanah di tengah dulur-dulurna anu lalaki, sakumaha dawuhan PANGERAN. 5 Ku hal eta, kaom Menase mah jaba ti tanah Gilad wetaneun Yordan jeung Basan teh narima deui sapuluh luwuk, 6 dumeh turunan anu awewe tea oge mareunang bagian cara dulur-dulurna anu lalaki, da ari tanah Gilad mah geus kapiboga ku turunan Menase nu lianna. 7 Wawatesan tanah kaom Menase, ti Aser kebat ka Mikmeta wetaneun Sekem. Ti dinya tuluy ngidul ka wewengkon urang En Tapua. 8 Tanah sakurilingeun Tapua jadi milikna kaom Menase, tapi ari Tapua mah jadi milikna kaom Epraim. 9 Ti lebah dinya watesna mudun ka lebah anak Walungan Kana. Kota-kota kiduleun eta walungan milikna kaom Epraim, najan ayana di wewengkon kaom Menase. Ari wates wewengkon kaom Menase mapay-mapay jalan kalereun eta anak walungan, anggeusna di sisi Laut Tengah. 10 Beulah kidul jadi wewengkon kaom Epraim, beulah kaler jadi wewengkon kaom Menase, di beulah kulon watesna Laut Tengah. Beulah kaler kulon bogana kaom 56
Yosua 17.11-16 Aser, beulah kaler wetan bogana kaom Isaskar. 11 Di jero wewengkon kaom Isaskar jeung kaom Aser, aya luwukan tanah bogana kaom Menase, nya eta wewengkon Bet San jeung Yiblam katut desa-desa sakuriling eta nya eta: Dor (kota sisi basisir), En Dor, Taanak, Megido jeung desa-desa sakurilingeunana. 12 Tapi kaom Menase teu kuateun ngusir urang Kanaan anu maratuh di kota-kota eta. Jadi urang Kanaan mah terus maratuhna di dinya. 13 Malah sanggeus urang Israil jadi kuat oge eta urang Kanaan teh henteu kabeh diusir, tapi ngan dipaksa digawekeun pikeun urang Israil. 14 Geus kitu turunan Yusup arunjukan kieu ka Yosua, "Bapa, ku naon masihan tanah teh mung saluwuk? Padahal golongan abdi teh sakieu seueurna, berkah hibaring PANGERAN." 15 Yosua ngawaler, "Ari kitu mah, dumeh maraneh sakitu lobana nepi ka teu cukup ku dibere tanah anu di pagunungan Epraim, bukbak bae leuweung anu di wewengkon urang Pares jeung urang Repaim, kop eta ajang maraneh." 16 Maranehanana ngajawab, "Eta tanah pagunungan anu mung sakitu kirang keneh. Katambih-tambih urang Kanaan teh boh nu di Bet San sareng di desa-desa 57
Yosua 17.17-18.5 sakurilingeunana, boh anu di Lebak Yisrel, garaduh kareta perang tina beusi." 17 Waler Yosua ka kaom Epraim jeung kaom Menase, "Enya maraneh teh sakitu lobana tur sakitu kuatna. Pantes lamun boga tanah leuwih ti saluwuk. 18 Kop eta tanah pagunungan teh kabeh jang maraneh. Leuweung keneh mah bukbak bae. Sanajan eta urang Kanaan teh kuat tur baroga kareta perang tina beusi, mo burung bisa kausir ku maraneh." 18 1 Sanggeus nalukkeun tanah anu dijangjikeun ku PANGERAN tea, sakabeh urang Israil kumpul di Silo, tuluy masangkeun Kemah Tepangan PANGERAN. 2 Aya keneh tujuh kaom Israil anu can dibagianan tanah. 3 Ku sabab eta kieu saur Yosua ka urang Israil, "Rek nepi ka iraha maraneh nunggu teh, lain geura cokot eta tanah maraneh anu geus dipaparinkeun ku PANGERAN, Allah karuhun maraneh teh! 4 Ayeuna Bapa menta jelema ti saban kaom tilu urang. Ku Bapa rek dititah ka ditu, sina mariksa eta tanah sakurilingna, nyatet-nyatetkeun wewengkon pimilikeunana. Mun geus anggeus, ka darieu deui ka Bapa. 5 Eta tanah ku Bapa rek dibagi tujuh. Kaom Yuda tetep ngenggonan wewengkon beulah kidul, kaom Yusup tetep ngenggonan wewengkon beulah kaler. 58
59 Yosua 18.6-11 6 Jieun gambarna eta tanah anu dibagi tujuh teh, ka Bapakeun. Engke ku Bapa dilotrekeun keur maraneh, nurutkeun pituduh PANGERAN Allah urang. 7 Ngan ari kaom Lewi mah moal dibere bagian ti dinya, lantaran bagian maranehna mah kapan ngawulaan PANGERAN, jaradi imam. Kitu deui kaom Gad, kaom Rubin jeung kaom Menase anu saparo, eta mah geus baroga di wetaneun Walungan Yordan, paparin ti Musa abdi PANGERAN tea." 8 Bral anu dipiwarang teh arindit rek nyatet-nyatetkeun tanah tea, mawa parentah Yosua anu ungelna, "Pariksa sakuliahna eta tanah, wawatesanana gambar, tuluy ka Bapa deui. Engke di dieu, di Silo, ku Bapa dibagi-bagi keur maraneh, urang naros heula ka PANGERAN ku jalan dilotre." 9 Seug eta tanah teh ku maranehna dipariksa sakuliahna, dipecah dijieun tujuh bagian, terus dicatet-catetkeun, kota-kotana didaptarkeun. Geus beres kabeh tuluy baralik deui ka Yosua di pakemahan di Silo. 10 Prak ku Yosua dilotre, pikeun nganyahokeun pituduh PANGERAN. Geus kitu kaom-kaom Israil anu can mareunang tanah teh dibere bagian masing-masing. 11 Bagian pikeun warga kaom Binyamin, kalotre pangheulana. Perenah tanahna antara wewengkon kaom Yuda jeung wewengkon kaom Yusup.
Yosua 18.12-18 12 Wawatesanana, beulah kaler mimiti ti Yordan, terus nanjak ka lamping gunung kalereun Yeriho, tuluy mipir pasir ka kulon nepi ka gurun keusik Bet Awen. 13 Ti dinya watesna terus ka lamping gunung gigireun Lus beulah kidul (anu katelah Betel), mudun ka Atarot Adar di gunung kiduleun Bet Horon Hilir. 14 Ti lebah dinya, mengkol ka kidul mimiti ti pipir eta gunung sisi kulon, terus ka Kiryat Baal (atawa Kiryat Yarim) wewengkon Yuda. Eta watesna beulah kulon. 15 Wates beulah kidul mimiti ti tungtung Kiryat Yarim terus ka sumber-sumber cai di Neptoa. 16 Ti dinya mudun ka suku gunung anu paeunteung-eunteung jeung tonggoheun Lebak Hinom di tungtung kulon Lebak Repaim. Ti dinya garis watesna teh ka kidul ngaliwatan Lebak Hinom kiduleun lamping-lamping gunung di tanah Yebus, terus nuju ka En Rogel. 17 Tuluy mengkol ka kaler ka En Semes, ti dinya tuluy ka Gelilot anu paeunteung- eunteung jeung Adumim. Ti dinya watesna mudun ka Cadas Bohan (Bohan teh anakna Rubin.), 18 terus ngaliwatan lamping gunung anu paeunteung-eunteung jeung Lebak Yordan. Ti dinya mudun ka eta lebak, 60
Yosua 18.19-19.5 19 terus ngaliwatan lamping gunung Bet Hogla sisi kaler, eureun-eureun di Laut Paeh, di teluk beulah kaler, tempat ngamuarana Walungan Yordan. Eta wates beulah kidul. 20 Ari wates beulah wetan nya Walungan Yordan. Sakitu wawatesanana wewengkon tanah milik kulawarga-kulawarga kaom Binyamin. 21 Ari kota-kota anu kapimilik ku kaom Binyamin nya eta: Yeriho, Bet Hogla, Emek Kesis, 22 Bet Araba, Semaraim, Betel, 23 Awim, Parah, Opra, 24 Keparamoni, Opni jeung Geba; dua belas kota katut desa-desa sakurilingeunana. 25 Jaba ti eta: Gibon, Ramah, Berot, 26 Mispa, Kapira, Mosa, 27 Rekem, Irpel, Tarala, 28 Sela, Haelep, Yebus (atawa Yerusalem), Gibea jeung Kiryat Yarim; opat belas kota katut desa-desa sakurilingeunana. Sakitu tanah milikna kulawarga-kulawarga kaom Binyamin. 19 1 Bagian kadua lotrena ragrag ka warga kaom Simeon. Daerahna nyorok ka wewengkon kaom Yuda. 2 Kota-kotana: Bersyeba, Syeba, Molada, 3 Hasar Sual, Bala, Esem, 4 Eltolad, Betul, Horma, 5 Siklag, Bet Markabot, Hasar Susa, 61
Yosua 19.6-17 6 Bet Lebaot jeung Saruhen. Tilu belas kota katut desa-desa sakurilingeunana. 7 Ain, Rimon, Eter jeung Asan, opat kota katut desa-desa sakurilingeunana, 8 kaasup sakabeh desa-desa eta nepi ka Baalat Bir kidul (atawa Ramah). Eta tanah milik anu dibikeun ka kaom Simeon. 9 Ku lantaran wewengkon tanah Yuda legana leuwih ti cukup, seug wewengkon nu leuwih teh dibikeun ka kaom Simeon. 10 Bagian katilu lotrena ragrag ka kaom Sebulun. Wewengkonna nepi ka Sarid. 11 Ti dinya watesna maju ka kulon ka Marela, notog ka Dabeset jeung ka anak walungan wetaneun Yoknam. 12 Ti beulah wetan mimiti ti Sarid terus maju nepi ka wates Kislot Tabor, jol ka Daberat, nanjak ka Yapia. 13 Ti dinya ngetan keneh ka Gat Heper jeung Et Kasin, mengkol ka Nea di jalan anu kebat ka Rimon. 14 Beulah kaler watesna mengkol nguriling ka Hanaton, anggeus di Lebak Yiptah El. 15 Kaasup oge Katat, Nahalal, Simron, Idala jeung Betlehem. Dua belas kota katut desa-desa sakurilingeunana. 16 Sakitu kota-kota katut desa-desana anu jadi milikna kulawarga-kulawarga kaom Sebulun. 17 Bagian kaopat lotrena ragrag ka kulawarga-kulawarga kaom Isaskar. 62
63 Yosua 19.18-30 18 Daerah-daerahna: Yisrel, Kasulot, Sunem, 19 Haparaim, Sion, Anaharat, 20 Rabit, Kision, Ebes, 21 Remet, En Ganim, En Hada jeung Bet Pases. 22 Watesna aya oge anu notog ka Tabor, Sahasima jeung Bet Semes, anggeusna di Yordan. Kota-kota anu kaasup ka dinya aya genep belas, katut desa-desa sakurilingeunana. 23 Sakitu kabehna kota-kota katut desa- desana anu jadi milikna kulawarga-kulawarga kaom Isaskar. 24 Bagian kalima lotrena ragrag ka kulawarga-kulawarga kaom Aser. 25 Bagianana: Helkat, Hali, Beten, Aksap, 26 Alamelek, Amad jeung Misal. Beulah kulon notog ka Gunung Karmel jeung Sihor Libnat. 27 Ti dinya malik ngetan terus ka Bet Dagon, notog ka Sebulun jeung Lebak Yiptah El di jalan anu kebat ka kaler ka Bet Emek jeung Nehiel. Ngaler keneh ka Kabul, 28 Ebron, Rehob, Hamon jeung Kana nepi ka Sidon. 29 Ti dinya watesna malik ka Ramah, nepi ka Tirus, hiji kota anu di benteng; ti dinya mengkol ka Hosa, anggeus di Laut Tengah. Kota-kota anu kaasup ka dinya: Mahalab, Aksib, 30 Uma, Apek jeung Rehob. Dua puluh dua kota katut desa-desa sakurilingeunana.
Yosua 19.31-45 31 Sakitu kota-kota katut desa-desa di wewengkon milikna kulawarga-kulawarga kaom Aser. 32 Bagian kagenep lotrena ragrag ka kulawarga-kulawarga kaom Naptali. 33 Wates-watesna mimiti ti Helep, ti lebah hiji tangkal kiara di Saananim, terus ka Adami Nekeb, terus ka Yabnel nepi ka Lakum, anggeus di Yordan. 34 Ti dinya watesna mengkol ngulon ka Asnot Tabor, ti dinya ka Hukok, notog ka wewengkon Sebulun sisi kidul, beulah kulonna notog ka wewengkon Aser, ari ti beulah wetanna Yordan. 35 Kota-kota bentengna: Sidim, Ser, Hamat, Rakat, Kineret, 36 Adama, Ramah, Hasor, 37 Kedes, Edrei, En Hasor, 38 Iron, Migdal El, Horem, Bet Anat jeung Bet Semes. Salapan belas kota katut desa-desa sakurilingeunana. 39 Sakitu kota-kota katut desa-desana anu aya di wewengkon tanah milik kulawarga-kulawarga kaom Naptali. 40 Bagian katujuh lotrena ragrag ka kulawarga-kulawarga kaom Dan. 41 Daerahna ngurung Sora, Estaol, Ir Semes, 42 Saalabin, Ayalon, Itla, 43 Elon, Timna, Ekron, 44 Elteke, Gibeton, Baalat, 45 Yehud, Bene Barak, Gat Rimon, 64
65 Yosua 19.46-20.2 46 Me Yarkon jeung Rakon katut wewengkon sakurilingeun Yopa. 47 Basa urang Dan kauculan wewengkon, seug merangan Lesem, tuluy direbut, jelema-jelemana ditumpes, tanahna diaku milik. Seug diandih, sarta ngaran Lesem diganti ku ngaran karuhunna, jadi Dan. 48 Sakitu kota-kota jeung desa-desa sakurilingeunana di wewengkon tanah milik kulawarga-kulawarga kaom Dan. 49 Sabada beres babagi tanah, Yosua putra Nun ku urang Israil dibere tanah akuan. 50 Tanah anu diakukeun ka anjeunna cocog jeung pamundutna, tur luyu jeung timbalan PANGERAN, nya eta Timnat Serah di pagunungan Epraim. Seug kotana ku anjeunna diadegkeun deui, sarta anjeunna calik di dinya. 51 Tanah teh dibagikeunana ku Imam Elasar, Yosua putra Nun, jeung para kapala warga kaom-kaom Israil. Aranjeunna neda pituduh heula ti PANGERAN ku jalan ngalung lotre di hareupeun lawang Kemah PANGERAN. Kitu dibereskeunana ku aranjeunna urusan ngabagina teh, di Silo. 20 1 Geus kitu PANGERAN ngandika ka Yosua, 2 miwarang nyaurkeun kieu ka urang Israil, "Geura tangtukeun kota-kota suaka. Hal ieu bareto geus ditepikeun ka maraneh, ku perantaraan Musa.
Yosua 20.3-9 3 Tiap-tiap jelema nu maehan teu karana niat tadina, meunang nyingkir ka dinya, nyingkahan anu arek males pati. 4 Pek kabur ka salah sahijina, tepungan mahkamah pangadilanana di lawang kota, perkarana pupulihkeun. Ku maranehna baris diwidian asup ka jero kota, jeung dibere pangcicingan geusan nyingkir di dinya. 5 Upama disusul ku nu arek males pati ulah dipasrahkeun. Kudu dibela, lantaran maehan soteh teu kahaja, lain ku sabab amarah. 6 Nyingkirna di eta kota nepi ka perkarana diuruskeun ku pangadilan di dinya, jeung nepi ka Imam Agung anu jeneng harita di dinya tilar dunya. Geus kitu kakara meunang mulang ka lemburna, anu bareto ditinggalkeun kabur." 7 Seug kota-kotana ditangtukeun. Anu di kuloneun Yordan nya eta: Kedes di Galilea, di pagunungan wewengkon kaom Naptali; Sekem, di pagunungan wewengkon kaom Epraim; jeung Hebron, di pagunungan wewengkon kaom Yuda. 8 Anu di wetaneun Yordan nya eta: Beser, di wewengkon kaom Rubin, di padataran luhur gurun keusik wetaneun Yeriho; Ramot di Gilad, di wewengkon kaom Gad; jeung Golan di Basan, di wewengkon kaom Menase. 9 Kota-kota eta kapilih pikeun jadi kota suaka, boh keur urang Israil boh keur urang piluaran anu marukim di urang Israil. 66
Yosua 21.1-6 Satiap jelema anu maehan teu karana diniatan tadina, meunang nyingkir ka dinya, nyingkahan anu arek males pati. Teu meunang dipaehan, nunggu dipariksa heula ku pangadilan. 21 1 Geus kitu para kapala kulawarga- kulawarga kaom Lewi nepungan Imam Elasar, Yosua putra Nun jeung para kapala kaom Israil. 2 Seug arunjukan kieu ka aranjeunna, di Silo, di tanah Kanaan, "Kapungkur aya timbalan PANGERAN ka Musa, yen sim kuring kedah dipaparin kota-kota pamukiman, kitu deui sampalan-sampalan keur ingon-ingon." 3 Seug sakumaha timbalan PANGERAN, kaom Lewi teh ku urang Israil dibere kota-kota jeung sampalan-sampalan ti wewengkon milikna masing-masing. 4 Kulawarga-kulawarga kaom Lewi golongan Kahat meunang lotrena pangheulana. Ari kulawarga-kulawarga turunan Imam Harun, meunang tilu belas kota di wewengkon- wewengkon Yuda, Simeon jeung Binyamin. 5 Golongan Kahat anu lianna meunang sapuluh kota ti wewengkon-wewengkon Epraim, Dan jeung Menase anu ti tebeh kulon. 6 Golongan Gerson meunang tilu belas kota ti wewengkon-wewengkon Isaskar, Aser, Naptali jeung ti wewengkon Menase anu di wetaneun Walungan Yordan. 67
Yosua 21.7-18 7 Kulawarga-kulawarga golongan Merari meunang dua belas kota ti wewengkon- wewengkon Rubin, Gad jeung Sebulun. 8 Ku jalan lotre, eta kota-kota kitu deui sampalan-sampalanana ku urang Israil diserenkeun ka kaom Lewi, sakumaha timbalan PANGERAN ka Musa. 9 Kota-kota ti wewengkon-wewengkon Yuda jeung Simeon, anu ngaran-ngaranna engke baris disebutan, diserenkeunana ka 10 turunan Harun golongan Kahat anu kaasup turunan Lewi. Lotrena kaluar pangheulana. 11 Maranehanana meunang kota Arba (Arba teh karuhun bangsa Enak), anu terusna disebut Hebron, di pagunungan wewengkon Yuda, katut sampalan-sampalan sakurilingna. 12 Tapi ari tegal-tegal jeung desa-desana mah geus kapimilik ku Kaleb bin Yepune. 13 Kajaba ti Hebron (salah sahiji kota suaka), kota-kota anu lotrena ragrag ka turunan Imam Harun teh nya eta: Libna, 14 Yatir, Estemoa, 15 Holon, Debir, 16 Ain, Yuta jeung Bet Semes, katut sampalan-sampalanana; salapan kota ti kaom Yuda jeung Simeon. 17 Ti wewengkon kaom Binyamin meunang opat kota, nya eta: Gibon, Geba, 18 Anatot jeung Almon, katut sampalan- sampalanana. 68
Yosua 21.19-29 19 Kota-kota anu diserenkeun ka turunan Imam Harun teh kabehna tilu belas, katut sampalan-sampalanana. 20 Kulawarga-kulawarga Lewi golongan Kahat anu lianna, tina lotrena meunang kota-kota ti wewengkon Epraim. 21 Ti dieu meunang opat kota, nya eta: Sekem (salah sahiji kota suaka) katut sampalan-sampalanana di pagunungan Epraim, Geser, 22 Kibsaim jeung Bet Horon, katut sampalan-sampalanana. 23 Ti wewengkon Dan meunang opat kota, nya eta: Elteke, Gibeton, 24 Ayalon jeung Gat Rimon, katut sampalan-sampalanana. 25 Ti wewengkon Menase kulon meunang dua kota, nya eta: Taanak jeung Gat Rimon, katut sampalan-sampalanana. 26 Kabehna anu katarima ku kulawarga- kulawarga golongan Kahat teh sapuluh kota, katut sampalan-sampalanana. 27 Sabagian deui kulawarga-kulawarga Lewi ti golongan Gerson, meunang dua kota ti wewengkon Menase anu beulah wetan, nya eta: Golan di Basan (salah sahiji kota suaka) jeung Bestera, katut sampalan-sampalanana. 28 Ti wewengkon Isaskar meunang opat kota, nya eta: Kision, Daberat, 29 Yarmut jeung En Ganim, katut sampalan- sampalanana. 69
Yosua 21.30-41 30 Ti wewengkon Aser meunang opat kota, nya eta: Misal, Abdon, 31 Helkat jeung Rehob, katut sampalan- sampalanana. 32 Ti wewengkon Naptali meunang tilu kota, nya eta: Kedes di Galilea (salah sahiji kota suaka), katut sampalan- sampalanana, Hamot Dor jeung Kartan, katut sampalan-sampalanana. 33 Eta rupa-rupa kulawarga kaom Gerson teh kabehna narima tilu belas kota, katut sampalan-sampalanana. 34 Urang Lewi anu sesana, nya eta golongan Merari, ti wewengkon Sebulun meunang opat kota, nya eta: Yoknam, Karta, 35 Dimna jeung Nahalal, katut sampalan- sampalanana. 36 Ti wewengkon Rubin meunang opat kota, nya eta: Beser, Yahas, 37 Kedemot jeung Mepaat, katut sampalan- sampalanana. 38 Ti kaom Gad meunang opat kota, nya eta: Ramot di Gilad (salah sahiji kota suaka), katut sampalan-sampalanana, Mahanaim, 39 Hesbon jeung Yaser, katut sampalan- sampalanana. 40 Golongan Merari kabehna meunang dua belas kota. 41 (21:41-42) Kota-kota milik urang Israil anu diserenkeun ka urang Lewi, kabehna opat puluh dalapan, katut sampalan-sampalanana. 70
Yosua 21.42-22.4 42 (21:41) 43 Eta tanah sakuliahna ku PANGERAN geus dipaparinkeun ka urang Israil. Laksana sakumaha jangji Mantenna kalayan sumpah ka karuhun-karuhun maranehanana. Ku maranehanana geus kapimilik, geus diarenggonan. 44 Sakuliah wewengkonna ku PANGERAN dikertakeun, sakumaha jangji Mantenna ka karuhun-karuhun maranehna. Taya pisan musuh anu bisa tagen, kawantu urang Israil teh dikersakeun unggul bae ku PANGERAN. 45 Tiap jangji PANGERAN ka urang Israil, ku Mantenna dibuktoskeun. 22 1 Geus kitu Yosua ngempelkeun kaom Rubin, kaom Gad jeung kaom Menase wetan. 2 Pok sasauran, "Maraneh geus ngalaksanakeun sagala rupa anu geus diparentahkeun ku Musa abdi PANGERAN, sarta tigin kana parentah-parentah Bapa. 3 Nepi ka wanci ieu, acan kungsi maraneh nyabodokeun ka sasama urang Israil. Titi sarta ati-ati ngajalankeun pangandika-pangandika PANGERAN Allah maraneh. 4 Ayeuna, sasama maraneh urang Israil geus aman kerta, sakumaha nu dijangjikeun ku PANGERAN Allah maraneh. Seug ayeuna mah geura marulang ka lembur, ka tanah milik pribadi, pusaka ti Musa abdi PANGERAN, di wetaneun Yordan. 71
Yosua 22.5-10 5 Kudu jangji sajeroning ati, yen seja ngalakonan parentah jeung hukum anu diparentahkeun ka maraneh ku Musa, nya eta: Seja nyaah ka PANGERAN, pangersa- Na lampahkeun, timbalan-timbalana-Na turutkeun, sing tigin, sing bakti ka Mantenna kalawan saiklas-iklasna." 6 (22:6-8) Ti dinya maranehna ku Yosua dijurung marulang, dipaparin restu, kalawan pesen kieu, "Maraneh ayeuna geus baleunghar, baralik teh mawa ingon-ingon loba, perak, emas, tambaga, beusi, kitu deui papakean. Eta beubeunangan ngajarah ti musuh teh bagikeun oge ka nu sejen anu sakaom keneh jeung maraneh." Ti dinya tuluy budal, rek baralik. Eta kaom Menase, anu satengahna ku Musa geus dipaparin tanah di wetaneun Yordan, tapi nu satengahna deui mah meunangna tanah teh ti Yosua, nya eta di kuloneun Yordan, bareng jeung kaom-kaom sejenna. 7 (22:6) 8 (22:6) 9 Kaom Rubin, kaom Gad jeung kaom Menase wetan geus marulang, ninggalkeun dulur-dulurna di Silo, tanah Kanaan, ngajugjug tanah pamatuhan sorangan di tanah Gilad, tanah beunangna ngarebut sakumaha timbalan PANGERAN ka Musa. 10 Sanggeus kaom-kaom Rubin, Gad jeung Menase wetan carunduk ka Gelilot, 72
Yosua 22.11-17 di wewengkon Yordan kulon keneh, tuluy ngadegkeun hiji altar di sisi walungan, rohaka pisan. 11 Seug aya anu ngabejakeun ka urang Israil sejenna, pokna, "Geuning jelema-jelema kaom Rubin, Gad jeung Menase wetan teh nyieun altar di sisi Walungan Yordan daerah urang keneh!" 12 Barang meunang beja kitu, kabeh urang Israil kumpul di Silo, niatna arek indit merangan ka kaom-kaom wetan. 13 Seug eta urang Israil teh ngutus Pinehas, putra Imam Elasar, ka tanah Gilad, nemonan kaom Rubin, Gad jeung Menase wetan. 14 Pinehas dibarengan ku sapuluh pamingpin beunang milih ti saban kaom kulon saurang- saurang, masing-masing jadi kapala warga kaomna. 15 Sanggeus jonghok jeung urang Rubin, urang Gad jeung urang Menase wetan, di Gilad, 16 pok ngomong kalawan asmana umat PANGERAN kabeh, "Ku naon aranjeun nyieun peta doraka kitu ka Allahna Israil? Aranjeun ngalawan ka PANGERAN, nyieun eta altar sangkan kamashur! Aranjeun geus teu anut ka Mantenna. 17 Na teu inget kana dosa urang basa di Peor, nepi ka disiksa ku PANGERAN, didatangan wabah panyakit, padahal urang teh umat-Na? 73
Yosua 22.18-22 Balukarna nepi ka ayeuna ku urang karasa keneh. Naha tacan cukup ku sakitu? 18 Jadi ayeuna geus mimiti rek nyalingkir ti Mantenna? Upama aranjeun ayeuna poe ieu ngalawan ka PANGERAN, isukan Mantenna moal teu bendu ka tiap jelema di Israil. 19 Bisi bae ceuk pangrasa aranjeun tanah aranjeun teu pantes dipake ngajalankeun ibadah, atuh pek pararindah ka tanah kagungan PANGERAN, tempat Kemah Mantenna. Menta bae tanah mah ti nu kuring sarerea. Dapon ulah ngalawan ka PANGERAN, atawa nangtang ka kuring sarerea ku nyieun eta altar dipake nandingan altar PANGERAN Allah urang. 20 Sing inget ka Akan bin Serah, anu teu tolih kana cegahan perkara barang haram anu kudu dimusnakeun tea. Geuning nu dihukumna mah sakumna urang Israil. Anu tiwas ku dosa Akan lain manehna saurang bae." 21 Ngajawab urang kaom Rubin, Gad jeung Menase wetan ka eta para kapala warga kaom-kaom urang kulon, pokna, 22 "Anging Allah nyalira Nu Maha Kawasa! Mantenna anu jumeneng PANGERAN! Mantenna langkung uninga, naon ieu maksud kuring teh. Muga-muga aranjeun ge terang! Lamun enya kuring ngalawan ka PANGERAN, jeung teu taat ka Mantenna, sing ulah dipanjangkeun umur! 74
Yosua 22.23-28 23 Lamun enya kuring baha ka PANGERAN, nyieun altar sorangan keur paranti meuleum kurban, atawa keur nyuguhkeun sasajen, atawa keur ngajalankeun kurban panarima, muga dihukum ku PANGERAN ku manten. 24 Lain, lain pikeun kitu! Nyieun altar soteh keur ngajaga, bisi di ahir turunan kuring ditanya kieu ku turunan aranjeun, Naon patalina aranjeun jeung PANGERAN Allahna Israil? 25 Antara kuring jeung aranjeun urang Rubin jeung urang Gad, ku Mantenna dipisahkeun, diwatesan ku Walungan Yordan. Jadi aranjeun mah taya patalina jeung PANGERAN! Seug bae meureun anak incu kuring teu meunang ngabakti ka PANGERAN. 26 Kitu sualna nu matak nyieun eta altar teh. Lain keur paranti meuleum kurban, lain keur paranti nyuguhkeun sasajen, 27 tapi keur geusan tanda ka pihak aranjeun jeung ka pihak kuring, jeung ka turunan- turunan urang engke, yen pihak kuring oge sarua ngabakti ka PANGERAN di payuneun Kemah-Na nu suci, sarta sok ngahaturkeun kurban, boh nu dibeuleum boh nu dipeuncit kitu deui kurban panarima. Jadi eta teh keur ngajaga, sangkan anak incu aranjeun ulah nepi ka nyebutkeun anak incu kuring taya patalina jeung PANGERAN. 28 Ceuk pikiran teh, bisi bae hal sarupa kitu nepi ka kajadian, anak incu kuring bisa 75
Yosua 22.29-33 nembalan kieu, Tenjo tuh altar beunang ngadegkeun karuhun kuring, kapan sarua jeung altar PANGERAN. Ngan eta mah lain keur paranti meuleum atawa meuncit kurban, tapi keur geusan tanda ka pihak aranjeun jeung ka pihak kuring. 29 Paliyas teuing kuring nyieun eta altar teh kalawan niat ngalawan atawa mungkir ti PANGERAN, atawa meuleum atawa meuncit kurban, atawa nyuguhkeun sasajen di dinya. Moal teh teuing kuring nyieun altar tandingan altar PANGERAN Allah urang anu nagen di payuneun Kemah Mantenna." 30 Imam Pinehas, kitu deui sapuluh pamingpin anu jaradi kapala warga kaom- kaom kulon anu harita ngabarengan, ngarasa sugema ku eta jawaban kaom Rubin, Gad jeung Menase wetan kitu. 31 Imam Pinehas putra Imam Elasar sasauran, "Tah ari kitu mah enya urang teh disarengan ku PANGERAN. Aranjeun henteu baha ka PANGERAN. Eta sarua jeung aranjeun teh geus ngajait sabangsa Israil, moal tulus dihukum ku PANGERAN." 32 Geus kitu Pinehas jeung sapuluh pamingpin teh malungkur ti Gilad, ti kaom Rubin, Gad jeung Menase wetan, marulang ka Kanaan, ka urang Israil, tuluy laporan. 33 Urang Israil sugema, seug maruji ka Allah. Geus teu nyebut-nyebut deui arek perang 76
Yosua 22.34-23.5 ngagempur tanah padumukan kaom Rubin jeung Gad. 34 Ari ceuk kaom Rubin jeung Gad, "Ieu altar jadi saksi urang kabeh, yen PANGERAN teh Allah." Ku sabab eta seug altar teh dingaranan "Saksi". 23 1 Lawas ti lawas, ti barang Israil ku PANGERAN dikertakeun tur aman ti musuh-musuh sakurilingna, Yosua geus kacida sepuhna. 2 Seug anjeunna ngempelkeun sabangsa Israil, para kokolot, para pamingpin, para hakim, para pamanggul jurit. Anjeunna sasauran, kieu, "Bapa teh geus sakieu kolotna. 3 Sagala rupa anu dipidamel ku PANGERAN Allah maraneh ka bangsa-bangsa di ieu tanah keur kabagjaan maraneh, ku maraneh geus kasaksian. PANGERAN Allah maraneh geus tandang mangmerangankeun. 4 Tanah-tanah bangsa urang dieu anu acan beunang, ku Bapa geus dibagi-bagikeun ka kaom-kaom maraneh, nya eta tanah anu ku Bapa geus karebut, ti semet Walungan Yordan di beulah wetan, nepi ka Laut Tengah di beulah kulon. 5 Ana maraneh geus maju, eta bangsa- bangsa teh tangtu disina ngarejat ku PANGERAN Allah maraneh, dibuburak, sangkan tanahna bisa kacangking ku maraneh, sakumaha jangji PANGERAN. 77
Yosua 23.6-13 6 Ku sabab eta masing hade-hade sumujud ka Mantenna, jeung lakonan sagala rupa anu kaungel dina kitab Hukum Musa, poma ulah aya nu kaluli-luli. 7 Ku jalan kitu maraneh moal campur jeung bangsa batur anu araya keneh di maraneh, atawa ngucapkeun ngaran dewa-dewana, atawa sumpah nyebut ngaran eta dewa-dewa, moal ngabakti atawa sujud ka eta dewa-dewa. 8 Anggur sing ajeg ka PANGERAN sakumaha kalakuan maraneh sabiasa sasari nepi ka wanci ieu. 9 PANGERAN teh geus ngusir bangsa-bangsa anu nya gede nya kuat ana maraneh indit jurit, sahiji ge taya lawan anu tagen nyanghareupan maraneh. 10 Tiap saurang ti maraneh, sanggup nundung musuh sarebu, sabab PANGERAN Allah maraneh anu tandang mangmerangankeun, ngabuktoskeun jangji-Na. 11 Jadi masing hade-hade enggoning nyaah ka PANGERAN Allah maraneh teh. 12 Upama maraneh nepi ka ngolembar tuluy cacampuran jeung bangsa-bangsa lian anu araya keneh di urang, atawa pacorok jodo, 13 rasakeun, ana maraneh maju perang, PANGERAN moal kersaeun deui mangusirkeun maranehanana. Kalah ka itu teh jadi hiji bahaya, lir pitapak atawa cubluk tataheunan, lir pecut anu ngajelebet kana tonggong, lir 78
Yosua 23.14-24.2 cucuk anu nanceb dina siki panon. Baris kituna teh nepi ka maraneh geus taya nu nyesa deui di ieu tanah anu sakieu hadena, paparin ti PANGERAN Allah maraneh. 14 Ayeuna Bapa teh geus nepi kana waktu ajal. Satiap maraneh, tangtu ngarasa dina ati sanubari, yen geus dipaparin sagala rupa anu nyenangkeun hate ku PANGERAN Allah maraneh, bukti sakumaha jangji-Na. Mantenna tigin kana sagala jangji-Na, taya hiji jangji-Na anu jalir. 15 Tapi deuih, sakumaha Mantenna tigin kana sagala jangji-Na ka maraneh, oge moal sungkan-sungkan ngalaksanakeun sagala ancaman. 16 Saupama maraneh udar tina ikrar anu ku PANGERAN Allah maraneh dipiwarang ditiginan, jeung upama maraneh nepi ka nyembah ngabakti ka allah-allah sejen, tan wande Mantenna bendu sarta maraneh disiksa, baris gancang-gancang musna mo aya nu nyesa di ieu tanah anu sakieu hadena, paparin Mantenna." 24 1 Yosua ngempelkeun deui sakabeh kaom Israil di Sekem. Para kokolotna, kapala-kapalana, hakim-hakimna, kapala- kapala baladna, disalaur tuluy kumpul di payuneun Allah. 2 Ngalahir Yosua ka sakabeh, "Aya pangandika PANGERAN Allahna Israil, kieu, Baheula, karuhun maraneh caricingna teh 79
Yosua 24.3-8 di peuntaseun Walungan Eprat beulah ditu, ngabaktina ka aallahan. Salah saurang ti eta karuhun nya eta Terah, bapana Ibrahim jeung Nahor. 3 Seug Kami nyandak Ibrahim, karuhun maraneh, ti tanah peuntaseun Eprat diparentah ngambah sakuliah tanah Kanaan. Ku Kami dibere turunan loba. Mimitina ku Kami dibere Ishak. 4 Ishak dibere anak, Yakub jeung Esau. Esau ku Kami dibere tanah milik di pagunungan Edom, ari Yakub karuhun maraneh, indit ka Mesir jeung anak-anakna. 5 Ti dinya Kami ngutus Musa jeung Harun ka ditu. Urang Mesir ku Kami ditarajang ku balahi hebat kacida. Tapi maraneh mah ku Kami dituyun kaluar ti ditu. 6 Karuhun maraneh ku Kami dibawa budal ti Mesir. Ku balad Mesir diudag ku kareta perang jeung ku nu tarumpak kuda. Barang karuhun maraneh narepi ka Laut Beureum, 7 tingjarerit menta tulung ka Kami, seug antara maranehna jeung balad Mesir teh ku Kami dihalangan ku poek. Satuluyna balad Mesir teh ku Kami diteuleumkeun, diteureuy ku laut. Dikumahakeun Mesir teh ku Kami, maraneh nyaho. Ti dinya maraneh hirup teh di gurun keusik kacida lilana. 8 Geus kitu ku Kami dibawa ka tanah urang Emor di wetaneun Walungan Yordan. Maraneh ku itu diperangan, tapi maraneh anu 80
Yosua 24.9-14 meunang, musuh teh dielehkeun ku Kami. Tanahna ku maraneh dicokot. Ana maraneh maju, musuh ku Kami dibasmi. 9 Geus kitu maraneh diperangan ku Balak bin Sipor, raja Moab. Eta raja ngala Balhum bin Beor, sina nyapa maraneh. 10 Tapi Kami teu ngagugu ka Balhum, jadi manehna anggur ngaberkahan. Ku jalan kitu maraneh ku Kami diluputkeun ti Balak. 11 Maraneh meuntasan Walungan Yordan, jol ka Yeriho. Urang Yeriho merangan, saperti urang Emor, urang Pares, urang Kanaan, urang Het, urang Girgas, urang Hiwi, jeung urang Yebus. Tapi kabeh ku Kami dielehkeun, maraneh anu meunang. 12 Ana maraneh maju, maranehanana ku Kami ditagiwurkeun, nepi ka dua raja urang Emor kabur. Kaburna lain ku pedang maraneh, lain ku gondewa maraneh. 13 Maraneh ku Kami dibere tanah, lain beunang maraneh ngusahakeun; dibere kota, lain beunang maraneh ngadegkeun. Ku maraneh diareusian. Kebon anggur, kebon jetun, lain beunang maraneh melak, hasilna maraneh anu metik." 14 "Nu matak ayeuna mah," saur Yosua, "sing taat ka PANGERAN, sing sumembah ka Mantenna kalawan saiklas-iklasna. Singkir- singkirkeun aallahan anu sok disarembah ku karuhun maraneh di Mesopotami jeung 81
Yosua 24.15-19 di Mesir teh, kudu nyembah wungkul ka PANGERAN. 15 Upama maraneh embung nyembah ka Mantenna, puguhkeun poe ieu keneh rek milih ngabakti ka saha, naha rek ngabakti ka aallahan anu disarembah ku karuhun maraneh di Mesopotami, atawa rek ngabakti ka sesembahan urang Emor, anu tanahna ayeuna diandih ku maraneh. Bapa sakulawarga mah rek ngabakti ka PANGERAN." 16 Maranehanana ngajawab, "Abdi-abdi moal dugi ka ninggalkeun PANGERAN teras ngabakti ka aallahan! 17 PANGERAN Allah urang teh parantos nyandak karuhun kitu deui urang sadayana kaluar ti Mesir, urut urang kumawula. Urang parantos nyaksian mujijat-mujijat Mantenna. Urang teh nyorang tanah mana bae bari ngaliwatan bangsa-bangsa batur, ku Mantenna teu petot-petot ditangtayungan. 18 Waktos urang majeng ka dieu, urang Emor, pribumi di dieu, ku PANGERAN disingkahkeun. Abdi sadaya oge sumeja ngabakti ka PANGERAN. Nya Mantenna Allah urang teh." 19 Yosua ngalahir deui, "Boa moal bisa maraneh ngabakti ka PANGERAN. Mantenna teh Allah anu Maha Suci, moal kersaeun ngahampura dosa-dosa maraneh. Mantenna moal kersaeun ka nu sok ngalawan. 82
Yosua 24.20-27 20 Upama maraneh mungkur ti Mantenna, ngabakti ka bangsa aallahan, tinangtu Mantenna malik sarta nyiksa ka maraneh. Najan tadina maraneh teh dibelaan, Mantenna moal sungkan-sungkan ngabasmi." 21 Pihatur maranehanana, "Saleresna pisan abdi sadaya sumeja ngabakti ka PANGERAN." 22 Ngalahir deui Yosua, "Ana kitu, maraneh sorangan nu jadi saksi diri pribadi, yen geus milih seja ngabdi ka PANGERAN." "Leres, abdi sadaya saksina," tembal maranehanana. 23 "Heug. Geura singkir-singkirkeun aallahan nu teu paruguh, anu ku maraneh disarimpen teh," saur Yosua. "Geus kitu kudu ikrar seja satia ka PANGERAN Allahna Israil." 24 Ari ceuk maranehanana ka Yosua, "Abdi sadaya sumeja sumembah ka PANGERAN Allah urang. Sumeja tunduk kana timbalan-timbalan Mantenna." 25 Seug poe eta Yosua di Sekem ngadamel ikrar anu kudu diikrarkeun ku maranehna, sarta nyusun hukum-hukum jeung tetekon-tetekon anu kudu diturut. 26 Parentah-parentah tea ku Yosua diseratkeun dina Kitab Hukum Allah. Geus kitu anjeunna nyandak batu gede, deg ditangtungkeun di handapeun tangkal kiara deukeut tempat paranti ngabakti ka PANGERAN. 27 Geus kitu Yosua misaur ka sakabeh jalma, "Ieu batu jadi saksi urang. Kabeh pilahir anu 83
Yosua 24.28-33 didawuhkeun ku PANGERAN ka urang geus dikedalkeun hareupeun ieu batu. Nya batu ieu anu jadi saksi maraneh, keur ngingetan sangkan ulah ngalawan Allah." 28 Geus kitu maranehanana ku Yosua dipiwarang bubar, marulang ka satempat- satempatna. 29 Sabada eta, Yosua putra Nun abdi PANGERAN teh pupus, dina yuswa saratus sapuluh taun. 30 Seug dikurebkeun di tanah milik anjeunna di Timnat Serah, di pagunungan Epraim, kalereun Gunung Gaas. 31 Sapanjang Yosua jumeneng, urang Israil tetep nyembah ka PANGERAN. Sanggeus dikantun pupus oge, jeung satungtung para pamingpin anu kungsi nyaraksian sagala dadamelan PANGERAN pikeun kabagjaan Israil tea harirup keneh, urang Israil teh tetep kitu. 32 Ari layon Yusup, anu ku urang Israil dibawa ti Mesir, dipetekna di Sekem, di lahan anu digaleuh ku Yakub saratus gebleg perak ti putra-putra Hemor ramana Sekem. Eta lahan jadi milikna turunan Yusup. 33 Elasar putra Harun oge pupus. Dikurebkeunana di Gibea, kota di Pagunungan Epraim, anu diwariskeun ka Pinehas, putrana. 84
Hakim-hakim 1 1 Sanggeus Yosua pupus, urang Israil naros ka PANGERAN, "Kaom mana heula anu kedah majeng ti payun, merangan urang Kanaan?" 2 PANGERAN ngawaler, "Kaom Yuda heula. Eta tanah ku Kami geus ditangtukeun keur maranehna." 3 Ceuk kaom Yuda ka kaom Simeon, "Bantuan kuring merangan urang Kanaan, ngarebut tanah anu ditangtukeun pikeun kuring. Engke aranjeun dibantuan ngarebut tanah anu ditangtukeun pikeun aranjeun." Seug kaom Simeon 4 arindit perang mantuan kaom Yuda. Ku pitulungna PANGERAN perangna unggul, urang Kanaan jeung urang Pares kadeseh, baladna kasambut sapuluh rebu di Besek. 5 Rajana, Adonibesek, kapanggih tuluy diperangan. 6 Eta raja kabur, tapi diudag sarta kacerek. Tuluy indung leungeun jeung indung sukuna dibuntungan. 7 Adonibesek ngarahuh, "Tujuh puluh raja nu dibuntungan indung leungeun jeung indung sukuna, marulungan remeh di kolong meja aing. Kalakuan aing kitu ka maranehna
Hakim-hakim 1.8-15 ayeuna dibales ku PANGERAN." Adonibesek dibawa ka Yerusalem sarta paeh di dinya. 8 Balad Yuda merangan Yerusalem. Yerusalem karebut. Jelemana diparaehan, kotana dihuru. 9 Ti dinya balad Yuda merangan urang Kanaan anu di pagunungan, anu di suku-suku gunung, jeung anu di tanah gundul di kidul. 10 Ti dinya maju deui merangan urang Kanaan anu di kota Hebron anu katelahna Kiryat Arba. Di dinya maranehanana ngelehkeun urang Sesai, Ahiman jeung Talmai. 11 Geus kitu balad Yuda maju ka kota Debir, harita mah disebutna Kiryat Seper. 12 Pok Kaleb ngomong kieu, "Nu bisa ngarebut Kiryat Seper, rek dikawinkeun ka anak Bapa, Nyi Aksa." 13 Otniel, alo Kaleb, anak Kenas, hasil ngarebut eta kota. Seug ku Kaleb dikawinkeun ka anakna, Nyi Aksa. 14 Dina poean nikahna, Nyi Aksa ku Otniel diolo sina menta lahan ka bapana. Nyi Aksa turun tina tonggong kalde, ku Kaleb ditanya kahayangna. 15 Ari tembalna, "Hoyong gaduh tanah anu aya sumber caina. Tanah paparin ti Bapa anu ti payun mah garing." Ku Kaleb ditedunan dibere lahan di beulah girang jeung beulah hilir nu aya sumber caina. 2
Hakim-hakim 1.16- 22 16 Geus kitu urang Keni, turunan mertua Musa, arindit jeung urang Yuda ti Yeriho, kota tangkal korma, ka hiji kota keri kiduleun Arad di wewengkon Yuda. Seug maratuh di dinya reujeung urang Amalek. 17 Kaom Yuda maju jeung kaom Simeon ngelehkeun urang Kanaan anu di kota Sepat. Eta kota ku maranehna disapa, diburak-barik, tuluy dingaranan Horma. 18 (1:18-19) Ku pitulungna PANGERAN, urang Yuda geus bisa ngarebut eta kota pagunungan. Tapi kota Gasa jeung Askelon atawa Ekron, anu perenahna di sapanjang basisir, jeung desa-desa sakurilingna, henteu karebut. Urang Yuda teu bisaeun ngusir pribumina, sabab barogaeun kareta perang tina beusi. 19 (1:18) 20 Sakumaha anu geus diparentahkeun ku Musa, Hebron diselehkeun ka Kaleb anu geus ngusir tilu golongan kaom turunan Enak ti eta kota. 21 Tapi kaom Binyamin henteu ngusir urang Yebus anu caricing di Yerusalem. Urang Yebus tetep caricing di dinya jeung urang Binyamin nepi ka ayeuna. 22 (1:22-23) Kaom Epraim jeung Menase maju merangan kota Betel anu harita ngaranna Lus. Perangna dibantu ku PANGERAN. Maranehanana ngirim mata-mata ka ditu. 3
Hakim-hakim 1.23- 31 23 (1:22) 24 Aya jelema anu kaluar ti jero kota, ku mata-mata dibawa ngomong, pokna, "Kami tuduhan sangkan bisa asup ka kota, engke maneh moal dikua-kieu." 25 Seug ku eta jelema dituduhan. Urang kota eta ku kaom Epraim jeung Menase ditumpes, iwal ti eta jelema katut sakulawargana. 26 Eta jelema satuluyna indit ka tanah Het. Di dituna nyieun kota, dingaranan Lus, nu tetep ngaranna kitu nepi ka ayeuna. 27 Urang pribumi anu henteu diusir ku kaom Menase, nya eta anu di kota-kota Bet San, Taanak, Dor, Yiblam. Megido, katut desa-desa anu darareukeut. Eta urang Kanaan teh tetep di darinya. 28 Sanggeus urang Israil tambah kuat, eta urang Kanaan teh tetep henteu diusir, tapi digarawekeun kalawan paksa. 29 Anu teu diusir ku kaom Epraim nya eta urang Kanaan anu araya di kota Geser. Maranehna maratuh keneh di dinya jeung kaom Epraim. 30 Anu henteu diusir ku kaom Sebulun, nya eta anu caricing di kota-kota Kitron jeung Nahalol. Jadi urang Kanaan di dinya mah tetep di darinya, tapi digarawekeun kalawan paksa. 31 Anu henteu diusir ku kaom Aser, nya eta anu caricing di kota-kota Ako, Sidon, Ahlab, Aksib, Helba, Apek jeung Rehob. 4
Hakim-hakim 1.32 -2.3 32 Jadi kaom Aser reureujeungan jeung urang Kanaan di dinya anu teu diusir. 33 Anu teu diusir ku kaom Naptali, nya eta anu caricing di kota-kota Bet Semes jeung Bet Anat. Urang Kanaan di dinya bareng reujeung kaom Naptali, tapi digarawekeun kalawan paksa. 34 Ari kaom Dan, ku urang Emor disedekkeun ka kota pagunungan, nepi ka teu barisaeun turun deui ka tanah padataran. 35 Urang Emor tetep nyaricingan kota-kota Ayalon, Saalabim jeung Gunung Heres. Tapi maranehna aya di bawah kakawasaan kaom Epraim jeung Menase, sarta digarawekeun kalawan paksa. 36 Ari tanah urang Edom, mimiti ti Sela kaler terus nepi ka sapanjang Akrabim. 2 1 Malaikat PANGERAN sumping ti Gilgal ka Bokim; ngandika ka urang Israil, "Maraneh ku Kami dikaluarkeun ti Mesir, dibawa ka tanah anu ku Kami dijangjikeun ka karuhun maraneh. Kami geus ikrar, Kami moal udar jangji ka maraneh. 2 Maraneh ulah nyieun perjangjian jeung pangeusi tanah ieu. Altar-altar urang dieu kudu diancur-ancurkeun. Tapi eta timbalan Kami ku maraneh henteu dilakonan. Malah anggur ngajalankeun anu sabalikna! 3 Ku sabab kitu, ayeuna Kami moal deui ngusir pangeusi ieu tanah di mana maraneh maju perang. Maranehanana bakal jadi 5
Hakim-hakim 2.4-12 musuh. Maraneh bakal kajiret lantaran ngabakti ka sesembahanana." 4 Tutas malaikat ngandika, urang Israil kabeh ceurik. 5 Nya ku sabab kitu eta tempat disebut Bokim. Geus kitu urang Israil di dinya nyanggakeun kurban ka PANGERAN. 6 Geus kitu Yosua nginditkeun urang Israil. Unggal jelema inditna teh rek ngarebut bagian masing-masing di tanah eta. 7 Sapanjang Yosua jumeneng, urang Israil taat ngabdi ka PANGERAN. Sanggeus dikantun pupus ku anjeunna oge, jeung sapanjang para pamingpin anu geus nyaraksian sagala dadamelan agung PANGERAN keur kabagjaan Israil harirup keneh mah urang Israil teh tetep aribadah. 8 Yosua putra Nun, abdi PANGERAN, pupus dina yuswa saratus sapuluh taun. 9 Dikurebkeunana di tanah milikna ku anjeun di Timnat Sera, wewengkon pagunungan Epraim, kalereun Gunung Gaas. 10 Sanggeus urang Israil anu karolot maraot, turunan nu anyar mah tuluy poho ka PANGERAN, poho kana sagala dadamelan Mantenna pikeun kabagjaan Israil. 11 Urang Israil terusna mah doraka ka PANGERAN, mimiti nyarembah ka Baal. 12 Eureun nyembahna ka PANGERAN Allah karuhunna, Allah anu ngaluarkeun maranehanana ti Mesir, tuluy nyembah 6
Hakim-hakim 2.13- 18 ka rupa-rupa aallahan nu disembah ku jelema-jelema nu aya di sakurilingeunana. Ku sabab sarujud ka nu karitu, PANGERAN jadi bendu ka maranehna. 13 Ngabaktina geus lain ka PANGERAN, tapi ka Dewa Baal jeung Astoret. 14 PANGERAN sakalangkung benduna ka Israil, seug urang Israil teh disina didatangan ku gorombolan anu rarampog, dirempug ku musuh ti sakurilingna. Urang Israil geus teter. 15 Unggal-unggal maranehna maju perang, PANGERAN nu jadi lawan, ngabuktoskeun dawuhana-Na bareto. Urang Israil bati melenguk. 16 Geus kitu PANGERAN ka urang Israil maparin pamingpin-pamingpin, pikeun ngayonan rampog-rampog tea. 17 Tapi urang Israil arapi lain bae ka eta pamingpin-pamingpin teh. Urang Israil geus malungkir ti PANGERAN, nyarembah ka aallahan batur. Beda ti karuhun-karuhunna anu taat kana timbalan-timbalan PANGERAN, Israil nu ayeuna mah gancang pisan culna ka PANGERAN teh. 18 Satiap PANGERAN maparin pamingpin, eta pamingpin teh ku Mantenna dibantu ngaleupaskeun Israil. Sapanjang eta pamingpin hirup keneh mah urang Israil bisa leupas ti musuh-musuhna. Eta teh bawaning PANGERAN welaseun ngadangu maranehna sasambat teu kuat nandangan sangsara. 7
Hakim-hakim 2.19 -3.2 19 Tapi ana pamingpin tea maot, prak deui bae maranehanana malikan kalakuan nu enggeus-enggeus, malah gorengna alah batan ti turunan nu ti heula, nyararembah jeung ngabarakti ka allah-allah anu lian, teu kapok-kapok tina kagorengan. 20 PANGERAN jadi sakalangkung jengkelna ka Israil, lajeng ngadawuh, "Ieu bangsa enggeus ngaruksak perjangjian anu ku Kami diparentahkeun ka karuhun-karuhunna sangkan dicekel pageuh. Ku sabab maranehanana geus teu nurut, 21 Kami moal rek ngusir deui bangsa-bangsa anu mana bae, anu keur basa Yosua tilar dunya araya keneh di tanah ieu. 22 Anggur ku Kami rek dipake geusan nguji maranehanana, naha arek nurut ka Kami sakumaha karuhun-karuhunna atawa moal." 23 Ku lantaran kitu, eta bangsa-bangsa teh ku Mantenna diantep di tanah eta. Jaman Yosua jumeneng keneh oge eta bangsa-bangsa teh ku PANGERAN teu diwidian dielehkeun. Kitu keneh sanggeus Yosua pupus, eta bangsa-bangsa ku Mantenna teu diusir. 3 1 Jadi di tanah eta teh aya keneh sababaraha bangsa anu ku PANGERAN dikarikeun, pikeun nguji urang Israil anu teu ngalaman peperangan di Kanaan. 2 Mantenna seja ngadidik ka tiap-tiap urang Israil turunan anu anyar tina hal peperangan, 8
9 Hakim-hakim 3.3-10 pangpangna ka anu sama sakali acan kungsi ngalaman perang. 3 Bangsa-bangsa nu araya keneh teh nya eta urang Pelisti di lima kota, urang Kanaan kabeh, urang Sidon jeung urang Hiwi di Pagunungan Libanon, ti semet Gunung Baal Hermon nepi ka jalan anu ka Hamat. 4 Eta bangsa-bangsa dianggo pikeun nguji Israil, naha rek nurut kana timbalan-timbalan PANGERAN ka karuhun-karuhunna anu ditimbalkeun ka Musa, atawa moal. 5 Ku kituna urang Israil teh aya di tengah- tengah urang Kanaan, urang Het, urang Emor, urang Pares, urang Hiwi jeung urang Yebus. 6 Heug pacorok jodo sarta nyarembah ka aallahan maranehanana. 7 Urang Israil poho ka PANGERAN Allahna, doraka ka Mantenna, ngabakti ka arca Baal jeung arca Asera. 8 PANGERAN jadi bendu, urang Israil ku Mantenna sina dielehkeun ku Raja Kusan Rishataim ti Mesopotami, terus dijajah ku eta dalapan taun lilana. 9 Seug urang Israil sasambat ka PANGERAN; Mantenna ngutus hiji pamingpin pikeun ngabebaskeun maranehanana, nya eta Otniel bin Kenas kapiputra Kaleb. 10 Otniel diauban ku Roh PANGERAN, tuluy jadi pamingpin Israil. Raja Mesopotami ku anjeunna eleh diperangan.
10 Hakim-hakim 3.11- 19 11 Geus kitu tanah eta jadi kerta, opat puluh taun lilana. Ti dinya Otniel pupus. 12 Urang Israil doraka deui ka PANGERAN. Ku hal eta PANGERAN ngersakeun Raja Eglon ti Moab jadi leuwih kuat ti batan Israil. 13 Raja Eglon ngahiji jeung urang Amon jeung urang Amalek, ngelehkeun Israil, ngarampas kota Yeriho, kota tangkal korma tea. 14 Urang Israil tuluy dijajah nepi ka dalapan belas taun. 15 Geus kitu urang Israil sasambat ka PANGERAN. Seug dikintun hiji pamingpin pikeun ngabebaskeun maranehanana, nya eta Ehud. Ari Ehud teh ngede. Anjeunna putra Gera ti kaom Binyamin. Urang Israil ngutus Ehud ka Moab, nganteurkeun upeti ka Raja Eglon. 16 Ehud geus ngadamel pedang anu dua pangadekna, panjangna meh satengah meter. Eta pedang disoren pageuh beulah katuhu jeroeun jubah. 17 Ehud angkat nyandak upeti ka Raja Eglon. Ieu raja kacida lintuhna. 18 Beres nyanggakeun upeti, jalma-jalma anu ngakut eta upeti ku Ehud dijurung terus marulang. 19 Ehud ku anjeun ti tempat batu-batu ukir di Gilgal malik deui ngadeuheus ka Eglon. Saurna, "Gusti Sang Raja! Jisim abdi seja ngunjukkeun hiji rasiah." Raja nimbalan ka
11 Hakim-hakim 3.20- 27 abdi-abdina, "Maraneh kalaluar heula!" Tuluy abdi-abdina kalaluar. 20 Sanggeus raja calik nyalira di loteng paniisan, Ehud nyaketan bari saurna, "Sang Raja! Sim kuring ngemban pangandika Allah!" Neut sang raja ngadeg. 21 Serepet Ehud mesat pedang anu disoren di katuhu ku panangan kiwa, bles ditubleskeun kana beuteung raja, 22 ambles jeung perah-perahna bari kalimpudan deui ku gajih. Pedang teh ku Ehud teu dicabut, diantep sina nancleb dina beuteung raja, parat tembus kana palangkakan. 23 Geus kitu Ehud kaluar, panto loteng ditutup dikoncikeun, 24 terus anjeunna angkat. Abdi-abdi raja mireungeuh panto-panto narutup teh anggur nyangka yen raja di lebet eukeur leleson. 25 Sanggeus kesel narungguan sarta raja henteu bae muka panto, top maranehanana kana konci, panto dibuka. Ana bray, kasampak rajana geus teu nyawaan ngajolopong dina ubin. 26 Sabot abdi-abdi raja tarunggu, Ehud mah geus ngalolos ka Sira ngaliwatan tempat batu-batu ukir tea. 27 Sasumpingna ka daerah pagunungan Epraim, anjeunna niup tarompet ngumpulkeun balad Israil pikeun maju jurit, terus dipingpin mudun ti pasir.
Hakim-hakim 3.28 -4.4 28 Saurna ka prajurit-prajurit, "Hiap tuturkeun. Musuh aranjeun, urang Moab, ku PANGERAN geus diselehkeun ka aranjeun." Brul naluturkeun Ehud, tuluy ngarebut hiji tempat paranti urang Moab meuntasan Walungan Yordan. Taya hiji urang Moab anu bisa meuntas. 29 Poe eta urang Israil niwaskeun kurang leuwih sapuluh rebu perjurit Moab petinganana, taya hiji anu bisa luput. 30 Poe eta Moab dielehkeun ku Israil, saterusna tanah eta jadi kerta dalapan puluh taun lilana. 31 Sanggeus Ehud, nu jadi pamingpin teh Samgar bin Anat, anu ngajait Israil ku jalan ngabasmi genep ratus urang Pelisti ku iteuk paranti ngagebahkeun sapi. 4 1 Sanggeus Ehud pupus, urang Israil doraka deui ka PANGERAN. 2 Seug ku PANGERAN diselehkeun ka Yabin, raja Kanaan anu marentahna di kota Hasor. Panglima perangna ngaranna Sisera, cicingna di Haroset Hagoyim. 3 Yabin kagungan salapan ratus kareta perang tina beusi. Marentahna ka urang Israil dua puluh taun, kacida kerasna jeung bengisna. Urang Israil sasambat menta tulung ka PANGERAN. 4 Harita anu ngurus urang Israil teh hiji nabi istri jenengan Debora, istrina Lapidot. 12
13 Hakim-hakim 4.5-11 5 Anjeunna biasa sok calik di handapeun hiji tangkal korma, antara Ramah jeung Betel di kota pagunungan Epraim. Urang Israil sok daratang ka anjeunna menta bongbolongan. 6 Dina hiji poe anjeunna miwarang sumping ka Barak bin Abinoam ti kota Kedes, wewengkon Naptali. Saur Debora ka anjeunna, "Ieu aya timbalan ti PANGERAN, Allah Israil pikeun anjeun kieu, Kumpulkeun 10.000 urang jalma lalaki ti kaom Naptali jeung Sebulun, bawa ka Gunung Tabor. 7 Engke Sisera, panglima angkatan perang Yabin, ku Kami rek disina datang jeung sabaladna katut kareta-kareta perangna, rek merangan ka maneh di Walungan Kison. Tapi maneh ku Kami baris dibere kaunggulan dina eta perang." 8 Barak ngawalon, "Upami miosna sareng Ibu, mangga. Upami teu sareng Ibu mah moal mios." 9 Waler Debora, "Heug dibarengan ku Ibu. Tapi ari kitu mah hidep moal aya kasebutna, lantaran Sisera teh ku PANGERAN baris diselehkeun ka leungeun hiji awewe." Ti dinya Debora jengkar ka Kedes, nyarengan Barak. 10 Barak ngumpulkeun jelema ti kaom Sebulun jeung Naptali, tuluy maju ka Kedes diiring ku 10.000 urang, disarengan ku Debora. 11 Kocap Heber urang Keni turunan Hobab dahuan Musa tea, harita geus ngadegkeun
14 Hakim-hakim 4.12- 19 kemah deukeut hiji tangkal kiara di Saanaim, misahkeun maneh ti urang Keni lianna. 12 Sisera geus nyahoeun yen aya Barak unggah ka Gunung Tabor, 13 geuwat ngumpulkeun balad katut kareta perangna anu salapan ratus, terus dikeprak ti Haroset Hagoyim ka Walungan Kison. 14 Ari saur Debora ka Barak, "Maju! PANGERAN anu mingpin hidep. Poe ieu Sisera baris taluk ka hidep." Barak jeung sapuluh rebu perjuritna turun ti Gunung Tabor. 15 Ari Sisera sabaladna kitu deui barisan karetana, barang breg diambreg ku balad Barak teh ku PANGERAN sina jadi pabaliut teu paruguh. Sisera ngajleng tina karetana, tuluy ngabecir kabur. 16 Balad jeung barisan karetana, ku Barak diobrot nepi ka Haroset Hagoyim, di dinya balad Sisera beak ditumpes taya nu ngari. 17 Ari Sisera kaburna muru ka pakemahan Yael, bojo Heber urang Keni tea, dumeh kulawarga Heber hirupna akur jeung Raja Yabin ti Hasor. 18 Yael norojol mapagkeun Sisera bari ngahaturanan linggih, pokna, "Mangga Juragan, lebet. Teu kedah asa-asa." Sisera asup, ku Yael dititah nyumput tukangeun reregan. 19 Sisera ngomong, "Cik kami menta cai, hayang nginum." Ku Yael diasongan cisusu, regot diinum, tuluy sina nyumput deui.
Hakim-hakim 4.20 -5.4 20 Ceuk Sisera ka Yael, "Maneh tunggu di lawang. Mun aya nu mapaykeun, bejakeun euweuh sasaha." 21 Ku bawaning cape, reup Sisera sare tibra pisan. Yael nyokot palu jeung pancuh kemah, tuluy nyampeurkeun Sisera ati-ati pisan. Jebrod palipisan Sisera dipaseuk ku talutug kemah, dipancuhkeun kana taneuh. 22 Ti dinya Barak ngarongheap seja milarian Sisera. Yael norojol mapagkeun bari haturan, "Tingali geura, jalmi anu dipilarian ku Juragan tea." Anjeunna asup ka jero kemah jeung Yael, kasampak Sisera ngajoprak dina taneuh geus teu nyawaan, palipisanana dipaseuk ku pancuh kemah. 23 Poe eta PANGERAN maparin kaunggulan ka urang Israil. Yabin raja Kanaan teh kasoran. 24 Ku urang Israil hantem dibeberik nepi ka ahirna binasa. 5 1 Poe eta Debora jeung Barak bin Abinoam ngawihkeun ieu kidung: 2 Puji PANGERAN! Urang Israil geus milih jurit, rahayat bungah, rampak maju andon suka. 3 He raja-raja, darengekeun! He para kapala, raregepkeun! Kami rek ngawih jeung nabeuh bade ka lenggah Allah Israil, PANGERAN. 4 Nun PANGERAN, nalika Gusti jengkar ti pagunungan Seir, majeng nilarkeun 15
16 Hakim-hakim 5.5-12 wewengkon Edom, bumi genjlong, der hujan turun ti langit, ngagurujug tina mega. 5 Gunung-gunung araringgeung, payuneun Gustining Sinai payuneun PANGERAN Allahna Israil. 6 Keur jaman Samgar bin Anat, keur jaman Yael, ieu tanah tara disorang deui ku kapilah, nu lalumaku jalanna ka pasisian. 7 Kota-kota di Israil eusina suwung, Debora! Parongpong karosong. Ti dinya jol anjeun sumping, lir indung pikeun Israil. 8 Der di dinya aya perang, dumeh Israil nyembah ka allah nu anyar. Ti antara opat puluh rebu urang Israil, na aya nu maju, top kana tameng atawa top kana tumbak? 9 Hate kuring tibelat ka para panglima Israil, kagagas ku rahayat anu maju andon suka. Puji PANGERAN! 10 Pek hal eta caritakeun ku aranjeun, he anu tarumpak kalde bodas, he anu dariuk dina sela, he aranjeun, nu tuman leumpang badarat! 11 Tah dengekeun, jalma-jalma galecok deukeut tampian-tampian, nyaritakeun kaunggulan PANGERAN, nya kaunggulan- kaunggulan rahayat Israil! Ti dinya umat PANGERAN budal ti kota-kotana. 12 Pingpin, Debora, pingpin! Pingpin! Kawihkeun kidung! Pingpin! Maju, Barak bin Ahinoam, maju giringkeun para tawanan anjeun!
Hakim-hakim 5.13- 19 13 Jalma-jalma anu saratia daratang ka pamingpin-pamingpinna. Umat Allah dararatang ka Anjeunna, tararandang seja perang. 14 Daratangna ti Epraim, marudun ka lebak, nuturkeun kaom Binyamin, nu geus ngerid rahayatna. Tuh deui para panglima, daratang ti Makir, sarta para perwira, geus murubul ti Sebulun. 15 Para kokojo kaom Isaskar daratangna jeung Debora. Enya, Isaskar, kitu deui Barak, seug ditaluturkeun, marudun ka lebak. Tapi kaom Rubin mah ngarancabang antara milu jeung moal. 16 Anggur ngajarentul tukangeun domba- dombana. Naha arek ngadon ngadengekeun sora pangangon nyalukan domba-dombana? Enya kaom Rubin teh ngarancabang antara milu jeung moal. 17 Kaom Gad ge jongjon bae di peuntas wetan Walungan Yordan. Kaom Dan ukur ngawaskeun ti kapal. Kaom Aser jongjon bae di basisir, tingjarentul sisi laut. 18 Teu cara kaom Sebulun, teu cara kaom Naptali, ieu mah tararega kana pati, tarandang di medan perang. 19 Di Taanak, sisi Walungan Megido, raja-raja rame tarung, raja-raja Kanaan tarurun perang, parandene taya anu ngarampas barang perak. 17
Hakim-hakim 5.20- 29 20 Di langit, bentang-bentang milu perang, tingjorelat di awang-awang merangan Sisera. 21 Musuh beresih, palid ku banjir Walungan Kison, walungan anu biasana leuleuy. Kami baris maju terus, maju kalawan gagah perkosa! 22 Sora lumpatna kuda tingberetek, talapokna nejehan taneuh. 23 "Sumpahan Meros," lahiran malaikat PANGERAN, "sumpahan jelema-jelemana, lantaran taya nu datang ngabantu PANGERAN, henteu jaradi perjurit, teu milu tarung ngabantu Mantenna." 24 Yael, wanita nu pangbagjana. Eta bojo Heber bangsa Keni, wanita pangeusi kemah nu pangbagjana. 25 Sisera menta cai, ana sok cisusu, susu kekentelna, dina pinggan anu endah. 26 Leungeunna nu sabeulah ceg kana pancuh kemah, sabeulah deui ceg kana palu. Jebrod sirah Sisera dipancuh, palebah palipisanana. 27 Bru Sisera ngarumpuyuk, ngarempeyek dina suku Yael, di dinya ngarumpuyukna, nya di dinya ngajoprakna, paeh henteu obah deui. 28 Indung Sisera ngalelengo, ngalong ti tukangeun sarigsig jandela, bari pokna, "Naha si ujang karetana acan datang, kudana acan aya rentang-rentang?" 29 Dijawab ku inang nu pangpinterna, manehna oge ngalilipur maneh, mani pok deui, pok deui, 18
Hakim-hakim 5.30 -6.5 30 "Panginten nuju babagi, babagi heula barang jarahan, keur babagi mojang ka para perjurit, anu hiji, anu dua. Keur Sisera, anggoan nu arendah, kaen songket keur anggoeun prameswari." 31 Mugi sadaya musuh Gamparan, paehna sing cara kitu, nun PANGERAN. Mugi sadaya mitra Gamparan, maloncorong lir ibarat surya medal! Geus kitu tanah Israil teh kerta, opat puluh taun lilana. 6 1 Urang Israil daroraka deui ka PANGERAN. Seug ku Mantenna diselehkeun ka urang Midian, meunang tujuh taun. 2 Urang Midian kacida kumawasana ka urang Israil, nepi ka urang Israil nyararumput ka guha-guha atawa tempat-tempat di pasir anu kira-kira baris aman. 3 Saban urang Israil rek pepelakan, urang Midian daratang ngurutug jeung urang Amalek sarta jeung suku-suku bangsa gurun keusik. 4 Maranehna ngahaja nyarieun pakemahan di wewengkon Israil, seug ngagalaksak kana pepelakan urang Israil nepi ka Gasa di wewengkon kidul. Domba, sapi, kalde jeung naon bae tatali hurip urang Israil, ku maranehna teu aya nu dikarikeun. 5 Ana daratang mani nakleuk kawas simeut, jeung ingon-ingonna, malah marawa kemah sagala. Jelema jeung ontana geus lain 19
Hakim-hakim 6.6-13 itungeun ku loba-lobana, wungkul arek ngaruksak ka tanah urang Israil. 6 Urang Israil teu bisa nanaon. 7 Seug urang Israil sasambat ka PANGERAN, menta tulung hayang leupas ti urang Midian. 8 Lajeng PANGERAN ngutus hiji nabi, ngemban timbalan PANGERAN Allahna Israil, kieu, "Kami geus ngaluarkeun maraneh ti Mesir. 9 Geus ngaluputkeun maraneh ti urang Mesir, kitu deui ti jelema-jelema anu merangan ka maraneh di ieu tanah. Maranehna ku Kami geus diusir ti ieu tanah waktu ku maraneh diperangan, sarta tanahna ku Kami diserenkeun ka maraneh. 10 Dawuhan Kami, Kami teh PANGERAN Allah maraneh. Maraneh ulah nyembah ka aallahan urang Emor, anu tanahna ku maraneh di cicingan. Tapi maraneh henteu nurut ka Kami." 11 Geus kitu, sumping malaikat PANGERAN ka kota Opra, calik di handapeun tangkal kiara bogana Yoas ti kaom Abieser. Harita putra Yoas, Gidion, keur susulumputan ngirik gandum di tempat meres anggur, sieuneun kanyahoan ku urang Midian. 12 Malaikat PANGERAN teh nembongan ka anjeunna, sarta ngandika, "He nu gagah, PANGERAN nyarengan ka maneh!" 13 Mihatur Gidion, "Juragan, sim abdi unjuk tumaros. Upami yaktos PANGERAN 20
Hakim-hakim 6.14- 19 nyarengan, geuning sim abdi dugi ka ngalaman kieu! Mana mujijat-mujijat Mantenna anu sok dicarioskeun ka sepuh- sepuh teh, anu majar pohara ajaibna waktos Mantenna ngaluarkeun aranjeunna ti Mesir! Ayeuna abdi sadaya ku PANGERAN diantep kieu, hirup kumaha urang Midian." 14 Ari timbalan PANGERAN, "Jung ka ditu gunakeun tanaga maneh nu rosa teh, leupaskeun Israil ti urang Midian. Kami pribadi anu miwarang." 15 Gidion ngawangsul, "Kumaha petana abdi ngaleupaskeun Israil teh? Di kaom Menase, golongan abdi teh panghengkerna, sareng di kulawargi, abdi teh sanes jalmi penting." 16 Ngawaler PANGERAN, "Maneh tangtu sanggup, sabab Kami tangtu ngabantu. Bakal babari bae maneh ngabasmi urang Midian teh, moal beda ti ngelehkeun musuh saurang." 17 Wangsul Gidion, "Manawi sapuk, abdi nyuhunkeun tawis yen Juragan teh leres PANGERAN. 18 Mugi ulah waka angkat, abdi bade ngahaturanan tuang heula." Ari walerana-Na, "Heug Kami tunggu nepi ka maneh ka dieu deui." 19 Tuluy Gidion ka bumina, meuncit embe ngora, tuluy diolahkeun. Ti dinya nyiuk tipung sapuluh kilo didamel roti teu make ragi. Dagingna diwadahan kana tetenong, kuahna 21
Hakim-hakim 6.20- 25 diwadahan kana panci, tuluy dicandak kana handapeun tangkal kiara, dihaturkeun ka malaikat PANGERAN. 20 Malaikat ngalahir, "Teundeun eta daging jeung roti di dinya dina cadas, tuluy banjur ku kuahna." Ku Gidion ditumutkeun. 21 Malaikat PANGERAN netelkeun tetekenna kana eta daging jeung roti nepi ka ledis. Gur tina eta cadas bijil seuneu, ngaduruk eta daging jeung roti. Geus kitu les malaikat teh ngaleungit. 22 Ayeuna Gidion yakin yen anu katingal tadi teh enya malaikat PANGERAN. Anjeunna kacida reuwaseunana, pok misaur, "PANGERAN Nu Maha Agung! Abdi cilaka, parantos adu hareupan sareng malaikat PANGERAN!" 23 Tapi PANGERAN ngadawuh ka anjeunna, "Sing teger. Ulah sieun-sieun. Maneh moal nepi ka paeh." 24 Ti dinya Gidion ngadamel altar kanggo PANGERAN, altarna dingaranan "PANGERAN Sumber Rahayu". (Eta altar tetep aya di Opra, kapiboga ku urang Abieser.) 25 Peutingna PANGERAN nimbalan ka Gidion, "Cokot sapi jalu bapa maneh sahiji, jeung sahiji deui anu umur tujuh taun. Bongkar altar bapa maneh paranti muja ka Baal, tihang lambang Dewi Asera anu di gigireunana runtuhkeun. 22
23 Hakim-hakim 6.26- 32 26 Adegkeun di luhur eta tumpukan hiji altar, rarancangna sing hade. Sapi anu kadua tea sabelegerna duruk kurbankeun ka PANGERAN dina eta altar, gunakeun tihang lambang Dewi Asera anu geus diruntuhkeun jadi suluhna." 27 Tuluy Gidion nyandak badega sapuluh urang; eta timbalan PANGERAN teh dilaksanakeun. Ngalaksanakeunana ti peuting, lantaran anjeunna sieuneun ku kulawargina jeung ku jelema-jelema urang desa eta. 28 Barang urang dinya harudang isuk-isuk, nyampak altar Baal geus dibongkar, tihang Dewi Asera geus runtuh, jeung dina altar anyar aya sapi beunang ngaduruk. 29 Seug silih tanya pada batur, "Pagawean saha ieu teh?" Sanggeus disusud, kanyahoan yen jelemana teh Gidion putra Yoas. 30 Tuluy ceuk maranehanana ka Yoas, "Ka dieukeun anak anjeun, rek dipaehan! Anak anjeun geus ngaruksak altar Baal jeung ngarubuhkeun tihang Dewi Asera!" 31 Jelema nu keur arambek teh ku Yoas diwalon, "Aranjeun teh rek mihak ka Baal, arek manglawankeun? Sing saha anu rek ngabelaan Baal, isuk ieu keneh tangtu dipaehan! Upama enya Baal teh allah, keun sina ngabela dirina pedah altarna aya nu ngabongkar." 32 Ti semet harita Gidion jadi katelah Yerubaal, dumeh saur Yoas, "Upama enya
Hakim-hakim 6.33- 39 Baal teh allah, keun sina ngabela dirina, pedah altarna aya nu ngabongkar." 33 Geus kitu urang Midian, urang Amalek jeung suku-suku bangsa gurun keusik kabeh kumpul, tuluy meuntasan Walungan Yordan, seug mangkalan di Lebak Yisrel. 34 Ti dinya Roh PANGERAN tumerap ka Gidion. Gidion niup tarompet, ngumpulkeun urang Abieser. 35 Ti dinya anjeunna ngirim utusan-utusan ka sakuliah daerah kaom Menase, boh nu di wetaneun boh nu di kuloneun Walungan Yordan, ngajak sangkan kaom Menase babarengan jeung anjeunna. Ngirim deui utusan-utusan ka kaom Aser, Sebulun jeung Naptali, sarta maranehna oge daratang ngahiji jeung anjeunna. 36 Piunjuk Gidion ka Allah, "Gusti parantos milih abdi kangge ngajait Israil. 37 Upami leres kitu, abdi ayeuna bade neundeun bulu domba dina tempat pangirikan tea. Saupami enjing eta bulu lantis ku ibun tur taneuhna tetep tuhur, nembe abdi yakin yen Gusti leres ngersakeun abdi geusan ngaleupaskeun Israil." 38 Nya kitu kajadianana. Isukna, barang Gidion tanghi kapendak eta bulu domba teh cipruk ku ciibun. Ku Gidion dipeureut, caina ngucur aya kana samangkokeun. 39 Gidion miunjuk ka Allah, "Mugi Gusti ulah bendu, sim abdi bade unjukan deui. 24
Hakim-hakim 6.40 -7.5 Nyuhunkeun widi nyobi sakali deui ku ieu bulu. Panuhun teh nu baseuhna taneuhna, buluna tetep garing." 40 Peuting eta Allah midamel kitu. Isukna bulu teh tetep garing, ari taneuhna baseuh ku ciibun. 7 1 Dina hiji poe, isuk-isuk Gidion sabaladna geus tarapti, tuluy masang kemah di sumber cai Harod. Ari urang Midian pakemahanana di hiji lebak kalereunana, di Pasir More. 2 Dawuhan PANGERAN ka Gidion, "Balad teh loba teuing. Kami moal nyelehkeun urang Midian ka maranehna. Bisi pajarkeun elehna teh ku maranehanana sorangan, ari Kami teu disebut-sebut. 3 Embarkeun kieu, Anu ngarasa miris meunang balik, sesana baris tetep di dieu, di Gunung Gilad." Nu baralik aya dua puluh dua rebu urang, nu kari ngan sapuluh rebu urang. 4 Dawuhan PANGERAN ka Gidion, "Sakitu ge masih keneh loba teuing. Bawa ka cai, ku Kami rek dipilih di dinya nu baris tetep jeung maneh. Upama ceuk Kami tah nu eta meunang milu, meunang milu. Upama ceuk Kami teu meunang milu, teu meunang." 5 Gidion nyandak baladna ka cai. PANGERAN ngadawuh, "Anu ngarinumna diletak ku letah kawas anjing, pisahkeun ti nu ngarinumna bari dareku." 25
Hakim-hakim 7.6-13 6 Aya tilu ratus urang anu nyedok cai ku dampal leungeunna terus diletakan; anu sejenna mah ngarinumna bari dareku. 7 Dawuhan PANGERAN, "Eta nu tilu ratus urang, anu ngarinumna diletak, ku Kami rek sina mantuan maneh pikeun ngelehkeun urang Midian. Nu sejenna sina baralik." 8 Maranehanana ku Gidion dipiwarang baralik, kajaba anu tilu ratus urang. Ari bekelna jeung tarompetna ti nu baralik tea dicokot. Di lebakeunana pakemahan urang Midian. 9 Peutingna PANGERAN nimbalan ka Gidion, "Geura pek rurug pakemahan musuh. Ku Kami rek diselehkeun ka maneh. 10 Bisi maneh hamham keneh, jig turun ka ditu jeung badega maneh si Pura. 11 Engke ku maneh kadenge kumaha omong-omonganana, tangtu wawanen maneh timbul geusan ngarurug." Ti dinya Gidion mudun jeung Pura, badegana, ka sisi pakemahan musuh. 12 Urang Midian, urang Amalek, jeung suku-suku bangsa gurun keusik, mani ngabarak saluluar lebak lir simeut lobana, nya kitu deui ontana, lobana lir keusik di basisir. 13 Barang sumping, Gidion ngadangu aya nu keur nyaritakeun impianana ka baturna, pokna, "Leuh kuring ngimpi, aya roti gandum ngagorolong ka lebah urang, jedak neunggar 26
Hakim-hakim 7.14- 20 hiji kemah, bru kemahna rubuh mani rata jeung taneuh." 14 Jawab baturna, "Moal salah eta teh pedang Gidion bin Yoas urang Israil! Moal salah deui! Urang Midian jeung urang sarerea tangtu eleh, diselehkeun ka manehna ku PANGERAN!" 15 Ngadangu anu nyaritakeun impian kitu jeung pihartieunana, brek Gidion tapak deku, sembah bakti ka Allah. Tuluy mulih ka pangkalan Israil. Geus kitu saurna, "Geura sadia. Balad Midian tan wande diselehkeun ku PANGERAN ka aranjeun!" 16 Seug balad teh ku anjeunna dibagi tilu bagian, tiap perjurit mawa tarompet jeung kendi wadah obor. 17 Saurna deui, "Upama kami geus aya di tungtung pangkalan itu, awaskeun tuluy sapeta-peta kami tiru. 18 Upama gundukan kami niup tarompet, tembalan ku tarompet maraneh ti sakurilingeun pakemahan musuh, tuluy surak, Demi PANGERAN jeung demi Gidion!" 19 Memeh tengah peuting Gidion jeung saratus jalmana geus narepi ka sisi pakemahan musuh, meneran anu jaga di dinya kakara cikeneh digilir. Maranehna tuluy bareng nariup tarompet jeung mareupeuskeun kendi-kendi bawana tea. 20 Diturutan ku nu dua bagian deui. Obor-obor dicangking ku leungeun kenca, 27
Hakim-hakim 7.21- 25 leungeun katuhu nyangking tarompet, ger surak, "Pedang demi PANGERAN jeung demi Gidion!" 21 Tiap perjurit nangtungna di tempat masing-masing sakurilingeun pakemahan musuhna. Musuh pating gurubug lalumpatan teu paruguh bari pating gorowok. 22 Sabot balad Gidion nariup tarompet, musuh ku PANGERAN disina silih babad pada baturna ku pedang. Tuluy maranehna kalabur nepi ka Bet Sita, tebeh Sartan, jeung nepi ka kota Abel Mehola deukeut Tabat. 23 Gancang urang Israil ti kaom Naptali, kaom Aser jeung dua kaom Menase dikeprak sina ngarudag urang Midian. 24 Jeung deui Gidion terus ngutus jelema sina ngider ka sakuliah daerah pagunungan Epraim nguwaran kieu, "Geura tarurun! Pegat urang Midian! Piheulaan ka Walungan Yordan jeung ka sumber-sumber cai nepi ka Bet Bara. Pegat urang Midian ulah nepi ka mareuntas." Urang Epraim kabeh dikeprak, tuluy maregat di Walungan Yordan jeung sumber-sumber cai nepi ka Bet Bara. 25 Maranehna bisa newak dua gegedug Midian, ngaranna Oreb jeung Seeb. Geus kitu Oreb dipaehan di Cadas Oreb, ari Seeb dipaehan di Pameresan Anggur Seeb. Ti dinya maju deui ngudag urang Midian. Sirah Oreb jeung Seeb dibawa sarta diserenkeun ka Gidion anu geus aya di Yordan peuntas wetan. 28
Hakim-hakim 8.1 -6 8 1 Geus kitu urang Epraim ngaromong ka Gidion, "Anjeun merangan urang Midian ku naon teu ngajak-ngajak? Asa teungteuingeun pisan anjeun ka kuring teh!" Maranehanana kacida ngarasa tugenahna. 2 Ari saur Gidion, "Eta beubeunangan kuring, lamun dibandingkeun jeung beubeunangan aranjeun nu enggeus-enggeus, teu aya pisan hartina. Anu geus dipigawe ku aranjeun kaom Epraim, sanajan nu pangleutikna oge, leuwih gede hargana ti batan anu ayeuna dilakonan ku kaom kuring, kaom Abieser. 3 Turug-turug ku berkahna kakawasaan Allah, aranjeun geus hasil niwaskeun dua gegedug Midian, Oreb jeung Seeb. Dibandingkeun jeung eta, beubeunangan kuring mah naon hartina?" Dijawab kitu mah lemper napsuna urang Epraim teh. 4 Gidion jeung tilu ratus baladna geus nepi ka Walungan Yordan, geus mareuntas. Kacida carapeeunana teh, tapi terus bae ngudag musuh. 5 Barang narepi ka desa Sukot, Gidion misaur ka urang dinya, "Cik ieu balad kuring bere dahar saeutik mah, geus lalungseeun. Mangkaning keur ngudag Raja Sebah jeung Raja Salmuna, rajana urang Midian." 6 Kapala-kapala urang Sukot ngajawab, "Naha make kudu dibere dahar sagala? Nu diudagna oge, Sebah jeung Salmuna acan katewak." 29
30 Hakim-hakim 8.7-14 7 Waler Gidion, "Kitu, kitu! Engke, ana Sebah jeung Salmuna geus diselehkeun ka kami ku PANGERAN, aranjeun rek dibabukan ku cucuk jeung pulus meunang ngala ti gurun keusik!" 8 Gidion kebat maju ka Penuel. Ka urang dinya oge anjeunna mundut kitu cara ka urang Sukot. Tapi jawabanana oge sarua jeung urang Sukot. 9 Ku sabab kitu saur Gidion ka maranehanana, "Lamun kami engke mulang deui kalawan sehat sarta salamet, eta munara maraneh engke ku kami rek dirugrugkeun!" 10 Sebah jeung Salmuna sabaladna araya di Karkor. Baladna, suku-suku bangsa gurun keusik tea ngan kari 15.000 urang deui; 120.000 serdaduna geus tiwas. 11 Gidion majuna nyandak jalan anu malipid ka gurun keusik, wetaneun Nobah jeung Yogbeha. Der balad musuh teh didodoho, ditarajang. 12 Dua rajana, Sebah jeung Salmuna kabur, tapi terus diudag sarta beunang ditawan, baladna paburisat. 13 Waktu Gidion mulih jurit, nyandak jalan anu ka Heres, 14 anjeunna nangkep hiji budak ngora urang Sukot lajeng dipariksa. Seug eta budak ngora teh nuliskeun sakabeh ngaran kapala urang Sukot. Kabehna aya tujuh puluh tujuh urang.
Hakim-hakim 8.15- 21 15 Ti dinya Gidion sumping ka Sukot, sarta kieu saurna ka urang dinya, "Maraneh kamari ieu nolak pamenta kami. Aringet keneh? Ceuk maraneh, balad kami anu geus lalungse teh teu perlu dibere dahar, dumeh Sebah jeung Salmuna acan katewak. Tah ieu Sebah jeung Salmuna!" 16 Ti dinya anjeunna nyandak cucuk jeung pulus anu ti gurun keusik tea, dianggo ngababukan kapala-kapala urang Sukot. 17 Kitu deui munara anu di Penuel tea ku anjeunna dirugrugkeun, sarta sakabeh lalaki urang dinya ditumpes. 18 Gidion mariksa ka Sebah jeung Salmuna, "Kumaha perkara jelema-jelema anu ku maraneh dipaehan di Tabor?" Jawabna, "Rupana sarua jeung anjeun, ulatna ulat anak raja." 19 Saur Gidion, "Eta teh dulur-dulur kami, dulur-dulur saindung. Lamun heug ku maraneh teu dipaehan mah kami sumpah, maraneh oge ku kami moal nepi ka dipaehan." 20 Geus kitu anjeunna miwarang Yeter, putrana anu cikal, saurna, "Paehan ku hidep eta dua raja teh!" Tapi putrana henteu terus nyabut pedang. Asa-asa, kawantu murangkalih keneh. 21 Ari ceuk Sebah jeung Salmuna ka Gidion, "Atuh ku anjeun bae sorangan kuring teh paehan. Da eta mah pagawean kolot." Tuluy maranehanana ku Gidion dipaehan. Ari 31
Hakim-hakim 8.22- 27 perhiasan-perhiasanana anu disimpen dina beuheung ontana ku Gidion dirampas. 22 Geus kitu urang Israil mihatur ka Gidion, "Anjeun bae atuh nyepeng pamarentahan, anjeun saturun tumurun. Anjeun parantos ngabebaskeun kuring ti urang Midian." 23 Waler Gidion, "Kuring teu hayang jadi pamingpin. Anak kuring oge moal daekeun. PANGERAN bae pamingpin aranjeun mah." 24 Tapi saurna deui, "Tapi aya sarupa pamenta kuring, nya eta anting-anting beunang aranjeun ngajarah tea." (Urang Midian memang mararake anting emas, sakumaha galibna bangsa-bangsa gurun keusik lianna.) 25 Ceuk maranehanana, "Mangga seja kasanggakeun, suka lilah pisan." Bar maranehanana ngamparkeun sagebar lawon, tuluy anting-anting jarahan teh diteundeunan ka dinya. 26 Beuratna anting-anting anu katampa ku Gidion meh dua puluh kilogram, jaba perhiasan-perhiasan, kongkorong, jeung jubah wungu urut raja Midian kitu deui kongkorong-kongkorong onta. 27 Eta emas ku Gidion didamel arca sesembahan, dipernahkeunana di desana, di Opra. Ti dinya urang Israil mungkur ti Allah tuluy nyembah ka eta arca. Gidion sakulawargina jadi kasasabkeun ku eta arca. 32
Hakim-hakim 8.28 -9.2 28 Urang Midian geus eleh ku urang Israil, geus teu mangrupa deui ancaman. Ti dinya tanah teh kerta opat puluh taun lilana, nepi ka Gidion pupus. 29 Gidion geus mulih ka desana, tetep tumetep calikna di dinya. 30 Putrana aya tujuh puluh, kawantu geureuhana loba. 31 Di Sekem ge aya selirna saurang. Ti eta selir kagungan putra hiji, jenenganana Abimelek. 32 Gidion putra Yoas pupus dina yuswa kacida sepuhna, dikurebkeunana di makam Yoas ramana, di Opra, desa kaom Abieser. 33 Sanggeus Gidion pupus, urang Israil henteu satia deui ka Allah, ngabarakti ka Baal-baal. Maranehna nyieun Baal ngaranna Baal Berit, eta anu ku maranehna dipiallah. 34 Maranehna geus tara ngabakti deui ka PANGERAN Allahna, anu ngabelaan maranehna ti sakabeh musuh di sakurilingeunana. 35 Jeung taya pisan rasa tumarimana ka kulawarga Gidion, najan anjeunna sakitu bumelana ka urang Israil. 9 1 Abimelek putra Gidion, nepangan wargi-wargi ibuna di Sekem, 2 mundut dipangnepikeun kasauranana anu kieu ka urang Sekem, "Ari aranjeun naha mending diparentah ku sakabeh anak Gidion anu tujuh puluh, atawa ku saurang bae? Sing 33
Hakim-hakim 9.3 -9 inget, Abimelek teh getih daging aranjeun sorangan." 3 Kasauranana kitu ku wargi-wargi ibuna ditepikeun. Seug urang Sekem rempug milih Abimelek, dumeh ka baraya. 4 Abimelek ku maranehanana dibahanan duit tujuh puluh gebleg perak, beunang nyokot ti pura Baal Berit. Eta duit ku anjeunna dianggo nyewa jalma-jalma jahat dibawa sakait. 5 Ti dinya anjeunna angkat ka bumi ramana di Opra. Saderek-saderekna anu tujuh puluh, putra-putra Gidion, ku anjeunna dipeuncitan hiji-hiji di dinya, dina hiji batu. Tapi aya saurang anu lolos, nya eta Yotam putra Gidion anu bungsu, lantaran nyumput. 6 Geus kitu urang Sekem jeung urang Bet Milo kumpul di Sekem, handapeun tangkal kiara karamat, rek ngangkat Abimelek jadi rajana. 7 Sanggeus hal eta kadangu ku Yotam, anjeunna unggah ka Gunung Gerisim, ngagero kieu ka maranehna ti puncak, "Eh urang Sekem, darengekeun ieu kuring, sarta muga-muga aranjeun oge didangu ku Allah! 8 Sakali mangsa tatangkalan baradami arek milih pirajaeunana. Pok marenta ka tangkal jetun, Anjeun bae jadi raja. 9 Tangkal jetun ngajawab, Ari kudu marentah ka aranjeun mah kuring teh kudu eureun ngabijilkeun minyak, heug eta teh paranti ngahormat dewa-dewa jeung manusa. 34
Hakim-hakim 9.10- 17 10 Ti dinya tatangkalan teh marenta ka tangkal kondang, Anjeun bae jadi raja. 11 Jawab tangkal kondang, Ari kudu marentah ka aranjeun mah kuring teh kudu eureun bubuah, heug buah kuring teh kacida amisna. 12 Tuluy tatangkalan teh marenta ka tangkal anggur, Anjeun bae jadi raja. 13 Jawab tangkal anggur, Ari kudu marentah ka aranjeun mah kuring teh kudu eureun bubuah, heug eta teh paranti ngagumbirakeun dewa-dewa jeung manusa. 14 Ku sabab kitu tatangkalan teh marenta ka rungkun cucuk, Anjeun atuh jadi raja. 15 Jawab rungkun cucuk, Heug! Ari enya- enya mah hayang dirajaan ku kami. Pek geura ngariuhan di handapeun iuh-iuh kami. Tapi awas lamun henteu enya-enya, ieu regang-regang kami anu pinuh ku cucuk baris ngabijilkeun seuneu, terus ngahuru leuweung kiputri di Libanon." 16 "Ayeuna," saur Yotam deui, "naha enya aranjeun milih Abimelek jadi raja teh kalawan maksud anu jujur tur hade? Seja ngahargaan kana jasa-jasa Gidion, seja narima kulawargina sakumaha layakna, satimbang jeung jasa-jasa Gidion? 17 Sing inget, bapa kuring geus tarung kalawan nekad ngabelaan aranjeun, geus bibilasan naruhkeun nyawa keur ngajait aranjeun ti urang Midian. 35
Hakim-hakim 9.18- 24 18 Kari-kari poe ieu aranjeun malik ngamusuh ka kulawarga bapa kuring. Tujuh puluh putrana ku aranjeun dipeuncitan hiji-hiji dina luhur batu anu eta-eta keneh, anu sahiji! Eta anak selir bapa kuring anu ngaran Abimelek, ku aranjeun dijieun raja di Sekem, pedah baraya! 19 Lamun enya tea mah poe ieu aranjeun boga tekad anu lempeng sarta jujur ka Gidion jeung ka kulawargana, heug masing bagja boga raja Abimelek, kitu deui Abimelek masing senang ngarajaanana ka aranjeun. 20 Tapi lamun henteu kitu muga-muga ti Abimelek sing bijil seuneu anu ngahuru ka aranjeun urang Sekem jeung urang Bet Milo, sarta muga-muga ti urang Sekem jeung urang Bet Milo masing bijil seuneu nu ngaduruk Abimelek nepi ka beakna." 21 Geus kitu, ku bawaning sieun ka Abimelek saderekna, Yotam terus kabur ka Beer, sarta calik di dinya saterusna. 22 Ari Abimelek marentahna ka urang Israil meunang tilu taun. 23 Ku kersaning Allah, Abimelek jeung urang Sekem jadi silih satru, urang Sekem barontak ka anjeunna. 24 Kitu kajadianana, kajahatan Abimelek jeung urang Sekem anu ngabantu anjeunna meuncitan tujuh puluh putra-putra Gidion, ayeuna meunang wawales. 36
Hakim-hakim 9.25- 31 25 Urang Sekem nyieun tempat pamegatan di puncak-puncak gunung, pikeun nangkep Abimelek. Sakur anu ngaliwat ka dinya ku maranehna dirampog. Hal ieu geus diunjukkeun ka Abimelek. 26 Geus kitu ka Sekem aya anu daratang, Gaal bin Ebed jeung dulur-dulurna, sarta maranehna dipercaya ku urang Sekem. 27 Maranehanana arasup ka kebon anggur urang Sekem, mupu buahna tuluy diperes diparake sukan-sukan. Los deui ka kuil dewa urang dinya, ngadon dalahar, ngarinum bari susumbar ngahina ka Abimelek. 28 Kieu ceuk Gaal, "Urang di Sekem teh jadi naon? Na make kudu ngabdi ka Abimelek? Saha saenyana eta jelema teh? Anak Gidion! Ari Sebul wakilna di dieu, ngawula ka dinya. Urang mah keur naon ngawula ka dinya? Rek ngawula mah ka Hemor karuhun urang, anu ngarundaykeun kaom aranjeun! 29 Coba lamun kuring anu jadi kapala di dieu, eta si Abimelek teh moal teu disingkahkeun! Rek kieu kuring ngomong teh ka manehna, Pek pepekan deui balad maneh, urang tarung, urang ngadu kakuatan!" 30 Sebul, kapala pamarentah kota eta, ngadenge ucap-ucapan Gaal kitu teh hatena ngentab. 31 Tuluy ngirim utusan ka Abimelek anu calikna di Aruma, mawa pesen kieu, "Aya jalmi arasup ka Sekem, Gaal bin Ebed sareng 37
Hakim-hakim 9.32- 38 dulur-dulurna, ngangsonan jalmi-jalmi sina ngalawan ka anjeun. 32 Anjeun engke wengi kedah jengkar sareng perjurit, lajeng ngintip di tegal. 33 Enjingna wanci meletek srangenge kedah ngadadak nyerang kota. Upami Gaal sabaladna kaluar ngayonan, gempur sakiat tanaga." 34 Seug Abimelek sabaladna jengkar peuting-peuting, tuluy ngintip di luareun Sekem. Baladna dibagi opat bagian. 35 Barang katembong Gaal kaluar sarta ngajanteng di lawang kota, balad Abimelek carengkat tina panyumputanana. 36 Katenjoeun ku Gaal, pok manehna ngomong ka Sebul, "Tenjo! Itu loba jelema tarurun ti puncak gunung." Walon Sebul, "Eta mah lain jelema, kalangkang gunung-gunung." 37 Gaal pok deui, "Tenjo! Itu loba jelema tarurun ti poponclot gunung. Itu sabubuhan deui turut-turut jalan ka dieukeun ti lebah tangkal kiara paranti tukang-tukang torah!" 38 Ari ceuk Sebul, "Mana buktina omongan anjeun anu sakitu suabanana teh? Kapan ceuk anjeun keneh, keur naon urang make kudu ngawula ka eta jelema anu ngaran Abimelek. Tuh itu teh balad manehanana, anu ku anjeun ditangtang tea. Papag ka ditu, ayonan!" 38
Hakim-hakim 9.39- 48 39 Tuluy Gaal ngapalaan urang Sekem ngayonan Abimelek. 40 Gaal kabur, tapi ku Abimelek diudag. Geus loba baladna anu tararatu, kitu deui anu di lawang kota. 41 Abimelek terus calik deui di Aruma. Ari Gaal sadulur-dulur geus teu bisa ngancik deui di Sekem, ditundung ku Sebul. 42 Poe isukna, kauninga ku Abimelek yen urang Sekem rek ka taregal. 43 Seug anjeunna ngumpulkeun balad, dibagi tilu bagian sina ngarintip di tegal. Barang urang dinya kalaluar ti jero kota, anjeunna bijil ti panyumputan rek mimiti ngagempur. 44 Sabot Abimelek jeung baladna maju gagancangan rek megat di lawang kota, anu dua pasukan deui narajang ka nu geus araya di tegal. Anu ditarajang beak dipaehan kabeh. 45 Sanggeus tarung sapoe jeput, eta kota geus beunang ku Abimelek, jelema-jelemana dipaehan, kotana diacak-acak tuluy diawuran ku uyah. 46 Barang pamingpin-pamingpin di benteng Sekem ngadarenge hal eta, tuluy marubus nyiar pisalameteun ka guha anu aya di jero pura Baal Berit. 47 Abimelek geus dibejaan yen maranehanana kumpul di dinya. 48 Seug anjeunna nanjak ka Gunung Salmon jeung baladna. Anjeunna nyandak kampak nutuh dahan kai tuluy dipanggul. Baladna oge 39
Hakim-hakim 9.49- 56 diparentah sina buru-buru nutuh dahan kai cara anjeunna. 49 Tiap perjurit nutuhan dahan kai, tuluy naluturkeun ka Abimelek. Kai teh dibegbregkeun dina liang guha nu keur diparake nyumput, tuluy dihuru. Nu aya di jero, anu lobana kira-kira sarebu urang, lalaki jeung awewe, kabeh paraeh. 50 Ti dinya Abimelek ngepung kota Tebes, sarta tuluy ditalukkeun. 51 Di eta kota aya hiji munara kacida wewegna. Pangeusi kota eta, lalaki, awewe, katut para pamingpinna lalumpatan ka dinya, tuluy ngonci maneh di jero, naraek ka tempat nu pangluhurna. 52 Barang datang ka dinya arek ngagempur eta munara, Abimelek nanjak ngadeukeutan pantona, maksudna eta panto rek dihuru. 53 Tapi ti luhur munara aya awewe ngaragragkeun batu panggilingan, ninggang kana sirahna nepi ka rengat. 54 Geuwat anjeunna nyaur budak ngora purah mawa pakarang anjeunna, pok marentah, "Cabut eta pedang, sabetkeun ka kami. Kami embung kasebutkeun paeh ku awewe." Seug budak ngora teh narajang ka anjeunna, seug anjeunna maot. 55 Sanggeus kanyahoan Abimelek maot, urang Israil baralik ka imah-imahna. 56 Ku jalan kitu Allah ngabales kajahatan Abimelek anu geus hianat ka ramana, 40
Hakim-hakim 9.57-10.7 meuncitan saderek-saderekna anu tujuh puluh tea. 57 Kitu deui kajahatan urang Sekem ku Allah dibales. Maranehna jadi salangsara, cocog jeung ucapan Yotam putra Gidion waktu nyumpahan ka maranehanana. 10 1 Sanggeus Abimelek maot, Tola bin Pua putu Dodo jadi pamingpin, ngabebaskeun Israil. Anjeunna asal ti kaom Isaskar, calikna di Samir di daerah pagunungan Epraim. 2 Dua puluh tilu taun lilana anjeunna jadi pamingpin di Israil, tuluy pupus sarta dikurebkeun di Samir. 3 Sanggeus Tola, urang Israil dipingpin ku Yair urang Gilad. Jadi pamingpinna meunang dua puluh dua taun. 4 Anjeunna kagungan tilu puluh putra pameget anu tarumpak kalde. Putra-putrana kagungan tilu puluh kota di tanah Gilad, anu nepi ka ayeuna disebut desa-desa Yair. 5 Yair pupus sarta dikurebkeun di Kamon. 6 Urang Israil geus dosa deui ka PANGERAN, nyarembah ka dewa-dewa Baal jeung ka Astoret, kitu deui ka allah-allahna urang Siria, urang Sidon, urang Moab, urang Amon jeung urang Pelisti. Geus malungkur ti PANGERAN, henteu ngabakti deui ka Mantenna. 7 Ku lantaran kitu PANGERAN bendu ka urang Israil, tuluy maranehanana diselehkeun ka urang Pelisti jeung ka urang Amon. 41
Hakim-hakim 10.8- 15 8 Dalapan belas taun lilana ieu dua bangsa ngagencet jeung nganiaya urang Israil nu maratuh di kotana urang Emor wetaneun Walungan Yordan di tanah Gilad. 9 Malah urang Amon mah nepi ka meuntasan Yordan merangan ka kaom Yuda, kaom Binyamin jeung kaom Epraim. Israil kacida ngarasa prihatinna. 10 Seug urang Israil teh sasambat ka PANGERAN, bari kieu piunjukna, "Abdi sadaya rumaos dosa, parantos mungkur ti Gusti, Allah abdi sadaya, ngabakti ka Baal-baal." 11 Ngawaler PANGERAN ka maranehanana, "Bareto maraneh teh dikaniaya ku urang Mesir, urang Emor, urang Amon, urang Pelisti, 12 urang Sidon, urang Amalek jeung urang Maon. Maraneh sasambat ka Kami. Lain maraneh teh geus ditulungan ku Kami, leupas ti maranehanana? 13 Parandene maraneh masih bae nukangan ka Kami, ngabarakti ka allah-allah anu sejen. Ku sabab eta Kami moal rek nulungan deui. 14 Ka ditu bae sasambat ka dewa-dewa meunang maraneh milih tea. Keun sina maranehna anu nulungan mun maraneh meunang kasusah." 15 Tapi piunjuk urang Israil ka PANGERAN, "Abdi sadaya rumaos dosa. Mangga sanaos bade dikua-kieu oge, nanging mugi kersa maparin pitulung ayeuna pisan." 42
Hakim-hakim 10.16-11.5 16 Geus kitu, maranehanana henteu ngabarakti deui ka allah-allah sejen, tapi ngabarakti ka PANGERAN. Mantenna jadi pohara ngangresna ku kaprihatinan Israil teh. 17 Geus kitu urang Amon natakeun balad arek indit perang, mangkalan di Gilad. Urang Israil kumpul, tuluy mangkalan di Mispa wewengkon Gilad. 18 Di dinya para pamingpin kaom-kaom Israil silih tanya, "Saha anu sanggup ngapalaan ieu perang ngalawan urang Amon? Sing saha anu sanggup, eta baris jadi kapala saeusi tanah Gilad." 11 1 Aya hiji prajurit anu leber ku wawanen, jenenganana Yepta, putra Gilad ti hiji awewe palacuran. 2 Ti geureuhana anu sah anjeunna kagungan sababaraha putra. Sanggeus sawawa, aranjeunna nyesedek sangkan Yepta ingkah. Salaurna, "Maneh mah moal meunang warisan naon-naon ti bapa kami; maneh mah teu saindung." 3 Yepta ingkah ti saderek-saderekna, tuluy calik di tanah Tob. Di dinya anjeunna narik hate jalma-jalma jahat, anu tuluyna ngahiji jeung anjeunna. 4 Heuleut sawatara lila, urang Israil diperangan ku urang Amon. 5 Barang mimiti der, para pamingpin Gilad arangkat ka tanah Tob ngangkir Yepta. 43
Hakim-hakim 11.6- 13 6 Salaurna, "Mugi anjeun kersa mingpin perang malar urang kuat ngayonan urang Amon." 7 Ari saur Yepta, "Ongkoh bareto aranjeun sakitu mikangewana ka kuring, nepi ka tega nyingkahkeun kuring ti imah bapa. Ayeuna keur meunang kasusah, wet daratang ka kuring." 8 Walon aranjeunna ka Yepta, "Leres kitu, maksad teh seja ngajak, mugi kersa ngiring merangan urang Amon, mingpin sadaya urang Gilad." 9 Saur Yepta ka aranjeunna, "Upama kuring kudu balik pikeun merangan urang Amon, tur engke ku PANGERAN dikersakeun unggul, kuring menta supaya jadi kapala aranjeun." 10 Walonna, "Mangga satuju. PANGERAN saksina." 11 Yepta tuluy ngiring ka para pamingpin Gilad, ku urang Gilad tuluy diangkat jadi kapala jeung pamingpin. Seug Yepta ngadamel sarat-saratna di Mispa, di payuneun PANGERAN. 12 Yepta ngutusan ka raja Amon, ngemban saur kieu, "Naon sababna anjeun narajang ka tanah kuring?" 13 Ngawaler raja Amon ka eta utusan, "Waktu urang Israil daratang ti Mesir geus ngarampas tanah ti semet Walungan Arnon nepi ka Walungan Yabok jeung Walungan 44
Hakim-hakim 11.14 -20 Yordan. Eta kudu dipulangkeun kalawan repeh-rapih." 14 Utusan teh ku Yepta diutus deui ka raja Amon, 15 ngemban waleran kieu, "Teu pisan-pisan urang Israil ngarampas tanah Moab atawa tanah Amon. 16 Kieu anu saenyana: Waktu urang Israil ninggalkeun Mesir, jalanna nyorang gurun keusik, terus ka Teluk Akaba, bras ka Kades. 17 Ti dinya ngutusan ka raja Edom, menta idin rek ngaliwat ka tanahna. Tapi raja Edom teu ngidinan. Ka raja Moab oge menta idin, tapi ku ieu ge teu diidinan ngaliwat ka tanahna. Urang Israil kapaksa ngendek di Kades. 18 Geus kitu urang Israil neruskeun lampahna nyorang gurun keusik, jalanna muteran tanah Moab jeung tanah Edom, seug nepi ka wetaneun tanah Moab peuntaseun Walungan Arnon beulah ditu. Seug sarta masang kemah di dinya. Tapi henteu nepi ka meuntasan eta walungan, lantaran nyaho eta mah geus wates tanah Moab. 19 Ti dinya urang Israil ngutusan ka Sihon, raja urang Emor di Hesbon, menta idin ngaliwat ka tanahna, arek terus ka tanah milikna sorangan. 20 Raja Sihon henteu ngidinan ka Israil, anggur ngumpulkeun baladna kabeh, sarta 45
Hakim-hakim 11.21 -26 masang kemah di Yahas, tuluy narajang ka Israil. 21 Tapi PANGERAN, Allahna Israil, ngersakeun Israil unggul bisa ngelehkeun Sihon sabaladna. Wewengkon urang Emor satanah eta ku urang Israil dijabel, 22 terus dicaricingan ti semet Walungan Arnon di beulah kidul nepi ka Walungan Yabok di beulah kaler, ti semet gurun keusik di beulah wetan, nepi ka Walungan Yordan di beulah kulon. 23 Nya PANGERAN, Allahna Israil, anu ngusir urang Emor pikeun umat-Na, urang Israil. 24 Naon sababna eta ayeuna ku anjeun rek dicoba-coba dicokot deui? Pek eta sagala pamere Kamos batara anjeun teh ari rek dibelaan mah. Sabalikna kuring oge wajib ngabelaan sagala rupa anu geus dipaparinkeun ku PANGERAN Allah kuring. 25 Naha ceuk pangrasa anjeun, anjeun teh leuwih hade ti batan Balak bin Sipor, raja Moab? Na kungsi eta raja teh nangtang ka Israil? Na kungsi anjeunna merangan ka pihak kuring? 26 Geus tilu ratus taun Israil nyicingan Hesbon jeung Arur katut pilemburan- pilemburan sakurilingeunana, kitu deui sakabeh kota anu pernahna di sisi-sisi Walungan Arnon. Ku naon ku anjeun henteu direbut dina mangsa-mangsa eta? 46
Hakim-hakim 11.27 -34 27 Henteu, kuring teu salah teu naon ka anjeun. Sabalikna anjeun anu nyieun goreng arek merangan. Mugi-mugi PANGERAN anu jumeneng hakim, poe ieu nangtukeun hukum-Na kana perkara urang Israil jeung urang Amon." 28 Eta kasauran Yepta ku raja Amon henteu dipirosea. 29 Geus kitu Roh PANGERAN tumerap ka Yepta. Anjeunna angkat nyorang tanah Gilad jeung tanah Menase, mulih deui nganggo jalan ka Mispa di wewengkon Gilad, lajeng ka tanah Amon. 30 Anjeunna kaluar nadar ka PANGERAN, saurna, "Madak abdi ku anjeun dikersakeun tiasa ngelehkeun urang Amon, 31 ana abdi wangsul unggul jurit, abdi sumeja ngahaturkeun jalmi anu pangheulana kaluar ti rorompok mapagkeun abdi. Eta bade diduruk didamel kurban ka PANGERAN." 32 Geus kitu Yepta meuntasan walungan seja merangan urang Amon. Kersaning PANGERAN perangna unggul. 33 Urang Amon ku anjeunna dibabad ti semet Arur nepi ka wewengkon sakurilingeun Minit, dua puluh kota kabehna, malah terus nepi ka Abel Keramim. Urang Amon dicacar bebeakan, kasoran ku urang Israil. 34 Sanggeus Yepta sumping ka bumina di Mispa, putrana anu geus parawan kaluar 47
48 Hakim-hakim 11.35 -40 mapagkeun, igel-igelan bari nabeuh terebang. Eta teh putra tunggalna. 35 Barang Yepta ningali kitu, anjeunna nyosoeh anggoan bawaning ku nalangsa, sarta lahirna, "Aduh anaking! Ieu hate Ama kiamat. Naha bet enung pisan anu ngajejewet hate Ama teh? Ama teh geus sumpah ka PANGERAN, teu bisa diletak deui." 36 Putrana ngawangsul, "Upami parantos sumpah ka PANGERAN mah, mangga teh teuing abdi pidamel sakumaha anu ku Ama parantos diikrarkeun, margi Ama ku PANGERAN parantos dikersakeun unggul iasa ngelehkeun musuh Ama, urang Amon." 37 Saurna deui ka ramana, "Mung abdi aya panuhun, nyuhunkeun tempo dua sasih bade nepangan rerencangan, teras ngumbara ka gunung-gunung, sumeja nyeungceurikan diri sorangan, kedah maot parawan keneh." 38 Ku ramana seug dijurung, dipaparin waktu dua bulan. Bral indit jeung batur-baturna ka gunung-gunung, ngadon nangisan salira kudu pupus memeh kagungan jodo, bujeng-bujeng dugi ka puputra heula. 39 Sanggeus dua bulan, balik deui ka ramana. Ku ramana dilakonan sakumaha anu geus diikrarkeun ka PANGERAN. Nyi mojang teh maot parawan keneh. Hal eta saterusna jadi adat di Israil, 40 nya eta, unggal mojang saban-saban taun kudu lunta heula opat poe, pikeun
Hakim-hakim 12.1-5 nyeungceurikan putra awewe Yepta urang Gilad. 12 1 Urang Epraim mangsa harita tandang arek perang, tuluy arindit meuntasan Walungan Yordan muru ka Sapon. Maranehna nyarita ka Yepta, "Ku naon maneh indit merangan urang Amon teh teu ngajak kuring? Ayeuna kuring rek ngaduruk maneh saeusi imah!" 2 Ku Yepta diwaler kieu, "Basa urang Gilad jeung urang Amon paketrok nemen pisan, kuring menta tulung ka aranjeun ngabantu ngabebaskeun kuring jeung urang Gilad ti urang Amon, tapi aranjeun teu narulungan. 3 Sanggeus terang yen aranjeun embung pipilueun, kuring nekad ngetohkeun nyawa, asup ka daerah musuh rek merangan. Ku karana PANGERAN, kuring bisa ngelehkeun musuh. Jadi naon sababna ayeuna aranjeun arek merangan ka kuring?" 4 Geus kitu Yepta ngumpulkeun urang Gilad pikeun merangan urang Epraim. Urang Epraim eleh. (Eta urang Epraim geus ngomong kieu, "Maraneh urang Gilad di Epraim jeung di Menase, maraneh teh kakaburan ti Epraim!") 5 Sangkan urang Epraim ulah aya nu lolos, tempat-tempat sisi Walungan Yordan anu kira-kira bisa dipake meuntas, ku urang Gilad direbut. Ana aya urang Epraim menta idin meuntas arek nyoba-nyoba kabur, ku urang 49
50 Hakim-hakim 12.6- 13 Gilad ditanya, "Maneh urang Epraim?" Upama jawabna, "Lain," 6 terus dititah ngucapkeun "Syibolet". Urang Epraim ngucapkeunana teh "Sibolet", teu bisaeun bentes. Upama geus kitu eta jelema ditewak tuluy dipaehan di dinya keneh, di salah sahiji peupeuntasan Walungan Yordan. Harita urang Epraim anu diparaehan teh nepi ka opat puluh dua rebu jelema. 7 Yepta jenengna pamingpin di urang Israil meunang genep taun. Tuluy pupus, dikurebkeun di kota Mispa di Gilad. 8 Sanggeus Yepta, anu jadi hakim urang Israil teh Ibsan urang Betlehem. 9 Anjeunna kagungan tilu puluh putra lalaki, tilu puluh putra awewe. Putra-putrana nu awewe dijodokeunana ka urang kaom sejen. Ari ti kaom luar anjeunna nyandak tilu puluh mojang dijodokeun ka putra-putrana anu pameget. Ibsan ngapalaanana ka Israil meunang tujuh taun, 10 tuluy pupus sarta dikurebkeun di Betlehem. 11 Sanggeus Ibsan, anu jadi hakim urang Israil teh Elon ti Sebulun. Ngapalaanana meunang sapuluh taun, 12 tuluy pupus, dikurebkeun di Ayalon, di wewengkon Sebulun. 13 Sanggeus Elon, hakim urang Israil teh Abdon bin Hilel ti Piraton.
Hakim-hakim 12.14-13.6 14 Anjeunna kagungan opat puluh putra pameget jeung tilu puluh putu pameget anu masing-masing baroga kalde tunggang hiji sewang. Abdon mingpinna ka Israil meunang dalapan taun, 15 tuluy pupus, dikurebkeun di Piraton wewengkon Epraim, di pagunungan urang Amalek. 13 1 Urang Israil milampah dosa deui ka PANGERAN, sarta ku Mantenna diselehkeun ka urang Pelisti, dijajah nepi ka opat puluh taun. 2 Jaman eta aya hiji jelema, ngaranna Manoah, urang Sora, anggota kaom Dan. Ari bojona gabug. 3 Ti dinya malaikat PANGERAN nembongan ka bojo Manoah sarta ngandika, "Nepi ka ayeuna maneh acan keneh boga anak. Tapi moal lila deui maneh bakal kakandungan tuluy ngajuru, budakna tangtu lalaki. 4 Maneh kudu pantrang, teu meunang nginum anggur atawa inuman keras, teu meunang dahar kadaharan anu diharamkeun. 5 Upama budak geus lahir, buukna ulah dicukuran, sabab ti barang borojolna geus diabdikeun ka Allah jadi Nasir. Manehna nu baris ngajait urang Israil ti urang Pelisti." 6 Eta wanita bebeja ka salakina, "Bieu kuring kasumpingan utusan Allah. Pamuluna lir malaikat PANGERAN, kacida pikagimireunana. Ku kuring teu ditanyakeun anjeunna teh 51
Hakim-hakim 13.7- 13 nu ti mana, kitu deui anjeunna oge henteu ngenalkeun jenenganana. 7 Saurna kuring teh bakal ngandung, bakal boga anak lalaki. Saurna deui kuring kudu pantrang, teu meunang nginum anggur atawa inuman keras, teu meunang dahar kadaharan anu diharamkeun, sabab budak teh pijadieun Nasir Allah saumur-umur." 8 Seug Manoah neneda ka PANGERAN, "Nun PANGERAN, mugi eta utusan Allah anu nembe sumping teh sina sumping deui maparin katerangan perkawis budak, upami parantos lahir kedah kumaha ngurusna." 9 Paneda Manoah ku Allah dikabul, malaikat- Na sumping deui ka eta wanita, waktu manehna keur diuk di kebon, sorangan henteu jeung salakina. 10 Harita keneh manehna lumpat ka salakina, sarta pokna, "Itu utusan anu kamari ieu teh sumping deui ka kuring." 11 Manoah geuwat nuturkeun bojona nepungan tamu, seug tumaros, "Juragan teh anu kamari ieu cacarios sareng pun bojo?" Tamu ngawaler, "Enya." 12 Manoah tumaros deui, "Saupami pilahir Juragan teh parantos buktos, eta budak kedah kumaha, kumaha pilampaheun hirupna?" 13 Waler malaikat, "Bojo maneh kudu tigin ngalakonan hal-hal anu ku Kami geus diomongkeun ka dirina. 52
Hakim-hakim 13.14 -20 14 Naon bae anu asal tina tangkal anggur teu meunang didahar, anggur atawa inuman keras teu meunang, kitu deui kadaharan- kadaharan anu diharamkeun. Sakur anu ku Kami diomongkeun ka manehna kudu dilampahkeun." 15 (13:15-16) Manoah teu terangeun yen eta teh malaikat PANGERAN, ku sabab kitu pok unjukan kieu, "Ulah waka mulih. Tuang heula, bade dipangnyayagikeun anak embe." Tapi saur malaikat, "Najan diandeg ge susuguh maneh ku Kami moal didahar. Tapi ari rek nyadiakeun mah pek bae, tuluy duruk jieun kurban ka PANGERAN." 16 (13:15) 17 Manoah unjukan deui, "Neda wartos, saha salira teh, supados di mana pilahir Juragan tea buktos, abdi tiasa nyanggakeun panghormat." 18 Malaikat teh mariksa, "Keur naon hayang nyaho ngaran Kami? Eta ngaran teh ajaib." 19 Geus kitu Manoah nyokot hiji anak embe jeung tuangeun saperluna, tuluy diteundeun dina luhur altar cadas, dikurbankeun ka PANGERAN, anu terus ngadamel kaajaiban. 20 (13:20-21) Waktu seuneu kurban geus luhur tina altar, katingal ku Manoah jeung bojona, malaikat teh mumbul ka langit di jero gedagna seuneu. Manoah kakara eling, yen eta anu bieu teh malaikat PANGERAN, bruk bae manehna jeung bojona sujud kana 53
54 Hakim-hakim 13.21-14.3 taneuh. Ti harita malaikat teh teu nembongan deui. 21 (13:20) 22 Ceuk Manoah ka bojona, "Urang geus nenjo Allah, tangtu urang paeh." 23 Tapi ceuk bojona, "Upama enya PANGERAN bade nyabut nyawa urang, piraku tadi kersaeun nampi kurban urang; moal tepi ka mintonkeun itu mintonkeun ieu, moal ngadawuhkeun sagala perkara nu tadi ka urang." 24 Gancangna eta wanita teh ngalahirkeun, orokna lalaki, kakasihna Simson. Murangkalih beuki ageung, ku PANGERAN diberkahan. 25 Waktu anjeunna keur aya di antara Sora jeung Estaol di pakemahan Dan, kakawasaan PANGERAN mimiti maparin kabedasan ka anjeunna. 14 1 Dina hiji poe Simson angkat, mudun ka Timna. Di dinya anjeunna ningali hiji mojang urang Pelisti. 2 Ari mulih terus wawartos ka ibu ramana, "Di lebak, di Timna, abdi kapincut ku hiji mojang urang Pelisti. Nyuhunkeun dipanglamarkeun, bade ditikah." 3 Ceuk ibu ramana, "Ku naon hayang bojoan ka urang Pelisti, bangsa nu teu disunat? Na di golongan urang, di bangsa urang, geus teu manggih pibojoeun?" Tapi waler Simson, "Abdi mah keukeuh hayang ka manehna,
Hakim-hakim 14.4-9 mugi dipanglamarkeun. Ka dinya kasuka abdi." 4 Sepuhna teu terangeun, yen eta kapalay Simson teh geus kitu dikersakeunana ku PANGERAN, sabab PANGERAN keur milari jalan keur merangan urang Pelisti. Harita urang Pelisti teh ngajajah ka Israil. 5 Ti dinya Simson mudun ka Timna jeung ibu ramana. Barang geus araya di hiji kebon anggur, anjeunna ngadangu sora singa ngagaur. 6 Ku kakawasaan PANGERAN, Simson ngadak-ngadak jadi bedas. Singa teh ditongtak ku pananganana bae tuluy disasaak kawas ka anak embe bae. Tapi anjeunna teu wawartos ka ibu ramana mah. 7 Ti dinya Simson angkat nepangan mojang tea sarta cacarios jeung eta. Simson resepeun ka eta mojang. 8 Heuleut sawatara poe ti harita, Simson ka ditu deui seja nikah. Di tengah jalan anjeunna nyimpang heula ningalian singa anu kamari ieu dipaehan ku anjeunna. Anjeunna melengek, dina bangke singa teh aya sayang nyiruan tur geus aya maduna. 9 Seug maduna dikeduk kana dampal panangan, tuluy dituang bari angkat. Anjeunna terus nepangan ibu ramana, masihkeun eta madu sawareh ka aranjeunna sarta ku aranjeunna eta madu teh dituang. 55
Hakim-hakim 14.10 -15 Tapi ku Simson teu dicarioskeun yen eta madu teh kenging nyandak tina bangke singa. 10 Sanggeus ramana angkat ka imah mojang tea, Simson ngadamel pesta di dinya, lantaran geus kitu kabiasaanana barudak ngora. 11 Barang urang Pelisti nyarahoeun, seug ngajurung tilu puluh nonoman sina ngarencangan ka anjeunna. 12 (14:12-13) Simson misaur ka maranehanana, "Aya tarucing. Lamun kateguh, aranjeun masing-masing baris meunang lawon anu lemes salambar jeung papakean anu alus keur pisalin. Kudu kateguh memeh poe katujuh sabada ieu pesta nikah. Lamun teu kateguh, aranjeun anu kudu mere ka kuring lawon lemes jeung baju nu alus sasetel." Ari ceuk maranehanana, "Jadi! Kumaha tarucingna?" 13 (14:12) 14 Saurna, "Ti nu dahar bijil kadaharan, ti nu bedas bijil nu amis." Geus tilu poe eta tarucing acan kateguh. 15 Dina poe kaopatna maranehna daratang ka geureuha Simson, aromongna, "Cik salaki maneh olo sina ngabejakeun eusi tatarucingan tea. Lamun maneh henteu nurut, engke imah bapa maneh rek dihuru, maneh oge rek diduruk sakalian. Maraneh ngondang kami teh ngarah kami beunang dirampog, lain?" 56
Hakim-hakim 14.16-15.1 16 Seug garwana nepangan ka anjeunna, unjukan bari rambay cipanon, "Akang mah teu nyaah ka abdi, ngewa ka abdi teh! Akang mere tarucing ka rerencangan, abdi teu dipasihan terang eusina!" Ari walerna, "Nyai, cacakan ka indung bapa sorangan ku Akang teu dibejakeun. Piraku ari ka Nyai kudu?" 17 Garwana ceurik bae salila pesta nikahna anu tujuh poe tea. Dina poe anu katujuh, ku sabab kacida dipaksana ku garwa, eusi tarucing teh diwartoskeun. Ku garwana tuluy dibejakeun ka urang Pelisti. 18 Dina poe katujuhna memeh Simson lebet ka pangkuleman, urang dinya ngaromong kieu ka anjeunna, "Naon nu leuwih amis ti batan madu? Naon nu leuwih bedas ti batan singa?" Waler Simson, "Lamun ngawulukuna lain ku sapi kuring anu bikang, pamohalan ku aranjeun bisa kateguh." 19 Ku kakawasaan PANGERAN, harita anjeunna jadi ngadak-ngadak bedas. Gejlig angkat, mudun ka Askelon, tuluy maehan tilu puluh jelema di dinya, papakeanana nu aralus dirangsadan, diselehkeun ka jelema-jelema anu neguh tarucing. Geus kitu mulih bari jengkel ku nu enggeus kajadian. 20 Ari garwana ku mertuana dibikeun ka hiji jelema anu ngagendeng anjeunna waktu nikah tea. 15 1 Heuleut sawatara waktu, keur usum dibuat gandum, Simson angkat seja 57
Hakim-hakim 15.2-7 mendakan garwana, nyandak anak embe. Ari saurna ka rama garwana, "Abdi bade ka pangkeng pun bojo." Tapi ku eta dihalangan, 2 pokna, "Sugan teh enya hidep geus teu suka ka anak Bapa, anu matak ku Bapa teh dibikeun ka batur hidep keneh. Tapi aya adina, leuwih geulis. Pek eta keur hidep, gagantina." 3 Saur Simson, "Ayeuna mah, lamun abdi nyieun kitu nyieun kieu ka urang Pelisti, geus lain salah abdi deui." 4 Bral bae angkat, tuluy newakan ajag meunang tilu ratus siki, seug ditalian dua-dua, buntutna dikantetkeun. Lebah patumbuna diteundeunan obor. 5 Oborna diseungeutan, tuluy ajagna dikencar-kencarkeun ka pibuateun urang Pelisti. Ku lantaran kitu, anu kahuru teh lain ngan gandum anu geus ditumpuk bae, anu acan dipibuatan oge kahuru, malah kebon jetunna oge milu kahuruan. 6 Sanggeus ku urang Pelisti disusud saha anu boga gawe, kanyahoan yen ku Simson, dumeh garwana ku mertuana, urang Timna tea, dibikeun ka rerencanganana. Seug eta wanita teh ku urang Pelisti diduruk, imah bapana oge dihuru. 7 Saur Simson ka maranehanana, "Kitu kutan peta maraneh! Aing sumpah, moal waka eureun sapanjang can bisa ngabales!" 58
59 Hakim-hakim 15.8- 14 8 Der anjeunna narajang rosa pisan, nepi ka kacida lobana urang Pelisti anu paraeh. Geus kitu anjeunna angkat, terus calik di hiji guha cadas di Etam. 9 Geus kitu urang Pelisti arindit, nyieun pakemahan di Yuda, tuluy narajang kota Lehi. 10 Urang Yuda daratang nanyakeun, "Ku naon narajang ka dieu?" Jawabna, "Arek ngabarogod Simson, rek dibales sakumaha kalakuanana ka kami." 11 Seug tilu rebu urang Yuda arindit ka guha cadas di Etam, kieu pokna ka Simson, "Na teu uninga yen urang Pelisti teh dunungan urang? Ku naon anjeun nyusahkeun ka kuring?" Waler Simson, "Kuring mah sakadar ngabales kana kalakuan maranehanana." 12 Ceuk urang Yuda, "Kuring ka dieu teh arek ngabarogod anjeun, rek diserenkeun ka urang Pelisti." Saur Simson, "Tapi aranjeun kudu sumpah, yen aranjeun pribadi mah moal maehan ka kuring." 13 Tembal maranehanana, "Ngan seja ngabarogod wungkul, tuluy dipasrahkeun ka urang Pelisti. Paliyas teuing maehan mah." Ti dinya Simson dibarogod ku dua tambang anu weuteuh keneh, tuluy diiringkeun ti dinya. 14 Barang sumping ka Lehi, anjeunna ku urang Pelisti dipapag ku surak bari diburu. Saharita keneh anjeunna kasumpingan kakawasaan PANGERAN, ngadak-ngadak tanagana jadi rongkah. Tali anu ngabarogod
60 Hakim-hakim 15.15-16.1 pananganana dipegatkeun, kawas megatkeun benang tutung kabeuleum bae. 15 Beh anjeunna mendak tulang cacapek kalde baseuh keneh, top dipulung, tuluy dianggo ngababukan urang Pelisti, nepi ka aya sarebu urang anu paraeh ku eta. 16 Geus kitu Simson ngawih, "Ku tulang cacapek kalde sapotong, kami maehan sarebu jalma. Ku tulang cacapek kalde sapotong, kami numpukkeun bangke-bangkena." 17 Sanggeus ngahariring, lung cacapek kalde teh dialungkeun. Ari tempat kajadianana disebutna Ramat Lehi. 18 Geus kitu Simson ngaraos pohara halabhabna, seug sasambat ka PANGERAN, "Abdi ku Anjeun parantos dikersakeun sakitu unggulna. Dupi ayeuna, naha abdi teh kedah maot ku bawaning halabhab, sareng kedah beunang ku urang Pelisti, bangsa anu henteu disunatan?" 19 Lajeng Allah di Lehi muka liang handapeun cadas, seug aya cai bijil ti dinya. Regot Simson ngaleueut, salirana karaos seger meueusan. Eta cinyusu dingaranan Hakor, nu tetep aya di Lehi tepi ka ayeuna. 20 Lilana Simson jeneng hakim di Israil dua puluh taun, nya eta jaman tanah Israil dijajah ku urang Pelisti. 16 1 Dina hiji poe Simson angkat ka kota Gasa. Di ditu tepang jeung hiji dayang, anjeunna kulem di dinya.
Hakim-hakim 16.2-7 2 Urang Gasa nyarahoeun Simson aya di dinya, seug ngepung eta tempat bari ngadarago di lawang kota, ngadedempes sapeupeuting. Ceuk angkeuhanana masing- masing, "Rek didago tepi ka isuk, tuluy dipaehan." 3 Tapi Simson mondokna di dinya teu nepi ka isuk. Tengah peuting anjeunna hudang, tuluy angkat ka gapura kota. Eta gapura terus dirabut, panto-pantona, tihang-tihangna, tulak-tulakna jeung sagala nu nempel ka dinya kabawa. Dipundak, dicandak nanjak ka luhur pasir anu paeunteung-eunteung jeung Hebron. 4 Sanggeus eta, Simson mikacinta Delila, awewe urang Lebak Sorek. 5 Ti dinya lima raja urang Pelisti daratang ka eta awewe, ngaromong kieu, "Olo Simson ku maneh sina buka rusiah, ti mana boga tanaga rongkah kitu. Akalan sangkan ku kami bisa dikawasaan. Tuluy barogod sina ulah bisa hojah. Engke maneh dibere uang perak sarebu saratus sewang ti kami masing-masing." 6 Carek Delila ka Simson, "Cobi wartoskeun, naon anu ngalantarankeun Akang bedas kitu. Upami aya nu hayang nalikung nepi ka Akang teu tiasa nanaon, kedah kumaha?" 7 Waler Simson, "Talian Akang ku tujuh lambar tali gondewa anu anyar jeung baseuh 61
62 Hakim-hakim 16.8- 13 keneh, tangtu Akang leuleus moal beda ti nu sejen." 8 Delila ku raja-raja Pelisti dibere tujuh lambar tali gondewa anu anyar jeung baseuh keneh, tuluy dipake ngabarogod Simson. 9 Di kamar sejen Delila geus nyumputkeun jelema sababaraha urang. Geus kitu manehna ngagero, "Simson! Urang Pelisti daratang!" Jemprung tali gondewa teh tujuh lambaranana dipegatkeun ku Simson, lir benang kaantelan seuneu. Rusiah kabedasanana tetep ku maranehanana henteu kabuka. 10 Carek Delila ka Simson, "Akang mah! Kalah ka ngabobodo, sanes nyarios anu leres. Cobi ayeuna wartoskeun kedah ku naon dibarogodna?" 11 Ari walerna, "Ku tambang weuteuh anu acan pisan dipake. Tangtu Akang leuleus moal beda ti nu sejen." 12 Delila nyokot sababaraha tambang weuteuh tuluy dibarogodkeun ka anjeunna. Delila ngagero, "Simson! Urang Pelisti daratang!" Harita di kamar sejen geus aya sababaraha jelema. Tapi tambang anu ngabarogod pananganana teh ku anjeunna dipegatkeun, kawas megatkeun benang bae. 13 Carek Delila ka Simson, "Akang mah ngaheureuykeun keneh bae, henteu leres- leres. Kedah dibarogod ku naon Akang teh?" Ari walerna, "Lamun ieu buuk Akang anu tujuh untun digubed ku benang tuluy
63 Hakim-hakim 16.14 -19 dibeulitkeun kana pakan tinun sarta dipaseuk masing pageuh, tangtu Akang leuleus moal beda ti nu sejen." 14 Simson ku Delila disina kulem, dihariringan. Tuluy rambutna anu tujuh untun digubed-gubedkeun kana pakan tinun, terus dipaseuk pageuh pisan. Delila ngagero, "Simson! Urang Pelisti daratang!" Gurinjal Simson tanghi, rambutna lesot tina pakan. 15 Ku sabab eta ceuk Delila, "Mana majar mikacinta ka abdi teh? Geuning henteu! Parantos tilu kali Akang ngabobodo ka abdi, teu kersa nerangkeun anu sayaktosna nu mawi Akang sakitu bedasna." 16 Eta awewe ngarenghik bae terus unggal- unggal poe. Simson jadi jengkel lantaran haben bae ditalek. 17 Tungtungna anjeunna waleh, saurna, "Ieu buuk Akang acan pisan dicukur. Ti barang dijurukeun Akang geus diabdikeun ka Allah, jadi Nasir. Lamun dicukuran, kabedasan Akang tangtu musna, jadi leuleus moal beda ti nu sejen." 18 Ku Delila karasa yen ayeuna mah nyariosna enyaan. Seug ngutusan ka raja-raja Pelisti tea, talatahna, "Mangga sarumping sakali deui wae. Manehna parantos buka rusiah." Tuluy raja-raja teh daratang bari marawa duit. 19 Simson ku Delila dihariringan, reup kulem dina lahunanana. Delila nyalukan
Hakim-hakim 16.20 -24 jelema sina motong rambut Simson anu tujuh untun. Ti dinya Delila mimiti nyiksa ka anjeunna, kawantu anjeunna geus teu aya kabedasanana. 20 Eta awewe tuluy ngagero, "Simson! Urang Pelisti daratang!" Korejat anjeunna tanghi bari nyaur sajeroning manah, "Ayeuna ge aing leupas cara anu enggeus-enggeus." Can karaoseun yen geus dikantunkeun ku PANGERAN. 21 Ku urang Pelisti terus direjeng, socana dicokel duanana. Tuluy dibawa ka Gasa, dirante ku rante tambaga, dilebetkeun ka jero panjara, dijieun purah ngagiling. 22 Ari rambutna geus manjangan deui. 23 Raja-raja urang Pelisti kumpul, nyieun pesta jeung mere kurban gede ka Dagon, dewana. Maranehna ngararawih, "Batara urang enggeus ngersakeun, Simson musuh urang geus ditalukkeun." 24 (16:24-25) Pohara galumbirana, pok ngaromong, "Calukan si Simson, sina ngabodor ngarah resep!" Sanggeus Simson diala ti jero panjara, ku maranehanana diparentah ngabodor, jeung sina ngadeg di antara dua tihang anu gede. Barang jalma-jalma narenjoeun ka anjeunna tuluy ngarawih, muji dewana, "Dewa urang geus mere kaunggulan ka urang ti musuh, anu geus ngaruksak nagri urang sarta maehan jalma-jalma urang sakitu lobana." 64
Hakim-hakim 16.25 -31 25 (16:24) 26 Misaur Simson ka budak anu nungtun, "Kami tungtun, arek nyabak tihang ieu gedong, arek nyarande ka dinya." 27 Eta gedong keur pinuh ku jelema, lalaki, awewe. Raja-raja Pelisti limaanana kumpul di dinya. Nu di loteng oge aya kira-kira tilu rebu urang, lalaki, awewe, harayang lalajo Simson ngabodor. 28 Simson neneda, kieu panedana, "Nun PANGERAN Nu Maha Agung mugi sing emut ka abdi. Nun Allah, mugi abdi paparin deui kakiatan sakali ieu deui bae, supados sakali naur, abdi tiasa nebus dua siki panon anu dicokel ku urang Pelisti." 29 Geus kitu Simson nyepeng kana dua tihang anu nyangga eta gedong, sabeulah ku panangan kiwa, sabeulah ku panangan tengen, tuluy didonca, 30 bari anjeunna ngagero, "Kajeun aing paeh bareng jeung urang Pelisti!" Anjeunna terus ngadonca sataker tanaga. Gedong teh ambrug pisan, ninggang ka lima raja, ka sakabeh anu di darinya. Urang Pelisti anu paraeh jeung Simson harita, leuwih loba ti batan anu dipaehan ku anjeunna waktu keur jumenengna. 31 Layon Simson dirawat ku saderek-saderek saibu saramana jeung ku wargi-wargi anu lianna. Dibawa mulang tuluy dikurebkeun di hiji tempat antara Sora jeung Estaol, di 65
Hakim-hakim 17.1-6 makam Manoah ramana. Ari lilana Simson jadi hakim di Israil teh dua puluh taun. 17 1 Aya hiji jelema urang pagunungan Epraim, ngaranna Mika. 2 Manehna ngomong ka indungna, "Abdi nguping Ema sasauran. Saur Ema, bangsat anu maling sarebu saratus uang perak teh sing kasapa. Ema, tingali, ieu artos teh, abdi anu ngabantunna." Walon indungna, "Anaking, muga hidep meunang berkah ti PANGERAN." 3 Duit teh ku Mika dipulangkeun deui ka indungna. Ari ceuk indungna, "Pikeun ngajaga bisi anak sorangan kasapa, eta perak ku Ema diikrarkeun ka PANGERAN, urang pake ngalapis arca tina kai. Jadi ieu geblegan-geblegan perak teh ku Ema rek diserenkeun ka hidep." 4 Tapi ku Mika diserenkeun deui ka indungna. Top indungna nyokot dua ratus gebleg, tuluy diserenkeun ka hiji kamasan pikeun dipake ngalapis hiji arca tina kai. Sanggeus dilapis ku perak, arcana dipernahkeun di imah Mika. 5 Ieu jelema, Mika tea, boga tajug sorangan. Manehna nyieun deui arca sababaraha siki, jeung hiji epod. Seug salah saurang anakna ku manehna diangkat jadi imam. 6 Harita di Israil can aya raja. Saban jalma ngan nurutkeun rarasaanana sorangan bae. 66
Hakim-hakim 17.7-18.2 7 Dina mangsa eta keneh, aya hiji jelema ngora keneh, bangsa Lewi, asal ti desa Betlehem wewengkon Yuda. 8 Lunta ti Betlehem, sejana neangan keur pamatuhan di mana bae manggihna. Satengahing perjalanan manehna datang ka imah Mika di pagunungan Epraim. 9 Ku Mika ditanya, "Nu ti mana, dulur?" Jawabna, "Sim kuring teh bangsa Lewi, ti Betlehem wewengkon Yuda, seja milari pangcicingan di mana bae nyangsangna." 10 Carek Mika, "Atuh di dieu bae sareng sim kuring, jadi juru nasehat sareng imam sim kuring. Bade digajih sataun sapuluh uang perak, jaba pisalin saperluna, kitu deui bahan pangan." 11 Eta jajaka urang Lewi teh daekeun, tuluy cicing di Mika sarta dipianak. 12 Ku Mika diangkat jadi imam. Dipernahkeunana oge di imah Mika bae. 13 Ceuk Mika, "Ceuk pangrasa, ieu teh alamat hade ti PANGERAN, lantaran aing ayeuna geus boga imam ti kaom Lewi." 18 1 Harita di Israil can aya raja. Mangsa eta, kaom Dan eukeur nareangan tanah akueun keur pamatuhanana, lantaran ti kaom-kaom Israil maranehanana mah acan kabagian tanah akuan. 2 Urang Dan nitahan lima jelema anu peryoga, beunang milih ti bangsana keneh, 67
Hakim-hakim 18.3-9 ti Sora jeung ti Estaol, dijurung alak-ilik neangan tanah. Sanggeus narepi ka pagunungan Epraim, maranehna mareuting di imah Mika. 3 Sabot kitu, maranehanana sidik pisan ngadenge aya lentong bangsa Lewi, seug didarongdon, ditanya, "Geuning aya di dieu, keur naon? Saha nu mawa ka dieu?" 4 Jawabna, "Di dieu dicandet ku Mika, digajih, dijieun imam anjeunna." 5 Ceuk maranehanana, "Cik atuh pangnaroskeun ka Allah, ieu lalampahan kuring teh baris hasil atawa moal." 6 Jawab eta imam, "Ulah salempang. Perjalanan aranjeun ditangtayungan ku PANGERAN." 7 Geus kitu anu limaan teh neruskeun lampahna, ti dinya jol ka desa Lais. Katembong ku maranehanana, yen urang dinya hirupna teh tengtrem-tingtrim, cara urang Sidon bae. Tabeatna rukun, teu laloba omong, tara cekcok, tur sagala kaperluan hirupna nyampak. Ari tempatna mencil jauh ti urang Sidon, jeung henteu pacorok jeung bangsa sejen. 8 Sanggeus nu limaan daratang deui ka Sora jeung Estaol, ku batur-batur salemburna pada nanya naon papanggihanana. 9 Jawabna, "Geura sadia-sadia, urang narajang ka Lais. Tanahna geus tetela hade 68
Hakim-hakim 18.10 -17 pisan. Geuwat, ulah nganggur teu puguh di dieu. Gancang ka ditu rebut. 10 Geura engke kanyahoan di ditu, yen urang ditu sama sakali taya panyangkana naon-naon. Kota gede naker eta teh. Sagala rupa pangabutuh jelema aya di dinya, tur eta teh geus dipaparinkeun ku Allah, pikeun aranjeun." 11 Leut genep ratus urang kaom Dan arindit ti Sora jeung Estaol, samakta rek maju perang. 12 Geus naranjak, tuluy masang pakemahan di Kiryat Yarim wewengkon Yuda. Ku hal eta, tempatna nepi ka ayeuna katelah Pakemahan Dan. 13 Ti dinya lampahna kebat, jol ka pagunungan Epraim, ka imah Mika. 14 Jelema anu lima, anu geus nalungtik kota Lais sakurilingna, ngaromong pada batur, "Nyaho nya, di dieu di salah sahiji imah, aya arca anu dilapis perak? Arca-arca sejenna ge aya, malah aya epod sagala. Cik palikiran, kumaha ngakalanana?" 15 Ti dinya maranehanana ka imah Mika anu dicicingan ku jajaka urang Lewi tea, seug naranya ka dinya damang henteuna. 16 Sabot kitu, genep ratus perjurit Dan anu geus saged perang teh narangtung di lawang. 17 Mata-mata nu limaan nyulusup ka jero imah, nyokot arca kai anu dilapis ku perak, arca-arca lianna kitu deui epod. Ari imam 69
Hakim-hakim 18.18 -25 tea mah aya di lawang, nangtung jeung perjurit-perjurit. 18 Barang anu limaan arasup ka jero imah Mika bari ngarawatan barang-barang anu disucikeun, imam teh nanyakeun, "Ku naon geuning kararitu?" 19 Ari tembalna, "Repeh, tong loba omong. Anggur ngilu, urang ka ditu, jadi imam jeung jurunasehat di ditu. Na teu hayang jadi imam sakabeh kaom Israil? Atawa mending jadi imam kulawargana jelema saurang?" 20 Imam teh jadi kacida atoheunana. Seug barang-barang anu disucikeun teh dicokotan, tuluy biluk ka maranehanana. 21 Ti dinya maranehanana mimiti arindit deui; ari barudakna, ingon-ingonna katut sagala kabogana ditempatkeunana di hareup. 22 Sanggeus meujeuhna jauhna ti imah Mika, Mika nyalukan tatangga-tatanggana diajak ngudag. Urang Dan kaudag, 23 tuluy digero-gero. Urang Dan maralik, nanya ka Mika, pokna, "Aya naon? Arek naon mawa balad?" 24 Mika nembal, "Make nanya aya naon! Imam kami, allah-allah kami beunang kami nyieun ku maraneh dibawa indit susulumputan! Cik naon bae anu dikarikeun?" 25 Urang Dan ngajarawab, "Anjeun leuwih hade ulah ngomong nanaon, kajaba lamun hayang nyaho ambekna ieu perjurit-perjurit; 70
Hakim-hakim 18.26 -31 naha hayang ditarajang? Aranjeun katut sakabeh kulawarga, moal teu beak ditumpes." 26 Geus ngajawab kitu terus maraju deui. Kapikir ku Mika yen lain lawaneun, tuluy mundur, mulang ka imahna. 27 (18:27-28) Sanggeus ngarebut imam jeung barang-barang buatan Mika, urang Dan terus narajang Lais, kota anu tengtrem- tingtrim, anu pangeusina rukun, anu keur jongjon-jongjon hirupna di eta lebak, Lebak Bet Rehob. Urang dinya beak diparaehan, kotana dihuru. Taya pisan anu nulungan, kawantu Lais teh tempatna jauh pisan ti Sidon, turug-turug urang dinyana tara pacorok jeung bangsa sejen. Eta kota ku urang Dan diadegkeun deui, sarta maranehanana terus maratuh di dinya. 28 (18:27) 29 Ngaran Lais diganti jadi Dan, ngalap ngaran karuhunna Dan, putra Yakub tea. 30 Ari arca tea ku urang Dan geus diperenahkeun baris disarembah. Seug maranehna ngangkat Yonatan bin Gersom putuna Musa, jadi imam kaom Dan, kitu deui turunan-turunanana oge jaradi imam maranehanana, nepi ka mangsa eta bangsa diboyong ku musuh. 31 Ari arca buatan Mika tea tetep aya di dinya, sapanjang Kemah paranti ngabakti ka Allah aya di Silo. 71
Hakim-hakim 19.1-8 19 1 Keur jaman Israil can boga raja, aya hiji urang Lewi ngumbara di daerah pagunungan Epraim. Manehna mawa hiji mojang urang Betlehem wewengkon Yuda, dijieun selir. 2 Hiji waktu eta mojang teh pundung, balik ka imah bapana di Betlehem meunang opat bulan. 3 Ti dinya manehna gilig rek nyusul eta mojang, arek dilelemu sangkan daekeun dibawa balik. Inditna jeung gandek saurang, nungtun dua kalde. Barang datang, ku eta mojang dititah asup ka imah. Bapa eta mojang barang nenjoeun ka manehna teh terus bae ngabageakeun gumbira pisan. 4 Ku sabab diandeg, seug nganjrek tilu poe tilu peuting, dahar nginumna diurus. 5 Dina kaopat poena, manehna jeung gandekna isuk-isuk keneh geus dangdan arek mulang. Tapi ceuk bapa awewe, "Dalahar heula ambeh jagjag. Engke bae balik mah." 6 Gek eta urang Lewi teh diuk tuluy dahar leueut jeung bapa eta mojang. Geus kitu ceuk bapa eta mojang teh, "Mondok deui bae atuh, senang-senang." 7 Eta urang Lewi teh geus cengkat rek indit, tapi bapa eta mojang keukeuh nyandet. Nya meuting deui sapeuting eta. 8 Dina kalima poena, rebun-rebun, barang urang Lewi tea rek indit, eta bapa mojang teh nyarita deui, "Dalahar heula. Engke bae indit 72
Hakim-hakim 19.9- 15 mah ari enggeus rada beurang." Nya tuluy dalahar bareng duaan. 9 Barang eta urang Lewi katut selirna, kitu deui gandekna geus arek jung, dicandet deui bae pokna, "Geuning geus meh peuting, sakeudeung deui oge poek. Leuwih hade meuting deui, senang-senang. Isukan bae baralik mah isuk-isuk." 10 (19:10-11) Tapi geus teu bisa dicandet, embungeun kudu meuting deui mah. Bral bae indit jeung selirna, dituturkeun ku gandek jeung dua kaldena nu geus diselaan. Poe geus meh peuting, ari lalampahan kakara arek nepi ka kota Yebus (Yerusalem tea). Ari ceuk gandekna, "Moal nyimpang heula, Juragan, ngawengi di dieu, di kota urang Yebus?" 11 (19:10) 12 (19:12-13) Ku dununganana ditembal, "Ulah eureun di kota anu jelemana lain urang Israil. Urang terus heula rada ka beh ditu, urang moro meuting di Gibea atawa di Ramah." 13 (19:12) 14 Seug tarerus, Yebus mah diliwat. Barang narepi ka Gibea wewengkon Binyamin, panonpoe geus surup. 15 Leok nyarimpang ti jalan, arek ngadon mondok ka kota. Sanggeus araya di jero kota, gek dariuk di alun-alun. Tapi urang dinya saurang ge teu aya anu uah-aeh ngajak ka imahna. 73
Hakim-hakim 19.16 -22 16 Sabot di darinya keneh, hol aya jelema geus kolot, kakara balik tas digawe ti kebonna. Eta jelema asalna mah ti daerah pagunungan Epraim, ngadon hirup di Gibea. (Nu sejenna mah urang dinya kabeh, kaom Binyamin.) 17 Barang katenjoeun yen aya semah dariuk di alun-alun, pek nanya, "Ieu teh anu ti mana, seja ka mana?" 18 Urang Lewi ngawalon, "Wangsul ti Betlehem wewengkon Yuda, seja mulang ka lembur. Ari kawit mah tebih ti pagunungan Epraim. Henteu aya anu nyambat mondok saurang oge. 19 Da gaduh sakadar parab kalde sareng jarami mah. Roti sareng anggur ngabantun, kangge ieu pun selir, kangge abdi sareng gandek. Anu perlu-perlu mah aya." 20 Ceuk jelema kolot, "Hayu atuh urang ka Bapa, ulah mareuting di alun-alun." 21 Tuluy dibawa ka imahna. Kaldena diparaban. Sanggeus semah ngarumbah suku, brak dalahar. 22 Sabot maranehna keur nyenangkeun awak, eta imah ujug-ujug geus dilingkung ku jelema-jelema tukang ngajina, malah geus mimiti gegedor kana panto bari tinggorowok ka nu boga imah, pokna, "Kaluarkeun eta semah lalaki anu keur meuting di imah maneh, ku kami arek dipake!" 74
75 Hakim-hakim 19.23 -29 23 Tapi jelema kolot tea kaluar, ngomongan, pokna, "Eling dulur-dulur! Adat kitu teh teu pantes, ingkar tina susila! Eta jalma semah Bapa. 24 Tapi aya selirna. Anak Bapa oge aya, parawan keneh. Heug ku Bapa rek dikaluarkeun pikeun aranjeun. Pek rek dikumahakeun kuma karep, dapon ulah nyieun kalakuan anu sakitu aebna ka eta jelema!" 25 Tapi ku maranehanana henteu didenge. Ku sabab kitu eta urang Lewi teh nyurungkeun selirna kaluar. Harita keneh tuluy pada ngagorenyangkeun, hantem diparake sapeuting jeput tepi ka isuk teu eureun-eureun. 26 Wanci bijil pajar awewe teh datang, bru ngarumpuyuk kana panto imah anu dipondokan ku salakina. Ngalumpuruk bae di dinya nepi ka bray-brayan. 27 Salakina enggeus hudang, ari bray mukakeun panto arek terus lumaku, nyampak selirna geus ngalumbuk hareupeunana, leungeunna muntang kana panto. 28 Ceuk salakina, "Hudang, hayu urang balik." Tapi taya jawaban lantaran geus maot. Tuluy diangkat, diteundeun kana tonggong kalde, bral dibawa mulang. 29 Sadatangna ka lembur, sup ka imah top kana bedog. Mayit selirna dipotongan jadi dua
76 Hakim-hakim 19.30-20.6 belas potong, terus dikirim-kirimkeun ka dua belas kaom Israil, masing-masing sapotong. 30 Ari ceuk anu narenjo, "Kakara manggih kajadian siga kieu mah! Ti baheula oge, ti jaman Israil mimiti ninggalkeun Mesir, can aya kajadian kawas kieu! Ulah cicingeun, urang badami kumaha nguruskeunana." 20 1 Sakabeh urang Israil, ti semet wewengkon Dan ti kaler, nepi ka Bersyeba di kidul, kitu deui wewengkon tanah Gilad di wetan, kabeh kumpul jadi hiji di payuneun PANGERAN di Mispa. 2 Aya opat ratus rebu urang umat Allah anu kumpul, bangsa perjurit badarat, diluluguan ku sakabeh pamingpin kaom-kaom Israil. 3 Sajeroning kitu jalma-jalma kaom Binyamin geus ngadarengeeun yen urang Israil lianna kabeh geus kumpul di Mispa. Ceuk urang Israil, "Caritakeun perkarana eta kajadian." 4 Pok urang Lewi anu selirna tiwas nyarita, "Kuring jeung selir kuring meuting di Gibea, wewengkon Binyamin. 5 Urang Gibea ngepung imah anu dipake mondok. Maksudna hayang maehan ka kuring, tapi selir kuring anu beunang tuluy diperkosa nepi ka tiwas. 6 Mayitna ku kuring dibawa tuluy diteukteukan, ti dinya dikirim-kirimkeun ka dua belas kaom Israil, masing-masing sateukteuk. Eta bangsa di urang geus nyieun kalakuan anu aeb, ingkar tina susila.
Hakim-hakim 20.7- 15 7 Anjeun anu araya di dieu kabeh bangsa Israil. Dina sual ieu urang kudu kumaha?" 8 Jung urang Israil narangtung, ngajawab, "Saurang ge ulah waka aya nu mulang, boh ka imah boh ka kemah. 9 Kieu anu kudu dijalankeun: Gibea urang tarajang. Anu piinditeun perang urang tangtukeun ku lotre. 10 Sapersapuluhna ti Israil kudu tatahar keur pibekeleun balad, nu sejenna kudu indit ngahukum Gibea, naur kalakuanana anu aeb di Israil." 11 Jalma-jalma di Israil geus gumulung dina hiji tekad: Rek ngagempur Gibea. 12 Ti dinya kaom-kaom Israil ngutusan ka sakuliah wewengkon kaom Binyamin, nepikeun ieu pamenta, "Naon pingaraneunana eta kajahatan aranjeun teh! 13 Serenkeun urang Gibea anu ingkar tina susila teh, rek ditumpes! Dosa anu siga kitu kudu musna ti Israil." Tapi eta pamenta Israil ku Binyamin henteu didenge. 14 Anggur murubul ka Gibea ti unggal kota wewengkon Binyamin, arek ngayonan dulur-dulurna papada urang Israil. 15 (20:15-16) Poe eta keneh ti sakabeh kota geus kumpul dua puluh genep rebu prajurit. Urang Gibea sorangan geus ngumpulkeun tujuh ratus jalma istimewa, jalma-jalma ngede, kabeh ahli ngabandring, tara mencog satungtung buuk. 77
Hakim-hakim 20.16 -26 16 (20:15) 17 Ari kaom Israil geus boga opat ratus rebu prajurit, kabeh enggeus asak latih. 18 Urang Israil kumpul di Betel, tempat paranti ngabakti. Tuluy naros ka Allah, "Kaom mana anu kedah ti heula narajang ka kaom Binyamin?" Waler PANGERAN, "Kaom Yuda." 19 Isukna urang Yuda maju, geus mangkalan deukeut kota Gibea, 20 rek mimiti narajang ka balad Binyamin. Tata pasukanana nyanghareup ka eta kota. 21 Balad Binyamin kaluar ti jero kota, mapag ngayonan. Memeh burit geus hasil maehan 22.000 perjurit Israil. 22 (20:22-23) Geus kitu urang Israil arindit ka tempat ngabakti, maridangdam di dinya payuneun PANGERAN nepi ka peuting. Ti dinya naros ka Mantenna, "Kumaha abdi-abdi teh kedah mios deui merangan pun dulur Binyamin?" PANGERAN ngawaler, "Enya." Balad Israil timbul deui wawanenna. Pasukanana ditempatkeun cara kamari. 23 (20:22) 24 Der deui narajang ka balad Binyamin kadua kalina. 25 Urang Binyamin kaluar deui kadua kalina ti Gibea, sarta hasil maehan deui 18.000 prajurit Israil. 26 Bangsa Israil arindit deui ka Betel, maridangdam. Brek marando di payuneun PANGERAN nepi ka peuting, teu nolih lapar. 78
Hakim-hakim 20.27 -32 Geus kitu ngahaturkeun kurban karapihan jeung kurban beuleuman ka PANGERAN. 27 (20:27-28) Dina mangsa eta Peti Perjangjian Allah aya di Betel. Anu jadi imamna nya eta Pinehas bin Elasar putuna Harun. Maranehanana naros deui ka PANGERAN, "Kumaha abdi-abdi teh kedah majeng deui ngalawan pun dulur Binyamin, atanapi parantos bae?" PANGERAN ngawaler, "Lawan terus! Isukan ku Kami rek diselehkeun ka maraneh." 28 (20:27) 29 Sanggeus meunang dawuhan PANGERAN, urang Israil nempatkeun pasukanana sawareh sina ngadodoho di sakuriling Gibea. 30 Tuluy dina poe anu katilu maju deui narajang balad Binyamin. Tata pasukanana disanghareupkeun ka Gibea cara nu enggeus-enggeus. 31 Urang Binyamin mapag ngayonan, seug kalejokeun anggang ti kota. Cara nu enggeus-enggeus maranehanana geus mimiti maehan sababaraha urang prajurit Israil di luar, di jalan anu ka Betel jeung anu ka Gibea. Geus aya tilu puluh prajurit Israil anu kasambut. 32 Ceuk urang Binyamin, "Urang unggul deui bae cara kamari-kamari." Padahal urang Israil ngahaja mundur, ngarah maranehanana barijil ti jero kota sina ka jaralan. 79
Hakim-hakim 20.33 -40 33 Barang pasukan inti balad Israil ditarik sina mundur sarta ngahiji deui di Baal Tamar, pasukan anu keur ngadodoho kota Gibea rabul kalaluar ti panyumputanana, tina cadas-cadas sabudeureun kota. 34 Sapuluh rebu prajurit Israil petingan ti saban kaom, narajang ka Gibea, der campuh ragot teu kira-kira. Urang Binyamin teu ngarasa yen geus tereh tumpur. 35 PANGERAN ngersakeun Israil unggul ngelehkeun balad Binyamin. Poe eta 25.100 musuh kasambut ku urang Israil. 36 Urang Binyamin ngarasa yen perangna geus kasoran. Pasukan inti balad Israil ditarik sina mundur ti urang Binyamin, sabab ngandelkeun jalma-jalmana anu keur nyarumput ngadodoho di sakuriling Gibea, 37 anu tuluy nyelempek ka Gibea kesit pisan. Sanggeus araya di jero kota gancang mencar, ngababad musuh anu di dinya. 38 Pasukan inti jeung jalma-jalma anu ngadodoho tea geus nangtukeun hiji isarat, nya eta: Lamun geus aya haseup kandel mumbul ti jero kota, 39 pasukan inti anu mundur kudu malik ngangseg musuh. Harita urang Binyamin geus bisa maehan tilu puluh prajurit Israil. Urang Binyamin geus ujub, pokna, "Urang unggul deui cara kamari-kamari." 40 Sanggeus haseup isarat tea katembong mumbul ti kota, urang Binyamin tinglalieuk 80
Hakim-hakim 20.41 -48 sarta kacida ngararenjagna, nenjo kotana geus kagulung ku seuneu. 41 Ku pasukan inti balad Israil dibalikan ditarajang. Urang Binyamin teu kira-kira garugupna, tina geus yakin baris kasoran. 42 Tarungna mimiti atar ti Israil, tuluy lalumpatan ka nu negrak. Tapi teu bisa kebat, sabab geus kakepung ku pasukan inti jeung ku jelema-jelema tea, anu ngarudag ti jero kota, terus digempur. 43 Eta musuh ku urang Israil ditingker sarta hantem dibeberik nepi ka tungtung Gibea beulah wetan, dibabad sapanjang jalan. 44 Aya dalapan belas rebu urang Binyamin anu kasambut, kabeh prajurit-prajurit anu panghadena. 45 Sesana kabur ka Cadas Rimon. Lima rebu deui anu kasambut sapanjang jalan. Sesana ku urang Israil diudag nepi ka Gidom, kasambut deui dua rebu urang. 46 Kabehna anu tiwas dina poe eta teh dua puluh lima rebu prajurit Binyamin, kabeh prajurit-prajurit anu garagah wungkul. 47 Tapi aya genep ratus urang anu bisa kabur ka Cadas Rimon, tuluy mubus nepi ka opat bulan. 48 Urang Israil malik deui ngagempur urang Binyamin sasesana, ditumpes kabeh, lalaki, awewe, budak katut jeung sasatoanana. Kota-kotana kabeh dihuru. 81
Hakim-hakim 21.1-8 21 1 Basa urang Israil kumpul di Mispa, geus sumpah ka PANGERAN, pokna, "Abdi-abdi saurang ge moal aya nu ngidinan anak awewe dipibojo ku urang Binyamin." 2 Ku hal eta, ayeuna urang Israil kumpul di Betel, marando ka PANGERAN nepi ka peuting. Pok arunjukan bari tingsalegruk, 3 "Nun GUSTI ALLAH, Allahna Israil, ku naon abdi-abdi dugi ka kenging musibat kieu? Ku naon kaom Binyamin dugi ka kedah leungit ti Israil?" 4 Poe isukna maranehna gancang harudang nyieun altar, tuluy ngahaturkeun kurban karapihan jeung kurban anu diduruk. 5 Geus kitu pok nanya kieu, "Ti antara sakabeh kaom Israil, ti kaom mana anu henteu milu kumpul di payuneun PANGERAN di Mispa?" (Maranehanana geus ngikrarkeun hiji sumpah, sing saha anu henteu milu kumpul di Mispa pasti dipaehan.) 6 Urang Israil kacida prihatinna ku hal dulur-dulurna, kaom Binyamin. Aromongna, "Poe ieu hiji kaom ti Israil geus leungit. 7 Kumaha ngakalanana sangkan urang Binyamin anu harirup keneh baroga pamajikan? Urang geus kedal sumpah ka PANGERAN, anak urang anu awewe, anu mana bae, moal aya anu dibikeun dikawin ku maranehanana." 8 Waktu tadi ditanyakeun aya henteuna ti kaom-kaom Israil anu henteu milu kumpul 82
Hakim-hakim 21.9- 17 di Mispa, kanyahoan yen anu ti Yabes wewengkon Gilad taya hiji anu datang. 9 Basa balad disebutan, ti Yabes mah taya jawaban ti saurang-urang acan. 10 Seug kumpulan teh nginditkeun dua belas rebu jelema anu pangwaranianana, di parentah kieu, "Bral paehan kabeh eta urang Yabes teh, awewe jeung barudakna oge ulah aya anu diiwalkeun. 11 Paehan sakabeh lalaki, paehan sakabeh awewe anu geus lain parawan." 12 Di antara urang Yabes, kapanggih ku maranehanana aya opat ratus parawan ngarora keneh, tuluy dibarawa ka pangkalan di Silo,di tanah Kanaan. 13 Ti dinya kumpulan ngirimkeun embaran ka urang Binyamin anu keur marubus di Cadas Rimon tea, yen perang geus eureun. 14 Eta urang Binyamin seug baralik, tuluy dibarere parawan urang Yabes anu saralamet tea. Tapi henteu mahi, kurang keneh. 15 Urang Israil ngarasa prihatin ku urang Binyamin, anu ku PANGERAN geus dipinggeskeun tina katunggalan kaom-kaom Israil. 16 Ti dinya para pamingpin kumpulan nyarita, "Di kaom Binyamin geus euweuh deui awewe. Kumaha petana nyiar pipamajikaneun keur anu acan kabagian? 17 Ulah nepi ka Israil kaleungitan salah saurang ti dua belas kaomna anu leungit. 83
Hakim-hakim 21.18 -23 Urang kudu ihtiar sangkan kaom Binyamin bisa hirup terus. 18 Urang teu bisa ngidinan mojang-mojang urang dikawin ku urang Binyamin, sabab urang geus ngaragragkeun supata ka sing saha di antara urang anu mikeun anak awewena dikawin ku urang Binyamin." 19 Sanggeus malikir, maranehna nyarita kieu, "Aya jalanna, nya eta dina waktu pesta taunan kanggo PANGERAN, di Silo." (Silo pernahna kalereun Betel, kiduleun Lebona, wetaneun jalan antara Betel jeung Sekem.) 20 Geus kitu ceuk maranehanana ka urang Binyamin, "Los nyarumput ka ditu, ka kebon-kebon anggur, 21 awaskeun ti dinya. Di mana mojang- mojang Silo kalaluar rek ngaribing sapanjang pesta, gancang barijil ti panyumputan. Paksa tewak eta barudak awewe teh keur pipamajikaneun, bawa lumpat ka wewengkon Binyamin. 22 Upama bapana atawa dulur-dulurna nyarusul nembongkeun teu suka, jawab kieu, Panuhun, ieu mojang-mojang teh ridokeun sina caricing di kuring keur pibojoeun, da dicokotna ti aranjeun teh lain ti pangperangan. Jeung ku lantaran aranjeun teu mikeun, aranjeun teu salah, teu ngalanggar jangji." 23 Urang Binyamin narurut, seug masing- masing milih mojang ti nu keur ngaribing di 84
85 Hakim-hakim 21.24 -25 Silo, tuluy dibarawa. Geus kitu maranehanana marulang ka lemburna sorangan, ngadegkeun deui desa-desana, terus maratuh. 24 Bareng sawaktu jeung eta, urang Israil anu lianna oge marulang deui ka kaomna masing-masing, kumpul deui jeung kulawargana, hirup di tengah rajakayana sorangan. 25 Harita can aya raja di Israil. Unggal jalma hirupna nurutkeun sakahayang sorangan bae.
Rut 1 1 Baheula, jaman bangsa Israil can boga raja, tanahna katarajang bahla kalaparan. Harita aya hiji jelema ti kaom Eprata, urang Betlehem, tanah Yuda, indit ninggalkeun lemburna seja ngumbara heula saanak rabi ka Moab, 2 ngaranna Elimelek. Ari ngaran bojona Naomi, ngaran anak-anakna Mahlon jeung Kilyon, duanana lalaki. Sabot ngumbara, 3 Elimelek maot ninggalkeun Naomi jeung anak. 4 Ari anakna terus baroga bojo ka mojang urang Moab, nu saurang ngaranna Orpa, nu saurang deui Rut. Sanggeus ngumbara meunang sapuluh taun, 5 Mahlon jeung Kilyon oge maraot deuih, kari Naomi sorangan, teu anak teu salaki. 6 Rada lila ti harita, Naomi meunang beja yen PANGERAN geus nurunkeun berkah ka umat-Na, hasil panenna mucekil. Sanggeus tarapti bral Naomi mulang, minantu-minantu dibawa, 7 bareng ngajugjug ka tanah Yuda. 8 Tapi di tengah jalan Naomi ngomongan ka minantu-minantu, pokna, "Nyai mah mending baralik bae ka nu jadi indung. Didoakeun,
Rut 1.9-15 kabageuran Nyai ka Ema jeung ka nu geus teu araya, sing dibales ku PANGERAN. 9 Mugi-mugi deuih ku PANGERAN diparengkeun baroga deui salaki, barisa deui imah-imah." Sanggeus digalentoran tuluy dijurung marulang. Tapi kalah ka careurik, 10 ngalengis ka mitoha pokna, "Ema, abdi mah bade ngiring ka Ema bae, ka bangsa Ema." 11 "Nyai," ceuk Naomi, "mending ge marulang. Keur naon harayang milu? Da Ema teh hamo boga deui anak keur pisalakieun nyai. 12 Jadi mending ge marulang. Jeung moal kawin deui Ema teh, geus kolot teuing. Dina aya keneh harepan oge, nepi ka bisa kawin deui ceuk cohagna engke peuting, nepi ka bisa buru-buru boga anak deui, 13 piraku ku Nyai rek didaragoan bae nepi ka galede, moal karawin ka nu sejen! Piraku atuh, Nyai! Jeung deui kapan Ema mah jelema anu geus dibuang ku PANGERAN. Lain teu karunya Ema ka nyai teh." 14 Segruk deui nu diomongan teh careurik. Gabrug Orpa ngarangkul ka mitoha bari pamitan, tuluy mulang. Ari Rut ngajanteng keneh. 15 Ceuk Naomi, "Rut, itu baraya Nyai geus mulang ka bangsana, ka batarana. Nyai ge atuh geura jung." 2
3 Rut 1.16-22 16 Ari ceuk Rut, "Abdi mah alim pisah ti Ema, hoyong sareng, ka mana ge bade ngiring, di mana bae bade ngiring cicing. Bangsa Ema bangsa abdi, Allah Ema Allah abdi. 17 Ema pupus, abdi ngiring dikubur di dinya. Sing dihukum ku PANGERAN upami abdi tega ngantunkeun Ema. Mung maot anu tiasa misahkeun abdi ti Ema." 18 Sanggeus tetela yen Rut enya-enya hayang milu, Naomi teu ngomong nanaon deui. 19 Ti dinya duanana neruskeun laku, sarta geus nepi ka Betlehem. Ari jol teh urang dinya mani ibur. Ceuk kaom wanitana, "Enya ieu teh Naomi?" 20 Naomi ngawalon, "Tong disebut deui Naomi kuring mah, sebut wae Mara, lantaran hirup teh ku Allah Nu Maha Kawasa disina pinuh ku papait. 21 Basa miang ti dieu bareto, kuring teh mani rebo, ari balik ku Mantenna disina nepi ka ngaligincing kieu. Keur naon disebut deui Naomi, lantaran ku PANGERAN Nu Maha Kawasa geus dikeunaan hukuman, disina balangsak." 22 Kitu lalakon Naomi mulang deui ti Moab jeung Rut minantuna. Daratangna ka Betlehem kabeneran geus mimiti usum dibuat.
Rut 2.1-8 2 1 Ari Naomi boga baraya ti Elimelek, jenat salakina, ngaranna Boas, jelema beunghar tur gede pangaruhna. 2 Hiji poe Rut ngomong ka Naomi, "Ema, abdi bade ngiring mulungan heucak ka nu dibaruat, manawi aya nu nyarikclikan tina keupeulan. Bade neda idin bae ka salah sawios nu dibaruat supados kenging mulungan pungkureunana." Walon Naomi, "Jung anaking." 3 Rut indit ka huma, sarta geus merenah di tukangeun anu digarawe, mulungan ranggeuy-ranggeuy gandum nu marurag tina keupeulan. Kabeneran mulunganana teh ka huma kagungan Boas, baraya Elimelek tea. 4 Teu lila Boas cunduk ti Betlehem, uluk salam ka nu keur digarawe, saurna, "Mugia PANGERAN nyarengan ka aranjeun!" Dijarawab, "Mugia PANGERAN ngaberkahan ka Bapa!" 5 Ti dinya Boas mariksa ka mandor, "Ari itu awewe ngora-ngora, saha?" 6 Ceuk mandor, "Sumuhun semah, dibantun ku Naomi ti Moab. 7 Parantos wawartos yen seja mulungan sapengkereun nu marotong. Parantos ti enjing keneh teu reureuh-reureuh dongkap ka wangkid ieu, mung ngiuhan heula sakedap." 8 Ti dinya Boas misaur ka Rut, "Nyai, ceuk Bapa mah mulungan teh di dieu bae 4
Rut 2.9-14 ulah ka mamana deui, tuh geura jeung awewe-awewe, 9 tutur-tutur ka beulah mana motongna. Keun ku Bapa rek dibarejaan sangkan Nyai ulah aya nu nyarek. Jeung bisi hanaang mah pek bae nginum, tuh caina dina kendi, parinuh." 10 Rut mani sujud, adek beungeutna kana taneuh. Pok ngawalon, "Abdi ngaraos kalintang diperhatoskeunana. Sakitu saena Juragan ka abdi, padahal abdi di dieu teh semah. Teu kahartos naon margina?" 11 Saur Boas, "Nya eta Bapa teh geus meunang katerangan yen Nyai sakitu bumelana ka mitoha, mangkilang geus ditinggalkeun maot ku salaki. Nyai nepi ka lat ka bapa cul ka indung jeung ka lembur, seja hirup ngahiji jeung bangsa anyar pinanggih. 12 Muga eta tekad Nyai meunang pahla ti PANGERAN, meunang ganjaran utama ti GUSTI Allah panutan urang Israil, anu tangtu baris nangtayungan ka Nyai." 13 Piunjuk Rut, "Kasaean Juragan katampi pisan. Kasauran Juragan kalintang nyerepna, matak teger kana ati sanubari, padahal dibandingkeun sareng gandek-gandek Juragan oge diri abdi sakalintang laipna." 14 Ari geus waktuna dahar, Rut disaur ku Boas, saurna, "Dahar heula, ieu aya roti jeung saosna." Rut emok gigireun nu sejen tuluy 5
6 Rut 2.15-22 dibagianan hancengan. Am dahar, sacukupna, tapi disesakeun dihaja. 15 (2:15-16) Barang rek mulungan deui, Boas misaur ka nu rek maraju deui gawe, saurna, "Keun sina mulungan, masih rek tina pocongna oge ulah digeunggeureuhkeun. Anggur pek pangnyabutankeun tina pocongan sina dipulungan. Kade tong dicarek." 16 (2:15) 17 Rut jongjon mulunganana nepi ka burit. Beubeunanganana terus diirik, meunang kira-kira sapuluh kilo gandum. 18 Jung disuhun, dibawa balik, diserenkeun ka mitohana. Sesa daharna tea oge diserenkeun. 19 Ku Naomi ditanya, "Di mana mulungan teh nyai? Di saha? Bageur-bageur teuing nu bogana teh. Muga-muga sing meunang berkah PANGERAN." Ceuk Rut, mulunganana teh di sawah kagungan Boas. 20 Ceuk Naomi, "Muga Boas ginanjar berkah PANGERAN, anu teu tinggal ti mikaasih ka umat-Na ka nu harirup keneh kitu deui ka nu geus maraot. Saenyana anjeunna teh baraya urang, landes keneh pisan, anu aya wajibna ngabelaan ka urang." 21 Ceuk Rut deui, "Jabi ti kitu teh saurna abdi kenging mulungan di humana dugi ka rengse usum motong." 22 Walon Naomi, "Enya Nyai, mending mulungan di huma Pa Boas bae jeung
7 Rut 2.23-3.7 awewe-awewe nu digarawe di dinya. Di huma batur mah bisi diharu-haru." 23 Rut tetep mulunganana di huma Boas nepi ka anggeus usum motong, sarta tetep-tetep ngawulaan mitohana. 3 1 Hiji poe Naomi nyarita ka Rut, "Nyai teh alusna mah boga deui salaki, imah-imah sorangan. Keun ku Ema dipangneangankeun. 2 Ras Ema teh ka Boas, baraya urang, anu humana tempat Nyai mulungan tea. Engke peuting tangtu Boas ka huma rek ngirik. 3 Ayeuna Nyai mandi sing bararesih, dangdan ku nu pangalusna, make seuseungitan saeutik mah. Engke peuting tepungan ka ditu ka pangirikan. Tapi ulah waka nembongan samemeh bada tuang. 4 Di mana anjeunna geus ampih-ampih rek sare, ilik di mana sarena. Mun geus tibra singkabkeun simbutna, Nyai ngedeng tunjangeunana. Engke ku anjeunna tangtu Nyai dibejaan kudu kumaha." 5 Jawab Rut, "Mangga, kumaha saur Ema bae." 6 Rut geus indit ka pangirikan di huma, nedunan pituduh mitoha. 7 Ari Boas, bada dahar hatena ngarasa senang tur lugina, terus reup bae sare, ngagoler dina tumpukan gandum. Rut nyulumun rerencepan nyingkabkeun simbut Boas, dug milu ngagoler di tunjangeunana.
8 Rut 3.8-14 8 Tengah peuting Boas lilir. Ari hudang kaget bet aya awewe milu ngedeng. 9 "Saha ieu?" saurna. Rut ngawalon, "Abdi Rut, Juragan. Saur pun biang, Juragan teh baraya landes anu kedah nanggel abdi. Abdi sumeja masrahkeun diri." 10 Ari saur Boas, "Muga Nyai mendak berkahna PANGERAN. Nyai sakitu pengkuhna nyekel kabarayaan. Tina omongan Nyai bieu beuki tetela ti batan nu enggeus-enggeus, kumaha kasatiaan Nyai ka baraya. Buktina Nyai henteu milih nu lian nu ngora keneh, anu beunghar atawa anu miskin. 11 Rut ulah salempang. Saha di lembur ieu anu teu nyaho yen Nyai awewe bageur. Keun ku Bapa diuruskeun. 12 Ari Bapa, enya ge baraya landes anu wajib nanggung Nyai, tapi aya keneh baraya nu leuwih landes. 13 Keun ayeuna mah sare bae heula di dieu. Isukan isuk-isuk urang coba aya henteuna anu daekeun nanggung Nyai. Lamun aya, kacida hadena. Lamun teu aya, Bapa sumpah demi Allah Anu Jumeneng, nya Bapa anu baris nanggung Nyai. Pek ayeuna mah sare deui nepi ka isuk." 14 Dug Rut ngedeng deui tunjangeun Boas. Subuh-subuh keneh pisan memeh aya nu nangenan geus hudang, sabab saur Boas ulah aya nu nyahoeun.
Rut 3.15-4.4 15 Saur Boas deui, "Laan harudum Nyai, amparkeun." Bar diamparkeun, bro dieusian gandum kira-kira dua puluh lima kilo. Ret dibeungkeut tuluy disuhun, dipangjungjungkeun ku Boas, terus balik ka lembur. 16 Sadatangna mitohana nanya, "Kumaha bejana, Nyai?" Pok Rut cacarita perkara dirina jeung Boas. 17 Omongna deui, "Saurna, abdi teh ulah wangsul lengoh, nya dipaparin ieu gandum." 18 Ceuk Naomi, "Sabar-sabar bae heula Nyai, dagoan buktina engke. Tangtu Boas oge poe ieu teh moal eureun-eureun ngihtiaran nepi ka beres." 4 1 Boas geus angkat ka lawang kota, ka tempat gempungan, seug calik. Barang baraya landesna Elimelek anu dicarioskeun ka Rut tea datang, ku Boas disaur, "Calik saderek!" Nu dicalikkeun gek diuk. 2 Geus kitu Boas ngahaturanan sapuluh urang sesepuh kota. Sanggeus aranjeunna caralik, 3 pok Boas nyarios ka wargina tea, saurna, "Naomi, sadongkapna ti Moab teh aya maksad ngical tanah jenatna dulur urang ki Elimelek. 4 Ku emutan teu aya nu langkung wajib ngagaleuh iwal ti saderek. Kersa bae atuh galeuh kalayan kasaksian ku sesepuh- sesepuh, teu kersa bae saurkeun. Eta mah teu bade ngalalangkungan saderek anu 9
Rut 4.5-10 langkung hak kana eta tanah. Sim kuring mah nomer dua." Ari jawabna, "Sae, bade dipeser bae." 5 Saur Boas, "Upami cios eta tanah digaleuhna ti Naomi, saratna saderek kedah nikah ka Rut randa urang Moab tea, supados tanah teh tetep kaetang ka kulawedetna anu parantos tilar dunya." 6 Ari jawabna, "Upami kitu sualna, hak sim kuring meser eta tanah mangga bae nyerenkeun, da moal tiasa kawariskeun ka barudak. Mangga bae galeuh, sim kuring mah moal." 7 Adat harita di dinya, pikeun tanda ngajadikeun jujualan atawa tutukeuran teh anu ngalepas barangna kudu mikeun tarumpahna ka pihak anu narimana. Kitu adat di Israil enggoning ngajadikeun hiji perkara. 8 Harita oge, sanggeus eta jelema nyebut, "Mangga galeuh," teh sot ngalesotkeun tarumpahna, dibikeun ka Boas. 9 Ti dinya Boas sasauran payuneun sesepuh-sesepuh jeung lian-lianna deui di dinya, saurna, "Kalayan kasaksian ku sesepuh-sesepuh, dinten ieu sim kuring tarima meser ti Naomi, kakayaan milikna Elimelek, Kilyon sareng Mahlon. 10 Kalayan sarat kedah mihukum randana Mahlon anu ngaran Rut, urang Moab, sangkan eta kakayaan teh tetep jadi milikna kulawarga anu parantos tilar dunya. Ongkoh 10
Rut 4.11-15 ku jalan kitu teh tatali babarayaanana tiasa tetep nganteng di tengah-tengah bangsana sareng di bali geusanna ngajadi. Dinten ieu, Bapa-bapa sadaya jadi saksina." 11 Saur sesepuh-sesepuh jeung lian-lianna, "Nyaksian! Sareng mugi-mugi eta istri anu bade dipigarwa teh ku PANGERAN di kersakeun tiasa sapertos Rahel sareng Lea, anu ngalantarankeun Yakub seueur putrana. Mugia anjeun sing sugih mukti di kaom Eprata, sing kasohor di Betlehem. 12 Mugia putra-putra anjeun paparin PANGERAN engke ti eta istri anom ngalantarankeun kulawargi anjeun jadi sapertos kulawargi Peres putra Yuda sareng Tamar." 13 Boas geus nyandak Rut ka bumina, jadi istrina. Rut diberkahan ku PANGERAN, ngandung sarta terus ngowokeun putra pameget. 14 Awewe-awewe ngaromong ka Naomi, "Sagala puji ka PANGERAN! Poe ieu Mantenna maparin incu ka anjeun. Mugi eta murangkalih sing jadi kamashur di Israil! 15 Minantu teh sakitu nyaaheunana ka anjeun, parantos masihan anu langkung ti batan anu tiasa dibikeun ku tujuh putra pameget. Heug deui ayeuna masihan hiji incu pameget, anu bakal ngagedekeun manah anjeun sarta bakal ngaluginakeun anjeun engke ari parantos sepuh." 11
Rut 4.16-22 16 Top murangkalih teh ku Naomi di candak terus ditangkeup, sarta terus digetenan. 17 Ku awewe-awewe tatangga murangkalih teh dijenenganana Obed. Ceuk maranehna, "Naomi geus kagungan putra pameget!" Obed teh ramana Isai, ari Isai ramana Daud. 18 (4:18-22) Garis turunan ti Peres ka Daud nya eta: Peres, Hesron, Ram, Aminadab, Nahson, Salmon, Boas, Obed, Isai, Daud. 19 (4:18) 20 (4:18) 21 (4:18) 22 (4:18) 12
1 Samuel 1 1 Di desa Ramah di pagunungan Epraim, aya hiji jelema kaom Epraim, ngaranna Elkana bin Yeroham, incu Elihu, warga Tohu ti kaom Sup. 2 Boga bojo dua, Hana jeung Penina. Penina boga anak, Hana henteu hiji-hiji acan. 3 Saban-saban taun Elkana sok indit ngabakti jeung ngurban ka PANGERAN Nu Maha Kawasa di Silo. Harita anu jadi imam PANGERAN teh duaan, putra Eli, jenenganana Hopni jeung Pinehas. 4 Unggal-unggal tas ngurban Elkana sok ngirim daging ka Penina saanak-anak. 5 Ka Hana oge ngirim, ngan ari ka Hana mah sakumaha nyaaheunana oge ngirimanana teu sabaraha, da ieu mah ku PANGERAN teu dikersakeun boga anak. 6 Turug-turug ku maruna ngan dipapanas bae, dihaja sina nyerieun hatena pedah teu boga anak. 7 Kituna teh saban taun, unggal ka gedong PANGERAN tara teu dipeupeurih, nepi ka Hana ceurik jeung teu daekeun dahar-dahar acan. 8 Ku Elkana dibeberah, "Nyai, ku naon ceurik? Ku naon teu daek dahar? Nguluwut ku
2 1 Samuel 1.9-17 naon? Lain Akang teh leuwih nyaah ka Nyai ti batan ka barudak sapuluh?" 9 (1:9-10) Dina hiji poe tas dalahar di gedong PANGERAN di Silo, Hana ngejat tuluy sasambat ka PANGERAN bari ceurik sesegruk. Kabeneran Imam Eli harita keur calik hareupeun lawang. 10 (1:9) 11 Hana ikrar kieu, "Nun PANGERAN Nu Maha Kawasa, tingali ieu abdi nuju kasesahan. Mugi mikaemut. Upami abdi ku Gusti dikersakeun gaduh anak tur lalaki, bade diiklaskeun sumeja kasanggakeun, saumurna sina kumawula ka Gusti sareng moal dicukur-cukur." 12 Sabot Hana manteng neneda ka PANGERAN lila pisan, biwirna ku Eli diawas-awas. 13 Ku sabab nenedana henteu kedal, ngan semet kuwas-kuwes henteu soraan, disangkana teh mabok. 14 Eli ngalahir, "Meugeus mabok teh! Nanaonan, geura eling!" 15 Wangsul Hana, "Bapa, abdi sanes keur mabok, teu nginum naon-naon. Nuju neneda, ngucutkeun kanalangsaan ka PANGERAN. 16 Bapa ulah lepat panggalih nyangka abdi awewe teu puguh. Neneda dugi ka kieu teh ku margi parantos teu kiat ku nalangsa." 17 Waler Eli, "Euh, sing gede hate atuh, mugia paneda Nyai diijabah ku Allah Israil."
1 Samuel 1.18-24 18 Wangsul Hana, "Nyuhunkeun piduana ti kersa Bapa." Geus kitu tuluy kaluar, seug barang dahar. Hatena geus janglar. 19 Isukna Elkana sakulawarga harudang, tuluy sembahyang ka kersa PANGERAN, ti dinya marulang ka Ramah. Hana ku Elkana ditemahan, sarta PANGERAN ngabulkeun panuhunna. 20 Hana ngandeg, tuluy ngalahirkeun hiji anak lalaki, seug dingaranan Samuel, da carekna, "Beunang nyuhunkeun ti PANGERAN." 21 Geus meujeuhna Elkana sakulawarga ka Silo deui nyanggakeun kurban taunan, jeung mayar kaulna ka PANGERAN. 22 Tapi Hana henteu milu, carekna ka salakina, "Abdi mah engke bae ari si ujang parantos eureun nyusu. Si ujang bade dibantun ka gedong PANGERAN, sina terus di ditu bae saumur hirupna." 23 Ceuk Elkana, "Heug kumaha Nyai bae, dagoan di dieu nepi ka si ujang disapih. Mugia PANGERAN ngalaksanakeun pangandika-Na ka Nyai." Hana tetep di lembur bari ngasuh orok. 24 Sanggeus disapih, Samuel ku Hana dibawa ka Silo, bari mawa sapi hiji umur tilu taun, tipung sapuluh kilo jeung anggur sawadah. Basa dibawa ka Kemah PANGERAN di Silo teh Samuel alit keneh pisan. 3
1 Samuel 1.25-2.5 25 Sanggeus sapina dipeuncit, eta murangkalih teh dibawa ka Eli. 26 Piunjuk Hana ka Eli, "Punten Bapa, emut keneh manawi ka abdi, anu kapungkur katingali ku Bapa neneda di dieu, ka PANGERAN? 27 Harita abdi teh nyuhunkeun dipaparin anak, ayeuna parantos dimakbul. Ieu pun anak teh. 28 Ayeuna seja dibaktikeun ka PANGERAN, saumur hirupna sina ngawula ka Mantenna." Geus kitu aranjeunna sembahyang di dinya ka PANGERAN. 2 1 Hana ngedalkeun pupujian, kieu, "Hate bungah mendak bagja ti PANGERAN, estu bungah ku dadamelana-Na. Musuh ku kuring diseungseurikeun. Kuring kacida bagjana nampa pitulung ti Allah. 2 Taya deui anu suci ngan PANGERAN, Mantenna taya anu nyasami. Taya deui panyalindungan nu saperti Allah urang. 3 Geus, maneh ulah ngan umangkuh bae, tong adigung kamagungan. Sabab PANGERAN teh Allah nu maha uninga sarta anu nimbang kalakuan tiap manusa. 4 Gondewa si gagah geus pingges, sabalikna nu lemah ngajadi kuat. 5 Nu bareto tuman seubeuh, ayeuna mah buburuh ngarah sahuap. Sabalikna nu bareto kalaparan ayeuna seubeuh. Anu bareto 4
1 Samuel 2.6-13 garabug, ayeuna anakna nepi ka tujuh, nu bareto loba anak, ayeuna teu hiji-hiji acan. 6 PANGERAN anu maehkeun, PANGERAN nu ngahirupkeun. Mantenna nurunkeun jelema ka enggon anu paraeh, Mantenna anu ngajait deui ti dinya. 7 PANGERAN nu ngamiskinkeun jeung ngabeungharkeun. PANGERAN anu ngapeskeun, PANGERAN nu ngajayakeun. 8 Nu sangsara ku Mantenna dijait tina lebu, nu balangsak dijait tina kabalangsakanana, dijadikeun mitra-mitra para bangsawan ditempatkeun di tempat anu kaajen. Dadasar bumi kagungan PANGERAN, nya di dinya Mantenna ngadegkeun jagat. 9 Nu satia ka Mantenna hirupna diraksa, nu jahat mah musna di alam nu poek. Jalma mah moal jaya ku tanagana. 10 Musuh-musuh PANGERAN bakal dibasmi, dibentar gelap ti langit. PANGERAN bakal ngahukuman sakuliah jagat, sarta maparin kawasa ka raja pilihana-Na, jeung maparin kaunggulan." 11 Geus kitu Elkana mulang ka Ramah, ari Samuel dikantun di Silo, sina ngawula ka PANGERAN, diasuh ku Eli. 12 Ari putra-putra Eli, enya ge imam tapi bangkawarah, teu tolih ka PANGERAN, 13 teu tolih kana papakon anu dipuhit ku jalma rea. Unggal aya anu ngurban kudu bae 5
1 Samuel 2.14-20 datang bujang imam mawa panyocog huntu tilu. Daging anu keur dikulub keneh teh 14 dicocog, nu kaangkat ajang imam. Kitu bae kalakuanana ka sakabeh urang Israil anu daratang ngurban ka Silo. 15 Tampolana memeh daging diala gajihna kurbankeuneun, geus dipenta manten ku bujang imam, pokna, "Kadieukeun eta daging sawareh keur imam, rek digoreng, da teu kersaeun beunang ngulub, hoyongeun atahanana." 16 Lamun dihulag, "Engke, gajihna urang kurbankeun heula sakumaha mistina, engke mah pek bae," jawabna teh, "Ah! Kadieukeun ayeuna. Lamun teu dibikeun dirampas!" 17 Kacida dorakana kalakuan putra-putra Eli di payuneun PANGERAN teh. Kurban haturan PANGERAN nepi ka dikitukeun. 18 Ari Samuel anu murangkalih keneh tea tuluy kumawulana ka PANGERAN. Ari raksukanana raksukan husus, tina linen, cara raksukan para imam. 19 Unggal taun ku ibuna sok dipangnyieunkeun jubah leutik, dianteurkeunana ari Hana jeung salakina nganteurkeun kurban taunan. 20 Lamun geus kitu Elkana jeung bojona ku Eli sok diberkahan. Kieu saurna ka Elkana, "Mugia maneh ku PANGERAN, dipaparin deui anak ti pamajikan anu ieu, keur gaganti ieu 6
1 Samuel 2.21-27 anu diabdikeun ka Mantenna." Sanggeus didungakeun bral marulang. 21 Berkahing PANGERAN, Hana boga deui anak, tilu lalaki dua awewe. Ari Samuel beuki ageung, sarta jongjon kumawula ka PANGERAN. 22 Eli geus kacida sepuhna. Geus uningaeun yen kalakuan putra-putrana ka urang Israil kitu, tur sok maraen teu uni ka awewe-awewe anu digarawe di lawang Kemah Tepangan PANGERAN. 23 Seug putra-putrana teh diweweleh, saurna, "Ku naon kitu maraneh teh? Mani unggal jelema bebeja ka Ama perkara dosa maraneh. 24 Geus, ulah kitu bae anaking! Eta anu keur jadi omong umat PANGERAN teh perkara anu kacida gorengna. 25 Dosa ka papada jalma onaman aya Allah anu bakal ngabela. Ari dosa ka PANGERAN mah saha nu bakal ngabela?" Tapi panggeuingna ku putra-putrana henteu didenge, sabab geus dipasti ku PANGERAN bakal dibasmi. 26 Ari Samuel beuki ageung, pada mikaresep tur dipikaasih ku PANGERAN. 27 Aya hiji nabi sumping ka Eli, ngemban timbalan PANGERAN anu kieu, "Bareto Kami geus nembongkeun diri Kami ka Harun karuhun maneh, basa Harun jeung saeusi imahna ngawula ka raja Mesir. 7
1 Samuel 2.28-33 28 Ti saantero kaom Israil, Harun saanak- anak ku Kami dipilih jadi imam Kami, purah ngurban dina altar, purah ngukus seuseungitan jeung purah make epod paragi tataros ka Kami. Jeung dibere hak meunang bagian tina kurban-kurban anu dibeuleum dina altar. 29 Ku naon maneh jadi hawek kana pangbakti jeung kana kurban-kurban anu ku Kami dipundut ti umat? Anak maneh diantep sakama-kama nyokotan daging anu pangalusna tina hancengan pangbakti ti umat Kami, nepi ka garendut. Maneh leuwih ngajenan ka anak ti batan ka Kami. 30 Kami, GUSTI Allah Israil, enya bareto jangji yen maneh saanak-anak, kitu deui kaom maneh, salawasna bakal jaradi imam pikeun Kami. Tapi ayeuna mah paliyas dilaksanakeun! Anu ngajenan ka Kami ku Kami bakal diajenan deui, anu ngahina ka Kami ku Kami bakal dihina deui. 31 Kanyahokeun, pidatangeun mangsa Kami bakal maehan satiap jelema ngora di maneh jeung di kaom maneh. Moal aya kulawarga maneh anu umurna bisa nepi ka kolot. 32 Maneh engke kari ngenes jeung sirik nenjo berkah anu ku Kami dipaparinkeun ka hiji urang Israil lianna, da kulawarga maneh mah saurang ge moal aya anu nepi ka kolot. 33 Ngan saurang turunan maneh anu arek dihirupan sangkan terus jadi imam kumawula 8
1 Samuel 2.34-3.4 ka Kami. Tapi bakal lolong jeung leungit harepan. Turunan maneh anu sejenna bakal paraeh ku jalan anu pikapaureun. 34 Lamun anak maneh, Hopni jeung Pinehas geus paraeh duanana sapoe reujeung, eta tanda sagala anu ditimbalkeun ku Kami pasti ngajadi. 35 Kami rek ngangkat hiji imam anu tangtu bakal satuhu, anu bakal ngalakonan sagala pamundut Kami. Ku Kami rek dibere anak incu anu salawasna baku marek ka raja pilihan Kami. 36 Satiap anak incu maneh anu harirup keneh, bakal jajaluk ka eta imam, ngarah duit sacepeng, hakaneun sahuap, bari lumengis menta diidinan babantu ka imam ngarah bisa dahar." 3 1 Dina mangsa-mangsa eta, waktu Samuel kumawulana ka PANGERAN dina panalingaan Eli, carang aya timbalan PANGERAN. Titingalan gaib oge ti Mantenna langka aya. 2 Dina hiji peuting Eli ebog di pajuaran, socana geus meh teu iasa ningali. 3 Ari Samuel mondokna di kamar tempat nyimpen Peti Perjangjian anu suci tea, lampuna ngagateng. Sanggeus deukeut ka subuh, 4 PANGERAN ngagentraan ka Samuel, seug diwangsul, "Nun!" 9
1 Samuel 3.5-11 5 Bari tuluy muru ka Eli, unjukan, "Ieu abdi, Bapa teh nyaur?" Waler Eli, "Bapa teu nyalukan! Sare deui ka ditu." Samuel ngedeng deui ka enggonna. 6 (3:6-7) Ku PANGERAN digentraan deui. Eta murangkalih teu terangeun yen anu ngagentraan teh PANGERAN, kawantu saumurna kakara harita digentraan ku Mantenna. Korejat deui muru ka Eli, unjukan, "Ieu abdi, Bapa nyaur?" Waler Eli, "Henteu anaking, kami teu nyaur. Jung sare deui." 7 (3:6) 8 PANGERAN ngagentraan deui katilu kalina. Samuel muru deui ka Eli, unjukan, "Ieu abdi, Bapa ngagentraan." Geus kitu ku Eli kagalih yen anu ngagentraan ka eta murangkalih teh PANGERAN. 9 Saurna, "Sare deui bae. Lamun digentraan deui Ujang kudu ngawangsul, Nun PANGERAN, sumangga ngandika, abdi sumeja ngupingkeun." Samuel balik deui ka enggonna. 10 Ti dinya PANGERAN sumping, ngadeg di eta kamar, lajeng ngagentraan kawas tadi, "Samuel! Samuel!" Samuel ngawangsul, "Sumangga ngandika, abdi sumeja ngupingkeun." 11 PANGERAN nimbalan, "Kami rek ngadamel hiji perkara anu matak gimir di Israil, matak bingung anu ngadenge. 10
11 1 Samuel 3.12-19 12 Kami rek ngabuktikeun ancaman-ancaman Kami ka saeusi imah Eli ti mimiti nepi ka anggeus. 13 Eli ku Kami geus dibejaan yen manehna jeung saeusi imahna rek dikeunaan siksa sapapanjangna, sabab anak-anakna geus ngagogoreng ka Kami. Eli sangkilang nyahoeun kana kagorengan anak-anakna henteu nyarek-nyarek acan. 14 Mana Kami sumpah, yen kurban atawa sasajen naon bae oge moal bisa nyirnakeun kadorakaan kulawarga Eli anu sakitu bangetna." 15 Samuel tetep di enggon, turun-turun sanggeus isuk, tuluy mukaan panto-panto kemah PANGERAN, bari bingung kumaha ngabejakeunana eta tetenjoanana ka Eli. 16 Ti dinya Eli ngagentraan, "Samuel, Ujang!" Jawab Samuel, "Nun!" 17 Eli mariksa, "Nimbalan naon PANGERAN ka hidep? Caritakeun, ulah aya nu dikemu. Lamun aya anu dikilungan, tangtu hidep dibenduan ku Allah." 18 Ku Samuel dicaritakeun sabalakana teu aya nu disumputkeun. Ari saur Eli, "Mantenna teh PANGERAN. Sakersa-Na tangtu ngajadi." 19 Ari Samuel beuki ageung, disarengan ku PANGERAN. Timbalan PANGERAN anu dicaritakeun ku Samuel tea kabeh kajadian.
1 Samuel 3.20-4.6 20 Ti dinya kaceluk ka sabangsa Israil di suklakna di siklukna, yen Samuel teh nabi Allah. 21 Sarta PANGERAN bakal terus ngebrehan di Silo, di tempat mimiti nembongan jeung nimbalan ka Samuel. Satiap Samuel micatur ku bangsa Israil terus digarugu. 4 1 Mangsa eta urang Pelisti sasadiaan rek merangan Israil. Urang Israil ge geus taki-taki rek mapag perang. Balad Israil masanggrahan di Eben Haeser, ari urang Pelisti di Apek. 2 Ger perang campuh, urang Israil eleh, baladna anu kasambut aya opat rebu urang. 3 Anu harirup keneh baralik ka pasanggrahan. Ari ceuk para pamingpinna, "Poe ieu urang ku PANGERAN dikersakeun eleh ku urang Pelisti, naon sababna? Coba Peti Perjangjian PANGERAN urang cokot ti Silo, sina aya di urang supaya urang luput ti musuh." 4 Tuluy nitahan ka Silo, seug Peti Perjangjian PANGERAN anu jadi tahta PANGERAN Nu Maha Kawasa teh digarotong. Dua putra Eli, Hopni jeung Pinehas ngiringkeun eta Peti Perjangjian. 5 Sanggeus eta Peti Perjangjian datang, ger urang Israil sarurak mani ngageder, bumi ge datang ka inggeung. 6 Urang Pelisti tingtaranya, "Aya naon di pasanggrahan urang Ibrani, surakna mani ngageder? Naon maksudna?" Sanggeus 12
1 Samuel 4.7-14 nyarahoeun yen di pasanggrahan Israil aya Peti Perjangjian PANGERAN, 7 seug sarieuneun. Pok ngaromong, "Allahna geus aya di pasanggrahanana! Cilaka urang lamun kieu! Tacan kungsi urang nyorang kajadian kawas kieu! 8 Saha nu pikuateun nyalametkeun urang ti eta Allah anu sakitu kawasana? Eta teh Allah anu bareto numpes urang Mesir di gurun keusik tea! 9 Eh urang Pelisti! Tong sieun! Sing jaradi lalaki, ulah nepi ka jadi badega urang Israil urut badega-badega urang bareto. Hayu urang maju, sing jaradi lalaki!" 10 Ger urang Pelisti narajang. Urang Israil eleh, kalabur ka lemburna. Baladna ruksak, aya tilu puluh rebu urang anu kasambut. 11 Peti Perjangjian Allah karampas. Putra Eli, Hopni jeung Pinehas duanana tiwas. 12 Aya hiji jelema urang kaom Binyamin, lumpat ti pangperangan ka Silo, poe eta keneh nepi. Bajuna disosoeh jeung sirahna diteundeunan lebu nandakeun prihatin. 13 Harita Eli keur calik dina korsi sisi jalan, melong ka jauhna bawaning ku melang kana Peti Perjangjian. Eta jelema terus nyebarkeun beja ka sakuliahna. Jelema-jelema ear careurik, sarieuneun. 14 Ngadangu guyur-guyur Eli mariksa, "Aya naon guyur?" Eta jelema nyampeurkeun ka Eli rek bebeja. 13
14 1 Samuel 4.15-21 15 (Harita yuswa Eli geus meh salapan puluh dalapan taun, geus meh teu iasa ningali.) 16 Eta jelema unjukan, "Sadinten jeput abdi lumpat ti pangperangan ka dieu." Eli mariksa, "Kumaha Ujang, aya naon?" 17 Jawab anu mawa beja, "Israil kabur ti urang Pelisti. Urang kasoran nemen pisan! Jabi ti kitu teh tuang putra Hopni sareng Pinehas tiwas, Peti Perjangjian Allah oge karampas!" 18 Ngadangu Peti Perjangjian karampas Eli geubis ngalenggak, tijengkang tina korsina di sisi lawang. Ku sabab geus kacida sepuhna jeung salirana bayuhyuh, barang geubis teh tenggekna potong, kereles pupus. Ari ngurusna ka urang Israil opat puluh taun. 19 Mantu Eli, randa Pinehas harita keur ngandung sabroleun. Barang ngadenge yen Peti Perjangjian karampas, turug-turug mertuana pupus jeung carogena tiwas, ujug-ujug purungkut, brol bae ngalahirkeun. 20 Barang rek pupus, ditegeran ku awewe- awewe anu nulungan ngalahirkeun, "Sing kiat Juragan, putra teh pameget!" Tapi anjeunna teu nolih, teu ngawaler. 21 Ari putrana dijenenganan Ikabod, saurna, "Kamulyaan Allah geus nyingkah ti Israil," lantaran Peti Perjangjian karampas, mertuana pupus, carogena tiwas.
1 Samuel 4.22-5.8 22 Jadi saurna, "Kamulyaan Allah geus teu aya di Israil, sabab Peti Perjangjian Allah geus karampas." 5 1 Peti Perjangjian anu geus karampas ku urang Pelisti dibawa ti Eben Haeser ka Asdod, kota maranehna, 2 diteundeun di kuil Dewa Dagon di gigireun eta brahala. 3 Barang bray isuk kasampak arca Dagon teh nyuksruk kana taneuh, nyuuh hareupeun Peti Perjangjian. Seug eta arca teh ditangtungkeun deui dina tempatna. 4 Isukna deui eta arca teh kasampak geus nyuksruk deui hareupeun Peti Perjangjian, malah huluna jeung leungeunna duanana geus marisah, ngagaloler dina bangbarung, ngan kari awakna. 5 (Mana nepi ka ayeuna ge imam-imam Dagon, kitu deui sakur anu rek maruja ka kuil di Asdod tara aya anu nincak kana eta bangbarung, ngan ngalengkahan wungkul.) 6 Urang Asdod ku PANGERAN dihukum jeung diguyurkeun. Urang dinya jeung sakurilingeunana digebug ku kasakit bungkul. 7 Meunang balahi kitu urang Pelisti nyararita kieu, "Urang, kitu deui batara Dagon, disiksa ku Allahna urang Israil. Eta Peti Perjangjian ulah aya di dieu." 8 Ti dinya maranehna nitah ngalulungsur raja-raja Pelisti anu kabehna limaan, dipentaan nasehat, "Kedah dikumahakeun 15
1 Samuel 5.9-6.3 Peti Perjangjian Allahna urang Israil teh?" Jawabna, "Pindahkeun ka Gat!" Tuluy dipindahkeun ka Gat, kota sejen di Pelisti. 9 Ari nepi ka Gat, urang dinya ge ku PANGERAN diguyurkeun, digebug ku kasakit bungkul, kolot budak taya nu kari. 10 Seug Peti Perjangjian teh dipindahkeun ka Ekron, di Pelisti keneh. Barang nepi, urang Ekron tingjerewet, pokna, "Make dipindahkeun ka dieu eta Peti Perjangjian Allahna urang Israil teh, ngarah urang pararaeh!" 11 Ti dinya ngalulungsur deui raja-raja Pelisti anu limaan tea. Ceuk maranehna, "Pulangkeun eta Peti Perjangjian urang Israil teh ka asalna, ulah nepi ka meakkeun bangsa urang!" Sakuliah kota eta jadi kacida guyurna nandangan panyiksa ti PANGERAN sakitu bangetna. 12 Anu tacan paraeh, keuna ku eta bungkul, nepi ka jalma-jalma teh tingjarerit marenta tulung ka batarana. 6 1 Peti Perjangjian PANGERAN ayana di urang Pelisti geus tujuh bulan. 2 Geus kitu urang dinya ngala imam-imam jeung tukang-tukang nujum. "Kudu kumaha urang teh ka eta Peti Perjangjian PANGERAN? Mun dipulangkeun kudu bari mere naon?" 3 Jawabna, "Enya, mun eta Peti Perjangjian Allahna urang Israil dipulangkeun, kudu make kikiriman keur nebus dosa maraneh. 16
1 Samuel 6.4-9 Ulah pulang kosong kitu bae. Malak mandar maraneh calalageur, jeung nyaraho, naon sababna nu matak disiksa." 4 "Kudu ngahaturanan naon atuh?" ceuk jalma-jalma. Jawabna, "Bubungkulan tina emas jeung beubeuritan tina emas, lima-lima siki nurutkeun bilangan lima raja-raja Pelisti, sabab ieu balahi teh teurakna ka maraneh jeung ka raja-raja anu lima. 5 Mana kudu dijieun tironanana, bungkul jeung beurit anu geus ngaruksak di tanah maraneh. Jeung maraneh kudu nembongkeun hormat ka Allahna urang Israil, malak mandar kersaeun nyabut siksaana-Na ti maraneh, ti batara jeung tanah maraneh. 6 Naon gunana nurutan bedegongna raja Mesir sarahayatna teh? Piraku geus paroho maranehna ku Allah dikumahakeun, nepi ka kapaksa ngidinan urang Israil budal ti Mesir. 7 Ayeuna sadiakeun padati anyar, pasangkeun ka dinya dua sapi nu keur anakan jeung tacan kungsi dipake narik nanaon, anakna kandangkeun. 8 Peti Perjangjian PANGERAN puatkeun. Bubungkulan emas jeung beubeuritan emasna petian, teundeun gigireunana keur pangbakti ka Anjeunna, pikeun nebus dosa maraneh. Sina ditarik padatina ku sapi, ingkeun sina leumpang karepna sorangan. 9 Awaskeun ka mana majuna. Lamun ka Bet Semes tetela balahi teh enya ti Allahna urang 17
1 Samuel 6.10-17 Israil. Lamun lain ka dinya, balahi teh lain ti Anjeunna, keur kapareng bae." 10 Prak dipetakeun, sapi dipasang kana padati, anakna dikandangkeun. 11 Peti Perjangjian diunggahkeun kana padati, kitu deui peti bubungkulan jeung beubeuritan emasna. 12 Tuluy sapi teh maju meneran jalan anu ka Bet Semes, tonggoy henteu pungkal-pengkol bari disarada emoh-emohan, dituturkeun ku lima raja tea nepi ka wates Bet Semes. 13 Urang Bet Semes keur di taregal dibaruat. Barang narenjoeun teh kacida aratoheunana. 14 Srog padati nepi ka lahan Yosua urang Bet Semes, reg eureun deukeut hiji cadas lempar. Padatina ku urang dinya tuluy dibeulahan, sapina dipareuncit dikurbankeun ka PANGERAN. 15 Peti Perjangjian jeung peti bubungkulan jeung beubeuritan emasna diangkat ku urang Lewi, diteundeun dina cadas lempar tea. Prak urang Bet Semes ngahaturkeun kurban beuleuman jeung kurban lianna deui ka PANGERAN. 16 Sapeta-petana diarawaskeun ku raja-raja Pelisti anu limaan, geus kitu eta raja-raja teh baralik ka Ekron poe eta keneh. 17 Bubungkulan emas pangbakti urang Pelisti ka PANGERAN teh pikeun panebus dosa maranehna ti lima nagara Pelisti: Ti Asdod 18
1 Samuel 6.18-7.2 hiji, ti Gasa hiji, ti Askelon hiji, ti Gat hiji, ti Ekron hiji. 18 Beubeuritan emasna oge ti tiap nagara anu lima keneh, nya eta ti nagara-nagara cangkingan raja nu limaan, ngurung kota-kota anu make kuta jeung desa-desa pasisianana. Batu cadas lempar di lahan Yosua urang Bet Semes urut neundeun Peti Perjangjian PANGERAN tea aya nepi ka kiwari, jadi saksi tina kajadian harita. 19 Tapi urang Bet Semes ahirna jadi prihatin, sabab aya anu tiwas ku PANGERAN nepi ka tujuh puluh jelema, lantaran narempo kana Peti Perjangjian. 20 Ceuk urang Bet Semes, "Ari kieu mah saha nu kuat cicing di payuneun PANGERAN, Allah anu suci? Kudu ka mana dipindahkeunana supaya jauh ti urang?" 21 Tuluy nitahan jelema ka urang Kiryat Yarim, talatahna, "Peti Perjangjian PANGERAN parantos dipulangkeun ku urang Pelisti. Geura candak." 7 1 Seug Peti Perjangjian PANGERAN teh digarotong ku urang Kiryat Yarim, tuluy diteundeun di imah Aminadab, pernahna di hiji pasir. Ti dinya tuluy nyucikeun anak Aminadab anu ngaran Elasar sina ngurus eta Peti. 2 Peti Perjangjian PANGERAN ayana di Kiryat Yarim lila pisan, kira-kira dua puluh taun. Nya 19
20 1 Samuel 7.3-8 sakitu lilana urang Israil tingaraduh butuh ku pitulung PANGERAN. 3 Geus kitu Samuel ngalahir ka urang Israil, "Lamun bener maraneh rek enya-enya tarobat ka PANGERAN, aallahan bangsa sejen jeung arca-arca Dewi Astoret kudu dipiceun, singkirkeun. Pasrahkeun diri sagemblengna ka PANGERAN, sarta kudu nyembah ka Mantenna bae. Tangtu Mantenna bakal ngaluputkeun maraneh tina kakawasaan urang Pelisti." 4 Seug urang Israil miceunan sesembahanana, arca Dewa Baal jeung arca Dewi Astoret, terus nyarembahna ngan ka PANGERAN wungkul. 5 Geus kitu Samuel marentah supaya urang Israil kumpul kabeh di Mispa. Saurna, "Bapa arek mangnedakeun maraneh di ditu." 6 Seug urang Israil ngumpul di Mispa. Ti dinya maranehna nimba, caina dibahekeun tanda dibaktikeun ka PANGERAN. Sapoe eta maranehna paruasa sarta ngaromong kieu, "Kuring tarima dosa ka PANGERAN." (Ari Samuel di Mispa teh muka pangadilan, ngahakiman perkara urang Israil.) 7 Urang Pelisti meunang beja yen urang Israil keur kumpul di Mispa, seug lima raja urang Pelisti budal mawa balad arek nempuh. Urang Israil sarieuneun, 8 pok arunjukan ka Samuel, "Mugi ulah petot-petot neneda ka Allah urang, mugi-mugi
1 Samuel 7.9-15 urang ku Mantenna diluputkeun ti urang Pelisti." 9 Samuel meuncit hiji anak domba, tuluy diduruk kabeh dikurbankeun ka PANGERAN. Geus kitu anjeunna sasambat ka PANGERAN nyuhunkeun pitulung pikeun urang Israil. Panyambatna ku PANGERAN dikabul. 10 Waktu Samuel keur ngahaturkeun eta kurban, urang Pelisti geus murubul arek nyelempek. Tapi ku PANGERAN dipapag ku sora pating gulugur di langit, tuluy gujrud nepi ka paburisat. 11 Breg ku urang Israil diambreg ti Mispa, terus dibeledig meh nepi ka Bet Kar, sapapanjang jalan disarabetan ku pedang. 12 Geus kitu Samuel nangtungkeun hiji batu antara Mispa jeung Sen, sarta saurna, "Tepi ka poe ieu PANGERAN mitulung ka urang." Eta batu ku anjeunna dingaranan "Eben Haeser" hartina: Batu Pitulung. 13 Urang Pelisti geus eleh. Saterusna ku PANGERAN dicegah sangkan maranehna ulah bisa deui ngarurug ka wewengkon urang Israil sapanjang Samuel jumeneng. 14 Kota-kota antara Ekron jeung Gat anu geus karebut ku urang Pelisti, kabeh beunang deui ku urang Israil. Ku hal eta wewengkon Israil jadi weuteuh deui. Jaba ti kitu, urang Israil jadi rapih jeung urang Kanaan. 15 Samuel ngapingna ka urang Israil teh sapanjang jumenengna. 21
1 Samuel 7.16-8.8 16 Saban taun anjeunna sok nguriling ka Betel, Gilgal jeung Mispa, sarta saban-saban sumping sok muka pangadilan ngahakiman perkara. 17 Sabada kitu tuluy mulih ka Ramah. Di dinya ge jadi hakim. Di Ramah anjeunna ngadegkeun hiji altar baktikeuneun ka PANGERAN. 8 1 Sanggeus beuki sepuh Samuel ngangkat putra-putrana jadi hakim di Israil. 2 Putra nu pangsepuhna jenenganana Yoel, ari raina Abia, duanana jaradi hakim di Bersyeba. 3 Tapi lampahna henteu cara ramana, moro-moro duit bae, nepi ka daraek nampa pangruruba ari mutus perkara tara jujur. 4 Pamingpin Israil kabeh baradami, geus kitu ngadareuheus ka Samuel di Ramah. 5 Pok arunjukan, "Bapa parantos sepuh, dupi putra benten deui ti rama. Ku margi kitu kedah aya raja anu pingatureun. Jadi abdi-abdi hayang gaduh raja cara nagara-nagara sanes." 6 Samuel teu raos manahna ngadangu nu marenta raja, tuluy neneda ka PANGERAN. 7 Ari timbalan PANGERAN, "Gugu sapamentana. Anu ditolak lain maneh, tapi Kami, raja maranehna. 8 Ingkarna ti Kami geus ti bareto. Ti barang dibudalkeun ti Mesir ge geus mimiti nyarembah ka allah-allah sejen. 22
1 Samuel 8.9-14 Peta kalakuanana ka maneh ayeuna, nya kalakuanana ka Kami sapapanjangna. 9 Mana keun bae turutkeun. Tapi omat- omatkeun kumaha kituh balukarna engke ari geus baroga raja." 10 Tuluy nu marenta raja teh ku Samuel dicariosan sakumaha timbalan PANGERAN, saurna, 11 "Kieu engke raja maraneh metakeun maraneh teh," Samuel nerangkeun. "Anak maraneh bakal disina arasup tentara, sawarehna disina mawa kareta perang, sawarehna dijieun tentara pasukan kuda, sawarehna deui dijieun purah lumpat hareupeun kareta perang, 12 sawareh disina jaradi kapala balad sarebu, sawarehna deui jadi kapala balad lima puluh. Aya oge anu disina ngawaruluku di lahan-lahan raja jeung mibuatanana, jeung aya anu disina nyarieunan pakarang jeung nyarieunan pakakas kareta perang. 13 Anu awewe disina nyarieunan seuseungitan pikeun raja, disina jaradi koki, disina jaradi tukang nyieun kueh tuangeun raja. 14 Lahan-lahan maraneh anu pangalusna, kebon-kebon anggur, kebon-kebon jetun, ku raja bakal dicokot dibikeun ka para gegedenna. 23
1 Samuel 8.15-9.2 15 Gandum jeung buah anggur maraneh bakal dicokot saperpuluhna, pikeun para pangawal karaton jeung para gegeden lianna. 16 Gandek-gandek, sapi-sapi nu pangalusna kitu deui kalde-kalde maraneh, aya anu dicokot sina dipake digawe pikeun raja. 17 Ingon-ingon maraneh saperpuluhna dicokot, sarta maraneh sorangan kudu jaradi badegana. 18 Jadi lamun geus baroga raja, maraneh bakal rumahuh ka raja beunang hayang maraneh. Tapi rumahuh ge ku PANGERAN moal didangu." 19 Kasauran Samuel teu dipirosea, pokna ge, "Sawios da hayang gaduh raja, 20 hayang cara nagara-nagara batur gaduh raja sorangan, anu bakal ngatur sareng mingpin jurit di pangperangan." 21 Samuel mungkur ti maranehna. Sagala omongan jalma-jalma tea diunjukkeun ka PANGERAN. 22 Ari timbalan PANGERAN, "Ayunkeun naon kahayangna, pek bere raja." Ti dinya eta jelema-jelema urang Israil teh ku Samuel dititah baralik. 9 1 Aya hiji jelema kaom Binyamin, ngaranna Kis bin Abiel incu Seror, kaasup rundayan Bekorat ti bani Apiah, jelema sugih mukti. 2 Boga anak lalaki ngaranna Saul, kasep keur meumeujeuhna pisan, awakna jangkung, 24
1 Samuel 9.3-9 anu sejen mah ngan semet taktakna, sarta kasepna meakkeun batur. 3 Dina hiji poe kalde Kis leungit sababaraha siki. Tuluy nitah diteangan ku Saul, pokna, "Teangan kalde teh. Menta dianteur ka gandek saurang." 4 Bral Saul jeung gandek arindit, tuluy ngubek sapagunungan Epraim jeung sawewengkon Salisa, tapi kalde teh teu kapanggih di dinya. Ti dinya disaksrak ka Saalim, tapi di dinya ge teu aya. Sup ka wewengkon Binyamin teu aya keneh. 5 Sanggeus aya di wewengkon Sup, Saul nyarita ka gandek, "Urang balik bae bisi ama deudeupeun, asal melang ka kalde jadi melang ka urang." 6 Jawab gandek, "Di dieu aya jalmi lepus pada mikaserab ku sadaya, saucap-ucapna nyata. Urang taros manawi iasaeun nuduhkeun kalde anu leungit." 7 Ceuk Saul, "Ngadeuheus teh naon bawaeun, bekel geus beak geus euweuh naon-naon, boro-boro keur ngahaturanan." 8 Ceuk gandek, "Ieu aya di abdi, artos perak alit. Haturanan ieu bae manawi kersaeun nuduhkeun di mana eta kalde-kalde teh." 9 (9:9-11) Ceuk Saul, "Sukur atuh, hayu!" Bral arindit ngajugjug ka pangcalikan abdi Allah tea. Barang keur naranjak ka tempat abdi Allah anu ayana di hiji pasir, paamprok jeung parawan-parawan urang dinya anu rek 25
1 Samuel 9.10-16 ngarala cai, seug ditanya, "Ari juru tingal aya di bumina?" (Jaman harita mah nabi teh disebutna juru tingal. Jadi lamun aya anu rek tataros ka Allah, ngomongna teh, "Hayu urang ka juru tingal.") 10 (9:9) 11 (9:9) 12 (9:12-13) Jawabna, "Aya, malah itu tuh di payun keur ka tonggohkeun. Upami diudag tangtos kasusul. Sajolna engke ka lebet kota tangtos enggal kapendak. Nembe sumping dinten ieu, margi di dieu bade ngayakeun kurban dina altar di puncak pasir. Memeh sumping anjeunna mah kurban teu acan kenging ditareda, kedah diberkahan heula ku anjeunna. Enggal, bilih anjeunna kabujeng ka puncak ngersakeun tuang." 13 (9:12) 14 Saul jeung gandek nuluykeun leumpangna ka jero kota. Barang sup katenjo Samuel keur ka dieukeun seja ngabujeng ka tempat babakti. 15 Poe kamarina Samuel ku PANGERAN geus dicariosan kieu, 16 "Isukan kira-kira wayah kieu Kami rek ngadatangkeun hiji jelema ka maneh, urang kaom Binyamin. Ku maneh minyakan ku minyak suci, jieun raja sina ngarajaan umat Kami Israil. Eta teh anu bakal ngajait urang Israil ti urang Pelisti. Kami uninga kumaha 26
1 Samuel 9.17-22 sangsarana urang Israil, sasambatna menta tulung ku Kami geus kadangu." 17 Barang Samuel neuteup ka Saul, PANGERAN nimbalan, "Tah eta jelema anu ceuk Kami tea. Eta anu bakal ngarajaan umat Kami teh." 18 Saul nyampeurkeun ka Samuel deukeut lawang kori, pok nanya, "Dupi bumi juru tingal teh palih mana?" 19 Waler Samuel, "Ieu Bapa juru tingal teh. Jung ti heula ka tempat babakti. Hidep poe ieu kudu dahar jeung Bapa. Hal kaperluan hidep mah isukan isuk-isuk ku Bapa dijawab. Geus kitu kakara engke ku Bapa dijurung balik. 20 Perkara kalde anu leungit geus tilu poe, teu kudu dipake salempang, geus kapanggih. Tapi, saha coba anu kacida dipikahayangna ku urang Israil? Hidep pisan, jeung sabaraya-baraya hidep." 21 Wangsul Saul, "Abdi teh ti kaom Binyamin, kaom anu pangalitna di Israil. Kawuwuh- wuwuh di kaom Binyamin oge wargi-wargi abdi mah sadayana sanes jalmi penting. Naon maksad kasauran Bapa bieu perkawis diri abdi?" 22 Saul jeung gandekna ku Samuel dicandak ka hiji rohangan lega, didiukkeunana nyanghareupan meja panggirangna, anu geus diriung ku kira-kira tilu puluh urang tamu. 27
1 Samuel 9.23-10.1 23 Samuel ngalahir ka nu popolah, "Daging anu ti kami, anu ceuk kami pangnyimpenkeun tea kadieukeun." 24 Seug daging teh ku nu popolah diangkat sapingping, sok diidangkeun ka hareupeun Saul. Geus kitu Samuel ngalahir deui, "Ieu teh bagian meunang Bapa misahkeun keur hidep. Mangga dituang. Ngahaja ku Bapa disimpen keur hidep, supaya dituang ayeuna bareng jeung tamu-tamu ondangan Bapa." Jadi dina poe eta Saul dahar bareng jeung Samuel. 25 Sanggeus marudun ti tempat babakti ka kota, Saul dipangnetebahkeun enggon keur mondok di loteng. 26 Reup Saul sare. Wanci balebat ku Samuel dihudangkeun, saurna, "Geura hudang, ku Bapa rek dijurung mulang." Sanggeus hudang ku Samuel dijajapkeun. 27 Nepi ka wates kota Samuel sasauran ka Saul, "Gandek hidep jurungkeun sina ti heula." Sanggeus gandek tea indit, Samuel sasauran deui, "Cicing heula sakedap, Bapa rek nepikeun timbalan Allah ka hidep." 10 1 Ti dinya Samuel ngaluarkeun buli-buli minyak jetun, minyakna dikucurkeun kana sirah Saul. Geus kitu anjeunna nyium ka Saul sarta ngalahir, "Hidep ku PANGERAN dilisahan, dijenengkeun pikeun ngatur umat-Na urang Israil. Atur ku hidep, jaga ti 28
29 1 Samuel 10.2-6 musuh-musuhna. Tandana yen hidep dianggo ku PANGERAN jadi raja umat-Na teh kieu: 2 Sanggeus hidep poe ieu pisah ti Bapa, engke di Selsah wewengkon Binyamin, deukeut makam Rahel, hidep bakal amprok jeung dua jelema anu rek pupulih ka hidep yen kalde nu keur diteangan teh geus kapanggih. Bapa hidep geus teteg manahna, kari melangna ka hidep mani pok deui, pok deui nataroskeun, Ka mana kudu diteangna atuh si ujang teh? 3 Ti dinya hidep kudu terus leumpang nepi ka tangkal karamat di Tabor. Di dinya bakal papanggih jeung tilu jelema anu rek ka Betel rek babakti ka Allah. Nu saurang nungtun tilu anak embe, nu saurang mawa roti tilu siki, nu saurang deui mawa cai anggur sawadah pinuh. 4 Bakal nyalaman ka hidep jeung nawaran roti dua siki. Tarima! 5 Ti dinya kudu terus ka Pasir Allah di Gibea, anu keur dipake masanggrahan ku urang Pelisti. Di lawang kota bakal pasanggrog jeung rombongan nabi anu keur marudun tas ngurban di luhur pasir, narabeuh kacapi, terebang, suling, jeung gambus, bari ngarigel jeung tinghaleuang. 6 Sabot kitu hidep bakal katungtun ku Roh PANGERAN, jadi beda ti biasa, tuluy milu ngigel jeung ngahaleuang.
1 Samuel 10.7-14 7 Upama eta ciri-ciri enggeus bukti, turutkeun sagala tungtunan Allah. 8 Hidep kudu miheulaan Bapa ka Gilgal, engke ku Bapa ditepungan di ditu, urang nyanggakeun kurban beuleuman jeung kurban karapihan. Dago bae di dinya tujuh poe nepi ka Bapa datang nuduhan pilakueun hidep." 9 Barang Saul malik ti Samuel neruskeun laku, ku kersaning Allah jadi asa salin jinis. Jeung ciri-ciri anu dilahirkeun ku Samuel tea poe eta kajadian. 10 Jol ka Gibea, Saul jeung gandekna pasanggrog jeung rombongan nabi. Ku kersaning Roh Allah Saul ujug-ujug milu ngigel jeung ngahaleuang marengan eta nabi-nabi. 11 Urang dinya anu geus warawuheun ka Saul, narenjo Saul ngigel teh jadi tingtaranya, pokna, "Keur naon eta anak Bapa Kis teh? Geus jadi nabi, kitu?" 12 Ceuk nu saurang, "Ari eta nabi-nabi anu loba, coba saha bapana?" Ti semet harita di dinya jadi aya kacapangan kieu, "Kutan Saul oge jadi nabi?" 13 Eureun ngigel jeung hahaleuangan Saul terus ka tempat babakti di luhur pasir. 14 Pamanna nenjoeun ka Saul jeung gandekna, tuluy nanya, "Tas ti marana?" Ceuk Saul, "Tas milarian kalde leungit. Mung 30
1 Samuel 10.15-22 ku margi henteu kapendak, lajeng ka Bapa Samuel." 15 "Kumaha saurna?" ceuk pamanna. 16 Jawab Saul, "Saurna kalde parantos kapendak." Ari pilahir Samuel perkara anjeunna bakal jadi raja mah disidem bae. 17 Jalma-jalma ku Samuel dipiwarang kumpul di Mispa pikeun kumpulan ngabakti. 18 Pilahirna, "Kieu timbalan PANGERAN Allah Israil, Maraneh ku Kami dicandak ti Mesir, disalametkeun ti urang Mesir jeung ti bangsa-bangsa lianna anu ngagencet ka maraneh. 19 Kami teh Allah maraneh, anu nyalametkeun maraneh tina sagala kacilakaan jeung kasukeran. Tapi ayeuna maraneh ka Kami marenta raja, jadi Kami teh ditoker. Tapi kajeun. Geura karumpul payuneun PANGERAN, nurutkeun kaom jeung golongan masing-masing." 20 Geus kitu unggal kaom ku Samuel dipiwarang ngasrog ka hareup. Seug ku PANGERAN katujul kaom Binyamin. 21 Tuluy kulawarga-kulawarga ti kaom Binyamin sina maju ka hareup, tuluy katujul kulawarga Matri. Sanggeus kulawarga Matri ka hareup, anu katujul teh Saul bin Kis. Tapi barang ditareangan teh Saul teu aya di dinya. 22 Tuluy ditaroskeun ka PANGERAN, "Dupi jalmina aya di dieu?" Waler PANGERAN, "Saul keur nyumput di tukangeun barang-barang." 31
32 1 Samuel 10.23- 11.2 23 Tuluy sawareh lalumpat neang, Saul tuluy dibawa ka hareupeun jalma rea. Ari beh kaciri jangkungna nyongcolang ti batur, nu sejen mah ngan semet taktakna. 24 Samuel ngalahir, "Ieu anu ditujul ku PANGERAN teh! Di urang mah teu aya deui anu kawas anjeunna." Ger jalma-jalma surak, pokna, "Wilujeng raja!" 25 Ti dinya Samuel ngalahir ka jalma rea, ngadadar perkara hak jeung kawajiban raja, malah tuluy diseratkeun jadi kitab, anu saterusna disimpen di tempat suci. Geus kitu jelema-jelema dipiwarang marulang. 26 Saul oge mulih ka Gibea, disarengan ku sawatara urang jelema anu garagah, anu hatena digerakkeun ku Allah. 27 Tapi aya jelema-jelema anu bangkawarah ngaromong kieu, "Mana bisa jelema kitu aya pigunaeunana keur urang?" Maranehna nganggap enteng ka Saul jeung teu mere hadiah naon-naon. 11 1 Heuleut sabulan ti harita, kota Yabes di wewengkon Gilad diperangan, geus dikepung ku Raja Nahas sabaladna ti nagara Amon. Urang Yabes seja taluk tuluy haturan ka Nahas, pokna, "Kaula sumeja taluk, mung nyuhunkeun jangji." 2 Tembal Nahas, "Heug kami jangji, tapi aya saratna: Mata katuhu maraneh kudu dicokel sangkan kaciri hinana urang Israil."
1 Samuel 11.3-10 3 Tembal pamingpin urang Yabes, "Menta tempo tujuh poe rek ngutusan heula ka sakuliah tanah Israil. Lamun geus teu aya anu sanggup ngabantuan, kaula sumeja pasrah." 4 Beja ti utusan urang Yabes geus nepi ka Gibea pangcalikan Saul. Urang dinya jadi ear tingjarerit. 5 Harita Saul kakara sumping ti tegal ngagiringkeun sapi. Pok mariksakeun, "Aya naon jelema-jelema tingjarerit?" Tuluy diunjukkeun beja anu katarima ti urang Yabes. 6 Barang ngadangu warta kitu, ku kersaning Allah manahna ngentab asa kasebit. 7 Kek kana sapi dua, sapi teh dipeuncit tuluy dipotong-potong. Potongan-potonganana dipiwarang diider-ider ka sakuliah tanah Israil, sarta timbalanana, "Sing saha anu henteu indit perang ngiring ka Saul jeung Samuel, sapina rek dikieukeun! Bring urang Israil arindit, geus samiuk lir jalma saurang, sabab sieuneun dibenduan ku PANGERAN. 8 Ku Saul dikumpulkeun di Besek. Aya 300.000 jelema ti Israil jeung 30.000 ti Yuda. 9 Utusan ti Yabes ditalatahan kieu, "Bejakeun ka dulur-dulur di ditu, isukan ge samemeh burit geus bebas." Meunang beja kitu urang Yabes teu kira-kira barungaheunana. 10 Tuluy haturan ka Nahas, "Isukan kaula rek pasrah, mangga kumaha sakersa." 33
1 Samuel 11.11- 12.3 11 Poe isukna balad teh ku Saul dibagi tilu. Wanci balebat tuluy muru pasanggrahan musuh. Der balad Amon ditarajang, sarta memeh tengah poe geus gempar patulayah, anu harirup keneh paburisat, masing-masing nyalametkeun dirina sorangan-sorangan. 12 Bangsa Israil arunjukan ka Samuel, "Mana jalmi-jalmi anu kamari ieu nyebatkeun Saul teu pantes jadi raja teh? Mugi diselehkeun bade diperenan!" 13 Tapi saur Saul, "Poe ieu ulah aya jelema anu dipaehan. Sabab poe ieu urang Israil geus disalametkeun ku PANGERAN." 14 Ari pilahir Samuel, "Hayu urang ka Gilgal deui. Urang embarkeun sakali deui yen Saul raja." 15 Brul kabeh ka Gilgal. Di dinya di tempat suci Saul diumumkeun jadi raja. Tuluy jalma-jalma nyaranggakeun kurban karapihan. Eta kajadian ku Saul jeung ku sarerea dipestakeun. 12 1 Ti dinya Samuel ngalahir ka bangsa Israil, "Pamenta maraneh ka Bapa geus dicumponan. Menta raja geus aya. 2 Menta supaya aya anu ngatur geus aya. Balikanan Bapa mah geus kolot ngan kari huis. Sukur anak-anak Bapa barisaeun keneh marengan ka maraneh. Bapa ngapalaan maraneh teh ti ngongora nepi ka ayeuna. 3 Ayeuna, ieu Bapa hareupeun maraneh. Bisi Bapa geus nyieun kasalahan, pek geura 34
1 Samuel 12.4-8 salahkeun ayeuna, didieu, di payuneun PANGERAN jeung di payuneun raja pilihana- Na. Saha anu sapina atawa kaldena kungsi dicokot ku Bapa? Saha anu geus kungsi dinyeyeri atawa diteungteuinganan ku Bapa? Ti saha Bapa kungsi nampa panyogok? Bisi kungsi Bapa ngajalankeun salah sarupa ti nu bieu disebutan, arek ditebus ayeuna." 4 Raong sarerea, "Teu acan! Bapa tara nganyenyeri, tara neungteuinganan, tara barang candak ti saha-saha." 5 Saur Samuel, "Lamun kitu tetela Bapa henteu boga salah naon-naon ka maraneh. PANGERAN jeung raja pilihana-Na saksina." "Leres, PANGERAN saksina," jawab maranehna. 6 Samuel ngalahir deui, "PANGERAN teh anu ngutus Musa jeung Harun, jeung nginditkeun karuhun maraneh ti Mesir. 7 Ayeuna pek narangtung heula urang urusan, kasaksian ku PANGERAN. Bapa arek mulangkeun ingetan maraneh kana sagala padamelan PANGERAN anu aragung enggoning nulungan maraneh jeung karuhun. 8 Waktu Yakub sapala putra sumping ka Mesir, waktu karuhun maraneh dikaniaya ku urang Mesir, waktu nyambat pitulung PANGERAN, Mantenna ngutus Musa jeung Harun anu nginditkeun maranehanana ti Mesir nepi ka bisa maratuh di ieu tanah. 35
1 Samuel 12.9-15 9 Tapi tuluy maropohokeun ka PANGERAN Allahna. Mana ku Mantenna diantep diperangan ku urang Pelisti, ku raja Moab, jeung ku Sisera panglima perang kota Hasor. Areleh. 10 Seug sasambat marenta tulung ka PANGERAN, Nun PANGERAN, abdi sadaya rumaos dosa, parantos ingkar, maruja ka arca-arca Dewa Baal sareng Dewi Astoret. Mugi ngajait abdi sadaya, sumeja sumembah ka Gusti. 11 Mantenna ngutus Gidion, tuluy Barak, tuluy Yepta, pangahirna Bapa, masing-masing geus ngajait maraneh ti musuh-musuh, nepi ka maraneh bisa hirup tengtrem. 12 Tapi barang diancam ku Raja Nahas ti Amon, maraneh bet noker ka PANGERAN, raja maraneh anu geus aya, bari tuluy marenta ka Bapa. Ceuk maraneh, Hayang gaduh raja, hayang aya anu ngatur. 13 Tah ieu raja beunang maraneh milih, beunang hayang, paparin ti PANGERAN. 14 Upama maraneh ngagungkeun ka PANGERAN Allah, sumembah, gumusti, henteu mungpang kana sagala timbalana-Na, sarta raja maraneh anut ka Mantenna, maraneh tangtu jamuga. 15 Sabalikna lamun henteu gumusti, henteu narurut kana sagala timbalana-Na, maraneh jeung raja bakal dilawan ku Mantenna. 36
1 Samuel 12.16-23 16 Caricing heula daragoan, urang nyaksian anu baris dipidamel ku PANGERAN. 17 Ayeuna usum katiga, lain? Tapi Bapa rek nyuhunkeun hujan dibarung ku guludug ka PANGERAN. Lamun kabuktian, eta nyirikeun maraneh teh dosa gede geus menta raja ka PANGERAN." 18 Seug Samuel neneda, breg PANGERAN nurunkeun hujan dibarengan ku guludug. Jalma-jalma jadi sarieuneun ku PANGERAN jeung ku Samuel. 19 Seug arunjukan, "Abdi sadaya pangnedakeun ka PANGERAN Allah panutan Bapa supados ulah tariwas. Leres pisan abdi-abdi teh dosa ka PANGERAN, nya ku rupi-rupi perkawis, nya ku nyuhunkeun raja." 20 Waler Samuel, "Geus, najan enya sakitu dorakana oge ulah sarieun. Asal ulah murtad-murtad deui ti PANGERAN, jeung masing ngesto enya-enya ka Mantenna. 21 Ulah kairid ku aallahan da moal barisaeun nulungan nyalametkeun maraneh, euweuh naon-naonna saenyana mah. 22 Maraneh teh ku PANGERAN geus diikrarkeun moal ditilarkeun, sabab Mantenna geus mutuskeun baris ngangkat maraneh jadi umat-Na. 23 Atuh bapa oge paliyas nepi ka cul mangnedakeun, sabab matak dosa ka PANGERAN. Bapa teh hayang ngawurukan 37
1 Samuel 12.24- 13.5 ka maraneh, nuduhkeun kalakuan anu hade jeung bener. 24 Kudu aranut ka PANGERAN, masing enya-enya ngesto ka Mantenna. Sing aringet, sakitu agungna pitulung Mantenna ka maraneh. 25 Lamun kalakuan maraneh doraka bae, maraneh jeung raja tan wande meunang panyiksa." 13 1 Waktu Saul mimiti jadi raja, yuswana henteu kacaritakeun. Ari ngarajaanana dua taun. 2 Hiji mangsa Saul milih tilu rebu perjurit, dua rebu sina nyarengan anjeunna di Mikmas jeung di kota pagunungan Betel, anu sarebu deui dikapalaan ku Yonatan putrana, dikintunkeun ka Gibea wewengkon Binyamin. Sesana sina baralik. 3 Di Geba Yonatan niwaskeun panglima urang Pelisti sarta bejana geus nepi ka urang Pelisti. Geus kitu Saul ngintunkeun utusan-utusan ngider ka sakuliah tanah, mere tangara ku tarompet supaya sakumna bangsa Ibrani kudu maju perang. 4 Sanggeus dibarejaan yen urang Pelisti ngarambek lantaran panglimana geus tiwas ku Saul, urang Israil ragem seja ngiring ka Saul di Gilgal. 5 Urang Pelisti geus taki-taki rek merangan urang Israil. Kakuatanana tilu puluh rebu kareta perang, genep rebu serdadu kuda, 38
1 Samuel 13.6-12 serdadu leumpangna lobana cara keusik sisi basisir. Seug muru ka Mikmas wetaneun Bet Awen, seug masanggrahan. 6 Der urang Israil ditarajang bebeakan nepi ka awut-awutan, pabuyar nyararumput ka guha-guha jeung gorowong-gorowong, tingsalingker kana sela-sela cadas, aya oge anu ngagebruskeun maneh kana cubluk atawa ka sumur-sumur. 7 Sawareh deui mareuntasan Walungan Yordan ka wewengkon Gad jeung Gilad. Ari Saul di Gilgal keneh dibaturan ku jelema-jelema anu tingdaregdeg kasieunan. 8 Geus tujuh poe anjeunna ngantos-ngantos Samuel, kitu dipiwarangna. Tapi Samuel can sumping keneh ka Gilgal. Jalma-jalma mimiti tinglaleos naringgalkeun. 9 Seug bae anjeunna ngalahir, "Kadieukeun kurban beuleuman jeung kurban karapihan." Ti dinya anjeunna ngahaturkeun kurban beuleuman. 10 Ari rengse ari jebul Samuel sumping. Saul mapagkeun seja ngabageakeun. 11 Tapi Samuel ngalahir, "Hidep tas damel naon?" Saul ngawaler, "Abdi dikantunkeun ku balad, ngantos Bapa teu sumping dina waktosna. Mangkaning urang Pelisti parantos aya di Mikmas. 12 Emutan teh eta urang Pelisti tangtos narajang ka abdi, ka Gilgal, heug abdi teu acan nunuhun ka PANGERAN, nya teras 39
1 Samuel 13.13-19 ngawantun-wantun maneh nyanggakeun kurban." 13 Waler Samuel, "Hidep kalangsu, henteu ngesto ka PANGERAN Allah. Tadina upami hidep ngesto ka Mantenna bade dilanggengkeun nyangking Israil turun-tumurun. 14 Ayeuna moal cios, baris kandeg, ku PANGERAN bakal digentos ku nu cocog kana manah-Na, sina nyangking umat-Na da hidep mah parantos henteu ngesto." 15 Geus kitu Samuel jengkar ngantunkeun Gilgal neruskeun angkatna. Ari Saul terus jengkar jeung para prajuritna, dituturkeun ku nu sejen, ngabujeng ka Gibea di wewengkon Binyamin. Ti dinya Saul ngaroris balad, kira-kira aya genep ratus urang. 16 Anjeunna, Yonatan putrana, jeung balad, masanggrahan di Geba di wewengkon Binyamin. Ari urang Pelisti masanggrahanana di Mikmas. 17 Prajurit-prajurit Pelisti bijil ti pasanggrahanana tilu rombongan, arek ngarampog. Sarombongan ka Opra di wewengkon Sual, 18 sarombongan ka Bet Horon, sarombongan deui ka tapel wates anu nyanghareup ka Lebak Seboim jeung tanah gurun. 19 Harita di Israil geus teu aya panday beusi, sabab urang Pelisti teu ngidinan urang Ibrani nyieun pedang atawa tumbak. 40
1 Samuel 13.20- 14.4 20 Urang Israil anu perlu ngasah lanjam, pacul, kampak jeung arit, kudu ngadon ka urang Pelisti, 21 jeung kudu mayar. Ngasah kampak atawa ngomean gagang parabot, mayarna ku perak sagebleg leutik, ngasah lanjam atawa pacul kudu dua gebleg perak. 22 Jadi balad Israil mah harita indit perang teh teu aya anu nyekel pedang jeung tumbak, lian ti Saul jeung Yonatan putrana. 23 Urang Pelisti ngiangkeun sapasukan prajurit pikeun ngabela hiji sela gunung di Mikmas. 14 1 Dina hiji poe Yonatan ngalahir ka gandek purah mawa pakarangna, "Hayu urang meuntasan pasanggrahan urang Pelisti." Yonatan henteu wawartos ka Saul ramana, 2 anu harita keur reureuh handapeun tangkal dalima di Migron teu jauh ti Gibea dibarengan ku genep ratus perjurit. 3 (Jeung aya imam anu make epod nya eta Ahia bin Ahitub saderek Ikabod putra Pinehas, putuna Eli imam PANGERAN di Silo tea.) Tapi Yonatan angkat teh teu aya anu nganyahoankeun. 4 Di Mikmas, jalan anu ku Yonatan rek dicoba dipeuntasan baris terus ka pasanggrahan urang Pelisti dihapit ku dua karang curi. Nu hiji disebut Boses, nu hiji deui disebutna Sene. 41
1 Samuel 14.5-13 5 Anu hiji ayana di sisi jalan beulah kaler nyanghareup ka Mikmas, anu hiji deui sisi jalan beulah kidul nyanghareup ka Geba. 6 Saur Yonatan ka gandekna, "Urang meuntasan pasanggrahan kapir Pelisti, malak mandar aya pitulung PANGERAN. Ari dikersakeun mah ku Mantenna teu mustahil urang bisa meunang, najan urang ngan sakieu ge." 7 Gandekna ngajawab, "Abdi mah kumaha Juragan bae, bade ngiringan." 8 "Enya," waler Yonatan. "Urang meuntas, sina katenjoeun ku urang Pelisti. 9 Upama maranehna ka urang nitah eureun ngadagoan lantaran maranehna arek nyalampeurkeun, urang kudu ngarandeg. 10 Upama maranehna nitah supaya urang nyampeurkeun, urang sampeurkeun, eta tandaning PANGERAN bakal maparin kaunggulan ka urang." 11 Ti dinya tuluy narembongkeun maneh ka urang Pelisti. Ceuk urang Pelisti, "Tuh urang Ibrani aya anu bijil tina liang panyumputanana!" 12 Seug maranehna tingcorowok ka Yonatan jeung gandekna, pokna, "Ka dieu sia unggah! Aing boga beja!" Saur Yonatan ka gandek, "Tuturkeun kami. PANGERAN geus ngersakeun Israil unggul!" 13 Tuluy Yonatan unggah, ngorondang dituturkeun ku gandek. Sebrut narajang, 42
1 Samuel 14.14-21 urang Pelisti rarubuh. Anu geus rarubuh dipaju ku gandek diparagatkeun. 14 Sagebragan harita Yonatan jeung gandekna nepi ka niwaskeun dua puluh urang musuh, dina medan anu legana kira-kira satengah bau. 15 Urang pasisian Pelisti kabeh miris. Prajurit-prajurit jeung pasukan tempurna anu di pasanggrahan nepi ka pating corodcod kasieunan, bumi eundeur, musuh guyur lain di kieuna. 16 Balad Saul anu jaraga di Gibea wewengkon Binyamin narenjoeun urang Pelisti kalabur pasalebrungan. 17 Saul nimbalan ka pangawal, "Itung prajurit, pariksa saha anu euweuh." Kanyahoan anu teu aya teh Yonatan jeung gandekna. 18 "Epod bawa ka dieu," timbalan Saul ka Imam Ahia. (Poe eta Ahia nyepeng epod di hareupeun urang Israil.) 19 Sabot Saul nimbalan ka imam, guyur di pasanggrahan urang Pelisti beuki kacida. Mana saurna ka Ahia, "Moal kaburu naros heula ka PANGERAN!" 20 Gancang anjeunna sabaladna muru ka urang Pelisti anu keur ragot silih kadek pada batur ku bawaning gugup. 21 Urang Ibrani anu tadina bariluk ka urang Pelisti sarta harita marilu ka pasanggrahan, malik mihak ka Saul jeung Yonatan. 43
1 Samuel 14.22-29 22 Anu keur nyarumput di pagunungan Epraim, barang ngadarenge urang Pelisti kalabur, seug barijil tuluy ngarudag, 23 narajang sajajalan nepi ka beh ditueun Bet Awen. Poe eta PANGERAN nyalametkeun urang Israil. 24 Urang Israil geus nahnay awahing ku lalapareun, sabab ku Saul diancam ku panyapa, "Sing saha anu barang dahar samemeh kami beres ngelehkeun musuh, sing kasapa!" Jadi sapoe eta tacan aya anu dahar naon-naon. 25 Barang arasup ka hiji tempat anu loba tatangkalanana, bet loba sayang madu di mana-mana. 26 Tatangkalan teh pinuh ku sayang madu, tapi saurang ge teu aya anu ngadahar, lantaran sieun ku panyapa Saul. 27 Yonatan teu uningaeun yen ramana geus nyumpahan kitu ka balad, anjeunna nyolok sayang madu ku tungtung iteuk, maduna tuluy dituang. Karaos salirana seger meueusan. 28 Pok aya nu nguningaan, "Balad parantos lalungse ku bawaning lapar, nanging diancam ku tuang rama, saurna, Sing saha anu barang dahar sing kasapa." 29 Saur Yonatan, "Ama teh bet ngaripuhkeun sarerea. Geura ieu kami dahar madu saeutik ge mani ngadak-ngadak seger. 44
1 Samuel 14.30-36 30 Mana teuing alusna lamun dahareun anu karampas ti musuh meunang didalahar ku balad, tangtu bisa ngarubuhkeun leuwih loba." 31 Urang Israil teh poe eta tas ngelehkeun urang Pelisti, tas narajang sapanjang jalan ti Mikmas nepi ka Ayalon. Waktu eta urang Israil teh kacida carapeeunana, mani geus lalungse ku bawaning lapar, 32 nepi ka parebut nyarokotan barang meunang ngarampas ti musuh, nyarokotan sapi jeung domba, dipareuncit di dinya keneh, dagingna diharakan teu ngurus getihan keneh. 33 Aya anu nguninga ka Saul, "Jalmi-jalmi milampah dosa ka PANGERAN, nareda daging sareng getihna." Saul ngagorowok, "Hianat maraneh! Gulingkeun batu gede ka dieu!" 34 Geus kitu anjeunna marentah deui, "Bejakeun ka jalma-jalma, sapi jeung domba tungtun kabeh ka dieu. Sina dipareuncit di dieu, diharakan di dieu, ulah marigawe dosa ka PANGERAN ngahakan daging jeung getihna!" Seug sapi teh kabeh digiring ka dinya tuluy dipeuncitan. 35 Geus kitu Saul ngadegkeun hiji altar pikeun PANGERAN, altar anu pangmimitina diadegkeun ku anjeunna. 36 Geus kitu marentah ka jalma-jalmana, "Engke peuting urang mudun narajang urang Pelisti, urang tumpurkeun nepi ka balebat, 45
1 Samuel 14.37-43 ulah aya anu dikarikeun!" "Sakersa Raja sumeja kairing," jawab balad. Tapi saur imam, "Sae urang tumaros heula ka Allah." 37 Ti dinya Saul unjukan ka Allah, "Upami abdi narajang ka urang Pelisti, kumaha tiasa kenging?" Tapi harita Allah henteu ngawaler. 38 Seug Saul nimbalan ka para pamingpin rahayat, "Ka darieu kabeh, jeung pariksa dosa naon anu geus dijieun poe ieu. 39 Kami sumpah demi jumenenging PANGERAN anu geus maparin kaunggulan ka Israil, sing saha anu salah, najan anak kami pisan, Yonatan, tan wande dipaehan!" Tapi teu aya anu unjukan saurang-urang acan. 40 Saul nimbalan deui, "Maraneh caricing beulah ditu, Yonatan jeung kami beulah dieu." "Sumangga ngiringan," jawab jalma-jalma. 41 Saul unjukan ka PANGERAN Allah Israil, "Nun PANGERAN, naon margina Gusti henteu kersa ngawaler? Nun PANGERAN Allah Israil, mugi nuduhkeun ku Urim sareng Tumim. Upami dosana asal ti Yonatan atanapi ti abdi, mugi diwaler ku Urim. Upami asal ti rahayat Israil, mugi diwaler ku Tumim." Waleranana nunjukna ka Yonatan jeung Saul, jalma rea bebas. 42 Saul nimbalan deui, "Pilih antara kami jeung Yonatan." Anu katujul Yonatan. 43 Saul mariksa ka Yonatan, "Hidep nyieun salah naon?" Wangsul Yonatan, "Neda 46
1 Samuel 14.44-51 madu saeutik. Putra pasrah, mangga geura paehan." 44 Timbalan Saul, "Ama sing disiksa ku Allah mun hidep ku Ama henteu dipaehan." 45 Tapi balad arunjukan, "Baruk Yonatan anu parantos ngalantarankeun urang Israil unggul sakieu ageungna, bade dipaehan? Paliyas teuing! Demi PANGERAN anu jumeneng, rambutna salambar oge ulah aya anu murag. Sagala damelna dinten ieu estu kalayan panuyun Allah." Kitu Yonatan dibela ku rahayat, henteu jadi dipaehan. 46 Saul liren ngudagna ka urang Pelisti. Urang Pelisti baralik deui ka wewengkonna sorangan. 47 Sanggeus Saul jadi raja Israil, anjeunna terus merangan musuh-musuhna di mana- mana: Urang Moab, urang Amon, urang Edom, raja-raja Soba jeung urang Pelisti. Unggal perang di mana-mana unggul bae. 48 Perangna estuning gagah, urang Amalek oge eleh. Urang Israil ku anjeunna disalametkeun tina sagala panarajang. 49 Putra-putra Saul anu pameget nya eta: Yonatan, Iswi jeung Malkisua. Anu istri, nu kahiji Merab, nu kadua Mikal. 50 Ari geureuhana Ahinoam binti Ahimaas. Panglima perangna kapirayina, Abner, putra emangna anu jenengan Ner. 51 Ari Kis, ramana Saul, jeung Ner, ramana Abner, duanana putra Abiel. 47
1 Samuel 14.52- 15.6 52 Sapanjang jumenengna, Saul teu liren-liren merangan urang Pelisti, kacida rosana. Di mana bae ari mendakan jelema anu gagah tur sugih kawani, terus bae dijadikeun baladna. 15 1 Hiji mangsa Samuel ngalahir ka Saul, "Bapa bareto ku PANGERAN dipiwarang ngangkat hidep jadi raja nyangking umat-Na, bangsa Israil. Ayeuna dangukeun ieu timbalan PANGERAN Nu Maha Kawasa. 2 Mantenna seja merangan bangsa Amalek. Karuhun eta bangsa bareto megatan urang Israil basa nembe budal ti Mesir. 3 Ayeuna tumpes eta urang Amalek teh, harta bandana tumpurkeun ulah aya anu kari. Jelemana, lalaki, awewe, barudak, orok, sapina, dombana, ontana, kaldena, paehan sadayana." 4 Saul mepek balad, tuluy diloris di Telem. Ti Israil aya 200.000 perjurit, ti Yuda aya 10.000 perjurit. 5 Bral Saul sabaladna angkat ngabujeng ka kota Amalek, megat ngabongohan di hiji walungan saat. 6 Ti lebah dinya anjeunna ngintun heula warta ka urang Keni, hiji bangsa anu karuhunna baheula nyieun kahadean ka urang Israil basa kakara budal ti Mesir. Saurna, "Maraneh kudu nyalingkir ti Amalek, supaya henteu milu kabasmi." Seug urang Keni nyalingkir. 48
49 1 Samuel 15.7-15 7 Urang Amalek ku Saul beunang dielehkeun, digempur sapanjang jalan ti Hawila nepi ka Sur wetaneun Mesir. 8 Raja Agag ti Amalek ditangkep hirup-hirup. Rahayatna kabeh ditumpurkeun, 9 ari rajana mah dihirupan. Ingon-ingon anu aralus, domba, anakna, sapi, anakna, jeung barang-barang anu aralus henteu ditumpes. Anu dibeakkeun teh anu bangsa kokodenna, anu taya pihargaeunana. 10 PANGERAN nimbalan ka Samuel, 11 "Hanjakal Saul dijieun raja. Henteu nurut, geus ngalanggar timbalan Kami." Samuel ngentab manahna ka Saul, sarta sapeupeuting anjeunna sasambat ka PANGERAN. 12 Isukna isuk-isuk keneh bral angkat seja ka Saul. Aya anu nguningaan yen Saul geus angkat ka kota Karmel ngadegkeun tugu keur salirana, ti Karmel kebat ka Gilgal. 13 Ku Samuel dibujeng ka ditu. Saul mapagkeun, sarta saurna, "Mugi Bapa mendak berkah ti PANGERAN. Sagala timbalan PANGERAN ku putra parantos dilampahkeun." 14 Saur Samuel, "Ari eta naon atuh anu beberelean sareng emoh-emohan?" 15 Waler Saul, "Euh leres, sapi sareng domba kenging balad ngabantun ti urang Amalek. Sararae pisan, bade dikurbankeun
1 Samuel 15.16-23 ka PANGERAN, Allah panutan Bapa. Anu sanes-sanesna sadayana ge dipaehan." 16 Saur Samuel, "Ke heula! Bapa arek mopoyankeun timbalan PANGERAN anu katarima ku Bapa tadi peuting." "Mangga saurkeun," waler Saul. 17 Saur Samuel, "Hidep teh disanes-sanes oge pamingpin sadaya kaom Israil, ku PANGERAN parantos diangkat jadi raja Israil. 18 Timbalana-Na hidep kedah ngabasmi bangsa Amalek, bangsa anu doraka, kedah ditumpes sama sakali. 19 Ku naon teu ditumutkeun? Ku naon dijarah, sanes diparaehan? Eta lampah hidep teh ngajaheutan manah PANGERAN." 20 Saur Saul, "Timbalan PANGERAN ku putra parantos ditumutkeun. Dipiwarang mios, mios. Raja Agag dibantun ka dieu, anu sanes-sanesna sadayana dipaehan. 21 Domba sareng sapi anu sarae ku balad-balad henteu dibasmi, dibantun ka dieu bade dikurbankeun ka PANGERAN, Allah panutan Bapa." 22 Waler Samuel, "Na PANGERAN teh langkung gegel kana kurban sareng sasajen ti batan kana kagumatian? Tumut kana timbalana-Na langkung utami ti batan ngahaturkeun domba anu sae. 23 Baha ka Mantenna sami sareng nyieun sihir. Ngalawan ka Mantenna sami awonna sareng nyembah ka brahala. Ku sabab hidep 50
51 1 Samuel 15.24-30 baha kana timbalana-Na, hidep ku Mantenna digulingkeun tina jadi raja." 24 Saur Saul, "Putra rumaos dosa, parantos ngarempak timbalan PANGERAN sareng mungpang kana parentah Bapa. Putra teh sieun ku balad, nu mawi kalakuan maranehna ku putra dikajeunkeun. 25 Mugi kalepatan putra dihapunten, lajeng urang sareng ka Gilgal, putra di ditu sumeja ngabakti ka PANGERAN." 26 Samuel ngawaler, "Hamo, Bapa hamo bareng. Hidep parantos ngalanggar timbalan PANGERAN. Ku Mantenna parantos dipiceun, digulingkeun tina jadi raja Israil." 27 Geus kitu Samuel mungkur rek terus jengkar. Ku Saul dipuntangan jubahna datang ka soeh. 28 Samuel ngalahir, "Poe ieu karajaan Israil ku PANGERAN parantos disoehkeun ti hidep, diserenkeun ka hiji jelema anu langkung utama ti batan hidep. 29 Anu mulya Allah Israil tara sumingkir, tara barobah. Sabab Mantenna lain manusa, tara gumingsir." 30 Waler Saul, "Abdi rumaos dosa. Mung nyuhunkeun piwelas Bapa, ulah dugi ka abdi ilang kahormatan dina pandangan para pamingpin rahayat sareng bangsa Israil. Mugi abdi dicandak sareng ka Gilgal, sumeja ngabakti ka PANGERAN Allah panutan Bapa."
1 Samuel 15.31- 16.2 31 Pamundutna ku Samuel dikabul. Saul dicandak bareng ka Gilgal, sarta di ditu Saul ngabakti ka PANGERAN. 32 Ti dinya Samuel marentah, saurna, "Raja Agag bawa ka dieu!" Agag datang ka Samuel bari ngadegdeg sieun, ceuk pamikirna, "Tada teuing nyerina aing paeh!" 33 Samuel ngalahir, "Pedang maneh geus ngalantarankeun para indung kaleungitan anak. Ayeuna indung maneh anu bakal kaleungitan anak." Agag ku anjeunna dipaehan deukeut altar, awakna tuluy dicacag. 34 Geus kitu Samuel mulih ka Ramah, ari Raja Saul mulih ka bumina di Gibea. 35 Ti harita nepi ka pupusna Samuel henteu tepang-tepang deui jeung raja, manahna teu petot nalangsa ku lampah Saul. PANGERAN oge ngaraos kaduhung parantos ngangkat Saul jadi raja Israil. 16 1 PANGERAN nimbalan ka Samuel, "Arek sabaraha lila deui maneh kanyenyerian ku Saul teh? Eta ku Kami geus dipiceun, geus lain raja Israil deui. Maneh ayeuna kudu ka Betlehem, minyak jetun bawa. Tepungan jelema anu ngaran Isai. Anakna aya anu rek dijieun raja ku Kami." 2 Piunjuk Samuel, "Kumaha tiasana? Upami kadangueun ku Saul tangtos abdi dipaehan." Waler PANGERAN, "Kudu mawa anak sapi 52
1 Samuel 16.3-8 hiji, sebutkeun ka ditu teh arek ngurban ka PANGERAN. 3 Ondang Isai kana eta kurban, engke maneh ku Kami dibejaan kudu kumaha. Mana-mana anu ku Kami dituduhkeun engke, ku maneh minyakan." 4 Prak Samuel ngalampahkeun sapangandika PANGERAN, sarta geus sumping ka Betlehem. Para pamingpin di dinya kacida rareuwaseunana, tuluy daratang marunjungan, "Dupi sumping teh nyandak salamet, Bapa juru tingal?" 5 Walerna, "Leres, Bapa ka dieu teh seja ngurban. Geura susuci, tuluy daratang kana kurban, urang ngariung jeung Bapa." Kitu deui Isai jeung anak-anakna dipiwarang susuci sarta diondang ngariung. 6 Sanggeus daratang, ret Samuel ningali ka anak Isai anu ngaran Eliab; panggalihna, "Tangtu ieu, anu geus aya di payuneun PANGERAN anu ku Mantenna bakal dipilih teh." 7 Tapi dawuhan PANGERAN, "Ulah nenjo kana dedegna, ulah ngareret kana kasepna. Eta mah teu kapake. Pamilih Kami teu sarua jeung pamilih jelema. Jalma mah nenjo luarna, Kami mah nilik eusina." 8 Isai nyalukan deui anakna anu ngaran Aminadab. Jol eta datang ka Samuel. Saur Samuel, "Ieu oge teu kaanggo ku PANGERAN." 53
1 Samuel 16.9-16 9 Isai ngadeuheuskeun Syama. Tapi saur Samuel, "Ieu oge teu kamanah ku PANGERAN." 10 Geus tujuh anak Isai anu dideuheuskeun ka Samuel, tapi saur Samuel, "Teu aya anu kamanah ku PANGERAN." 11 Geus kitu Samuel mariksa, "Aya deui anu sejen?" Jawab Isai, "Aya, bungsuna, nuju ngangon domba." Saur Samuel, "Sina ka dieu. Samemeh eta datang moal waka prak ngariung." 12 Ku Isai dititah diteang, tuluy dideuheuskeun. Breh teh budak ngora nya kasep nya cangker, panonna cekas cureuleuk. PANGERAN nimbalan ka Samuel, "Eta! Pek minyakan!" 13 Samuel ngaluarkeun minyak jetun, Daud dilisahan kasaksian ku raka-rakana. Harita keneh Daud kasumpingan ku Roh PANGERAN, anu saterusna nyarengan salalawasna. Ti dinya Samuel mulih ka Ramah. 14 Roh PANGERAN ti Saul geus undur, sarta Saul kaasupan hiji roh jahat ti PANGERAN anu sok nyiksa ka anjeunna. 15 Mantri-mantrina arunjukan, "Sang raja teh kasiksa ku roh jahat ti Allah. 16 Mugi nimbalan milarian jalmi anu tiasa ngacapi. Sawaktos-waktos Gusti kasurupan ku eta roh jahat, kedah dipapalerkeun ku sora kacapi, tangtos damang deui." 54
1 Samuel 16.17- 17.2 17 Timbalan Saul, "Heug kami pangneangankeun anu pinter ngacapi, bawa ka dieu." 18 Aya anu unjukan, "Hatur uninga, di Betlehem aya anu pinter ngacapi, pecilna Isai. Kawuwuh gede wawanen sareng kasep, perjurit sajati, perceka, sareng disarengan ku PANGERAN." 19 Saul ngirim utusan diala ka Isai, pesenna, "Anak maneh anu ngaran Daud purah ngangon domba kirimkeun ka kami." 20 Daud ku Isai dijurungkeun, dibahanan anak embe hiji, kalde hiji, dipuatan roti jeung anggur sawadah keur kikintun ka Saul. 21 Daud datang ka Saul sarta terus kumawula. Ku Saul kacida diasihna, diangkat jadi tukang mawa pakarangna. 22 Saul ngawartosan ka Isai, timbalanana, "Kami resep ka Daud. Idinan cicing di dieu sina ngawulaan kami." 23 Ti harita, unggal roh jahat tea nyiksa ka Saul, ku Daud dipangacapikeun, eta roh jahat sok terus nyingkah sarta Saul jadi ngaraos tengtrem jeung cenghar deui. 17 1 Mangsa eta urang Pelisti mepek balad dikumpulkeun di Soko, hiji kota di tanah Yuda. Masanggrahanana di Epes Damim antara Soko jeung Aseka. 2 Saul jeung urang Israil oge geus tata perang, masanggrahan di Lebak Ela, geus taki-taki rek ngayonan urang Pelisti. 55
1 Samuel 17.3-12 3 Urang Pelisti narangtung di pasir beulah ditu, urang Israil di pasir beulah dieu, masing-masing nyanghareup ka hiji lebak. 4 Kurunyung hiji tukang perang tanding bijil ti pasanggrahan urang Pelisti, nangtang ka Israil. Ngaranna Goliat, urang Gat, jangkungna meh tilu meter. 5 Make baju kere sisitan, beurat baju kerena meh lima puluh tujuh kilo, dibalakutak tambaga. 6 Sukuna make istiwel tambaga, taktakna nyorendang tohok tambaga. 7 Gagang tumbakna kandelna sapihanean, beurat congona wungkul anu tina beusi kira-kira tujuh kilo. Tukang mawa kepengna leumpang heulaeunana. 8 Gen Goliat ngajanteng, tuluy susumbar ka urang Israil, "Keur naraon di dinya, arek perang? Maraneh badega-badega Saul, kami urang Pelisti! Pilih ti dinya jagona, urang perang tanding jeung kami. 9 Lamun tarungna meunang sarta bisa maehan kami, kami sarerea daek jadi badega maraneh; tapi lamun kami anu meunang sarta bisa maehan eta, maraneh kudu jaradi badega kami. 10 Kitu, balad Israil ku kami ditangtang. Ka anu mana ge kami mo burung wani!" 11 Saul jeung sabaladna kacida sieuneunana. 12 Daud teh putra Isai, urang Eprata ti Betlehem, wewengkon Yuda. Ari Isai, keur 56
1 Samuel 17.13-20 jaman Raja Saul teh geus sepuh, putrana dalapan. 13 Putra nu panggedena aya tilu anu jadi perjurit Saul, nya eta Eliab cikalna, Aminadab nu kadua, jeung Syama anu katilu. 14 Daud bungsuna. Eta anu tiluan, anu panggedena, ngiring perang jeung Saul. 15 Ari Daud sering balik ka Betlehem, ngangon deui domba ramana kawas sasari. 16 Si Goliat tea nangtangna ka urang Israil teh unggal isuk jeung unggal sore, geus opat puluh poe. 17 Dina hiji poe Isai misaur ka Daud, "Teang akangna ka pasanggrahan, bawakeun sanggray gandum sapuluh kilo jeung roti sapuluh siki. Jung buru-buru longok ka pasanggrahan. 18 Jeung ieu bawa kiju sapuluh siki keur kapala perjurit. Balik ti ditu kudu mawa tanda yen hidep enggeus ka ditu jeung geus papanggih jeung akangna, salamet henteuna. 19 Raja Saul, akangna jeung sabalad Israil ayeuna aya di Lebak Ela keur merangan urang Pelisti." 20 Isukna isuk-isuk Daud hudang, tuluy nitipkeun domba ka nu sejen, bral iang mawa bebekelan sakumaha parentah ramana. Barang jol ka pasanggrahan, nyampak balad Israil keur arindit ka medan jurit bari ngagorowokkeun jerit perang. 57
1 Samuel 17.21-28 21 Balad Pelisti jeung balad Israil keur pahareup-hareup rek tarung. 22 Daud nitipkeun babawaanana ka nu ngajaga barang-barang, tuluy lumpat ka tempat baris nepangan raka-rakana, hayang terang salamet henteuna. 23 Sabot Daud cacarios jeung raka-rakana, Goliat susumbar, nangtang ka balad Israil cara sasari. Kadangueun ku Daud. 24 Ari balad Israil barang ret ka Goliat teh terus ngararejat sarieuneun. 25 "Tenjo itu jelema!" aromongna ka pada batur. "Dengekeun tah susumbarna! Saha-saha anu bisa maehan eta, saur Raja Saul bakal diganjar, malah rek ditikahkeun ka putra istrina sarta kolotna rek dibebaskeun tina upeti." 26 Daud naros ka hiji jelema, "Bade dikumaha jalmi anu tiasa maehanana sareng anu tiasa nyingkirkeun kahinaan ti urang Israil teh? Sareng saha eta urang Pelisti umat brahala teh, mani kacida ngahinana ka balad Allah anu jumeneng?" 27 Seug diwartosan bakal kumaha-kumahana jelema anu bisa maehan Goliat. 28 Kadengeeun ku Eliab, rakana anu pangkolotna. Eliab kacida keuheuleunana ka Daud, tuluy nyarekan, "Rek naon los-los ka dieu? Ku saha domba diurusna di ditu di tanah gurun? Bandel! Cologog! Ka dieu teh maneh mah ngan rek lalajo perang!" 58
59 1 Samuel 17.29-37 29 Daud ngawaler, "Lepat naon kitu abdi teh, naros-naros bae teu kenging!" 30 Ti dinya anjeunna malik ka nu sejen, tataros itu ieu. Ari jawabanana angger cara tadi. 31 Ucap-ucapan Daud aya nu ngunjukkeun ka Saul. Ku Saul dipiwarang dideuheuskeun. 32 Daud miunjuk, "Gusti Sang Raja, teu kedah aya anu sieun ku eta urang Pelisti, abdi sanggem ngalawan." 33 Waler Saul, "Ulah, bisa naon maneh ka itu? Budak keneh, heug itu mah tukang tarung saumur-umur." 34 Piunjuk Daud, "Gusti Sang Raja! Abdi teh purah ngajagi domba pun bapa. Upami pareng aya singa atanapi biruang anu ngagusur anak domba, 35 ku abdi diudag, ditarajang dombana direbut deui. Upami singana atanapi biruangna bade ngarontok ku abdi dipiheulaan dicekek tikorona lajeng digendir dugi ka paeh. 36 Parantos seueur singa sareng biruang anu paeh ku abdi. Eta urang Pelisti umat brahala anu sakitu ngahinana ka balad Allah anu jumeneng oge tangtos bakal tiwas ku abdi. 37 PANGERAN parantos ngaraksa abdi ti singa sareng biruang, ayeuna ge tangtos ngaraksa ti eta urang Pelisti." Waler Saul, "Heug atuh, jung! Muga ditangtayungan ku PANGERAN."
1 Samuel 17.38-45 38 Tuluy Daud sina nganggo raksukan Saul, dibalakutak tambaga jeung dibaju kere. 39 Luareun raksukan nyoren pedang Raja Saul, prak ngajaran ngalengkah. Teu iasa, da teu tuman nganggo nu kitu. Pok miunjuk ka Saul, "Abdi gamparan teu tiasa nganggo anu kieu, teu biasa." Tuluy raksukan perang teh dilaanan. 40 Geus kitu ceg kana iteuk parantina ngangon, top mulung batu reok lima siki ti susukan diasupkeun kana koja. Kencling ngabujeng ka Goliat bari ngajingjing bandring. 41 Jago urang Pelisti gancang ngangseg ka Daud, heulaeunana anu mawa kepengna, beuki deukeut, beuki deukeut. 42 Barang beh sarta geus sidik nenjona ka Daud, kacida takaburna dumeh lawanna pantar kitu, lembut jeung kasep. 43 Gorowok ngomong ka Daud, "Jang naon eta iteuk teh? Na kami teh anjing?" Geus kitu tuluy nyapa ka Daud bari nyambat ka batarana, 44 ti dinya susumbar, "Ka dieu maneh, bangke maneh rek diparabkeun ka manuk jeung sato galak!" 45 Daud ngawaler, "Maneh datang mawa pedang, tumbak, jeung tohok. Kami mah mawa pajenengan PANGERAN Nu Maha Kawasa, Allah panutan wadya balad Israil anu ku maneh dihinakeun. 60
1 Samuel 17.46-52 46 Poe ieu keneh maneh ku PANGERAN diselehkeun ka leungeun kami. Hulu maneh ku kami rek diteukteuk. Bangke-bangke urang Pelisti ku kami rek diparabkeun ka manuk jeung sato galak. Satangkaraking jagat bakal nyaraho yen di Israil aya Allah. 47 Sarta unggal jelema bakal nyaksian, PANGERAN nyalametkeun umat-Na lain ku pedang atawa tumbak. Mantenna tukang unggul saban tarung. Maraneh kabeh bakal ragrag kana kakawasaan kami!" 48 Goliat ngudag, Daud nirilik ka barisan urang Pelisti mapag Goliat, 49 bari ngodok batu kana koja; seleber dibandringkeun, beletak, meneran pisan kana tarang Goliat datang ka sirahna bejad. Goliat ngajungkel, beungeutna nyuksruk kana taneuh. 50 Goliat geus tiwas ku Daud. Lain ku pedang, tapi ku batu reok anu nyeleber tina bandring! 51 Daud muru ka Goliat, tuluy nangtung deukeutna. Pedang Goliat ku Daud dicabut tina sarangkana, dipake neukteuk sirah Goliat. Barang narenjo pamukna tiwas, balad Pelisti kalabur. 52 Ger urang Israil jeung urang Yuda sarurak, tuluy ngabeledig ngudag-ngudag sapaparat jalan ka Gat nepi ka lawang-lawang Ekron. Urang Pelisti anu kasarambut bangkena 61
1 Samuel 17.53- 18.4 pating jaropak, bacacar sapaparat jalan anu ka Saaraim nepi ka Gat jeung Ekron. 53 Bari baralik balad Israil ngajarah pasanggrahan musuh. 54 Sirah Goliat ku Daud dijingjing ka Yerusalem, ari pakarangna terus disimpen di kemahna. 55 Basa Daud enggeus jung arek ngalawan Goliat, Saul mariksa ka Abner panglima perangna, saurna, "Abner, anak saha eta teh?" Wangsul Abner, "Duka Gusti, abdi teu terang." 56 Timbalan Saul, "Coba tatanyakeun." 57 Samulangna ka pasanggrahan tas ngarubuhkeun Goliat, Daud ku Abner dideuheuskeun deui ka Saul. Daud masih ngajingjing-jingjing keneh sirah Goliat. 58 Ku Saul dipariksa, "Ari hidep anak saha?" Wangsul Daud, "Dawuh Gusti, abdi pecilna Isai rahayat Gusti ti Betlehem." 18 1 Saul anggeus mariksana ka Daud. Ari putra Saul anu jenengan Yonatan ti harita manahna katarik ku Daud, kacida asiheunana, lir ka beubeulahan nyawa ku anjeun. 2 Saterusna Daud ditahan ku Saul, henteu diwidian mulih. 3 Yonatan ngajak sosobatan ka Daud, ku asih-asihna, hoyong misobat saumur-umur. 4 Yonatan morosotkeun jubahna tuluy dianggokeun ka Daud, kitu deui baju kerena, 62
1 Samuel 18.5-11 pedangna, gondewana, beulitanana, kabeh dilelerkeun ka Daud. 5 Satuluyna saban-saban Daud manggul piwarangan Saul, damelna hasil-hasil bae. Ku sabab eta ku Saul diangkat sina nyepeng prajurit, heug teh ku sakabeh prajurit kitu deui ku para gegeden dipikaresep. 6 Basa Daud mulang jeung wadya balad tas ngarubuhkeun Goliat, awewe-awewe daratang ti mana-mana marapag Raja Saul, ngarawih, ngarigel, narabeuh terebang jeung gambus, 7 bari patempas-tempas, pokna, "Saul maehan mangrebu-rebu, Daud maehan manglaksa-laksa." 8 Saul manahna panas kasebit, panggalihna, "Ka Daud mujina maehan manglaksa-laksa, ari ka aing ngan nyebutkeun maehan mangrebu-rebu. Boa-boa lila-lila mah manehna diangkat raja!" 9 Ti semet harita anjeunna neuteuli ka Daud. 10 Poe isukna Saul kasurupan deui ku roh jahat ti Allah, di karaton teh sasauranana ngacaprak kumaha nu owah. Gancang ku Daud dipangacapikeun kawas sasari. Harita Saul keur nyenyepeng tumbak. 11 "Si Daud ku aing rek dipanggang kana tembok!" galih Saul. Terus tumbakna dilempagkeun ka Daud nepi ka dua kali, tapi teu keuna, dicingcetkeun. 63
64 1 Samuel 18.12-20 12 Kacida sieuneunana Saul ku Daud teh, da uningaeun Daud disarengan ku PANGERAN, ari anjeunna mah ditilarkeun. 13 Ku sabab eta Daud ku anjeunna dijauhkeun, diangkat jadi kapala prajurit sarebu. Tapi Daud saban-saban mingpin prajurit ngapalaan perang 14 ngan unggul-unggul bae, kawantu disarengan ku PANGERAN. 15 Ningali Daud jaya, Saul beuki sieuneun bae. 16 Tapi bangsa Israil jeung Yuda kacida nyaraaheunana ka Daud sabab anjeunna sakitu digjayana. 17 Saul ngalahir ka Daud, "Merab, putra kami anu cikal pek tikah ku hidep. Tapi saratna hidep enggoning ngawula ka kami kudu jadi prajurit sajati, gagah jeung satia kana perang PANGERAN." Tapi ari panggalihna mah ngarah Daud tiwas ku urang Pelisti ku jalan eta, jadi teu kudu ku anjeunna nyalira. 18 Piunjuk Daud, "Naon pangaji abdi kitu deui pun bapa sakulawargi, dugi ka abdi jadi mantu raja?" 19 Tapi buktina Saul teh kalahka saur, da jadina mah Merab teh ditikahkeun ka nu sejen, ka Adriel urang Mehola. 20 Tapi Mikal, putra Saul anu hiji deui mikacinta ka Daud. Sanggeus Saul uningaeun, anjeunna satuju.
1 Samuel 18.21-27 21 Panggalihna, "Bener, Mikal sina kawin jeung Daud, rek dipake jalan supaya Daud tiwas ku urang Pelisti." Seug Saul nimbalan kadua kalina ka Daud, "Ayeuna mah tulus hidep jadi mantu Ama." 22 Ti dinya anjeunna miwarang ponggawa- ponggawana sina pura-pura ngaromong kieu ka Daud, "Raja mikaheman ka saderek, para gegeden pon kitu keneh. Ayeuna parantos nitih kana mustari saderek bade ditikahkeun ka putrana." 23 Seug ditepikeun kitu. Ari waler Daud, "Jadi mantu raja teh darajat teu aya tandingna. Jalma taya pangaji sapertos sim kuring mah moal kaduga nyangga." 24 Walonna Daud ditepikeun ka Saul. 25 Waler Saul, "Bejakeun ka Daud, raja moal mundut mas kawin, ngan mundut kokocop kulup urang Pelisti saratus siki, pamales ka musuh anjeunna." Maksad Saul kitu saenyana ngarah Daud tiwas ku urang Pelisti. 26 Satimbalan Saul ku ponggawa- ponggawana ditepikeun ka Daud. Daud satuju sarta ceuk panggalihna tulus jadi mantu raja. Sapoe memeh direndengankeun, 27 Daud nyandak prajuritna, tuluy ngarubuhkeun dua ratus urang Pelisti. Kulup-kulupna dikeureutan tuluy dihaturkeun ka raja, diitung hiji-hiji di payuneunana, dijieun sarat geusan jadi mantu raja. Saul 65
1 Samuel 18.28- 19.5 kapaksa maparinkeun Mikal putrana ditikah ku Daud. 28 Saul uningaeun pisan yen PANGERAN nyarengan ka Daud, uningaeun deuih yen Mikal putrana enya-enya mikacintana ka Daud. 29 Anjeunna beuki sieuneun bae ku Daud teh, sarta sapanjang jumenengna teu weleh neuteuli ka Daud. 30 Urang Pelisti sok rajeun merangan. Tapi saban-saban perang kaunggulan Daud salawasna leuwih ti batan perwira-perwira Saul anu loba, datang ka Daud jadi kamashur. 19 1 Hiji mangsa Saul nyarios ka Yonatan jeung ponggawa-ponggawana yen aya maksad nelasan Daud. Tapi Yonatan anu kacida mikahemanna, 2 ngawartosan ka Daud, "Ama aya kersana nelasan ka Rayi. Mana enjing Rayi sing atos-atos, milari panyumputan sing buni. 3 Enjing ama bade ka tegalan anu dianggo nyumput ku Rayi, ari Akang bade nyarengan ama sareng bade unjukan perkawis Rayi. Kitu kieuna engke ku Akang diwartoskeun." 4 Yonatan ngunjukkeun perkara Daud ka Saul, piunjukna, "Mugi Daud ku Raja henteu dikitu kieu. Daud teh teu aya pisan lepatna, malah sugri lampahna jadi pitulung ka Sang Raja. 5 Waktos ngarubuhkeun Goliat, Daud dugi ka naruhkeun nyawana, jadi lantaran Israil 66
1 Samuel 19.6-12 kenging kaunggulan sakitu ageungna ti PANGERAN. Waktos eta Sang Raja bingah ningalina. Ku naon ayeuna kagungan maksad teu sae ka nu teu aya dosana, bade maehan Daud kalayan teu aya lantaran?" 6 Piunjuk Yonatan ku Saul kagalih. Anjeunna sumpah demi PANGERAN, yen Daud moal dipaehan. 7 Ti dinya Daud ku Yonatan disaur, sanggeus diwartosan tuluy dideuheuskeun ka Saul. Saterusna babakti deui sakumaha biasa. 8 Waktu urang Pelisti merangan deui, ku Daud dielehkeun deui, baladna loba pisan anu kasambut, tuluy kalabur. 9 Dina hiji poe Saul kasurupan deui ku roh jahat ti PANGERAN. Harita anjeunna keur di bumi bari nyenyepeng tumbak. Ku Daud dipangacapikeun. 10 Tapi Daud dilempag ku tumbak rek dipanggang kana tembok. Daud nyingcet, tumbakna nancleb kana tembok, ari Daud terus ngejat ti dinya. 11 Peutingna bumi Daud ku Saul dipiwarang ditingker, maksadna dina isukna Daud rek ditelasan. Tapi anjeunna diwartosan ku Mikal geureuhana, "Akang wengi ieu keneh kedah ngalolos, margi enjing aya anu rek maehan." 12 Daud ku Mikal diulur tina jandela, tuluy ngalolos. 67
1 Samuel 19.13-21 13 Geus kitu Mikal ngagolerkeun tapekong dina pajuaran, dibantalan tina bulu embe, rup disimbutan. 14 Jalma-jalma Saul daratang arek nangkep Daud. Ari saur Mikal Daud nuju udur. 15 Nu rek narangkep Daud ku Saul dipiwarang nyidikkeun ku sorangan, timbalanana, "Gotong bae ka dieu jeung kasurna, ku kami rek dipaehan!" 16 Barang jalma-jalma piwarangan arasup, kanyahoan yen anu dikedengkeun jeung dianggelan ku bulu embe teh tapekong. 17 Saur Saul ka Mikal, "Ku naon Nyai ngabobodo ka Ama, musuh Ama disina lolos?" Wangsul Mikal, "Ku abdi teu dipasihkeun lolos, mung bade maehan." 18 Ari Daud ngalolosna ka Ramah, ka Samuel, wawartos yen diarah-arah ku Saul. Ti dinya anjeunna jeung Samuel ka Nayot, calik di dinya. 19 Aya anu nguninga ka Saul yen Daud aya di Nayot wewengkon Ramah. 20 Ku Saul dipiwarang disusul, kudu ditangkep. Barang daratang ka Nayot, anu nyarusul teh narenjo nabi-nabi keur ngarigel jeung tinghaleuang, diluluguan ku Samuel. Ku kersaning Roh Allah, jalma-jalma anu rek nangkep Daud teh marilu tingrengkenek jeung tinghaleuang. 21 Kawartoskeun ka Saul, seug anjeunna ngirimkeun deui jelema leuwih loba. Tapi anu 68
1 Samuel 19.22- 20.3 ieu oge marilu ngarigel jeung tinghaleuang. Saul ngirimkeun deui jelema katilu kalina, tapi anu ieu oge sarua kawas anu ti hareula. 22 Geus kitu mah anjeunna ku anjeun nyusul ka Ramah. Geus sumping ka sumur di Seku anjeunna mariksakeun di mana Samuel jeung Daud. Dibejakeun yen aya di Nayot. 23 Anjeunna terus ka Nayot. Ku kersana Roh Allah, angkatna sajajalan teh bari rerengkenekan jeung hahaleuangan. 24 Sumping ka Nayot anggoanana dicuculan, terus ngigel deui bari hahaleuangan di payuneun Samuel. Geus kitu bru bae ngalonjor sapoe eta jeung sapeuting jeput bari purucul. (Ti harita di dinya aya kacapangan, "Kutan Saul oge jadi nabi?") 20 1 Daud ngalolos ti Nayot wewengkon Ramah, tuluy mendakan Yonatan. Saurna, "Abdi teh lepat naon? Gaduh kajahatan naon sareng dosa naon ka tuang rama nu mawi ku anjeunna diarah pati?" 2 Waler Yonatan, "Paliyas teuing! Sanggem saha Rayi bade ditelasan? Moal diwidian ku Allah! Ama tara midamel perkara gede atawa leutik lamun tacan dibejakeun heula ka Akang. Pamohalan ama nyidem perkawis ieu ka Akang. Piraku!" 3 Wangsul Daud, "Nanging perkawis ieu mah ku tuang rama moal disaurkeun, da uningaeun Akang nyaah ka abdi, bilih Akang nalangsa. Demi PANGERAN anu jumeneng, 69
1 Samuel 20.4-12 sayaktosna salengkah deui bae abdi tinemu sareng ajal." 4 Saur Yonatan, "Pangersa Rayi kumaha? Saurkeun, ku Akang dibelaan." 5 Waler Daud, "Enjing teh Pesta Bulan Anyar, kedahna abdi ngiring kana jamuan sang raja. Rayi neda widi ka Akang moal ngiring. Enjing sareng pageto bade nyumput dugi ka burit. 6 Upami kauninga ku raja Rayi teu aya, sebatkeun parantos nyuhunkeun idin ka Akang margi bade enggal-enggal wangsul heula ka Betlehem, kedah ngiring kana kurban kulawargi di ditu. 7 Upami saurna, Hade, abdi tangtos salamet. Sawangsulna upami raja bendu, Akang uninga yen eta galagat cilaka. 8 Abdi nyuhunkeun kasaean Akang tina perkawis ieu, ngemutkeun jangji suci Akang ka abdi. Nanging upami abdi lepat, sae paehan ku Akang nyalira bae! Na nganggo dicandak ka tuang rama heula sagala sareng dipaehan ku anjeunna?" 9 Waler Yonatan, "Ah Rayi mah! Upami leres ama bade ngabinasa piraku ku Akang teu diwartosan." 10 Saur Daud, "Upami tuang rama bendu, saha anu bade ngawartosan ka abdi?" 11 Waler Yonatan, "Hayu urang ka tegal." Bral arangkat. 12 Ti dinya saur Yonatan, "Demi PANGERAN, Allahna urang Israil, enjing wayah kieu 70
71 1 Samuel 20.13-20 atawa pageto, Akang rek ngajugjugan manah ama. Upami ieu panuhun Rayi ditampina ku ama bari marahmay, tangtos ku Akang diwartoskeun. 13 Tapi upama ama keukeuh bade ngabinasa, ari Akang teu ngawartosan sareng henteu ngabantu Rayi ngalolos, Akang sing nandang siksa PANGERAN! Mugi PANGERAN nyarengan ka Rayi saperti nyarengan ka ama. 14 Upama Akang aya kadar hirup keneh, Rayi ulah lali kana ikrar jangji urang, ulah lali ka Akang. Tapi upama Akang nepi ka tiwas, 15 Akang titip aceukna sareng barudak, Rayi ulah pegat mikaheman. Kitu deui engke saparantos musuh-musuh Rayi disirnakeun ku PANGERAN, 16 Rayi ulah dugi ka megatkeun jangji. Upami dugi ka megatkeun, PANGERAN nu baris ngahukum." 17 Ti dinya Yonatan mundut ka Daud ngikrarkeun sakali deui jangjina, ku bawaning asih-asihna ka Daud, lir ka beubeulahan nyawana. 18 Geus kitu saurna deui ka Daud, "Ku margi enjing teh Pesta Bulan Anyar, tangtos kauninga yen tempat Rayi kosong. 19 Pageto bakal langkung kauninga deui. Jadi Rayi kedah nyumput di tempat anu biasa, tukangeun tumpukan batu. 20 Engke Akang rek mesatkeun tilu jamparing ka lebah dinya api-api aya anu diarah.
1 Samuel 20.21-29 21 Akang rek nitahan budak sina neangan eta jamparing. Upama ceuk Akang ka eta budak, Tuh jamparing teh teu jauh ti maneh, pulung, eta isarat yen Rayi salamet, enggal bae bijil. Demi PANGERAN anu jumeneng, Akang nanggel Rayi moal sakara-kara. 22 Tapi upama ceuk Akang ka budak, Tuh jamparing teh jauh ka ditu, Rayi kedah kabur, eta tandaning Rayi ku PANGERAN dipiwarang nyingkah. 23 Mugia jangji urang duaan ku PANGERAN ditetepkeun salalanggengna." 24 Ti dinya Daud nyumput di tegal. Isukna dina poe Pesta Bulan Anyar, Raja Saul calik dina riungan seja tuang. 25 Calikna dina tempat biasana, sisi tembok, Abner di gedengeunana, Yonatan di payuneunana. Katingalieun tempat Daud kosong. 26 Tapi harita mah anjeunna henteu sasauran naon-naon, ceuk panggalihna, "Meureun aya halangan, dirina keur kanajisan." 27 Isukna deui, poe kadua Pesta Bulan Anyar, tempat Daud kosong keneh, pok anjeunna mariksa ka Yonatan, "Ku naon Daud teu milu ngariung? Kamari ge henteu!" 28 Saur Yonatan, "Parantos wawartos ka putra bade ka Betlehem. 29 Sanggemna, Mugi abdi diwidian heula, disusulan ku pun lanceuk, margi di ditu bade aya kurban sakulawargi. Upami Akang 72
1 Samuel 20.30-36 leres misobat, mugi abdi diwidian ngalongok heula kulawargi. Kitu margina henteu ngiring ngariung di dieu." 30 Saul kacida benduna ka Yonatan, saurna, "Anak bangkawarah! Ana kitu mah maneh biluk ka Daud, ngahinakeun maneh, ngerakeun ka indung! 31 Na teu nyaho yen sapanjang eta jelema hirup keneh mustahil maneh bisa jadi raja di ieu nagara? Teang, gusur ka dieu rek dipaehan!" 32 Wangsul Yonatan, "Ku naon margina kedah dipaehan? Naon dosana?" 33 Teu antaparah deui, Yonatan ku Saul dilempag ku tumbak. Kagalih ku Yonatan yen ramana enyaan rek maehan Daud. 34 Yonatan ngajengkat tina riungan, sarta sapoe eta, poe kadua Pesta Bulan Anyar, anjeunna henteu tuang naon-naon, jengkel ka rama, mangnalangsakeun ka Daud anu sakitu dihinana ku ramana. 35 Poe isukna kencling angkat ka tegal nyandak budak, seja nyumponan jangji nepangan Daud. 36 Geus kitu saurna ka budak, "Jung ka ditu lumpat, teangan engke jamparing anu ku kami arek dilepas." Budak teh lumpat, belesat Yonatan mesatkeun jamparing ngaliwatan eta budak. 73
1 Samuel 20.37- 21.2 37 Sanggeus budak tea nepi ka tempat ragragna eta jamparing, ku Yonatan digeroan, "Tuh jamparing teh jauh keneh, 38 ulah ngajanteng bae di dinya! Pulung ka ditu buru-buru!" Top budak teh mulung jamparing, tuluy nyampeurkeun ka dununganana, 39 teu nyahoeun naon-naon. Nu terang kana eta isarat ngan Yonatan jeung Daud. 40 Yonatan nyerenkeun pakarangna ka eta budak, sarta budakna dititah balik ka kota. 41 Sanggeus eta budak indit, Daud bijil ti tukangeun tumpukan batu, brek sideku, tuluy nyium taneuh tilu kali. Gabrug silih rangkul jeung Yonatan bari silih tangisan. Komo Daud mah nangisna mani antep-antepan. 42 Geus kitu saur Yonatan ka anjeunna, "Sing salamet Rayi! Mugia Allah nyarengan. Mugia jangji suci antara urang duaan masing ditetepkeun salalanggengna ku PANGERAN, sing nepi ka turunan urang." Ti dinya bral Daud angkat ngalolos, ari Yonatan mulih deui ka kota. 21 1 Daud angkatna ngabujeng ka Imam Ahimelek di Nob. Ahimelek hariweusweus kageteun, tuluy mapag jeung mariksa, "Geuning nyalira bae?" 2 Diwaler ku Daud, "Nuju ngemban timbalan raja. Timbalanana ieu perkawis anu diemban teh ulah aya anu terangeun. Rerencangan mah dipiwarang ngarantosan di Anu. 74
1 Samuel 21.3-9 3 Manawi Bapa kagungan keur bekel? Roti lima siki atanapi naon bae anu aya." 4 Ceuk imam, "Roti biasa mah teu gaduh, aya oge roti suci. Eta bae candak, kitu soteh upami hidep sareng rencang-rencang parantos nyegah anjeun ti istri." 5 Saur Daud, "Kantenan! Sarengna deui sadayana oge pimanaeun ka istri! Bujeng- bujeng keur ngemban timbalan anu sakieu pentingna, keur ngemban perkawis anu biasa ge rerencangan sok susuci heula." 6 Tuluy roti suci teh ku imam diserenkeun ka Daud, da ngan eta anu aya, nya eta roti anu dipake ngahaturanan ka Allah. Ngan rotina geus diangkat tina meja suci, geus diganti ku nu anyar. 7 (Poe eta di dinya kabeneran aya kapala tukang ngangon ingon-ingon Saul, ngaranna Doeg urang Edom, keur nedunan ibadahna.) 8 Daud misaur deui ka Ahimelek, "Manawi kagungan tumbak atanapi pedang keur cekeleun putra? Putra teu kabujeng ngabantun heula pakarang ka rorompok, margi ku raja ditimbalan rurusuhan." 9 Saur Ahimelek, "Aya oge pedang Goliat urang Pelisti tea, anu ku hidep ditiwaskeun di Lebak Ela. Mung eta-etana. Ari diperyogikeun mah mangga bae, itu pungkureun epod dibungkus ku lawon." Saur Daud, "Leres eta bae. Pedang pangsae-saena eta teh di mana-mana oge." 75
76 1 Samuel 21.10- 22.2 10 Ti dinya Daud kebat angkatna nyingkahan Saul, ngabujeng ka Gat, ka Raja Akis. 11 Ponggawa-ponggawa Raja Akis unjukan ka rajana, pokna, "Eta teh sanes Daud tea, raja di nagarana? Kapan eta anu ku awewe-awewe dipapag ku igel sareng kawih anu pokna, Saul maehan mangrebu-rebu, Daud maehan manglaksa-laksa." 12 Eta omongan kacida matak salempangna ka Daud, sarta anjeunna kacida sieuneunana ku Raja Akis. 13 Barang dilingkung arek ditangkep, anjeunna api-api jadi jelema owah, kuat-koet kana panto lawang kota bari ludahna sina ngacay kana rumbah. 14 Saur Akis, "Geuning nu gelo! Rek naon dibawa ka kami? 15 Na kami teh kakurangan nu gelo make ditambahan ku ieu, kudu ngalalajoan eta si burung ngamuk di imah kami?" 22 1 Daud terus kabur ti Gat, jol sumping ka hiji guha teu jauh ti Adulam. Saderek-saderekna jeung wargi-wargina ngadarenge beja yen anjeunna aya di dinya, tuluy nyarusul ngariring. 2 Kitu deui jelema-jelema anu ngarasa digencet, anu baroga hutang atawa anu henteu sugema ku rajana, karumpul ka Daud. Kabehna kira-kira aya opat ratus urang. Daud diangkat jadi pamingpinna.
1 Samuel 22.3-8 3 Ti dinya Daud angkat ka Mispa di Moab, nepangan raja Moab. Saurna, "Neda widi, pun bapa sareng pun biang seja ngumbara di dieu, dongkap ka sim kuring mendak pituduh ti Allah kedah kumaha." 4 Seug ibu ramana ku Daud dititipkeun ka raja Moab, sabot anjeunna nyumput di guha. 5 Tapi aya hiji nabi jenenganana Gad, sumping ka Daud sarta ngawawadian, saurna, "Ulah kajongjonan nyumput di dieu, kedah enggal-enggal ngalih ka wewengkon tanah Yuda." Bral Daud angkat ti dinya, tuluy nyumput di leuweung Keret. 6 Dina hiji poe Saul aya di Gibea, keur calik di handapeun hiji tangkal di hiji pasir, pananganana nyepeng tumbak, diriung ku para gegedenna. Anjeunna geus meunang warta yen panyumputan Daud sabaladna geus aya anu mendakan. 7 Seug nimbalan ka para gegedenna, "Darengekeun, eh urang Binyamin! Dikira Daud rek mere lahan jeung kebon-kebon anggur ka maraneh? Dikira maraneh rek dijieun kapala baladna? 8 Moal teu kitu pikiran maraneh mana sakait ngalawan ka kami oge, lain? Mani euweuh anu bebeja yen anak kami pisan geus biluk ka Daud. Mani euweuh anu watir ka kami, euweuh anu ngomong yen salah sahiji abdi kami anu ngaran Daud keur neangan tarekah 77
1 Samuel 22.9-15 arek maehan kami, malah diasur-asur ku anak kami!" 9 Pok jelema anu ngaran Doeg tea, anu harita aya di dinya, unjukan, "Abdi kantos ningal Daud dongkap ka Ahimelek bin Ahitub di Nob. 10 Ku Ahimelek dipangnaroskeun ka PANGERAN, dipangnaroskeun Daud kedah kumaha. Malah dipaparin bekel sareng pedang Goliat urang Pelisti." 11 Saul nimbalan, supaya Imam Ahimelek di Nob dideuheuskeun sakulawargana. Ahimelek geus sumping. 12 Timbalan Saul ka anjeunna, "Dengekeun Ahimelek!" "Sumuhun timbalan," saur Ahimelek. 13 Timbalan Saul, "Ku naon maneh sakait jeung Daud ngalawan ka kami? Ku naon Daud dibekelan kahakanan jeung pedang, jeung dipangnaroskeun ka Allah? Ayeuna eta teh ngancam arek maehan kami!" 14 Saur Ahimelek, "Di antawis para abdi Raja, Daud teh pangsatiana! Turug-turug mantu Raja, kapala pangawal Gusti, tur kalintang dipikaajrihna ku saeusi karaton. 15 Leres ku abdi dipangnedakeun tea mah, tur sanes mung harita bae. Nanging tina hal anjeunna ngalawan, mugi Sang Raja ulah ngalepatkeun ka abdi atanapi ka saha bae ti antawis kulawargi abdi. Perkawis eta mah abdi henteu terang-terang!" 78
79 1 Samuel 22.16-23 16 Timbalan raja, "Maneh sakulawarga kudu paeh, Ahimelek." 17 Geus kitu raja nimbalan ka para pangawal, "Paehan eta imam-imam PANGERAN teh! Geus sakongkol jeung Daud, teu daek bebeja yen Daud kabur, sakitu nyaho!" Tapi para pangawal taya anu ngusikkeun leungeun-leungeun acan, taya nu wani ngabinasa ka imam-imam PANGERAN. 18 Saul nimbalan ka Doeg, "Paehan ku maneh!" Der Doeg maehan. Imam anu dipaehan ku Doeg poe eta aya dalapan puluh lima urang, kabeh anu manjing sarat ngagem epod. 19 Ti dinya Saul marentah ngagempur Nob, kota para imam, ngabasmi urang dinya awewe, lalaki, barudak, orok, sapi, kalde, domba, kabeh ditumpes dipaehan. 20 Aya anu luput saurang, nya eta Abyatar putra Ahimelek, kabur ngahiji ka Daud. 21 Katelengesan Saul ngabasmi para imam PANGERAN diwartakeun ka anjeunna. 22 Saur Daud, "Barang beh ge ningal Doeg harita, parantos karasa yen tangtos manehna bebeja ka Saul. Sakulawargi saderek dugi ka tumpes, eta sadayana gara-gara sim kuring. 23 Mangga urang sasarengan, teu kedah alit manah. Anu diarah-arah ku Saul teh sanes mung saderek bae, sim kuring oge. Nanging salami aya sim kuring, saderek tangtos rahayu."
1 Samuel 23.1-8 23 1 Aya anu bebeja ka Daud yen urang Pelisti ngarurug kota Kehila, ngarampog gandum anyar. 2 Anjeunna tumaros ka PANGERAN, "Kumaha abdi teh, kedah ngarurug ka urang Pelisti?" "Jung rurug," waler PANGERAN. "Pek tarajang, salametkeun kota Kehila." 3 Tapi ceuk nu ngariring, "Di dieu, di Yuda, urang parantos sakieu hariwangna, komo upami kedah ka Kehila nempuh urang Pelisti!" 4 Ku sabab kitu Daud tumaros deui ka PANGERAN. Ari waleran PANGERAN, "Bral bae rurug eta urang Pelisti teh ka Kehila, ku Kami rek diselehkeun ka maneh." 5 Bral Daud sabaladna ngabujeng ka Kehila, sarta urang Pelisti ditempuh datang ka loba pisan baladna anu kasambut, sarta ingon-ingonna dijabel. Kota Kehila katulungan. 6 Ari Abyatar putra Ahimelek tea kaburna ka Daud teh terus ngiring ka Kehila bari nyandak epod. 7 Aya wartana ka Saul yen Daud aya di Kehila. Saurna, "Tah geuning jelema teh ku Allah geus diselehkeun ka aing, geus ngurung maneh di jero kota nu make kuta jeung benteng." 8 Ti dinya anjeunna ngumpulkeun pasukan rek dicandak ka Kehila ngepung Daud sabaladna. 80
1 Samuel 23.9-17 9 Barang Daud ngadangu yen Saul arek ngajorag, anjeunna nyaur Abyatar, saurna, "Epod candak ka dieu." 10 Seug anjeunna unjukan ka PANGERAN, Allah Israil, "Aya wartos Saul bade ngajorag ngagempur Kehila, ngarah ka abdi. 11 Kumaha urang Kehila, naha bakal nyerenkeun abdi ka Saul? Naha leres Saul bakal ka dieu sakumaha wartos? Nun PANGERAN, Allah Israil, mugi kersa ngawaler!" PANGERAN ngawaler, "Saul tangtu ka dieu." 12 Daud unjukan deui, "Kumaha urang Kehila, bade nyerenkeun abdi sadaya ka Saul?" PANGERAN ngawaler, "Enya." 13 Harita keneh Daud sabaladna, kira-kira genep ratus urang, angkat nyingkah ti Kehila. Barang Saul ngadangu warta yen Daud geus kaluar ti Kehila, ngarurugna henteu tulus. 14 Daud geus nyumput di pagunungan di hiji tanah gurun deukeut Sip. Saul teu eureun-eureun ngudag-ngudagna, tapi ku Allah teu diparengkeun iasa newak. 15 Daud geus uningaeun yen Saul geus kaluar deui rek ngarah pati. Daud nyumputna di Hores, hiji tanah gurun deukeut Sip. 16 Jol Yonatan ka dinya nepangan sarta ngahatean ka anjeunna kalawan percanten kana pangraksa Allah. 17 Saurna ka Daud, "Rayi ulah sieun, Saul rama Akang moal iasa naon-naon ka Rayi. 81
82 1 Samuel 23.18-24 Anjeunna uningaeun pisan yen Rayi bakal jadi raja nyangking Israil, sarta Akang pijadieun anu kadua ti Rayi." 18 Seug Yonatan jeung Daud ngikrarkeun sumpah suci moal pegat sosobatan. Geus kitu Yonatan mulih, ari Daud tetep di Hores. 19 Aya sawatara urang Sip anu bebeja ka Saul di Gibea, pokna, "Daud aya di wewengkon abdi di Hores, di Gunung Hakila, di tanah gurun wewengkon urang Yuda palih kidul. 20 Abdi terang Sang Raja kalintang hoyongna nangkep Daud. Mangga sumping ka ditu, ditanggel Daud katangkep." 21 Saur Saul, "Maraneh sing diberkahan ku Allah, sabab geus sakitu hadena ka kami! 22 Jung geura baralik, jeung puguhkeun sakali deui, sidikkeun di lebah mana nyumputna, saha anu kungsi nenjoeunana. Bejana eta jelema teh kacida pelitna. 23 Sing kapanggih panyumputanana, tuluy buru-buru bejakeun ka kami di dieu. Engke urang bareng ka ditu jeung kami, urang peregokan. Mun di dinya keneh ku kami rek diubek. Lamun perlu satanah Yuda rek dikotektak." 24 Urang Sip baralik heulaeun Saul. Ari Daud jeung sabaladna aya di tanah gurun Maon, di hiji lebak anu tiiseun, wewengkon tanah gurun urang Yuda beulah kidul.
1 Samuel 23.25- 24.4 25 Aya anu bebeja ka Daud yen Saul geus angkat jeung baladna arek ngudag. Daud ngalih ka hiji gunung cadas di tanah gurun Maon, tapi Saul oge ka dinya ngudagna. 26 Saul sabaladna geus aya di sisi eta gunung cadas beulah ditu, Daud sabaladna sisi beulah dieu purat-perot nyingkahan Saul anu geus beuki deukeut. Moal lila deui ge kaudag. 27 Tapi dumadakan aya utusan datang ka Saul, miunjuk, "Enggal mulih, urang Pelisti ngarurug ka nagara!" 28 Saul nunda udaganana, rek ngayonan heula urang Pelisti. Ku sabab kitu eta tempat disebut Pasir Pamisah. 29 Daud ngalih ti dinya tuluy nyumput di wewengkon En Gedi. 24 1 Samulihna Saul tas ngayonan urang Pelisti, aya anu bebeja yen Daud aya di hiji tanah gurun deukeut En Gedi. 2 Saul nyandak balad tilu rebu urang, kabeh prajurit Israil petinganana, dicandak neangan Daud sabaladna ka wetaneun Gunung Cadas Embe Leuweung. 3 Geus sumping ka dinya, Saul lebet ka hiji guha deukeut karapyak domba sisi jalan, seja ngahampangkeun salira. Daud sabaladna ge nyarumputna di eta guha, ngan di jero pisan. 4 Baladna arunjukan, "Ayeuna waktosna! Ieu tandaning PANGERAN nimbalan yen Mantenna parantos nyelehkeun eta musuh ka panangan anjeun. Bade dikieu-kieu ge parantos teu aya 83
84 1 Samuel 24.5-11 halanganana." Ti dinya Daud ngarayap, tuluy ngeureut tungtung jubah Saul sacewir. Ku Saul teu karaoseun. 5 Tapi Daud ratug manahna. 6 Pok sasauran ka balad, "Ampun teuing ka PANGERAN, paliyas kudu ngagunasika ka gusti jungjunan kami anu geus didamel raja ku PANGERAN! Saeutik ge kami teu meunang ngagunasika ka anjeunna, sabab anjeunna teh raja anu dipilih ku PANGERAN." 7 Eta kasauran sarua jeung ngahulag ka balad sangkan ulah narajang ka Saul. Saul lugay, leos kaluar tina guha rek neruskeun laku. 8 Daud nyusul kaluar tuluy ngagero ti pungkureunana, "Gusti, Sang Raja!" Saul nyoreang. Daud brek sideku, 9 tuluy miunjuk, "Ku naon Gusti teh ngandel ka jalmi-jalmi anu nyebatkeun abdi ngarah ka salira Gusti? 10 Raja uninga ku anjeun, bieu di lebet guha salira Raja ku PANGERAN parantos diselehkeun kana kakawasaan abdi. Abdi ku balad disuhunkeun kedah nelasan Raja, nanging abdi henteu tega. Sanggem abdi saeutik ge teu gaduh niat nyilakakeun, margi Gusti ku PANGERAN parantos dijenengkeun raja. 11 Tingali ieu, Ama, ieu sosoehan jubah Ama aya dina leungeun abdi! Upami tadi abdi niat nyilakakeun, kantenan tiasa. Nanging abdi
1 Samuel 24.12-18 mung ngeureut ieu bae. Ieu tawisna yen abdi sama sakali teu gaduh niat nyilakakeun ka Ama. Abdi ku Ama diudag-udag bade dipaehan. Naon dosa abdi? 12 Mugi PANGERAN ngajadi saksi, saha di antawis urang anu lepat! PANGERAN anu bakal ngabales ka Ama, da menggah abdi mah saeutik ge teu gaduh maksad awon ka Ama. 13 Ama tangtos uninga kana babasan, Kajahatan bijilna ti jalma jahat. Paliyas teuing abdi nyilakakeun ka Ama. 14 Tingali, ieu abdi anu bade dipaehan ku raja Israil teh! Tingali ieu anu diudag-udag ku anjeunna teh! Mung bangke anjing sahiji, tuma sasiki! 15 PANGERAN anu baris mutus, nu bakal nangtoskeun, saha di antawis urang anu ngandung tekad awon. Mugi-mugi Mantenna ngalereskeun ieu perkawis, sareng ngabela abdi ti panangan Ama." 16 Anggeus Daud miunjuk, Saul ngalahir, "Geuning maneh, Daud, anaking!" Segruk Saul nangis. 17 Tuluy ngalahir deui, "Hidep anu bener, Ama anu salah. Geuning sakitu hadena hidep ka Ama teh, sabalikna Ama sakitu jahatna ka hidep! 18 Poe ieu hidep geus ngabuktikeun kahadean hate ka Ama. Ama ku PANGERAN 85
1 Samuel 24.19- 25.2 geus diselehkeun ka hidep, ku hidep teu dipaehan. 19 Saha teh teuing pijalmaeunana anu daek ngaleupaskeun musuh tina genggemanana tur henteu dikieu-kieu? Kamulyaan hate hidep ka Ama poe ieu, mugia dirahmat ku PANGERAN. 20 Ayeuna Ama yakin, hidep tangtu jadi raja nyangking Israil. Karajaan Israil bakal nanjung dina cangkingan hidep. 21 Pamenta Ama mugia hidep jangji ka PANGERAN yen kersa nangtayungan ka turunan Ama, supaya ngaran Ama jeung ngaran turunan Ama ulah nepi ka tumpur." 22 Ti dinya Daud sumpah ka Saul yen seja nedunan pamundutna. Geus kitu Saul mulih, ari Daud sabaladna lebet deui ka panyumputan. 25 1 Geus nepi kana pastina, Samuel pupus. Bangsa Israil daratang ngaralayad, nembongkeun kaprihatinan. Geus kitu Samuel dikurebkeun di tempat panglinggihanana di Ramah. Ari Daud nyumputna ngalih ka tanah gurun Paran. 2 (25:2-3) Aya hiji jelema kaom Kaleb, ngaranna Nabal urang Maon, kacida beungharna, lahanna kacida legana, deukeut Karmel, dombana tilu rebu siki, embena sarebu siki. Bojona, Abigail, nya geulis nya pinter. Hanjakal Nabal teh goreng adat, 86
1 Samuel 25.3-10 barangasan. Dina hiji poe Nabal nyukuran dombana di Karmel. 3 (25:2) 4 Aya anu ngabejakeun ka Daud di tanah gurun. 5 Seug anjeunna ngutus sapuluh nonoman ngintunan salam ka Nabal, 6 amanatna, "Salam sungkem ti Daud mitra Bapa, mugi Bapa sakulawargi sareng sadayana bae aya dina kawilujengan. 7 Sarehing nampi wartos Bapa nuju nyukuran domba di dieu, anjeunna hatur uninga, yen pangangon-pangangon Bapa nalika ngarangon di lebah abdi sadaya istuning aman henteu diganggu. Unggal ngarangon di Karmel tacan kantos kaicalan. 8 Mangga pariksakeun ka maranehna, tangtos dihaminan. Sarehing abdi-abdi dongkap teh dina dinten pesta, Daud mundut kasaean Bapa, mugi kersa nampi abdi-abdi. Mugi Bapa kersa masihan naon bae sakumaha karidoan Bapa ka abdi-abdi, gandek-gandek Bapa, sareng ka Daud, mitra Bapa." 9 Eta pamenta diucapkeunana kalawan asma Daud. Anggeus mihatur, para nonoman ngadarago jawaban. 10 Sanggeus lila Nabal kakara ngajawab, pokna, "Daud? Saha Daud teh? Asa kakara ngadenge! Puguh ge ayeuna teh loba pisan gandek anu kalabur! 87
1 Samuel 25.11-18 11 Enya dahareun aya inumeun aya, peupeuncitan aya, tapi jang jelema-jelema anu keur nyalukuran domba, lain jang jelema-jelema anu teu puguh asal-usulna!" 12 Para nonoman baralik ka Daud, pokpokan Nabal diunjukkeun. 13 Harita keneh Daud marentah, "Sadia pedang!" Prak balad nyarikep pedangna masing-masing. Daud oge nyikep pedangna, bral angkat jeung balad opat ratus urang, anu dua ratus urang deui ditinggal ngajaga barang-barang. 14 Aya hiji gandek Nabal bebeja ka Abigail bojona Nabal, pokna, "Tadi aya utusan Daud ti tanah gurun, ngintun salam ka juragan pameget, nanging ditampina kasar pisan. 15 Juragan Daud kacida saena ka abdi sadaya, tara ngarampas naon-naon. Salami abdi-abdi ngarangon di tanah gurun teu acan kaicalan naon-naon. 16 Malahan ditangtayungan siang wengi. 17 Ku margi kitu Juragan kedah ihtiar supados ulah aya kitu kieu. Moal lepat bakal aya bahla ka Juragan sakulawargi. Tuda juragan pameget mah kitu teu kenging diunjukanan." 18 Ti dinya Abigail pakepuk nyadiakeun roti dua ratus siki, cianggur dua wadah pinuh, panggang domba lima, sanggray gandum tujuh belas kilo, buah anggur kering saratus 88
1 Samuel 25.19-26 ranggeuy, sale buah kondang dua ratus guruntul, tuluy dimuatkeun kana kalde. 19 Geus kitu saurna ka eta gandek, "Jung maneh ka ditu ti heula, kami nuturkeun pandeuri." Ka salakina mah henteu bebeja. 20 Tuluy Abigail indit tumpak kalde. Barang nepi ka hiji pengkolan lamping pasir, paamprok jeung rombongan Daud. 21 Daud tadi geus ngamanah kieu, "Naon gawena kami di tanah gurun ngajaga kaboga eta manusa? Cumah! Sasiki ge dombana ku kami euweuh anu dipaling, tapi kieu pamulangna. Boga pamenta sakitu ge teu ditedunan! 22 Kami sing nandang siksa PANGERAN, lamun samemeh bray beurang tacan ngabasmi sakabeh jalma lalaki nu aya di ditu nepi ka anu panganggeusan!" 23 Barang prok jeung Daud, Abigail tuturubun tuluy nyuuh, meubeutkeun maneh 24 kana sampean Daud, tuluy unjukan, "Duh Juragan, dangukeun heula! Anu lepat teh abdi, mangga abdi geura siksa. 25 Sawios Nabal mah tong dimanahan, teu aya damelna. Namina surup sareng hartosna: Jalmi teu gaduh pikiran. Nalika utusan Juragan darongkap, abdi nuju teu aya. 26 PANGERAN parantos ngatur sangkan Juragan teu cios numpes musuh. Demi PANGERAN anu jumeneng, mugia sadaya 89
1 Samuel 25.27-33 musuh Juragan sareng sugri anu ngarah ka Juragan, kalebet Nabal, sing kenging babales. 27 Mugi Juragan kersa nampi ieu rejeki, hatur lumayan kangge balad. 28 Samudaya kalepatan nyuhunkeun sih hapuntenna. Juragan tangtos ku PANGERAN dijenengkeun raja turun-tumurun, reh parantos ngalakonan perang Mantenna. Sareng mugia salami Juragan jumeneng ulah kantos midamel kaawonan. 29 Upami Juragan aya anu ngudag atanapi ngarah pati, tan wande PANGERAN Allah Juragan ngaping lir ngajagi pupunden. Sadaya musuh Juragan ku Mantenna bakal dipeclengkeun sapertos batu dipeclengkeun tina bandring. 30 Saparantos engke Juragan nampi bukti tina jangji pitulung PANGERAN, sarta ku Mantenna parantos dijadikeun raja nyangking Israil, 31 tangtos bakal karaos bagja nugrahana teu kantos maehan tanpa lantaran, teu kantos ngajalankeun babales nyalira. Saupami Juragan nampi rahmat PANGERAN, mugi sing emut ka abdi." 32 Waler Daud, "Maha Agung PANGERAN Allah Israil. Poe ieu Nyai dipanggihkeun jeung kami. 33 Puji ka Allah, Nyai geus nembongkeun kaweningan hate, mepelingan sangkan 90
1 Samuel 25.34-40 kami ulah nepi ka maehan, ulah nepi ka ngajalankeun babales. 34 Estu ku kersaning PANGERAN kami teu kungsi nyilakakeun ka Nyai. Sabab tadi kami geus sumpah demi Allah Israil anu jumeneng, yen sakabeh jelema nu aya di Nabal tangtu dibasmi samemeh bray isuk. Hadena Nyai kaburu datang!" 35 Sagala pangbakti Abigail ku Daud ditampi, geus kitu saurna, "Nyai geura balik. Tong salempang, pamenta Nyai tangtu dicumponan." 36 Abigail tuluy balik. Nabal kasampak keur pesta rosa kacida, mani kawas pesta raja bae. Abigail teu kaburu popoyan harita, sabab Nabal keur jigrah mabok. 37 Bebeja-bebeja isukna, sanggeus Nabal eling tina mabokna. Sanggeus dibejaan, Nabal ngadadak kaserang jajantung sarta sakujur badanna jadi lumpuh. 38 Heuleut sapuluh poe ti harita Nabal ngan kari ngaran, lastari digebug ku PANGERAN. 39 Wartana kadangu ku Daud. Anjeunna muji sukur, "Puji sukur ka PANGERAN, anu geus nyegah aing tina ngajalankeun babales. Nabal anu sakitu ngahinana geus dibales ku PANGERAN ku manten, kagorenganana ku Mantenna geus dihukum." Ti dinya Daud ngintun panglamar ka Abigail seja kapigarwa. 40 Bral utusan laleumpang ka Karmel nepungan Abigail, pok halaturan, "Abdi-abdi 91
1 Samuel 25.41- 26.5 ngemban piwarangan Daud ngala Ibu, kersana bade ditikah." 41 Brek Abigail sideku tuluy sasauran, "Sumangga katampi sumeja jadi abdina, purah ngumbah suku gandek-gandek anjeunna." 42 Neut cengkat, clak kana kalde diiring ku lima emban, bral angkat ngiring ka utusan Daud. Satuluyna jadi geureuha Daud. 43 Daud harita enggeus garwaan ka Ahinoam urang Yisrel. Jadi geureuhana dua jeung Abigail. 44 Ari Mikal putra Saul, geureuhana anu hiji deui mah ku Saul geus ditikahkeun ka nu sejen, ka Palti bin Lais urang Galim. 26 1 Aya sawatara urang Sip bebeja ka Saul di Gibea yen Daud keur nyumput di Gunung Hakila, di sisi tanah gurun wewengkon Yuda. 2 Harita keneh Saul nyandak tilu rebu perjurit Israil anu petingan, tuluy angkat ka tanah gurun Sip rek ngudag Daud. 3 Geus kitu masanggrahan di Gunung Hakila sisi jalan. Ari Daud aya di eta tanah gurun, geus kawartosan yen keur diudag ku Saul. 4 Anjeunna ngintunkeun jelema sina ngayakinkeun. Enya Saul geus aya di lebah dinya. 5 Gancang Daud angkat ka pangrereban Saul jeung Abner bin Ner panglima perang. Saul 92
93 1 Samuel 26.6-12 geus kulem di tengah-tengah pasanggrahan, dikurilingan ku pakemahan baladna. 6 Daud ngalahir ka Ahimelek urang Het, jeung ka Abisai saderek Yoab anu ibuna Seruya, "Saha nu wani milu jeung kami?" "Abdi!" ceuk Abisai. 7 Peuting eta Daud jeung Abisai nyulumun ka pasanggrahan Saul. Saul kasampak geus ebog kulem di satengahing pasanggrahan, tumbakna nanceb dina taneuh gigireun mastakana. Abner sapasukanana oge kabeh sarare ngurilingan anjeunna. 8 Ceuk Abisai, "Ieu musuh wengi ieu ku Allah parantos diselehkeun ka urang. Keun ku abdi urang panggang kana taneuh ku tumbakna sorangan. Sakali ge cekap, moal ngadua kalian!" 9 Saur Daud, "Ulah digunasika! PANGERAN bakal nyiksa ka anu nyilakakeun raja kenging-Na ngangkat. 10 Demi PANGERAN anu jumeneng, kami yakin PANGERAN ku manten anu bakal nyabut nyawa Saul, boh pupus sabiasa, boh kasambut di medan perang. 11 Kami dilarang ku PANGERAN, teu meunang maehan jelema anu ku Mantenna geus diangkat jadi raja! Urang bawa tumbakna jeung wadah caina, tuluy urang nyingkah." 12 Seug tumbak Saul jeung wadah cai anu di gigireun mastakana ku Daud dicandak, geus
94 1 Samuel 26.13-18 kitu anjeunna nyingkah ti dinya. Taya saurang anu nangenan, kabeh keur sarare tibra teu aya anu usik-usik acan, sabab disirep ku PANGERAN. 13 Daud kebat angkat ka lebak peuntas ditu, tuluy ngadeg di poponclot pasir, anggangna cukup geusan dipake ngejat. 14 Anjeunna ngageroan ka Abner jeung pasukanana, "Abner! Kadenge ka dinya?" Walon Abner, "Saha, gera-gero di dinya, ngabaribinan sang raja?" 15 Waler Daud, "Abner! Cenah andika teh jelema pangdigjayana di Israil! Lamun enya, ku naon jungjunan andika, sang raja, ku andika henteu dijaga? Bieu aya jelema nyulumun ka dinya rek nelasan jungjunan andika. 16 Andika talobeh kana kawajiban, he Abner! Kaula sumpah demi PANGERAN anu jumeneng, lamun kaula niat, tadi andika kabeh geus jemprah tariwas, gara-gara andika talobeh ngajaga raja anu diangkat ku PANGERAN! Coba ilikan, di mana tumbak sang raja? Di mana wadah caina anu di gigireun mastakana?" 17 Saul wawuheun kana sora Daud, tuluy ngagero, "Daud! Maneh eta teh, anaking?" Waler Daud, "Leres Gusti Sang Raja! 18 Ku naon margina Ama ngudag-ngudag bae ka abdi? Naon kalepatan abdi? Naon kajahatan abdi?
1 Samuel 26.19-23 19 Kangjeng Raja, dangukeun pihatur abdi. Upami Gusti ngarah-ngarah ka abdi teh leres kersaning PANGERAN, ku abdi bade dihaturanan kurban, manawi kersaeun ngarobah pangersa-Na. Sawangsulna upami lantaran diangsonan ku manusa, mugi eta manusa anu ngangsonan teh sing disapa ku PANGERAN. Margi upami leres kitu, nya maranehna anu ngalantarankeun abdi dibuburak ti tanah kagungan PANGERAN ka nagara batur, sasat dipaksa kedah ngabakti ka aallahan bangsa batur. 20 Mugi Gusti ulah ngersakeun abdi tiwas di nagara batur anu tebih ti PANGERAN. Ku naon raja Israil ngarah pati abdi anu mung saibarat tuma? Ku naon Gusti ngudag-ngudag abdi lir moro kasintu?" 21 Waler Saul, "Ama salah, Ama salah! Baeu mulang, Daud anaking! Ama kapok moal ngarah-ngarah deui, sabab peuting ieu hidep geus ngaraksa nyawa Ama. Ama rumasa sasar, ngaco liwat saking!" 22 Waler Daud, "Ieu nyanggakeun tumbak kagungan Sang Raja. Parentahkeun sina dibantun. 23 PANGERAN bakal ngaganjar ka anu satia sareng bener. Dinten ieu Mantenna parantos nyelehkeun Sang Raja kana genggeman abdi, nanging ku abdi henteu dikieu-kieu, margi Sang Raja diangkat ku PANGERAN. 95
1 Samuel 26.24- 27.7 24 Sakumaha abdi dinten ieu parantos ngaraksa nyawa Sang Raja, mugia PANGERAN ngaraksa ka abdi, ngaluputkeun tina sugri bancang pakewuh!" 25 Lahiran Saul ka Daud, "Muga hidep dirahmat ku Allah, anaking! Sagala lampah hidep tinangtu bakal lulus!" Geus kitu Daud angkat ti dinya. Saul oge tuluy mulih. 27 1 Ku Daud kagalih, "Lila-lila mah kami beunang oge dipaehan ku Saul. Taya deui ihtiar nu panghadena, lian ti kami kudu kabur ka tanah Pelisti. Saul tangtu eureun ngudagna, moal haben nyaksrak di tanah Israil. Tangtu kami salamet." 2 Ti dinya Daud jeung baladna genep ratus urang ngalih ka Pelisti, ka Akis bin Maok raja Gat. 3 Daud sabaladna katut anak bojona masing-masing geus maratuh di Gat. Daud oge katut dua geureuhana, Ahinoam ti Yisrel jeung Abigail randana Nabal ti Karmel. 4 Sanggeus Saul ngadangu Daud kabur ka Gat, ngudag-ngudagna liren. 5 Daud misaur ka Akis, "Sim kuring teu kedah matuh di kota raja. Manawi kawidian mah nyuhunkeun matuh di kota alit bae." 6 Ku Akis dipaparin kota Siklag, sarta ti semet harita Siklag jadi kagungan raja-raja Yuda. 7 Daud ayana di Pelisti genep belas bulan. 96
1 Samuel 27.8-28.2 8 Sapanjang kitu Daud sabaladna ngarurug ka urang Gesur, ka urang Girsi, jeung ka urang Amalek, anu geus ti baheula jadi pribumi di wewengkonna masing-masing. Dirurugna meh nepi ka wewengkon Sur jeung wates Mesir. 9 Jelemana awewe lalaki diparaehan, ingon-ingonna domba, sapi, kalde jeung onta kitu deui papakean, dijarah. Ari geus mulih, 10 lamun ku Akis dipariksa, "Tas ngarurug ka mana?" Sok diwaler tas ngarurug pakidulan tanah Yuda, atawa tas ngarurug wewengkon bani Yerahmel, atawa wewengkon urang Keni. 11 Saban wewengkon anu dirurug, jelemana kabeh taya anu dihirupan, awewe lalaki kabeh diparaehan bae supaya ulah aya anu bebeja ka Gat ka mana saenyana Daud ngarurugna. Kitu bae damelna Daud teh sapanjang aya di Pelisti. 12 Ari Akis kacida percayana ka anjeunna, nepi ka ceuk pamikirna, "Eta jelema teh kacida dipikaceuceubna ku urang Israil, ku bangsana sorangan. Tangtu bakal ngabantu ka aing saumur hirupna." 28 1 Dina hiji mangsa urang Pelisti mepek balad arek merangan ka Israil. Akis ngalahir ka Daud, "Saderek tangtos maphum yen saderek sareng balad-balad kedah ngabantu perang ka sim kuring." 2 Waler Daud, "Kantenan. Sim kuring teh bawahan saderek. Mangga engke tingalikeun 97
98 1 Samuel 28.3-8 sim kuring kumaha." Waler Akis, "Sukur. Ana kitu mah sae jadi pangawal sim kuring bae atuh saterasna." 3 Harita Samuel geus pupus, dikurebkeun di kota pangcalikanana di Ramah. Bangsa Israil prihatin katinggal ku anjeunna. Sarta harita teh sakabeh tukang torah jeung tukang manggil arwah ku Saul geus diteuayakeun di Israil. 4 Pasukan-pasukan Pelisti geus masanggrahan di kota Sunem. Saul oge geus ngumpulkeun balad Israil, masanggrahan di Gunung Gilboa. 5 Barang anjeunna ningali kakuatan wadya balad Pelisti, kacida gimireunana. 6 Seug naroskeun pilampaheun ka PANGERAN, tapi ku PANGERAN teu diwaler, boh ku lantaran impenan boh ku Urim jeung Tumim, boh ku lantaran nabi. 7 Ku sabab kitu anjeunna nimbalan ka para gegeden, "Kami pangneangankeun tukang nyarumah rek menta pituduh." Walonna, "Aya saurang, di En Dor." 8 Ti dinya Saul ganti anggoan, nyamur. Reup magrib bral angkat diiring ku dua jelema, kersana rek nepangan awewe tukang nyarumah tea. "Kuring panghudangkeun arwah, pangnanyakeun kuring bakal kumaha," saurna ka eta awewe. "Pangmanggilkeun arwahna jelema anu ngaranna engke disebut ku kuring."
1 Samuel 28.9-16 9 Ceuk eta awewe, "Ah, kawas nu teu terang bae kumaha kerasna Raja Saul ngusiran tukang-tukang nyarumah jeung tukang-tukang metangan ti Israil. Rek ngadoja, ngarah Ema dipaehan?" 10 Saul sumpah, "Kuring nanggung Ema moal dihukum. Kuring sumpah demi PANGERAN anu jumeneng!" 11 "Saha anu ku Ema kudu dihanjatkeun teh?" ceuk eta awewe. Saur Saul, "Samuel." 12 Barang eta awewe nenjo Samuel, goak bae ngagoak sarta pokna ka Saul, "Gusti ngalejokeun! Geuning Gusti teh Raja Saul!" 13 Saur raja, "Tong sieun! Naon nu katenjo?" Jawabna, "Ningal arwah hanjat ti jero taneuh." 14 Saur Saul, "Kumaha rupana?" Jawabna, "Jalmi sepuh, nganggo harudum." Kagalih ku Saul tangtu eta teh Samuel. Brek anjeunna mando. 15 Samuel mariksa ka Saul, "Bade naon ngusik-ngusik, ngahanjatkeun Bapa?" Waler Saul, "Putra nuju kalintang ewedna. Urang Pelisti bade merangan. Turug-turug putra parantos ditilar ku Allah. Mantenna teu kersaeun deui ngawaler, boh ku nabi boh ku impenan. Kitu nu mawi nyambat ka Bapa, nyuhunkeun pituduh." 16 Saur Samuel, "Atuh ari parantos ditilar sareng dimusuh ku PANGERAN mah ku naon nyambat ka Bapa? 99
1 Samuel 28.17-23 17 Da kadar hidep kitu teh kapan Mantenna anu nimbalkeunana oge ka hidep, Bapa mah darma mangnepikeun, nya eta: Karajaan Israil dicandak ti hidep, diselehkeun ka Daud. 18 Eta teh bongan hidep geus ngarempak timbalan PANGERAN, nya eta bangsa Amalek jeung harta bandana ku hidep henteu ditumpurkeun sama sakali. Nu matak ayeuna hidep dikitukeun ku PANGERAN. 19 Hidep jeung bangsa Israil ku Mantenna bakal diselehkeun ka urang Pelisti. Isukan hidep jeung anak-anak anu lalaki bakal ngahiji jeung Bapa di dieu. Wadya balad Israil oge ku PANGERAN bakal diragragkeun ka urang Pelisti." 20 Bluk Saul tibeubeut, nangkuban kana taneuh, kacida ngaraos sieunna ku eta kasauran Samuel. Mana geus lungse da geus sapoe sapeuting teu tuang-tuang. 21 Ku eta awewe disampeurkeun, kaciri pisan yen eukeur baluas. Pok eta awewe teh unjukan, "Gusti, abdi tutas nyumponan pamundut, kantun nyanggakeun pati hurip. 22 Ayeuna sawangsulna mugi kersa ngadangu panuhun abdi. Geura tuang, supados kiat angkat ari mulih. Ku abdi bade disayagikeun." 23 Saul teu kersaeun, saurna moal tuang. Tapi bawaning ku diririhan ku eta awewe kitu deui ku pangiringna, tungtungna kersaeun oge. Neut cengkat tina taneuh, gek calik dina bale-bale. 100
101 1 Samuel 28.24- 29.5 24 Ku eta awewe geuwat dipangmeuncitkeun anak sapi kabiri, dipangnyieunkeun roti anu henteu make ragi. 25 Sanggeus tarapti diolahkeunana tuluy dihaturkeun ka Saul jeung pangiringna. Prak taruang. Geus kitu tuluy mulih peuting eta keneh. 29 1 Urang Pelisti mawa baladna ka Apek. Urang Israil kumpulna di deukeut hiji cinyusu di Lebak Yisrel. 2 Raja-raja Pelisti anu lima, baris jeung pasukanana masing-masing, unggal pasukan prajuritna aya anu saratus, aya anu sarebu. Ari Daud sabaladna barisna pangtukangna jeung Raja Akis. 3 Ku para panglima urang Pelisti katarenjoeun, tuluy maranehna naranyakeun ka Akis, "Eta urang Ibrani rek naraon araya di urang?" Saur Akis, "Ieu teh Daud, urut gegeden Raja Saul ti Israil. Geus lila aya di kaula. Ti barang datang nepi ka ayeuna, ku kaula tacan kapanggih aya codekana." 4 Tapi para panglima teh arambekeun ka Akis, pokna, "Sina baralik deui bae ka ditu, ka tempat paparin ti sampean, tong dibawa perang. Bisi sabot urang tarung seug malikan. Jalan naon deui geura anu pangalusna sangkan kaaku deui ku rajana, salian ti ngabasmi balad urang? 5 Jeung deui kapan eta teh Daud anu diparuji ku awewe-awewe, dipapag ku
1 Samuel 29.6-30.1 igel jeung kawih anu pokpokanana, Saul maehan mangrebu-rebu, Daud maehan manglaksa-laksa." 6 Ngalahir Akis ka Daud, "Demi PANGERAN anu jumeneng, kaula sumpah yen kaula yakin saderek henteu bengkok sembah. Ti barang sumping ka kaula, saderek tacan kapendak codeka. Kaula bungah saderek kersa mantuan perang. Nanging raja-raja sanes henteu panujueun. 7 Mana langkung sae mulih deui bae masing raos-raos, sangkan henteu ngabarubahkeun ka aranjeunna." 8 Waler Daud, "Naon kalepatan sim kuring? Upami leres sakumaha pilahir Sang Raja yen sim kuring ti saprak kumureb teu acan kapendak codeka, ku naon teu kenging ngiring merangan ka musuh Sang Raja, Gusti sim kuring?" 9 Saur Akis, "Kaula panuju. Saderek teh estu satia lir malaikat Allah bae. Mung raja-raja anu sanesna henteu panujueun saderek ngiring perang. 10 Saderek katut sakumna anu naringgalkeun Saul sarta darongkap ka kaula, enjing barang bray isuk kedah parantos arangkat ti dieu, marulih." 11 Poe isukna Daud sabaladna mulih ka Pelisti, ari urang Pelisti kebat muru ka Yisrel. 30 1 Sanggeus dua poe, Daud sabaladna narepi ka Siklag. Manahoreng Siklag 102
103 1 Samuel 30.2-10 geus aya anu ngarampog, dirampog ku urang Amalek anu ngaranjah pakidulan tanah Yuda. Eta kota geus dihuru, 2 awewe-awewe kabeh diboyong, teu aya anu dipaehan. Babandaanana beak dikerid. 3 Daud sabaladna ngan nyaksian kotana geus urut ngahuru, sarta anak rabina geus saruwung dibawa ku batur. 4 Daud sabaladna tinggarauk careurik antep-antepan nepi ka beak tanaga. 5 Geureuha Daud oge, Ahinoam jeung Abigail, henteu kasampak, sarua dibawa ku batur. 6 Daud kacida susaheunana ningali balad sakitu sarediheunana kaleungitan anak rabi, nepi ka anjeunna arek pada ngabenturan ku batu. Tapi manahna ditegerkeun ku PANGERAN Allahna. 7 Tuluy ngalahir ka Imam Abyatar bin Ahimelek, "Epod candak ka dieu." Epod ku Abyatar disanggakeun. 8 Geus kitu Daud tumaros ka PANGERAN, "Kumaha abdi teh, kedah nyusul eta rampog? Kumaha kinten-kintenna tiasa kaudag?" PANGERAN ngawaler, "Enya, pek udag, tangtu kasusul, sarta tawanan bisa karebut deui." 9 Daud sabaladna genep ratus urang geus bral. Barang nepi ka hiji Walungan Besor, baladna aya anu tinggal di dinya. 10 Daud kebatna ngan jeung opat ratus prajurit, anu dua ratus deui mah
1 Samuel 30.11-16 naringgalkeun maneh, geus teu karuateun, teu untupan mareuntasan eta walungan. 11 Di tengah jalan geus di luar kota, balad Daud manggihan hiji budak bangsa Mesir, seug dibawa ka Daud. Tuluy dibere dahar jeung nginum, 12 sale buah kondang sababaraha guruntul jeung buah anggur kering dua ranggeuy. Sanggeus dadaharan budak teh jagjag deui, kawantu geus tilu poe tilu peuting henteu dahar henteu nginum. 13 Ku Daud dipariksa, "Ujang urang mana, saha dunungan?" Tembalna, "Abdi bangsa Mesir, badega urang Amalek. Tilu dinten anu kalangkung abdi ditaringgalkeun margi katarajang udur. 14 Aranjeunna tas ngarampog ka wewengkon Kreti pakidulan tanah Yuda sareng ka wewengkon kaom Kaleb, malah ngahuru kota Siklag." 15 "Daek mawa kami ka eta rampog?" Daud mariksa. Budak ngajawab, "Mangga. Nanging Juragan kedah jangji demi Allah moal maehan ka abdi, sareng moal mulangkeun abdi ka dunungan." 16 Ti dinya eta budak teh nganteur ka Daud. Ari rampog-rampog tea keur pabuyar ka mana-mana, nyaratu, ngarinum, sukan-sukan dumeh beubeunanganana ngarampog ti Pelisti jeung Yuda sakitu lobana. 104
1 Samuel 30.17-23 17 Poe isukna wanci balebat ku Daud ditarajang, terus campuh nepi ka burit. Anu bisa molos tina eta panarajang ngan opat ratus urang, barudak ngora. Kalaburna tarumpak onta. Nu sejenna mah kabeh beak taya anu hirup deui. 18 Para tawanan kitu deui barang-barang anu dirampog ku eta balad rampog ti Amalek ku Daud karebut deui, kaasup garwana anu dua, 19 naon ge teu aya nu kurang. Barudak lalaki, barudak awewe, jeung barang-barang anu dijarah ku urang Amalek, kabeh beunang deui ku Daud. 20 Kajaba ti eta anjeunna meunangkeun deui sakabeh domba jeung ingon-ingon. Eta sasatoan digiringkeun panghareupna ku jelema-jelema Daud, anu nyarebutkeun, "Ieu bagian Daud." 21 Geus kitu Daud mulih deui nepangan baladna anu dua ratus urang, anu naringgalkeun maneh di sisi Walungan Besor, lantaran geus teu karuateun tea. Maranehna marapagkeun ka Daud sabaladna, ku Daud ditarima ku budi manis. 22 Hanjakal ti anu ngariring ka Daud aya anu garoreng hate, seug ngaromong kieu, "Nu karitu mah tong dibarere naon-naon da teu milu hese cape. Anak pamajikanana bae bikeunan deui ka dinya, tuluy sina arindit." 23 Tapi saur Daud, "Ulah kitu dulur-dulur, da ieu teh kurnia ti PANGERAN! Urang 105
1 Samuel 30.24- 31.2 ku Mantenna geus ditangtayungan, sarta dikersakeun bisa ngelehkeun eta rampog. 24 Eta pikiran dulur-dulur teh moal aya anu nyatujuan! Kabeh kudu dibere masing rata walatra. Anu narungguan barang-barang jeung anu arindit jurit bagianana kudu sarua. 25 Saterusna hal eta ku Daud didamel undang-undang. Sarta ti semet harita eta aturan teh dijalankeun di Israil. 26 Sasumpingna ka Siklag, barang-barang jarahan teh sabagian ku Daud dikintun- kintunkeun ka para sahabatna, para pamingpin urang Yuda, amanatna, "Ieu hatur lumayan kangge saderek, kenging ngajarah ti musuh-musuh PANGERAN." 27 Dikintun-kintunkeunana ka urang Betel, ka urang Ramah di pakidulan tanah Yuda, jeung ka nu marangkuk di kota Yatir, 28 Arur, Sipmot, Estemoa, 29 ka Rakal, ka bani Yerahmel, ka urang Keni, 30 ka urang Horma, Bor Asan, Atak, 31 jeung ka Hebron. Ka kabeh bae sakur anu wewengkonna kungsi dianggo nyiruruk ku anjeunna sabalad-balad. 31 1 Urang Pelisti geus narajang merangan urang Israil di Gunung Gilboa. Urang Israil kadeseh, loba pisan anu kasambut. Anu harirup keneh, kaasup Saul jeung putrana tiluan kalabur. 2 Tapi terus bae dibeledig ku urang Pelisti, kaudag terus dibabad. Putra-putra Saul, 106
107 1 Samuel 31.3-8 Yonatan, Aminadab, jeung Malkisua, tiluanana parupus kasambut. 3 Perang beuki campuh beuki ragot sakuriling Saul. Saul tatu parna pisan, keuna ku jamparing-jamparing musuh. 4 Seug anjeunna nimbalan ka budak ngora tukang mawa pakarangna, "Cabut pedang maneh, tubleskeun ka kami, bisi urang Pelisti umat brahala teh aratoheun manten narenjo kaayaan kami tuluy ngarogahala." Tapi eta budak ngora teu wanieun, malah kacida sieuneunana. Ku sabab kitu Saul nyabut pedangna, bles nubleskeun anjeun kana eta pedang. 5 Nenjo Saul pupus, bles deui budak ngora teh nubleskeun maneh kana pedang, maot paragat nuturkeun Saul. 6 Jadi dina poe eta Saul, tilu putrana, jeung eta budak ngora jaradi mayit. Balad-balad Saul kabeh rarubuh. 7 Urang Israil anu di beh ditueun Lebak Yisrel jeung di wetaneun Walungan Yordan, barang ngadarenge yen wadya balad Israil geus kalabur, tur Saul sapala putra enggeus parupus kasambut, tuluy kalabur naringgalkeun padumukanana. Geus kitu brul urang Pelisti daratang ka dinya, ngandih eta tempat. 8 Poe isukna perang geus eureun. Urang Pelisti arindit ngarangsadan mayit-mayit.
1 Samuel 31.9-13 Beh maranggihan layon Saul sapala putra tingjaropak di Gunung Gilboa. 9 Mastaka Saul diteukteuk, pakarangna dirangsadan, tuluy sina diider-ider ka sakuliah Pelisti, sina kanyahoan ku arca-arca sesembahanana, sina kagurnita ka rahayatna. 10 Pakarang Saul disimpen di kuil Dewi Astoret, ari salirana dipatokkeun kana kuta kota Bet San. 11 Kadarengeeun ku urang Yabes anu araya di Gilad yen layon Saul dikitukeun. 12 Bral jalma-jalma anu garagah arindit ka Bet San. Layon Saul jeung layon putra- putrana diturunkeun tina tembok, dibarawa mulang ka Yabes, tuluy diduruk di dinya. 13 Tulang-talengna dikumpulkeun seug dipendem di handapeun hiji tangkal di jero kota. Geus kitu urang dinya paruasa meunang tujuh poe. 108
2 Samuel 1 1 Sanggeus Saul pupus, Daud mulih ti pangperangan tas ngelehkeun urang Amalek, cicing di Siklag dua poe. 2 Isukna, dina katilu poena, aya budak ngora ti pasanggrahan Saul, datang ka Daud terus nyuuh. Bajuna beunang nyosoeh jeung sirahna ditaneuhan nyirikeun keur prihatin. 3 Ku Daud dipariksa, "Maneh anu ti mana?" Tembalna, "Juragan, abdi teh kabur ti pasanggrahan Israil!" 4 Saur Daud, "Coba caritakeun kumaha perkarana?" Tembalna, "Balad Israil seueur anu kasambut, sesana kalabur. Raja Saul sareng Yonatan oge kasambut." 5 Saur Daud, "Geuning maneh nyaho Saul jeung Yonatan kasambut, kumaha?" 6 Tembalna, "Sumuhun, abdi keur kapareng ka Gunung Gilboa, katingal Saul nuju naleukeum kana tumbakna, diselempek ku pasukan kareta sareng ku pasukan kuda musuh. 7 Anjeunna ngareret, abdi katingalieun seug disaur. Wangsul abdi, Nun, kaulan! 8 Anjeunna mariksakeun abdi saha. Diwangsul yen abdi bangsa Amalek.
2 Samuel 1.9-18 9 Ti dinya saurna, Kami paehan! Pek, da geus euweuh harepan hirup, turug-turug tatu parna. 10 Ku abdi ditumutkeun, da teu kitu ge tangtos anjeunna pupus. Harita ge parantos meh geubis. Makutana ku abdi dilaan, kitu deui kilat bahuna. Ieu kasanggakeun." 11 Wek Daud nyosoeh anggoanana, segruk nangis. Balad oge careurik. 12 Kitu jeung kitu bae jeung henteu bararang dahar nepi ka burit, nalangsa ku anu geus kasambut di pangperangan tur sakitu lobana: Saul, Yonatan, jeung bangsa Israil, umat PANGERAN. 13 Geus kitu Daud mariksa deui ka eta budak ngora anu mawa beja, "Saenyana maneh urang mana?" Tembalna, "Urang Amalek, mung ngumbara di nagara Juragan." 14 Saur Daud, "Teu sieun kasiku maneh ngabinasa raja lisahan PANGERAN?" 15 Geus kitu anjeunna marentah ka hiji prajurit, saurna, "Paehan ieu jelema!" Bek eta urang Amalek teh dipaehan. 16 Saur Daud, "Kalapa bijil ti cungap, ieu jelema cilaka ku biwirna sorangan, ngaku maehan raja lisahan PANGERAN." 17 Geus kitu Daud ngagurit hiji lagu sedih pikeun nangisan Saul jeung Yonatan, putrana. 18 Laguna diparentahkeun kudu diajarkeun ka urang Yuda. (Ieu lagu kaungel dina Kitab Yasar.) 2
2 Samuel 1.19-26 19 "Di pasir-pasir di Israil, geus gugur para pamingpin! Para prajurit nu panggagahna perlaya ing dana laga! 20 Di Gat ulah diembar-embar, di Askelon ulah diuar-uar! Bisi awewe-awewe urang Pelisti barungah, bisi parawan-parawan umat brahala jaligrah. 21 Di Gilboa tanah-tanah pagunungan sina ngahgar ulah kacakclakan hujan, ulah nyorang kaibunan! Da di dinya ngahunyudna tameng-tameng jalma perkosa, hina papa leungit pangaji, tameng Saul ngagoler geus taya harti. 22 Gondewa Yonatan matak gimir matak ketir, pedang Saul taya kawatir. Nguwak-ngawik nempuh musuh, nu keuna pinasti rubuh. 23 Saul, Yonatan, paeh hirup babarengan, estu aheng, matak deudeuh matak heman. Rikat leuwih ti galudra, bedasna leuwih ti singa. 24 Para wanita Israil ka Saul masing tibelat, ka aranjeun geus makean ku lawon sakelat, geus maparin perhiasan emas permata. 25 Para prajurit nu gagah wani, enggeus naremahan pati. Satria Yonatan lastari di pasir sepi. 26 Deudeuh teuing Yonatan, dulur awaking! Kanyaah anjeun teu aya tanding. Kanyaah Akang ka Rayi, langkung ti batan ka istri. 3
4 2 Samuel 1.27-2.7 27 Para prajurit nu panggagahna perlaya ing dana laga, kari pakarangna, geus taya deui gunana." 2 1 Sanggeus kitu Daud unjukan ka PANGERAN, "Kumaha abdi teh, naha kedah mios sareng nyangking salah sawios nagara Yuda?" PANGERAN ngawaler, "Enya!" Piunjuk Daud, "Kedah ka mana?" Waler PANGERAN, "Ka Hebron." 2 Ti dinya Daud jengkar ka Hebron. Garwana, Ahinoam urang Yisrel jeung Abigail urut bojo Nabal ti Karmel dicandak, 3 kitu deui balad-baladna saanak bojona, tuluy maratuh di Hebron. 4 Burubul urang Yuda daratang ka Hebron, seug Daud ku maranehna dijenengkeun jadi raja di Yuda. Sanggeus Daud ngadangu warta yen anu ngurebkeun Saul teh urang Yabes di Gilad, 5 anjeunna miwarangan utusan, amanatna, "Mugia maraneh ginanjar rahmat PANGERAN, geus ngurebkeun raja gusti maraneh, nembongkeun katresnan. 6 Saterusna mugia PANGERAN kersa maparin ka maraneh sih panggalih-Na. Kami oge seja nembongkeun kahadean ka maraneh, ngabales kahadean maraneh kitu. 7 Sing taleger galede hate! Saul raja maraneh geus teu aya, ari Kami geus dijenengkeun raja ku urang Yuda."
5 2 Samuel 2.8-16 8 Ari putra Saul anu jenengan Isboset, harita ku Abner bin Ner panglima perang Raja Saul geus dicandak meuntasan Walungan Yordan ka Mahanaim. 9 Tuluy ku Abner dijenengkeun raja, nyangking wewengkon-wewengkon Gilad, Aser, Yisrel, Epraim, jeung Binyamin, cindekna sakuliah tanah Israil. 10 Yuswa Isboset waktu dijenengkeun jadi raja Israil opat puluh taun. Ari ngarajaanana dua taun. Tapi kaom Yuda mah tetep satia ka Daud. 11 Daud ngarajaanana di Hebron marentah Yuda teh tujuh satengah taun. 12 Hiji mangsa Abner angkat ti Mahanaim ka Gibon, bareng jeung ponggawa-ponggawa Isboset. 13 Di hiji balong di Gibon amprok jeung Yoab putra ibu Seruya sabaladna, ponggawa- ponggawa Daud. Reg itu ieu kandeg tuluy naragog, itu beulah ditu, ieu beulah dieu. 14 Saur Abner ka Yoab, "Barudak ngora ti dinya jeung barudak ngora ti dieu urang adukeun, sina tanding ngadu pakarang!" Waler Yoab, "Hayu!" 15 Der diaradu, dua belas urang ti Isboset jeung kaom Binyamin, dua belas urang ti Daud. 16 Hiji lawan hiji, silih tekuk punduk, silih kadek cangkeng, nepi ka kabeh dua puluh opat urangna rarubuh bareng paraeh. Anu
2 Samuel 2.17-24 matak eta tempat di Gibon disebut "Helkat Hasurim" hartina: Medan Pedang. 17 Diaraduna diteruskeun ku campuh ragot. Abner jeung urang Israil kadeseh ku jalma-jalma ti Daud. 18 Ari putra ibu Seruya anu harita aya di dinya tiluanana, nya eta Yoab, Abisai, jeung Asahel. Ari Asahel bisa lumpat tarik kawas uncal, 19 ngudag ka Abner. 20 Abner ngalieuk tuluy nyaur, "Silaing, Asahel?" Walon Asahel, "Heueuh!" 21 Saur Abner, "Montong ngudag ka kami! Itu bae udag prajurit, pek barangna cokotan." Tapi Asahel ngudag terus. 22 Saur Abner deui, "Ceuk kami eureun, eureun! Arek maksa ka kami, hayang dipaehan? Kumaha engke kami pikadugaeun padeuleu jeung Yoab dulur maneh?" 23 Ku Asahel teu ditolih. Abner malik, mapag ku congo tumbakna bari didorong, bles ambles kana beuteung Asahel mani parat kana tonggongna. Bluk Asahel ngudupung tuluy paragat di dinya keneh. Saban anu ngaliwat ngarandeg heula deukeut mayitna. 24 Abner diudag ku Yoab jeung Abisai. Wanci surup panonpoe, anu ngarudag teh narepi ka pasir Amma wetaneun Gia di jalan anu brasna ka tanah gurun wewengkon Gibon. 6
2 Samuel 2.25-32 25 Jelema-jelema urang kaom Binyamin ngumpul deui jeung Abner, tuluy narangtung di puncak hiji pasir. 26 Abner ceceluk ka Yoab, saurna, "Ieu teh arek terus bae merangan, moal eureun? Na teu kajudi pitemaheunana nya pait nya getir? Iraha rek dititah eureunna eta jelema-jelema teh, ulah haben bae ngudag-ngudag? Urang teh tunggal batur sanagara!" 27 Waler Yoab, "Sumpahna ge demi Allah nu jumeneng, mun andika teu sasauran kitu, rek terus dibeledig nepi ka isuk!" 28 Ti dinya Yoab niup tarompet, tangara narik baladna supaya ulah terus ngudagna ka urang Israil. Rep perang eureun. 29 Abner sabaladna sapeuting eta terus ngajugjug ka Lebak Yordan. Ti dinya terus meuntasan Walungan Yordan. Poe isukna maju keneh, geus kitu sumping deui ka Mahanaim. 30 Sanggeus henteu ngudag deui ka Abner, Yoab ngumpulkeun baladna. Aya salapan belas urang anu kasambut, jaba Asahel. 31 Jalma-jalma Abner anu kasambut aya tilu ratus genep puluh urang, kabeh ti kaom Binyamin. 32 Mayit Asahel ku Yoab dibawa ka Betlehem, dimakamkeun di makam kulawarga. Geus kitu Yoab sabaladna maju sapeupeuting, wanci balebat narepi ka Hebron. 7
2 Samuel 3.1-8 3 1 Saterusna perang antara golongan Saul jeung golongan Daud teh lila pisan. Tapi Daud ngadegna beuki weweg, sabalikna lawanna mah beuki hengker. 2 Ieu putra-putra Daud anu dibabarkeun di Hebron, aya genep. Pareleanana nurutkeun tanggal wedalna: Amnon, putra ti Ahinoam urang Yisrel; 3 Kilab, putra ti Abigail urut bojo Nabal ti Karmel; Absalom, putra ti Maaka, putri Raja Talmai ti Gesur; 4 Adonia, putra ti Hagit; Sepaca, putra ti Abital; 5 jeung Itream, putra ti Egla. Kabeh pameget, dibabarkeunana di Hebron. 6 Sabot perang antara golongan Daud jeung golongan Saul, Abner beuki kawasa bae di golongan Saul. 7 Dina hiji poe anjeunna digeunggeureuhkeun ku Isboset putra Saul, lantaran ngaranyed ka Rispa binti Aya, urut parekan Saul. 8 Abner kasundut manahna, nyarekan ka Isboset, saurna, "Rek nyangka Bapa hianat ka Saul? Rek nyangka Bapa enyaan ngabantu ka Yuda teh? Malah ku tina ngingetkeun ka Saul suwargina rama hidep, Bapa teh bebela ka saderek-saderekna, ka sobat-sobatna. Hidep pribadi ku Bapa sakitu dibelaanana kapan, henteu diselehkeun ka Daud. Ayeuna, kakara boga kasalahan sakitu jeung eta awewe, nepi ka digeunggeureuhkeun! 8
2 Samuel 3.9-16 9 (3:9-10) Bisi teu uninga, Daud ku PANGERAN geus ditangtukeun bakal nyandak ieu karajaan ti Saul saturunanana. Daud bakal jadi raja Yuda ongkoh, raja Israil ongkoh, raja sakuliah nagara ti tungtung nepi ka tungtung. Ayeuna da enggeus kieu, anggur rek sakalian ngabantu ngalaksanakeun hal eta! Lamun teu nepi ka kitu, kajeun dicabut nyawa ku Allah!" 10 (3:9) 11 Isboset kacida sieuneunana ku Abner, mani teu kecet-kecet. 12 Ti dinya Abner ngirimkeun jelema ka Daud di Hebron. Titip saurna, "Nagara teh saha anu bade ngatur? Sae urang ngadamel perjangjian. Jisim abdi sumeja ngabantu nalukkeun Israil ka Sang Raja." 13 Waler Daud, "Satuju! Eta perjangjian urang ayakeun. Saratna: Upama engke anjeun datang nepungan kaula, Mikal binti Saul kudu dibawa." 14 Kajaba ti kitu Daud ngintunkeun utusan ka Isboset, titip saurna, "Mikal garwa kami, pulangkeun! Maskawinna, saratus siki kulit kulup urang Pelisti ku kami geus dibayar!" 15 Seug Mikal ku Isboset dicandak ti Paltiel bin Lais salakina. 16 Paltiel nuturkeun nepi ka kota Bahurim bari ceurik sajajalan. Sanggeus diparentah ku Abner, "Geura balik!" kakara balik. 9
2 Samuel 3.17-23 17 Abner nepungan para pamingpin Israil, tuluy sasauran, "Ti bareto aranjeun harayang dirajaan ku Daud. 18 Ayeuna tangtu kalakon. Aranjeun tangtu aringet kana timbalan PANGERAN anu kieu, Kami arek make abdi Kami Daud ngaluputkeun umat Kami Israil ti urang Pelisti, jeung ti sakabeh musuhna." 19 Ka urang Binyamin oge Abner nyaurkeun saperti kitu. Ti dinya anjeunna tuluy ka Hebron rek ngunjukkeun ka Daud yen urang Binyamin jeung urang Israil geus daek ngiringan. 20 Sasumpingna ka Hebron jeung dua puluh urang pangiringna, Abner ku Daud dipestakeun. 21 Abner unjukan, "Jisim abdi amit, bade ihtiar supados sabangsa Israil sumujud ka Gusti. Tangtos hasil, tangtos daraekeun dirajaan ku Gusti. Cita-cita Gusti bakal kahontal, lajeng ngarajaan sakuliah nagara." Ku Daud dijurung jeung ditanggel kasalametanana. 22 Geus kitu Yoab sabaladna sumping tas ngarurug, nyandak jarahan loba pisan. Ari Abner geus undur ti Hebron, geus dijurung ku Daud tur ditanggel kasalametanana. 23 Sanggeus Yoab sabaladna sumping, aya anu ngabejaan yen Abner tas ngadeuheusan Raja Daud, jeung geus dijurung deui kalawan ditanggel kasalametanana. 10
2 Samuel 3.24-31 11 24 Yoab ngadeuheus ka raja, sarta miunjuk, "Kumaha tindakan Gusti teh? Abner dongkap ngadeuheus ka Gusti. Ku naon disina wangsul kitu bae? 25 Gusti tangtos uninga, ka dieuna aya maksad awon, bade ngintip Gusti damel naon, sok angkat ka mana." 26 Undur ti Daud, Yoab marentah nyusul Abner. Abner kasusul di sumur Sira, tuluy dibawa ka Yoab. Daud teu uningaeun. 27 Sanggeus aya di Hebron deui Abner ku Yoab diajak nyalingker ka gigireun panto gapura, pura-pura rek dibawa harewos. Bles beuteungna ditubles ku Yoab, naur pati Asahel rayina. 28 Barang Daud ngadangu wartana, anjeunna sasauran nyalira, "PANGERAN uninga, Abner maotna lain ku kami, lain kahayang raja. 29 Babalesna sing malik ka Yoab sakulawarga! Ti unggal turunan Yoab sing aya anu katerap ku kasakit bengang, atawa ku lepra, atawa sing hengker kawas awewe, atawa sing kasambut perang, atawa sing kurang hakan!" 30 Kitu jalanna Yoab jeung Abisai ngabales ka Abner anu geus maehan Asahel saderekna basa tarung di Gibon. 31 Ti dinya Daud marentah sangkan Yoab saanak buahna nyosoeh pakeanana jeung kudu dibaraju karung, nandakeun prihatin ku maotna Abner. Waktu Abner dimakamkeun,
2 Samuel 3.32-39 Raja Daud ku anjeun ngiring jajap, angkat tukangeun peti mati. 32 Abner dimakamkeun di Hebron. Raja nangis di makam mani ngagukguk, kabeh anu keur di makam careurik. 33 Daud mudalkeun katineungna ka Abner, saurna, "Na Abner teh maotna kawas nu taya kabisa? 34 Pan leungeunna teu ditalian, sukuna teu dibangbaluhan, maotna teh lir jalma anu nyieun kajahatan!" Geus kitu jalma-jalma teh careurik deui nyeungceurikan Abner. 35 Sapoe eta Daud henteu kersa tuang, dikeukeuhan ge ku abdi-abdina teu kersaeun bae. Malah saurna, "Lamun memeh surup panonpoe kami geus barang dahar, masing dicabut nyawa ku Allah!" 36 Sanggeus tetela kitu, tungtungna dianggap memang kitu pihadeeunana. Tetela sagala peta anjeunna matak senang ka rahayat. 37 Jalma-jalma boh golongan Daud boh golongan Israil jadi yakin, yen maotna Abner lain ku anjeunna. 38 Daud ngandika ka para gegeden, "Bisi teu aruninga, anu hilang poe ieu teh hiji pamingpin Israil anu agung! 39 Cacakan kami ku Allah geus dijenengkeun raja, mani ngarasa sakieu leuleusna. Eta anak-anak Seruya teh ceuk kami mah kacida 12
2 Samuel 4.1-7 telengesna. Kajahatanana mugia dibales ku PANGERAN." 4 1 Barang Isboset putra Saul ngadangu warta Abner dipaehan di Hebron, leketey leuleus, kacida sieuneunana, sarta bangsa Israil pating sareblak. 2 Isboset kagungan dua kapala pasukan, ngaranna Baana jeung Rekab, duanana anak Rimon urang Berot kaom Binyamin. (Berot oge diasupkeun ka wewengkon Binyamin. 3 Ari urang dinyana pituin ti harita tuluy parindah ka Gitaim, urut maranehna bareto.) 4 Turunan Saul aya deui, nya eta Mepiboset putra Yonatan. Basa Saul jeung Yonatan tiwas, yuswa Mepiboset kakara lima taun. Barang aya beja ti Yisrel yen Saul jeung Yonatan geus kasambut, Mepiboset ku embanna gancang dibawa kabur. Ku sabab kaburna rusuh, murangkalih teh ngagebut tina aisan, tuluyna jadi gempor. 5 Dina hiji poe Rekab jeung Baana arindit ka bumi Isboset, tengah poe narepi. Isboset keur di pajuaran, keur kulem siang. 6 Ari embanna keur milihan gandum di lawang panto, tuluy nundutan sarta reup bae kaheesan. Bus Rekab jeung Baana arasup ka jero bumi. 7 Geus di jarero, blus ka kamar pajuaran. Isboset anu eukeur kulem tibra pisan teh ditelasan, mastakana diteukteuk tuluy 13
2 Samuel 4.8-5.1 dijingjing, sapeupeuting dibawa nyorang Lebak Yordan. 8 Eta mastaka disanggakeun ka Raja Daud di Hebron, sarta kieu piunjuk eta dua jelema, "Ieu nyanggakeun sirah Isboset anak Saul musuh Gusti, anu ngarah pati ka Gusti. Dinten ieu Jeng Raja dikersakeun ku PANGERAN iasa males pati ka Saul sareng turunanana." 9 Waler Daud, "Demi jumenenging PANGERAN anu geus ngarahayukeun kami tina rupa-rupa bahla! 10 Basa kami di Siklag dibere beja yen Saul pupus, anu mawa bejana ku kami dipaehan. Samarukna arek diganjar ku kami dumeh ceuk pangrasana mawa beja matak ngeunah. 11 Komo deui maraneh, anu jahat leuwih ti kitu, maehan jelema tanpa karana, tur dipaehanana teh eukeur sare di imahna sorangan! Kajahatan maraneh maehan Isboset tan wande ku kami dibales, sarta ngaran maraneh ku kami dipupus ti alam dunya!" 12 Ti dinya Daud nimbalan prajurit, bek bae Baana jeung Rekab dipaehan. Leungeunna jeung sukuna diteukteukan tuluy digantungkeun deukeut hiji balong di Hebron. Ari mastaka Isboset dipendem dihijikeun ka makam Abner di Hebron. 5 1 Geus kitu sakabeh kaom Israil daratang ka Daud di Hebron sarta arunjukan 14
2 Samuel 5.2-6 kieu, "Abdi sadaya sareng Gusti teh tunggal sadaging sagetih. 2 Kapungkur nalika abdi sadaya dirajaan keneh ku Saul, Gusti parantos ngapalaan abdi sadaya dina pangperangan. Kawuwuh-wuwuh PANGERAN parantos nangtoskeun yen Gusti bakal jadi pamingpin sareng raja umat Mantenna." 3 Sakabeh pamingpin Israil daratang ka Raja Daud di Hebron, sarta anjeunna ngayakeun perjangjian jeung maranehna kalayan PANGERAN saksina. Seug anjeunna ku maranehna dilisahan dijenengkeun raja nyangking Israil. 4 Waktu anjeunna diangkat jadi raja, yuswana tilu puluh taun, sarta ngarajaanana opat puluh taun. 5 Waktu ngarajaan nagara Yuda wungkul, lilana tujuh satengah taun, calikna di Hebron. Tuluy ngalih ka Yerusalem, ngarajaan sakuliah Israil jeung Yuda, meunang tilu puluh tilu taun. 6 Cunduk waktu, Daud sabaladna budal seja merangan Yerusalem. Tapi ceuk angkeuhan pribumina, nya eta urang Yebus, pamohalan Daud bisa ngarebut eta kota. Nu matak ceuk maranehna ka Daud, "Pamohalan maneh bisa asup! Ku nu lolong jeung ku nu gempor ge maneh tangtu mundur." 15
16 2 Samuel 5.7-12 7 (Tapi Daud iasa ngarebut benteng-benteng maranehna di Sion, anu saterusna kamashur disebut "Kota Daud.") 8 Saur Daud harita ka baladna, "Cik, aya di dieu anu ijid ka urang Yebus kawas kami? Kacida ijidna nepi ka hayang maehan maranehna? Jig ka ditu nanjak mapay torowongan cai, tarajang eta jelema-jelema anu palengkor jeung lalolong pikaijideun teh." (Nu matak terus aya basa, "Nu lolong jeung pengkor teu meunang asup ka panglinggihan PANGERAN.") 9 Eta benteng beunang karebut ku Daud jeung terus dilinggihan, sarta dilandi ngaranna jadi "Kota Daud". Kotana diadegkeunana sakurilingeun eta benteng, mimiti ti hiji tempat beunang ngurug sina luhur, wetaneun pasir tea. 10 Beuki lila Daud beuki nanjung, sabab diaping ku GUSTI Allah, Allah Nu Maha Kawasa. 11 Geus kitu Raja Hiram ti nagara Tirus ngintun utusan dagang ka Daud. Ngintunan balok-balok oge kai kiputri golondongan, sakalian jeung tukang-tukang kai katut tukang-tukang tembokna, sina mangadegkeun karaton. 12 Ku sabab kitu ku Daud kahartos yen anjeunna ku PANGERAN geus diteguhkeun jadi raja nyangking Israil, sarta karajaanana
2 Samuel 5.13-21 ku Mantenna dibeungharkeun pikeun kabagjaan umat-Na. 13 Sanggeus ngalih ti Hebron ka Yerusalem, Daud tambih garwa jeung parekan, putra-putrana oge rea istri pameget. 14 Ieu putra-putrana anu dibabarkeunana di Yerusalem: Samua, Sobab, Natan, Suleman, 15 Yibhar, Elisua, Nepeg, Yapia, 16 Elisama, Elyada jeung Elipelet. 17 Urang Pelisti mareunang beja yen Daud geus jadi raja nyangking Israil. Tuluy mepek balad rek nangkep anjeunna. Sanggeus Daud ngadangu warta, anjeunna lungsur ka benteng. 18 Urang Pelisti geus narepi ka Lebak Repaim sarta nyaricingan eta lebak. 19 Daud unjukan ka PANGERAN, "Kumaha eta urang Pelisti teh kedah dilawan? Kumaha abdi bakal unggul?" Waler PANGERAN, "Pek perangan, ku Kami rek diselehkeun ka maneh." 20 Ti dinya Daud angkat ka Baal Perasim, seug eta urang Pelisti teh ku anjeunna dielehkeun di dinya. Pok anjeunna ngalahir, "PANGERAN geus ngabedahkeun musuh kami, lir caah ngabedah sagala rupa." Eta sababna eta tempat teh ku anjeunna dingaranan Baal Perasim. 21 Waktu urang Pelisti kalabur, brahala- brahalana kataringgaleun, ku Daud jeung sabaladna diparulungan. 17
18 2 Samuel 5.22-6.5 22 Tapi urang Pelisti murubul deui, nyicingan deui Lebak Repaim. 23 Daud unjukan deui ka PANGERAN. Ari walerana-Na, "Narajangna ulah ti beulah dieu, tarajang ti tukangeunana ti lebah gumplukan tangkal-tangkal baka. 24 Lamun geus aya sora pabuis di pucuk- pucuk tangkal baka maneh kudu gancang narajang, sabab Kami bakal maju ti heula ngelehkeun balad Pelisti." 25 Sakumaha timbalan PANGERAN ku Daud dilampahkeun, sarta anjeunna hasil iasa ngusir balad Pelisti ti semet Geba nepi ka Geser. 6 1 Daud mepek deui balad, prajurit-prajurit beunang meting ti Israil, aya 30.000 jelema. 2 Tuluy dicandak ka Baala Yuda, rek nyandak Peti Perjangjian Allah paranti nyambat jenengan PANGERAN Nu Maha Kawasa, anu linggih saluhureun mukarabin. 3 Peti teh diangkat ti imah Abinadab di luhur pasir, dimuatkeun kana padati weuteuh, dikawal ku Usa jeung Ahio, anak-anak Abinadab. 4 Ahio leumpangna heulaeun Peti. 5 Sapanjang jalan Daud jeung urang Israil kakawihan bari igel-igelan, tanda ngagungkeun ka PANGERAN, dipirig ku sora kacapi, gambus, terebang, kenong jeung kecrek.
2 Samuel 6.6-13 6 Barang daratang ka tempat ngirik bogana Nakon, sapi anu narik padati teh labuh ngarampeol. Petina ku Usa gancang disangga ku leungeunna. 7 Tapi GUSTI Allah jadi wera ka Usa dumeh gagabah henteu hormat. Usa maot di dinya keneh gigireun Peti Perjangjian. 8 Nu matak ti harita eta tempat dingaranan Peres Usa. Daud ngangres manahna ningali Allah sakitu benduna ka Usa. 9 Sarta Daud jadi sieuneun ku PANGERAN, nyaur sajeroning manah, "Ari kieu mah kumaha rek datangna ka aing ieu Peti Perjangjian teh?" 10 Geus kitu anjeunna gilig, Peti teh moal tulus dicandak ka Yerusalem. Ku anjeunna disimpangkeun ka imah Obed Edom, asli urang Gat. 11 Meunang tilu bulan ayana di dinya. Sajeroning kitu Obed Edom saeusi imahna meunang berkah ti PANGERAN. 12 Aya anu nguninga ka Daud, yen sanggeus Obed Edom kacicingan ku Peti Perjangjian Allah saeusi imahna jadi meunang berkah ti PANGERAN. Seug Peti teh ku anjeunna dicandak ti imah Obed Edom, dicandak ka Yerusalem bari dirame-rame. 13 Sanggeus digotongna meunang genep lengkah ku Daud dieureunkeun heula, sarta anjeunna meuncit sapi jalu hiji jeung anak sapi kabiri hiji, dikurbankeun ka PANGERAN. 19
20 2 Samuel 6.14-20 14 Geus kitu Daud ngigel kacida sumangetna, ngahormat ka Pangeran. Harita anjeunna ngan nganggo sarung pondok tina lenen, dibeulitkeun dina angkengna. 15 Kitu cara anjeunna jeung sabangsa Israil nyandak eta Peti Perjangjian ka Yerusalem, bari salusurakan dibarung ku sora tarompet. 16 Sanggeus eta Peti dibawa asup ka jero kota, Mikal binti Saul nempo tina jandela. Katingalieun Raja Daud keur igel-igelan ajrug-ajrugan kakalayangan kukurilingan. Mikal jadi cua manahna. 17 Sup Peti teh dipernahkeun di jero hiji kemah beunang Daud ngahaja nyayagikeun pikeun eta kaperluan. Ti dinya anjeunna nyanggakeun kurban beuleuman jeung kurban panarima ka PANGERAN. 18 Sabada ngahaturkeun kurban-kurban, Daud ngucapkeun berkah kalawan nyebat pajenengan PANGERAN Nu Maha Kawasa. 19 Ti dinya jelema-jelema urang Israil teh, lalaki awewe dibaragi kadaharan. Unggal jelema roti sasiki, panggang daging sakeureut jeung kismis sababaraha guruntul. Geus kitu jelema-jelema teh baralik. 20 Daud oge mulih ka bumi seja mendakan putra garwa. Mikal kaluar mapagkeun bari sasauran kieu, "Dinten ieu raja Israil parantos ngamashurkeun salira ku anjeun! Anjeunna parantos ditaranjang sapertos nu owah, teu
2 Samuel 6.21-7.6 aya kalingsem di hareupeun emban-emban para ponggawa karaton!" 21 Daud ngawaler, "Igel-igelan soteh tanda ngagungkeun ka PANGERAN, anu geus ngersakeun Engkang ngagentos tuang rama sapala putra, jadi raja nyangking Israil. Ari tujuanana ngagungkeun PANGERAN mah daek bae masing kudu ajrug-ajrugan terus oge, 22 jeung moal era-era ngapeskeun maneh leuwih ti kitu. Ceuk Nyai nista soteh, ari ceuk anggapan emban-emban mah malah mulya." 23 Nepi ka pupusna ge Mikal binti Saul mah teu kagungan putra. 7 1 Raja Daud calikna geus di karaton. Ku PANGERAN diraksa diaping ti sakabeh musuh. 2 Anjeunna ngalahir ka Nabi Natan, "Tingali, kaula parantos cicing di karaton tina kai kiputri, ari Peti Perjangjian PANGERAN ngan di jero kemah." 3 Saur Nabi Natan, "Atuh mangga pidamel kumaha kersa, da putra teh disarengan ku PANGERAN." 4 Tapi dina peutingna PANGERAN nimbalan ka Nabi Natan, dawuhana-Na, 5 "Bejakeun ieu pangandika ka Daud abdi Kami, kieu, Lain maneh jelemana anu kudu mangnyieunkeun gedong pikeun Kami teh. 6 Kapan Kami teh, ti barang ngajait umat Kami Israil ti Mesir oge, nepi ka kiwari cicing 21
2 Samuel 7.7-12 teh lain di gedong! Salila apruk-aprukan cicing teh di kemah. 7 Jeung sapanjang reureujeungan jeung urang Israil, ka para pamingpinna anu beunang Kami ngangkat, Kami teu menta dipangnyieunkeun gedong tina kai kiputri. 8 Mana pangbejakeun ku maneh ka abdi Kami Daud, kieu kituh timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Kawasa, Maneh teh dipulung ku Kami ti tegal, tina asal tukang ngajaga domba diangkat jadi raja nyangking umat Kami Israil. 9 Indit ka ditu indit ka dieu, maneh ku Kami diaping-aping. Unggal maneh indit perang, musuh maneh ku Kami dielehkeun. Maneh ku Kami rek dijieun kamashur cara jelema-jelema anu kasohor di dunya. 10 (7:10-11) Sarta umat Kami Israil ku Kami geus disadiakeun tempat, geus mararatuh di dinya jeung moal aya anu neungteuinganan deui. Enggeus sering maranehna ditarajang ku bangsa-bangsa anu barengis, ti saprak arasup ka ieu tanah. Tapi ti semet ayeuna mah moal deui. Kami jangji, maneh rek dijamugakeun, diraksa ti sakabeh musuh, jeung dibere turunan. 11 (7:10) 12 Di mana maneh mulang ti dunya ngahiji jeung karuhun, aya anak maneh saurang anu ku Kami rek dijieun raja, sarta karajaanana rek dikersakeun nanjung. 22
2 Samuel 7.13-19 13 Nya anak maneh anu eta, anu bakal mangnyieunkeun gedong pikeun Kami teh, sarta turunanana moal aya kandegna, terus ngadeg moal pegat-pegat. 14 Ari Kami pijadieun Ramana, ari manehna bakal jadi putra Kami. Lamun manehna kapareng nyieun lampah salah tan wande ku Kami dihukum, sakumaha anak dipeperih ku bapana. 15 Parandene kitu pangdeudeul mah ti Kami moal aya eureunna, moal dipegatkeun cara ka Saul anu ku Kami geus digulingkeun, supaya maneh jadi raja gantina. 16 Turunan maneh moal aya pegatna, karajaan maneh bakal langgeng. Ti turunan maneh salawasna bakal aya anu jadi raja." 17 Eta pangandika PANGERAN ku Nabi Natan diwartoskeun ka Daud. 18 Ti dinya Raja Daud lebet ka Kemah PANGERAN, brek mando tuluy neneda, "Nun PANGERAN Nu Maha Agung, sayaktosna abdi saeusi rorompok henteu layak nampi sugri pangasih Gusti. 19 Kari-kari ku Gusti bade dipidamel langkung ti kitu, nun PANGERAN Nu Maha Agung; Gusti parantos maparin jangji hal turunan abdi dina mangsa nu baris dongkap. Tur hal ieu teh ku Gusti parantos ditembongkeun ka abdi, hiji manusa, nun PANGERAN Nu Maha Agung! 23
2 Samuel 7.20-26 20 Naon deui atuh anu ku abdi tiasa disanggemkeun ka Gusti? Gusti uninga kana sagala kaayaan abdi. 21 Eta sagala perkawis anu aragung, anu parantos diuningakeun ti payun ka diri abdi, estu parantos kitu pangersa sareng tujuan Gusti. 22 Gusti teh estu agung, nun PANGERAN Nu Maha Agung! Teu aya sasami-Na! Ti kapungkur keneh abdi sadaya terang, mung Gusti anu jumeneng Allah. 23 Di dunya teu aya bangsa anu sapertos bangsa Israil, anu ku Gusti dijait tina harkat badega batur lajeng diangkat jadi umat kagungan. Sugri padamelan Gusti anu sakitu araheng sareng aragungna, parantos kagurnita ka saalam dunya. Ti wangkid dijait ti Mesir sareng dijadikeun umat kagungan Gusti, ana maranehna maju, bangsa-bangsa sanes katut allah-allahna ku Gusti disina nyalingkir. 24 Urang Israil ku Gusti didamel jadi milik kagungan Gusti salalanggengna, sareng nya Gusti, nun PANGERAN, anu jumeneng Allah maranehna. 25 Dupi ayeuna, nun GUSTI Allah, sugri jangji Gusti perkawis diri abdi sareng turunan, kitu deui sugri perkawis anu parantos diandikakeun tea, mugi-mugi diyaktoskeun. 26 Kalayan pajenengan Gusti mugi pada ngagungkeun sareng teu petot-petot 24
25 2 Samuel 7.27-8.2 disarebat ku jalmi-jalmi, PANGERAN Nu Maha Kawasa jumeneng Allah di Israil! Sareng mugi Gusti kersa ngalanggengkeun karajaan turunan abdi. 27 Nun PANGERAN Nu Maha Kawasa, Allah Israil, abdi kumawantun ngunjukkeun ieu panuhun ka payuneun Gusti, reh eta sugri perkawis ku Gusti parantos diwartoskeun ka abdi, gandek Gusti, sareng ku Gusti parantos ditimbalkeun yen turunan abdi bakal jarumeneng raja. 28 Saleresna pisan Gusti teh Allah, nun PANGERAN Nu Maha Agung! Gusti tangtos moal udar jangji. Pangandika Gusti sipat satuhu. Gusti parantos ngajangjikeun eta sagala perkawis ka diri abdi. 29 Mugi berkahan turunan abdi, sing tetep tumetep aya dina aub sih kurnia Gusti. Nun PANGERAN Nu Maha Agung, Gusti parantos jangji kitu, abdi percanten rahmat berkah Gusti moal pegat-pegat ka turunan abdi salalanggengna." 8 1 Hiji mangsa Raja Daud merangan deui urang Pelisti, sarta ku anjeunna ditalukkeun, nepi ka eta bangsa teu bisaeun deui sakama-kama ka tanah Israil. 2 Geus kitu anjeunna nalukkeun urang Moab. Jelema-jelemana dibaroyong jeung dipanjara, sina ngararingkuk dina taneuh, sarta saban-saban ti tilu urang, anu dua dipaehan. Satuluyna urang Moab jadi bangsa
2 Samuel 8.3-8 patalukan anjeunna, diwajibkeun mayar upeti. 3 Sanggeus eta anjeunna ngelehkeun Raja Hadad Eser bin Rehob ti Soba, hiji nagara ti tanah Siria, waktu eta raja keur di satengahing jalan rek nanjeurkeun deui kakawasaanana di wewengkon Walungan Eprat girang. 4 Baladna anu beunang ku Daud sarebu tujuh ratus anu tarumpak kuda, jeung dua puluh rebu serdadu leumpang. Ari kudana ku anjeunna dirampas sacukupna keur narik saratus kareta perang, sesana kabeh dicacadan. 5 Urang Siria ti Damsik ngirimkeun bala bantuan arek nulungan ka Raja Hadad Eser. Tapi eta oge dielehkeun, sarta baladna anu tiwas kasambut ku anjeunna aya dua puluh dua rebu urang. 6 Daud nempatkeun pakemahan-pakemahan militer di wewengkon maranehna, sarta maranehna jadi patalukan anjeunna, dikeunaan upeti. Di mana-mana Daud ku PANGERAN dikersakeun unggul bae. 7 Daud ngarampas kepeng-kepeng emas anu diparake ku para gegeden Hadad Eser, dicandak ka Yerusalem. 8 Ti Betah jeung ti Berotai, dua nagara anu dirajaan ku Raja Hadad Eser, anjeunna nyandak parunggu loba pisan. 26
2 Samuel 8.9-17 9 Perkara elehna Hadad Eser sabaladna, kadangu ku Raja Toi ti Hamat. 10 Eta raja tuluy ngutus Yoram putrana ngintun salam ka Daud, ngawilujengkeun ka anjeunna geus iasa ngelehkeun Hadad Eser, sabab Hadad Eser sering pisan merangan ka anjeunna. Sajaba ti kitu Yoram nyanggakeun barang tina emas, perak jeung parunggu. 11 Eta barang-barang ku Daud disucikeun pikeun paranti babakti ka PANGERAN, dihijikeun jeung emas perak kengingna ngajabel ti bangsa-bangsa anu dielehkeun ku anjeunna, nya eta ti: 12 Edom, Moab, Amon, Pelisti, jeung Amalek. Barang-barang anu dirampas ti Hadad Eser oge dihijikeun jeung eta. 13 Sanggeus ngelehkeun urang Edom di Lebak Uyah nepi ka dalapan belas rebu balad Edom anu tiwas, Daud beuki kamashur bae. 14 Di sakuliah tanah Edom anjeunna nempatkeun pakemahan-pakemahan militer. Urang Edom jadi patalukan anjeunna. Di mana-mana Daud ku PANGERAN dikersakeun unggul. 15 Daud ngereh sakuliah tanah Israil, sarta anjeunna kacida ngajagina supaya iasa adil palamarta ka rahayat. 16 Ari panglima perangna Yoab putra ibu Seruya. Papatihna Yosapat bin Ahilud. 17 Imamna Sadok bin Ahitub jeung Ahimelek bin Abyatar. Paniterana Seraya. 27
2 Samuel 8.18-9.7 18 Kapetenganana Benaya bin Yoyada. Putra-putra Daud jaradi imam. 9 1 Dina hiji poe Daud mariksa, "Kumaha aya keneh kulawargi Saul anu hirup? Lamun aya, kami arek mikaheman, sabab kami inget ka Yonatan." 2 Aya hiji jelema urut gandek kulawargi Saul ngaranna Siba. Tuluy dititah ngadeuheus ka Daud. Ku raja dipariksa, "Maneh teh Siba?" Wangsulna, "Leres, Gusti." 3 Raja mariksa deui, "Kumaha ari kulawarga Saul aya keneh anu hirup? Lamun aya, kami arek nembongkeun kahemanan, nedunan jangji kami ka Allah." Piunjuk Siba, "Sumuhun aya, putrana Yonatan saurang, gempor sampeanana." 4 "Di mana?" lahir raja. Wangsul Siba, "Sumuhun, di rorompok Makir bin Amiel di Lodebar." 5 Ku Raja Daud dipiwarang disaur. 6 Mepiboset bin Yonatan putu Saul geus aya di payuneun Daud, geus rengkuh nyanggakeun hormat. Daud ngalahir, "Mepiboset!" Jawabna, "Leres, Gusti." 7 Saur Daud, "Ulah reuwas-reuwas. Kami hayang mikaheman ka hidep, inget ka ama hidep, Yonatan. Tanah Saul eyang hidep salegana top ajang hidep. Jeung lamun hidep suka, iraha bae ge meunang ngariung dahar jeung kami." 28
2 Samuel 9.8-10.2 8 Mepiboset ngawangsul, "Beu Gusti, ku naon sakitu totomplokanana, padahal abdi teh teu benten ti anjing budug." 9 Ti dinya raja nyaur Siba, gandek Saul, timbalanana, "Sagala rupa harta banda Saul sakulawarga, ku kami rek diselehkeun ka Mepiboset, incu gusti maneh. 10 Eta tanah ahli-ahli Saul gusti maneh teh uruskeun ku maneh saanak-anak jeung badega-badega, panguruskeun panenna, supaya mareunang rejeki ti dinya. Mepiboset pribadi baris jadi tamu kami salalawasna, dahar sameja jeung kami." (Ari Siba boga anak lalaki lima belas jeung badega dua puluh urang.) 11 Siba ngawangsul, "Satimbalan Gusti sumeja diestokeun pisan." Ti harita Mepiboset daharna dicandak sameja jeung raja, disaruakeun jeung putra-putra raja. 12 Mepiboset boga budak lalaki hiji, ngaranna Mika. Siba sakulawarga jaradi gandek Mepiboset. 13 Mepiboset anu sukuna duanana deog matuh di Yerusalem, daharna katuangan raja. 10 1 Dina hiji mangsa, raja nagara Amon anu jenengan Nahas pupus, tuluy diganti ku Hanun, putrana. 2 Saur Raja Daud, "Kami rek nembongkeun kahadean ka Hanun, sabab Raja Yahas, ramana, hade ka kami." Ti dinya anjeunna ngintun sawatara utusan ka Hanun 29
2 Samuel 10.3-10 nawiskeun ngiring sungkawa. Sanggeus eta utusan-utusan daratang ka Amon, 3 para pamingpin Amon arunjukan ka rajana, "Naha leres Daud ngintun utusan teh tawis hormatna ka suwargi tuang rama? Sanes! Eta utusan dipiwarang ngincer nagara urang supados gampil ditempuhna." 4 Para utusan ku Hanun ditangkep, janggotna dikurudan sabeulah-sabeulah, pakeanana diguntingan lebah biritna, tuluy disina baralik. 5 Kacida areraeunana eta para utusan teh, nepi ka teu waranieun balik. Kadangueun ku Daud, seug ku anjeunna dipiwarang narunggu heula di Yeriho, ngadarago janggotna jaradi deui. 6 Urang Amon geus boga rasa bakal ditempuh ku Daud. Tuluy nyewa prajurit-prajurit bangsa Siria, ti Bet Rehob jeung Soba 20.000 prajurit, ti Tob 12.000 prajurit, ti raja Maaka 1.000 prajurit. 7 Daud geus uningaeun, gancang nimbalan Yoab sina ngetrukkeun saayana balad. 8 Urang Amon geus tata baris di lawang kota Raba, ibu kota Amon. Balad sewaan ti Siria, ti Tob jeung ti Maaka diteundeun di pasisian. 9 Kajudi ku Yoab yen baladna rek digencet ti hareup jeung ti tukang. Ganjang anjeunna meting prajurit-prajurit Israil, disanghareupkeun ka urang Siria. 10 Sesana dipercayakeun ka Abisai, rayina, disanghareupkeun ka urang Amon. 30
2 Samuel 10.11-18 11 Saur Yoab ka rayina, "Upama Akang kadeseh ku urang Siria, Rayi geuwat ngabantu. Upama Rayi kadeseh ku urang Amon, ku Akang dibantu. 12 Sing teger, sing teteg. Hayu urang tarung ngabela bangsa jeung nagara Allah urang, bari tawekal narima pangersa PANGERAN." 13 Balad Yoab geus maju narajang, balad Siria kalabur. 14 Kanyahoan ku urang Amon yen urang Siria kalabur, urang Amon oge kalabur ti hareupeun Abisai, arasup deui ka jero kota. Sanggeus urang Amon mundur, Yoab mulang ka Yerusalem. 15 Sanggeus urang Siria ngarasa teter ku urang Israil, tuluy ngumpulkeun deui pasukan-pasukan. 16 Urang Siria anu caricing di wetaneun Walungan Eprat oge ku Hadad Eser didatangkeun, geus aya di Helam. Eta balad dipingpin ku Sobak, panglima perang Hadad Eser. 17 Daud geus uningaeun tuluy mepek balad, ti dinya meuntasan Walungan Yordan, muru ka balad Siria di Helam anu geus taki-taki. Der perang. 18 Balad Siria kadeseh ku balad Israil sarta loba pisan anu kasambut, 700 urang ti pasukan kareta jeung 40.000 urang ti pasukan kudana. Malah Sobak, panglima perang musuh oge tiwas. 31
2 Samuel 10.19- 11.6 19 Sanggeus raja-raja anu kaereh ku Raja Hadad Eser ngarasa kasoran, seug marenta taluk ka urang Israil sarta jadi kaereh ku urang Israil. Ti dinya urang Siria jadi kapok ngabantu ka urang Amon. 11 1 Dina musim semi, geus biasa raja-raja sok maraju perang. Dina musim semi taun eta Daud nimbalan ka Yoab jeung para perwirana sina mawa balad merangan urang Amon. Urang Amon kadeseh mundur ka kota Raba, tuluy eta kota ku Yoab ditingker. Daud mah linggih-linggih di karaton Yerusalem. 2 Dina hiji poe wanci asar, gugah leleson Daud unggah ka loteng karaton. Sabot angkat-angkatan di loteng bet ningali awewe keur mandi geulis pisan. 3 Manahna panasaran hoyong uninga eta awewe teh saha, seug miwarang nyerepkeun. Eta awewe teh Batseba binti Eliam, bojona Uria urang Het. 4 Ku Daud dipiwarang disaur. Sanggeus dideuheuskeun ku Daud dicandak ebog. (Harita Batseba teh kakara beresih tas kereseban.) Sanggeus diebogan dipiwarang balik. 5 Lila ti lila Batseba ngandeg, tuluy ngirim warta ka Daud. 6 Daud ngintun surat ka Yoab, eusina, "Uria urang Het sina ngadeuheus ka kami." Uria dijurungkeun ku Yoab. 32
2 Samuel 11.7-13 7 Sanggeus ngadeuheus, Uria ku Daud dipariksa saurna kumaha Yoab jeung balad salamet, jeung kumaha bejana perang teh. 8 Geus kitu timbalanana ka Uria, "Jig geura balik, reureuh di imah." Uria amit mundur. Ku Daud disusul ku kikintunan ka imahna. 9 Tapi Uria teh henteu terus ka imahna, anggur mondok di lawang gapura karaton ngahiji jeung para pangawal raja. 10 Kauninga ku Daud yen Uria henteu balik ka imahna, seug disaur dipariksa, "Ku naon teu terus ka imah, sakitu geus lilana ditinggalkeun perang?" 11 Wangsul Uria, "Rayat Israil sareng Yuda keur tarebih di medan perang, sareng Peti Perjangjian aya di ditu. Bapa Yoab panglima abdi kitu deui para perwira, nuju ngemah di nu ngabuliklak. Pisakumahaeun awonna saupami abdi wangsul ka rorompok raos-raos dahar leueut sareng mondokan pun bojo! Demi sagala nu suci, abdi sumpah moal milampah ka kitu!" 12 Saur Daud, "Geus, poe ieu teruskeun reureuh di dieu, isukan isuk-isuk ku kami diidinan indit." Jadi poe eta jeung poe isukna Uria di Yerusalem keneh. 13 Peutingna ku Daud diondang dahar, disuguh inuman sina mabok. Tapi peuting eta ge henteu balik, mondokna di garduh karaton disasarap ku simbut. 33
2 Samuel 11.14-22 14 Isukna Daud ngadamel surat keur ka Yoab, dititipkeunana ka Uria. 15 Eusina, "Uria teundeun panghareupna di nu pangragotna, tuluy tinggalkeun mundur sina kasambut." 16 Sanggeus Yoab nilik-nilik medan perang, Uria ku anjeunna diteundeun di tempat anu geus kataksir yen lebah dinya musuh pangkuatna. 17 Burudul pasukan musuh murudul ti jero kota, narajang ka pasukan Yoab. Para perwira Daud loba anu kasambut. Uria oge kasambut. 18 Ti dinya Yoab ngirim laporan perang ka Daud, 19 sarta kieu amanatna ka nu diutus, "Engke sanggeus raja nampi laporan kieu, 20 bisa jadi nyeuseul, meureun saurna, Naha atuh nyampeuk-nyampeuk teuing ka kota! Na teu kajudi bakal dihujanan jamparing ti luhur kuta? 21 Na teu inget kumaha kasambutna Abimelek bin Gidion eukeur di Tebes bareto? Kapan tiwasna teh ditinggang ku batu panggilingan ku hiji awewe, ti luhur kuta. Ku naon nyampeuk-nyampeuk teuing kana kuta? Lamun raja mariksa kitu, jawab kieu, Uria oge, perwira Gusti, kasambut." 22 Bral utusan indit. Unjukanana ka Daud sakumaha papatah Yoab. 34
35 2 Samuel 11.23- 12.3 23 Piunjukna, "Musuh langkung kiat, murudul ti lebet kota, narajang ka luar. Saena kaundurkeun deui ka lawang kota. 24 Nanging nu di luhur kuta ngahujanan ku jamparing. Perwira-perwira seueur anu kasambut. Uria oge kasambut." 25 Saur Daud, "Tegerkeun hate Yoab jeung omongkeun ulah leutik hate, kituh. Jamak dina perang mah, teu bisa ditangtukeun saha nu bakal kasambut. Atur deui balad sing leuwih kuat. Eta kota tarajang deui, sing beunang!" 26 Ngarungu salakina kasambut Batseba ngalakonan kala sungkawa. 27 Sanggeus tutas kala sungkawana, ku Daud dicandak ka karaton, tuluy dipigarwa. Brol babar, orokna lalaki. Tapi eta kalakuan Daud teh ngajaheutan manah PANGERAN. 12 1 PANGERAN ngutus Nabi Natan sangkan nepangan Daud. Bral nabi angkat, nyarios ka Daud, "Aya dua jalmi, matuh sakota. Nu hiji beunghar, nu hiji miskin. 2 Nu beunghar gaduh sapi sareng domba pirang-pirang. 3 Dupi si miskin mung gaduh anak domba bae sasiki kenging meser, diurus sareng digedekeun bareng sareng barudakna, diparaban tina dahareunana sorangan, nginumna bareng sacangkir, heesna ge dilalahun sapertos ka anak awewe.
2 Samuel 12.4-10 4 Dina hiji dinten nu beunghar teh kasemahan. Bet lebareun bade meuncit pipiaraanana keur nyuguhan teh. Nya teras meuncit anak domba gaduhna si miskin, dipake nyuguhan semahna." 5 Daud kacida benduna ka eta anu beunghar. Saurna, "Demi jumenenging PANGERAN, jalma kitu kudu dipaehan! 6 Kacida telengesna! Anak domba anu dicokot ku manehna kudu digantian opat tikel!" 7 Saur Natan ka Daud, "Eta jalmi teh nya Sang Raja! Dangukeun ieu timbalan PANGERAN Allah Israil, Maneh ku Kami dijieun raja Israil jeung diluputkeun ti Saul. 8 Karajaan Saul, kitu deui pamajikan- pamajikanana ku Kami dibikeun ka maneh. Maneh geus dijieun raja nyangking Israil jeung Yuda. Bisi ngarasa kurang keneh, ku Kami mo burung dibere deui dua kalieun ti eta. 9 Ku naon maneh nyapirakeun timbalan Kami, nyieun kalakuan sakitu gorengna? Uria ku maneh dititah dipaehan dina perang, dihaja sina dipaehan ku urang Amon, tuluy pamajikanana ku maneh dicokot! 10 Ku sabab maneh geus teu nurut ka Kami sarta nyokot pamajikan Uria, anu matak ti satiap turunan maneh turun-tumurun bakal aya nu paeh lantaran dipaehan. 36
37 2 Samuel 12.11-17 11 Kami sumpah, baris nibankeun kacilakaan ka maneh, anu datangna ti kulawarga maneh sorangan. Eta pijadieunana lamun Kami engke nyokot pamajikan-pamajikan maneh, dibikeun ka lalaki sejen, sarta ku eta bakal ditemahan kabeh waktu tangari bolong. 12 Maneh geus nyieun dosa anu buni, tapi ieu ancaman Kami rek dibuktikeun di nu negla, hareupeun sakabeh urang Israil." 13 Waler Daud, "Kaula tarima dosa ka PANGERAN." Piunjuk Nabi Natan, "Sawangsulna dosa Sang Raja ku PANGERAN dihapunten. Sang Raja moal pupus ayeuna-ayeuna. 14 Nanging sarehing Sang Raja parantos midamel lampah sakitu aebna, eta putra Sang Raja anu nembe medal bakal maot." 15 Sanggeus nyarios kitu Natan mulih. Sanggeus kitu, eta murangkalih anu ti Batseba bojo Uria teh ku PANGERAN dikeunaan kasakit parna kacida. 16 Daud neneda ka Allah, sasambat supaya eta murangkalih cageur. Daud nepi ka teu kersa tuang-tuang acan. Ari ti peuting sok ngerem anjeun di kamarna bari ngagoler dina lante. 17 Para pajabat karaton marek, bari nunuhun supaya anjeunna kersa lugay. Tapi teu kersaeun bae, jeung weleh teu kersaeun tuang.
2 Samuel 12.18-23 18 Sanggeus meunang saminggu murangkalih teh nepi ka hanteuna, ngantunkeun. Para pajabat Daud kacida baringungeunana kumaha ngunjukkeunana ka raja. Salaurna, "Keurna murangkalih hirup keneh sang raja geus teu kersa sasauran- sasauran acan, komo lamun diuningaan murangkalih geus lastari! Palangsiang nyiksa anjeun!" 19 Anu tingharewos ku Daud kadangueun. Kajudi yen murangkalih teh geus ngantunkeun. Anjeunna mariksa, "Kumaha budak teh, geus ninggalkeun?" "Sumuhun, parantos." 20 Daud lugay ti handap, siram, meresan, gentos anggoan. Leos ka gedong PANGERAN, sembahyang. Sanggeus mulih ka karaton mundut tuang. Tuluy disayagikeun, seug tuang. 21 Para pajabatna mihatur, "Teu kahartos. Nalika murangkalih aya keneh ku Gusti ditangisan, disauman. Ayeuna saparantos murangkalih ngantunkeun, Gusti kersa lugay kersa tuang." 22 Waler Daud, "Heueuh, keurna hirup keneh budak teh ku kami diceungceurikan dipuasaan, malak mandar PANGERAN aya manah watir ka kami, sugan we budak teh moal dicandak. 23 Ayeuna geus puguh maot, keur naon dipuasaan terus, da moal bisa dihirupan deui. 38
2 Samuel 12.24-31 Kami onaman engke oge nuturkeun, tapi budak mah moal balik-balik deui." 24 Batseba ku Daud dililipur. Sanggeus ditemahan deui, Batseba ngandeg deui sarta babar, putrana pameget. Ku Daud dijenenganan Suleman. Eta murangkalih diasih ku PANGERAN, 25 sarta Mantenna nimbalan ka Nabi Natan supaya eta murangkalih dipaparin lalandian Yedidya, sabab dipikaasih ku PANGERAN. 26 Sajeroning kitu Yoab terus keneh ngepung kota Raba, ibu kota nagara Amon. Eta kota geus meh karebut. 27 Yoab ngintun laporan ka Daud, "Kota Raba parantos kantun narajang. Sumber caina parantos karebut. 28 Mugi Gusti sumping nyandak balad sesa. Rebut eta kota ku Gusti, supados ulah abdi engke anu kasebut ngarebutna." 29 Daud jengkar ka Raba nyandak balad. Eta kota ditarajang sarta beunang karebut. 30 Di eta kota aya arca aallahan urang Amon, arca Dewa Milkom, make makuta emas anu beuratna tilu puluh lima kilo, ditaretes ku batu permata. Ku Daud dicandak tuluy dianggo. Jaba ti eta anjeunna nyandak jarahan loba pisan ti dinya. 31 Jelema-jelemana dipaksa sina digarawe marake ragaji, pacul, kampak, aya oge anu dipaksa nyarieunan bata. Hal sarupa kitu dikeunakeun oge ka jelema-jelema pangeusi 39
2 Samuel 13.1-6 kota-kota Amon lianna. Geus kitu Daud sabaladna mulih ka Yerusalem. 13 1 Ari putra Daud anu jenengan Absalom kagungan saderek istri geulis, jenenganana Tamar. Dipikabogoh ku Amnon, putra Daud misah ibu. 2 Kacida bogoheunana Amnon teh, nepi ka kagegeringan, tina taya harepan bisa laksana, kawantu kacida dipingitna sakumaha lumrahna parawan. 3 Amnon boga sobat ngaranna Yonadab putra Syama saderek Daud, kasebut jelema loba akal. 4 Saur Yonadab ka Amnon, "Ku naon putra raja teh saban dinten katingalna nguluwut bae? Ngamanahan naon?" Waler Amnon, "Kuring teh hayang ka nyi Tamar rayina Absalom, dulur tere." 5 Saur Yonadab, "Gampil, pura-pura teu damang we, ebog di pajuaran. Upami engke rama sumping ngalayad, kedah unjukan kieu, Tamar piwarang ka dieu sina mangdamelkeun katedaan. Kedah di dieu ngadamelna supados katingal, sareng sina teras ngalaladenan di dieu." 6 Tuluy Amnon lebet ka pajuaran, ebog pura-pura teu damang. Raja Daud sumping ngalayad. Saur Amnon, "Tamar widian ka dieu sina mangdamelkeun kueh. Di dieu ngadamelna ngarah katingal. Diasongkeunana hoyong ku manehna." 40
41 2 Samuel 13.7-15 7 Daud ngintun talatah ka Tamar di karaton, kieu, "Longok akang maneh, Amnon, jeung pangnyieunkeun kadaharan." 8 Tamar sumping, Amnon kasampak keur ebog. Tamar ngadamel adonan didamel kueh di dinya, diawaskeun ku Amnon. 9 Sanggeus kuehna asak dijait tina panggorengan, tuluy disina dituang ku Amnon. Tapi Amnon can kersaeun, saurna, "Nu sejen sina arindit!" Sanggeus nu sejen kalaluar, 10 Amnon ngalahir ka Tamar, "Cepeng kuehna di dieu dina ranjang, Akang huapan." Kueh ku Tamar dicepeng rek ngahuapan ka raka. 11 Tamar ku Amnon dikenyang tuluy ditangkeup, bari saur Amnon, "Urang ebog sareng Akang!" 12 Saur Tamar, "Alim! Akang ulah maksa ngajak nista! Aeb temen! 13 Kumaha engke abdi, moal kiat patingal sareng batur! Akang oge tangtos bakal awon kasebatna ku urang Israil. Ari bade leres-leres mah atuh suhunkeun bae ka raja, moal teu dipaparinkeun." 14 Ku Amnon henteu ditolih. Bubuhan pameget leuwih kuat batan istri, Tamar ku anjeunna dikenyang kana pajuaran terus dipaksa. 15 Ari geus anggeus rey bae Amnon ngarasa cua liwat saking, leuwih ti batan rasa bogohna
2 Samuel 13.16-23 tadi samemehna. Tamar diusir, saurna, "Jor ka ditu, kaluar!" 16 Saur rayina, "Alim, isin! Ngusir abdi kieu leuwih jahat ti batan kalakuan Akang anu bieu!" Amnon teu kersa ngadangu, 17 kalah ka nyaur gandek kadeuheus, saurna, "Usir ieu awewe ti hareupeun kami, jongklokkeun ka ditu, panto konci!" 18 Tamar ku eta gandek dikenyang dibawa kaluar, pantona tuluy dikonci. Harita Tamar nganggo raksukan kurung, panjang ngagapuy dihias-hias, sakumaha layakna anggoan putri raja jaman harita keur parawanna. 19 Tamar ngarawu taneuh ngebul diawurkeun kana mastakana, anggoanana disosoeh, tuluy angkat ti dinya nungkup raray bari nangis ngabangingik. 20 Waktu Absalom ningalieun, tuluy mariksa, "Dipaksa ku Amnon tadi teh? Keun bae Rayi, tong teuing jadi pikiran. Manehna teh lanceuk tere Rayi, jadi ieu kajadian ulah dibejakeun ka saha-saha." Tamar terus cicing di bumi Absalom, nyingsalkeun anjeun. 21 Daud ngadangu eta kajadian, langkung- langkung benduna. 22 Ari Absalom ti harita ngamusuh ka Amnon anu geus ngotoran Tamar rayina, teu kersa palemek-lemek acan. 23 Dua taun ti harita, Absalom ngaguntingan bulu domba di Baal Hasor deukeut desa Epraim. Putra-putra raja kabeh diondang. 42
2 Samuel 13.24-30 24 Absalom ngadeuheus ka Raja Daud, unjukan kieu, "Ama, Sang Raja, putra ayeuna nuju ngaguntingan bulu domba. Hoyong disumpingan ka ditu sareng para mantri. Kersa?" 25 Waler raja, "Moal anaking. Ka ditu sarerea mah atuh hidep repot." Absalom ngeukeuhan, tapi raja teu kersaeun. Absalom dipiwarang undur. 26 Tapi Absalom unjukan deui, "Upami kitu, Amnon atuh widian, kenging?" Waler raja, "Rek naon Amnon kudu ka ditu?" 27 Tapi bawaning ku dikeukeuhan tungtungna Amnon diwidian ngiring ka Absalom bareng jeung putra-putra anu sejenna. Absalom nyadiakeun tuangeun lir keur tuangeun raja bae. 28 Tuluy marentah ka gandek-gandek, saurna, "Amnon awaskeun. Lamun nginumna geus nemen, geus mabok, lamun ceuk kami paehan, paehan! Tong inggis-inggis, kami anu tanggung jawab. Sing wani, ulah raga-reugeu!" 29 Gandek-gandek narurut kana parentah Absalom. Amnon dipaehan. Pala putra Daud anu sejenna buru-buru marancal bigalna, biur ditegarkeun. 30 Sabot pala putra di jaralan keneh, bejana ku Daud geus katampi. Ceuk nu mawa beja, "Pala putra sadayana ditelasan ku Absalom, teu aya anu kantun!" 43
2 Samuel 13.31- 14.1 31 Neut raja ngadeg, anggoanana disosoeh, bluk ngabeubeutkeun anjeun kana taneuh. Gandek-gandek anu araya di dinya oge nyosoeh pakeanana. 32 Pok Yonadab putra Syama saderek Daud unjukan, "Gusti Sang Raja! Anu ditelasan mung Amnon, anu sanesna henteu. Mugi kauninga, parantos lami Absalom kagungan niat kitu, ti wangkid Tamar rayina diganggu ku Amnon. 33 Ulah dipercanten eta wartos teh. Henteu sadayana ditelasan, mung Amnon wungkul." 34 Ari Absalom mah geus ngalolos. Sabot kitu prajurit anu jaga garduh nenjo aya aleutan ti lebah Horonaim keur marudun ti pasir. Tuluy diunjukkeun ka raja. 35 Yonadab miunjuk, "Putra-putra Gusti parantos sarumping, sapertos sanggem abdi bieu." 36 Kakara ge tutup unjukanana, putra-putra Daud geus sarumping bari narangis. Daud jeung para mantri oge narangis. 37 (13:37-38) Absalom kaburna ka Talmai bin Amihud raja Gesur, terus cicing di ditu nepi ka tilu taun. Daud lila pisan prihatinna katilar ku Amnon. 38 (13:37) 39 Sanggeus manahna paler ka Amnon, jorojoy sono ka Absalom. 14 1 Ku Yoab katilik yen raja geus sonoeun ka Absalom. 44
45 2 Samuel 14.2-9 2 Yoab miwarang ngala hiji awewe binangkit ti Tekoa, tuluy dipapatahan kieu, "Maneh kudu pura-pura anu keur prihatin, make papakean paranti kapapatenan, buuk tong disisiran. Kudu siga anu geus lila nandangan prihatin. 3 Deuheusan raja, sarta ieu papatah kami unjukkeun." Ku Yoab tuluy dipapatahkeun. 4 Ti dinya awewe teh marek ka raja, brek deku tuluy sujud, pok unjukan, "Gusti, abdi nyuhunkeun pitulung!" 5 "Aya naon?" raja mariksa. Wangsulna, "Gusti, abdi teh randa miskin, salaki parantos maot. 6 Gaduh anak lalaki dua. Dina hiji dinten garelut di tegal teu aya nu misah, dugi tiwas saurang. 7 Gusti, ayeuna abdi dipaksa ku baraya- baraya kedah nyerenkeun anak anu maehan dulurna, bade dipaehan deuih ku maranehna. Upami dugi ka kitu tangtos pun anak leungit duanana, mangkaning teu gaduh deui anak. Mung kantun eta harepan abdi anu bakal neraskeun ngaran bapana. Nanging eta harepan anu mung sakitu-kituna teh ku maranehna bade dileungitkeun." 8 Dawuhan raja, "Geus geura balik. Engke kami marentahkeun supaya perkara maneh diuruskeun." 9 Piunjukna eta awewe, "Gusti Anu Mulya, sanaos naon anu bade dipidamel ku Gusti,
2 Samuel 14.10-15 balukarna mah abdi sakulawarga anu baris nampi. Gusti sareng kulawargi mah henteu lepat." 10 Saur raja, "Upama maneh diancam, sina datang jelemana ka kami, sina ulah nyusahkeun deui ka maneh." 11 "Nyuhunkeun dipangnedakeun ka PANGERAN Allah Gamparan, ulah dugi ka baraya-baraya abdi midamel kalakuan anu langkung jahat deui, maehan pun anak anu maehan dulurna." Waler Daud, "Kami jangji, demi jumenenging PANGERAN anak maneh moal bocel-bocel acan." 12 Ceuk eta awewe, "Gusti, aya keneh pisanggemeun saeutik deui. Nyuhunkeun diwidian." "Pek," walerna. 13 Eta awewe unjukan deui, "Ku pilahir anu tadi, Gusti oge parantos ngangken ku anjeun yen lepat henteu ngawidian tuang putra mulih ti pangasinganana teh. Ku naon Gusti dugi ka midamel kalepatan kitu ka umat Allah? 14 Urang sadaya hiji mangsa kedah dongkap kana ajal, lir cai anu bahe kana taneuh moal tiasa kaala deui. Nanging sanaos leres Allah moal ngahirupkeun deui anu parantos maot, dupi hal tuang putra mah ku Gusti iasa ditarekahan, sakirang-kirangna supados putra iasa mulih deui ti panyingkiran. 15 Gusti Sang Raja! Nu mawi abdi dumeuheus sareng unjukan kieu ka Gusti teh ku margi aya anu ngancam. Sanggem emutan, ah bade 46
47 2 Samuel 14.16-22 diunjukkeun ka raja, malak mandar sang raja kersaeun ngabulkeun. 16 Abdi percanten Gusti kersa ngadangu ieu piunjuk, ngaluputkeun abdi sarawuh pun anak ti nu bade maehan, anu bade nyingkirkeun ti ieu tanah paparin Allah ka umat-Na. 17 Abdi percanten jangji Gusti bakal iasa ngarahayukeun, margi Sang Raja lir ibarat malaikat Allah, iasa nangtayungan anu sae ti nu awon. Mugi Sang Raja disarengan ku PANGERAN, Allah panutan Gusti." 18 Waler raja, "Kami arek nanya, jawab sabalakana!" "Sumangga dawuhkeun," tembalna. 19 Saur raja, "Ieu tangtu tarekah Yoab, lain?" Jawabna, "Mugi Gusti wilujeng! Abdi teu tiasa mungkir. Leres sakumaha pariksa Gusti, abdi teh dipapatahan ku Yoab, panglima Gusti. 20 Nanging maksad anjeunna teu aya sanes mung supados ieu perkawis tiasa dilempengkeun. Gusti teh estu bijaksana sapertos malaikat Allah bae, waspaos kana sagala rupi kajadian." 21 Sanggeusna ti dinya, raja nimbalan ka Yoab, "Kahayang maneh ku kami rek dicumponan. Jig teang eta budak, Absalom sina balik!" 22 Bruk Yoab sujud kana taneuh ka payuneun Daud, pok miunjuk, "Mugi Sang Raja ginanjar berkah Allah. Ayeuna jisim abdi terang yen
2 Samuel 14.23-30 Gusti mikasuka ka jisim abdi, reh panuhun abdi ku Gusti dikabul." 23 Bral Yoab angkat ka Gesur, Absalom dicandak mulih ka Yerusalem. 24 Tapi dawuhan raja, Absalom ulah dicandak ka karaton. Timbalanana, "Kami teu hayang nenjo manehna." Absalom mulih ka bumina ku anjeun sarta henteu nembongan ka raja. 25 Absalom teh di sakuliah Israil pangkasepna, taya nu nendeng, pamujian sarerea. Ti embun-embunan nepi ka dampal sampean estu mulus taya kuciwana. 26 Jeung rambutna gomplok pisan; ari diparasna sataun sakali, nya eta ari geus panjang teuing jeung lamun karaosna geus beurat. Ari beurat rambutna meh dua kilo mun ditimbang ku timbangan nurutkeun taraju karaton. 27 Absalom kagungan putra, tilu pameget jeung hiji putra istri anu geulisna kawanti- wanti, jenenganana Tamar. 28 Geus dua taun Absalom aya deui di Yerusalem, tara tepang-tepang jeung raja. 29 Geus kitu anjeunna mundut disumpingan ku Yoab, hoyong dipangunjukkeun halna ka raja. Tapi Yoab henteu sumping. Sakali deui Absalom mundut, tapi tetep Yoab teu kersaeun sumping. 30 Ti dinya Absalom ngalahir ka gandek- gandek, saurna, "Maraneh nyaho huma Yoab anu dipelakan hanjeli, gigireun huma kami? 48
2 Samuel 14.31- 15.3 Duruk ka ditu eta huma teh." Gur eta huma teh dihuru. 31 Yoab sumping ka Absalom sarta saurna, "Ku naon gandek-gandek hidep ngahuru lahan Bapa?" 32 Waler Absalom, "Ku naon Bapa ge diangkir teu kersa sumping? Pangunjukkeun pihatur ka raja, kieu, Jang naon abdi kapungkur dipiwarang wangsul? Terang-terang bade kieu mah langkung sae tetep bae di Gesur. Pangihtiarkeun, kaula hayang papanggih jeung raja. Lamun salah atuh paehan kituh, kaula pasrah." 33 Ti dinya Yoab ngadeuheus ka Raja Daud ngunjukkeun pihatur Absalom. Absalom ku raja disaur. Sanggeus Absalom datang tuluy sujud ka payuneun raja. Ku raja ditampi, dicium. 15 1 Sanggeus kitu Absalom nyadiakeun hiji kareta perang jeung kudana, katut lima puluh urang pangawal pribadi. 2 Unggal poe, isuk-isuk keneh pisan geus gugah, angkat ka lawang nagara, ngadeg sisi jalan. Unggal aya anu rek nyanggakeun urusanana ka raja, ku anjeunna dipegat, ditaros anu ti mana. Lamun dijawab yen ti salah sahiji kaom Israil, 3 Absalom ngalahir kieu, "Ceuk hukum mah maneh anu bener. Tapi hanjakal euweuh wawakil raja anu daekeun ngadenge perkara maneh." 49
2 Samuel 15.4-11 4 Lamun tas sasauran kitu sok terus disambung, "Da lamun kami jadi hakim mah, saha oge meunang datang, perkarana moal teu diuruskeun reujeung adil!" 5 Upama jelemana nyampoyong arek nyembah sok geuwat disambut terus dirangkul. 6 Kitu bae damelna ka unggal urang Israil anu rek menta pangadilan ka raja. Atuh jelema-jelema teh kabeuli hatena. 7 Dina hiji mangsa, opat taun ti harita, Absalom unjukan ka Raja Daud, "Abdi neda idin ka Hebron, bade nekanan nadar ka PANGERAN. 8 Kapungkur, nalika di Gesur tanah Siria, abdi gaduh panadaran, yen upami abdi diparengkeun tiasa wangsul deui ka Yerusalem, bade ngabakti ka Mantenna di Hebron." 9 Waler raja, "Heug, sing salamet." Absalom angkat ka Hebron. 10 Tapi anjeunna geus ngintun-ngintunkeun utusan ka sakabeh kaom Israil sina embar- embar, yen, "Mun geus aya sora tarompet, maraneh kudu surak, Absalom jumeneng raja di Hebron!" 11 Absalom angkatna diiring ku dua ratus jelema urang Yerusalem, beunang ngahaja ngondang. Tapi maranehna mah ngiring teh sabiasana bae, teu aya niat nu sejen, da 50
2 Samuel 15.12-19 teu tarerangeun naon-naon kana paniatan Absalom mah. 12 Bari ngurban Absalom miwarangan jelema ka kota Gilo sina manggil Ahitopel, juru nasehat Raja Daud. Anu arek ngaralawan raja sakaitna beuki kuat, anu bariluk beuki loba. 13 Aya anu nguninga ka Daud, "Unjuk uninga, urang Israil parantos bariluk ka Absalom." 14 Saur Daud ka para mantri anu nyarengan di Yerusalem, "Urang nyingkir ayeuna keneh ari teu hayang ditangkep mah ku Absalom. Gancang! Bisi kaburu datang sarta nangkep urang, jeung bisi ngabasmi ka nu araya di Yerusalem!" 15 Wangsulna, "Leres, Gusti! Sumangga abdi sadaya seja tumut." 16 Raja geus angkat, disarengan ku sakabeh kulawargina jeung para ponggawa, kajaba sapuluh urang parekan anu ditinggalkeun sina nungguan karaton. 17 Sanggeus sumping ka imah anu pangjauhna, raja liren heula jeung sakabeh pangiringna. 18 Para ponggawa kabeh narangtung gedengeun raja, waktu pasukan pangawal raja liwat ngabaris di payuneunana. Kitu deui genep ratus urang prajurit ti Gat anu marilu ka anjeunna, eta oge liwat di payuneunana. 19 Itai, pamingpinna, ku raja dipariksa, "Paman, ku naon milu ka kami? Mending mulang deui ka kota ngiring raja anyar. Da 51
52 2 Samuel 15.20-26 Paman mah bangsa sejen, di dieu soteh keur ngungsi. 20 Paman di dieu ngan keur saheulaanan, jadi arek naon milu sangsara jeung kami. Kami mah rek sakaparan-paran, henteu puguh nu dijugjug. Jig geura mulang, babaturan kabeh bawa. Mugia PANGERAN teu kendat nyarengan ka Paman, maparin kasaean." 21 Itai ngawangsul, "Gusti, Paman sumpah nyebat pajenengan PANGERAN, ka mana bae ge paeh hirup seja ngiring." 22 Waler Daud, "Nuhun Paman! Hayu maju!" Itai maju jeung sakabeh pasukanana katut kulawarga-kulawargana. 23 Rayat anu dikantun ku Daud ear careurik. Ti dinya raja jeung rombonganana meuntasan Walungan Kidron rek ka tanah gurun. 24 Imam Sadok oge ngiring, diiring ku urang Lewi anu ngagarotong peti suci, Peti Perjangjian Allah. Cag eta Peti teh diecagkeun heula, sarta can waka digotong deui samemeh rombongan laliwat kabeh. Imam Abyatar oge ngiring. 25 Raja ngalahir ka Imam Sadok, "Eta Peti sae wangsulkeun deui ka dayeuh. Aya bae milik kaula mendak kurnia ti PANGERAN tangtu bisa mulang deui bisa deui ningal eta, jeung bisa deui ningal tempat Mantenna. 26 Sabalikna lamun kaula geus teu kamanah ku PANGERAN, kantun kumaha pangersa-Na, kaula sumeja pasrah."
2 Samuel 15.27-35 27 Saurna deui ka Sadok, "Mangga mulih deui ka dayeuh. Tuang putra Ahimaas sareng Yonatan putra Abyatar candak. Mangga sing salamet. 28 Ari kaula rek ngantos di peuntaseun walungan di tanah gurun, ngantos wartos-wartos ti Bapa." 29 Tuluy Peti Perjangjian teh ku Sadok jeung Abyatar dicandak deui ka Yerusalem, sarta aranjeunna tetep di Yerusalem. 30 Daud nanjak ka Gunung Jetun bari nangis. Mastakana dicindung tawis keur prihatin, jeung teu ditarumpah-tarumpah acan. Anu ngariring oge dicarindung bari tingsalegruk. 31 Aya anu nguninga ka Daud yen Ahitopel biluk ka Absalom. Seug anjeunna neneda, "Nun PANGERAN, mugi-mugi sagala nasehat Ahitopel ulah aya anu kaanggap." 32 Sanggeus Daud aya di puncak pasir di tempat paranti sembahyang ka Allah, jol Husai urang Arki, mitra Daud. Pakeanana geus disosoeh sarta sirahna diawuran taneuh. 33 Saur Daud ka Husai, "Mending entong ngiring, moal aya mangpaatna. 34 Langkung sae ka dayeuh deui ngawula ka Absalom. Unjukkeun sumeja sumujud kituh sapertos ka tuang rama. Nasehat Ahitopel ka raja ayonan sakedah polah. 35 Di ditu parantos aya Imam Sadok sareng Abyatar. Hal-hal anu kakuping di karaton wartoskeun ka aranjeunna. 53
2 Samuel 15.36- 16.5 36 Sagala katerangan anu geus kakumpulkeun ku saderek, ku aranjeunna bakal dititipkeun ka putrana, ka Ahimaas bin Sadok sareng ka Yonatan bin Abyatar, anu bakal nepikeun ka kaula di dieu." 37 Husai mitra Daud mulang ka dayeuh, kabeneran Absalom oge kakara sumping. 16 1 Sanggeus Daud majeng deui saeutik liwat pasir, hol Siba gandek Mepiboset, mendakan, mawakeun kalde anu dimuatan roti dua ratus siki, anggur kering saratus ranggeuy, buah anggur seger saratus ranggeuy, jeung cianggur sakantong kulit pinuh. 2 Daud mariksa, "Eta babawaan jang naon?" Ceuk Siba, "Sumuhun, kalde kanggo titihan pala putra, roti sareng bubuahan kangge anu ngariring, cianggur kangge ngalaleueut engke di tanah gurun." 3 Saur raja, "Ari Mepiboset incu Saul juragan maneh di mana?" Jawab Siba, "Sumuhun di Yerusalem, margi yakineun yen karajaan Saul eyangna ku urang Israil bakal diserenkeun ka anjeunna." 4 Dawuhan raja ka Siba, "Ari kitu mah harta milik Mepiboset cokot ku maneh, piboga." Pihatur Siba, "Sembah hatur nuhun. Mugi abdi salamina mendak kurnia ti Gusti." 5 Sanggeus sumping ka Bahurim, Raja Daud dipegat ti kajauhan ku Simei bin Gera, hiji ahli Saul. Simei nyumpahan 54
2 Samuel 16.6-13 55 6 bari ngabaledogan ku batu ka Daud jeung pangiringna, teu tolih ka para gegeden jeung pangawal anu ngaping. 7 Nyumpahanana, "Jor geura kabur! Si tukang maehan! Si jahat! 8 Bareto maneh ngarebut karajaan Saul. Sakitu lobana ahli-ahli Saul anu dipaehan ku maneh. Ayeuna tibalik, maneh dihukum ku Allah. Karajaan maneh ayeuna ku PANGERAN diselehkeun ka Absalom, anak maneh sorangan. Sukur pisan maneh cilaka, sukur! Si tukang maehan!" 9 Abisai putra ibu Seruya unjukan ka raja, "Gusti, bade sabar bae ka eta anjing anu gagag-gogog nyarekan ka salira Gusti? Urang teukteuk huluna ku abdi!" 10 Raja ngawaler ka Abisai jeung Yoab rakana, "Lain urusan maraneh. Lamun nyarekanana ka kami teh geus kersaning PANGERAN, saha nu bisa ngahulag?" 11 Dawuhanana deui ka Abisai jeung ka para ponggawa, "Anak kami sorangan rek maehan ka kami, naha maraneh make heran ku kalakuan eta urang Binyamin? Keun bae sina nyarekan ka kami, da PANGERAN anu miwarang kitu. 12 Ngan muga-muga ieu kabalangsakan kami nepi ka dicarekan kieu ku batur, ku PANGERAN digentos ku kabagjaan." 13 Daud jeung sapangiringna neruskeun lumakuna. Ari Simei terus bae nutur-nutur
2 Samuel 16.14-21 ti sisi pasir, teu eureun-eureun nyumpahan bari ngabenturan ku batu jeung ngawuran ku taneuh. 14 Sanggeus sumping ka sisi Walungan Yordan, Daud sapangiringna ngareureuh heula bawaning ku cape. 15 Absalom lebet ka Yerusalem jeung urang Israil anu ngariring, kitu deui Ahitopel. 16 Jol Husai mitra Daud ngadeuheus ka anjeunna, seug nyora tarik, "Wilujeng raja! Wilujeng raja!" 17 Ku Absalom dipariksa, "Kumaha bejana Daud sobat andika? Geus ditinggalkeun? Ku naon teu milu ka sobat?" 18 Saur Husai, "Paliyas, Gusti! Jisim abdi sumeja sumeren diri ka raja anu diangkat ku PANGERAN, ku ieu jalmi-jalmi, sareng ku sabangsa Israil. Jisim abdi sumeja ngiring ka Gamparan. 19 Kalih perkawis, ka saha deui nya kedah kumawula upami sanes ka putra jungjunan abdi?" 20 Geus kitu Absalom malik ngalahir ka Ahitopel, "Urang parantos aya di dieu, kumaha saterasna? Cobi nyuhunkeun pirempag." 21 Ceuk Ahitopel, "Ayeuna mah cobian bae heula parekan-parekan tuang rama anu ku anjeunna dikantun sina tunggu karaton tea, supados sadaya urang Israil terang 56
2 Samuel 16.22- 17.6 yen Gamparan nangtang ka rama, supados maranehna tambih kawani." 22 Ti dinya Absalom dipangnyieunkeun sasaungan di luhur karaton. Seug parekan- parekan ramana teh ku Absalom kabeh digadabah di dinya, dilalajoanan ku saban jelema. 23 Mangsa harita sagala nasehat Ahitopel ditarurutna teh kawas kana pangandika Allah bae, boh Daud boh Absalom kacida tumutna. 17 1 Sanggeus kitu Ahitopel unjukan ka Absalom, "Jisim abdi nyuhunkeun jalmi dua belas rebu urang, bade ngudag Daud engke wengi. 2 Bade ditarajang meungpeung keur ripuheun keneh. Tangtos anjeunna gugup, pangiringna bakal paburisat kalalabur. Anu diarah patina mung raja. 3 Pangiringna mah bade dibantun ka Gamparan, lir panganten awewe nepangan salakina. Nu diarah mung saurang, anu dipikapalay ku Gusti. Anu sanes-sanesna urang hirupan." 4 Ku pamendak Absalom jeung para pamingpin Israil eta nasehat kacida hadena. 5 Saur Absalom, "Cik urang tanya pamanggih Husai kumaha." 6 Sanggeus Husai marek, Absalom mariksa, "Kitu pirempug Ahitopel. Turutkeun atawa ulah? Lamun ulah, coba kumaha pikiran maneh?" 57
58 2 Samuel 17.7-13 7 Saur Husai, "Nun, sakali ieu mah pirempag Ahitopel henteu sae. 8 Gamparan langkung uninga, tuang rama, Daud, sareng pangiringna, jago-jago tarung, garalakna sapertos biruang anu dibantun anakna. Tuang rama teh prajurit kahot, seueur pangalaman, sareng wengi ieu tangtos moal ngahiji sareng balad. 9 Manawi ayeuna teh keur nyumput, ngintip di lebet guha duka di mana. Saupami Daud ujug-ujug narajang dugi ka balad ti dieu kasoran, tangtos sanggem anu ngaruping teh balad Gamparan parantos kasoran. 10 Upami parantos kitu, jalmi anu panggagahna sareng teuneungna ibarat singa ge tangtos murungkut hatena. Margi sadayana ge parantos teu aya nu bireuk kana kagagahan tuang rama sabaladna. 11 Pirempag abdi gamparan mah kieu: Kerid sabangsa Israil ti tungtung dugi ka tungtung, ti Dan dugi ka Berseba, dugi ka seueurna sapertos keusik di basisir. Candak perang, pingpin nyalira ku Gamparan. 12 Ku jalan kieu, sanaos Daud nyumput di mana ge moal teu kapendak. Memeh uningaeun kitu kieuna der tarajang. Ditanggel, anjeunna sabaladna moal aya anu luput. 13 Bilih bae anjeunna mubus ka salah sawios kota, kotana sina diered ku balad urang ku
2 Samuel 17.14-18 tambang, jungkelkeun kana jurang dugi ka pasirna teu nyesa batu hiji-hiji acan." 14 Saur Absalom kitu deui ceuk urang Israil, "Pirempug Husai leuwih alus ti batan pirempug Ahitopel." Geus kitu kersaning PANGERAN, pirempug Ahitopel anu sakitu alusna teh henteu dianggap, sarta hal eta bakal jadi lantaran cilakana Absalom. 15 Geus kitu Husai wawartos ka Imam Sadok jeung Abyatar yen anjeunna tas ngahaturkeun pirempug kitu ka Absalom jeung para gegedenna, sarta hal pirempugna Ahitopel. 16 "Enggal wartoskeun ka Daud," saur Husai. "Wengi ieu ulah ngarereb di peupeuntasan ka tanah gurun, kedah enggal meuntasan Walungan Yordan, bilih kabujeng kabasmi." 17 Yonatan bin Abyatar jeung Ahimaas bin Sadok keur tarunggu di pasisian Yerusalem, sisi sumur di En Rogel, teu waranieun arasup ka jero kota, sieun aya anu nenjoeun. Jol tukang ngabejaanana anu geus baku, hiji gandek awewe, mawa beja anu kudu buru-buru diwartoskeun ka Daud. 18 Tapi sakali eta mah anu duaan teh katenjoeun ku hiji budak lalaki, tuluy dibejakeun ka Absalom. Gancang duanana nyumput ka salah sahiji imah urang desa Bahurim, tuluy arasup ka jero sumur di buruan eta imah. 59
2 Samuel 17.19-27 19 Rup sumurna dituruban ku pamajikan nu boga imah, turubna diamparan gabah, teu katara di dinya aya nu nyumput. 20 Burudul abdi-abdi Absalom daratang tuluy nanyakeun, "Mana si Ahimaas jeung si Yonatan?" Ku eta awewe dijawab, "Parantos mareuntasan walungan." Terus dikotektak, teu kapanggih. Anu nareangan baralik. 21 Ahimaas jeung Yonatan haranjat ti sumur tuluy kebat ka Daud. Nasehat Ahitopel diunjukkeun. Pokna deui, "Enggal meuntas!" 22 Daud sapangiringna pakepuk meuntasan Walungan Yordan. Bray isuk teh geus teu aya saurang-urang acan anu tinggal. 23 Ari Ahitopel sanggeus pirempugna henteu kapake, clak bae kana kalde, mulang ka lemburna. Sanggeus wawasiatan, gurawil ngagantung maneh. Tuluy dikuburkeun di makam kulawargana. 24 Waktu Absalom jeung urang Israil keur mareuntasan Walungan Yordan, Daud mah geus aya di kota Mahanaim. 25 (Absalom geus ngangkat Amasa jadi panglima gaganti Yoab. Amasa teh anak Yitra urang Ismail, ari ibuna Abigail binti Nahas, saderekna Seruya ibuna Yoab.) 26 Absalom masanggrahan heula di tanah Gilad. 27 Ari Daud sasumpingna ka Mahanaim ditepangan ku tilu jelema, nya eta Sobi bin Nahas ti kota Raba di Amon, Makir bin Amiel 60
2 Samuel 17.28- 18.4 urang Lodebar, jeung Barsilai urang Rogelim di tanah Gilad. 28 (17:28-29) Maranehna marawakeun bokor-bokor, wawadahan tina taneuh, kasur, kitu deui bahan dahareun pikeun Daud sabaladna: Gandum, tarigu, daging, sanggray gandum, kacang buncis, madu, kiju, mantega, jeung domba sababaraha hiji. Maranehna nyarahoeun yen Daud sabaladna tangtu lapar jeung aus, tur cape aya di tanah gurun teh. 29 (17:28) 18 1 Daud ngaloris balad anu ngiring, tuluy dibagi jadi sababaraha pasukan, aya anu sarebuan, aya anu saratusan. Tiap pasukan aya kapalana. 2 Geus kitu balad teh dibagi tilu bagian. Sapertilu dipingpin ku Yoab, sapertilu ku Abisai raina Yoab, sapertilu deui ku Itai urang Gat tea. Saur raja ka aranjeunna, "Kami oge rek milu perang." 3 Tapi ku aranjeunna diwagel, "Gamparan mah ulah angkat. Balad onaman sanaos dugi ka kapaksa kalabur oge, atanapi dugi ka kantun saparo, ku musuh moal dianggap. Dupi salira Gamparan mah tinanding balad salaksa. Gamparan langkung sae ngantos di dieu, di dayeuh, ngatur bala bantuan." 4 "Kumaha hadena bae, kami nurutkeun," walerna. Ti dinya anjeunna ngadeg di sisi lawang dayeuh, ningalikeun budalna 61
2 Samuel 18.5-12 pasukan-pasukan, anu sarebuan, anu saratusan. 5 Raja nimbalan ka Yoab, Abisai, jeung Itai, saurna, "Kade eta budak, Absalom ulah dikieu-kieu." Eta dawuhan ku balad oge kadarengeeun. 6 Balad Daud geus budal ka luar ti dayeuh. Terus mokprok jeung balad Israil di leuweung Epraim, der campuh. 7 Urang Israil eleh ku balad Daud lain meumeueusan, aya 20.000 urang anu kasambut poe eta. 8 Perang terus nyaliara sawewengkon eta, anu paraeh cilaka di leuweung leuwih loba ti batan anu paraeh kasambut perang. 9 Prok Absalom amprok jeung balad Daud. Bigalna dilumpatkeun. Barang nepi ka handapeun hiji tangkal kiara anu dahanna rekep, gurawil bae ngagurawil, sabab mastakana tiselap kana dahan kiara, salirana guwang-gawing di awang-awang. Ari bigalna terus lumpat. 10 Aya anu nguninga ka Yoab pokna, "Abdi ningal Absalom guwang-gawing dina tangkal kiara." 11 Saur Yoab, "Geus puguh katenjo ku naon henteu terus dipaehan bae di dinya ku maneh? Moal teu diperesen ku kami sapuluh gebleg perak jeung sabuk hiji." 12 Tembalna, "Sanaos diperesen sarebu gebleg perak oge, abdi mah teu wantun 62
2 Samuel 18.13-18 nyintreuk-nyintreuk acan ka eta putra raja. Sadayana oge nguping raja nimbalan ka Bapa, ka Abisai, sareng ka Itai, dawuhanana, Sing inget ka kami, eta budak, Absalom, ulah dikieu-kieu. 13 Saupami abdi baha ka raja dugi ka maehan Absalom, halna tangtos kadangu ku raja, da sagala rupi hal oge ku anjeunna mah kadangueun bae. Upami parantos kitu mah Bapa ge tangtos moal ngabelaan ka abdi." 14 Saur Yoab, "Ah, cumah ngobrol jeung maneh!" Geus kitu anjeunna nyandak tumbak tilu. Absalom kasampak hirup keneh keur roroesan dina dahan kiara. Bles angenna ditubles. 15 Jol prajurit sapuluh urang, tuluy marilu nyampurnakeun Absalom. 16 Yoab miwarang niup tarompet, tangara kudu eureun perang. Balad daratang tas ngabeberik urang Israil. 17 Mayit Absalom diturunkeun, tuluy digurubagkeun kana lombang jero di eta leuweung, bru dibugbrugan ku batu. Urang Israil kabeh geus kalabur, baralik ka saimah-imahna. 18 Keur hirupna Absalom teh ngadamel hiji tugu keur salirana di Lebak Raja, dumeh teu kagunganeun putra pameget anu bakal neruskeun jenenganana. Anu matak eta tugu ku anjeunna dingaranan ku jenenganana ku 63
64 2 Samuel 18.19-24 anjeun, sarta nepi ka ayeuna eta tugu katelah Tugu Absalom. 19 Geus kitu jol Ahimaas bin Sadok unjukan ka Yoab, "Manawi karujukan, ieu pikabingaheun teh urang unjukkeun ku abdi ka raja, yen anjeunna ku PANGERAN parantos diluputkeun ti musuh." 20 Waler Yoab, "Ulah! Poe ieu mah najan anu pikabungaheun oge ulah hidep anu ngabejakeunana. Poe sejen mah pek bae. Sabab anu tiwas poe ieu teh putra raja." 21 Ti dinya Yoab nimbalan ka budak urang Sudan saurna, "Silaing kudu ka kangjeng raja ayeuna. Uningakeun sakur anu kasaksian ku silaing di dieu." Budak teh nyembah, semprung lumpat. 22 Ahimaas maksa, "Matak naon abdi oge widian ngunjukkeun ieu wartos ka kangjeng raja?" Saur Yoab, "Keur naon ka ditu anaking? Ka-teu-teu-ari da moal aya pihasileunana." 23 "Sawios ku kitu ku kieu oge, matak naon?" "Nya jig atuh," saur Yoab. Semprung Ahimaas oge lumpat, mudun ka Lebak Yordan, teu lila budak urang Sudan anu tadi geus kapiheulaan. 24 Daud keur linggih di nu lega antara lawang jero jeung lawang kota beulah luar. Anu kemit unggah ka luhur lawang kuta, terus nangtung di dinya, tuluy nenjo aya anu keur lumpat nyorangan.
65 2 Samuel 18.25-31 25 Gancang ceceluk ka handap, nguninga ka raja. Lahiran raja, "Upama nyorangan, bejana tangtu hade." Anu lumpat beuki deukeut. 26 Beh deui anu keur kemit teh nenjo saurang deui anu keur lumpat. Gero ngabejaan ka nu jaga lawang, "Tuh aya saurang deui anu lumpat!" Saur raja, "Eta oge tangtu mawa beja hade." 27 Ceuk nu kemit, "Parantos rada sidik jalmina, rupina mah Ahimaas." Saur raja, "Jelema hade eta mah. Bejana tangtu ngeunah." 28 Ahimaas norojol bari ngawilujengkeun ka raja, bruk sujud kana taneuh payuneunana, piunjukna, "Puji ka PANGERAN, Allah Gamparan, anu ngersakeun Gamparan unggul ngelehkeun jalmi-jalmi anu ngalawan ka Sang Raja!" 29 Raja mariksa, "Ari Absalom kumaha, salamet?" Piunjuk Ahimaas, "Gusti, nalika abdi diutus ku panglima Yoab, abdi ningal aya anu ribut-ribut, duka abdi gamparan teu terang aya naon." 30 "Enya, geus maneh nyisi nangtung di dieu," saur raja. Ahimaas nyisi tuluy nangtung di dinya. 31 Teu lila torojol budak urang Sudan tea datang, tuluy unjukan ka raja, "Gusti, abdi ngabantun wartos pikabingaheun! Dinten ieu Gusti ku PANGERAN parantos dipaparin kaunggulan ti anu ngaralawan ka Gusti!"
2 Samuel 18.32- 19.6 32 "Ari anak kami, Absalom, salamet?" Eta budak ngawalon, "Mugi-mugi sadaya musuh Gusti, sakur anu ngalawan ka Gusti, sing sapertos eta Gusti anom." 33 Raja rampohpoy, manahna sumeblak. Sup lebet ka kamar peuntaseun lawang, ngadon nangis. Bari angkat henteu weleh sumambat, "Emh Absalom, Absalom, anaking! Mending oge Ama anu paeh, nalangan Enung, anaking, anaking!" 19 1 Aya anu nguninga ka Yoab, yen Raja Daud damelna nangis bae sasambat ka Absalom. 2 Atuh balad anu keur barungah unggul perang teh hatena ngarareunteut lantaran rajana nangisan putrana. 3 Arasupna ka kota teh mani jempling kawas nu nandang kaera, kawas tas kabur ti medan perang. 4 Ari raja nyindungan raray bari jerat-jerit, "Duh anaking Absalom! Anaking! Absalom! Anaking!" 5 Yoab lebet ka bumi anu dicalikan ku raja, ngahaturanan pituah, "Dinten ieu Gamparan parantos ngawiwirang balad, balad ku anjeun, anu parantos toh pati jiwa raga ngabelaan Gamparan, ngabelaan putra-putra pameget istri, ngabelaan garwa-garwa sareng parekan-parekan Gamparan. 6 Gamparan sarupi anu ngamusuh ka nu sumujud, mikatresna ka nu ngalawan. Tetela 66
67 2 Samuel 19.7-10 Gamparan teh nganggap para kapala teu aya harga, para abdi taya pangaji. Upami kitu tetela, manawi upami dinten ieu abdi sadaya tumpes tiwas, Absalom anu hirup, nembe Gusti suka galih. 7 Mana ayeuna nun Gusti, upahan hate balad-balad. Demi PANGERAN, abdi Gamparan sumpah, upami Gamparan henteu ngupahan hate balad, enjing oge parantos moal aya saurang-urang acan anu kumureb deui ka Gamparan. Upami dugi ka kitu, Gamparan anu cilaka, langkung cilaka ti batan anu parantos karandapan ku Gamparan ti aanom." 8 Neut raja cengkat lajeng kaluar, gek lenggah di lawang nagara. Balad gancang kabejaan yen sang raja teh geuning itu keur lenggah di lawang nagara. Burudul balad daratang ngadareuheusan ka rajana. Harita urang Israil geus kalabur baralik ka saimah-imahna. 9 Geus kitu urang Israil teh di mana-mana recok pada batur, pokna, "Raja Daud teh padahal ngabebaskeun urang ti musuh- musuh. Urang jadi bebas ti urang Pelisti. Ayeuna anjeunna nepi ka lunta ti nagara, nyingkahan Absalom. 10 Urang kalah ka ngangkat Absalom jadi raja. Absalom geus tiwas kasambut perang. Ku naon urang caricing keneh bae, lain
2 Samuel 19.11-17 buru-buru ngangkir deui Raja Daud, sina gancang mulih ka nagara?" 11 Recokna urang Israil kitu geus aya anu nguningakeun ka Raja Daud. Seug anjeunna ngintun amanat ka Imam Sadok jeung Abyatar, sina nyarios kieu ka kapala- kapala urang Yuda, "Ari maraneh moal waka mulangkeun raja ka karaton? Rek mandeurikeun maneh bae? 12 Na enya maraneh, kulit daki kami sorangan rek pangpandeurina mulangkeun kami ka karaton?" 13 Jeung kieu timbalanana pikeun Amasa, "Andika baraya kami. Ti semet ieu andika ku kami dijieun panglima keur gaganti Yoab. Lamun kami jalir, masing dihukum ku Allah!" 14 Narima timbalan kawas kitu, sumanget maranehna beuki kahudang, tuluy guyub ngirimkeun pihatur ka anjeunna, ngahaturanan mulih saputra garwa. 15 Bral raja angkat seja mulih. Di sisi Walungan Yordan, urang Yuda anu daratang ka Gilgal geus araya mapag, arek meuntaskeun rajana. 16 Waktu eta, Simei bin Gera urang Binyamin oge gura-giru muru ka dinya rek mapagkeun raja, 17 dibarengan ku sarebu jelema urang kaom Binyamin. Kitu deui Siba, gandek ahli Saul tea, eta oge datang jeung anak-anakna lalaki lima belas urang, gandek-gandekna dua 68
2 Samuel 19.18-24 puluh urang; datangna ka Walungan Yordan memeh raja sumping. 18 Maranehna geus ka peuntas ditu rek ngaping meuntaskeun raja saputra garwa, bari rek nadah sagala timbalanana. Barang raja bade clak kana eretan, bruk Simei sujud kana taneuh payuneun anjeunna, 19 tuluy unjukan, "Nun Gusti, abdi nyanggakeun samudaya kalepatan nalika Gusti keur ngantunkeun Yerusalem. Hapunten anu kasuhun, mugi ulah jadi kekeling panggalih. 20 Jisim abdi rumaos pisan, kalakuan kapungkur teh kalintang awonna. Ku margi eta danget ieu, ti antawis kaom-kaom palih kaler, abdi anu pangpayunna dumeuheus ka pangersa Gusti." 21 Pok Abisai putra ibu Seruya haturan, "Gusti, ieu Simei kedah dihukum pati, kapungkur nyarekan ka raja lisahan PANGERAN." 22 Saur Daud ka Abisai jeung ka Yoab rakana, "Na kami teh menta nasehat maraneh? Arek mere pisusaheun ka kami? Ieu kami anu jadi raja nyangking Israil. Poe ieu moal aya urang Israil anu baris keuna ku hukum pati!" 23 Ti dinya dawuhanana ka Simei, "Timbalan kami, maneh moal dipaehan." 24 Mepiboset putu Saul oge datang mapagkeun ka raja. Ti barang raja lunta ti Yerusalem nepi ka mulihna deui harita 69
2 Samuel 19.25-30 kalawan wilujeng, Mepiboset teh geus tara ngumbah-ngumbah suku, tara ngurud-ngurud janggot, pakeanana teu diseuseuh-seuseuh. 25 Datang-datang ti Yerusalem rek mapag raja, ari gok ku raja tuluy dipariksa, "Bagea Mepiboset! Ku naon bareto teu milu jeung kami?" 26 Ceuk Mepiboset, "Nun Gusti! Kawantos gempor, harita abdi teh ka badega nyuhunkeun dipangnyelaankeun kalde bade nuturkeun Gusti, nanging ku manehna dihianatan. 27 Malah abdi teh diawonkeun ka Gusti. Abdi sadaya-daya pasrah kana pangersa, Gusti nu langkung uninga, kawantos Gusti mah lir malaikat Allah bae. 28 Abdi sadaya, ahli-ahli pun bapa, memang pantes dikeunaan hukum pati ku Gusti. Sangkilang kitu ku Gusti anggur dipaparin nugraha dugi ka diwidian neda satata sareng Gamparan. Jadi kalintang henteu pantesna saupami jisim abdi ayeuna nyuhunkeun deui sih citeres Gamparan." 29 Waler raja, "Perkara eta ulah diomongkeun deui. Timbalan kami ayeuna, eta lahan Saul teh ku hidep parokeun jeung Siba." 30 Mepiboset, "Bade dibantun ku Siba sadayana oge abdi teu kaabotan. Ku ningal Gamparan sumping deui kalayan kawilujengan oge abdi parantos kalintang bagjana." 70
2 Samuel 19.31-37 31 Barsilai urang Gilad tea oge ngahaja datang ka dinya ti Rogelim, rek ngabantu raja meuntas Walungan Yordan. 32 Jelemana geus kacida kolotna, umurna geus dalapan puluh taun. Kacida beungharna. Waktu raja keur di Mahanaim keneh, ku manehna disumbang ku bahan pangan. 33 Raja ngandika ka Barsilai, "Milu bae jeung kaula ka Yerusalem, kaula hayang nyenangkeun." 34 Piunjuk Barsilai, "Abdi hirup teh moal sabaraha lami deui, jadi kanggo naon ngiring ka Gusti ka Yerusalem? 35 Umur abdi parantos dalapan puluh taun, parantos teu tiasa ngabentenkeun senang teu senang, teu tiasa deui ngabentenkeun katedaan anu raos sareng anu teu raos. Kawih raos oge parantos moal tiasa kakuping. Matak ngariridu bae ka salira Gusti. 36 Abdi teu layak nampi pangasih anu sakitu ageungna. Mung seja jajap bae saeutik ka palih ditu saparantos meuntasan ieu walungan. 37 Saparantos eta abdi neda diwidian wangsul, sumeja mapag ajal di lembur, hoyong dipendem di makam karuhun. Mung ieu pun anak, Kimham wastana, widian kumureb ka salira Gusti. Mangga candak, bade dibeureum bade dihideung nyanggakeun kumaha pangersa Gusti." 71
2 Samuel 19.38- 20.1 38 Raja ngandika, "Mangga, ku kaula rek dibawa, rek dijamugakeun sakumaha hadena ceuk pangrasa Aki, jeung lamun Aki aya pamenta naon bae, ku kaula seja ditedunan." 39 Ti dinya Daud sabaladna meuntasan Walungan Yordan. Geus kitu anjeunna ngarangkul ka Barsilai sarta ngadungakeun. Ti dinya Barsilai mulang. 40 Sanggeus meuntas, raja diiring ku sakabeh urang Yuda jeung ku saparo urang Israil, ngabujeng ka Gilgal. Kimham milu. 41 Ti dinya sakabeh urang Israil ngadareuheus ka raja, arunjukan kieu, "Gusti, ku naon dulur-dulur abdi urang Yuda ngarasa gaduh hak mapagkeun sareng ngawal Gusti sakulawargi katut sadaya pangiring meuntasan Walungan Yordan?" 42 Ditembal ku urang Yuda, "Na matak naon, da raja teh baraya kami! Na make arambek ka kami? Kami migawe kitu ka raja, ku raja henteu diparaban henteu diburuhan!" 43 Ceuk urang Israil, "Masing enya ge anjeunna baraya arandika, hak kami ka raja sapuluh kalieun arandika. Nyapirakeun teuing ka kami teh! Padahal kami anu pangheulana boga niat ngangkir raja sina mulih teh!" Tapi urang Yuda ngajawab leuwih sugal ti batan urang Israil. 20 1 Harita di Gilgal aya hiji jelema bangkawarah, ngaranna Seba bin Bikri ti kaom Binyamin. Manehna niup 72
2 Samuel 20.2-8 tarompet, tuluy ceceluk pokna, "Geus, Daud teh taringgalkeun! Tong ditaluturkeun! Hayu urang Israil urang baralik!" 2 Urang Israil ngaburiak naringgalkeun Daud, tuluy naluturkeun ka Seba. Sabalikna urang Yuda mah tetep satia ngiring ka Daud ti Walungan Yordan ka Yerusalem. 3 Sanggeus Daud aya deui di karaton di Yerusalem, parekanana anu sapuluh urang, anu dipiwarang nunggu karaton tea, ku anjeunna dipernahkeun di hiji imah anu tuluy dijaga ku pangawal. Sagala kaperluanana dicukup ku anjeunna, tapi tara dikuleman deui. Jadi harirupna teh dipingit sarta jaradi randa saumur-umur. 4 Geus kitu raja nimbalan ka Amasa, "Urang Yuda kumpulkeun, pageto bawa ka dieu." 5 Amasa iang rek ngumpulkeun urang Yuda, tapi dina tempona kudu datang teu datang bae. 6 Ku sabab kitu raja nimbalan ka Abisai, "Seba bakal leuwih nyusahkeun ti batan Absalom. Bereskeun, bawa balad kami, bisi manehna kaburu mubus ka kota anu aya bentengna, moal bisa dibeunangkeun." 7 Abisai ngumpulkeun prajurit bawahan Yoab, para pangawal raja, jeung prajurit salianna, tuluy kaluar ti Yerusalem rek ngudag Seba. 8 Barang narepi ka hiji batu karang gede di Gibon, pasanggrog jeung Amasa. Ku Yoab dideukeutan. Yoab harita nganggo dangdanan 73
74 2 Samuel 20.9-14 perang, dina angkengna nyolegreng pedang. Sabot ngadeukeutan Amasa, pedangna murag. 9 Yoab uluk salam ka Amasa, pokna, "Haturan, kumaha Adi damang?" saurna bari newak janggot Amasa ku panangan katuhu siga rek nyium, 10 ari panangan kenca nyepeng pedang. Amasa teu aya curiga, jadi henteu iyatna. Bles beuteungna ku Yoab ditubles nepi ka peujitna amburadul kana taneuh. Ku Yoab teu kungsi dipindo, kaburu lastari. Geus kitu Yoab jeung Abisai rayina kebat rek ngudag Seba. 11 Aya jalma bawahan Yoab anu nangtung gigireun mayit Amasa bari ceceluk, "Sakur anu misuka ka Yoab, sakur anu satuju ka Daud, tuturkeun Yoab!" 12 Mayit Amasa burah-bareh ku getih, ngajoprak di tengah jalan. Jalma-jalma anu rek naluturkeun Yoab ngararandeg heula lalajo eta mayit. Ti dinya mayit Amasa ku jalmana Yoab diangkat, dipindahkeun ka jero kebon, tuluy dirimbunan ku simbut. 13 Sanggeus mayit diangkat ti jalan, kakara jalma-jalma teh kebat naluturkeun Yoab rek ngudag Seba. 14 Ari Seba liwatna ngambah wewengkon kaom-kaom Israil, tuluy asup ka kota Abel Bet Maaka, bareng jeung sakabeh jelema ahli-ahli Bikri.
2 Samuel 20.15-21 15 Yoab geus uningaeun yen Seba aya di dinya, seug eta kota dikepung. Balad Yoab ngunggul-ngunggul taneuh sina ngadingding nyanghareupan kuta ti luar, ari kutana dikali sina rugrug. 16 Aya hiji awewe binangkit ngagero ti luhur kuta, pokna. "Dengekeun! Dengekeun! Unjukkeun ka Yoab, kuring rek aya pihatur!" 17 Yoab nyampeurkeun. "Bapa teh Bapa Yoab tea?" ceuk eta awewe, nanya ka Yoab. "Enya," waler Yoab. "Dangukeun ieu pihatur abdi," ceuk eta awewe. "Heug ku kami didengekeun," waler Yoab. 18 Ceuk eta awewe, "Jaman kapungkur jalmi-jalmi teh sok biasa nyanggem kieu, Lamun butuh pituduh, indit we ka kota Abel sareng leres eta kitu teh dijalankeun. 19 Ieu kota abdi-abdi teh ageung. Di Israil mah pangamanna, jalmi-jalmina pangsatiana. Ayeuna nu mawi bade ditumpur teh ku naon? Leres Bapa teh bade ngaburak-barik ieu kota milik PANGERAN?" 20 Waler Yoab, "Paliyas! Paliyas! Kami teu niat ngaruksakkeun atawa ngabasmi. 21 Lain kitu maksud kami. Di dinya aya jelema anu ngaranna Seba bin Bikri, asal ti hiji kota di pagunungan Epraim. Eta jelema ngalawan ka Raja Daud. Serenkeun ka dieu eta saurang, engke ieu kota ku kami ditinggalkeun." "Mangga! Engke sirahna dialungkeun ti luhur kuta!" Ceuk eta awewe. 75
2 Samuel 20.22- 21.3 22 Geus kitu eta awewe teh barempug jeung nu sejen metakeun akalna. Seba dipaehan, sirahna dialungkeun ka Yoab ti luhur kuta. Yoab tuluy niup tarompet, ngajak baladna ninggalkeun eta kota, tuluy mulang ngadeuheus ka raja di Yerusalem. 23 Ieu jalma-jalma anu parek ka Daud: Yoab panglima perang, Benaya bin Yoyada kapetengan, 24 Adoram kapala rodi, Yosapat bin Ahilud bendahara nagara. 25 Sewa sekretaris nagara, Sadok jeung Abyatar imam, 26 Ira urang Yair imam Raja Daud. 21 1 Dina hiji mangsa jaman Raja Daud keneh, nagara katarajang paceklik nepi ka tilu taun. Ku Daud diunjukkeun ka PANGERAN. Ari dawuhan PANGERAN, "Eta dilantarankeun ku kasalahan Saul saahli-ahlina bareto, numpes urang Gibon." 2 (Urang Gibon teh kaasup bangsa Emor, cacah jiwana teu sabaraha loba, lain urang Israil. Tapi urang Israil mere jangji baris nangtayungan ka maranehna. Ari ku Saul digempur sina beak, supaya ulah nyoro deui kapentingan urang Israil jeung urang Yuda.) 3 Ti dinya Daud mariksa ka urang Gibon, saurna, "Coba kumaha pirempug arandika, kami arek nebus kasalahan anu geus dilampahkeun ka arandika, sangkan matak jadi rahmat ka umat PANGERAN." 76
2 Samuel 21.4-9 4 Ari piunjukna, "Perkawis abdi-abdi sareng Saul saahli-ahlina moal tiasa katebus ku perak atanapi emas. Nanging oge sanes maksad abdi-abdi males pati ka umumna urang Israil." Saur Daud, "Enya, kumaha pihadeeunana?" 5 Jawab urang Gibon, "Saul kapungkur maksadna ngabasmi ka abdi sadaya, supados di sakuliah Israil ulah aya urang Gibon saurang-urang acan. 6 Ku margi kitu, mugi Gusti kersa nyerenkeun tujuh urang turunan Saul anu lalaki, bade digantung di payuneun PANGERAN di Gibea, kota pangcalikan Saul, raja anu dipilih ku PANGERAN tea." "Heug, ku kami diserenkeun," waler raja. 7 Tapi Daud nangtayungan Mepiboset putra Yonatan putu Saul, sabab emut kana ikrar suci antara anjeunna jeung Yonatan. 8 Anu dicandak keur serenkeuneun nya eta Armoni jeung Mepiboset putra Saul ti parekan anu ngaran Rispa binti Aya, jeung lima deui putu-putu Saul, anak Merab binti Saul anu nikahna ka Adriel bin Barsilai urang Mehola. 9 Ku Daud diserenkeun ka urang Gibon. Ku urang Gibon terus digarantung di luhur gunung payuneun PANGERAN. Tujuhanana bareng paraeh. Diparaehanana mangsa geus ganti usum, waktu ngamimitian panen hanjeli. 77
2 Samuel 21.10-15 10 Geus kitu Rispa binti Aya urut parekan Saul nyieun sasaungan tina karung dina hiji cadas, nungguan eta mayit-mayit di dinya ti mimiti usum dibuat nepi ka cur usum hujan. Mayit-mayit teh ti beurang dijaga supaya henteu diparacokan ku manuk, ti peuting dijaga supaya henteu dihakan ku sato galak. 11 Kalakuan Rispa diuningakeun ka Daud. 12 Ti dinya Daud angkat ka Gilad nepangan urang Yabes, seja nyandak tulang-taleng Saul jeung Yonatan. (Bareto, sanggeus Saul jeung Yonatan tiwas ku urang Pelisti di Gunung Gilboa tea, layonna ku urang Pelisti dipakukeun kana tembok, ku urang Yabes dipaling ti alun-alun Bet San, tuluy dikurebkeun di Gilad.) 13 Eta tulang-taleng Saul jeung Yonatan kitu deui tulang-taleng tujuh jelema anu digarantung ku urang Gibon tea ku Daud dicandak. 14 Tulang-taleng Saul jeung Yonatan ku Daud dipiwarang dipendem di makam Kis, rama Saul, di Sela, wewengkon Binyamin. Sanggeusing hal eta dilaksanakeun, tuluy paneda sangkan nagara dileupaskeun tina paceklik, ku Allah dikabul. 15 Sakali mangsa urang Israil perang deui jeung urang Pelisti. Daud oge angkat merangan urang Pelisti, datang ka anjeunna ngaraos nahnay. 78
2 Samuel 21.16-22 16 Jol aya hiji jelema raksasa ngaranna Isbi Benob, nyoren pedang jeung mawa tumbak tambaga anu beuratna meh tilu kilo satengah, ngarah ka Daud. 17 Tapi kaburu katulungan ku Abisai putra ibu Seruya. Eta raksasa diayonan sarta beunang dipaehan. Ti dinya jalma-jalma Daud kapok mawa deui rajana ngiring perang. Piunjukna ka raja, "Gusti teh jadi pangharepan Israil, ulah dugi ka abdi sadaya kaleungitan ku Gusti." 18 Der perang deui ngalawan urang Pelisti di Gob. Di dinya ge aya raksasa, ngaranna Sap. Ieu oge beunang dipaehan ku Sibkai urang Husa. 19 Barang perang deui ngalawan urang Pelisti keneh di Gob, aya deui raksasa anu beunang dipaehan, ngaranna Goliat urang Gat, anu gagang tumbakna kandelna sapihanean. Dipaehanana ku Elhanan bin Yair urang Betlehem. 20 Sakali deui perang di Gat. Di dinya ge aya hiji raksasa anu kabeukina gelut. Ramona kabeh genep-genep, ramo leungeun ramo suku genep-genep. 21 Eta raksasa kacida nyapirakeunana ka urang Israil. Tuluy diayonan ku Yonatan bin Syama saderek Daud, tuluy dipaehan. 22 Eta opat raksasa kabeh turunan raksasa Gat, beak kabeh dipaehan ku Daud sabaladna. 79
2 Samuel 22.1-11 22 1 Sanggeus Daud luput ti Saul tur rahayu ti sakabeh satru, anjeunna nyanggakeun ieu kidung pupujian ka PANGERAN: 2 PANGERAN panyalindungan kaula, benteng kaula anu tohaga. 3 Allah teh juru raksa kaula, kaula aman di Mantenna. Lir kepeng, Mantenna mindingan kaula, nangkis bahla, ngamankeun kaula. Mantenna jurusalamet kaula, ngaraksa jeung nyalametkeun kaula tina bahaya. 4 Kaula ngajerit ka PANGERAN, seug Mantenna ngabebaskeun kaula ti musuh- musuh. Puji PANGERAN! 5 Ombak pati datang ngalingkung, lambak ajal datang ngagulung. 6 Bahya maot datang ngepung, kuburan datang naheunan. 7 Sajeroning kasukeran, kaula nyambat ka PANGERAN, nyambat pitulung Allah. Sora kaula kadangueun ti gedong-Na, panyambat kaula diregepkeun ku Mantenna. 8 Bumi inggeung jagat endag, dasaring langit aroyag sarehing Allah keur wera! 9 Haseup meledug tina pangambung-Na, seuneu ngagedag jeung ruhak ruhay nyebrot tina bahan-Na. 10 Mantenna meulahkeun langit, jut lungsur ngadampal mega kandel. 11 Biur hiber tunggang mukarabin, sumiriwik nitih jangjang angin. 80
2 Samuel 22.12-23 12 Mantenna nutupan anjeun ku poek, dikuriling mega kandel pinuh ku cai. 13 Ruhak ruhay muncrat hurung, mancawura tina kilat payuneuna-Na. 14 Geleger, PANGERAN ngagentra ti angkasa, geleger soara Allah Nu Maha Kawasa. 15 Mantenna mentang-mentangkeun jamparing musuh-musuhna paburisat tingbalecir disalamberan ku kilat. 16 Dasar sagara mani nonggerak, alas jagat jadi ngabuliklak waktu PANGERAN ngahaok ka musuh-musuhna, sarta ngagaur ka maranehna lantaran wera. 17 PANGERAN ti luhur ngahontal ka handap, kaula dirawel terus dibedol ti cai anu jero. 18 Mantenna ngajait kaula ti musuh-musuh anu garagah rosa, jeung ti sakur nu mikangewa anu leuwih kuat batan kaula. 19 Eta teh daratang narajang, sajeroning kaula keur kasusahan. Tapi PANGERAN sumping nulungan. 20 Mantenna ngahanjatkeun kaula tina bahla, kaula dirahayukeun, sabab Mantenna nyaaheun. 21 Kaula ku PANGERAN diganjar, reh lampah kaula bener. Dipaparin rahmat, reh kaula henteu salah. 22 Reh kaula nurut kana papakon PANGERAN, tara baha ka Allah. 23 Reh ngesto kana hukum-hukum-Na, tara ngalawan kana timbalana-Na. 81
2 Samuel 22.24-36 24 Mantenna anu uninga, yen lampah kaula beresih, nyegah diri tina lampah salah. 25 Ngaganjarna ku sabab lampah kaula bener, reh uninga yen kaula henteu salah. 26 Nun PANGERAN, Gusti satuhu ka nu mituhu, satemenna ka nu satemenna. 27 Wening galih ka nu hatena beresih, ngamusuh ka nu misatru. 28 Ngangkat nu hina harkat, nundukkeun anu arangkuh. 29 Nun PANGERAN, Gusti teh sumbering caang, maparin caang ka abdi. 30 Abdi sanggup nempuh musuh, ngacak- ngacak kakuatanana. Reh Gusti nu maparin kakuatan, nu maparin kagagahan. 31 Mantenna Allah, sampurna sugri damel- Na, layak dipercaya pangandika-Na! Keur sakur nu nyalindung ka Mantenna, Allah teh lir jadi kepengna. 32 Ngan PANGERAN anu jumeneng Allah. Ngan Allah panyalindungan urang. 33 Ngan Allah ieu panyalindungan kaula nu teguh, anu ngamankeun jalan kaula. 34 Anu ngawatek suku kaula jadi rikat tinanding peucang, di gunung-gunung taya kakeungkang. 35 Anu ngajiad kaula parigel perang, sanggup metakeun gondewa nu pangheurasna. 36 Nun PANGERAN, Gusti ngauban sareng nyalametkeun abdi, abdi jadi mulya ku pitulung Gusti. 82
83 2 Samuel 22.37-49 37 Gusti ngajagi sangkan abdi ulah katewak, sarta abdi tacan kantos ragrag. 38 Sapanjang musuh can tumpur, hantem diudag terus digempur. 39 Digeprak teu harudang deui, ngajaloprak di hareupeun abdi. 40 Dina perang, Gusti nu maparin kakiatan, tur maparin kaunggulan. 41 Ku pitulung Gusti, musuh birat ti abdi, sakur nu ngarah seep dibasmi. 42 Musuh nareangan pitulung, tapi taya anu sanggup nulung. Seug sasambat ka PANGERAN, tapi henteu diwaleran. 43 Ku abdi diluluh dijieun lebu, dileyek dijieun leutak. 44 Abdi parantos ditulungan ti sakur nu ngaralawan. Karajaan abdi jadi lega, abdi ngarajaan bangsa-bangsa. Bangsa anu teu wawuh ge jadi bawahan abdi. 45 Bangsa batur ka abdi sarujud, saucap abdi diturut. 46 Kalalabur pangacianana, kalaluar ti jero bentengna, awakna pating daregdeg. 47 PANGERAN jumeneng! Puji panyalindungan kaula! Celukkeun agungna kakuatan Allah anu nyalametkeun kaula! 48 Mantenna nalukkeun musuh kaula, nundukkeun bangsa-bangsa, jadi bawahan kaula. 49 Mantenna ngaluputkeun ti anu misatru. Nun PANGERAN, nya Gusti nu ngelehkeun eta
84 2 Samuel 22.50- 23.5 musuh-musuh, anu ka abdi ngaraksa, luput ti tukang ngarogahala. 50 Nu mawi abdi muji ka Gusti di lingkungan bangsa-bangsa. Abdi nganyanyikeun pupujian ka Gusti. 51 Allah maparin kaunggulan langkung- langkung ka raja lisahana-Na! Asih-Na taya petotna, ka raja lisahana-Na, ka Daud sarundayanana, salalanggengna. 23 1 Daud putra Isai teh ku PANGERAN dipaparin darajat luhur, ku Allahna Yakub diangkat raja. Nya anjeunna anu ngarang Jabur pikeun urang Israil, kacida arendahna. Ari pilahir anjeunna anu pamungkas kieu: 2 Roh PANGERAN ngandika ku jalan kaula, amanatna aya dina biwir kaula. 3 Kieu sabda Allah Israil ka kaula, nya pilahir Gusti panuyun Israil tea: "Raja anu adil palamarta, anu ngerehna madoman kana sabda Allah, 4 ibarat surya medal teu kaalingan, lir srangenge ngagebray saentas hujan, jujukutan ngagarenclang kahibaran." 5 Nya ku lantaran kitu turunan kaula baris ginanjar nugraha Allah. Sabab Mantenna enggeus jangji, jangji nu langgeng abadi. Kitu panyileukan ati, nu bakal ngalantarankeun kaula unggul, tur yakin ku Allah tangtu dikabul.
2 Samuel 23.6-12 6 Sabalikna jalma-jalma jahat mah ibarat cucuk nu kudu dipiceun, moal aya anu bisa nyabak ku leungeun taranjang. 7 Disingkirkeunana kudu ku pakakas tina beusi, atawa ku tumbak, tuluy diduruk nepi ka beak. 8 Prajurit-prajurit Daud anu kamashur, nu kahiji Yoseb Basebet urang Tahkemon, lulugu ti "Tri Wirawan". Kungsi ngayonan musuh dalapan ratus, sakali nempuh musuhna beak paraeh ditumbakan. 9 Nu kadua ti Tri Wirawan nya eta Elasar bin Dodo urang Ahohi. Kungsi manehna dina hiji poe ngabarengan Daud nyanghareupan urang Pelisti anu rek narajang. Urang Israil geus kadeseh mundur. 10 Tapi manehna mah tetep bae tagen ngayonan eta urang Pelisti, nepi ka leungeunna teu bisa dicekahkeun tina hulu pedang. Ku kagagahanana, poe eta PANGERAN ngadamel kaunggulan gede. Sanggeusing eta urang Israil anu geus mundur teh baralik deui ka Elasar, ngarangsadan pakarang musuh anu kasambut. 11 Wirawan anu katilu ngaranna Syama bin Age urang Harar. Sakali mangsa urang Pelisti geus aya di Lehi deukeut hiji kebon kacang polong. Urang Israil kalabur. 12 Syama tetep tagen ngayonan urang Pelisti di eta kebon suuk, nepi ka musuh 85
2 Samuel 23.13-18 beak paraeh. Poe eta PANGERAN ngadamel kaunggulan gede. 13 Dina hiji mangsa usum dibuat, sabubuhan urang Pelisti keur masanggrahan di Lebak Repaim. Sabot kitu aya tilu prajurit ti prajurit-prajurit anu kamashurkeun "Si Tilu Puluh", marudun ka guha Adulam rek manggihan Daud, 14 anu keur aya di benteng di hiji pasir. Harita Betlehem keur diandih ku urang Pelisti. 15 Daud anu geus sono ka lembur ngalahir, "Hayang teuing kami dipangalakeun cai keur nginum ti sumur deukeut gapura kota Betlehem!" 16 Bral bae eta tilu prajurit teh arindit, tuluy nobros pasanggrahan urang Pelisti, pek nimba ti sumur di Betlehem, caina disanggakeun ka Daud. Tapi ku Daud henteu dileueut, anggur dibahekeun kana taneuh, dibaktikeun ka PANGERAN, 17 bari piunjukna, "Nun PANGERAN, paliyas abdi nginum ieu cai, margi sami sareng nginum getih eta tilu prajurit anu parantos narohkeun jiwana." Nu matak cai teh ku anjeunna henteu dileueut. Kitu kagagahanana eta tilu prajurit teh. 18 Anu jadi kapala "Si Tilu Puluh" nya eta Abisai, putra ibu Seruya, rayina Yoab. Abisai kungsi ngayonan tilu ratus urang Pelisti, sarta eta urang Pelisti teh kabeh tiwas ditumbakan. Abisai kamashur di antara "Si Tilu Puluh". 86
87 2 Samuel 23.19-24 19 Malah ti "Si Tilu Puluh" teh pangmashurna, turug-turug jadi pamingpinna. Tapi sangkilang kitu ge mashur keneh "Tri Wirawan" tea. 20 Aya deui prajurit anu kasohor, nya eta Benaya bin Yoyada urang Kabsel. Loba kagagahanana, kaasup tarungna ngalawan dua satria Moab anu baradag. Sarta sakali mangsa keur usum salju, manehna nurunan hiji gorombang terus tarung jeung hiji singa di dinya, singana dipaehan. 21 Kungsi deuih niwaskeun hiji urang Mesir anu awakna tangihgul. Musuhna make tumbak, ari manehna ngan make pepentung. Tumbak urang Mesir teh ku manehna dibetot, jos digejoskeun ka nu bogana nepi ka paeh. 22 Kitu kagagahan-kagagahan Benaya di antara "Si Tilu Puluh", 23 tur manehna anu pangnonjolna. Tapi parandene kitu mashur keneh "Tri Wirawan" tea. Manehna ku Daud dijieun kapetengan pribadi. 24 (23:24-39) Prajurit-prajurit sejenna anu kaasup ka "Si Tilu Puluh nya eta: Asahel, rayina Yoab; Elhanan bin Dodo, ti Betlehem; Syama jeung Elika, urang Harod; Heles, urang Pelet; Ira bin Ikes, urang Tekoa; Abieser, urang Anatot; Mebunai, urang Husa; Salmon, urang Ahohi; Maharai, urang Netopa; Heleb bin Baana ti Netopa; Itai bin Ribai ti Gibea wilayah kaom Binyamin; Benaya, urang Piraton; Hidai, ti Lebak Gaas; Abi
88 2 Samuel 23.25- 24.1 Albon, urang Arba; Asmawet, urang Bahurim; Eliahba, urang Saalbon; Anak-anak Yasen; Yonatan; Syama, urang Harar; Ahiam bin Sarar, urang Harar; Elipelet bin Ahasbai, urang Maaka; Eliam bin Ahitopel, urang Gilo; Hesrai, urang Karmel; Paarai, urang Arab; Igal bin Natan, urang Soba; Bani, urang Gad; Selek, urang Amon; Naharai, urang Berot, tukang mawa pakarang Yoab; Ira jeung Gareb, urang Yatir; Uria, urang Het; Ieu tilu puluh tujuh urang kabeh prajurit-prajurit anu kamashur. 25 (23:24) 26 (23:24) 27 (23:24) 28 (23:24) 29 (23:24) 30 (23:24) 31 (23:24) 32 (23:24) 33 (23:24) 34 (23:24) 35 (23:24) 36 (23:24) 37 (23:24) 38 (23:24) 39 (23:24) 24 1 Dina hiji mangsa PANGERAN bendu deui ka urang Israil. Mantenna ngangsonan ka Daud sina nyusahkeun ka
2 Samuel 24.2-8 Israil. Timbalana-Na ka Daud, "Cacahkeun urang Israil jeung urang Yuda!" 2 Daud tuluy marentah ka panglima Yoab, "Maneh jeung para perwira bawahan kudu ngadatangan kaom-kaom Israil di sakuliah nagara, ti tungtung nepi ka tungtung. Itung jiwana, hayang nyaho aya sabaraha." 3 Piunjuk Yoab, "Mugia jumlah urang Israil ku PANGERAN Allah Jeng Raja sing didamel saratus kalieun ti ayeuna sareng sing katingali ku Gusti. Naon margina Gusti bet miwarang kitu?" 4 Tapi raja tetep mageuhan parentahna. Ku sabab kitu Yoab jeung para perwira bawahanana arindit arek nyacahkeun urang Israil. 5 Sanggeus meuntasan Walungan Yordan, ngarereb heula di wewengkon Arur kidul, kota anu ayana di tengah hiji lebak di wewengkon Gad. Ti dinya tuluy ngaler ka Yaser. Ti Yaser terus 6 ka Gilad jeung Kades wewengkon urang Het. Ti dinya terus ka Dan. Ti Dan terus ngulon ka Sidon. 7 Ti Sidon terus ngidul ka Tirus, kota benteng. Ti dinya terus deui ka unggal kota urang Hewi jeung Kanaan. Panganggeusanana ka Bersyeba, wewengkon Yuda kidul. 8 Sanggeus salapan bulan jeung dua puluh poe, kakara bisa marulang deui ka Yerusalem, sanggeus ngambah sakuliah nagara. 89
90 2 Samuel 24.9-14 9 Laporanana diuningakeun ka raja. Hasilna, jalma anu geus manjing wajib militer, ti Israil aya 800.000 urang, ti Yuda aya 500.000 urang. 10 Tapi sanggeusna ngayakeun cacah jiwa manah Daud jadi ratug. Tuluy unjukan ka PANGERAN, "Abdi parantos langkung- langkung nya dosa, parantos midamel kitu. Nun PANGERAN, hapunten kalakuan jisim abdi anu sakitu bodona." 11 (24:11-12) Ti dinya PANGERAN nimbalan ka Nabi Gad, juru tingal Raja Daud. Timbalana-Na, "Bejakeun ka Daud, sina milih tina tilu rupa piliheun. Rek milih nu mana bae ku Kami rek diturutkeun." Isukna sanggeus Daud gugah kulem, 12 (24:11) 13 Gad nepangan rek ngunjukkeun timbalan PANGERAN. Dina tungtungna kieu saurna, "Bade milih anu mana? Paceklik tilu taun di sakuliah nagara, atanapi Gusti diudag-udag musuh lamina tilu sasih, atanapi sasalad ka nagara tilu dinten? Mangga emut-emut heula teras wartoskeun ka jisim abdi, urang unjukkeun ka PANGERAN." 14 Waler Daud, "Kaula susah kacida milihna. Tapi tinimbang cilaka ku pada jalma, mending pasrah ka PANGERAN, naon bae hukuman ti Mantenna rek ditarima. Mantenna teh sipat welas."
2 Samuel 24.15-20 15 Ti dinya eta nagara ku PANGERAN dikeunaan sasalad mimiti ti isuk eta nepi ka beak tempo ti Mantenna tea. Ti sakuliah nagara, ti tungtung nepi ka tungtung, aya 70.000 urang Israil anu tiwas ku eta sasalad. 16 Barang malaikat PANGERAN rek prak ngaruksak ka Yerusalem, ku PANGERAN diwagel ulah diteruskeun. Kieu timbalana-Na ka eta malaikat anu nyabutan nyawa maranehna, "Meujeuh! Geus cukup!" Harita eta malaikat geus aya di pangirikan bogana Arauna urang Yebus. 17 Sanggeus Daud ningalieun ka eta malaikat anu niwaskeun jalma-jalma, anjeunna unjukan ka PANGERAN, "Jisim abdi anu lepatna, anu gaduh dosana. Dupi maranehna mah naon kalepatanana? Mangga hukumanana larapkeun ka jisim abdi sakulawargi." 18 Geus kitu dina poe eta keneh Gad angkat nepangan Daud sarta miunjuk kieu, "Gusti kedah angkat ka pangirikan pun Arauna, kedah ngadegkeun altar di ditu haturan PANGERAN." 19 Daud angkat, tumut kana timbalan PANGERAN anu diandikakeun ka Gad. 20 Barang nenjo aya raja sapangiringna keur naranjak ka manehnakeun, gancang Arauna mapagkeun, tuluy sujud kana taneuh payuneun Daud, 91
92 2 Samuel 24.21-25 21 pok miunjuk, "Gusti, bade aya pikersaeun naon rurumpaheun sumping ka jisim abdi?" Waler Daud, "Kami hayang meuli ieu pangirikan maneh, rek diadegan altar haturan PANGERAN, sangkan sasalad eureun." 22 "Sumangga Gusti, candak bae!" tembal Arauna. "Mangga haturkeun kurban ka PANGERAN sakumaha kapalay Gusti. Sapi kurbankeuneun kana altar mangga nyandak sacekapna. Sarawuh ieu pasangan-pasangan sareng ieu seredan pangirikan mangga kasanggakeun kangge suluhna." 23 Sok barang-barangna disanggakeun ka raja, pok deui Arauna unjukan, "Mugi-mugi kurban Gusti ditampi ku PANGERAN, Allah Sang Raja." 24 Waler raja, "Entong kitu. Ku kami rek dibayar sakumaha pantesna. Kami seja ngurban ka PANGERAN Allah kami teh hayang beunang meuli, ulah beunang pamere." Tuluy eta pangirikan jeung anak sapi kurbankeuneun teh ku anjeunna digaleuh lima puluh gebleg perak. 25 Geus kitu prak anjeunna ngadegkeun altar haturan PANGERAN, ti dinya ngahaturkeun kurban beuleuman jeung kurban karapihan. Sanggeusing kitu PANGERAN ngamakbul kana paneda anjeunna, rep sasalad eureun.
1 Raja-raja 1 1 Raja Daud geus kacida sepuhna, salirana kudu dikampuhan bae, tapi kitu ge salirana teu haneut-haneut. 2 Mantri-mantrina arunjukan, "Gusti, saena mah Gusti teh aya anu ngamemenan ulah petot-petot, sareng kedah aya anu ngarencangan ebog supados haneut. Bade dipangmilariankeun budak parawan." 3 Seug dipangmilariankeun mojang geulis ti sakuliah Israil. Manggih di Sunem, ngaranna Abisag. 4 Nyi mojang teh teuing ku geulis, tuluy dideuheuskeun ka raja, dibakukeun ngamemenan jeung maturan ebog wungkul, ku raja teu ditemahan. 5 (1:5-6) Sanggeus Absalom teu aya, putra Daud anu pangageungna tinggal Adonia, putra ti Hagit. Ieu oge kasep pisan. Saumurna ku Daud tara pisan diseuseul atawa digetrik-getrik. Adonia hayangeun jadi raja, tuluy nyadiakeun kareta jeung kudana katut pangawal pribadi lima puluh urang. 6 (1:5) 7 Ti dinya ngajak pasini ka Yoab putra ibu Seruya jeung ka Imam Abyatar. Aranjeunna nyatujuan jeung sanggup ngabantu.
1 Raja-raja 1.8-16 8 Imam Sadok, Benaya bin Yoyada, Nabi Natan, Simei, Rei, jeung kapetengan raja henteu pipilueun. 9 Dina hiji poe Adonia ngayakeun kurban domba, sapi jalu jeung anak sapi anu lalintuh di hiji tempat anu ngaranna Cadas Oray deukeut cinyusu En Rogel, ngondangan rayi-rayina putra-putra raja anu pameget jeung para mantri raja urang Yuda. 10 Ari Suleman raina, Nabi Natan, Benaya, jeung pangawal pribadi raja mah henteu diondang. 11 Nabi Natan misaur ka Batseba, "Parantos kenging wartos? Adonia putra Hagit ngarajakeun anjeun! Gusti urang, Daud, teu uningaeun! 12 Supados Nyi Raja sareng putra Suleman salamet, Bapa seja ngemutan. 13 Enggal deuheusan Sang Raja, saurkeun, Gusti teh sanes parantos ikrar yen pun anak Suleman bade dijenengkeun raja, gegentos Gusti? Geuning ayeuna Adonia anu jadi raja?" 14 Saur Natan deui, "Engke sabot Nyi Raja unjukan, Bapa ge bade ngadeuheus nimpalan pihatur." 15 Batseba angkat nepangan raja, sup ka pajuaran. Raja teh geus sepuh pisan, keur dimemenan ku nyi Abisag urang Sunem. 16 Batseba nyampoyong dat nyembah. Ku raja dipariksa, "Aya naon, Nyai?" 2
1 Raja-raja 1.17- 25 17 Pok ngawangsul, "Gusti panutan! Kapungkur Gusti parantos ikrar kalayan nyebat pajenengan PANGERAN, Allah panutan Jeng Raja, yen Suleman tangtos didamel raja gegentos Gusti. 18 Ayeuna anu jadi raja teh Adonia. Gusti teu uninga! 19 Anjeunna parantos ngadamel kurban pirang-pirang sapi, domba sareng anak sapi anu lalintuh, ngondangan putra-putra anu pameget, Imam Abyatar, sareng Panglima Yoab. Putra Gusti mah Suleman henteu diondang. 20 Gusti panutan, bangsa Israil nuju ngajeng- ngajeng timbalan, harayang terangeun saha anu bakal jadi raja gegentos Gusti. 21 Upami henteu enggal-enggal diumumkeun ayeuna, engke saparantos Gusti ngantunkeun, abdi sareng pun anak Suleman bakal disebat hianat." 22 Sabot Batseba unjukan, Natan sumping ka karaton. 23 Sanggeus diuningakeun ka raja, Nabi Natan lebet, dat nyembah. 24 Ti dinya pok mihatur, "Nun Gusti Sang Raja, dupi Adonia jadi raja gegentos Gusti teh, Gusti anu ngersakeun? 25 Dinten ieu Adonia parantos meuncit pirang-pirang sapi, domba sareng anak sapi kabiri, ngondangan putra-putra raja anu pameget, Panglima Yoab, sareng Imam 3
1 Raja-raja 1.26- 34 Abyatar. Ayeuna aranjeunna nuju pesta ngawilujengkeun Adonia, Wilujeng Raja Adonia! 26 Abdi mah kitu deui Imam Sadok, Benaya, sareng Suleman, henteu dibantun-bantun. 27 Naha eta teh parantos pangersa Gusti, kalayan teu diwartoskeun heula ka para gegeden, saha raja gegentos Gusti teh?" 28 Raja ngadawuh, "Batseba sina lebet deui." Batseba lebet deui, ngadeg di payuneun raja deui. 29 Ti dinya raja ngalahir ka anjeunna, "Kami jangji ka Nyai, demi jumenenging PANGERAN anu geus ngajait kami tina sagala bancang pakewuh, 30 yen poe ieu kami seja ngabuktikeun jangji kapungkur ka Nyai kalayan nyebut pajenengan PANGERAN Allahna Israil, yen Suleman anak Nyai, jadi raja gaganti kami!" 31 Batseba nyembah, pok miunjuk, "Mugia Gusti panutan wilujeng sapapaosna!" 32 Geus kitu raja nimbalan ngangkir Imam Sadok, Nabi Natan, jeung Benaya. Sanggeus eta sarumping, 33 raja nimbalan, "Putra kami Suleman tumpakkeun kana bigal titihan kami, anteurkeun ku maraneh jeung para gegeden karaton kami ka Cinyusu Gihon. 34 Lisahan di ditu ku Sadok jeung Nabi Natan, angkat raja nyangking Israil. Tiup 4
1 Raja-raja 1.35- 41 tarompet tuluy surakkeun, Wilujeng Raja Suleman! 35 Anteurkeun deui ka dieu, sina nyalikan tahta kami. Suleman nu jadi raja gaganti kami. Suleman anu ku kami geus ditangtukeun bakal jadi raja nyangking Israil jeung Yuda." 36 Ngawangsul Benaya, "Amin. Timbalan tangtos laksana. Mugi diteguhkeun ku PANGERAN, Allah Jeng Raja. 37 Mugi Mantenna nyarengan ka Suleman, sakumaha nyarengan ka Gusti Jeng Raja. Sareng mugia jaman pamarentahan Suleman langkung jembar ti batan jaman Jeng Gusti." 38 Suleman dititihkeun kana bigal titihan Raja Daud, terus diiring ku Sadok, Natan, Benaya, jeung para pangawal pribadi raja, dianteurkeun ka Cinyusu Gihon. 39 Ti dinya Imam Sadok ngaluarkeun wadah minyak jetun candakna ti Kemah Tepangan PANGERAN. Seug Suleman dilisahan. Geus kitu tarompet ditiup, ger jalma-jalma sarurak, "Wilujeng Raja Suleman!" 40 Suleman diiring, jalma-jalma teu eureun-eureun surak dibarung ku sora suling, ngageder mani asa eundeur jagat. 41 Sora anu sakitu ngagederna karungu ku Adonia jeung para ondangan anu kakara reres dalahar. Yoab curinghak seug mariksa, "Aya naon di dayeuh mani ngageder?" 5
1 Raja-raja 1.42- 49 42 Tacan tutup sasauranana, dumadakan jol Yonatan bin Abyatar norojol. Dihiap ku Adonia, "Kadieu asup! Andika jalma sinatria, tangtu mawa beja alus." 43 Tembal Yonatan, "Nu mawi sanes! Leresna mah Raja Daud parantos ngangkat Suleman jadi raja. 44 Raja nimbalan ka Sadok, Natan, Benaya, sareng kapetengan raja supados ngaping Suleman. Suleman ditunggangkeun kana bigal titihan raja. 45 Ayeuna Suleman parantos dilisahan di Cinyusu Gihon ku Sadok sareng Natan, parantos jadi raja. Parantos marulih deui ka dayeuh, diiring ku nu salusurakan. Anu kadarangu bieu teh sora eta. 46 Suleman ayeuna parantos jumeneng raja. 47 Sadaya gegeden karaton nawiskeun sumujudna ka Raja Daud, salaurna, Mugia Allah Jeng Gusti ngersakeun Suleman langkung kamashur batan Jeng Gusti. Mugia jaman pamarentahanana langkung jembar ti batan jaman Jeng Gusti. Saparantos kitu Raja Daud sujud di pajuaran, 48 sembahyang, Maha Agung PANGERAN Allah Israil. Gusti dinten ieu parantos ngangkat pun anak Suleman, jadi raja gegentos abdi, tur abdi kawidian tiasa keneh nyaksian." 49 Tamu-tamu Adonia pohara ngagarebegna, tuluy budal baralik. 6
1 Raja-raja 1.50-2.4 50 Ari Adonia anu kacida sieuneunana ku Suleman gura-giru muru ka Kemah Tepangan PANGERAN, tuluy nangkeup kana tatandukan altar. 51 Raja Suleman diuningaan, "Adonia sieuneun ku Gusti. Ayeuna nuju nanangkeup tatandukan altar sarta saurna, Unjukkeun ka Suleman, mugi anjeunna jangji kituh yen moal maehan ka kami." 52 Raja Suleman ngawaler, "Lamun enya rek satia, buukna salambar moal diganggu. Sabalikna lamun kanyahoan boga niat jahat, tan wande dipaehan." 53 Adonia ku Suleman dipiwarang diala, diturunkeun tina altar. Gancangna Adonia geus aya di payuneun Suleman, bruk nyuuh di payuneunana. Ti dinya raja ngalahir, "Maneh meunang balik." 2 1 Daud geus ngaraos tereh puput yuswa. Seug wewekas ka Suleman putrana. Saurna, 2 "Ama teh geus tereh dipundut nya umur. Hidep masing teger, sing jadi lalaki. 3 Jaga sagala pangersa PANGERAN, Allah panutan hidep. Tuturkeun hukum-hukum jeung sagala parentah-Na anu kaungel dina Hukum Musa, sangkan jamuga di mana-mana, mulus dina sagala lampah. 4 Lamun hidep tetep sumujud ka PANGERAN, jangji Mantenna ka Ama bakal laksana, sakumaha timbalana-Na yen upama 7
1 Raja-raja 2.5-10 turunan Ama nurut terusing ati kana sagala timbalana-Na, anak incu Ama tan wande moal aya pegatna ngarajaan di Israil. 5 Jeung hidep tangtu inget keneh, kumaha kalakuan Yoab ka Ama, maehan Abner bin Ner jeung Amasa bin Yeter, dua panglima Israil. Maehanana dina usum kerta, mangmaleskeun jelema-jelema anu tiwas ku eta panglima dina perang. Jadi Yoab geus maehan jelema teu karana sabab, Ama nu katempuhan susahna jeung balukarna. 6 Hidep tangtu hideng kudu kumaha, sangkan eta jelema paehna ulah paeh sakumaha biasa. 7 Ama titip anak-anak Bapa Barsilai urang Gilad, rawatan sing hade-hade. Kacida balageurna eta teh ka Ama, basa Ama keur kakaburan nyingkahan Absalom. 8 Aya saurang deui, Simei bin Gera urang Bahurim wewengkon Binyamin. Manehna geus nyumpahan ka Ama laklak dasar basa Ama keur ka Mahanaim. Basa Ama arek mulang, manehna mapagkeun ka Walungan Yordan. Ama harita jangji nyebut pajenengan PANGERAN yen manehna ku Ama moal dipaehan. 9 Tapi ku hidep mah ulah diantep, kudu dihukum, ulah nepi ka luput tina hukum paeh. Hidep tangtu terang kudu kumaha." 10 Gancangna Daud geus pupus, dikurebkeun di Kota Daud. 8
1 Raja-raja 2.11- 19 11 Ari ngarajaanana kabehna opat puluh taun. Tujuh taun di Hebron, tilu puluh tilu taun di Yerusalem. 12 Tahta karajaan diteruskeun dicangkingna ku Suleman putrana, sarta eta karajaan jadi kacida reugreugna. 13 Hiji mangsa Adonia putra Hagit datang ka Batseba ibu Suleman. "Hidep ka dieu teh naha reujeung niat hade?" Batseba mariksa. "Leres," jawabna, 14 sarta pokna deui, "Abdi teh bade nyuhunkeun tulung." "Nyuhunkeun tulung kumaha?" saur Batseba. 15 Walon Adonia, "Ibu uninga, sayaktosna anu kedah jadi raja teh abdi. Kitu kahayang urang Israil mah. Mung benten jadina, anu jadi teh bet pun adi, Suleman, da kitu dikersakeunana ku PANGERAN. 16 Mung aya anu bade disuhunkeun saperkawis, mugi ku Ibu ulah teu ditampi." 17 Saur Batseba, "Cik saurkeun." Adonia, "Pangunjukkeun ka Raja Suleman, da Ibu mah moal teu didangu. Abdi teh hoyong ka Nyi Abisag, bade disuhunkeun seja dipibojo." 18 "Heug," saur Batseba, "ku Ibu urang unjukkeun ka raja." 19 Ti dinya Batseba nepangan raja rek ngunjukkeun pamenta Adonia. Raja ngadeg dat nyembah ka ibuna. Gek deui linggih dina tahta, ibuna dipangnyandakkeun korsi sina calik di tengeneunana. 9
1 Raja-raja 2.20- 26 20 Ibuna ngalahir, "Ibu teh sumeja nyuhunkeun sih citeres Enung saeutik, mugi katampi." Waler raja, "Sumangga Ibu, naon pamundut teh? Ku putra sumeja dicumponan." 21 Piunjuk ibuna, "Raka Enung Adonia nyuhunkeun Nyi Abisag, sejana dipibojo." 22 Ngawaler raja ka ibuna, "Naha Ibu mung mundut Abisag kangge Adonia? Pangmundutkeun tahta bae sakalian, da anjeunna teh dulur abdi saluhureun, tur disokong ku Yoab sareng Imam Abyatar!" 23 Geus kitu Suleman ikrar nyebat pajenengan PANGERAN, saurna, "Mugia abdi ulah jamuga ti Allah saupami pamenta Adonia sarupi kitu ku abdi henteu dibales! 24 Abdi ku PANGERAN parantos diteguhkeun ngasta tahta kangjeng rama, Daud. PANGERAN parantos ngalaksanakeun eta jangji, ieu karajaan parantos dipaparinkeun ka abdi turun-tumurun. Demi PANGERAN anu jumeneng, dinten ieu keneh Adonia baris pegat nyawana!" 25 Ti dinya raja nimbalan ka Benaya; timbalanana dilaksanakeun, Adonia dipaehan. 26 Jeung raja nimbalan ka Imam Abyatar, saurna, "Bapa mulang bae ka lembur, ka Anatot. Saenyana Bapa manjing hukum pati, ngan ayeuna mah kaula henteu hayang maehan, sabab Bapa kungsi ngurus Peti Perjangjian PANGERAN, jeung kungsi bela 10
11 1 Raja-raja 2.27- 32 tumutur milu sangsara jeung kangjeng rama, Daud." 27 Seug Abyatar ku Suleman dipocot, henteu jadi imam PANGERAN deui. Ku hal eta laksana pangandika PANGERAN basa di Silo perkara papasten Imam Eli turun-tumurun. 28 Ari Yoab (anu nyokong ka Adonia tapi henteu nyokong ka Absalom), ngadangu hal eta teh kacida sieuneunana. Geblus bae lebet ka Kemah Tepangan PANGERAN, kerewek nangkeup kana tatandukan altar. 29 Diuningakeun ka Raja Suleman yen Yoab mubus ka Kemah Tepangan sarta nangkeup altar. Suleman miwarangan mariksa ka Yoab naon sababna lumpat kana altar. Saur Yoab, nu matak lumpat ka PANGERAN teh lantaran sieun ku Suleman. Ti dinya Suleman nimbalan ka Benaya sangkan Yoab dipaehan. 30 Leos Benaya ka Kemah Tepangan, pok misaur ka Yoab, "Timbalan raja, andika geura kaluar!" Waler Yoab, "Moal, hayang paeh di dieu!" Benaya ngadeuheus deui ka raja ngunjukkeun kasauran Yoab. 31 Ari saur Suleman, "Laksanakeun sakumaha omongan Yoab. Paehan! Kubur! Sangkan kami atawa anak incu kami ulah dikukuntit ku dosana, anu geus maehan jelema-jelema taya sabab. 32 PANGERAN anu ngabales dosana maehan, anu dilampahkeunana kalawan Ama kami Daud teu uningaeun. Yoab geus maehan
1 Raja-raja 2.33- 39 dua jelema anu henteu salah naon-naon tur leuwih hade ti batan dirina sorangan: Abner bin Ner panglima perang Israil, jeung Amasa bin Yeter panglima perang Yuda. 33 Patina eta dua panglima kudu tumerap ka Yoab saanak incu. Mugia sakur putra putu Daud anu nyalikan tahtana sing ginanjar rahmat PANGERAN sapapanjangna." 34 Ti dinya Benaya indit ka Kemah Tepangan PANGERAN, sarta Yoab ku anjeunna dipaehan di dinya, tuluy dimakamkeun di bumina, di luar kota. 35 Ari Benaya ku Suleman diangkat jadi panglima gaganti Yoab, Sadok diangkat jadi imam gaganti Abyatar. 36 Geus kitu raja miwarang ngala Simei. Dawuhan raja ka Simei, "Maneh kudu cicing di dieu di Yerusalem, pek nyieun imah. Ati-ati, teu meunang kaluar-luar ti kota. 37 Lamun kaluar nepi ka meuntas Walungan Kidron, tangtu dipaehan, salah maneh sorangan." 38 "Timbalan katampi, sumeja diestokeun," walon Simei. Ti harita Simei matuh di Yerusalem. 39 Pareng dina hiji mangsa sanggeus meunang tilu taun, badega Simei minggat duaan, minggatna ka Akis bin Maaka raja di Gat. Sanggeus meunang laratan yen badegana maringgat ka ditu, 12
1 Raja-raja 2.40-3.3 40 Simei nyelaan kalde, bral indit ka Raja Akis rek nyokot badegana. Geus kitu mulang deui, badegana kabawa. 41 Sanggeus eta kalakuan Simei kauninga ku Raja Suleman, 42 raja miwarang nyaur Simei, tuluy ngalahir kieu, "Maneh ku kami geus dilarang demi PANGERAN, teu meunang kaluar ti Yerusalem. Samangsa-mangsa kaluar tangtu dipaehan. Lain maneh teh geus satuju rek ngestokeun? 43 Ku naon ingkar tina eta jangji jeung ngalanggar larangan kami? 44 Maneh nyaho sorangan kumaha kasalahan maneh ka rama kami Daud. Eta kalakuan maneh masing dihukum ku PANGERAN. 45 Muga kami dirahmat ku Mantenna, karajaan Daud masing aman santosa sapapanjangna." 46 Ti dinya raja nimbalan ka Benaya. Gancangna Simei geus dipaehan. Karajaan Suleman beuki reugreug. 3 1 Suleman migarwa putri putra raja Mesir, jadi wawargian jeung raja eta nagara. Garwana dicandak ka Kota Daud, bari ngantos anggeusna karaton, Bait Allah, jeung kuta Yerusalem sakuriling. 2 Nepi ka mangsa harita, Bait Allah tacan aya; jalma-jalma ana ngurban sok make altar di mana bae. 3 Suleman kacida sumujudna ka PANGERAN, tur tuhu kana wasiat Daud ramana. 13
1 Raja-raja 3.4-9 Anjeunna oge ari meuncit kurban jeung ngurbankeunana sok nganggo altar di mana bae. 4 Dina hiji mangsa anjeunna angkat ka Gibon seja ngurban, sabab Gibon teh enggon ngurban pangkamashurna. Di dinya anjeunna geus ngurbankeun mangratus-ratus sapi, didamel kurban beuleuman. 5 Peutingna PANGERAN nembongan ka anjeunna dina impenan, sarta nimbalan kieu, "Maneh hayang dibere naon ku Kami?" 6 Waler Suleman, "Gusti parantos sakitu mikaasihna ka Daud pun bapa, abdi Gusti tea. Sawangsulna pun bapa sumujud satia ka Gusti. Kaasih Gusti ka pun bapa mayeng teu aya kendatna, dugi ka maparin anak anu ayeuna neraskeun tahtana. 7 Nun GUSTI Allah, Gusti parantos ngersakeun jisim abdi jadi raja neraskeun pun bapa. Mung abdi teh teu terang aturan marentah, kawantos sakieu nya ngora keneh. 8 Dupi anu kedah diatur teh umat pilihan Gusti, tur sakitu seueurna dugi ka henteu kaetang. 9 Ku margi kitu abdi sumeja nyuhunkeun kapinteran sacekapna, supados tiasa ngatur umat Gusti kalayan adil palamarta, terang nu sae nu awon. Upami teu kitu, kedah kumaha diaturna eta umat Gusti anu sakitu seueurna?" 14
1 Raja-raja 3.10- 17 10 PANGERAN kalintang sukana ngadangu pamundut Suleman kitu, 11 lajeng nimbalan, "Maneh menta kapinteran geusan marentah kalawan bener, lain menta umur panjang, lain menta kabeungharan, lain menta pati musuh. 12 Pamenta maneh ku Kami dimakbul. Maneh bakal boga kapinteran jeung kawijaksanaan, leuwih ti nu saheulaeun kitu deui ti nu sapandeurieun. 13 Malah anu teu dipenta ge ku Kami rek dipaparin, boh kabeungharan, boh kamulyaan, saumur-umur, moal katepi ku raja-raja lian. 14 Jeung upama maneh nurut tur pengkuh nyekel papakon-papakon Kami cara Daud bapa maneh, tangtu dipanjangkeun umur ongkoh." 15 Nyah Suleman gugah, horeng tas ngimpen kenging timbalan Allah. Geus kitu anjeunna mulih ka Yerusalem, tuluy ngadeg hareupeun Peti Perjangjian PANGERAN, ngahaturkeun kurban beuleuman jeung kurban karapihan ka PANGERAN, ti dinya mestakeun para gegeden. 16 Dina hiji poe Raja Suleman dideuheusan ku dua awewe bangor. 17 Pok anu saurang unjukan, "Gusti Sang Raja, abdi sareng ieu batur cicing sarorompok. Abdi ngajuru di manehna, di eta rorompok. 15
1 Raja-raja 3.18- 26 18 Heuleut dua dinten saparantos abdi, ieu batur oge ngajuru. Dupi di rorompok teh mung abdi bae duaan teu aya deui anu sanes. 19 Cilaka, hiji wengi anak ieu batur maot kaheumpikan ku manehna. 20 Tengah wengi manehna lilir, abdi jongjon mondok, pun anak ku eta dihilikeun sareng anakna. 21 Enjingna barang abdi hudang bade nyusuan, geuning budak teh maot. Teras ditelek-telek, horeng eta mah sanes anak abdi!" 22 Nu saurang deui nambalang, "Ngaco! Anu paeh teh anak maneh, anak kami mah hirup!" Ceuk nu kahiji, "Maneh anu ngaco! Nu hirup teh anak kami, anu paeh anak maneh!" Tuluyna patorong-torong payuneun raja. 23 Raja Suleman ngalahir, "Masing-masing ngaku anu paeh anak si eta, anu hirup anak kami." 24 Seug anjeunna mundut pedang. Song dihaturkeun. 25 Anjeunna nimbalan, "Ieu orok beulah dua, bagikeun sabeulah sewang!" 26 Indung benerna, da puguh ka anak, geuwat unjukan ka raja, "Duh gusti, tinimbang dipaehan mah sawios pasihkeun bae ka ieu batur, ulah dipaehan!" Ari ceuk nu saurang deui, "Mangga bae beulah dua, tong dipasihkeun ka itu ka ieu." 16
17 1 Raja-raja 3.27-4.9 27 Nimbalan Raja Suleman, "Tong dipaehan! Bikeun eta orok ka nu ulaheun orokna dipaehan. Ema indung benerna." 28 Putusan anjeunna kitu kagurnita ka urang Israil. Atuh maranehna jadi kacida alajrihna ka rajana, geus nyarahoeun yen rajana ku Allah dipaparin kapinteran enggoning mutus perkara kalawan adilna. 4 1 Suleman geus jumeneng raja sakuliah nagri Israil. 2 Pajabat-pajabat luhurna nya eta: Imam: Asarya putra Sadok. 3 Sekretaris nagara: Elihorep jeung Ahia, putra Sisa. Bendahara nagara: Yosapat bin Ahilud. 4 Panglima perang: Benaya bin Yoyada. Imam-imam: Sadok jeung Abyatar. 5 Kapala para bupati: Asarya putra Natan. Jurunasehat raja: Imam Sabud putra Natan. 6 Kapala rumah tangga karaton: Ahisar. Kapala rodi: Adoniram bin Abda. 7 Pikeun di sakuliah Israil, Suleman ngangkat dua belas gupernur, nu diwajibkeun ngayakeun bahan pangan pikeun raja saeusi bumi ti cangkinganana masing-masing, kagiliranana sabulan sakali saban taun. 8 Ieu ngaran-ngaran eta dua belas pajabat jeung daerah cangkinganana: Ben Hur, nyangking kota-kota pagunungan Epraim. 9 Ben Deker, nyangking kota-kota Makas, Saalbim, Bet Semes, Elon, jeung Bet Hanan.
18 1 Raja-raja 4.10- 19 10 Ben Hesed, nyangking kota Arubot, Soko, jeung sawewengkon Heper. 11 Ben Aminadab, anu nikah ka Tapat binti Suleman, nyangking satanah Dor. 12 Baana bin Ahilud, nyangking kota-kota Taanak, Megido, sakuliah wewengkon deukeut Bet San, deukeut kota Sartan, kiduleun Yisrel nepi ka Abel Mehola jeung kota Yokmeam. 13 Ben Geber, nyangking kota Ramot di Gilad jeung desa-desa di Gilad padesaan bani Yair turunan Menase, wewengkon Argob di Basan anu kabehna aya genep puluh dayeuh gede tur reugreug marake kuta jeung panto tambaga. 14 Ahinadab bin Ido, nyangking distrik Mahanaim. 15 Ahimaas anu nikah ka Basmat binti Suleman, nyangking wewengkon Naptali. 16 Baana bin Husai, nyangking wewengkon Aser jeung Bealot. 17 Yosapat bin Paruah, nyangking wewengkon Isaskar. 18 Simei bin Ela, nyangking wewengkon Binyamin. 19 Geber bin Uri, nyangking wewengkon Gilad anu kungsi diereh ku Raja Sihon urang Emor jeung ku Raja Og urang Basan. Aya deui hiji gupernur, anu ngagupernuran sakuliah tanah.
19 1 Raja-raja 4.20- 27 20 Urang Yuda jeung urang Israil lobana geus kawas keusik basisir, tur teu kurang dahareun teu kurang inumeun, baragja hirupna. 21 Ari legana karajaan Suleman ngawengku sakabeh bangsa ti semet Walungan Eprat nepi ka tanah Pelisti jeung wates nagara Mesir. Sapanjang anjeunna jumeneng, eta bangsa-bangsa anu kaereh ku anjeunna kabeh malayar upeti. 22 Ari bahan dahareun anu dipikabutuh ku Suleman sapoe-sapoena tilu puluh pikul tipung lemes, genep puluh pikul tipung badag, 23 sapuluh sapi kabiri, dua puluh sapi angon, saratus domba, jaba mencek, uncal, peucang jeung hayam kabiri. 24 Anu kaereh ku Suleman teh sakuliah tanah kuloneun Walungan Eprat, mimiti ti Tipsa di wewengkon Eprat terus ka kulon nepi ka Gasa. Raja-raja nu aya di kuloneun Eprat kabeh kaereh ku anjeunna, tur aman kerta ti sakabeh nagara sakurilingna. 25 Sapanjang anjeunna jumeneng, di sakuliah Yuda jeung Israil, rahayat hirupna aman santosa, saban rumah tangga baroga kebon anggur jeung kebon kondang sorangan. 26 Suleman kagungan kuda opat puluh rebu gedogan, paranti narik kareta, jeung dua belas rebu serdadu kuda. 27 Gupernurna anu dua belas, unggal bulan masing-masing kagiliran nganteuran bahan
1 Raja-raja 4.28-5.1 dahareun ka Raja Suleman, keur anjeunna jeung sakur anu aya di karaton. Kitu bae salawasna, ngalanteuran sagala bahan kaperluan. 28 Jaba ti eta tiap gupernur nganteuran jawawut jeung jarami pikeun kuda anu narik kareta jeung pikeun sato-sato momot. 29 Suleman ku Allah dipaparin kapinteran, panemu jeung pangaweruh anu luar biasa, teu bisa kaukur. 30 Kapinteran Suleman leuwih-leuwih ti batan bujangga-bujangga Tatar Wetan atawa bujangga-bujangga Mesir. 31 Dina sual kapinteran, anjeunna leuwih- leuwih ti sakabeh jelema, ngungkulan Etan urang Esrah, ngungkulan Kalkol jeung Darda putra-putra Makol, kagurnita ka saban nagara tatangga. 32 Anjeunna ngarang tilu rebu siloka, kitu deui kidung-kidung leuwih ti sarebu rupa. 33 Iasa medar hal tatangkalan jeung tutuwuhan, mimiti tina hal kai kiputri Libanon nepi ka hisop anu jadi dina tembok; iasa medar hal sasatoan, bangsa manuk-manuk, bangsa reptil, jeung bangsa lauk. 34 Kapinteranana kagurnita ka sakabeh raja saalam dunya, seug raja-raja teh ngaririm utusan seja marulung hikmahna. 5 1 Raja Hiram ti nagara Tirus mitra Daud. Ngadangu Suleman jadi raja neraskeun 20
1 Raja-raja 5.2-6 tahta Daud ramana, anjeunna ngintun utusan. 2 Suleman ngabalesan, saurna, 3 "Sakumaha Sang Raja uninga, pun Bapa Daud jenatna teu tiasa prak ngadamel gedong sembahyang haturkeuneun ka PANGERAN Allahna, balas digoda ku perang ngalawan musuh ti nagara-nagara sakurilingeunana, dugi ka eta musuh-musuh teh areleh kalayan pitulung PANGERAN. 4 Dupi sim kuring, kalayan rahmat PANGERAN Allah panutan, pinareng tiasa jongjon, kerta sakuliah nagara, suwung musuh, ti luar taya nu baris narajang. 5 Ka jenatna pun bapa kapungkur PANGERAN parantos ikrar, timbalana-Na, Gedong pikeun Kami teh engke dijieunna ku anak maneh, anu ku Kami bakal dijieun raja gaganti maneh. Sim kuring parantos gilig bade ngadegkeun eta gedong paranti sembahyang ka PANGERAN Allah sim kuring. 6 Ku margi eta seja nyuhunkeun pitulung, nyuhunkeun jalmi-jalmi, kangge mangnuarankeun kayu kiputri ti Libanon. Tangtos engke dibantuan ku jalmi-jalmi sim kuring, sareng jalmi-jalmi ti Sang Raja tangtos ku sim kuring dibayar sakumaha pamundut. Sang Raja langkung uninga, jalmi-jalmi sim kuring kirang tariasa nuar kai sapertos jalmi-jalmi Sang Raja." 21
1 Raja-raja 5.7-12 7 Raja Hiram kacida sukaeunana nampi pamundut Suleman. Pok ngalahir, "Sagala puji poe ieu ka PANGERAN, anu ka Daud geus maparin putra sakitu pinterna, gegentos ngarajaan bangsa anu sakitu gedena." 8 Raja Hiram ngintunkeun waleran ka Suleman, "Amanat Jeng Rayi parantos katampi. Sapamundut Jeng Rayi perkawis kayu kiputri sareng kijamuju sumeja dicumponan, tangtos disayagikeun. 9 Kayu-kayu golondonganana baris diturunkeun ti gunung Libanon ka laut, dibeungkeut didamel rakit-rakit, diteraskeun jalan laut dongkap ka basisir anu parantos ditangtoskeun ku Jeng Rayi. Sadongkapna ka eta basisir, beungkeutanana bade dipangmukaankeun, kantun dikunjalan ku jalmi-jalmi Jeng Rayi. Ti pihak Jeng Rayi disuhunkeun supados maparin bahan dahareun ka jalmi-jalmi ti Akang." 10 Geus kitu Hiram ka Suleman mere kai kiputri jeung kijamuju golondongan sakumaha anu dipikahoyong ku Suleman. 11 Sabalikna Suleman saban taun ka Raja Hiram ngintun 322.500 kilogram gandum jeung 4.400 liter minyak jetun murni pikeun jalma-jalmana. 12 PANGERAN ngalaksanakeun jangji-Na ka Suleman, maparin kapinteran. Hiram jeung Suleman nepi ka sosobatan. 22
23 1 Raja-raja 5.13-6.3 13 Ti dinya Suleman ngerid tilu laksa jelema ti sakuliah Israil sina digarawe, 14 dikapalaan ku Adoniram. Ku manehna anu digarawe teh dibagi tilu rombongan salaksa- salaksa. Tiap rombongan digawekeunana sabulan di Libanon, dua bulan pikeun di imah. 15 Jaba ti eta Suleman ngagawekeun dalapan laksa jelema sina ngaralian batu di gunung-gunung, jeung tujuh laksa tukang nanggungna. 16 Mandorna aya tilu rebu tilu ratus urang. 17 Suleman miwarang ngadungkaran batu-batu galede pikeun pademen Bait Allah. 18 Geus kitu jelema-jelema Suleman, jelema-jelema Hiram jeung dibarengan ku jelema-jelema urang Gebal, mimiti ngararancang kayu jeung batu baris ngadegkeun Bait Allah. 6 1 Nincak taun kaopat ratus dalapan puluh ti sanggeus urang Israil budal ti Mesir, dina taun kaopat Suleman jumeneng raja di Israil, dina bulan Sip atawa bulan kadua, Suleman mimiti ngadegkeun Bait Allah. 2 Ari ukuranana, ukuran beulah jerona: Panjangna 27 meter, rubakna 9 meter, luhurna 13,5 meter. 3 Kamar hareupna, ukuran ka jerona 4,5 meter, rubakna 9 meter, sarua jeung kamar tukangeun paimbaran.
1 Raja-raja 6.4-11 4 Tembokanana make tebokan-tebokan anu ukuran liangna beulah luar leuwih sempit ti batan bagian jerona. 5 Tembok pipir jeung tembok tukang diberean sosompang tilu umpak anu luhurna masing-masing 2,2 meter. 6 Kamar sosompang panghandapna rubakna 2,2 meter, umpak tengah 2,7 meter, umpak pangluhurna rubakna 3,1 meter. Tembok gedong ka luhur digandet-gandet, tembokan lante beulah luhur leuwih ipis ti batan tembok lante handapeunana, nepi ka kamarna napak dina tembok sarta balok-balokna henteu katutup ku tembokan. 7 Ari batu-batuna geus dijieun dirupakeun ti tempat ngalina keneh, jadi waktu eta gedong dijieun teh henteu gandeng ku sora palu, baliung atawa parabot beusi lianna. 8 Lawang asup ka kamar sosompang panghandapna, ayana di pipir tembok gedong beulah kidul, murilit ka luhur ka kamar umpak kadua jeung katilu. 9 Kitu dipidamelna ku Raja Suleman. Lalangitna ku balok-balok jeung papan-papan kiputri. 10 Sosompang umpak tilu anu luhurna masing-masing 2,2 meter tea nempel kana tembok luar gedong, ditempelkeunana kana tembok ku balok-balok kiputri. 11 Geus kitu PANGERAN ngandika ka Suleman, 24
1 Raja-raja 6.12- 20 12 "Upama maneh pengkuh kana sagala papakon jeung timbalan-timbalan Kami, jangji Kami ka Daud bapa maneh tea bakal dibuktikeun ka maneh. 13 Kami seja aya di tengah umat Kami, linggih di ieu gedong beunang maneh nyieun, moal nilarkeun." 14 Ahirna eta Bait Allah teh anggeus dipidamelna ku Suleman. 15 Tembok beulah jero tina lante nepi kana lalangit dilapisan ku papan kiputri, lantena ku papan kijamuju. 16 Di jero eta Bait Allah beulah tukang dijieun hiji kamar anu disebut Kamar Pangsucina, panjangna salapan meter, dipenggel ku papan kai kiputri, mimiti tina lante nepi kana lalangit. 17 Rohangan hareupeun Kamar Pangsucina panjangna dalapan belas meter. 18 Bilikna papan kiputri, dihias ku ukiran- ukiran anu direkakeun buah waluh jeung kekembangan. Rohangan jero kabeh dilapis ku papan kiputri, jadi batu-batu tembokanana henteu katembong. 19 Ari Kamar Pangsucina, anu dijieunna di jero eta Bait Allah beulah tukang tea perluna pikeun nyimpen Peti Perjangjian PANGERAN. 20 Ieu kamar panjangna, rubakna jeung luhurna salapan meteran, sakurilingna dilapis ku emas murni. Ari altarna dilapis ku papan kiputri. 25
1 Raja-raja 6.21- 31 21 Bilik jero dilapis ku emas murni. Panto paranti asup ka jero eta kamar, dina lawangna dikantengan ku rante anu disaput ku emas. 22 Jadi Bait Allah teh di beulah jerona sakurilingna dilapis ku emas, siga di Kamar Pangsucina tempat altar tea. 23 Di Kamar Pangsucina aya dua tiruan mukarabin tina kayu jetun, jangkungna masing-masing 4,4 meter. 24 (6:24-26) Duanana saukuran jeung sabangun, sarta baroga jangjang anu panjangna masing-masing 2,2 meter, jadi mentangna ti tungtung ka tungtung jangjang teh 4,4 meter. 25 (6:24) 26 (6:24) 27 Ditangtungkeunana pagigir-gigir di jero Kamar Pangsucina, jangjang masing-masing sabeulah meber ka jero, tepungna di tengah-tengah kamar, jangjang anu sabeulah deui meberna antel kana bilik. 28 Eta tiruan mukarabin duanana dilapis ku emas. 29 Bilik rohangan utama beulah jero dihias ku ukiran-ukiran anu direka mahluk- mahluk jangjangan, tangkal korma, jeung kekembangan. 30 Lantena oge rata dikeput ku emas. 31 Lawang asup ka Kamar Pangsucina daun pantona kembar, dijieunna tina kayu jetun, erang-erangna sina melengkung. 26
1 Raja-raja 6.32-7.2 32 Daun-daun eta panto duanana dihias ku ukiran-ukiran mahluk-mahluk jangjangan, tangkal korma, jeung kekembangan. Daun-daun pantona, tiruan mukarabinna, jeung ukiran-ukiran tangkal kormana, dilapis ku emas. 33 Kusen panto ka rohangan utama bangunna pasagi burung, dijieunna tina kayu jetun. 34 Jeung aya dua panto lipet tina kayu kijamuju, 35 eta ge dihias ku ukiran mahluk jangjangan, tangkal korma, jeung kekembangan, terus dilapis ku emas nurutkeun ukiranana. 36 Tepas Bait Allah beulah jero pernahna di pongpok hareup nempel kana tembokanana, ngaturna saban tilu lapis batu salapis kayu kiputri. 37 Ari pademen Bait Allah dipasangna dina bulan Sip atawa bulan kadua, dina taun kaopat pamarentahan Suleman. 38 Dina bulan Bul atawa bulan kadalapan, dina kasabelas taunna Suleman ngarajaan, eta Bait Allah sapuratina geus rengse dipidamelna, cocog sakumaha anu dipikahoyong ku Suleman. Lilana ngadegkeun tujuh taun. 7 1 Ari pikeun salirana ku anjeun, Suleman ngadamel hiji karaton, anu diadegkeunana nepi ka tilu belas taun. 2 (7:2-3) Eta karaton disebutna "Karaton Leuweung Libanon", panjangna opat puluh 27
1 Raja-raja 7.3-9 opat meter, rubakna dua puluh dua meter, luhurna tilu belas satengah meter. Eta karaton ngadegna ku tilu jajar pilar tina kayu kiputri, sajajarna lima belas pilar, ti luhurna diamparan ku jajalur balok-balok kiputri. Lalangit kamar-kamarna oge ku kayu kiputri, ditunjang ku pilar-pilar. 3 (7:2) 4 Saban gigirna make jandela tilu-tilu jajar. 5 Panto-panto jeung jandela-jandelana ukuranana pasagi burung. Jajaran jandela- jandela beulah ditu merenahna lempengan jajaran jandela-jandela beulah dieu, paeunteung-eunteung. 6 Aya rohangan "Bale Tihang-tihang" anu panjangna dua puluh dua meter, rubakna tilu belas satengah meter, make tepas digolodogan, disangga ku tihang-tihang. 7 Aya deui rohangan "Bale Singgasana" anu disebut oge "Bale Pangadilan", paranti Suleman mutus perkara, bilikna tina lante nepi kana kaso-kaso papan kiputri. 8 Ari kamar-kamar pikeun Suleman ku anjeun ayana di tepas sejen, tukangeun Bale Pangadilan, dijieunna sakumaha gedong- gedong sejenna. Ari pikeun prameswarina, putri raja Mesir tea, dipangdamelkeun hiji malige, potonganana sarua keneh jeung eta. 9 Eta wawangunan kabeh, katut buruan gedena, ti pademen nepi ka hateupna, dijieunna tina batu-batu anu aralus. Batu- 28
1 Raja-raja 7.10- 15 batuna geus disiapkeun ti tempat ngalina, dipotongan nurutkeun ukuranana, sisi-sisina tukang jeung hareup diratakeun ku ragaji. 10 Batu-batu pademenna galede, geus beunang ngukur-ngukur ti tempat ngalina keneh. Ukuranana aya anu panjangna tilu satengah meter, aya anu nepi ka opat meter. 11 Luhureun batu-batu pademen kakara dipasangan batu-batu lianna, eta oge geus beunang ngukur ti dituna, jeung balok-balok kiputri. 12 Wangunan tembok buruan karaton, wangunan tembok buruan jero Bait Allah, jeung wangunan tembok rohangan paranti asup ka jero Bait, disusunna saban tilu lapis batu tatah ditumpangan ku salapis balok kai kiputri. 13 Geus kitu Suleman miwarang ngala hiji paledang anu cicingna di nagara Tirus, ngaranna Huram, pinter barang jieun tina tambaga. 14 Bapana oge sarua paledang, pinter barang jieun tina tambaga, urang nagara Tirus, tapi geus teu aya, umurna pondok. Ari indungna asal ti kaom Naptali. Dina pagaweanana jadi paledang, Huram kacida ahlina tur geus pangalaman. Pangangkir Suleman ku manehna ditarima, arek mangnyieunkeun barang-barang tina tambaga. 15 Huram geus prak digawe. Mimiti nyieun dua pilar tambaga, jangkungna masing- 29
30 1 Raja-raja 7.16- 23 masing dalapan meter, kurilingna lima meter tilu puluh senti, tuluy dipasang di lawang Bait Allah. 16 Ti dinya nyieun dua mamakutaan tambaga, jangkungna masing-masing dua meter dua puluh senti, dipasangkeun kana puncak pilar tea. 17 Puncak pilar masing-masing dihias ku rarantean anu dijeujeut, 18 jeung ku dua jajar dadalimaan tambaga. 19 Mamakutaan teh dirupakeun kembang bakung, jangkungna masing-masing sameter dalapan puluh senti. 20 Ari diterapkeunana di opat pongpok pilar luhureun rarantean. Dina unggal puncak eta mamakutaan diterapan dadalimaan dua ratus siki, didua jajarkeun. 21 Eta dua pilar tambaga ditempatkeunana ku Huram di hareupeun lawang Bait Allah, hiji di sisi kidul, dingaranan "Yakin", hiji di sisi kaler dingaranan "Boas". 22 Mamakutaan kembang bakung tambaga tea diterapkeunana dina puncak eta dua pilar. Kitu dijieunna eta dua pilar tambaga sarta geus jadi. 23 Geus kitu Huram nyieun hiji tatalagaan tambaga, bangunna buleud. Jerona dua meter dua puluh senti, garis tengahna opat meter opat puluh senti, kurilingna tilu belas meter dua puluh senti.
1 Raja-raja 7.24- 31 24 Handapeun biwir tatalagaan sakurilingna dipapaesan ku wawaluhan tambaga dua jajar anu dicitakna ngahiji jeung tatalagaanana. 25 Eta tatalagaan ditumpangkeun kana tonggong dua belas sasapian tambaga anu nyalanghareup ka luar, ka kidul, ka kaler, ka kulon, ka wetan, tilu-tilu. 26 Kandelna tatalagaan tujuh puluh lima senti. Biwirna siga biwir cangkir jebleh, niron lambaran kembang bakung. Eusi eta tatalagaan kira-kira opat puluh rebu liter. 27 Ti dinya Huram nyieun sapuluh padati tambaga, masing-masing panjangna sameter dalapan puluh senti, rubakna sameter dalapan puluh senti, luhurna sameter tilu puluh senti. 28 Dijieunna ku papan-papan pasagi sarta dipasangkeunana make wengku, 29 dipapaesan ku sisingaan, sasapian, jeung tiruan mahluk-mahluk jangjangan. Wengku-wengkuna make gambar timbul, gambar ranggeuyan mangle di luhureun jeung handapeun sisingaan jeung sasapian tea. 30 Kikipingna opat-opat tina tambaga, pupurusna oge tambaga. Di opat juruna make opat panyangga anu nanggeuy paso. Panyanggana dipapaesan ku gambar timbul ranggeuyan mangle. 31 Tungtung panyangga paso tea diwengku ku hiji buleudan, luhurna tina beungeut padati 31
32 1 Raja-raja 7.32- 39 opat puluh opat senti, ka handapna dua puluh dua senti, sakurilingna make ukiran. 32 Jangkungna kikiping genep puluh genep senti, tempatna handapeun papan-papan pasagi tea, pupurusna dihijikeun kana badan padati. 33 Bangun kikiping sakumaha bangun kikiping kareta biasa; pupurusna, pinggiranana, jari-jarina jeung bola-bolana, kabeh tambaga. 34 Dasar badan padati saban juruna make tihang pamageuh anu ngahiji jeung badan padati, jadi tihang pamageuhna opat-opat. 35 Unggal padati, di bagian luhurna dibiwiran sakurilingna, rubakna dua puluh dua senti, tihang pamageuhna kitu deui papan-papanna ngahiji kana badan padati. 36 Unggal lolongkrangna digambaran mukarabin, singa, jeung tangkal korma, sarta unggal gambarna beulah luhur jeung beulah handap digambaran ku ranggeuyan mangle. 37 Kitu dijieunna eta padati-padati teh, kabeh saukuran jeung sabangun. 38 Anggeus nyieun padati-padati, Huram nyieun paso tambaga sapuluh, hiji paso pikeun hiji padati. Gurat tengah masing- masing sameter dalapan puluh senti, pieusieunana masing-masing kira-kira dalapan ratus liter. 39 Eta padati-padati ku Huram ditempatkeunana lima di beulah kidul
1 Raja-raja 7.40- 47 Bait Allah, lima di beulah kalerna. Tatalagaanana dipernahkeunana di juru Bait Allah beulah kidul wetan. 40 (7:40-45) Kajaba ti anu tadi, Huram nyieun katel-katel, sosodok-sosodok, jeung pinggan-pinggan. Sakur parabot anu ku Raja Suleman dipiwarang dijieun pikeun kaperluan Bait Allah, kabeh geus anggeus dijieun ku Huram. Barang-barang anu dijieunna nya eta: Dua tihang gede. Dua mamakutaan anu jiga cangkir jebleh di puncak eta dua tihang. Rante lilit papaes mamakutaan. Opat ratus dadalimaan, anu dipasang dua jajar, papaes mamakutaan. Sapuluh padati. Sapuluh paso. Hiji tatalagaan. Dua belas sasapian anu munggu tatalagaan. Katel-katel, sosodok-sosodok, jeung garpuh-garpuh. Eta kabeh keur kaperluan Bait Allah anu dijieun ku Huram pikeun Raja Suleman. 41 (7:40) 42 (7:40) 43 (7:40) 44 (7:40) 45 (7:40) 46 Raja miwarang ngadamel eta barang- barang teh di pangecoran logam di Lebak Yordan anu pernahna antara Sukot jeung Sartan. 47 Tambaga anu dipake nyieun eta barang- barang ku raja teu kungsi ditimbang heula 33
1 Raja-raja 7.48-8.2 tina ku loba-lobana, jadi beuratna teu kanyahoan sabaraha-sabarahana. 48 Jeung deui Suleman miwarang ngadamel paparabotan tina emas pikeun Bait Allah. Nya eta: altar, meja paranti nyuguhkeun roti ka Allah, 49 sapuluh suku lampu paranti di hareupeun Kamar Pangsucina, lima di kidul lima di kaler, kembang-kembang, lampu-lampu, cacapit, 50 pinggan-pinggan, panetel-panetel lampu, bokor-bokor, pisin-pisin wadah seuseungitan, parukuyan-parukuyan, piring-piring wadah ruhak, engsel-engsel panto Kamar Pangsucina jeung engsel-engsel panto Bait Allah beulah luar. Eta kabeh dijieunna tina emas. 51 Sanggeus Suleman anggeus ngadamel eta Bait Allah, barang-barang anu ku Daud ramana geus disanggakeun ka PANGERAN, ku anjeunna disimpen di kamar rajabrana Bait Allah, boh anu tina perak boh anu tina emas, kitu deui barang-barang salian ti eta. 8 1 Geus kitu Suleman nimbalan ka sakabeh pamingpin kaom Israil jeung para pamingpin warga supaya karumpul di anjeunna di Yerusalem. Maksadna rek mindahkeun Peti Perjangjian PANGERAN ti Sion, Kota Daud ka Bait Allah. 2 Gancangna kabeh geus karumpul dina musim Pesta Saung Daun, nya eta dina bulan Etanim. 34
35 1 Raja-raja 8.3-10 3 Sanggeus para pamingpin karumpul kabeh, seug Peti Perjangjian teh diangkat ku para imam, 4 digarotong ka Bait Allah. Kemah Tepangan PANGERAN oge ku para imam jeung urang Lewi dipindahkeun ka Bait Allah jeung sagala paparabotanana. 5 Geus kitu Raja Suleman jeung sakabeh bangsa Israil kumpul di hareupeun Peti Perjangjian, prak ngurban meuncit domba jeung sapi mangpirang-pirang, lobana henteu kaitung. 6 Ti dinya Peti Perjangjian teh ku para imam diasupkeun ka Bait Allah, ka Kamar Pangsucina, dipernahkeun di handapeun jangjang dua mukarabin tea. 7 Jadi jangjang dua mukarabin teh meberna ngauban eta Peti katut rancatanana. 8 Tungtung-tungtung rancatanana, ku jelema anu nangtung lempengan pisan Kamar Pangsucina mah bisa katenjo, mun lain ti dinya mah henteu. (Eta rancatan nepi ka kiwari aya keneh di dinya.) 9 Eusi eta Peti teu aya nu sejenna deui, salian ti dua papan batu anu baheula disimpen di dinya ku Musa, basa keur di Gunung Sinai tea, sabada PANGERAN ngadamel perjangjian ka sakumna bangsa Israil, di satengahing jalan sabada budal ti Mesir. 10 Barang para imam kalaluar ti jero Bait Allah, tuluy aya mega anu minuhan eta Bait,
1 Raja-raja 8.11- 19 11 megana cahayaan nyumiratkeun kamulyaan PANGERAN, datang ka para imam anu rek ngajaralankeun kawajibanana teu barisa asup deui ka dinya. 12 Suleman tuluy sembahyang, saurna, "Nun PANGERAN, Gusti parantos nempatkeun panonpoe di langit, nanging bet milih panglinggihan tina mega sareng angkeub. 13 Abdi parantos rengse ngadamel ieu gedong anu agreng, haturkeuneun ka Gusti, linggihaneun salalamina." 14 Ti dinya Raja Suleman malik ka jalma rea anu narangtung di dinya seja mangmundutkeun berkah Allah. 15 Pok nimbalan, "Sagala puji ka pangkonan GUSTI Allah Israil! Jangji Mantenna ka Daud rama kami, ayeuna laksana. Dawuhan dina jangji-Na kieu, 16 Ti barang nyandak umat ti Mesir, di sakuliah tanah Israil Kami tacan milih-milih tempat geusan ngadegkeun gedong paranti sembahyang ka Kami. Tapi Kami milih maneh, Daud, geusan ngatur umat Kami Israil." 17 Saurna deui, "Daud, rama kami suwargi, kagungan maksad ngadamel gedong paranti tempat ibadah ka GUSTI Allah Israil. 18 Tapi dawuhan PANGERAN ka rama kami, Hade pisan karep maneh nyieun gedong pikeun Kami. 19 Ngan ulah ku maneh dijieunna, engke bae ku anak maneh sorangan. 36
1 Raja-raja 8.20- 26 20 Eta jangji PANGERAN teh ayeuna bukti laksana. Kami, anu neruskeun kangjeng rama ngarajaan di Israil, ayeuna geus anggeus nyieun ieu gedong paranti ibadah ka GUSTI Allah Israil. 21 Kami geus nyieun tempat di jero gedong pikeun Peti Perjangjian, anu eusina dua papan batu anu muat perjangjian PANGERAN jeung karuhun urang, waktu Mantenna ngaluarkeun aranjeunna ti Mesir." 22 Geus kitu Suleman nadahkeun panangan deukeut altar, hareupeun jalma rea, 23 tuluy sembahyang, "Nun GUSTI Allah Israil! Di sawarga di manggung, di bumi di handap, teu aya deui anu jumeneng Allah, mung Gusti. Gusti teh satia kana jangji ka umat, teu petot mikawelas ka maranehna, anu sarumujud ngabakti terusing ati. 24 Jangji Gusti ka Daud pun bapa, ayeuna laksana. Wangkid ieu sugri pangandika Gusti teh bukti. 25 Ayeuna, nun GUSTI Allah Israil, panuhun abdi mugi Gusti netepan jangji sanesna anu kapungkur ku Gusti dijangjikeun ka pun bapa; saur Gusti ka pun bapa, ti turunan anjeunna salamina baris aya saurang anu jadi raja nyangking Israil, upami maranehna saregep nurut ka Gusti sapertos pun bapa. 26 Ku margi kitu, nun Allah Israil, mugi eta sadaya perkawis teh ayeuna dibuktoskeun, 37
1 Raja-raja 8.27- 33 sakumaha jangji Gusti ka pun bapa, Daud abdi Gusti tea. 27 Nanging nun Allah, naha leres Gusti teh kersa linggih di bumi? Margi, dalah sakubeng langit sajagat raya oge keur Gusti mah moal cekap, sumawonten ieu, gedong kenging abdi, naha picekapeun? 28 Ku margi kitu nun Gusti PANGERAN, jisim abdi gandek Gusti nyanggakeun panuhun, mugi paneda panyambat jisim abdi dinten ieu ku Gusti didangu dimakbul. 29 Mugi Gusti, siang kalayan wengi, kersa nitenan ieu gedong anu ku Gusti parantos kamanah jadi tempat paranti ibadah ka Gusti. Satiap-tiap jisim abdi sembahyang mayun ka ieu gedong, mugi Gusti kersa ngadangukeun. 30 Satiap anu nyanggakeun panyambat sareng neda pangampura mayun ka ieu gedong, boh jisim abdi, boh urang Israil umat Gusti, mugi didangu sareng dimakbul ti tempat Gusti linggih di sawarga. 31 Manawi aya jalmi anu dituding gaduh dosa ka pada batur, seug dibantun kana altar Gusti di ieu gedong sina sumpah yen teu salah, 32 dangukeun ti sawarga, nun PANGERAN. Mugi gandek-gandek Gusti teh perkawisna dilereskeun, anu lepatna dihukum sapantesna, anu leresna mugi dibebaskeun. 33 Manawi umat Gusti dugi ka eleh ku musuh dumeh aya dosana ka Gusti, ana lajeng 38
39 1 Raja-raja 8.34- 40 tarobat sareng sasambat di ieu gedong neda hampura, 34 mugi dangukeun ti sawarga, hapunten dosana, sareng sina tariasa mulang deui ka tanahna, paparin Gusti ka karuhunna. 35 Manawi Gusti teu maparin hujan lantaran maranehna gaduh dosa ka Gusti, ana lajeng sasambat neda pertobat di ieu gedong, 36 mugi pertobatna ditampi ti sawarga. Hapunten dosa rajana, hapunten dosa sakumna bangsa Israil, tuduhan jalan nu leres. Saparantos kitu mugi dipaparin hujan nun PANGERAN, turunkeun hujan ka ieu tanah kagungan, anu ku Gusti parantos dimilikkeun ka maranehna salalamina. 37 Manawi ieu tanah katarajang paceklik atanapi pagebug, atanapi pepelakanana diruksak ku angin panas, atanapi di tarajang ku hama atanapi simeut, atanapi dikersakeun ditempuh ku musuh, atanapi katarajang kasakit, atanapi paudur, 38 panyambatna mugi didangu. Manawi aya urang Israil, umat Gusti, sasambat tumadah ka ieu gedong lantaran kaduhung ku dosana, 39 mugi dangukeun panyambatna ti sawarga, paparin pangampura sareng pitulung. Gusti teh waspaos kana eusining hate manusa, mugi midamel ka eta jalmi luyu sareng kalakuanana. 40 Supados umat Gusti tuhu tumutur ka Gusti saumur-umur, di ieu tanah anu ku Gusti
1 Raja-raja 8.41- 46 parantos dipaparinkeun ka karuhun abdi sadaya. 41 (8:41-42) Manawi aya jalmi bangsa sanes dongkap ka dieu ti nagara jauh dumeh nguping kamashuran sareng dadamelan Gusti anu aragung ka umat Gusti, seug sembahyang di ieu gedong, 42 (8:41) 43 mugi sembahyangna dangukeun, panuhunna mugi dimakbul ti sawarga panglinggihan Gusti. Supados manusa sajagat sami terang sareng sumujud ka Gusti sapertos umat Gusti, Israil. Supados maranehna oge tarerangeun, yen ieu gedong anu diadegkeun ku jisim abdi teh tempat paranti sembahyang ka Gusti. 44 Manawi umat teh ku Gusti nuju dipiwarang budal merangan musuh, di mana bae maranehna ayana, ana nyanghareup ka lebah ieu kota anu dipilih ku Gusti, sareng sembahyang ka lebah ieu gedong kenging abdi ngadegkeun kangge Gusti, 45 mugi dangukeun panyambatna ti sawarga, paparin kaunggulan. 46 Manawi umat Gusti pareng aya dosana (kawantos jalmi mah teu aya anu luput tina kalepatan), dugi ka Gusti bendu sareng ngantep maranehna dibantun ku musuh ka nagara lian, sarta di dituna sasambat, sakumaha tebihna ge eta nagara, 40
1 Raja-raja 8.47- 54 47 mugi panyambatna didangukeun, nun PANGERAN. Upami di tanah pangasinganana teh tarobat, ngaraku kana kalepatan sareng kadorakaanana, mugi panyambatna didangu. 48 Upami leres-leres di dituna maranehna tarobat, seug sasambat ka Gusti ngiblat ka ieu tanah paparin Gusti ka karuhunna, sareng ka ieu kota kadeudeuh Gusti, sareng ka ieu gedong kenging abdi ngadegkeun kangge Gusti, 49 dangukeun panyambatna. Dangukeun ti sawarga, mugi dipikawelas. 50 Hapunten kalepatan sareng kabasangkalanana, sareng balikkeun hate musuhna sina malik mikarunya. 51 Maranehna teh umat Gusti kenging ngaluarkeun ti tanah Mesir, tanah naraka pikeun maranehna. 52 Nun Gusti ALLAH, mugi Gusti mikawelas salalamina ka umat Gusti Israil, sareng ka rajana. Samangsa-mangsa maranehna sasambat neda pitulung, mugi didangu. 53 Maranehna ku Gusti parantos dipilih ti bangsa-bangsa, didamel umat ku manten, sakumaha timbalan Gusti ka maranehna, anu diandikakeun ka Musa nalika Gusti ngaluarkeun karuhun abdi-abdi ti tanah Mesir." 54 Suleman nenedana sideku deukeut altar bari nadahkeun panangan. Sabadana, anjeunna cengkat, ngadeg. 41
1 Raja-raja 8.55- 62 55 Pok ngalahir gentrana tarik, mundut berkah Allah pikeun hadirin, saurna, 56 "Sembah puji ka PANGERAN, anu geus ngareureuhkeun umat-Na sakumaha jangji-Na. Jangji-jangji Mantenna anu pinuh ku sih kurnia, anu diandikakeun ka Musa, geus tinekanan. 57 Mugia PANGERAN Allah urang nyarengan sakumaha geus nyarengan ka karuhun urang, henteu ngantunkeun. 58 Mugia urang ku Mantenna dijadikeun jalma-jalma anu satia ka Mantenna, sarta tunduk kana hukum-hukum jeung parentah- parentah-Na, anu bareto diandikakeun ka karuhun urang tea. 59 Mugia panuhun panyambat kami bieu salawasna dipikaemut ku PANGERAN Allah urang. Mugia Mantenna salawasna mikawelas ka urang Israil jeung ka rajana, tur nyekapan pangabutuhna sapopoe, 60 supaya bangsa-bangsa saalam dunya nyarahoeun yen teu aya deui Allah ngan PANGERAN. 61 Mugia maraneh, umat Mantenna, tuhu tumutur ka PANGERAN Allah urang, nekanan hukum-hukum jeung parentah-parentah-Na salalawasna, kawas poe ieu." 62 Geus kitu Suleman jeung sakur anu karumpul nyanggakeun kurban ka PANGERAN. 42
1 Raja-raja 8.63-9.3 63 Reana sato anu dikurbankeun, sapi dua puluh dua rebu, domba saratus dua puluh rebu, dijieun kurban panarima ngaresmikeun eta Bait Allah. 64 Poe eta keneh Suleman ngaresmikeun buruan bagian tengah anu di hareupeun eta Bait Allah. Di eta buruan anjeunna tuluy ngahaturkeun kurban beuleuman, kurban gandum, jeung gajih sato-sato kurban dijieun kurban karapihan. Pangna ngurban di dinya, lantaran kurbanna kacida lobana nepi ka teu mahi ku altar anu geus aya, altar tambaga tea. 65 Rengse ngurban, Suleman jeung sakumna bangsa Israil nekanan Pesta Saung Daun di dinya, di Bait Allah, lilana tujuh poe. Jelema anu karumpul kacida lobana ti suklakna ti siklukna, ti kaler ti Hamat, ti kidul ti wates tanah Mesir, tumplek ka dinya. 66 Dina poe kadalapanna ku Suleman dijurung marulang. Anjeunna pada muji ku sarerea, anu ngarasa bagja ku sagala berkah PANGERAN ka Daud abdi-Na jeung ka urang Israil, umat-Na. 9 1 Sanggeus Raja Suleman beres ngadamel Bait Allah jeung karaton sapuratina sakumaha kahoyongna, 2 PANGERAN nembongan deui ka anjeunna kawas bareto di Gibon. 3 Mantenna nimbalan kieu ka Suleman, "Panyambat maneh ku Kami dimakbul. Ieu 43
1 Raja-raja 9.4-9 gedong anu diadegkeun ku maneh ku Kami bakal disucikeun, bakal dititenan, bakal diraksa sapapanjangna. 4 Lamun maneh tuhu tumutur ka Kami, tigin sarta satemenna saperti Daud bapa maneh, ngalakonan papakon, nekanan sagala timbalan, 5 jangji Kami ka Daud bapa maneh bakal dicumponan, nya eta bangsa Israil salawasna bakal dirajaan ku turunanana. 6 Sabalikna upama maneh, atawa anak incu maneh mungkir ti Kami, ngalanggar papakon ngarempak timbalan sarta nyembah ka brahala, 7 umat Kami Israil bakal disingkahkeun ti tanah paparin Kami. Sarta ieu gedong, sanajan ku Kami geus disucikeun baris tempat ngabakti ka Kami ge, tangtu ditinggalkeun. Jalma-jalma di mana-mana bakal moyok jeung mikaceuceub ka urang Israil. 8 Ieu gedong oge bakal burak-barik, jadi bahan gogodeg jeung pikageteun jalma-jalma anu ngaraliwat, jadi bahan silih tanya, Ku naon ieu nagara jeung Bait Allah teh nepi ka dikieukeun ku PANGERAN? 9 Pananya kitu bakal dijawab kieu, Tamaha jalma-jalmana, malalungkir ka PANGERAN Allahna anu ngaluarkeun karuhunna ti Mesir, anggur ngabarakti ka allah sejen. Mana ku PANGERAN dikeunaan bahla." 44
45 1 Raja-raja 9.10- 16 10 Lilana Suleman ngadamel Bait Allah jeung karaton teh dua puluh taun. 11 Kayuna ti Raja Hiram ti nagara Tirus, kayu kiputri jeung kijamuju, sarta reujeung emasna sakahoyong Suleman. Sanggeusberes pisan, eta bahan adegan teh ku Suleman dibayar ka Hiram ku dua puluh kota di wewengkon Galilea. 12 Tapi sanggeus eta kota-kota ditingalian, Hiram henteu cocog. 13 Mana saur anjeunna ka Suleman, "Ih Rayi, naha jiga kitu geuning wewengkon anu dipaparinkeun ka Akang teh?" Seug eta wewengkon teh dingaranan Kabul, nepi ka ayeuna. 14 Ari emas anu dipaparinkeun ku Raja Hiram ka Suleman reana leuwih ti opat rebu kilogram. 15 Tanaga anu dikerid ku Raja Suleman teh digunakeun keur nyieun Bait Allah jeung karaton, nyieun adegan-adegan keur ngeusian tanah anu kosong di bagian kota beulah wetan, keur ngadegkeun kutana, jeung keur ngadegkeun deui kota Hasor, Megido jeung Geser. 16 (Kota Geser ku raja Mesir kungsi dirurug jeung dihuru, jalma-jalmana ditumpes. Tuluyna eta kota teh dilelerkeun ka putrana anu dipigarwa ku Suleman, hadiah pertikahanana.
1 Raja-raja 9.17- 24 17 Eta kota ku Suleman diadegkeun deui.) Jaba ti kitu eta tanaga keridan teh digawekeun pikeun ngadegkeun deui Bet Horon Hilir, 18 Baalat, Tamar di tanah gurun wewengkon Yuda, 19 ngadegkeun kota-kota pagudangan kagunganana, ngadegkeun kota-kota pikeun kuda-kudana jeung pikeun kareta-karetana, adegan-adegan lianna deui di Yerusalem, di Libanon, jeung di mana-mana deui di wewengkon karajaanana, sakahoyongna. 20 (9:20-21) Tanaga-tanaga anu dikerid teh jalma-jalma turunan urang Kanaan anu ku urang Israil teu kungsi ditumpes waktu urang Israil ngarebut tanah milikna. Eta urang Kanaan teh kaasup urang Emor, urang Het, urang Pares, urang Hiwi, jeung urang Yebus, anu turunan-turunanana jaradi bangsa badega nepi ka ayeuna. 21 (9:20) 22 Urang Israil mah ku Suleman teu aya anu dijieun badega, tapi dijieun prajurit, opsir, panglima, kusir kareta, jeung tukang tarumpak kuda. 23 Pikeun marentah anu digarawekeun kana rupa-rupa adegan,Suleman ngangkat lima ratus lima puluh mandor. 24 Tanah anu kosong keneh di kota beulah wetan tea ku Suleman dieusian rupa-rupa adegan, sanggeus prameswarina, putra raja 46
1 Raja-raja 9.25-10.3 Mesir tea dialihkeun ti Kota Daud ka karaton anu diadegkeun ku anjeunna. 25 Tilu kali dina sataun Suleman ngahaturkeun kurban beuleuman jeung kurban karapihan dina altar kengingna ngadegkeun kanggo PANGERAN, jeung ngukus ku seuseungitan ka PANGERAN. Kitu petana Suleman ngarengsekeun pagawean ngadegkeun Bait Allah. 26 Jeung deui Suleman ngadegkeun hiji armada kapal laut ti Esion Geber deukeut Elat, di basisir Teluk Akaba di tanah Edom. 27 Palaut-palautna dibantu ku palaut-palaut anu geus tarabah ti armada kapal kagungan Raja Hiram. 28 Balayarna ka tanah Opir, mulangna deui ka Suleman mawa emas leuwih ti opat belas rebu kilogram. 10 1 Kamashuran Raja Suleman kaemper- emper ka ratu nagara Seba. Tuluy eta ratu teh natamu ka Yerusalem, seja nguji ka Suleman ku rupa-rupa sualan anu muskil. 2 Angkatna nyandak pangiring pirang-pirang, nyandak onta loba kacida, dimuatan bungbu-bungbuan, permata, jeung emas teu kira-kira lobana. Sanggeus patepang seug ratu teh nyual, rupa-rupa sakur anu kakemu dina manahna. 3 Sualan-sualan anjeunna teu aya anu teu kawaler, keur Suleman teu aya sualan anu hese nerangkeunana. 47
1 Raja-raja 10.4-9 4 Sang ratu geus nyaksian ku anjeun kapinteranana, karaton dadamelanana, 5 katuangan anu ngabarak dina mejana, tempat tinggal para mantrina, tata tertib jeung pakean para pagawe karatonna, anggah-ungguhna para pangbantu anu ngawulaan anjeunna dina pesta jeung kurban-kurban anu ku Suleman dihaturkeun di Bait Allah. Sang ratu bati helok sarta kataji. 6 Pok sasauran ka Raja Suleman, "Cocog sakumaha wartos nu kakuping ku sim kuring di nagara. Kapinteran Sang Raja kalintang luhurna. 7 Kawitna mah kirang percanten, nu mawi lajeng ka dieu sumeja ngahaja ngadongdon. Sihoreng perkawis kapinteran Sang Raja anu kakuping tina wartos mah teu paro-parona acan tina buktosna anu kasaksian pribadi. Kabeungharan sareng kapinteran anu kapimilik ku Sang Raja langkung-langkung jembarna ti batan cariosna. 8 Bagja temen para wanita anu dipigarwa ku Sang Raja! 9 Sim kuring muji sukur ka PANGERAN Allah Sang Raja! Tetela salira teh ku PANGERAN dipaparin nugraha, dugi ka dijenengkeun raja nyangking Israil. Mana salira ku Mantenna diangkat jadi raja maranehna oge, tawis asih-Na ka urang Israil teu aya pegatna, mayeng langgeng, sangkan maranehna diparentah ku raja anu adil palamarta." 48
1 Raja-raja 10.10-15 10 Sanggeus kitu sang ratu ngahaturkeun kikintunanana ka Raja Suleman: emas leuwih ti opat rebu kilogram, bungbu-bungbu jeung barang-barang permata mangpirang-pirang lobana. Bungbu-bungbu anu dihaturkeun ku sang ratu, lobana ngungkulan ti nu biasa sok katampi ku Suleman. 11 (Ti armada kapal Hiram anjeunna dikintun emas ti nagri Opir, kayu candana kacida lobana, jeung mangpirang-pirang batu permata. 12 Kayu candana tea ku Suleman dianggo ngadamel tangga golodog Bait Allah jeung karaton, dianggo ngadamelan kacapi jeung gambus pakeeun para nayaga. Eta kayu candana anu dikirimkeun ka Israil teh kayu candana panghade-hadena, nepi ka iraha ge moal aya papadana.) 13 Ari pamulang ti Raja Suleman ka ratu Seba, jaba ti pamulang anu pantes tur kacida reana teh rupa-rupa deui, naon bae anu dipikahoyong ku eta ratu. Geus kitu sang ratu sapangiringna mulih ka nagara Seba. 14 Saban-saban taun Raja Suleman sok nampi kintunan emas, lobana meh dua puluh lima rebu kilogram, 15 jaba upeti ti para sudagar, kauntungan- kauntungan ti nu daragang, upeti ti raja-raja Arab, jeung ti para gupernur wewengkon-wewengkon Israil. 49
50 1 Raja-raja 10.16-22 16 Suleman ngadamel dua ratus kepeng anu rarubak, unggal kepeng dilapis ku emas anu beuratna tujuh kilogram. 17 Ngadamel deui tilu ratus kepeng anu leutikan, sarta eta oge masing-masing dilapis ku emas anu beuratna meh dua kilogram. Eta kepeng-kepeng ku anjeunna disimpen di Karaton Leuweung Libanon. 18 Ngadamel deui hiji singgasana, sabagian dilapis ku gading, sabagian dilapis ku emas kolot. 19 (10:19-20) Eta singgasana make tetecean genep hambal. Dina tungtung tiap hambalan, kenca katuhu diberean sisingaan, jadi kabehna aya dua belas sisingaan, ngajajar genep-genep. Singgasana bagian tukangna dipapaesan ku tironan hulu banteng, leungeun singgasana kenca katuhu make hiji sisingaan. Di karajaan lianna tacan aya singgasana anu saperti kitu. 20 (10:19) 21 Cangkir-cangkir paranti ngaleueutna kabeh emas. Kitu deui bangsa wawadahan anu disimpen di Karaton Leuweung Libanon kabeh tina emas murni. Teu aya nu tina perak, sabab dina jaman Raja Suleman mah perak teh dianggap teu aya hargana. 22 Suleman kagungan hiji armada kapal laut anu balayarna babarengan jeung armada kapal kagungan Raja Hiram. Ana balayar, mulangna tilu taun sakali, rebo ku babawaan:
51 1 Raja-raja 10.23 -11.1 emas, perak, gading, ka lutung-lutung jeung monyet. 23 Boh kabeungharan boh kapinteran, Raja Suleman ngungkulan para raja lianna. 24 Jalma sajagat pada harayang ngadeuheus, harayang ngadengekeun kapinteran anjeunna ti Allah. 25 Anu daratang ka anjeunna taya anu lengoh marawa kikintun, barang-barang tina perak, emas, jubah-jubah, pakarang-pakarang, bungbu-bungbu, kuda, jeung bigal. Kituna teh angger saban taun teu towong-towong. 26 Suleman ngayakeun pasukan kareta 1.400 prajurit jeung pasukan kuda 12.000 prajurit. Ditempatkeunana aya nu di Yerusalem, aya nu di wewengkon-wewengkon sejen. 27 Jaman anjeunna marentah, perak geus dianggap batu koral. Kayu kiputri ge lobana sarua jeung tangkal camara biasa di lamping-lamping pasir di tanah Yuda. 28 Suleman miwarang jalma-jalmana sina ngadatangkeun kuda ti Mesir jeung ti Kilikia, 29 kitu deui kareta-kareta ti Mesir, disokongkeun ka raja urang Het jeung raja urang Siria. Dijualna sahiji kareta genep ratus gebleg uang perak, ari kuda sahijina saratus lima puluh gebleg uang perak. 11 1 Suleman kagungan kakasih loba pisan, wanita-wanita bangsa sejen. Kajaba ti prameswarina putra raja Mesir tea, garwana teh loba deui, urang Het, urang
52 1 Raja-raja 11.2-8 Moab, urang Amon, urang Edom, jeung urang Sidon. 2 Padahal geus aya timbalan PANGERAN, urang Israil teu meunang ngawin awewe bangsa-bangsa eta, bisi kabawa muja ka allah-allahna. Tapi Suleman teu burung migarwa wanita-wanita bangsa sejen. 3 Garwa Suleman aya tujuh ratus, putra-putra raja, jaba parekan tilu ratus, ngalantarankeun anjeunna jadi mungkir ti Allah. 4 Dina waktu kasepuhnakeun anjeunna kabilukkeun ku garwa-garwana, nyembah ngabakti ka allah-allah bangsa lian. Jadi anjeunna mah ka PANGERAN Allahna teh henteu satia cara Daud ramana. 5 Anjeunna mupuja Dewi Astoret batari urang Sidon, jeung ka Molek batara urang Amon anu pikagirukeun. 6 Jadi anjeunna midamel dosa, henteu sujud tumutur ka PANGERAN kawas Daud ramana. 7 Di hiji gunung wetaneun Yerusalem anjeunna ngadamel tempat babakti ka Kamos batara urang Moab, dewa anu matak giruk, jeung tempat ngabakti ka Dewa Molek anu matak sebel tea. 8 Garwa-garwana, urang asing tea, kabeh oge dipangdamelkeun tempat babakti paranti ngukus jeung ngurban ka batarana masing-masing.
1 Raja-raja 11.9- 16 9 (11:9-10) Sangkilang PANGERAN Allah Israil geus dua kali nembongan ka anjeunna, jeung nimbalan ulah ngabakti ka allah-allah bangsa lian, Suleman henteu ngestokeun, tonggoy mungkir ti Mantenna. Mana PANGERAN bendu, 10 (11:9) 11 timbalana-Na, "Maneh ngahajakeun ingkar tina jangji ka Kami, ngalanggar parentah. Mana ieu karajaan ku Kami rek dicandak, rek dibikeun ka salah sahiji abdi maneh. 12 Tapi sapanjang maneh hirup keneh mah moal waka, sabab Kami inget ka bapa maneh. Dicokotna engke ti anak maneh. 13 Jeung moal dicokot kabeh, ditinggalkeun sakaom, demi Daud bapa maneh abdi Kami, jeung demi Yerusalem, kota milik kagungan Kami." 14 Aya hiji wargi raja Edom, jenenganana Hadad, ku PANGERAN disina ngalawan ka Suleman. 15 (11:15-16) Lila samemeh eta, sanggeus Daud nalukkeun Edom, panglima perang anjeunna, nya eta Yoab, indit ka Edom rek nguburkeun jalma-jalmana anu tiwas. Geus kitu Yoab sabaladna tuluy matuh heula di dinya meunang genep bulan, sarta salila eta waktu, maranehna maehan sakur lalaki urang Edom. 16 (11:15) 53
54 1 Raja-raja 11.17-23 17 Tapi aya saurang anu luput teu katumpes, nya eta Hadad, kabur ka Mesir jeung sababaraha urang gandek ramana, urang Edom. (Hadad harita mah murangkalih keneh.) 18 Kaburna ti Midian terus ka Paran. Di Paran mendak batur sababaraha urang, tuluy bareng ka Mesir, ngadeuheus ka raja Mesir. Hadad ku raja Mesir dipaparin lahan sababaraha luwuk jeung imah, dahareunana dicukup. 19 Hadad bisa narik manah raja Mesir nepi ka dipisobat. Ku raja Mesir ditikahkeun ka saderek Tahpanes, prameswarina. 20 Istrina ngowokeun putra pameget, ngaranna Genubat, anu dirorokna ku prameswari di karaton, bareng jeung putra-putra raja nu pameget. 21 Barang Hadad ngarungu warta yen Daud geus pupus kitu deui Panglima Yoab, Hadad unjukan ka raja Mesir, "Jisim abdi neda widi seja mulang ka lemah cai." 22 Pilahir raja, "Naha? Kurang naon awak di dieu? Meureun aya kakurang mana hayang mulang teh, nya?" "Cekap pisan sumuhun! Mung parantos sono ka lembur." Ti dinya Hadad mulang ka lemah caina, tuluy jadi raja Edom sarta jadi musuh Israil anu kacida jahatna jeung ngagalaksakna. 23 Saurang deui anu ku PANGERAN disina ngamusuh ka Suleman, nya eta Reson bin
1 Raja-raja 11.24-31 Elyada, anu bareto kabur ti Raja Hadad Eser gustina, Raja Soba, 24 terus jadi kapala rampog. (Kajadianana sanggeus Daud ngelehkeun Hadad Eser jeung maehan jalma-jalma urang Siria babaturan eta raja). Reson jeung jalma-jalmana ngaradon matuh di Damsik, sarta ku jalma-jalmana Reson dijadikeun Raja Siria. 25 Sapanjang pamarentahan Suleman, Reson ngamusuhan terus. 26 Musuh Suleman anu saurang deui mah salah saurang abdina keneh, nya eta Yarobam bin Nebat urang Sereda wewengkon Epraim, anak randa ngaran Serua. 27 Kieu asalna: Basa Suleman minuhan kota Yerusalem beulah wetan tea jeung ngomean kuta, Yarobam oge digawekeun. 28 Harita Yarobam teh nonoman keneh, kana gawe bisa jeung wekel. Sanggeus kauninga kawekelanana, ku Suleman diangkat sina ngapalaan anu digarawe di wewengkon kaom Menase jeung Epraim. 29 Dina hiji poe waktu eukeur jalan-jalan ka luareun Yerusalem, di tengah jalan Yarobam amprok paduduaan jeung Nabi Abia ti Silo. 30 Nabi teh ujug-ujug muka jubahna anu weuteuh keneh pisan tuluy disosoeh jadi dua belas sosoehan. 31 Geus kitu ngalahir ka Yarobam, saurna, "Candak ieu sosoehan sapuluh lambar. Kieu timbalan PANGERAN Allah Israil ka hidep, Ieu 55
56 1 Raja-raja 11.32-37 karajaan ku Kami rek dicokot sapuluh kaom ti Suleman, rek dibikeun ka maneh. 32 Suleman ngan rek dibere sakaom bae, eta oge bawaning Kami inget ka abdi Kami Daud, jeung ngingetkeun Yerusalem, kota milik kagungan Kami ti sakuliah tanah Israil. 33 Kami rek midamel kieu teh lantaran Suleman geus mungkir ti Kami, ngabakti ka allah-allah sejen, ka Astoret batari urang Sidon, ka Kamos batara urang Moab, jeung ka Molek batara urang Amon. Suleman geus henteu nurut ka Kami, nyieun kasalahan, teu pengkuh kana papakon jeung timbalan Kami, teu cara Daud bapana. 34 Tapi Kami nyokot eta karajaan ti Suleman teh sagemblengna, sarta manehna ku Kami baris tetep disina kawasa sapanjang hirupna. Kami nyieun kitu teh demi Daud abdi Kami anu kapilih, anu sakitu nurutna kana hukum-hukum jeung parentah-parentah Kami. 35 Dicokotna engke ti anakna, sapuluh kaom keur maneh. 36 Anak Suleman tetep ku Kami dibagianan, sakaom. Sabab Yerusalem mah kudu dicekel terus ku salah sahiji turunan abdi Kami Daud, lantaran eta kota ku Kami geus ditetepkeun jadi tempat paranti ngabakti ka Kami. 37 Maneh, Yarobam, ku Kami rek dijadikeun raja nyangking sakuliah wewengkon Israil, kahayang maneh.
1 Raja-raja 11.38 -12.1 38 Upama maneh enya-enya nurut ka Kami, nurut kana hukum-hukum Kami, ngalampahkeun timbalan Kami cara abdi Kami Daud, tangtu ku Kami kaanggo sarta bakal disarengan sapapanjangna, bisa terus nyangking karajaan Israil turun-tumurun, sakumaha anu ku Kami geus dipidamel ka Daud. 39 Ku sabab Suleman geus nyieun dosa, turunan Daud ku Kami bakal dihukum. Tapi papadaning kitu ge dihukumna moal sapapanjangna." 40 Sanggeus kitu Suleman milari jalan rek maehan Yarobam, nepi ka Yarobam kabur ka Mesir ka Raja Sisak, mukim di Mesir nepi ka Suleman pupus. 41 Sagala rupa padamelan Suleman, lalakon katut kapinteranana, aya dina kitab Babad Suleman. 42 Ari ngarajaanana di sakuliah Israil opat puluh taun. 43 Tuluy pupus, dikurebkeunana di Kota Daud. Karajaanana diteruskeun ku Rehabam putrana. 12 1 Dina hiji poe Rehabam angkat ka Sekem di wewengkon kaler, nyumpingan urang Israil kaom-kaom kaler anu geus kumpul rek ngarajakeun ka anjeunna. 57
1 Raja-raja 12.2- 10 2 Ari Yarobam anu keur ngungsi di Mesir nyingkahan Suleman, ngarungu hal eta teh gancang mulang ti Mesir. 3 Sanggeus sumping anjeunna diangkir ku urang Israil kaler, diajak nepangan Rehabam ngasongkeun panuhun kieu, 4 "Suwargina tuang rama, Suleman, kalintang ngarepotkeunana ka abdi sadaya, papancen ti anjeunna beurat pisan. Upami Gusti kersa ngentengkeun eta papancen, abdi sadaya sumeja kumureb ka Gusti." 5 Waler Rehabam, "Kami menta tempo tilu poe, engke maraneh ka darieu deui." 6 Raja Rehabam mundut pirempug sepuh- sepuh urut jurunasehat ramana, saurna, "Kumaha pirempug Bapa-bapa? Jawab kumaha eta anu marenta dientengan papancen teh?" 7 Piunjuk sepuh-sepuh, "Paparin waleran anu nyenangkeun hatena. Tingalikeun yen Gusti kagungan tekad sae ka maranehna, supados maranehna kumureb ka Gusti." 8 Tapi eta pihatur ku Rehabam teu dianggap, seug mundut pirempug jurunasehatna anu ngarora keneh pantaran anjeunna, saurna, 9 "Kumaha ari ceuk maraneh? Jawab kumaha eta anu marenta kaentengan teh?" 10 Ceuk para nonoman, "Saurkeun kieu, Cinggir kami leuwih gede ti batan cangkeng rama kami. 58
59 1 Raja-raja 12.11-16 11 Saurkeun ka maranehna, Papancen ti rama kami beurat, papancen ti kami mah bakal leuwih beurat. Rama kami ngarangketna ku pecut, kami mah arek ku pecut cucuk beusi!" 12 Sanggeus tempo anu tilu poe beak, Yarobam jeung jalma-jalmana ngadareuheus deui ka Rehabam, sakumaha anu diparentahkeunana tea. 13 Waleran Rehabam lain nurutkeun pirempug sepuh-sepuh, ngawalerna ka eta jelema-jelema teh ketus pisan, 14 numutkeun nasehatna para nonoman. Dawuhanana, "Papancen ti rama kami beurat, papancen ti kami mah bakal leuwih beurat. Maraneh ku rama kami dirangket ku pecut, ku kami mah bakal dirangket ku pecut cucuk beusi!" 15 Geus kitu kersaning PANGERAN sakumaha anu ditimbalkeun ka Yarobam bin Nebat ku Nabi Ahia ti Silo tea. Geus dikersakeun ku PANGERAN supaya eta raja henteu kersa nolih kana pamenta eta jelema-jelema. 16 Barang jelema-jelema tea ngarasa yen pamentana ku raja teu dipalire, breng bae tingcorowok, "Tinggalkeun Daud saanak incu! Karah naon pamerena ka urang! He urang Israil, hayoh urang baralik! Keun bae Rehabam mah sina nguruskeun dirina sorangan!" Jalma-jalma barontak ngalawan.
1 Raja-raja 12.17-24 17 Rehabam pada naringgalkeun, cuang- cieung jadi rajana ngan pikeun jelema-jelema anu araya di wewengkon Yuda. 18 Waktu Rehabam miwarang Adoniram kapala rodi tea ngadatangan urang Israil, Adoniram pada ngabenturan ku batu nepi ka paeh. Ku hal eta gancang Rehabam mancal kareta, ngabujeng ka Yerusalem. 19 Ti semet harita rahayat karajaan Israil di wewengkon kaler baha ngalawan ka raja turunan Daud. 20 Sanggeus urang Israil nyarahoeun yen Yarobam geus mulih ti Mesir, seug ngahaturanan sumping, ti dinya Yarobam ku maranehna diangkat jadi raja nyangking Israil. Anu saratia ka raja turunan Daud ngan kari kaom Yuda. 21 Sasumpingna Rehabam ka Yerusalem, gancang mepek 180.000 prajurit ti kaom Yuda jeung Binyamin, prajurit anu garagah. Maksudna rek merangan kaom-kaom Israil wewengkon kaler, pikeun mulihkeun deui kakawasaanana. 22 Tapi kaburu sumping Nabi Semaya, 23 anu ngemban timbalan Allah pikeun Rehabam jeung jalma-jalma kaom Yuda jeung Binyamin, saurna, 24 "Ulah merangan urang Israil, eta teh dulur maneh sorangan. Geura baralik bae kabeh, da kituna teh ku pangersa Kami." 60
1 Raja-raja 12.25-32 Seug jalma-jalma teh baralik, narurut kana timbalan PANGERAN. 25 Ari Yarobam raja Israil terus ngabenteng kota Sekem di pagunungan Epraim, seug calik di dinya sawatara lilana. Geus kitu angkat ti dinya tuluy ngabenteng kota Penuel. 26 (12:26-27) Hiji mangsa anjeunna kagungan manah kieu, "Lamun kieu, lamun rahayat aing terus keneh sok arindit ngurban ka Yerusalem, ka Bait Allah di ditu, lila-lila bisa malik satia ka Rehabam raja Yuda, meureun aing dipaehan." 27 (12:26) 28 Sanggeus ngamanah kitu, seug bae anjeunna ngadamel dua babantengan emas, geus kitu ngalahir ka rahayat, "Ayeuna mah lamun maraneh rek ngabarakti, teu perlu ka Yerusalem. Eh urang Israil, tah ieu allah maraneh, anu ngaluarkeun maraneh ti Mesir!" 29 Babantengan emas teh anu hiji ku anjeunna ditempatkeun di Betel, anu hiji deui di Dan. 30 Seug jalma-jalma mimiti ngabarakti di Betel jeung Dan, ngaralampahkeun dosa. 31 Yarobam terus ngadamel tempat-tempat pangibadahan di puncak-puncak pasir, sarta ngangkat imam-imam lain ti kaom Lewi. 32 Geus kitu Yarobam netepkeun hiji poe kaagamaan, nya eta tanggal lima belas bulan kadalapan, nurutan di Yuda. Seug anjeunna ngurban dina altar di Betel ka babantengan 61
1 Raja-raja 12.33 -13.4 emas kengingna ku anjeun ngadamel. Di Betel anjeunna neundeun imam-imam, sina ngalalayanan di tempat babakti kengingna ngadegkeun. 33 Dina tanggal lima belas bulan dalapan, tanggal kengingna nangtukeun, anjeunna ngurban dina altar di Betel, ngaresmikeun pesta kaagamaan kengingna nyipta pikeun urang Israil. 13 1 Aya hiji nabi ti Yuda, kenging timbalan PANGERAN kudu angkat ka Betel. Gancangna geus sumping, waktu Raja Yarobam keur ngadeg deukeut altar seja ngurban. 2 Pok nabi teh ngalahir ka eta altar, ngedalkeun timbalan PANGERAN, "Altar! Altar! Dengekeun ieu timbalan PANGERAN: Engke bakal aya budak medal ti bangsa Daud, ngaranna Yosia. Maneh ku eta bakal dijieun tempat meuncitan imam-imam anu ngalalayanan altar-altar brahala, tukang-tukang natakeun kurban luhureun maneh. Maneh ku eta bakal dipake tempat ngaduruk tulang-tulang jelema!" 3 Sasauranana terus, "Kanyahokeun! Ieu altar bakal bencar, lebuna awur-awuran. Lamun geus kitu bakal tetela ka maraneh yen ieu omongan kami sategesna timbalan PANGERAN!" 4 Raja Yarobam ngahaok bari nunjuk ka eta nabi, timbalanana, "Tangkep ieu manusa!" 62
1 Raja-raja 13.5- 13 Tapi dak dumadak panangan raja jadi jeger teu bisa balik deui. 5 Sarta harita keneh altar teh ujug-ujug bencar, lebuna awur-awuran. Kasauran eta nabi kalawan timbalan PANGERAN tinekanan. 6 Raja Yarobam ngalahir ka eta nabi, "Kaula pangnedakeun ka PANGERAN Allah andika, mugi ieu leungeun kaula ku anjeunna dicageurkeun deui!" Seug nabi teh neneda ka PANGERAN. Geus kitu panangan raja pulih deui sabiasa. 7 Raja sasauran ka nabi, "Linggih heula ka kaula urang tuang. Kaula rek mulang tarima." 8 Nabi ngawaler, "Najan dipaparin saparo kabeungharan Sang Raja, paliyas kaula dahar atanapi nginum sareng Sang Raja. 9 Margi timbalan PANGERAN, kaula teu meunang barang teda, ulah nginum-nginum acan. Wangsul oge teu kenging ka jalan urut tadi." 10 Ti dinya nabi tuluy mulih nganggo jalan sejen, henteu nyorang urut tadi. 11 Harita di Betel aya hiji nabi sepuh. Ku putra-putrana diwartosan yen poe eta aya nabi ti Yuda, geus kitu-kitu sarta kitu-kitu pilahirna ka Raja Yarobam. 12 "Ka jalan mana mulihna?" saur nabi sepuh. 13 Sanggeus dituduhkeun, nabi sepuh mundut dipangnyelaankeun kalde, bral angkat, 63
64 1 Raja-raja 13.14-22 14 terus mudun nyusul nabi anu ti Yuda tea. Gancangna kasusul, keur ngaso handapeun tangkal kiara. Nabi sepuh mariksa, "Punten, leres kitu Ajengan teh nabi ti Yuda?" "Leres" waler anu dipariksa. 15 "Sindang heula ka rorompok, urang tuang," saur nabi sepuh. 16 Waler nabi ti Yuda, "Hatur nuhun kana pangangken dugi ka ngangkir dahar leueut. Mung hapunten teu tiasa ngiringan. 17 Margi timbalan PANGERAN sim kuring teu kenging barang teda, teu kenging nginum-nginum acan. Wangsul oge teu kenging ka jalan urut tadi." 18 "Bapa oge nabi sapertos Ajengan," saur nabi sepuh bari terus ngabohong, saurna, "Aya malaikat piwarangan PANGERAN ngalahir ka Bapa, miwarang nyindangkeun sareng ngangken ka Ajengan." 19 Tungtungna nabi ti Yuda teh ngiring ka nabi sepuh, tuluy dituangkeun. 20 Sabot ngariung keneh meja, aya timbalan PANGERAN ka nabi sepuh. 21 Ngong nabi sepuh teh ngalahir tarik, "Timbalan PANGERAN, Maneh henteu ngesto ka Kami, ngalanggar timbalan Kami. 22 Maneh balik deui jeung dahar di tempat anu ku Kami dilarang. Ku sabab kitu maneh kudu paeh. Sarta mayit maneh moal dikuburkeun di makam kulawarga sorangan."
65 1 Raja-raja 13.23-31 23 Beres taruang nabi ti Yuda ku nabi sepuh dipangrarangkenankeun kalde, 24 ti dinya bral angkat neruskeun perjalanan. Tapi tiwas, di tengah jalan pupus dirontok singa. Layonna ngajoprak di tengah jalan, ari kaldena kitu deui singana caricing bae di dinya ngabanding gigireunana. 25 Katenjo ku anu ngaraliwat eta layon keur dibanding ku kalde jeung singa, tuluy dibejakeun ka urang Betel. 26 Barang nabi sepuh ngadangu warta seug sasauran, "Moal salah tangtu eta teh nabi anu ngalanggar timbalan PANGERAN tea! Ku PANGERAN disina tiwas ku singa. Timbalan PANGERAN tinekanan." 27 Geus kitu anjeunna ngalahir ka putra- putrana, "Ama pangrarangkenankeun kalde!" Sanggeus tarapti, 28 bral angkat. Gancangna layon teh kapendak keur ngajolopong di tengah jalan dibanding ku kalde jeung singa. Eta singa henteu ngaganggu kana eta layon kitu deui kana kaldena. 29 Layon ku anjeunna diangkat kana tonggong kalde, dicandak ka Betel pikeun ditangisan jeung dimakamkeun. 30 Ku nabi sepuh tuluy dikurebkeun di makam kulawargina bari ditangisan, "Duh Ki Sanak, Ki Sanak!" 31 Beres ngurebkeun, nabi sepuh wewekas ka pala putra, saurna, "Lamun Ama geus
66 1 Raja-raja 13.32 -14.4 maot, kuburkeun di ieu makam, rendengkeun jeung anjeunna. 32 Sagala kasauran anjeunna anu kedal ku timbalan PANGERAN perkara altar di Betel, kitu deui perkara tempat-tempat pangibadahan di kota-kota wewengkon Samaria tinangtu bakal tinekanan." 33 Ari lampah Yarobam raja Israil jongjon teu aya saena. Malah anjeunna ngangkat imam-imam ti kaom-kaom anu ilahar, sina manghuluan di altar-altar kengingna ngadegkeun. Saha bae anu hayang jadi imam ku anjeunna terus diangkat. 34 Dosa anjeunna kitu baris malindes ka salirana, matak tumpur bebeakan ka turunanana. 14 1 Hiji mangsa putra pameget Yarobam anu jenengan Abia teu damang. 2 Yarobam ngalahir ka geureuhana, "Nyai geura dangdan tuluy ka Silo, ka Nabi Ahia, anu bareto nyebutkeun yen Akang bakal jadi raja tea. Tapi kudu nyamar ngarah teu katangen. 3 Mawa roti sapuluh siki, kueh-kueh jeung madu sagoci keur kikintun. Taroskeun ka anjeunna kumaha kituh ieu si ujang teh geringna, tangtu ku anjeunna diwartoskeun." 4 Gasik geureuha Yarobam angkat ka Silo ka bumi Nabi Ahia. Eta nabi geus sepuh. Ku tina kasepuhanana socana geus teu ningali.
1 Raja-raja 14.5- 10 5 Tapi geus diuningaan ku PANGERAN yen bakal kasumpingan garwa Yarobam anu rek mundut pituduh perkara panyawat putrana. Pikeun ngawalerna oge geus diuningaan. Gancangna garwa Yarobam geus sumping, niron-niron awewe biasa. 6 Tapi barang keresek lebet ka lawang, ku nabi geus dihiap saurna, "Lebet Nyi Yarobam! Keur naon make nyamar? Ieu aya beja banget keur Nyai. 7 Popoyankeun ieu timbalan PANGERAN pikeun Yarobam, kieu, Maneh teh ku Kami geus diangkat ti nu loba, dijieun raja nyangking umat Kami Israil, 8 dibere karajaan beunang Kami nyandak ti turunan Daud. Kari-kari maneh bet henteu kawas abdi Kami Daud anu sakitu sumujudna, sakitu tuhuna kana timbalan-timbalan Kami, taya karepna nu sejen salian ti ngalampahkeun pangersa Kami. 9 Sabalikna kalakuan maneh kacida dorakana, leuwih doraka ti batan raja-raja nu ti hareula. Maneh nonggongan ka Kami, nyundut amarah Kami ku nyieunan brahala jeung arca-arca keur sembaheun. 10 Mana kanyahokeun, kulawarga maneh ku Kami rek ditumpes. Turunan maneh lalaki, nu kolot, nu ngora keneh, kabeh rek dibasmi sing tumpur. Ahli-ahli maneh ku Kami bakal disapu kawas nyapukeun kokotor. 67
1 Raja-raja 14.11-16 11 Satiap ahli Yarobam, paeh di kota bakal dihakan anjing, paeh di tegal bakal beak ku manuk gagak. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 12 Ahia terus keneh sasauranana ka garwa Yarobam, "Jig geura balik. Engke, barang ce Nyai nincak nagara, anak Nyai geus kereles manten. 13 Eta budak maotna bakal diceungceurikan ku sakumna bangsa Israil sarta bakal dikubur. Ngan eta saurang ahli Yarobam anu maotna bakal dikubur tur mayitna dipulasara, sabab ngan eta saurang anu ku PANGERAN Allah Israil kapendak hade. 14 Satuluyna PANGERAN bakal ngajenengkeun hiji raja sejen nyangking Israil, anu baris namatkeun raja turunan Yarobam. 15 Nagara Israil ku PANGERAN bakal dihukum, dioyag-oyag lir galagah ditarajang ku nyeotna walungan. Urang Israil ku Mantenna bakal dirabut ti ieu tanah anu sakieu hadena paparin Mantenna ka karuhun maranehna. Bakal diawurkeun mancawura ka peuntaseun Walungan Eprat, lantaran geus nyarieun arca-arca batari Asera, nyundut bebendu PANGERAN. 16 Urang Israil bakal dikantun ku PANGERAN, lantaran Yarobam migawe dosa sarta ngadosakeun Israil." 68
1 Raja-raja 14.17-24 17 Bral garwa Yarobam mulih ka bumina di Tirsa. Kakara ge anjeunna ngadampal bangbarung, putrana geus kereles manten ngantunkeun. 18 Ku urang Israil dicaleungceurikan, tuluy dikurebkeun. Timbalan PANGERAN anu diandikakeun ka Nabi Ahia abdi-Na tinekanan. 19 Carita hal Raja Yarobam, hal perangna, hal ngarajaanana, kaungel dina kitab Babad raja-raja Israil. 20 Yarobam ngarajaanana dua puluh dua taun, tuluy pupus jeung dikurebkeun, digentos ku Nadab putrana jadi raja. 21 Ari Rehabam putra Suleman, mimiti jadi rajana teh dina yuswa opat puluh hiji taun. Ngarajaanana tujuh belas taun, di Yerusalem, kota anu ku PANGERAN dijungjung ti sakabeh wewengkon tanah Israil, jadi tempat paranti ngabakti ka Mantenna. Ari jenengan ibuna Naama, urang Amon. 22 Urang Yuda marigawe dosa, malah leuwih ti batan karuhunna, matak leuwih ngentab kana manah PANGERAN. 23 Nyarieun tempat-tempat parantina ngabarakti ka allah-allah palsu, ngadegkeun tugu-tugu batu jeung arca-arca Asera paranti maranehna maruja di puncak-puncak pasir jeung di handapeun tangkal-tangkal anu ngarunggunuk. 24 Nyucudna pisan di tempat ngabaraktina ka brahala teh lalaki awewe jararinah. 69
1 Raja-raja 14.25 -15.2 Jadi kalakuan urang Yuda teh kacida ngerakeunana, cara kalakuan bangsa-bangsa anu ku PANGERAN geus dialusir ti eta tanah basa urang Israil rek mimiti asup ka dinya. 25 Dina taun kalima pamarentahan Rehabam. Yerusalem dirurug ku Raja Sisak ti Mesir. 26 Eta raja ngajabel dunyabrana anu aya di Bait Allah jeung di karaton. Kepeng-kepeng emas kenging Suleman ngadamel tea ge dijabel. 27 Ku Raja Rehabam digentos ku kepeng- kepeng tambaga, tuluy dititipkeun ka kapala-kapala tamtama anu ngajaraga gedong raja. 28 Unggal raja angkat ka Bait Allah, eta kepeng-kepeng tambaga teh dibawa ku para pangawal, sanggeusna tuluy dipulangkeun deui ka tempatna di kamar jaga. 29 Carita hal Raja Rehabam, kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Yuda. 30 Antara Raja Rehabam jeung Raja Yarobam sapanjang jarumenengna teu eureun-eureun silih perangan. 31 Sanggeus Raja Rehabam pupus jeung dikurebkeun di Kota Daud, karajaanana diteruskeun ku Abiam, putrana. 15 1 Abia mimiti jumenengna raja teh sanggeus Yarobam dalapan belas taun ngarajaanana di Israil. 2 Abia ngarajaanana tilu taun, di Yerusalem. Jenengan ibuna Maaka binti Absalom. 70
1 Raja-raja 15.3- 12 3 Abia oge teu beda ti ramana, midamel dosa, teu sumujud ka PANGERAN Allahna, teu cara Daud eyangna. 4 Tapi papadaning kitu, ku tina PANGERAN emut ka Daud, Abia ku PANGERAN Allahna teu burung dipaparin putra pameget anu baris nuluykeun ngarajaan di Yerusalem gegentos anjeunna jeung sangkan Yerusalem bisa tetep ngadeg. 5 Eta teh ku bawaning PANGERAN ngaraskeun ka Daud anu geus ngagenahkeun manah Mantenna, tara pisan nyimpang tina sagala timbalana-Na, kajaba sakali dina perkara Uria urang Het tea. 6 Abia jeung Yarobam oge teu eureun-eureun silih perangan. 7 Carita hal Abia kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Yuda. 8 Abia pupus sarta dimakamkeun di Kota Daud, tuluy digentos ku Asa putrana, jadi raja. 9 Asa mimiti jumenengna raja teh sanggeus Yarobam dua puluh taun ngarajaan di Israil. 10 Ngarajaanana di Yerusalem, opat puluh hiji taun lilana. Anjeunna putu Maaka binti Absalom. 11 Lampah Raja Asa ngagenahkeun manah PANGERAN saperti Daud karuhunna. 12 Jelema-jelema anu ngabarakti ka brahala-brahala bari jarinah di tempat-tempat pangibadahanana, lalaki awewe kabeh 71
1 Raja-raja 15.13-18 disingkah-singkahkeun dialusiran. Arca-arca brahala beunang ngadamel sepuh-sepuhna oge disingkir-singkirkeun. 13 Malah eyangna pisan, Maaka, dirorod tina kalungguhan ibu suri, lantaran ngadamel arca Dewi Asera, dewi kasuburan anu pikaijideun. Arcana ku anjeunna dikadek mani potong dua, tuluy diduruk di Lebak Kidron. 14 Ngan ari tempat-tempat pangibadahan ka brahala-brahala mah ku Asa diantep teu ditumpurkeun. Tapi sanajan kitu sapanjang jumenengna anjeunna tetep tuhu ka PANGERAN. 15 Barang-barang beunang ramana nyucikeun pikeun ka Allah kitu deui beunang anjeunna pribadi nyucikeun, paparabotan emas jeung perak, ku anjeunna disimpen di Bait Allah. 16 Antara Raja Asa ti Yuda jeung Raja Baasa ti Israil keur jarumenengna teu weleh silih perangan. 17 Hiji mangsa Baasa nempuh ka Yuda, tuluy ngabenteng kota Ramah, megat jalan kaluar asupna urang Yuda. 18 Tumali jeung eta, Raja Asa ngaluarkeun emas jeung perak sakarina ti kamar dunyabrana Bait Allah jeung karaton, dititipkeun ka mantri-mantrina sina dihaturkeun ka Raja Benhadad bin Tabrimon putu Hesion, Raja Siria anu calik di Damsik. Amanatna, 72
1 Raja-raja 15.19-24 19 "Urang ngahiji sauyunan sapertos rama urang kapungkur. Dupi ieu emas sareng perak sumeja kahaturkeun. Panuhun kaula mugi sampean ulah ngabantu deui ka Baasa raja Israil, supados eta raja narik baladna ti wewengkon kaula." 20 Raja Benhadad nyaluyuan kana pamundut Raja Asa, tuluy nginditkeun gegedug perangna sabaladna ka wewengkon Israil, nepi ka bisa ngarebut kota Iyon, Dan, Abel Bet Maaka, wewengkon deukeut Talaga Galilea, jeung sakuliah wewengkon Naptali. 21 Barang Raja Baasa ngadangu eta kajadian, ngagentak liren ngabentengna kota Ramah, gancang ngabujeng ka Tirsa. 22 Geus kitu Raja Asa gancang marentah supaya urang Yuda ulah aya anu kari kudu ngabarantu ngakutan batu jeung kayu ti Ramah, anu ku Raja Baasa dianggo ngabenteng kota Ramah. Eta bahan-bahan ku Raja Asa dianggo ngabenteng Mispa jeung Geba di wewengkon Binyamin. 23 Lalampahan Raja Asa, kagagahanana, kota-kota anu dibenteng ku anjeunna, kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Yuda. Dina kasepuhnakeun anjeunna katarajang kasawat dampal sampean nepi ka teu iasa angkat-angkatan. 24 Asa pupus, dikurebkeun di makam karajaan di Kota Daud. Karajaanana diteruskeun ku Yosapat, putrana. 73
1 Raja-raja 15.25-33 25 Sanggeus dua taun Raja Asa nyepeng karajaan Yuda, Nadab bin Yarobam jadi raja di Israil. Ngarajaanana ngan dua taun. 26 Hirupna sarua jeung ramana, migawe dosa ka PANGERAN jeung ngadosakeun bangsa Israil. 27 Baasa bin Ahia ti kaom Isaskar sakait ngalawan ka Nadab. Nadab ku Baasa ditelasan waktu keur ngepung kota Gibeton di nagara Pelisti. 28 Ditelasanana dina taun katilu Raja Asa nyangking karajaan Yuda. Baasa jadi raja Israil ngaganti Nadab. 29 Kakara ge jadi raja, Baasa terus numpes ahli-ahli Yarobam, dipaehan kabeh teu aya anu dihirupan. Timbalan PANGERAN anu diucapkeun ku Nabi Ahia abdi-Na, ti Silo, yen sakabeh ahli Yarobam bakal tumpur, geus tinekanan. 30 Kitu temahna dosa Yarobam anu nyundut bebendu PANGERAN Allah Israil, jeung ngalantarankeun urang Israil marigawe dosa. 31 Lalampahan Nadab kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Israil. 32 Antara Raja Asa ti Yuda jeung Raja Baasa ti Israil keur jarumenengna teu weleh silih perangan. 33 Baasa mimiti jadina raja Israil teh dina taun katilu Raja Asa nyepeng karajaan Yuda. Calikna di Tirsa. Ngarajaanana dua puluh opat taun. 74
1 Raja-raja 15.34 -16.7 34 Lalampahan anjeunna teu beda ti Raja Yarobam, midamel dosa sarta ngalantarankeun urang Israil marigawe dosa. 16 1 Geus kitu aya timbalan PANGERAN ka Yehu bin Hanani, ngembankeun timbalana-Na pikeun Baasa. Kieu timbalana- Na, 2 "Maneh ku Kami geus dijungjung tina cacah kuricakan jadi raja nyangking umat Kami Israil. Kari-kari kalakuan maneh henteu beda ti Yarobam, migawe dosa jeung ngadosakeun umat Kami, nepi ka dosa maranehna matak ngentab manah Kami. 3 Mana maneh katut sanak baraya ku Kami bakal dipiceun, arek disaruakeun jeung Yarobam. 4 Saban jalma ti sanak baraya maneh, paeh di kota bakal dihakan anjing, paeh di tegal bakal beak ku manuk gagak." 5 Lalampahan Baasa jeung kagagahanana kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Israil. 6 Baasa pupus, dimakamkeun di Tirsa. Karajaanana diteruskeun ku Ela, putrana. 7 Kitu timbalan PANGERAN perkara Baasa jeung sanak barayana anu didongkapkeunana ku Nabi Yehu, lantaran Baasa midamel dosa ka Mantenna. Anjeunna kudu narima eta hukuman ti PANGERAN, lantaran nya midamel dosa saperti kalakuan Yarobam, nya numpes ahli-ahli Yarobam ongkoh. 75
1 Raja-raja 16.8- 15 8 Ela mimiti jadina raja Israil teh dina taun kadua puluh genep Raja Asa ngarajaan nagara Yuda. Calikna di Tirsa, ngarajaanana dua taun. 9 Aya anu sakait ngamusuh ka anjeunna, nya eta Simri, anu ngapalaan saparo pasukan kareta raja. Hiji waktu Ela ngaleueut nepi ka mabok di bumina Arsa mantri karaton, di Tirsa. 10 Sabot kitu Simri asup, Ela ditelasan. Ti dinya Simri ngaganti jadi raja. Eta kajadianana dina taun kadua puluh tujuh Raja Asa ngarajaan nagara Yuda. 11 Sanggeus Simri jadi raja, harita keneh terus numpes sanak baraya Baasa. Wargi- wargi jeung mitra-mitrana, sakur anu lalaki mah beak, kabeh diparaehan. 12 Timbalan PANGERAN ku jalan Nabi Yehu perkara Baasa tea tinekanan. Kulawargina kabeh tumpes dipaehan ku Simri, 13 temahna tina lampah maranehna anu muja arca-arca jeung nyasabkeun Israil sina marigawe dosa. Baasa kitu deui Ela putrana, geus nyundut bebendu PANGERAN Allah Israil. 14 Lalampahan Ela kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Israil. 15 Simri mimiti jadina raja Israil dina taun kadua puluh tujuh Raja Asa nyangking nagara Yuda. Calikna di Tirsa, ngarajaanana ngan 76
1 Raja-raja 16.16-24 tujuh poe. Harita balad Israil keur ngepung kota Gibeton di tanah Pelisti. 16 Barang balad ngadarenge yen Simri baha jeung maehan raja, seug harita keneh, di dinya keneh ngajenengkeun Panglima Omri jadi raja Israil. 17 Omri sabaladna mulih ti Gibeton tuluy ngepung kota Tirsa. 18 Barang nangenan yen eta kota geus ragrag, Simri lebet ka benteng di jero karaton, ger karaton diduruk, sarta anjeunna oge tiwas kaduruk, 19 bayaran lampahna midamel dosa ka PANGERAN. Teu beda ti Yarobam anu saheulaeunana, Simri oge matak bendu PANGERAN, midamel dosa sarta ngalantarankeun urang Israil marigawe dosa. 20 Lalampahan Simri jeung hal ngabelotna, kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Israil. 21 Rahayat Israil pecah. Saparo rek ngangkat Tibni bin Ginat jadi raja, saparo deui tetep misuka ka Omri. 22 Ahirna anu meunang teh anu nyekel Omri. Tibni tiwas, Omri jadi raja. 23 Omri mimiti jadina raja Israil dina taun katilu puluh hiji Raja Asa nyangking nagara Yuda. Ngarajaanana dua belas taun, calikna mimitina di Tirsa meunang genep taun. 24 Ti dinya ngagaleuh pasir Samaria ti Semer genep rebu gebleg uang perak. Eta pasir ku anjeunna dibenteng, diadegan kota anu 77
1 Raja-raja 16.25-33 dingaranan Samaria, nyokot tina ngaran Semer asal nu bogana. 25 Omri midamel dosa ka PANGERAN, malah leuwih ti nu ti hareula. 26 Teu beda ti Yarobam anu saheulaeunana, anjeunna oge nyundut bebendu PANGERAN Allah Israil, midamel dosa, nyasabkeun Israil kana dosa jeung sina nyarembah ka brahala. 27 Lalampahan Omri, jeung hal ihtiarna pikeun nyampurnakeun kakawasaanana, kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Israil. 28 Omri pupus, dimakamkeun di Samaria, tuluy digentos ku Ahab, putrana, jadi raja. 29 Ahab putra Omri mimiti jadina raja Israil dina taun katilu puluh dalapan Raja Asa nyangking nagara Yuda. Calikna di Samaria, ngarajaanana dua puluh dua taun. 30 Anjeunna oge midamel dosa ka PANGERAN, tur leuwih ti nu ti hareula. 31 Anjeunna mah kawas tacan ngaraos cukup ku midamel dosa cara kalakuan Yarobam, da nepi ka geureuhaan ka Isebel putra Raja Etbaal raja nagara Sidon sarta ngabakti ka Dewa Baal. 32 Dewa Baal teh ku anjeunna dipangdamelkeun kelenteng di Samaria, dipangdamelkeun altar sagala, diteundeunna di eta kelenteng. 33 Diwuwuhan deui ku ngadamel arca Dewi Asera. Matak benduna PANGERAN Allah Israil 78
1 Raja-raja 16.34 -17.4 teh anjeunna mah pohara kacida, leuwih ti raja-raja Israil nu ti hareula. 34 Jaman anjeunna jadi raja, aya jelema ngaran Hiel urang Betel, ngadegkeun deui kota Yeriho. Mangsa eta, cocog sakumaha anu geus ditimbalkeun ku PANGERAN ku jalan Yosua putra Nun tea, nya eta: Waktu Hiel masang pademen kota Yeriho, nu jadi parepehna teh Abiram, putra cikalna, sarta waktu ngadamel gapurana diparepehan ku Segub, putra bungsuna. 17 1 Aya hiji nabi jenenganana Elias, urang Tisbe wewengkon Gilad. Dina hiji poe anjeunna marek ka Raja Ahab sarta misaur kieu, "Demi pajenengan PANGERAN Allah Israil anu jumeneng, anu dipigusti ku kaula, kaula mopoyankeun ka raja, yen di jero dua tilu taun ieu di dieu moal turun ibun moal turun hujan, nepi ka engke upama geus aya ucap kaula deui." 2 Sanggeusing kitu PANGERAN nimbalan ka Elias, 3 "Ieu tempat tinggalkeun. Maneh kudu ka wetan, tuluy kudu nyumput di sisi Susukan Kerit peuntaseun Walungan Yordan beulah wetan. 4 Maneh bisa nginum ti eta susukan, sarta Kami rek nitah manuk gagak mawakeun dahareun maneh." 79
1 Raja-raja 17.5- 12 5 Elias tumut kana timbalan PANGERAN, seug angkat ka Susukan Kerit sarta terus nyumput di dinya. 6 Ari ngaleueutna ti eta susukan, tuangna roti jeung daging, isuk sore saban poe dianteuran ku manuk gagak. 7 Lila ti lila eta susukan teh saat ku banget-bangetna halodo. 8 Geus kitu PANGERAN nimbalan ka Elias, 9 "Maneh kudu pindah ka kota Sarpat deukeut Sidon. Di ditu aya hiji randa, anu ku Kami geus ditimbalan supaya mere dahar ka maneh." 10 Bral Elias angkat ka Sarpat. Gancangna geus sumping ka lawang kota, beh anjeunna ningali aya randa eukeur ngarorotek suluh. "Nyai, cik Bapa menta cai saeutik hayang nginum," saurna ka eta randa. 11 Sanggeus nyi randa ngaleos rek nyokot cai, ku Elias dicalukan deui, saurna, "Jeung rotina saeutik mah!" 12 Ari tembalna, "Demi PANGERAN Allah anu jumeneng, panutan Bapa, abdi teh balaka bae parantos teu gaduh tedaeun. Kantun tipung sakeupeul dina wadah, sareng minyak jetun sakeclak dina cecenting. Ieu suluh kenging ngarorotek di dieu teh kangge ngasakkeun eta anu saeutik, keur abdi sareng pun anak. Kantun sakitu-kituna. Seep eta mah kantun ngantos-ngantos ajal ku langlayeuseun." 80
1 Raja-raja 17.13-20 13 "Ulah salempang," waler Elias. "Jig bae asakkeun eta dahareun teh. Mun geus asak, heulakeun sakeupeul mah ka dieu jang Bapa, engke kakara jang Nyai jeung budak. 14 Sabab kieu timbalan PANGERAN Allah Israil, Eta tipung moal beak-beak dina wadahna, minyak moal saat-saat dina cecentingna, nepi ka engke, ana Kami geus nurunkeun deui hujan." 15 Randa teh balik, nyumponan pamundut Elias. Elias, nyi randa jeung anakna cukup dahareun lila pisan. 16 Sakumaha timbalan PANGERAN anu diucapkeun ku Elias, tipung henteu beak-beak, minyak henteu saat-saat. 17 Dina hiji mangsa anak nyi randa gering, beuki payah, beuki payah, tungtungna maot. 18 Nyi randa unjukan ka Elias, "Nun piwarangan Allah, ku naon abdi teh dikieu- kieu? Bapa sumping ka dieu teh naha supados Allah emuteun kana dosa abdi, dugi ka nyabut nyawa pun anak?" 19 "Bawa budakna ka dieu," waler Elias. Seug eta budak teh ku anjeunna dipayang tuluy dicandak ngunggahan tangga ka kamar anjeunna di loteng, lajeng digolerkeun dina enggon. 20 Geus kitu anjeunna neneda, tarik, "Nun PANGERAN Allah sim abdi, ku naon margina ieu randa anu parantos sakitu ihlasna kaanjrekan ku jisim abdi ku Gusti 81
1 Raja-raja 17.21 -18.5 dicilakakeun, nyawa anakna ku Gusti dicabut?" 21 Geus kitu Elias nangkubkeun anjeun kana awak eta budak tilu kali, pok sasambat deui, "Nun PANGERAN Allah sim abdi, mugi-mugi rohna ieu budak sina wangsul deui kana jasadna!" 22 Panyambat Elias ku PANGERAN dimakbul, budak teh ngambekan deui, hirup deui. 23 Ti dinya eta budak teh ku Elias dicandak turun, diserenkeun ka indungna bari saurna, "Nyai, tuh budak teh hirup!" 24 Wangsulna, "Bapa teh saestuna piwarangan Allah. Sayaktosna pisan Bapa teh ngemban pangandika PANGERAN!" 18 1 Dina hiji mangsa, sanggeus halodo tea nincak kana tilu taun, PANGERAN nimbalan ka Elias, "Tepungan Raja Ahab. Kami rek nurunkeun hujan." 2 Bral Elias angkat. Harita paceklik di Samaria keur babangetna. 3 Tuluy Ahab nyaur Obaja, kawasa karaton. (Obaja teh kacida ibadahna ka PANGERAN, 4 nepi ka basa Isebel maehan nabi-nabi PANGERAN, Obaja nyumputkeun saratus nabi di dua guha, saguhana lima puluh, dahar leueutna diurus.) 5 Timbalan Ahab ka Obaja, "Coba urang kaluar, urang ngilik cinyusu-cinyusu atawa susukan-susukan anu aya di ieu tanah, sugan aya keneh anu jukutan, supaya kuda jeung 82
1 Raja-raja 18.6- 13 bigal ulah paraeh, ulah nepi ka urang kudu meuncitan eta sasatoan." 6 Seug aranjeunna pasini sorangeun, bral arangkat, raja ka ditu Obaja ka dieu, seja ngajajah tanah. 7 Di satengahing jalan Obaja paamprok jeung Elias, kenaleun keneh ka anjeunna, seug munjungan bari tumaros, "Leres ieu teh Bapa?" 8 "Enya, Bapa teh Elias. Jung wartoskeun ka raja gusti hidep, aya Bapa kituh di dieu." 9 Obaja ngawangsul, "Naon dosa abdi, mana dipiwarang ngunjukkeun Bapa aya di dieu ka Raja Ahab? Malar abdi dipaehan ku anjeunna? 10 Demi PANGERAN anu jumeneng, Allah anu ku Bapa disembah, sayaktosna Bapa teh ku raja dipilari ka saban nagri, disaksrak ka sajajagat. Upami raja hiji nagara nyebatkeun Bapa teu aya di nagarana teh ku Ahab dugi ka dipundut sumpah, yen leres Bapa teu aya. 11 Saur Bapa bieu, abdi kedah ngunjukkeun ka anjeunna Bapa aya di dieu. 12 Upami sabot abdi ka ditu Bapa dicandak ku Roh PANGERAN biheung ka mana, kumaha balukarna abdi? Hanas Bapa diunjukkeun aya di dieu, kari-kari ku raja henteu kasondong, moal lepat tangtos abdi ku anjeunna dipaehan. Ti bubudak abdi teh ibadah ka PANGERAN. 13 Nalika Isebel maehan nabi-nabi PANGERAN, abdi teh nulungan saratus nabi, 83
1 Raja-raja 18.14-20 disumputkeun di dua guha lima puluh lima puluh, dahar leueutna diurus. Bapa ngadangu wartosna? 14 Ku naon dugi ka miwarang sangkan abdi ngunjukkeun ka raja yen Bapa aya di dieu? Tangtos abdi ku anjeunna dipaehan!" 15 Elias ngawaler, "Demi PANGERAN Anu Maha Kawasa, anu ku Bapa diabdi, Bapa enya-enya seja nembongan ka raja poe ieu." 16 Obaja angkat wawartos ka Raja Ahab. Tuluy raja sumping ka Elias. 17 Barang ningali ka Elias, raja ngalahir, "Tah, ieu geuning maneh aya di dieu, tukang nyusahkeun di Israil teh!" 18 Waler Elias, "Sanes kaula tukang nyusahkeun mah, nanging Raja ku anjeun. Raja sareng kulawargi Raja tukang nyusahkeun mah. Sang Raja ngarempak timbalan-timbalan PANGERAN, nyembah ka arca Baal. 19 Mugi raja marentahkeun ka urang Israil sina darongkap ka kaula di Gunung Karmel, sareng nabi-nabi Baal anu opat ratus lima puluh urang, kitu deui nabi-nabi Dewi Asera anu opat ratus urang, anu naredana dicekapan ku Isebel." 20 Gancangna sakumna bangsa Israil jeung nabi-nabi Baal opat ratus lima puluh urang, kitu deui nabi-nabi Dewi Asera ku Ahab dipiwarang kumpul di Gunung Karmel. 84
1 Raja-raja 18.21-26 21 Sanggeus karumpul, Elias majeng nyaketan jalma rea, seug ngalahir, "Rek nepi ka iraha aranjeun midua hate? Upama PANGERAN anu jumeneng Allah, sing narurut ka Mantenna. Upama Baal anu jadi Allah, Baal tarurut!" Jalma rea ngabaretem, henteu nembal sakemek. 22 Elias ngalahir deui, "Ieu kaula nabi PANGERAN kari sorangan, nabi-nabi Baal opat ratus lima puluh urang. 23 Coba mawa sapi ka dieu dua siki. Peuncit hiji ku nabi-nabi Baal, potong-potong, terus kana hurunan suluhkeun, tapi ulah waka diseuneuan. Kaula ge nya kitu rek meuncit nu hiji deui. 24 Nabi-nabi Baal kudu sasambat ka dewana, kaula ge rek sasambat ka PANGERAN. Mana-mana anu disambat tea ngamakbul ngintun seuneu, eta nu jumeneng Allah." Jalma-jalma keprok sarurak. 25 Elias ngalahir ka nabi-nabi Baal, "Ku sabab aranjeun lobaan, pek ti hareula meuncit sapina, petakeun sakumaha mistina, tuluy sasambat ka dewa aranjeun menta pangdurukkeun eta suluh." 26 Seug nabi-nabi teh meuncit sapi terus dipotong-potong, tuluy reang sasambat ka dewana nepi ka tengah poe, pokna, "Nun Baal, mugi ngawaler!" Kitu bae saterusna bari tingalajrug ngurilingan altar jieunna. Tapi lebeng taya walonanana. 85
1 Raja-raja 18.27-33 27 Sanggeus tengah poe, Elias ngalahir ka maranehna, ngabanyolan, saurna, "Tarikan sasambatna! Dewa eta teh, lain? Palangsiang keur ngalamun atawa eukeur ka cai, atawa keur jalan-jalan! Atawa keur bobo. Geuingkeun sina gugah!" 28 Nabi-nabi sasambatna beuki bedas, tuluy narurihan maneh ku peso jeung belati sakumaha adatna, getihna mani baloboran. 29 Kitu jeung kitu bae bari reang ngarocoblak nepi ka asar. Tapi lebeng teu aya walonanana, teu sora-sora acan. 30 Elias ngalahir ka jalma rea, "Ka darieu sing dareukeut!" Rob jalma rea ngararonyong ka anjeunna anu terus peta-peta rek ngomean altar PANGERAN anu geus runtuh. 31 Anjeunna ngumpulkeun batu dua belas siki, ngalambangkeun dua belas kaom anu make ngaran pala putra Yakub, jalmi anu ku PANGERAN dilandi Israil tea. 32 Batu-batu teh ku anjeunna dianggo ngawangun deui altar paranti ngabakti ka PANGERAN. Sakuriling altarna ku anjeunna dikali disolokankeun, teu wudu rubak, bisa muat cai kira-kira lima belas litereun. 33 Beres eta anjeunna neundeunan suluh kana luhur altar, tuluy meuncit sapi sarta dipotong-potong, diteundeunan kana luhur suluh. Pok ngalahir, "Mawa cai ka dieu opat tahang, banjurkeun kana ieu pikurbaneun jeung suluhna." Ku jalma-jalma ditarurut. 86
1 Raja-raja 18.34-40 34 "Deui," saurna. Prak dibanjuran deui. "Sakali deui!" saurna. Prak dibanjur deui mani cipruk. 35 Caina tingcurulung ka sakuriling altar tuluy ngababayah minuhan solokanana. 36 Sanggeus nitih kana wanci ngurban burit, Nabi Elias nyaketan altar tuluy neneda, "Nun PANGERAN, Allah Ibrahim, Ishak, sareng Yakub, mugi nyatakeun yen Gusti teh Allah Israil, sareng nyatakeun yen sim abdi teh piwarangan Gusti tur parantos nedunan sugri timbalan. 37 Mugi ngamakbul, nun PANGERAN, mugi ngamakbul, supados ieu jalmi-jalmi tarerangeun yen Gusti teh PANGERAN, Allah, anu kersa ngahiap deui ka maranehna supados marulang deui ka Gusti." 38 Gur PANGERAN ngadatangkeun seuneu ti awang-awang, ngahuru kana kurban, kana suluh, kana batu, taneuh ge datang ka geheng, cai dina solokanana diletak nepi ka garing. 39 Jalma-jalma brak-bruk sarujud mareubeutkeun maneh kana taneuh, breng ngarucap, "PANGERAN teh estu Allah! Taya Allah lian ti PANGERAN!" 40 Elias marentah, "Tangkep nabi-nabi Baal! Ulah aya anu kabur!" Seug nabi-nabi Baal teh ditewakan, tuluy ku Nabi Elias digiring, mudun ka Susukan Kison, dipaehan kabeh di dinya. 87
1 Raja-raja 18.41 -19.2 41 Geus kitu Elias ngalahir ka Raja Ahab, "Parantos waktos tuang, mangga geura tuang. Tah sada hujan parantos ngaguruh." 42 Sabot Ahab rek prak tuang, Elias nanjak ka puncak Gunung Karmel. Di puncak brek sideku, mastakana di antara dua tekuna. 43 Geus kitu ngalahir ka pangiring, "Coba tempo ka laut!" Pangiring ngagidig, ana datang deui unjukan, "Teu aya naon-naon." Nepi ka tujuh kali dipiwarangna pulang anting ngawas-ngawas laut teh. 44 Katujuh kalina ana datang deui seug unjukan, "Nun, sumuhun jisim abdi ningal aya mega sagede leungeun jalmi unggah ti laut." Saur Elias ka pangiring, "Buru-buru ka Raja Ahab sina enggal-enggal kana kareta, geuwat mulih kituh bilih kapegat hujan." 45 Teu sabaraha lilana, langit reueuk mani angkeub, gelebug angin, breg hujan gede pisan. Ahab gura-giru kana kareta, mulih ka Yisrel. 46 Ari Elias harita keneh kadongkapan ku pangawasa PANGERAN, ret raksukanana dibeulitkeun kana angkeng, tuluy nyusul, lumpatna miheulaan Ahab terus ka Yisrel. 19 1 Sakabeh lampah Elias jeung hal anjeunna ngabinasa nabi-nabi Baal, ku Ahab dicarioskeun ka Isebel, geureuhana. 2 Seug Isebel ngirim ancaman ka Elias, saurna, "Mugia kami dihukum ku para dewa, malah sing dipaehan, lamun isukan wayah 88
1 Raja-raja 19.3- 10 kieu henteu ngabales ka maneh sakumaha kalakuan maneh ka nabi-nabi Baal!" 3 Elias sieuneun, tuluy kabur ka Bersyeba wewengkon Yuda, duaan jeung pangiring. Sumping ka dinya pangiringna dikantun, 4 ari anjeunna kebat angkatna sapoe jeput ngajugjug ka tanah gurun. Sumping- sumping brek calik ngiuhan handapeun tangkal harendong, ngarasula mundut ajal, piunjukna, "Parantos teu kiat, nun PANGERAN, mangga candak nyawa abdi, mending oge ajal." 5 Geus kitu tuluy nyangkere handapeun tangkal harendong, reup kulem. Sabot kitu aya malaikat noel ka anjeunna, ngalahir kieu, "Geura hudang, geura dahar!" 6 Elias gugah, ret ka mastakaeun bet aya roti sasiki jeung cai sakendi. Roti dituang, cai dileueut, geus kitu ebog deui. 7 Malaikat PANGERAN sumping deui ngagugahkeun, "Geura hudang, geura dahar, jauh keneh lalakon!" 8 Elias gugah, roti dituang, cai dileueut. Ku kasiat eta katuangan, anjeunna nepi ka kuat lumaku opat puluh poe opat puluh peuting, nepi ka Gunung Sinai, gunung anu suci tea. 9 Sup lebet ka hiji guha terus kulem. Geus kitu PANGERAN ngagentraan ka anjeunna, "Elias, keur naon di dieu?" 10 Waler Elias, "Nun GUSTI Allah Anu Maha Kawasa, abdi kumureb ka Gusti teh 89
1 Raja-raja 19.11-15 dugi ka kieu, teu aya deui anu dikawulaan mung Gusti. Dupi urang Israil parantos ingkar tina jangji ka Gusti, altar-altar Gusti diruntuh-runtuhkeun, nabi-nabi Gusti diparaehan, mung kantun abdi anu hirup keneh, kitu ge diarah-arah!" 11 Timbalan PANGERAN, "Geura bijil, marek ka Kami di puncak ieu gunung." Lar PANGERAN ngalangkung bari ngabijilkeun angin gede pisan, nepi ka gunung-gunung rarempu, cadas-cadas aroyag, tapi PANGERAN teu aya dina eta angin. Angin rerep, riyeg aya lini, tapi PANGERAN teu aya dina eta lini. 12 Lini eureun, gur aya seuneu, tapi PANGERAN teu aya dina eta seuneu. Seuneu pepes, tuluy aya soara leuleuy sada harewos. 13 Barang ngadangu eta soara, Elias ka luar bari meungpeunan raray ku harudum, tuluy ngadeg dina sungut guha. Ngong aya gentra, "Elias, keur naon di dieu?" 14 Elias ngawaler, "Nun GUSTI Allah Anu Maha Kawasa, abdi kumureb ka Gusti teh dugi ka kieu, teu aya deui anu dikawulaan mung Gusti. Dupi urang Israil parantos ingkar tina jangji ka Gusti, altar-altar Gusti diruntuh-runtuhkeun, nabi-nabi Gusti diparaehan, mung kantun abdi anu hirup keneh, kitu ge diarah-arah!" 15 Timbalan PANGERAN, "Balik deui ka jalan urut tadi nyorang tanah gurun anu ka 90
91 1 Raja-raja 19.16-21 Damsik. Lamun geus aya di kota, maneh kudu ngaminyakan Hasael, jadikeun raja Siria, 16 ngaminyakan Yehu bin Nimsi, jadikeun raja Israil, jeung ngaminyakan Elisa anak Sapat ti Abel Mehola, jadikeun nabi gaganti maneh. 17 Ari geus kitu, anu luput tina pedang Hasael tangtu beunang ku pedang Yehu; anu luput tina pedang Yehu, tangtu tiwas ku Elisa. 18 Urang Israil ku Kami ngan rek disesakeun tujuh rebu urang anu hirup, nya eta anu saratia ka Kami, anu henteu kungsi sujud ka arca Baal, atawa nyium ka eta." 19 Bral Elias jengkar mendakan Elisa. Elisa kasampak keur ngawuluku ku sapi sapasang. Di payuneunana aya deui sabelas pasangan, ari anjeunna ngawulukuna ku pasangan pangtukangna. Elias muka harudumna tuluy dianggokeun ka Elisa. 20 Cul Elisa ngantunkeun sapina, ngudag ka Elias bari miunjuk, "Ama, abdi bade ngiring, mung nyuhunkeun widi heula bade amitan ka pun bapa sareng pun biang!" Waler Elias, "Jig balik heula, Ama moal ngahalang-halang!" 21 Elisa nyampeurkeun pasangan sapina, duanana ku anjeunna dipeuncit, dagingna dipasak diolahkeun di dinya, diseuneuanana ku rarangken sapi, tuluy disuguhkeun ka nu araya di dinya, seug didalahar. Geus kitu Elisa ngiring ka Elias sarta jadi pangbantu anjeunna.
1 Raja-raja 20.1-7 20 1 Hiji mangsa Benhadad Raja Siria mepek baladna, direujeungan ku tilu puluh dua raja-raja lianna, mawa pasukan kuda katut pasukan karetana. Tuluy ngepung jeung narajang kota Samaria. 2 Geus kitu Benhadad ngirim jelema- jelemana ka Ahab raja Israil di eta kota, mawa timbalan kieu, "Raja Benhadad mundut supaya 3 anjeun nyerenkeun emas, perak, pamajikan-pamajikan anjeun, kitu deui anak-anak anjeun anu karuat awakna." 4 Waler Ahab, "Unjukkeun ka gusti Raja Benhadad, kaula nurut masrahkeun diri katut sagala pangaboga." 5 Tapi ari geus kitu, para utusan teh daratang deui ka Ahab, ngemban deui timbalan Raja Benhadad, "Dawuhan kami ti heula, emas, perak, pamajikan-pamajikan, jeung anak-anak maneh, serenkeun ka kami. 6 Dawuhan kami ayeuna, kami rek miwarang perwira-perwira kami ngarahrah karaton maneh jeung imah-imah para pagawe maneh. Sakur nu dianggap aya hargana arek dijabel. Perwira-perwira kami daratangna isukan wayah kieu." 7 Raja Ahab badanten jeung para pamingpin kota, timbalanana, "Kawas kitu mah eta manusa teh rek numpurkeun! Kamari menta garwa-garwa jeung putra-putra kami katut emas perak. Kami geus rujuk." 92
1 Raja-raja 20.8- 13 8 Pihatur para pamingpin, kitu deui jalma- jalma nu araya, "Teu kedah dipalire, ulah dirujukan." 9 Saur Ahab ka para utusan Benhadad, "Unjukkeun ka gusti sang raja, kaula rujuk nyumponan pamundutna nu ti heula. Pamundutna anu ayeuna kaula teu bisa narima." Utusan arindit. Tapi ari geus kitu bet daratang deui mawa timbalan 10 ti Benhadad, "Kami rek ngarurug, mawa balad gede rek ngabasmi ieu kota maneh, nepi ruruntukna diakut ngan ku leungeun maranehna wungkul oge tangtu beak. Kami menta ka para dewa supaya kami dihukum, malah sing dipaehan upama hal ieu ku kami teu dibuktikeun!" 11 Waler Raja Ahab, "Bejakeun ka Benhadad, prajurit sajati mah kumalungkungna sanggeus tarung, lain samemehna!" 12 Waleran ti Raja Ahab katarimana waktu Raja Benhadad jeung raja-raja anu ngareujeunganana keur nginum-nginum di pakemahan. Seug anjeunna marentah ka balad sangkan tatan-tatan geusan narajang. 13 Sajeroning kitu, aya nabi marek ka Raja Ahab, unjukan kieu, "Kieu timbalan PANGERAN, Teu kudu gimir ku balad anu sakitu gedena! Poe ieu maneh ku Kami rek dikersakeun unggul, sangkan nyaho yen Kami teh PANGERAN." 93
1 Raja-raja 20.14-20 14 Ahab mariksa, "Saha anu kudu mingpin panarajang?" Waler nabi, "Timbalan PANGERAN prajurit-prajurit anu ngarora, pamingpinna para gupernur." Raja Ahab mariksa deui, "Saha anu kudu mingpin pasukan inti?" Waler nabi, "Sang Raja ku anjeun." 15 Raja natakeun pasukan prajurit ngora, dikapalaan ku para gupernur, aya dua ratus tilu puluh dua prajurit. Ti dinya natakeun balad Israil, aya tujuh rebu prajurit. 16 (20:16-17) Wanci tengah poe diinditkeun, pasukan prajurit ngora ti heula. Ari Benhadad jeung tilu puluh dua raja-raja baturna harita keur marabok inuman di kemah-kemahna. Sabot kitu anu dijurung ngintip ku Benhadad daratang, ngunjukkeun yen aya pasukan kaluar ti Samaria. 17 (20:16) 18 Timbalan Benhadad, "Tangkep hirup-hirup, boh nu rek narajang, boh nu rek menta taluk." 19 Prung pasukan prajurit ngora narajang ti heula, disusul ku balad Israil, 20 pada-pada meunang lawan, pada-pada unggul niwaskeun musuhna. Urang Siria kalabur, terus diudag-udag ku balad Israil. Benhadad luput, kabur tumpak kuda jeung sawatara urang serdadu kuda. 94
1 Raja-raja 20.21-27 21 Pasanggrahanana ku Ahab dibereyek, kuda jeung kareta-karetana dirampas. Balad Siria elehna lain sisiwo. 22 Nabi tea marek deui ka Ahab, miunjuk, "Sang Raja kedah sasayagian deui, kedah waspada sareng caringcing. Saparantos musim ieu Raja Siria bakal narajang deui." 23 Raja Benhadad diunjukanan ku para mantrina, "Dewa-dewa urang Israil teh dewa-dewa gunung, pantes urang eleh. Upami dibantun tarung di nu lempar mah tangtos itu eleh. 24 Ku margi kitu, raja-raja anu tilu puluh dua teh ulah mingpin deui, gentos ku panglima-panglima lapangan. 25 Balad susun deui, seueurna sing sami sareng anu eleh ti payun, kuda sareng karetana oge sing sami seueurna sareng kamari ieu. Urang Israil urang ayonan di nu lempar, moal teu kawon." Pirempugna ku Benhadad kasaluyuan. 26 Sanggeus ganti musim, anjeunna mepek deui balad terus diinditkeun ka kota Apek, rek merangan deui urang Israil. 27 Urang Israil oge geus pepek nyarikep pakarang. Prung maju tuluy masanggrahan, dibagi dua gunduk disanghareupkeun ka balad Siria. Dibanding jeung balad Siria anu minuhan sawewengkon pasisian, balad Israil mah katenjona teh teu beda ti embe dua gonyok. 95
1 Raja-raja 20.28-32 28 Jol nabi teh marek deui ka Ahab sarta miunjuk, "Kieu timbalan PANGERAN, Ku sabab Kami ku Raja Siria dipajarkeun dewa gunung, lain dewa tanah lempar, balad Siria anu sakitu lobana ku Kami rek dielehkeun, maneh anu bakal meunang, sangkan maneh jeung jalma-jalma maneh nyarahoeun yen Kami teh PANGERAN." 29 Sanggeus tujuh poe balad Siria jeung balad Israil silih sanghareupan, dina katujuh poena prung bae tarung campuh. Balad Israil unggul. Balad Siria aya saratus rebu serdadu anu paraeh, 30 anu harirup keneh kalabur marubus ka kota Apek. Tapi kuta eta kota ngadadak ambrug, balad Siria anu paraeh katinggang kuta aya dua puluh tujuh rebu serdadu. Benhadad oge mubusna ka dinya, nyumput di hiji imah di kamar tukang. 31 Para mantrina arunjukan, "Wartosna raja-raja Israil teh sipatna hampuraan. Abdi- abdi widian ngadeuheus ka raja Israil bari meulit cangkeng ku karung, ngongkorongan beuheung ku tambang, malak mandar jadi matak salamet Sang Raja." 32 Seug maranehna ngabaleubeuran cangkengna ku karung jeung ngongkorongan beuheungna ku tambang, tuluy ngadareuheusan ka Raja Ahab. Pok arunjukan, "Nun, badega gamparan Benhadad, aya pihatureun nyuhunkeun 96
1 Raja-raja 20.33-36 dihirupan." Waler Ahab, "Kutan teh hirup keneh? Sukur! Puguh asa ka dulur ka anjeunna teh!" 33 Kasauranana ku mantri-mantri Benhadad dianggap galagat hade, geuwat diteuleuman estu henteuna. Barang Ahab nyebutkeun "dulur", geuwat ditempas, "Leres satimbalan, Benhadad teh tuang saderek." "Bawa ka dieu atuh," waler Ahab. Jol Benhadad sumping, ku Ahab dibageakeun, dicandak calik sakareta. 34 Benhadad tuluy misaur, "Kaula seja mulangkeun kota tuang rama anu kapungkur dirampas ku pun bapa. Sareng mangga Sang Raja muka pasar di Damsik, sapertos pun bapa kapungkur di Samaria." Waler Ahab, "Upami kitu sarat perjangjianana, sampean ku kaula dibebaskeun." Geus kitu Ahab jeung Benhadad nanda perjangjian, sarta Benhadad dileupaskeun. 35 Aya hiji anggota rombongan nabi, kalawan timbalan PANGERAN mundut ditampiling ka rerencanganana tunggal nabi, tapi henteu digugu. 36 Mana saurna, "Ku sabab anjeun nolak timbalan PANGERAN, engke sanggeus mios ti dieu bakal tiwas ku singa." Barang leos nabi rerencanganana ingkah ti dinya, gok pasanggrog jeung singa, gabrug ku singa dirontok nepi ka tiwas. 97
1 Raja-raja 20.37 -21.1 37 Nabi anu tadi mundut deui ka nu sejen, "Kaula tampiling!" Digugu, tuluy ditampiling satarikna. 38 Ti dinya eta nabi teh ngabeberan rarayna, nyamar, leos angkat tuluy ngadeg sisi jalan, megat raja Israil. 39 Barang raja ngalangkung seug digeroan, "Gusti Sang Raja! Waktos abdi gusti ngayonan musuh, aya jalmi nyerenkeun serdadu musuh saurang bari sanggemna, Jaga ieu jelema. Lamun nepi ka kabur, nyawa andika gantina, atawa andika didengda tilu rebu gebleg uang perak. 40 Nanging tawanan teh kabur waktos abdi nguruskeun itu ieu." Waler raja, "Nya kitu hukuman anu kudu ditarima ku maneh, maneh sorangan anu menta!" 41 Harita keneh nabi teh ngadudut beber rarayna. Raja teu panglingeun, geuning nabi eta teh! 42 Saur nabi saterusna ka Ahab, "Kieu timbalan PANGERAN, Ku sabab maneh geus ngaleupaskeun jelema anu ceuk Kami kudu dipaehan, nyawa maneh pigantieunana. Balad maneh oge bakal tumpur, gaganti balad itu anu diantep kalabur!" 43 Raja Ahab kebat mulih ka Samaria, manahna juwet prihatin. 21 1 Deukeut karaton Raja Ahab di Yisrel aya hiji lahan anggur, bogana hiji jelema ngaran Nabot. 98
1 Raja-raja 21.2-8 2 Dina hiji poe Ahab ngalahir ka Nabot, "Lahan anggur maneh mending ka kamikeun, kabeneran deukeut ka karaton kami. Ku kami rek digantian ku kebon anggur anu leuwih alus, anu ieu rek dipelakan sayuran. Atawa lamun mending dibeuli, ku kami dibeuli sapantesna." 3 Wangsul Nabot, "Ieu kebon anggur gagaduhan teh pusaka ti karuhun. Paliyas kasanggakeun, PANGERAN henteu ngidinan." 4 Ahab mulih ka karaton semu jengkel, ngunek-ngunek ku jawaban Nabot. Dug bae ebog dina pajuaran mayun kana tembok, henteu kersa tuang-tuang acan. 5 Jol Isebel geureuhana tuluy mariksa, "Ku naon Engkang, semu ngangluh? Ku naon teu kersa tuang?" 6 Waler Ahab, "Jengkel ku Nabot, bet kitu omonganana. Lahan anggurna ku Engkang dipenta rek dibeuli, atawa digantian ku lahan sejen, tapi carekna ulah!" 7 Ari saur Isebel, "Har, Engkang teh raja atanapi sanes? Enggal geura gugah, janglarkeun manah, geura tuang. Kebon anggur si Nabot mah gampil, engke ku abdi disanggakeun." 8 Ti dinya Isebel ngadamelan surat, dicap ku tanda cap Ahab, dielak ku cap karajaan, dikintunkeun ka para gegeden jeung para priyayi. 99
1 Raja-raja 21.9- 18 9 Eusina, "Umumkeun kudu puasa. Kumpulkeun jalma-jalma. Nabot pentingkeun tempatna, hormat-hormat. 10 Ayakeun dua jalma bangkawarah hareupeunana, sina nuding ka si Nabot yen geus ngagogoreng ka Allah jeung ka raja. Gusur si Nabot ka luareun kota, benturan ku batu sina paeh." 11 Parentah Isebel dilakonan ku para pamingpin jeung jelema-jelema penting di Yisrel. 12 Puasa geus diumumkeun, jalma-jalma geus dikumpulkeun, Nabot dihormat-hormat diukna. 13 Sabot kitu, ngong dua jalma bangkawarah teh nuduh ka Nabot, dituding ngagogoreng ka Allah jeung ka raja. Nabot terus digusur ka luar kota, tuluy dibenturan ku batu, maot. 14 Isebel diunjukanan, "Nabot parantos dipaehan." 15 Gancang Isebel unjukan ka Ahab, "Nabot parantos teu aya. Lahan anggurna anu diulah-ulah teh ayeuna mah kantun nyandak." 16 Ahab buru-buru angkat rek ningalian eta lahan anggur, rek terus diangken. 17 PANGERAN nimbalan ka Elias, nabi ti Tisbe, 18 "Maneh kudu ka Samaria, ka Raja Ahab. Ku maneh bakal kasampak di lahan anggur Nabot. Eta lahan ku manehna rek dipiboga. 100
101 1 Raja-raja 21.19-25 19 Tepikeun ieu timbalan Kami ka manehna, Enggeus maehan jelemana, ayeuna deui rek ngarampas pangabogana! Kieu deui kituh timbalan Kami ka manehna, Ku sabab eta, getih maneh bakal diletakan ku anjing di tempat anjing-anjing ngaletakan getih Nabot." 20 Bareng Ahab ningali ka Elias, pok teh ngalahir, "Bagea musuh! Bet papanggih deui jeung kami?" Waler Elias, "Enya, ngahaja, lantaran Sang Raja geus kapincut ku kajahatan, nyieun kalakuan anu kacida gorengna dina paningal PANGERAN. 21 Ku sabab kitu, kieu timbalan PANGERAN, Maneh ku Kami rek digebruskeun kana bahla, rek dieuweuhkeun. Sakabeh ahli maneh anu lalaki kolot budak ku Kami rek dibeakkeun. 22 Sanak baraya maneh rek disaruakeun jeung sanak baraya Raja Yarobam bin Nebat sarta jeung sanak baraya Raja Baasa bin Ahia, sabab maneh geus nyundut bebendu Kami, nyered rahayat kana marigawe dosa. 23 Jeung timbalan PANGERAN, bangke Isebel bakal dihakan ku anjing di Yisrel. 24 Tiap-tiap sanak baraya maneh, paeh di kota bakal dihakan anjing, paeh di tegal bakal beak ku manuk gagak." 25 (Wantu-wantu taya deui anu nyucudna saperti Ahab, nepi ka kagembang ku kajahatan, midamel gorengna ka PANGERAN
102 1 Raja-raja 21.26 -22.3 taya papadana, dumeh kaangsonan ku Isebel garwana. 26 Dosa anjeunna kacida ngerakeunana, ngabakti ka arca-arca cara adat urang Emor baheula, anu ku PANGERAN geus ditundung ti eta tanah basa urang Israil rek arasup ka dinya.) 27 Anggeus Elias ngalahir, Ahab nyosoeh anggoanana bari tuluy dicuculan diganti ku karung. Teu kersa tuang, kulemna ge disasarap ku karung, alum liwung pinuh kaduhung. 28 PANGERAN nimbalan ka Elias, 29 "Nyaho maneh, Ahab geus kacida ngarendahkeun dirina di payuneun Kami? Ku sabab manehna geus nembongkeun kaduhungna, bahla teh ku Kami moal didatangkeun dina jaman manehna, engke bae dina jaman anakna kakara eta bahla teh ku Kami rek didatangkeun ka sakabeh kulawarga Ahab." 22 1 Geus dua taun leuwih urang Israil jeung urang Siria henteu silih perangan. 2 Dina katilu taunna, hiji waktu Yosapat raja Yuda natamu ka raja Israil. 3 Raja Ahab ngalahir ka para perwirana, "Urang teh kajongjonan. Na moal ngarebut deui Ramot di wewengkon Gilad ti Raja Siria? Wewengkon urang eta teh!"
103 1 Raja-raja 22.4- 11 4 Geus kitu saurna ka Raja Yosapat, "Kumaha anjeun kersa nyarengan kaula ngarebut Ramot?" Waler Yosapat, "Ari leres mah bade ka ditu mangga, kaula seja ngiring sareng balad sareng pasukan serdadu kuda. 5 Nanging saena mah naroskeun heula timbalan PANGERAN." 6 Raja Ahab ngumpulkeun nabi-nabina, aya opat ratus urangna. Anjeunna mariksa, "Kumaha, meunang kami nempuh ka Ramot?" Nabi-nabina bareng ngajarawab, "Tempuh! Ku PANGERAN bakal dipaparinkeun!" 7 Tapi saur Raja Yosapat, "Kumaha teu aya deui nabi anu sanesna, anu tiasa disuhunkeun pituduhna ti PANGERAN?" 8 Waler Ahab, "Aya saurang deui, Mika bin Yimla. Tapi kaula ijid, lantaran ngawejangna teh tara mere pibagjaeun kaula, ngan mere anu picilakaeun bae!" Saur Raja Yosapat, "Teu sae ngalahir kitu." 9 Ahab nyaur hiji ponggawa sina buru-buru ngangkir Mika. 10 Raja duanana ngaranggo anggoan karajaan, lalinggih dina korsina masing- masing deukeut hiji panggilingan luareun pisan lawang Samaria. Ari nabi-nabi ngawarejangna di payuneun aranjeunna. 11 Nabi anu ngaran Sidkia bin Kenaana nyieun tatandukan tina beusi, tuluy mihatur ka Ahab, "Kieu timbalan PANGERAN, Ku ieu,
1 Raja-raja 22.12-18 raja bakal neunggar urang Siria, urang Siria bakal beak." 12 Nabi-nabi sejenna oge kitu ngaromongna, cenah, "Ramot tempuh, Sang Raja bakal unggul ku PANGERAN!" 13 Ponggawa anu dititah ngangkir Nabi Mika tea mihatur ka anjeunna, "Nabi-nabi anu sanes ngawarejangna raja tangtos unggul. Bapa oge saena mah kitu." 14 Waler Mika, "Demi PANGERAN anu jumeneng, Bapa mah ngan arek ngedalkeun anu diandikakeun ku PANGERAN." 15 Sanggeus Mika aya di payuneun raja, raja mariksa, "Mika! Meunang kami jeung Raja Yosapat nempuh ka Ramot?" Waler Mika, "Mangga tempuh! Sang Raja tangtos unggul ku PANGERAN!" 16 Tapi saur Ahab, "Lamun enya maneh ngomong teh ku pajenengan PANGERAN, bejakeun sabalakana bae kumaha timbalana- Na. Lain geus sering pisan kami ngomong kitu teh?" 17 Mika miunjuk, "Katingal ku jisim abdi balad Israil paburisat tingbalecir di pasir-pasir, lir domba teu aya nu ngangon. Ari timbalan PANGERAN, Eta jelema-jelema teh geus euweuh pamingpinna. Sina baralik, sina saralamet." 18 Saur Ahab ka Yosapat, "Tuh, sanggem kaula ge tadi, nabi ieu mah 104
1 Raja-raja 22.19-25 tara ngawejangkeun pibagjaeun kaula, ngan anu picilakaeun bae!" 19 Mika sasauran deui, "Darangukeun pangandika PANGERAN! Katingal ku kaula PANGERAN keur linggih dina singgasana di sawarga, dibanding ku para malaikat-Na. 20 PANGERAN ngandika, Saha anu bisa ngawujuk Ahab sina indit ngarurug sangkan tiwas di Ramot? Para malaikat ngawangsulna henteu sami, sanggem itu kitu sanggem ieu kieu. 21 Aya hiji roh marek ka payuneun PANGERAN sarta mihatur kieu, Sim abdi tiasa. 22 PANGERAN mariksa, Kumaha jalanna? Ari piunjukna, Nabi-nabina bade diwujuk supados ngabarohong ka rajana. Ari timbalan PANGERAN, Jung geura wujuk, ku maneh tangtu beunang." 23 Mika neruskeun piunjukna, "Buktos kieu kajadianana, ieu nabi-nabi ku PANGERAN dihaja sina ngabarohongan Gamparan. Gamparan parantos dipastikeun ku PANGERAN kedah tinemu sareng bahla!" 24 Nabi Sidkia nyirintil ka Mika terus nampiling, sarta pokna, "Ti iraha PANGERAN ngalih ti kami terus nimbalan make biwir maneh?" 25 Waler Mika, "Engke ge maneh nyaho sorangan lamun geus salungkar-salingker nyumput asup kamar kaluar kamar!" 105
1 Raja-raja 22.26-33 26 Raja nimbalan hiji ponggawa, saurna, "Tangkep Mika! Bawa ka ditu ka Amon gegeden kota, jeung ka Yoas putra raja. 27 Sina dijebloskeun ieu jelema teh ka jero panjara, nyatu nginumna sungkeret nepi ka engke lamun kami geus mulang reujeung salamet!" 28 Saur Mika, "Anu disanggemkeun ku jisim abdi bieu, sanes ge timbalan PANGERAN upami Sang Raja iasa mulih tur salamet!" Saurna deui, "Tengetkeun ieu ucapan kaula ku sarerea!" 29 Ahab raja Israil tulus nempuhna ka Ramot wewengkon Gilad, disarengan ku Yosapat raja Yuda. 30 Ahab misaur ka Yosapat, "Kaula mah perang teh rek nyamar. Sampean mah kudu nganggo anggoan karajaan." Seug raja Israil nyamar, tuluy angkat. 31 Raja Siria geus marentahkeun ka kapala-kapala pasukan kareta tilu puluh dua urang, saurna anu kudu ditarajang teh ngan raja Israil bae saurang, nu sejen mah ulah ditarajang. 32 Anu matak barang maranehna narenjo ka Raja Yosapat, sarta panyangkana anjeunna teh raja Israil, kareta-karetana dipengkolkeun arek dipake ngepung. Tapi barang Raja Yosapat ngagero, 33 kanyahoan yen lain raja Israil. Nu ngepung alundur deui, narajangna teu tulus. 106
1 Raja-raja 22.34-41 34 Aya hiji serdadu mesatkeun jamparing sahinasna bae. Tapi kabeneran keuna ka Raja Ahab, kana sela-sela baju kerena. Anjeunna ngagero, marentah ka kusir kareta, "Kami tatu! Balikkeun kareta, bawa kaluar ti enggon tarung!" 35 Ku sabab perang keur ragot, Raja Ahab tetep aya dina karetana, nyarande, mayunan urang Siria, getih tina raheutna geus ngalukrah dina bak kareta. Barang geus burit anjeunna pupus. 36 Sanggeus panonpoe meh surup, kadenge aya sora parentah ka balad Israil, "Geura baralik ka sanagara-sanagarana, satanahna-satanahna!" 37 Kitu jalan pupusna Ahab. Layonna dibawa ka Samaria tuluy dimakamkeun. 38 Sabot karetana dikumbah di sisi empang di Samaria, getih anjeunna diletakan ku anjing, sarta awewe-awewe palacuran mararandi di eta empang. Tinekanan sakumaha pangandika PANGERAN. 39 Carita Raja Ahab, lalakonna, karaton gadingna, nagara-nagara anu diadegkeunana, kaungel dina kitab Babad Raja-raja Israil. 40 Sanggeus anjeunna pupus, Ahasia putrana ngagentos jadi raja. 41 Yosapat putra Raja Asa, mimiti jadi raja nagara Yuda teh dina kaopat taunna Raja Ahab nyangking nagara Israil, 107
1 Raja-raja 22.42-50 42 dina yuswa tilu puluh lima taun. Calikna di Yerusalem, ngarajaanana dua puluh lima taun. Jenengan ibuna Asuba binti Silhi. 43 Anjeunna oge midamel anu leres di payuneun PANGERAN sakumaha ramana. Ngan henteu ngabasmi tempat-tempat ibadah ka brahala; jalma-jalma masih keneh ngalurban jeung ngarukus di tempat-tempat kitu. 44 Yosapat jeung raja Israil tara silih perangan. 45 Carita Yosapat, lalakonna, kagagahanana dina perang, kaungel dina kitab Babad Raja-raja Yuda. 46 Jalma-jalma anu jararinah, anu ngabarakti ku altar-altar brahala sesa jaman ramana, awewe lalaki ku anjeunna dileungitkeun ti karajaanana. 47 Harita tanah Edom teu aya rajana. Anu marentah di dinya nya eta hiji wakil anu diangkat ku raja Yuda. 48 Raja Yosapat ngadamel kapal-kapal layar iangkeuneun ka Opir nyiar emas, tapi teu kungsi balayar, sabab kapal-kapalna kaburu barejad di Esion Geber. 49 Anjeunna ku Ahasia raja Israil ditawaran palaut Israil, supaya ngabantuan ka para palaut urang Yuda, tapi ku anjeunna ditolak. 50 Sanggeus Yosapat pupus sarta dimakamkeun di makam karajaan di Kota Daud, Yehoram putrana ngagentos jadi raja. 108
1 Raja-raja 22.51-53 51 Ahasia putra Ahab mimiti jadi raja Israil teh dina taun katujuh belas Yosapat ngarajaan nagara Yuda. Calikna di Samaria, ngarajaanana dua taun. 52 Anjeunna oge midamel dosa ka PANGERAN, nurutan kajahatan Ahab ramana, nurutan kajahatan ibuna, Isebel, jeung nurutan kajahatan Raja Yarobam anu nyered urang Israil marigawe dosa. 53 Raja Ahasia nyembah ngabakti ka Baal, nyundut bebendu PANGERAN Allah Israil kawas ramana. 109
2 Raja-raja 1 1 Sanggeus Ahab raja Israil pupus, urang Moab barontak ka Israil. 2 Hiji mangsa Ahasia raja Israil ragrag tina loteng karaton di Samaria, seug jadi teu damang. Tuluy miwarang ponggawana ka Ekron, sina menta pituduh ka Beel Sebul dewa urang Pelisti, naha kasawatna bakal damang deui atawa moal. 3 Malaikat PANGERAN nimbalan ka Nabi Elias urang Tisbe, miwarang megat utusan Ahasia jeung kudu sasauran kieu, "Ari di Israil naha geus euweuh Allah, nepi ka rek menta pituduh ka Beel Sebul dewa urang Ekron? 4 Bejakeun ka raja, timbalan PANGERAN, Maneh moal cageur deui, bakal tuluy paeh." Elias tumut kana timbalan. 5 Gancangna utusan-utusan raja baralik deui. Ku raja dipariksa, "Ku naon geus baralik deui?" 6 Pihatur para utusan, "Dipiwarang wangsul deui ku hiji jalma, saurna kieu timbalan PANGERAN perkawis salira Kangjeng Raja, Naha di Israil geus euweuh Allah, nepi ka maneh nitah menta pituduh Beel Sebul dewa urang Ekron? Maneh moal cageur deui, bakal tuluy paeh." 7 Raja mariksa, "Siga kumaha jelemana?"
2 Raja-raja 1.8-14 8 Piunjukna, "Jalmana nganggo raksukan kulit, nganggo sabuk kulit." "Tangtu Elias," saur raja. 9 Raja miwarang hiji perwira mawa lima puluh prajurit nangkep Elias. Elias kasampak keur calik di hiji pasir. Eta perwira ngomongna kieu, "Eh utusan Allah! Timbalan raja, maneh kudu turun!" 10 Waler Elias, "Lamun enya kami utusan Allah, sing turun seuneu ti langit, ngalebur ka maneh jeung balad maneh!" Gur bae turun seuneu ti langit, ngalebur ka eta perwira jeung prajurit-prajuritna. 11 Raja miwarang perwira sejen jeung prajuritna lima puluh. Eta perwira ngomongna kieu ka Elias, "Eh utusan Allah! Timbalan raja, ayeuna maneh kudu turun!" 12 Waler Elias, "Lamun enya kami utusan Allah, sing turun seuneu ti langit, ngalebur ka maneh jeung balad maneh!" Gur deui turun seuneu ti Allah, ngalebur ka eta perwira jeung prajurit-prajuritna. 13 Raja miwarang deui hiji perwira jeung prajuritna lima puluh. Eta perwira nanjak, geus kitu brek sideku di payuneun Elias sarta pihaturna, "Nun piwarangan Allah, mugi Ajengan hawatos ka abdi sadaya. Abdi sadaya sumeja nyanggakeun pati hurip! 14 Dua perwira anu tadi sareng sadaya prajuritna parantos tiwas ku seuneu ti langit. Jisim abdi neda sih piwelas Ajengan." 2
2 Raja-raja 1.15-2.3 15 Malaikat PANGERAN nimbalan ka Elias, "Jig milu ka ditu. Ulah salempang." Bral Elias angkat jeung eta perwira. Gancangna geus aya di payuneun raja, 16 ngalahir kieu, "Kieu timbalan PANGERAN, Maneh geus nitah menta pituduh ka Beel Sebul dewa urang Ekron, kawas di Israil geus euweuh Allah anu bisa disambat pituduh-Na. Ku sabab kitu maneh moal cageur deui, bakal tuluy paeh!" 17 Gancangna Ahasia geus pupus, saluyu jeung timbalan PANGERAN anu disaurkeun ku Elias. Ku sabab Ahasia teu kagungan putra lalaki, anu jadi raja ngaganti anjeunna teh saderekna, nya eta Yoram, dina taun kadua Raja Yehoram putra Raja Yosapat nyangking karajaan Yuda. 18 Carita Raja Ahasia kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Israil. 2 1 Cunduk kana waktu, PANGERAN kersa ngangkat Elias ka sawarga, jalan angin puyuh. Ti dinya Elias angkat ti Gilgal disarengan ku Elisa. 2 Di tengah jalan Elias sasauran ka Elisa, "Maneh mah di dieu bae, Ama ku PANGERAN ditimbalan ka Betel." Pihatur Elisa, "Abdi sumpah demi kasatiaan abdi ka PANGERAN anu jumeneng sareng ka Ama, abdi moal ngantunkeun Ama." Bral arangkat ka Betel. 3 Murid-murid di Betel nyalampeurkeun ka Elisa, nararos, "Kumaha sampean parantos 3
2 Raja-raja 2.4-9 terang? Juragan sampean dinten ieu bakal dicandak ku PANGERAN." "Kaula ge terang," walon Elisa. "Tapi ulah gareruh." 4 Elias ngalahir ka Elisa, "Maneh cicing di dieu, Ama ku PANGERAN ditimbalan ka Yeriho." Pihatur Elisa, "Abdi sumpah demi kasatiaan abdi ka PANGERAN anu jumeneng sareng ka Ama, abdi moal ngantunkeun Ama." Bral arangkat ka Yeriho. 5 Murid-murid di Yeriho nyalampeurkeun ka Elisa, naranya, "Kumaha sampean geus terang? Juragan sampean dinten ieu bakal dicandak ku PANGERAN." "Kaula ge terang," walon Elisa. "Tapi ulah gareruh." 6 Elias ngalahir ka Elisa, "Maneh cicing di dieu, Ama ku PANGERAN ditimbalan ka Walungan Yordan." Pihatur Elisa, "Abdi sumpah demi kasatiaan abdi ka PANGERAN anu jumeneng sareng ka Ama, abdi moal ngantunkeun Ama." Bral arangkat 7 ka Walungan Yordan, ditaluturkeun ku murid-murid nabi lima puluh urang. Elias jeung Elisa liren di sisi walungan, murid-murid anu lima puluh urang oge areureun, rada jauh. 8 Elias muka jubah, digulungkeun tuluy dipeupeuhkeun kana cai. Bray cai nyingray nepi ka dasar, Elias jeung Elisa mareuntas. 9 Di peuntas ditu Elias ngalahir ka Elisa, "Geura pok, hidep rek menta naon ka Ama, memeh Ama dicandak." Elisa mihatur, 4
2 Raja-raja 2.10- 16 "Nyuhunkeun dipaparin pangawasa Ama, supados tiasa jadi gegentos Ama." 10 Waler Elias, "Hidep menta anu hese. Lamun Ama keur dicandak katenjo, pamenta hidep bisa tinekanan. Lamun teu katenjo, pamenta hidep moal dikabul." 11 Sabot aranjeunna sasauran bari angkat, dumadakan dipapag ku kareta seuneu anu ditarik ku kuda seuneu, seug Elias dicandak, diangkat ku angin puyuh. 12 Ku Elisa katingalieun, seug Elisa sasambat, "Ama! Ama! Nabi Israil anu digjaya! Ama parantos lajeng!" Les Elias teu katembong deui. Bawaning ku gegetun Elisa nyoehkeun anggoanana mani beulah dua. 13 Top Elisa mulung jubah Elias anu ragrag ti awang-awang, tuluy malik angkat ka sisi walungan, ngadeg heula sakeudeung. 14 Jubah Elias dipeupeuhkeun kana cai bari saurna, "Di mana PANGERAN, Allah Elias?" Cai dipeupeuh deui, bray nyingray ka ditu ka dieu, seug anjeunna meuntas. 15 Katarenjoeun ku murid-murid nabi urang Yeriho anu lima puluh urang. Ceuk maranehna, "Pangawasa Elias turun ka anjeunna!" Tuluy maranehna marapag ka Elisa, brek marando. 16 Ti dinya mihatur, "Ieu abdi-abdi lima puluh urang, sami baredas. Dunungan sampean bade dipilarian, bisi ku Roh PANGERAN 5
2 Raja-raja 2.17- 24 diragragkeun di gunung atanapi di lebak." Waler Elisa, "Keun bae tong ditareangan." 17 Tapi ku sabab maraksa ku Elisa diidinan. Bral maranehna laleumpang, tingtaranggah tingtarempo nareangan Elias, tapi nepi ka tilu poe teu kapanggih. 18 Tuluy baralik deui ka Elisa anu keur ngantos di Yeriho. Anjeunna ngalahir, "Ceuk kaula ge entong ditareangan." 19 Aya sababaraha urang Yeriho ngadareuheus ka Elisa, pihaturna, "Hatur uninga, ieu kota teh saleresna mah sae, mung caina awon sareng watekna matak kaluron." 20 Elisa ngalahir, "Kami pangnyokotkeun uyah kana pinggan anyar." Song disanggakeun. 21 Anjeunna angkat ka sirah cai, seug uyah teh diawurkeun kana sirah cai bari saurna, "Timbalan PANGERAN, Ieu cai ku Kami dirobah jadi alus, moal matak paeh atawa kaluron." 22 Pilahir Elisa tinekanan, ti harita eta cai jadi alus. 23 Ti Yeriho Elisa angkat ka Betel. Di jalan, waktu anjeunna keur nanjak, aya barudak kalaluar ti nagara eta, seug maroyokan ka anjeunna, pokna, "Euy gundul, geuwat nyingkir!" 24 Elisa ngareret, socana merong ka eta barudak anu lobana opat puluh dua urang, seug disapa bari nyambat pajenengan 6
2 Raja-raja 2.25-3.7 PANGERAN. Torojol ti leuweung aya nu bijil, dua biruang bikang, seug nyasaak eta barudak. 25 Elisa lajeng angkatna ka Gunung Karmel, ti dinya terus mulih ka Samaria. 3 1 Yoram putra Ahab mimiti jadi raja Israil dina taun kadalapan belas Raja Yosapat nyangking nagara Yuda. Calikna di Samaria, ngarajaanana dua belas taun. 2 Anjeunna midamel dosa ka PANGERAN, ngan henteu goreng teuing cara ramana jeung Isebel ibuna. Malah pilar brahala beunang ramana ngadamel paranti ngabakti ka Baal ku anjeunna dirubuhkeun. 3 Tapi anjeunna oge kawas Yarobam bin Nebat anu saheulaeunana, nyered urang Israil teu eureun-eureun marigawe dosa. 4 Mesa, raja Moab, miara domba loba pisan, saban taun kudu mere upeti ka raja Israil 100.000 anak domba jeung bulu tina 100.000 domba. 5 Sanggeus Ahab raja Israil pupus, Mesa baha ka Israil. 6 Yoram teu talangke mepek balad tuluy budal ti Samaria. 7 Ka Yosapat raja Yuda anjeunna ngintun saur, "Moab ngalawan ka kaula. Kumaha sampean kersa ngabantu merangan?" Waler Raja Yosapat, "Mangga. Kaula rek ngiring jeung balad jeung pasukan kuda. 7
2 Raja-raja 3.8-15 8 Bade nganggo jalan mana nempuh ka ditu?" Waler Yoram, "Urang nganggo jalan tanah gurun Edom." 9 Tilu raja, nya eta Raja Yoram, Raja Yosapat jeung raja nagara Edom geus arangkat. Sanggeus tujuh poe di jalan, beakeun cai, balad jeung sato anu ngakut babawaan geus teu ngarinum. 10 Raja Yoram misaur, "Kieu geuning urang tiluan teh, ku PANGERAN bakal diselehkeun ka raja Moab!" 11 Saur Raja Yosapat, "Manawi di dieu aya nabi? Urang suhunkeun pituduhna ti PANGERAN." "Sumuhun aya, Elisa putra Sapat. Anjeunna kapungkur ngingiring ka Elias," pihatur hiji perwira balad Raja Yoram. 12 Saur Raja Yosapat, "Enya eta mah nabi." Seug eta tilu raja sarumping ka Elisa. 13 Ari saur Elisa ka raja Israil, "Naha mundut tulung ka kaula, sanes ka nabi-nabina tuang rama sareng tuang ibu?" Waler Yoram, "Sanes kitu, kaula tiluan ku PANGERAN bakal diselehkeun ka raja Moab." 14 Saur Elisa, "Demi PANGERAN anu jumeneng, anu ku kaula disembah, sayaktosna upami teu ngemutkeun ka Raja Yosapat raja Yuda mah kaula teh moal ngareret-reret acan. 15 Ayeuna kaula nyuhunkeun tukang ngacapi." Sabot tukang ngacapi keur ngacapi, pangawasa PANGERAN tumerap ka Elisa, 8
2 Raja-raja 3.16- 23 16 seug anjeunna ngalahir, "Kieu timbalan PANGERAN, Ieu walungan garing kudu dikali, jieunan solokan masing rea. 17 Teu kudu ngadago hujan jeung angin, ieu walungan tanwande pinuh ku cai, nepi ka maraneh, kitu deui sasatoan jeung sato anu ngakut babawaan bisa ngarinum." 18 Elisa sasauran deui, "Ieu pikeun PANGERAN mah henteu hese. Malah Mantenna bakal maparin kaunggulan, urang Moab bakal diselehkeun. 19 Rubuh-rubuhkeun kabeh kotana anu rareugreug tur aralus teh, tangkal bubuahanana tuaran, sumur-sumurna urugan, lahan-lahanna bugbrugan ku batu!" 20 Poe isukna wanci kurban isuk, leb cai datang ti lebah tanah Edom, nepi ka ngeueum wewengkon di lebah dinya. 21 Urang Moab geus nyarahoeun yen rek ditempuh ku tilu raja. Seug mepek balad, jalma-jalma kolot ngora dikerid, tuluy ngajaraga di tapel wates. 22 Bray isuk tuluy harudang, pecenghul panonpoe bijil cahayana ninggang kana cai. Katenjona ku urang Moab cai teh mani beureum kawas getih. 23 Ceuk urang Moab, "Getih! Musuh urang tangtu enggeus tarung pada batur, silih paehan. Hayu urang tarajang ka pasanggrahanana, urang rayah!" 9
2 Raja-raja 3.24-4.1 24 Ana daratang ka pasanggrahan Israil, ku urang Israil dipapag ditarajang nepi ka malundur deui tuluy kalabur. Ku urang Israil diberik diparaehan. 25 Kota-kotana ditumpurkeun. Unggal ngaliwatan lahan anu alus, balad Israil marulung batu, tuluy dibaledog-baledogkeun kana eta lahan, nepi ka eta lahan teh pinuh kaurugan ku batu. Geus kitu sumur- sumurna ku urang Israil diarurugan, tangkal bubuahanana ditaluaran. Tungtungna ngan tinggal ibu kotana, Kir Hareset. Tuluy dikepung ku pasukan tukang bandring, dibandringan. 26 Sanggeus ngarasa perangna eleh, raja Moab ngumpulkeun tujuh ratus jelema anu palinter maen pedang, karepna rek ngabedah musuh, rek terus kabur ka raja Siria, tapi teu bisa laju. 27 Ku sabab kitu ceg nyekel ka anakna anu cikal, pirajaeun gaganti dirina, tuluy dipeuncit dikurbankeun ka dewa urang Moab dina luhur kuta. Urang Israil teu karuateun nenjo, tuluy bae mundur ti eta kota terus marulang ka nagarana. 4 1 Aya hiji awewe, randana salah sahiji nabi, ngadeuheus ka Elisa, tuluy unjukan, "Juragan, abdi teh katilar maot ku salaki. Juragan langkung uninga, pun lanceuk teh jalma anu ibadah ka Allah. Dupi ayeuna, jalma anu ngahutangkeun ka pun lanceuk 10
2 Raja-raja 4.2-8 dongkap bade ngabantun pun anak, bade dijadikeun abidna, pamayar hutang pun lanceuk." 2 Pilahir Elisa, "Kumaha kahayang maneh? Boga naon bae di imah?" Piunjukna, "Sumuhun teu gaduh naon-naon, mung minyak jetun sagoci alit." 3 Pilahir Elisa, "Jig geura nginjeuman wawadahan kosong ka tatangga, tong saeutik-saeutik, sing loba. 4 Geus kitu maneh asup ka jero imah jeung barudak, tutupkeun panto. Cicikeun minyak teh tina goci leutik kana wawadahan anu karosong. Wadah anu geus pinuh teundeun." 5 Gancangna eta awewe jeung barudakna geus di jero imah, pantona ditutupkeun. Minyak tina goci leutik tea dicicikeun kana wawadahan beunang anakna nginjeuman. 6 Sanggeus wawadahanana areusi kabeh, seug menta deui wadah ka anakna. Tembal anakna, "Teu aya deui, ieu anu panungtung." Set minyak tina goci leutik teh eureun. 7 Ti dinya awewe teh ngadeuheus deui ka Elisa. Saur Elisa, "Eta minyak jual, duitna pake mayar hutang. Duit sesana pikeun bekel hirup maneh jeung barudak." 8 Dina hiji poe Elisa angkat ka Sunem. Di dinya anjeunna disindangkeun ku hiji wanita beunghar, tuluy dituangkeun. Ti harita saban anjeunna ka Sunem tangtu sindang jeung tuang di eta wanita. 11
12 2 Raja-raja 4.9-17 9 Eta wanita misaur ka carogena, "Tamu anu sering ka urang teh moal lepat jalma suci. 10 Urang pangdamelkeun kakamaran sapuratina, katil, meja, korsi, lampu, paranti anjeunna leleson ari keur ka dieu." 11 Dina hiji poe Elisa sumping deui ka Sunem, terus lebet ka eta kamar, leleson. 12 Anjeunna ngalahir ka Gehasi, rencangna, miwarang mariksakeun ka wanita nu kagungan bumi. 13 Saurna ka Gehasi, "Taroskeun bisi anjeunna aya kahoyong, tina sakieu getenna ka kami. Bisi sugan hoyongeun dipangunjukkeun kahoyongna ka raja atawa ka panglima perang." Ari piunjukna, "Teu aya panuhun naon-naon, parantos cekap sapertos nu sanes-sanes." 14 Saur Elisa ka Gehasi, "Kudu kumaha atuh kami nya mulang tarima?" Piunjuk Gehasi, "Juragan istri teh teu kagunganeun putra, dupi carogena parantos sepuh." 15 Saur Elisa, "Sina calik ka dieu." Gancangna geus nemonan, di lawang. 16 Saur Elisa, "Nyai, taun payun tepung wanci kieu Nyai bakal mangkon putra pameget." Wangsulanana, "Nun Ajengan piwarangan Allah, naha yaktos, sanes ngabobodo?" 17 Tapi eta kasauran Elisa teh tinekanan, taun hareupna eta wanita ngalahirkeun, anakna lalaki.
2 Raja-raja 4.18- 25 18 Sanggeus meunang sababaraha taun, hiji mangsa budak teh ulin ka tegal nyampeurkeun bapana anu keur maturan nu dibaruat. 19 Geus kitu budak teh ujug-ujug ngajerit, "Apa, sirah Ujang nyeri!" "Buru-buru si encep bawa ka ibuna!" ceuk bapana ka gandek. 20 Tuluy dipasrahkeun ka indungna. Ku indungna gasik dilahun teu lesot-lesot. Tapi sanggeus tengah poe, budak teh maot. 21 Ku indungna dibawa ka kamar Elisa, dikedengkeun dina katilna uluy ditinggalkeun, pantona ditutupkeun. 22 Salakina dicalukan, pokna, "Gandek sina ngabantun kalde ka dieu, abdi bade ka Nabi Elisa, moal lami." 23 Ceuk salakina, "Naha ka ditu ayeuna, Nyai? Da lain poe Sabat jeung lain poe Pesta Bulan Anyar." "Sawios, doakeun bae," tembalna, 24 bari ngararangkenan kalde. Ti dinya carekna ka gandek, "Geuwat giringkeun masing gancang, ulah eureun lamun can dititah!" 25 Geus kitu kebat ngajugjug ka Gunung Karmel arek ka Elisa. Ti kajauhan keneh ku Elisa geus katingalieun. Anjeunna ngalahir ka Gehasi, rencangna, "Tuh istri urang Sunem tea ka dieu! 13
2 Raja-raja 4.26- 32 26 Geuwat papagkeun, tanyakeun kumaha caroge jeung putrana salamet?" Ceuk eta wanita ka Gehasi berekah, salamet. 27 Tapi sanggeus aya di payuneun Elisa, eta wanita teh ujug-ujug ngarontok kana sampeanana. Ku Gehasi rek dikenyang, tapi saur Elisa, "Keun bae, hatena keur kiamat. Tapi kami ku PANGERAN teu dipaparin terang asalna." 28 "Nun Ajengan," pihaturna, "naha abdi kapungkur teh nyuhunkeun anak ka Ajengan? Sanggem abdi ge kapungkur naha yaktos Ajengan teh sanes ngabobodo?" 29 Elisa ngalieuk ka Gehasi sarta saurna, "Geuwat ka ditu! Bawa ieu iteuk. Di jalan ulah rundag-randeg uluk salam. Anu uluk salam ge ulah ditembalan. Jung buru-buru! Ungkulkeun ieu iteuk ka luhureun eta budak." 30 Piunjuk eta wanita, "Nun Ajengan, demi PANGERAN anu jumeneng, abdi moal waka wangsul upami henteu sareng Ajengan!" Atuh bral bae anjeunna angkat sareng. 31 Ari Gehasi geus tuluy ti heula, teteken Elisa geus diungkulkeun luhureun murangkalih tea. Tapi murangkalih teh teu aya sora-sorana, teu aya tanda-tanda yen hirup. Gehasi balik deui rek mapag Elisa. Ti dinya piunjukna, "Murangkalih teh teu nyaring-nyaring." 32 Sumping-sumping Elisa terus ka kamar, nyalira. Enya bae murangkalih teh geus maot, ngagoler dina katil anjeunna. 14
2 Raja-raja 4.33- 39 33 Panto dipeundeutkeun tuluy anjeunna neneda ka PANGERAN. 34 Geus kitu nangkubkeun anjeun ka eta murangkalih. Baham, soca jeung pananganana diantelkeun kana sungut, panon jeung leungeun eta murangkalih, seug awak murangkalih teh mimiti aya haneut-haneutna. 35 Elisa lungsur heula angkat bulak-balik di jero kamar. Prak deui nangkubkeun anjeun kana awak eta murangkalih. Seug eta murangkalih teh beresin tujuh kali, bray panonna beunta. 36 Elisa nyaur Gehasi, miwarang wawartos ka indung eta budak. Saur Elisa ka eta wanita, "Ieu anak Nyai pangku." 37 Bruk indung eta budak teh nyium taneuh bari ngarawu sampean Elisa, ti dinya ngarawu anakna tuluy dibawa kaluar ti kamar. 38 Elisa geus mulih ka Gilgal. Hiji mangsa di eta tanah aya paceklik. Dina hiji poe sabot ngawulang murid-murid, Elisa miwarang ngahurungkeun seuneu nagenkeun panci gede, miwarang masak naon bae anu aya, keur dahareun murid-murid. 39 Aya murid indit ka tegal rek neangan angeuneun, manggih anu siga buah waluh, tuluy diala saloba-lobana, dibawa balik. Bari teu nyahoeun eta teh buah naon tuluy bae dikeureutan, terus dipasak dina pariuk. 15
2 Raja-raja 4.40-5.2 40 Sanggeus asak seug disiukan dibagikeun ka murid-murid. Tapi kakara ge kaasaan, murid-murid teh tingaraduh ka Elisa, "Aduh Pa, geuning racun!" Atuh henteu didalahar. 41 Elisa mundut tipung saeutik tuluy dicemplungkeun kana panci sarta saurna, "Pek siukan, dalahar!" Berekah, teu jadi sakara-kara. 42 Sejen waktu deui aya jalma ti Baal Salisa, datang ka Elisa mawakeun roti dua puluh siki tina tipung tarigu anu pangheulana diala panen harita jeung sababaraha keupeul gandum anyar. Ku Elisa dipiwarang disuguhkeun ka murid-murid. 43 Tapi ceuk gandek, "Naha cekap katedaan sakieu keur saratus jalmi?" Waler Elisa, "Suguhkeun, sabab timbalan PANGERAN bakal cukup, tur bakal nyesa." 44 Ari geus disuguhkeun bet tinekanan sakumaha timbalan PANGERAN, cukup didalahar tur aya sesana. 5 1 Naaman panglima perang nagara Siria. Ku raja kacida diasihna jeung dihormatna, sabab ku lantaran Naaman, PANGERAN ngersakeun balad Siria saban perang meunang bae. Naaman memang panglima digjaya, hanjakal kagungan kasawat lepra. 2 Hiji mangsa waktu anjeunna nempuh ka Israil, balad Siria balikna mawa hiji budak awewe urang Israil, tuluy sina lalanjang di geureuha Naaman. 16
17 2 Raja-raja 5.3-10 3 Dina hiji poe eta budak unjukan ka juragan istri Naaman, pokna, "Juragan pameget teh upami nepangan ka nabi di Samaria mah tangtos kasawatna damang." 4 Sanggeus kadangu ku Naaman, anjeunna marek ka raja ngunjukkeun pihatur eta budak. 5 Timbalan raja, "Tepungan atuh raja Israil, ku kami dibahanan surat." Naaman jengkar bari cacandakan, uang perak tilu puluh rebu, uang emas genep rebu, jeung panganggo sapuluh pangadeg. 6 Surat ti raja Siria eusina kieu, "Satampina ieu surat kaula hatur uninga, mugi ieu panglima kaula, Naaman, dipangnyageurkeun kasakitna." 7 Satamatna maos surat, raja Israil nyosoeh anggoanana sarta saurna, "Naha raja Siria nitah kami nyageurkeun ieu jelema? Na kami teh Allah, kawasa ngahirupkeun jeung maehkeun? Ieu mah nyieun jalan sangkan bentrok jeung kami!" 8 Kadangu wartana ka Nabi Elisa, seug anjeunna ngintun saur, "Ku naon sang raja rentag manah? Kintunkeun jalmina ka kaula sina terangeun di Israil aya nabi!" 9 Naaman angkat kana kareta kudana, reg liren payuneun buruan bumi Nabi Elisa. 10 Elisa miwarangan gandek mopoyanan ka Naaman yen kudu siram di Walungan Yordan tujuh kali, tangtu kasawatna bakal damang.
18 2 Raja-raja 5.11- 17 11 Naaman jadi bendu, saurna, "Hih, panyana teh manehna rek nepungan, seug sasambat ka PANGERAN, Allahna bari ngusap kasakit kami sangkan cageur! 12 Jeung deui, naha ari walungan di Damsik, Abana jeung Parpar lain leuwih alus ti batan nu aya di Israil? Mending mandi di walungan urang, moal teu cageur!" 13 Ponggawa-ponggawana arunjukan, "Juragan, upami eta nabi miwarang anu sesah tangtos ku Juragan dilakonan, sanes? Dupi ieu mung miwarang siram lajeng damang!" 14 Naaman tumut, tuluy ancrub ka Walungan Yordan, teuleum tujuh kali sakumaha pituduh Elisa. Les kasawatna leungit, kulitna pulih deui kawas kulit budak leutik. 15 Geus kitu anjeunna jeung pangiringna ngadeuheus ka Elisa tuluy misaur, "Sim kuring parantos yakin, di satungkebing langit teu aya deui Allah kajabi ti di Israil. Ku margi kitu mugi Ajengan kersa nampi ieu pangbakti ti sim kuring." 16 Waler Elisa, "Demi PANGERAN anu jumeneng, anu disembah ku kaula, hapunten kaula teu tiasa nampi kana pangasih." Naaman ngeukeuhan, tapi Elisa oge keukeuh teu kersaeun. 17 Ku sabab kitu saur Naaman, "Ari henteu kersa mah mugi sim kuring diwidian ngabantun taneuh ti dieu, sakabantunna ku dua bigal. Karanten ti wangkid ieu ka payun,
19 2 Raja-raja 5.18- 23 sim kuring mung seja ngabakti ka PANGERAN, moal ngurban deui ka dewa-dewa sanes, boh kurban peuncitan atanapi kurban beuleuman. 18 Nu dipalar mugia PANGERAN kersaeun ngahapunten ka sim kuring, saupami engke sim kuring ngarencangan raja lebet ka kelenteng Dewa Rimon, dewa urang Siria, sujud ngabakti ka eta dewa. Mugi-mugi PANGERAN ngahapunten ka sim kuring dina ieu saperkawis." 19 Waler Elisa, "Mangga, mugia wilujeng." Bral Naaman jengkar. Can kungsi sabaraha jauhna, 20 Gehasi rencang Elisa ngomong sorangan, "Hih Juragan bet teu kersa nampi naon-naon ti Naaman! Demi PANGERAN! Aing rek nyusul, rek barang penta!" 21 Sanggeus kitu Gehasi nyusul ka Naaman. Ana katingali ku Naaman aya anu nyusul, jut lungsur tina kareta, mapag ka Gehasi tuluy mariksa, "Aya naon?" 22 "Sumuhun teu aya naon-naon," jawab Gehasi. "Bieu juragan abdi kadongkapan dua murid nabi ti pagunungan Epraim. Abdi dipiwarang ka Juragan nyuhunkeun tilu rebu uang perak sareng anggoan anu sae dua pangadeg, pasihkeuneun ka eta dua murid." 23 "Mangga atuh ieu tarima genep rebu uang perak," saur Naaman ngeukeuhan bari ngasup-ngasupkeun uang perak kana dua rajut jeung pakeanana dua pangadeg,
2 Raja-raja 5.24-6.4 tuluy dipiwarang dipanggul ku dua gandek anjeunna, sina indit heulaeun Gehasi. 24 Sanggeus nepi ka pasir tempat tinggal Elisa, rajutna ku Gehasi dicokot, dibawa asup ka bumi, nu mawana disina balik. 25 Ti dinya Gehasi marek ka Elisa. Ku Elisa dipariksa, "Maneh tas ti mana?" Jawab Gehasi, "Sumuhun henteu ti mana-mana." 26 Saur Elisa, "Marukan lelembutan kami teu nyaksian waktu eta jelema turun tina karetana mapag ka maneh? Ayeuna lain usumna narima naon-naon, boh duit boh pakean, boh kebon jetun boh kebon anggur, boh embe atawa sapi atawa jelema keur pibadegaeun! 27 Ku sabab kitu panyakit Naaman baris terap ka maneh jeung ka turunan maneh sapapanjangna!" Barang Gehasi kaluar, awakna geus katerap ku panyakit lepra, kulitna geus ngeplak saperti salju. 6 1 Dina hiji poe murid-murid anu dididik ku Elisa arunjukan, "Pamondokan abdi-abdi teh alit teuing. 2 Manawi karujukan abdi bade nuaran kai caket Walungan Yordan, bade ngadamel pamondokan anyar." "Heug bae," waler Elisa. 3 Salah saurang ti maranehna ngeukeuhan ka Elisa supaya anjeunna milu angkat. Elisa rujuk, 4 seug bareng angkat. Sadatangna ka sisi Walungan Yordan prak naluaran tangkal. 20
21 2 Raja-raja 6.5-13 5 Anu saurang, keur jongjon nuar hiji tangkal, hulu kampakna coplok terus nyemplung kana cai. Seug ngalengis ka Elisa, pokna, "Juragan, kumaha ieu abdi? Eta kampak teh kenging nambut!" 6 "Ka mana ragragna?" saur Elisa. Sanggeus dituduhkeun, Elisa nilas regang, tuluy dicemplungkeun kana cai. Pecenghul kampak teh ngambul. 7 "Tuh cokot," saurna. Tuluy dicokot. 8 Hiji mangsa raja Siria merangan ka Israil. Sanggeus mundut pirempug para perwirana, anjeunna milih hiji tempat tuluy masanggrahan. 9 Tapi Elisa ngintun saur ka raja Israil, ngawartosan ulah deukeut-deukeut ka dinya lantaran aya balad Siria keur ngintip. 10 Raja Israil marentah supaya urang wewengkon eta caringcing. Kitu bae sababaraha kali. 11 Lila-lila raja Siria jadi kacida jengkeleunana, tuluy mariksa ka para perwira, "Cik saha anu sapongkol jeung raja Israil?" 12 Piunjuk nu saurang, "Teu aya, Gusti! Mung sagala rupi anu disaurkeun ku Gusti, dalah di lebet kamar Gusti ku anjeun, kauninga bae ku Nabi Elisa, lajeng diunjukkeun ka raja Israil." 13 Timbalan raja, "Teangan di mana imahna, ku kami rek ditangkep!" Sanggeus diuningaan yen Elisa aya di Dotan,
2 Raja-raja 6.14- 20 14 raja Siria nginditkeun pasukan gede tur lengkep katut pasukan kuda jeung kareta. Daratangna ka nu dijugjug geus peuting, tuluy eta tempat dikepung. 15 Bray isuk gandek Elisa hudang tuluy kaluar, ret nenjo aya balad Siria keur ngepung, lengkep katut pasukan kuda jeung kareta. Tuluy hariweusweus ka Elisa, "Aduh Juragan, kumaha?" 16 Saur Elisa, "Tong sieun! Anu nyarengan ka urang leuwih loba batan eta." 17 Tuluy anjeunna neneda, "Nun PANGERAN, ieu rencang beuntakeun panonna sina awas." Paneda anjeunna dimakbul ku PANGERAN. Barang eta gandek ngareret deui, geuning di lamping-lamping pasir sakuriling Elisa teh geus pinuh ku kuda seuneu jeung kareta seuneu. 18 Balad Siria geus maju narajang. Elisa sasambat, "Nun PANGERAN, musuh teh lolongkeun!" Paneda anjeunna ku PANGERAN dimakbul, musuh jadi lalolong. 19 Elisa nyampeurkeun sarta saurna, "Aranjeun kasalahan, tempatna lain di dieu. Hiap tuturkeun, urang ka jelema anu keur ditareangan." Ku anjeunna tuluy dicandak ka Samaria. 20 Sanggeus araya di jero kota, Elisa neneda, "Nun PANGERAN, ieu jalmi-jalmi sina bareunta!" Panedana ku PANGERAN 22
2 Raja-raja 6.21- 28 dimakbul. Ana bray bareunta, horeng di jero kota Samaria! 21 Barang balad Siria katingali ku raja Israil, anjeunna naroskeun ka Elisa, "Kumaha Ama, urang perenkeun bae? Urang basmi?" 22 "Ulah!" waler Elisa. "Musuh anu katangkep keur perang teu kenging aya anu dipaehan. Anggur suguhan sina dalahar sina ngarinum, teras sina warangsul ka rajana." 23 Seug eta balad Siria teh ku raja Israil disuguhan dahar nginum. Sanggeus sareubeuheun tuluy dititah baralik ka raja Siria. Ti dinya urang Siria eureun meranganana ka urang Israil. 24 Hiji mangsa Raja Benhadad ti nagara Siria nyandak balad terus ngepung Samaria. 25 Nagara Samaria jadi tigerat ku dahareun. Ku tigerat-tigeratna, sirah kalde ge nepi ka laku dalapan puluh uang perak, tai japati dua ratus gram laku lima uang perak. 26 Dina hiji poe waktu raja Israil roronda dina luhur kuta, aya hiji awewe sasambat ka anjeunna, pokna, "Gusti Sang Raja! Tulungan abdi!" 27 Raja ngawaler, "Lamun PANGERAN geus teu kersaeun nulung, kami rek bisa kumaha? Marukankeun kami boga keneh anggur atawa gandum? 28 Aya sual naon?" Wangsulna, "Nun, ieu awewe kamari ieu ngajak ngahakan pun 23
2 Raja-raja 6.29-7.1 anak, sanggemna enjingna giliran anakna anu kedah diteda. 29 Nya lajeng pun anak ku abdi dikulub, diteda sareng manehna. Ari dongkap kana giliran anakna bet diulahkeun, anakna disumputkeun!" 30 Ngadangu kajadian anu sakitu matak ngerikna, raja nyosoeh anggoanana. Horeng di jeroeun raksukanana teh raja geuning nganggo raksukan karung, sidik katarenjo ku jelema-jelema anu dareukeut kana kuta. 31 Raja tuluy ngalahir, "Kami masing kasiku ku Allah upama memeh panonpoe surup tacan neukteuk beuheung Elisa!" 32 Geus kitu anjeunna nimbalan sangkan Elisa ditangkep. Ari Elisa keur aya di bumi, keur cacarios jeung sepuh-sepuh anu sarumping natamu. Samemeh utusan raja nepi, anjeunna sasauran ka sepuh-sepuh, "Aya utusan si tukang maehan ka dieu, bade nilas sirah kaula! Upami parantos dongkap, panto kedah ditulakan, ulah dipaparin asup. Moal lepat raja nuturkeun pandeuri." 33 Tacan tamat sasauranana, raja geus sumping manten, tuluy ngalahir, "Ieu kacilakaan teh ti PANGERAN! Jadi naon gawena kami ngarep-ngarep pitulung-Na?" 7 1 Elisa ngawaler, "Kieu pangandika PANGERAN, dangukeun! Enjing wayah kieu, di Samaria, tilu kilo tarigu anu 24
2 Raja-raja 7.2-8 pangsaena atanapi gandum genep kilo, pangaosna mung saperak." 2 Pangaping raja nyental, "Ambu-ambu! Kacida pamohalanana eta mah najan PANGERAN ku anjeun ujug-ujug nurunkeun hujan oge!" Saur Elisa, "Ku maneh bakal kasaksian isukan, tapi maneh mah moal kungsi ngasaan-ngasaan acan." 3 Di luareun lawang nagara aya opat jelema lepra baradami pada batur, "Rek caricing di dieu bae urang teh ngadago paeh? 4 Asup ka nagara taya gunana ngan ngadon paeh kalaparan. Cicing di dieu kitu keneh tereh paeh. Mending urang ka pasanggrahan balad Siria, paeh-paeh, hirup-hirup!" 5 Sanggeus poek maranehna arindit ka pasanggrahan balad Siria. Ari datang sihoreng geus suwung. 6 Tadi beurang eta balad Siria teh ku PANGERAN didatangan kasieun ku sora anu ngaguruh sada gumuruhna balad gede, sada gurudugna kuda jeung kareta, disangkana balad urang Het jeung balad Mesir datang dipentaan tulung ku raja Israil. 7 Atuh ribut, sarta wanci sareupna balad Siria geus kalabur. Pasanggrahanana, kudana, kaldena, teu ditolih ditaringgalkeun kitu bae. 8 Nepi ka tungtung eta pasanggrahan, anu opatan teh arasup ka hiji kemah, bararang hakan jeung ngarinum sakarep-karep naon nu aya. Ti dinya nyarokotan emas, perak kitu 25
26 2 Raja-raja 7.9-14 deui papakean, disarumputkeun. Bus deui ka kemah sejen, retop deui cara tadi. 9 Geus kitu ceuk nu saurang, "Goreng ieu kalakuan teh! Milik sakieu gedena teu dibejakeun ka batur! Mun nepi ka isuk urang can bebeja, kaburu ditangkep manten. Ayeuna keneh urang bejakeun ka karaton!" 10 Bring arindit ka Samaria tuluy cumeluk ka nu kemit di lawang, pokna, "Kuring tas ti pasanggrahan balad Siria. Geus kosong taya manusana, tinggal kalde jeung kuda dicarangcang, kemah-kemah geus ditaringgalkeun." 11 Ku nu jaga diumumkeun jeung diuningakeun ka karaton. 12 Raja tanghi, ngorejat ti pajuaran, tuluy nimbalan ka para ponggawa, "Ieu akal urang Siria! Nyarahoeun urang geus langlayeuseun. Pasanggrahanana dihaja ditinggalkeun, ngintip ti tegal. Maksudna mun urang kaluar ngaranjah rek ditangkepan, seug nagara urang dijabel." 13 Aya ponggawa anu mihatur, "Kumaha- kumaha oge jalmi-jalmi di jero kota parantos kalintang cilakana, kenging disebatkeun parantos maraot. Ku margi kitu langkung sae ngintunkeun sawatara jalmi sareng kuda lima ti anu aya keneh, sina nyidikkeun kumaha nu sayaktosna balad Siria teh." 14 Geus kitu maranehna milih sawatara jelema, ku raja dititah tarumpak kana dua
2 Raja-raja 7.15-8.1 kareta perang, sina maluruh anu geus kajadian di balad Siria. 15 Bral anu diutus arindit, nepi ka Walungan Yordan. Sapanjang jalan nu katenjo teh papakean tingtalambru, pakakas pabalatak, urut balad Siria miceunan waktu keur kalabur. Utusan baralik deui lapor ka raja. 16 Urang Samaria budal ngaranjah ka pasanggrahan urang Siria. Harita tinekanan timbalan PANGERAN, tilu kilo gandum anu panghadena atawa gandum sejenna genep kilo hargana saperak. 17 Ari pangaping raja tea ku raja Israil ditimbalan ngapalaan jaga lawang, seug paeh kaleyek, bukti sakumaha lahiran Elisa kamari waktu raja ngajorag ka anjeunna. 18 Kamari waktu Elisa nyaurkeun ka raja yen isukan tilu kilo gandum nu pangalusna atawa gandum sejenna genep kilo hargana saperak, 19 eta pangaping raja teh nyental, "Ambu- ambu! Kacida pamohalanana eta mah najan PANGERAN ku anjeun ujug-ujug nurunkeun hujan oge!" Ari saur Elisa kamari, "Ku maneh bakal kasaksian sorangan isukan, tapi maneh mah moal kungsi ngasaan-ngasaan acan." 20 Poe eta bukti, eta jelema tiwas di lawang nagara kaleyek ku jelema loba. 8 1 Hiji mangsa Elisa ngawartosan ka wanita urang Sunem anu anakna dihirupkeun deui tea ku anjeunna. Eta wanita jeung kulawargana dipiwarang ngumbara heula ka 27
2 Raja-raja 8.2-8 mana bae, sabab tanah eta ku PANGERAN bakal didatangan paceklik tujuh taun. 2 Eta wanita nurut, tuluy ngumbara jeung kulawargana di tanah Pelisti, meunang tujuh taun. 3 Sanggeus tujuh taun mulang deui ka tanah Israil, tuluy ngadeuheus ka raja, nyuhunkeun supaya imah jeung lahanna ku raja dipaparinkeun deui. 4 Poe eta raja keur ngadangukeun Gehasi nyaritakeun mujijat-mujijat anu dipidamel ku Elisa. 5 Sabot Gehasi nyaritakeun petana Elisa ngahirupkeun deui budak anu geus maot tea, wanita teh marek ka raja, ngunjukkeun panuhunna. Ceuk Gehasi, "Gusti Sang Raja, kaleresan, tah ieu wanita anu disanggemkeun teh, sareng ieu putrana, anu dihirupkeun deui ku Juragan Elisa." 6 Waktu ku raja dipariksa, jawaban eta wanita teh ngaenyakeun kana caritaanana. Geus kitu raja nimbalan ka hiji ponggawa supaya sagala harta milik eta wanita dipulangkeun. Malah laladangan tina hasil lahanna salila ditinggalkeun nepi ka tujuh taun oge sakalian diserenkeun. 7 Hiji mangsa Elisa angkat ka Damsik. Harita Raja Benhadad keur teu damang. Raja diuningaan yen aya Elisa sumping. 8 Seug nimbalan ka Hasael, salah sahiji mantrina, "Elisa abdi Allah teh haturanan 28
2 Raja-raja 8.9-13 pangbakti. Unjukkeun kami hayang dipangnaroskeun ka PANGERAN bakal menyat deui atawa moal." 9 Hasael tuluy nyadiakeun rupa-rupa barang buatan Damsik anu panghadena, dimuatkeun kana opat puluh onta, bral dibawa ngadeuheus ka Elisa. Sanggeus aya di payuneunana Hasael mihatur, "Jisim abdi dipiwarang ku Raja Benhadad, seja nyuhunkeun citeres Ajengan, kumaha anjeunna teh bakal damang deui atanapi moal?" 10 Saur Elisa, "Sayaktosna Bapa parantos terang ti PANGERAN, raja bakal tereh pupus. Nanging unjukkeun bae bakal damang, kituh." 11 Geus kitu Elisa neuteup anteb ka Hasael, nepi ka Hasael ngelemes. Berebey Elisa bijilan cisoca. 12 Ceuk Hasael, "Ku naon Ajengan bet nangis?" Saur Elisa, "Lantaran Bapa terang kacilakaan anu ku hidep bakal dikeunakeun ka urang Israil. Kota-kota bentengna ku hidep bakal seep dihuru, para nonomanana dipeuncitan, orok-orokna dipepejet, nu keur ngarandung dibedelan beuteungna." 13 Piunjuk Hasael, "Beu, pimanaeun abdi tiasa midamel sapertos kitu? Abdi sakieu buktosna geuning!" "Bapa geus terang ti PANGERAN, hidep bakal jadi raja Siria," waler Elisa. 29
2 Raja-raja 8.14- 21 14 Geus kitu Hasael mulang, marek ka Benhadad, tuluy dipariksa, "Kumaha saur Elisa teh?" Piunjuk Hasael, "Saurna Sang Raja tangtos damang deui." 15 Isukna Hasael nyokot simbut dicelupkeun kana cai, tuluy dirungkupkeun kana raray raja, kusek raja pupus. Tuluy Hasael jadi raja Siria ngaganti Benhadad. 16 Yehoram putra Yosapat mimiti ngarajaan Yuda dina taun kalima Yoram putra Ahab ngarajaan Israil, 17 dina yuswa tilu puluh dua taun. Calikna di Yerusalem, ngarajaanana dalapan taun. 18 Ari geureuhana teh putra Ahab. Lampah Yehoram teu beda ti lampah ahli-ahli Ahab, kalakuanana awon cara raja-raja Israil, midamel dosa ka PANGERAN. 19 Ngan bae PANGERAN teu kersaeun ngabasmi Yuda, emut kana jangji-Na ka Daud abdi-Na, yen putra-putra Daud salawasna bakal aya anu ngasta karajaan. 20 Jaman Yehoram ngarajaan Yuda, urang Edom mungkir, ngaleupaskeun maneh jadi karajaan anu mandiri. 21 Ku sabab kitu Yehoram angkat nyandak pasukan kareta ka Sair. Di dinya anjeunna dikepung ku urang Edom, tapi peutingna anjeunna jeung para panglima pasukan kareta norobos kepungan musuh, ari prajurit-prajuritna kalabur, baralik ka imahna masing-masing. 30
31 2 Raja-raja 8.22-9.1 22 Ti semet harita Edom henteu kaereh deui ku nagara Yuda. Sawaktu keneh jeung eta, nagara Libna oge baha ka Yuda. 23 Carita Raja Yehoram kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Yuda. 24 Yehoram pupus, dimakamkeun di makam karajaan di Kota Daud, diganti ku Ahasia, putrana. 25 Ahasia putra Yehoram mimiti jadi raja Yuda dina taun kadua belas Yoram putra Ahab ngarajaan Israil, 26 dina yuswa dua puluh dua taun. Calikna di Yerusalem, ngarajaanana sataun. Ari ibuna nya eta Atalya putra Raja Ahab putu Omri raja Israil. 27 Kawantu ngawargi ka Raja Ahab da geureuhaan ka putra eta raja, Ahasia oge cara ahli-ahli Ahab bae midamel dosa ka PANGERAN. 28 Hiji mangsa Raja Ahasia samiuk jeung Raja Yoram perang ngalawan Raja Hasael ti nagara Siria. Sanggeus campuh di Ramot wewengkon Gilad, Yoram kabeunangan, salirana taratu, 29 tuluy bae mulih ka Yisrel rek lalandong, ku Ahasia dilayad. 9 1 Dina waktu eta Nabi Elisa nyaur hiji nabi ngora, saurna, "Geura dangdan, kudu ka Ramot wewengkon Gilad. Bawa ieu minyak jetun ka ditu.
32 2 Raja-raja 9.2-9 2 Panggihan Yehu putra Yosapat putu Nimsi. Bawa misah ti nu sejen, ajak ka kamar paduduaan. 3 Kucurkeun ieu minyak kana sirahna. Sebutkeun kieu, Andika ku PANGERAN dilisahan jadi raja nagara Israil, sanggeus kitu hidep kudu buru-buru gancang nyingkah ti ditu." 4 Bral nabi ngora teh iang ka Ramot. 5 Barang datang kasampak Yehu keur babadamian jeung kapala-kapala balad. Pok eta nabi mihatur, "Pangapunten Juragan, aya wartos kangge Juragan." Saur Yehu, "Pikeun saha? Saha anu dimaksud?" Pihaturna, "Juragan!" 6 Yehu cengkat tuluy ka jero kamar. Sanggeus aya di jero kamar seug sirahna ku nabi dikucuran ku minyak. Kieu pihatur eta nabi, "PANGERAN Allah Israil ngandika, Maneh ku Kami dilisahan jadi raja nyangking umat Kami Israil. 7 Raja dunungan maneh, anak Ahab, paehan, wawales ti Kami ka Isebel anu geus maehan nabi-nabi Kami jeung abdi-abdi Kami lianna. 8 Sakulawarga Ahab katut turunanana kudu tumpur. Sakur ahlina anu lalaki, kolot, ngora, ku Kami bakal ditumpes. 9 Ku Kami rek disaruakeun jeung ahli-ahlina dua raja Israil, Raja Yarobam jeung Raja Baasa.
2 Raja-raja 9.10- 15 10 Isebel moal manjing kubur, bangkena sina dihakan ku anjing di wewengkon Yisrel." Sanggeus ngomong kitu nabi ngora teh kaluar tuluy lumpat. 11 Yehu kaluar nyampeurkeun deui kanca- kancana anu nararos kieu, "Kumaha teu kieu-kieu? Bade naon eta nu burung teh, ngomong naon?" Saur Yehu, "Ah, aranjeun geus aruninga." 12 Ceuk para perwira kanca-kanca Yehu, "Terang ti saha! Cobi carioskeun kumaha ngomongna eta jalma teh." Waler Yehu, "Nya eta sanggemna teh, kieu pangandika PANGERAN, Maneh ku Kami dilisahan jadi raja Israil." 13 Para perwira kanca-kanca Yehu teu talangke ngalamparkeun jubahna kana umpak tangga pangluhurna anu ditincak ku Yehu, tuluy nariup tarompet, ger sarurak, "Yehu jumeneng raja!" 14 (9:14-15) Sanggeus kitu Yehu pasini ngamusuh ka Raja Yoram. Raja Yoram harita aya di Yisrel keur nambakeun tatu-tatuna urut perang di Ramot ngalawan Raja Hasael ti Siria tea. Saur Yehu ka para perwira kancana, "Urang parantos sahate. Kade ulah aya jalma molos kaluar ti Ramot, heug mopoyanan ka nu araya di Yisrel." 15 (9:14) 33
2 Raja-raja 9.16- 21 16 Yehu terus kana kareta seja muru ka Yisrel. Ari Raja Yoram harita tacan damang, keur dilayad keneh ku Raja Ahasia. 17 Pangawal anu keur kemit di munara pangawas di Yisrel nenjoeun ka aleutan Yehu, tuluy ngagero, "Aya nu ka dieu saaleutan!" Saur Yoram, "Papag ku nu tumpak kuda! Sidikkeun, batur atawa musuh." 18 Jelema anu diutus terus kaluar tumpak kuda mapag Yehu, pok mihatur, "Kaula utusan raja. Raja palay uninga andika teh kanca atawa sanes." Saur Yehu, "Maneh teu kudu nyaho! Hayoh biluk ka kami!" Kawal di munara pangawas lapor yen utusan geus amprok jeung aleutan, tapi henteu balik deui. 19 Ngirim deui utusan sejen, pok ngomong ka Yehu cara nu ti heula. Yehu oge ngawalonna kawas tadi, "Maneh teu kudu nyaho! Hayoh biluk ka kami!" 20 Ku nu kawal dilaporkeun deui yen utusan geus amprok jeung aleutan tapi henteu datang deui. "Kapala aleutanana tumpak kareta, ngajalankeunana sapertos anu kasurupan, rupina mah sapertos Yehu!" ceuk nu kemit. 21 "Pasang kareta kami!" saur Raja Yoram. Ti dinya clak anjeunna kana kareta, bareng jeung Raja Ahasia dina karetana ku anjeun, tuluy maju mapag Yehu. Prok amprok di lebah lahan Nabot. 34
2 Raja-raja 9.22- 27 22 "Anjeun teh rek niat hade?" saur Raja Yoram. Saur Yehu, "Rek niat hade kumaha sapanjang di dieu loba keneh elmu nu nyarembah ka brahala, anu dimimitian ku si Isebel indung maneh?" 23 "Aduh Ahasia, urang kalejokeun!" Yoram ngagero ka Ahasia bari malikkeun karetana terus kabur. 24 Yehu ngawengkang gondewa sataker tanaga. Jamparingna ngabelesat, keuna kana pungkur Raja Yoram, tembus kana angenna. Bluk Yoram tibeubeut dina kareta, terus pupus. 25 Yehu ngalahir ka Bidkar, pangawal utamana, "Angkat bangkena, balangkeun ka lahan Nabot. Maneh tangtu inget keneh basa urang tumpak kuda tukangeun Raja Ahab bapana Raja Yoram. Harita PANGERAN geuning ngandika ka Ahab, pangandika-Na, 26 Kami kamari ningali Nabot saanak incuna dipaehan. Kami sumpah, maneh oge ku Kami rek dipaehan di dieu, di kebon ieu! Geuwat bangkena angkat," saur Yehu, "balangkeun ka lahan Nabot, nekanan timbalan PANGERAN." 27 Raja Ahasia barang ningali eta kajadian terus kabur dina karetana, muru ka kota Bet Hagan, diudag-udag ku Yehu. "Manehna oge paehan!" saur Yehu ka baladna. Sanggeus nepi ka jalan anu terus ka Gur, Ahasia beunang deukeut Yiblam, sarta tatu. Tapi 35
2 Raja-raja 9.28- 34 nguat-nguat anjeun nepi ka kota Megido. Barang nepi ka dinya terus pupus. 28 Layonna ditareang ku ponggawa- ponggawana, dibawa ka Yerusalem dina kareta. Tuluy dimakamkeun di makam karajaan di Kota Daud. 29 Ahasia mimiti jadina raja dina taun kasabelas Yoram putra Ahab ngarajaan nagara Israil. 30 Yehu cunduk ka Yisrel. Kajadian-kajadian anu tadi geus kauninga ku Isebel. Isebel tuluy diwedak, socana disipat, rambutna didangdanan, terus nempo ka jalan tina jandela karaton. 31 Barang Yehu lebet ngalangkung gapura, Isebel ngagero, "Euy, Simri! Tukang maehan! Rek naon ka dieu?" 32 Yehu tanggah, tuluy ngalahir, "Saha nu daek biluk ka kami?" Aya dua tilu ponggawa karaton anu ngelolkeun sirah tina jandela, nempo ka anjeunna di handap. 33 Yehu ngalahir, "Jongklokkeun eta awewe!" Gebut diragragkeun, getihna muncrat kana tembok jeung kana kuda. Yehu ngajalankeun karetana digelengkeun ka Isebel. 34 Geus kitu sup Yehu lebet ka karaton, tuluy tuang. Reres tuang kakara anjeunna marentah, saurna, "Urus bangke eta awewe jahat teh, kuburkeun, da anak raja eta teh." 36
37 2 Raja-raja 9.35-10.5 35 Tapi barang rek dikubur bet geus teu aya, kari tangkorekna, tulang suku jeung tulang leungeun. 36 Tuluy diunjukkeun ka Yehu. Ari saur Yehu, "Tinekanan sakumaha timbalan PANGERAN anu diandikakeun ka Elias abdi-Na. Kapan timbalana-Na teh, Bangke Isebel sina dihakan anjing di wewengkon Yisrel, 37 sesa-sesa awakna bacacaran lir kokotor sato, nepi ka moal aya anu boga panyana yen eta sesa awakna." 10 1 Ari Raja Ahab teh kagungan tujuh puluh putra lalaki, maratuhna di Samaria. Yehu ngadamel serat, salinan- salinanana dikintunkeun ka para pangereh kota, ka para pamuka masarakat, jeung ka nu ngarasuh putra-putra Ahab. Eusina, 2 "Maraneh dikawasakeun ngurus anak incu raja, ngurus kareta-kareta, kuda, pakarang- pakarang, jeung kota-kota benteng. Mana satampana ieu surat, 3 maraneh kudu buru-buru ngileng-ngileng anak raja anu pangcakepna, anu payus jadi raja, pek jieun raja jeung belaan ku maraneh." 4 Pangereh-pangereh Samaria jadi sarieuneun. Ceuk maranehna, "Mana kuat urang ngalawan Yehu? Raja Yoram jeung Raja Ahasia ge geuning nepi ka tiwas!" 5 Ku sabab kitu kapala urusan karaton jeung wali kota, bareng jeung para pamuka
38 2 Raja-raja 10.6- 10 masarakat jeung jelema-jelema anu ngarurus anak-anak raja teh ngirim pihatur ka Yehu, unina, "Abdi-abdi sumeja pasrah sadaya-daya, sumeja tumut kana timbalan. Nanging paliyas kedah ngangkat jalma sanes jadi raja mah. Abdi sadaya ngantos timbalan kumaha pisaeeunana." 6 Yehu ngintun deui surat, unina, "Lamun enya daek milu ka kami, sadia ngalakonan parentah kami, kami menta hulu anak incu Raja Ahab. Ku kami ditunggu di Yisrel isukan wayah kieu!" Anu ngasuh jeung ngagedekeun putra-putra Ahab anu tujuh puluh teh para gegeden Samaria. 7 Satampana surat ti Yehu teu talangke, putra putu Ahab terus diparaehan, sirahna diteukteukan tuluy dikaranjangan, dikirimkeun ka Yehu di Yisrel. 8 Yehu diuningaan yen kiriman sirah putra putu Ahab geus datang. Seug anjeunna marentah supaya eta sirah-sirah teh digundukkeun dua tumpuk di lawang nagara, jeung kudu terus diantep heula nepi ka isukna deui. 9 Poe isukna ku Yehu ditingalian ka lawang nagara. Saur Yehu ka sakur nu aya, "Anu ngalawan jeung maehan Raja Yoram memang kami. Dina eta perkara maraneh beresih. Tapi ieu kabeh saha anu maehanana? 10 Ana kitu tetela sagala pangandika PANGERAN hal anak incu Ahab teh tinekanan.
2 Raja-raja 10.11-16 Pangandika PANGERAN ku jalan Nabi Elias geus bukti laksana." 11 Sanggeus kitu sakabeh wargi Ahab anu araya di Yisrel, para gegedenna, mitra-mitrana, imam-imamna, ku Yehu dibasmi teu aya anu disesakeun hirup. 12 Yehu angkat ti Yisrel ka Samaria. Di satengahing jalan, di hiji tempat anu disebut "Pondok Pangangon" 13 amprok jeung saderek-saderek Ahasia raja nagara Yuda almarhum. Yehu mariksa, "Arandika saha?" Jawabna, "Saderek-saderek Ahasia, seja ka Yisrel, seja nembongkeun katineung ka putra putu Isebel jeung wargi-wargi karajaan anu araya keneh." 14 Yehu marentah ka baladna, "Cerek kabeh hirup-hirup!" Tuluy dicarerek, seug dipeuncitan deukeut hiji lombang jero di dinya, kabehna opat puluh dua urang, taya anu dihirupan. 15 Yehu terus angkatna, di jalan tepung jeung Yonadab bin Rekab. Yehu ngabageakeun sarta saurna, "Urang teh sajalan nya pipikiran. Kersa ngabantu kaula?" "Kantenan," ceuk Yonadab. "Atuh urang sasalaman," saur Yehu. Tuluy sasalaman mani pageuh. Yonadab ku Yehu dituyun kana kareta, 16 saurna, "Urang sareng ka ditu. Tingalikeun engke bakti kaula ka PANGERAN," terus bareng ka Samaria. 39
2 Raja-raja 10.17-23 17 Barang sumping, Yehu terus numpes wargi-wargi Ahab, teu disesakeun saurang- urang acan. Tinekanan sakumaha pangandika PANGERAN anu diandikakeun ka Nabi Elias. 18 Yehu ngumpulkeun urang Samaria. Sanggeus kabeh kumpul, Yehu sasauran, "Ahab nyembahna ka batara Baal teu sabaraha. Kami mah rek leuwih ti kitu. 19 Kumpulkeun nabi-nabi Baal, abdi-abdina, imam-imamna. Ulah aya anu teu datang. Kami rek nyuguhkeun kurban gede ka Baal. Saha-saha nu teu datang moal dihirupan." (Tapi kituna teh akal, nu dipalar ku Yehu sakabeh umat Baal rek digempur.) 20 Yehu marentah deui, "Embarkeun kudu saradia pikeun ngahormat ka Baal!" Seug diembarkeun. 21 Ti dinya Yehu ngintun timbalan ka sakuliah tanah Israil. Tukang nyarembah ka Baal teh daratang taya anu tinggaleun. Sup kabeh arasup ka gedong Baal mani pajejel ti sisi ditu nepi ka sisi dieu. 22 Yehu marentah ka imam purah ngurus jubah-jubah karamat, supaya jubah-jubah teh dikaluarkeun, sina terus diparake ku nu rek ngabarakti. 23 Geus kitu Yehu lebet ka eta gedong jeung Yonadab bin Rekab, sasauran ka nu karumpul, "Pariksa heula bisi aya abdi-abdi PANGERAN anu milu asup. Anu meunang milu ngan abdi-abdi Baal wungkul." 40
2 Raja-raja 10.24-30 24 Geus kitu Yehu jeung Yonadab peta-peta rek nyuguhkeun peupeuncitan jeung kurban beuleuman ka Baal. Di luar anjeunna geus metakeun baladna dalapan puluh urang, timbalanana, "Jelema-jelema anu geus araya di jero engke paehan kabeh. Mun nepi ka aya anu leupas najan saurang, nyawa anu ngaleupaskeunana pigantieunana!" 25 Anggeus Yehu nyuguhkeun kurban- kurban, nimbalan ka para pengawal jeung para perwira, "Arasup! Paehan kabeh! Poma ulah aya anu leupas!" Terus arasup nyarekel pedang, nyarabetan anu araya di jero, bangke-bangkena digusuran ka luar. Bus deui arasup ka kamar karamat eta gedong, 26 pilar brahala di dinya digusur tuluy diduruk. 27 Eta pilar brahala geus beak ku seuneu, gedongna diruntuhkeun, tuluy dijieun pacilingan, nepi ka ayeuna. 28 Kitu petana Yehu numpes umat Baal di Israil. 29 Tapi anjeunna oge nurutan dosa Raja Yarobam, anu mawa bangsa Israil kana dosa, maruja ka babantengan emas anu diadegkeun ku anjeunna di Betel jeung Dan. 30 PANGERAN nimbalan ka Yehu, "Maneh geus numpes anak-anak Ahab nurutkeun pangersa Kami. Kami jangji, anak incu maneh opat turunan bakal jaradi raja di Israil." 41
2 Raja-raja 10.31 -11.2 31 Tapi Yehu tumutna kana Hukum PANGERAN Allah Israil teh henteu terus jeung manah, anggur nurutan lampah Yarobam, mawa urang Israil kana dosa. 32 Dina jaman eta PANGERAN ngawitan nyecelan wewengkon Israil. Wewengkon Israil beuki kurang, dibeunang-beunangkeun ku Raja Hasael ti Siria, 33 ti semet wetaneun Walungan Yordan terus ka kidul nepi ka Arur anu di sisi Walungan Arnon, ngurung wewengkon-wewengkon Gilad jeung Basan pamatuhan kaom Gad, kaom Rubin, jeung kaom Menase wetan. 34 Carita Yehu salian ti eta, lampah kagagahanana, kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Israil. 35 Yehu geus pupus, dimakamkeun di Samaria, diganti ku Yoahas putrana, jadi raja. 36 Jadina raja Israil dua puluh dalapan taun, calikna di Samaria. 11 1 Barang Atalya ibu Raja Ahasia uningaeun yen putrana ditelasan, terus bae marentah supaya sakabeh anggota kulawargi raja ditumpur. Seug ditumpur. 2 Tapi aya saurang anu salamet, nya eta Yoas putra Ahasia. Eta oge meh beunang dipaehan, tapi kaburu disalametkeun ku Yoseba, bibina, putra Raja Yehoram, kapisaderek Ahasia, tuluy disumputkeun jeung pangasuhna di hiji kamar di jero Bait Allah, jadi henteu milu tiwas. 42
2 Raja-raja 11.3- 10 3 Eta murangkalih disumputkeunana di Bait Allah meunang genep taun, dirawatan ku Yoseba; sajeroning kitu Atalya jadi ratu. 4 Dina katujuh taunna, Imam Yoyada ngahaturanan opsir-opsir pangawal karajaan jeung pangawal karaton ka Bait Allah, diajak pasini, lantaran anjeunna kagungan rasiah. Sanggeus kabeh disumpah yen moal rek ucah-aceh, anjeunna nembongkeun Yoas putra Ahasia. 5 Geus kitu anjeunna ngatur, saurna, "Engke dina giliran aranjeun ngajagi dina poe Sabat, sapertilu ngajagi di karaton, 6 sapertilu ngajagi di Gapura Sur, sapertilu deui ngajagi di lawang pungkureun para tamtama sanesna. 7 Anu dua bagian, anu henteu ngajaga dina poe Sabat kudu aya di Bait Allah nangtayungan raja. 8 Mun Raja Yoas ka ditu ka dieu kudu ditangtayungan, pedang abarkeun. Sing saha anu ngadeukeutan, paehan." 9 Parentah Yoyada ku opsir-opsir digumatikeun. Para prajuritna anu kagiliran jaga poe Sabat jeung anu keur henteu kagiliran jaga dikumpulkeun ka anjeunna. 10 Opsir-opsir ku anjeunna dibagi tumbak titinggal Raja Daud anu disimpen di Bait Allah. 43
2 Raja-raja 11.11-17 11 Palataran Bait Allah sakurilingna dipiwarang dijaga ku anu maresat pedang, nangtayungan raja. 12 Geus kitu Yoas ku Yoyada dicandak ka luar, rap dimakutaan, terus diselehan salinan palaturan martabat raja. Yoas geus dilisahan dijenengkeun raja. Jalma rea sarurak, "Wilujeng raja!" 13 Surakna para pangawal jeung jalma rea kadangu ku Ratu Atalya. Anjeunna gesat-gesut angkat ka Bait Allah, ari sumping nyampak jalma sakitu lobana. 14 Katingalieun raja anyar keur ngadeg dina parantina deukeut tihang lawang asup ka rohangan Bait Allah, digendeng ku para gegeden jeung pasukan tarompet. Jalma-jalma sarurak dibarung ku nu nariup tarompet. Atalya nyosoeh anggoanana, liwat saking benduna, tuluy ngadengek, "Hianat! Hianat!" 15 Yoyada marentah ka opsir-opsir, nyegah sangkan Atalya ulah dipaehan di lingkungan Bait Allah. Parentahna, "Kaluarkeun! Bere jalan antara barisan pangawal! Anu nyoba-nyoba nulungan paehan!" 16 Atalya pada nyerek, dibawa kaluar dibawa deui ka karaton, tuluy dipaehan di Gapura Kuda, tuluy dipaehan di dinya. 17 Imam Yoyada miwarang sangkan Raja Yoas jeung rahayat ngayakeun perjangjian jeung PANGERAN yen baris jadi umat 44
45 2 Raja-raja 11.18 -12.3 PANGERAN, kitu deui perjangjian antara raja reujeung rahayatna. 18 Geus kitu jalma rea arindit ka gedong Baal, eta gedong dirubuhkeun, altar-altar jeung arca-arcana diruksak-ruksakkeun, sarta Matan imam Baal dipaehan hareupeun altar. Yoyada nempatkeun pasukan jaga di Bait Allah. 19 Ti dinya anjeunna, para gegeden, para pangaping raja, jeung para pangawal karaton, ngalulungsur raja ti Bait Allah ka karaton, dijajap ku jalma rea. Yoas lebet nganggo jalan Gapura Pangawal, gek linggih dina singgasana. 20 Rahayat ngarasa bagja, nagara jadi kerta. Ari Atalya geus ditelasan di karaton. 21 Yoas jadi raja nagara Yuda dina yuswa tujuh taun. 12 1 Yoas mimiti jadi raja dina taun katujuh Raja Yehu ngarajaan nagara Israil. Calikna di Yerusalem, ngarajaanana opat puluh taun. Jenengan ibuna Sibya ti Bersyeba. 2 Sapanjang jumenengna midamel anu bener dina paningal PANGERAN, lantaran terus diasuh ku Imam Yoyada. 3 Tapi tempat-tempat pangibadahan ka brahala mah diantep henteu digempur, jalma-jalma masih keneh ngalurban jeung ngarukus di tempat-tempat kitu.
46 2 Raja-raja 12.4-9 4 Hiji mangsa Yoas marentah ka imam-imam, supaya duit anu katarima tina kurban-kurban di Bait Allah, boh tina kurban-kurban anu baku, boh anu didermakeun kitu bae, supaya disimpen. 5 Tiap imam kudu tanggung jawab kana duit anu dibaktikeun ku jelema-jelema anu dilalayananana. Eta duit baris dipake pikeun ngomean karuksakan Bait Allah samangsa perlu. 6 Tapi nepi ka geus dua puluh tilu taun Raja Yoas ngarajaan, para imam teh acan prak keneh bae ngomean Bait Allah. 7 Ku sabab eta anjeunna ngahaturanan Imam Yoyada jeung imam-imam sejenna, seug mariksa, "Ku naon Bait Allah teh teu acan diomean keneh? Ku margi kitu ayeuna mah artos anu katampi teh teu kedah disimpen heula, teras bae serenkeun ka tukang ngomean supados tiasa teras digunakeun sakumaha mistina." 8 Para imam rempug moal nyimpen deui duit anu katarima, sarta ngomean Bait Allah moal ku aranjeunna. 9 Ti dinya Imam Yoyada ngadamel kotak, turubna dicopongan, diteundeun gigireun altar katuhueun salah sahiji lawang rohangan Bait Allah. Duit anu katarima ti nu karumpulan ku para imam anu kapapancenan di dinya diasupkeun kana eta kotak.
47 2 Raja-raja 12.10-17 10 Lamun eta kotak geus loba eusina, duitna dikaluarkeun ku panitera karajaan jeung Imam Agung, ditimbang terus dibungkusan. 11 Sanggeus jumlahna dicatet samistina tuluy diserenkeun ka tukang-tukang digawe di Bait Allah pikeun upah tukang kayu, tukang ngadegkeun, 12 tukang batu, tukang meulahan batu, dibeulikeun kai jeung batu pikeun uma-ome jeung rupa-rupa deui ongkos anu tumali jeung eta. 13 Jadi eta duit teh taya anu dipake keur kaperluan nyieun barang-barang perak kayaning cangkir perak, bokor, tarompet, pakakas paranti ngurus lampu atawa paparabotan emas perak lianna. 14 Kabeh dipake pikeun upah anu digarawe jeung pikeun meuli bahan-bahan kaperluan uma-ome. 15 Jalma-jalma anu dipasrahan ngurus pagawean henteu kudu balitungan perkara duit, lantaran kabeh jalujur beunang dipercaya. 16 Tapi duit anu katarima tina kurban ganti rugi jeung kurban dosa mah henteu diasupkeun kana kotak, sabab eta mah pikeun para imam. 17 Mangsa harita Hasael raja Siria tea ngarurug ka Gat. Sanggeus Gat beunang, karepna rek terus ngarurug ka Yerusalem.
2 Raja-raja 12.18 -13.3 18 Ti dinya Yoas raja Yuda ngumpulkeun barang-barang beunang nyucikeun Raja Yosapat, Raja Yehoram, jeung Raja Ahasia, anu dibaktikeun ka PANGERAN, dilengkepan ku sakabeh emas kagunganana ku anjeun, kitu deui emas ti gudang rajabrana Bait Allah jeung karaton, tuluy dikintunkeun ka Hasael raja Siria anu terus ngantunkeun Yerusalem. 19 Carita Raja Yoas salian ti eta kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Yuda. 20 (12:20-21) Hiji mangsa mantri-mantrina sakait ngamusuh, sarta ahirna anjeunna ditelasan ku dua mantrina anu ngaran Yosakar bin Simat jeung Yosabad bin Somer. Ditelasanana di hiji imah anu ayana di wewengkon Yerusalem beulah wetan, sisi jalan anu mudun ka Sila. Yoas dimakamkeun di makam karajaan di Kota Daud. Amasia putrana ngagentos jadi raja. 21 (12:20) 13 1 Yoahas putra Yehu jadi raja nagara Israil dina taun kadua puluh tilu Raja Yoas putra Ahasia ngarajaan nagara Yuda. Calikna di Samaria, ngarajaanana tujuh belas taun. 2 Anjeunna oge cara Raja Yarobam anu saheulaeunana, dosa ka PANGERAN sarta mawa urang Israil kana dosa, henteu euih-euih tina kalakuanana anu goreng. 3 Ku sabab kitu PANGERAN bendu ka Israil, nepi ka Israil ku Mantenna diantep sina teu 48
2 Raja-raja 13.4- 11 eureun-eureun diperangan jeung dielehkeun ku Hasael ti Siria jeung Benhadad putrana. 4 Geus kitu Yoahas sasambat ka PANGERAN. Panyambatna dimakbul, sabab PANGERAN ningali kumaha kerasna urang Siria ngagencet ka urang Israil. 5 Israil ku PANGERAN dipaparin hiji panulung anu ngabebaskeun maranehna ti urang Siria, nepi ka talengtrem deui cara ka tukang-tukang. 6 Sanajan kitu maranehna masih keneh bae marigawe dosa anu dimimitian ku Raja Yarobam, tetep garoreng kalakuan. Arca Dewi Asera oge aya keneh bae di Samaria. 7 Harita Yoahas geus teu kagunganeun balad kuat, ngan kari serdadu kuda lima puluh urang, sapuluh kareta, jeung salaksa serdadu leumpang. Anu sejenna geus beak digempur ku raja Siria nepi ka dileyekan kawas leutak. 8 Carita Raja Yoahas salian ti eta jeung hal kagagahanana, kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Israil. 9 Sanggeus pupus dikurebkeun di Samaria, Yoas putrana ngagentos jadi raja. 10 Yoas putra Yoahas mimiti jadi raja nagara Israil dina taun katilu puluh tujuh Yoas putra Ahasia ngasta nagara Yuda. Calikna di Samaria, ngarajaanana genep belas taun. 11 Anjeunna ge nirca ti PANGERAN, niru kalakuan Raja Yarobam anu nyered Israil kana dosa. 49
2 Raja-raja 13.12-18 12 Carita Yoas raja Israil jeung hal kagagahanana waktu merangan Amasia raja Yuda, kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Israil. 13 Sanggeus pupus dimakamkeun di makam karajaan di Samaria, Yarobam II putrana ngagentos jadi raja. 14 Hiji mangsa Elisa teu damang, beuki lila beuki wales. Yoas raja Israil ngalayad, sumping-sumping nangis sarta saurna, "Ama, Ama! Ama teh nabi Israil anu digjaya." 15 Elisa sasauran, "Candak ka dieu gondewa sareng jamparing." Sanggeus pamundutna dicumponan, 16 anjeunna miwarang sangkan raja tarapti pikeun ngalepas jamparing. Sanggeus tarapti, Elisa numpangkeun panangan kana panangan raja, 17 sarta miwarang muka jandela anu nyanghareup ka lebah Siria. Sanggeus jandela dibuka, Elisa marentah, "Lepas jamparing!" Barang jamparing ngabelesat tina panangan raja, Elisa ngalahir, "Jamparing PANGERAN! Anu ku Mantenna dikersakeun pikeun ngagempur Siria, sarta hidep bakal unggul. Gempur urang Siria ku hidep di Apek, tangtu eleh!" 18 Geus kitu Elisa marentah deui supaya jamparing sejenna ku raja diteunggeulkeun kana taneuh. Raja neunggeul taneuh ku 50
2 Raja-raja 13.19-25 jamparing. Kakara meupeuh tilu kali geus liren. 19 Elisa bendu, saurna ka raja, "Kuduna hidep meupeuh teh nepi ka lima atawa genep kali, tangtu urang Siria eleh ku hidep nepi ka tumpurna. Ayeuna hidep ngan bakal bisa ngelehkeun tilu kali." 20 Nepi kana pastina Elisa pupus, tuluy dikurebkeun. Ari gorombolan urang Moab geus biasa unggal taun sok ngaranjah ka tanah Israil. 21 Sakali mangsa aya jalma-jalma anu rek ngaruang mayit, tuluy narenjo eta gorombolan daratang deui. Teu tata pasini deui, mayit teh dikusrukkeun, keuna kana makam Elisa, anu rek ngaruangna tingbalecir. Ari mayit tea barang antel kana tulang taleng Elisa, dak dumadak hirup deui tuluy cengkat. 22 Jaman dirajaan ku Yoahas, urang Israil kacida dibalangsakkeunana ku Hasael raja Siria. 23 Tapi PANGERAN nu sipat welas henteu ngantep sangkan Israil tumpur. Malah maparin pitulung, lantaran emut kana jangji-Na ka Ibrahim, Ishak, jeung Yakub. Mantenna henteu lali ka umat-Na. 24 Hasael raja Siria geus pupus, diganti ku Benhadad putrana. 25 Benhadad dielehkeun ku Yoas putra Yoahas raja Israil nepi ka tilu kali. Kota-kota 51
2 Raja-raja 14.1-7 anu keur jaman Yoahas ramana karebut ku Benhadad dibeunang-beunangkeun deui. 14 1 Amasia putra Raja Yoas jadina raja nagara Yuda dina taun kadua Yoas putra Yoahas ngarajaan nagara Israil, 2 dina yuswa dua puluh lima taun. Calikna di Yerusalem, ngarajaanana dua puluh salapan taun. Jenengan ibuna Yoadan, urang Yerusalem keneh. 3 Lampahna matak pikamanaheun PANGERAN, ngan teu saperti Raja Daud karuhunna. Anjeunna cara ramana bae, 4 henteu ngagempur tempat-tempat pangibadahan ka brahala; rahayat masih keneh ngalurban jeung ngarukus di tempat-tempat kitu. 5 Sanggeus Amasia ngaraos yen kakawasaanana geus nanceb, teu talangke deui ngahukum paeh ponggawa-ponggawa anu nelasan Raja Yoas ramana. 6 Tapi henteu terus maehan ka anak-anakna, sabab anjeunna tunduk kana timbalan PANGERAN anu kaungel dina Hukum Musa, yen: "Bapa teu meunang dihukum paeh ku karana kajahatan anakna; anak teu meunang dihukum paeh ku karana kajahatan bapana; sing saha anu jahatna, eta anu kudu dihukum paeh." 7 Di Lebak Uyah Amasia numpes 10.000 serdadu urang Edom, ngarebut kota Sela, 52
2 Raja-raja 14.8- 14 sarta eta kota diganti ngaranna jadi Yoktel, nepi ka kiwari. 8 Sanggeus kitu Amasia ngintun utusan ka Yoas raja Israil, nangtang perang. 9 Tapi ku Raja Yoas diwaler kieu, "Sakali mangsa di Pagunungan Libanon, tangkal cucuk ngirim pamenta ka tangkal kiputri, pokna, Anak awewe andika ku kula rek dipenta keur pibojoeun anak kaula. Pareng aya sato leuweung ngaliwat, tangkal cucuk teh kaidek. 10 Beu Amasia, ulah kena-kena geus bisa ngelehkeun urang Edom! Benerna geus mashur mah enggeus masing jongjon di imah. Keur naon ngusik-ngusik pibalaieun, anu temahna andika jeung rahayat cilaka?" 11 Tapi ku Amasia teu didangu. Ku sabab kitu Raja Yoas jengkar nyandak balad ka wewengkon Yuda, teras merangan di Bet Semes. 12 Balad Amasia eleh, prajuritna kalabur ka saimah-imahna. 13 Amasia ku Yoas ditangkep jeung dicandak ka Yerusalem. Sumping ka Yerusalem, Yoas ngarugrugkeun kuta nagara ti semet Gapura Epraim nepi ka Gapura Juru, panjangna kira-kira dua ratus meter. 14 Emas perak anu kapendak ku Yoas dicandak, kitu deui paparabotan Bait Allah jeung rajabrana karaton kabeh dirampas, 53
2 Raja-raja 14.15-23 dicandak mulih ka Samaria. Malah nyandak sandera sababaraha urang. 15 Carita Yoas salian ti eta, kitu deui kagagahanana waktu perang ngalawan Amasia raja Yuda, kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Israil. 16 Sanggeus Yoas pupus jeung dikurebkeun di makam karajaan di Samaria, Yarobam II putrana ngagentos jadi raja. 17 Sanggeus Yoas raja Israil pupus, Amasia raja Yuda masih keneh ngarajaan lima belas taun. 18 Carita Raja Amasia salian ti eta kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Yuda. 19 Sanggeus kitu di Yerusalem aya anu sakait rek nelasan Amasia. Amasia kabur ka Lakis. Tapi ku musuhna diudag nepi ka beunang, tuluy ditelasan di dinya. 20 Layonna dicandak kana kuda ka Yerusalem, tuluy dimakamkeun di makam karajaan di Kota Daud. 21 Ti dinya urang Yuda ngamakutaan putrana anu yuswana genep belas taun, nya eta Usia, dijadikeun raja. 22 Sanggeus ramana pupus, Usia hasil ngarebut deui kota Elat jeung ngomean eta kota. 23 Yarobam II putra Yoas jadi raja nagara Israil dina taun kalima belas Amasia putra Yoas ngarajaan nagara Yuda. Calikna di Samaria, ngarajaanana opat puluh hiji taun. 54
2 Raja-raja 14.24 -15.2 24 Lampahna nirca ti PANGERAN, nurut kana kajahatan Raja Yarobam bin Nebat saheulaeunana, anu mawa Israil kana dosa. 25 Anjeunna meunangkeun deui sakabeh wewengkon Israil, ti kalerna mimiti ti jalan ka Hamat, ka kidulna nepi ka Laut Paeh, tinekanan sakumaha jangji PANGERAN Allah Israil anu diandikakeun ka abdi-Na, Nabi Yunus bin Amitai ti Gat Heper. 26 Katingali ku PANGERAN yen urang Israil kacida balangsakna turug-turug teu aya pisan anu nulungan. 27 Ku Mantenna ditulungan ku jalan Raja Yarobam II, sabab ngahukumna lain pikeun salalawasna, lain supaya urang Israil tumpur sama sakali. 28 Carita Raja Yarobam II salian ti eta, hal kagagahanana dina perang, jeung hal anjeunna mulangkeun Damsik jeung Hamat jadi deui bawahan nagara Israil, kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Israil. 29 Anjeunna pupus, dimakamkeun di makam karajaan di Samaria, sarta Jakaria putrana ngagentos jadi raja. 15 1 Usia putra Amasia jadina raja nagara Yuda dina taun kadua puluh tujuh Yarobam II ngarajaan nagara Israil, 2 dina yuswa genep belas taun. Calikna di Yerusalem, ngarajaanana lima puluh dua taun. Jenengan ibuna Yekolya, urang Yerusalem. 55
2 Raja-raja 15.3- 11 3 Lampah Usia pikamanaheun PANGERAN cara ramana. 4 Tapi tempat-tempat ibadah ka brahala ku anjeunna henteu digempur; jalma-jalma masih keneh ngalurban jeung ngarukus di tempat-tempat kitu. 5 Usia ku PANGERAN dikeunaan kasawat lepra, nepi ka pupusna kasawatna henteu leungit. Ku sabab kitu anjeunna mencilkeun anjeun di bumi kagunganana, bebas tina kawajiban anu jadi raja. Urusan nagara dikawasakeun ka Yotam, putrana. 6 Carita Usia salian ti eta kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Yuda. 7 Sanggeus pupus sarta dikurebkeun di makam karajaan di Kota Daud, Yotam putrana ngagentos jadi raja. 8 Jakaria putra Raja Yarobam II mimiti jadina raja nagara Israil dina taun katilu puluh dalapan Usia ngarajaan nagara Yuda. Calikna di Samaria sarta ngarajaanana genep bulan. 9 Lampahna cara raja-raja anu saheulaeunana, nirca ti PANGERAN, nurut kana lampah jahat Raja Yarobam bin Nebat anu nyered Israil kana dosa. 10 Anjeunna ditelasan di Yiblam ku Salum bin Yabes, anu geus ngajak sakait ka nu sejen. Geus kitu Salum ngagentos anjeunna jadi raja. 11 Carita Raja Jakaria salian ti eta, kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Israil. 56
2 Raja-raja 15.12-20 57 12 Pangandika PANGERAN ka Raja Yehu anu ungelna: "Anak incu maneh opat turunan bakal jaradi raja Israil" geus tinekanan. 13 Salum bin Yabes mimiti jadina raja Israil meneran taun katilu puluh salapan Usia ngarajaan nagara Yuda. Calikna di Samaria, ngarajaanana ngan sabulan. 14 Salum ditelasan ku Menahem bin Gadi urang Tirsa, anu ngahaja datang ka Samaria. Menahem ngaganti anjeunna jadi raja. 15 Carita Raja Salum salian ti eta jeung hal sakongkolna, kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Israil. 16 Basa keur angkat ti Tirsa, Menahem nempuh heula nagara Tipsah dumeh eta nagara embungeun diajak biluk. Urang dinya jeung sakurilingna diparaehan, nu keur rareuneuh ge dibedelan beuteungna. 17 Menahem bin Gadi mimiti jadina raja Israil meneran taun katilu puluh salapan Usia ngarajaan nagara Yuda. Calikna di Samaria, ngarajaanana sapuluh taun. 18 Lampahna nirca ti PANGERAN, satutup umurna nuturkeun kanircaan Raja Yarobam bin Nebat anu nyered Israil kana dosa. 19 Raja Tiglat Pileser ti nagara Asur ngarurug ka Israil. Menahem ngahaturanan perak 38.000 kilo, bari mundut dibantu supaya bisa tetep nyangking karajaan. 20 Menahem meunangna duit ti urang Israil anu baleunghar, unggal jelema kudu mayar
2 Raja-raja 15.21-29 lima puluh uang perak. Sanggeus dibaktian duit, Raja Tiglat Pileser mulih ka nagarana. 21 Carita Menahem kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Israil. 22 Menahem pupus, dimakamkeun di makam karuhunna, tuluy diganti ku Pekahia, putrana. 23 Pekahia bin Menahem mimiti jadina raja Israil meneran taun kalima puluh Usia ngarajaan nagara Yuda. Calikna di Samaria, ngarajaanana dua taun. 24 Lampahna nirca ti PANGERAN, nuturkeun kanircaan Raja Yarobam bin Nebat anu nyered Israil kana dosa. 25 Pekahia ditelasan ku perwirana sorangan, Pekah bin Remalya anu dibantu ku lima puluh jelema urang Gilad. Ditelasanana di karaton Samaria di benteng jero. Ti dinya Pekah ngaganti jadi raja. 26 Carita Pekahia lian ti eta aya dina Kitab Babad Raja-raja Israil. 27 Pekah bin Remalya mimiti jadina raja Israil meneran taun kalima puluh dua Usia ngarajaan nagara Yuda. Calikna di Samaria, ngarajaanana dua puluh taun. 28 Lampahna nirca ti PANGERAN, nuturkeun kanircaan Raja Yarobam bin Nebat anu nyered Israil kana dosa. 29 Jaman Raja Pekah, kota-kota Iyon, Abel Bet Maaka, Yanoah, Kedes jeung Hasor katut wewengkon-wewengkon Gilad, Galilea jeung Naptali, direbut ku Tiglat Pileser raja 58
2 Raja-raja 15.30-38 Asur, jalma-jalmana dibawa ka Asur jaradi boyongan. 30 Dina taun kadua puluh Yotam putra Usia ngarajaan nagara Yuda, Raja Pekah ditelasan ku Hosea bin Ela anu geus nyieun sakait. Ti dinya Hosea bin Ela ngaganti jadi raja. 31 Carita Pekah salian ti eta kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Israil. 32 Yotam putra Usia mimiti jadina raja nagara Yuda meneran taun kadua Pekah bin Remalya ngarajaan nagara Israil, 33 dina yuswa dua puluh lima taun. Calikna di Yerusalem, ngarajaanana genep belas taun. Jenengan ibuna Yerusa binti Sadok. 34 Lampah anjeunna pikamanaheun PANGERAN cara Usia ramana. 35 Tapi anjeunna henteu numpurkeun tempat-tempat ibadah ka brahala; jalma- jalma masih keneh ngalurban jeung ngarukus di nu kitu. Gapura Bait Allah ku anjeunna ditambah hiji deui, disebutna Gapura Kaler. 36 Carita hal Yotam salian ti eta kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Yuda. 37 Jaman Raja Yotam PANGERAN mimiti ngadatangkeun Raja Resin ti Siria jeung Raja Pekah ti Israil narajang ka nagara Yuda. 38 Sanggeus Yotam pupus sarta dikurebkeun di makam karajaan di Kota Daud, digentos ku Ahas, putrana. 59
2 Raja-raja 16.1-7 16 1 Ahas putra Yotam mimiti jadi raja Yuda meneran taun katujuh belas Pekah bin Remalya ngarajaan di Israil, 2 dina yuswa dua puluh taun. Calikna di Yerusalem, ngarajaanana genep belas taun. Lampahna teu hade, teu cara lampah Raja Daud karuhunna, malah midamel anu henteu kamanah ku PANGERAN Allahna, 3 nuturkeun kanircaan raja-raja Israil. Malah meuncit putrana, diduruk disuguhkeun ka arca brahala, lampah anu pikagirukeun cara kalakuan bangsa-bangsa anu ku PANGERAN geus diusiran basa urang Israil mimiti rek arasup ka eta tanah. 4 Ahas ngurban jeung ngukusna teh di tempat-tempat ibadah ka brahala, di puncak-puncak pasir jeung di handapeun tangkal-tangkal anu ngarunggunuk. 5 Hiji mangsa Raja Resin ti Siria jeung Raja Pekah ti Israil narajang jeung ngepung Yerusalem, tapi Ahas henteu bisa dielehkeun. 6 (Sabot kitu kota Elat direbut deui ku raja Edom, urang Yuda di dinya dibuburak. Ti harita saterusna Elat dicaricingan deui ku urang Edom.) 7 Ti dinya Ahas ngutusan ka Raja Tiglat Pileser di Asur, badaratna, "Sim kuring sumeja pasrah sadaya-daya ka Sang Raja, seja nyuhunkeun pitulung sarehna keur diperangan ku raja Siria sareng raja Israil." 60
2 Raja-raja 16.8- 15 8 Utusanana dibahanan perak jeung emas candak ti Bait Allah jeung ti kamar rajabrana karaton, baktikeuneun ka raja di ditu. 9 Pamundut Ahas ku Tiglat Pileser ditarima, bral eta raja jengkar nyandak balad ka Damsik. Damsik karebut, Raja Resin tiwas, rahayatna dicandak ka Kir jaradi boyongan. 10 Raja Ahas angkat ka Damsik seja nepangan Raja Tiglat Pileser. Di Damsik anjeunna ningali hiji altar tuluy diconto, contona dikirimkeun ka Imam Uria. 11 Seug Uria nyieun altar ceples sakumaha contona. Memeh Ahas sumping geus anggeus. 12 Sasumpingna ti Damsik tur altar geus anggeus, 13 Ahas tuluy peupeuncitan terus diduruk dina eta altar jeung kurban kadaharan, altarna dikucuran ku getih sato kurban jeung ku cianggur. 14 Ku sabab altar tambaga paranti ngurban ka PANGERAN ayana teh di antara altar anyar anu anjeunna jeung Bait Allah, eta altar ku Ahas dipindahkeun ka beulah kalereun altar anyar anu anjeunna. 15 Geus kitu anjeunna nimbalan ka Uria, "Kurban beuleuman isuk, kurban kadaharan sore, sakabeh kurban beuleuman jeung kurban kadaharan sore, sakabeh kurban beuleuman jeung kurban kadaharan ti raja jeung jalma rea, kitu deui sakabeh kurban inuman ti jalma rea, kudu dikurbankeunana 61
2 Raja-raja 16.16 -17.2 dina ieu altar kami anu gede. Sato-sato kurban getihna kucurkeun kana eta. Ari altar tambaga mah ngan pikeun kaperluan kami bae, pikeun menta pituduh ti para arwah." 16 Sakumaha timbalan raja ku Uria dilampahkeun. 17 Jeung deui Raja Ahas ngakatan bagian papadatian tambaga paragi Bait Allah tea, paso-pasona diangkat. Tatalagaanana ge diangkat tina dua belas sasapian tambaga anu mungguna, diteundeun dina dadampar batu. 18 Jeung pikeun nyenangkeun panggalih raja Asur, hateup anu ngauban singgasana raja di jero Bait Allah ku Ahas dikakat, sarta lawang anu ngawungkul pikeun raja lebet ka Bait Allah ku anjeunna dibongkar. 19 Carita Raja Ahas salian ti eta aya dina Kitab Babad Raja-raja Yuda. 20 Ahas pupus, dikurebkeun di makam karajaan di Kota Daud, tuluy diganti ku Hiskia putrana. 17 1 Hosea putra Ela jadi raja Israil meneran taun kadua belas Raja Ahas nyangking nagara Yuda. Calikna di Samaria, ngarajaanana salapan taun. 2 Lampahna nirca ti PANGERAN, ngan teu doraka teuing cara raja-raja Israil anu heulaeunana. 62
63 2 Raja-raja 17.3-9 3 Hiji mangsa diperangan ku Raja Salmaneser ti nagara Asur. Anjeunna taluk, saban taun mayar upeti. 4 Tapi dina hiji taun mundut tulung ka Raja So ti Mesir, jeung teu mayar deui upeti ka Asur. Kauninga ku Salmaneser tuluy dihukum, dipanjara. 5 Geus kitu Salmaneser raja Asur narajang Israil, ngepung Samaria. Sanggeus ngepungna nepi ka taun katilu, 6 nya eta taun kasalapan pamarentahan Hosea, Salmaneser ngarebut Samaria. Urang Israil dibawa ka Asur jaradi boyongan. Ditempatkeunana aya nu di Halah, aya nu di Gosan sisi Walungan Habor, aya anu di wewengkon Media. 7 Samaria nepi ka bisa karebut lantaran urang Israil doraka, nyingkir ti PANGERAN anu nginditkeun maranehna ti Mesir, ti raja di dinya, ngabarakti ka aallahan 8 nurutan kabiasaan bangsa-bangsa anu ku PANGERAN geus disingkahkeun ti eta tanah basa urang Israil maju merangan maranehna. Urang Israil ngalakonan adat istiadat anu ditetepkeun ku raja-rajana. 9 Urang Israil ngalampahkeun hal-hal anu henteu sapagodos jeung PANGERAN, Allahna. Di mana-mana, ti desa anu pangleutikna nepi ka kota anu panggedena, jalma-jalma teh nyarieun tempat paranti nyembah ka dewa.
2 Raja-raja 17.10-15 10 Di unggal puncak pasir, di unggal handapeun tangkal anu ngarunggunuk, nyarieun pilar-pilar pamujaan jeung arca-arca Dewi Asera, 11 ngarukus dina altar-altar brahala, nurutan kalakuan bangsa-bangsa anu ku PANGERAN geus disingkahkeun ti dinya. Kalakuanana matak pibendueun PANGERAN. 12 Larangan PANGERAN yen teu meunang nyarembah ka arca-arca teh teu ditarurut. 13 Boh urang Israil boh urang Yuda, ku PANGERAN geus dipepelingan ku jalan utusan-utusan jeung nabi-nabi, saur-Na, "Taringgalkeun kalakuan anu goreng, lampahkeun timbalan-timbalan Kami anu kaungel dina kitab Hukum anu ku Kami geus diturunkeun ka karuhun-karuhun maraneh, tur geus ditepikeun ka maraneh ku utusan-utusan jeung nabi-nabi Kami." 14 Tapi teu narurut, barasangkal cara karuhun-karuhunna, teu ngarandel ka PANGERAN Allahna, 15 arembung ngalakonan parentah Mantenna, arembung nekanan ikrar para karuhunna ka Mantenna. Sagala panggeuing teu aya anu didenge, anggur ngabarakti ka arca-arca anu tanpa guna, anu ngalantarankeun maranehna sorangan jadi leungit pangaji, da narurutan adat kabiasaan bangsa-bangsa anu di sakurilingeunana. 64
65 2 Raja-raja 17.16-21 Digeuing supaya ulah nurutan adat kabiasaan bangsa batur teh henteu ngagarugu. 16 Papakon ti PANGERAN Allahna dipiceun, seug nyitak dua sasapian, disarembah, nyieun arca-arca Dewi Asera, maruja ka bentang-bentang, nyarembah ka Dewa Baal. 17 Jeung sok mareuncit anak sorangan diduruk dikurbankeun ka aallahan umat brahala; sok marenta pituduh ka tukang- tukang torah jeung ka tukang-tukang sihir. Teges geus ngajarual maneh migawe kadorakaan, nyarieun kalakuan anu henteu dipisuka sarta pibendueun PANGERAN. 18 Mana urang Israil teh ku Mantenna kacida dibenduanana, disingkirkeun ti payuneuna-Na, ngan kari kaom Yuda. 19 Tapi kaom Yuda ge saruana, teu ngestokeun papakon-papakon PANGERAN Allahna, ngestona kana papakon beunang nyieun urang Israil. 20 Temahna sakabeh turunan Israil ku Mantenna dibalangsakkeun, diselehkeun ka musuh-musuhna anu barengis, panganggeusanana disingkirkeun pisan ti payuneuna-Na. 21 Ti sanggeus Israil ku PANGERAN dipisahkeun ti Yuda sarta dirajaan ku Yarobam bin Nebat tea, ku eta raja dibawa nyimpang ti PANGERAN, sina marigawe dosa anu lain lumayan.
2 Raja-raja 17.22-29 22 Urang Israil naluturkeun lacak Yarobam, teu eureun-eureun nurutan kalakuan Yarobam anu kacida gorengna. 23 Tungtungna ku PANGERAN dijauhkeun ti payuneuna-Na. Sakumaha anu ku Mantenna geus diandikakeun ku jalan para utusan jeung para nabi, urang Israil dibaroyong ka Asur, nepi ka ayeuna. 24 Ti dinya raja Asur ngadatangkeun jalma- jalma ti Babul, ti Kut, ti Iwa, ti Hamat, jeung ti Separwaim, sina ngareusian kota-kota di Samaria, gaganti urang Israil anu dibuang. Kota-kota di Samaria diandih dicaricingan. 25 Basa anyaran ka dinya, maranehna loba anu tiwas ku singa anu didatangkeun ku PANGERAN, lantaran aribadahna lain ka Mantenna. 26 Seug diunjukkeun ka raja Asur, yen jalma-jalma beunang anjeunna nempatkeun di Samaria rea nu tiwas ku singa anu didatangkeun ku batara eta nagara, dumeh teu nyarahoeun peta ngabakti ka eta batara. 27 Raja Asur marentah, "Imam anu diboyong ti Samaria pulangkeun sina matuh deui di ditu, sina mapatahan aturan eta batara." 28 Seug hiji imam bangsa Israil anu diboyong ti Samaria teh dipulangkeun deui, terus matuh di Betel, ngajar jelema-jelema tea hal aturan ibadah ka PANGERAN. 29 Parandene kitu jalma-jalma teh angger bae nyarieun arca sesembahanana masing- 66
2 Raja-raja 17.30-35 masing, ditareundeun di imah-imah brahala urut urang Israil. Unggal golongan di tempatna masing-masing nyarieun arca sesembahanana sorangan: 30 Urang Babul nyarieun arca Dewa Sukot Benot; urang Kut nyarieun arca Nergal; urang Hamat nyarieun arca Asima; 31 urang Iwa nyarieun arca Nibhas jeung Tartak; urang Separwaim sok ngurbankeun anak-anakna dijieun kurban durukan pikeun Dewa Adramelek jeung Anamelek. 32 Tapi ka PANGERAN ge ngabarakti, malah ngarangkat jalma-jalma sambarangan jaradi imamna, purah mangurbankeun di tempat-tempat ibadah ka brahala. 33 Jadi ngabaraktina teh ka PANGERAN ongkoh, ka dewana masing-masing ongkoh, nuluykeun kabiasaan ti nagara asalna masing-masing. 34 Tepi ka ayeuna oge maranehna masih keneh ngukuhan tali parantina sorangan, aribadahna lain ka PANGERAN, sarta anu ditarurutna lain hukum-hukum anu ku PANGERAN diturunkeun ka anak incu Yakub anu disebut Israil tea. 35 PANGERAN geus ngadamel perjangjian jeung maranehna sarta marentahkeun kieu, "Poma, maraneh ulah ibadah ka aallahan, ulah sarujud jeung ngabarakti atawa ngurban ka anu karitu. 67
2 Raja-raja 17.36 -18.4 36 Kudu ngabarakti, kudu sarujud jeung ngalurban teh ka Kami, PANGERAN, anu ngajait maraneh ti Mesir make kakawasaan jeung mujijat. 37 Sagala hukum jeung timbalan-timbalan anu ku Kami geus ditulis pikeun maraneh, kudu dilampahkeun sapapanjangna. Poma, maraneh ulah nyarembah ka aallahan. 38 Jeung poma, sarat perjangjian Kami ku maraneh ulah dilalaworakeun. 39 Masing sumujud ka Kami, PANGERAN Allah maraneh. Lamun kitu, tangtu maraneh ku Kami diluputkeun ti sakabeh musuh." 40 Tapi eta jelema-jelema teh narorek, angger keneh bae marake tali parantina anu baheula bihari. 41 Jadi eta bangsa-bangsa teh ngabarakti ka PANGERAN ongkoh, ka arca-arca ongkoh. Atuh turunan-turunanana nya kitu keneh deuih, nepi ka kiwari oge adatna teh kitu. 18 1 Hiskia putra Ahas jadi raja nagara Yuda meneran taun katilu Hosea putra Ela jadi raja nagara Israil, 2 dina yuswa dua puluh lima taun. Calikna di Yerusalem, ngarajaanana dua puluh salapan taun. Jenengan ibuna Abia binti Jakaria. 3 Lampahna nulad Raja Daud karuhunna, pikamanaheun PANGERAN. 4 Anjeunna ngabasmi tempat-tempat ibadah ka brahala, pilar-pilar pamujaan digempur, arca-arca Dewi Asera dicacag; Nehustan, 68
69 2 Raja-raja 18.5- 11 nya eta oorayan tambaga damelan Musa oge dibubukkeun da sok dikarukusan keneh ku urang Israil, diparuja. 5 Hiskia ibadahna ngan ka PANGERAN Allah Israil. Kakara harita urang Yuda boga raja anu saperti anjeunna, tur teu kungsi ngalaman boga deui. 6 Ka PANGERAN kacida ngestona, tara baha, tuhu kana sagala timbalan PANGERAN anu diandikakeun ka Musa. 7 Ku sabab kitu ku PANGERAN henteu kendat disarengan. Sagala damelna lulus tur mulus. Anjeunna teu kersa tunduk ka raja Asur. 8 Urang Pelisti dielehkeun, tempat-tempatna ti kampung pangleutikna nepi ka kota nu panggedena, kaasup Gasa jeung sakurilingeunana digempur. 9 Dina taun kaopat Hiskia ngarajaan, meneran taun katujuh Hosea ngaheuyeuk Israil, dayeuh Samaria di Israil dikepung ku Salmaneser raja Asur. 10 Sanggeus dikepung tilu taun, meneran taun kagenep Hiskia ngaheuyeuk nagara Yuda, dina taun kasalapan Raja Hosea ngaheuyeuk nagara Israil, dayeuh Samaria beunang ku musuh. 11 Urang Israil diboyong ka Asur. Ditempatkeunana aya anu di Halah, aya anu di Gosan sisi Walungan Habor, aya anu di wewengkon Madayin.
2 Raja-raja 18.12-17 12 Samaria nepi ka beunang teh lantaran urang Israil baha ka PANGERAN Allahna, malungkir tina sarat perjangjian Mantenna ka maranehna, nyalingkir tina hukum-hukum anu ku PANGERAN diturunkeun ka Musa abdi-Na. Maranehna teu daraekeun ngadenge jeung teu daraek narurut. 13 Dina taun kaopat belas Raja Hiskia ngaheuyeuk nagara, kota-kota benteng di nagara Yuda ditarajang ku Sanherib raja Asur, jeung dibeunangkeun. 14 Hiskia ngintun utusan ka Sanherib di Lakis. Saurna, "Kaula tarima dosa. Mugi Sang Raja ulah kateterasan nempuh. Naon bae sapamundut sumeja disubadanan." Raja Asur ngawalerna teh mundut perak sapuluh rebu kilo jeung emas sarebu kilo. 15 Ku Hiskia ditumutkeun, perakna nyandak ti Bait Allah jeung ti kamar rajabrana karaton, 16 emasna meunang ngalaanan tina panto-panto Bait Allah jeung tina bangbarung-bangbarung panto beunang anjeunna ngalapis, tuluy dikintunkeun ka Sanherib. 17 Tapi raja Asur tuluy nginditkeun balad gede ti Lakis sina nempuh ka Hiskia di Yerusalem, dikapalaan ku tilu gegeden agung. Sanggeus narepi ka Yerusalem, eta balad ngarandeg di sisi jalan lebah pakampungan tukang ngaput, sisi solokan anu ngocorkeun cai ti empang girangeunana. 70
71 2 Raja-raja 18.18-24 18 Gegedugna ceceluk ka Raja Hiskia. Jol tilu gegeden Hiskia nepungan, nya eta Elyakim bin Hilkia, kapala rumah tangga karaton, Sebna panitera karaton, jeung Yoah bin Asap, bendahara nagara. 19 Ngong hiji gegeden Asur ngomong, pokna raja Asur palay uninga Hiskia kagungan andelan naon. 20 Carekna deui, "Marukan ari omongan teh bisa ngungkulan kaahlian jeung kakuatan tentara? Saha anu dipiandel, mana wani baha ka raja Asur teh? 21 Maraneh ngarep-ngarep pitulung Mesir anu teu beda ti iteuk regang haur, gampang potong, kecos kana leungeun sorangan. Kitu ibaratna ngaharep pitulung Mesir teh." 22 Eta gegeden Asur terus keneh ngomongna, "Atawa dumeh ngaharep pitulung PANGERAN, Allah maraneh tea? Kapan tempat-tempat pamujaanana oge geus tumpur ku Hiskia, da cenah urang Yuda jeung urang Yerusalem mah ngan kudu ngabakti make altar hiji bae anu di Yerusalem. 23 Kalawan asmana raja kami, kami daek nawaran ka maraneh kuda dua rebu, dapon boga jelemana anu barisa tumpak. 24 Ka perwira kami anu panghandapna ge maraneh teh hamo kuat. Make rek ngalawan pedah boga harepan bakal dikirim pasukan kareta jeung pasukan kuda ku Mesir!
2 Raja-raja 18.25-31 25 Marukan kami narajang ka nagara maraneh teh teu dibantu ku PANGERAN? Puguh anu nitah narajangna oge PANGERAN!" 26 Elyakim, Sebna jeung Yoah ngawalon, "Sasauranana sae ku basa Aram bae da kaula ngartos. Ulah ku basa Ibrani, margi kakupingeun ku itu jalmi-jalmi anu di luhur kuta." 27 Ari tembalna, "Dikira raja kami miwarang ngomong teh ngan ka maraneh jeung ka si raja? Kami ngomong teh ngahaja ka itu ongkoh anu rajeg dina luhur kuta, anu bakal ngahakan kokotorna jeung ngarinum cikiihna sorangan, sakumaha kahayang maraneh!" 28 Geus kitu eta gegeden teh ngagorowok ku basa Ibrani, pokna, "Darengekeun ku maraneh timbalan raja Asur anu agung! 29 Timbalanana, maraneh ulah kagelo ku Hiskia, da eta teh moal bisaeun nyalametkeun. 30 Ulah beunang kabobodo magar kudu muntang ka PANGERAN. Ulah boga panyana bakal ditulungan ku PANGERAN. Ulah ngira PANGERAN bakal megatan kami bangsa Asur ngarebut nagara maraneh. 31 Geus ulah ngadarenge ka Hiskia. Timbalan raja Asur maraneh mending barijil serah bongkokan. Lamun kitu tanwande pibisaeun keneh ngahakan buah anggur pelak sorangan, buah kondang pelak sorangan, ngarinum tina sumur sorangan, 72
2 Raja-raja 18.32 -19.1 73 32 nepi ka engke ku raja Asur dipernahkeun di hiji tanah anu sarua alusna jeung anu ieu, sagala aya. Hayang anggur, kebon anggur aya, hayang nyaratu roti, kebon gandum aya, hayang minyak jetun saluluar kebon jetun wungkul, turug-turug loba madu. Lamun harayang hirup kudu narurut, bisi dipaehan! Tong daraek dibobodo ku Hiskia majar bakal dijait ku PANGERAN. 33 Cik, dewa bangsa mana anu geus bisaeun ngaluputkeun nagarana ti raja Asur? 34 Mana ayeuna dewa-dewa nagri Hamat, nagri Arpad, nagri Separwaim, nagri Hena, nagri Iwa? Ti eta dewa-dewa cik mana anu geus bisaeun ngabelaan Samaria? 35 Iraha aya dewa salah sahiji nagara anu bisaeun nyalametkeun nagarana ti raja kami? Na kumaha ari maraneh, make boga pikiran yen PANGERAN tangtu bisaeun nyalametkeun Yerusalem?" 36 Jalma-jalma dina luhur kuta mani jempling taya anu kecet-kecet, sabab ku Raja Hiskia geus ditimbalan ulah ngajawab. 37 Elyakim, Sebna jeung Yoah nepi ka nyosoeh pakeanana bawaning ku ngenes, tuluy marek deui ka Raja Hiskia, ngunjukkeun ucap-ucapan eta gegeden Asur. 19 1 Tutas anu unjukan, Hiskia nyosoeh anggoanana tuluy gentos ku anggoan tina karung, ti dinya angkat ka Bait Allah.
2 Raja-raja 19.2-9 2 Ti dinya nimbalan ka Elyakim kapala urusan karaton, Sebna panitera karaton, jeung ka sawatara imam anu sarepuh, dipiwarang nepangan Nabi Yesaya putra Amos. Aranjeunna oge dibaraju tina karung. 3 Kieu timbalan anu ku aranjeunna kudu dihaturkeun ka Yesaya teh: "Dinten ieu urang teh nuju tunggara nandang siksaan sareng kahinaan, ibarat wanita bade ngajuru teu tiasa brol margi seep tanaga. 4 Nembe teh aya gegeden luhur utusan raja Asur, ngahina ka Allah anu jumeneng. Mugi-mugi sing kadangu ku PANGERAN Allah Ajengan, eta jalmi masing kasiksa. Mugi bangsa urang anu ayeuna araya ku Ajengan dipangnedakeun." 5 Kasauran Raja Hiskia anu dihaturkeun ku utusan, 6 ku Yesaya diwaler kieu: "Timbalan PANGERAN, Sang Raja teu kedah rempan ku ancaman urang Asur anu nyebatkeun PANGERAN moal iasa mitulung. 7 Eta raja ku PANGERAN bakal digeumpeurkeun sina mulang rurusuhan ka nagarana, di ditu bakal aya nu maehan." 8 Perwira Asur tea meunang beja yen rajana geus ninggalkeun Lakis, sabab keur nempuh ka nagara Libna anu teu pati jauh ti dinya, tuluy disusul. 9 Datang beja ka urang Asur yen balad Mesir ngadatangan rek ngarurug ka maranehna, 74
2 Raja-raja 19.10-16 dikapalaan ku Raja Tirhaka ti Sudan. Satampana eta beja raja Asur nyuratan ka Hiskia raja Yuda, 10 ungelna, "Ulah kabobodo ku omongan dewa anu dipuhit ku maneh, anu ngabejaan yen maneh moal beunang ku kami, ulah dipercaya. 11 Maneh geus ngadenge beja kumaha kagagahan raja-raja Asur lamun geus ngagempur nagri batur. Dikira maneh bakal luput ti kami? 12 Nagri-nagri Gosan, Haran jeung Resep geus tumpur ku karuhun-karuhun kami. Urang Bet Eden di Telasar geus tumpes, dewa-dewana teu barisaeun naon-naon. 13 Cik mana ayeuna raja-raja nagri Hamat, nagri Arpad, nagri Separwaim, nagri Hena jeung nagri Iwa?" 14 Sanggeus suratna ku Hiskia diaos, ku anjeunna dicandak ka Bait Allah, seug ditembrakkeun payuneun PANGERAN. 15 Hiskia sasambat, "Nun PANGERAN Allah Israil anu ngalinggihan tahta dina mukarabin! Taya deui Allah mung Gusti, anu ngasta karajaan-karajaan di sajagat, anu ngadamel bumi sareng langit. 16 Nun PANGERAN, tingali ieu katunggaraan abdi sadaya. Dangukeun Sanherib anu sakitu kumalungkungna ka Gusti, Allah anu jumeneng. 75
76 2 Raja-raja 19.17-25 17 Abdi sadaya terang, leres eta raja Asur teh parantos ngagempur bangsa-bangsa sakitu seueurna, tanah-tanahna dugi ka saruwung, 18 dewa-dewana didurukan, margi eta dewa-dewa teh sanes Allah, nanging kayu sareng batu buatan jalmi. 19 Nun Gusti PANGERAN, luputkeun abdi sadaya ti urang Asur, supados sadaya bangsa tarerang yen teu aya deui Allah mung Gusti." 20 Yesaya ngintun pesen ka Hiskia, saurna panyambat Hiskia ku PANGERAN geus diwaler. 21 Timbalan PANGERAN, "Eh Sanherib, saenyana mah maneh ku Yerusalem teh diseungseurikeun, disapirakeun! 22 Karah saha anu ku maneh dihinakeun teh? Sakitu campelakna maneh ka Kami anu suci Allah Israil. 23 Maneh ka Kami ngirim utusan sina kongkorongok, pedah maneh boga pasukan kareta anu geus bisa ngagempur gunung- gunung pangluhurna di Libanon, nuaran tangkal kiputri anu pangjarangkungna, tangkal kijamuju anu pangaralusna. Muji maneh geus bisa nembus leuweung anu pangjerona, 24 geus bisa nyieunan sumur di tanah batur jeung geus nginum cai tanah batur, agul pedah boga balad geus bisa ngidek-ngidek Walungan Nil nepi ka saat. 25 Na teu nyaho yen bisa kitu soteh memang ku Kami geus diatur ti baheula yen bakal
2 Raja-raja 19.26-31 kitu? Ayeuna enya bukti, Kami keneh anu ngersakeun. Maneh mah ku Kami ngan dikawasakeun, supaya ngubrak-ngabrik kota-kota benteng sina alambrug, 26 jalma-jalmana disina kapupul bayu leungit tanaga, leumpeuh kawas jukut di tegal atawa dina suhunan anu kasebrot ku angin panas ti wetan. 27 Tur saban maneh indit, ka mana ge Kami uninga. Ana maneh nyieun gawe, unggal-unggal ge Kami uninga, kitu deui ana maneh ijid ka Kami. 28 Kami uninga maneh teh ambek ka Kami tur sakitu sompralna. Ku sabab kitu cacapek maneh rek dipasangan kadali, maneh rek dibenyeng sangkan malik ka urut maneh datang." 29 Kieu deui saur Yesaya ka Hiskia, "Anu bakal pijadieun teh kieu alamatna: Taun ieu sareng taun payun tedaeun teh mung gandum anu jaradi sorangan, taun payunna deui nembe bakal tebar deui sareng bakal kapibuatan, tiasa deui melak anggur sareng bakal kaala. 30 Anak incu Yuda anu rahayu sakarina, bakal mucekil hirupna, ka handap akarna kuat, ka luhur buahna rantuy. 31 Di Yerusalem bakal aya keneh pangeusi anu kari, di Gunung Sion bakal aya keneh jalma anu nyesa. Kitu katangtosan ti PANGERAN. 77
2 Raja-raja 19.32 -20.1 32 Dupi raja Asur mah kieu timbalan PANGERAN, Hamo bisa asup ka ieu nagara. Jamparingna hiji ge mo aya nu mesat, serdaduna nu marake kepeng teh hiji ge mo aya anu deukeut-deukeut acan, hamo aya anu nyieun huhunyuran pikeun ningker ieu nagara. 33 Eta raja bakal mulang ka urutna datang, mo hasil niatna ngajabel ieu nagara. Kitu timbalan Kami, PANGERAN. 34 Ieu nagara ku Kami tanwande diraksa, pikeun miara kamulyaan Kami jeung ku sabab Kami geus jangji ka abdi Kami Daud." 35 Ari geus kitu dina peutingna, malaikat PANGERAN sumping ka pasanggrahan urang Asur, tuluy niwaskeun 185.000 serdadu. Ari bray isuk-isuk mayitna patulayah. 36 Raja Asur buru-buru mulang ka nagarana, tuluy calik di Ninewe. 37 Dina hiji poe waktu anjeunna keur sembahyang di imah pamujaan ka Dewa Nisrok sesembahanana, anjeunna dipaehan ku pedang ku Adramelek jeung Sareser, dua putrana, anu terus kalabur ka tanah Ararat. Tuluy Esar Hadon putrana ngaganti jadi raja. 20 1 Dina mangsa eta Hiskia teu damang, samar kana damang deui. Jol Nabi Yesaya sumping nepangan, ti dinya misaur, "Timbalan PANGERAN, Sang Raja geura wewekas, margi moal damang deui." 78
2 Raja-raja 20.2-8 2 Hiskia malik ebogna mayun kana tembok tuluy sasambat, 3 "Nun PANGERAN, masing emut yen abdi ngawula ka Gusti teh kalayan satia satuhu, naon sapangersa Gusti salamina ku abdi dilakonan sakiat-kiat," saurna bari nangis sesegruk. 4 Geus kitu raja ku Yesaya dikantun. Tapi memeh Yesaya kaluar ti palataran tengah karaton, ku PANGERAN dipiwarang 5 nepangan deui ka Hiskia, raja umat PANGERAN, dipiwarang nepikeun dawuhana- Na ka anjeunna, kieu, "Kami, PANGERAN, Allahna Daud karuhun maneh, geus kagugah ku panyambat jeung cipanon maneh. Heug maneh ku Kami rek dicageurkeun, tilu poe deui oge maneh geus bisa deui leumpang ka Bait Allah. 6 Umur maneh ku Kami ditambah lima belas taun deui. Tur maneh jeung ieu nagara Yerusalem rek diluputkeun ti raja Asur. Ieu nagara ku Kami rek diraksa, pikeun miara kamulyaan Kami jeung ku sabab Kami geus jangji ka abdi Kami Daud." 7 Ti dinya Yesaya ngawartoskeun ka ponggawa yen sang raja bareuhna kudu dipopokan ku buah kondang, tangtu damang. 8 "Naon kangge tawisna yen leres PANGERAN bade nyageurkeun deui teh sareng tilu dinten deui kaula bakal tiasa deui ka Bait Allah?" saur Raja Hiskia ka Yesaya. 79
2 Raja-raja 20.9- 15 9 Saur Yesaya, "Tawisna ti PANGERAN yen Mantenna leres-leres bakal ngabuktoskeun pangandika-Na, nya eta kalangkang tangga. Kahoyong Sang Raja kumaha, naha kalangkangna teh sina majeng atanapi sina mundur sapuluh gurat?" 10 Saur Hiskia, "Sina majeng mah gampil. Jadi sina mundur sapuluh gurat." 11 Yesaya neneda ka PANGERAN, seug kalangkang tangga anu geus maju dina kalang buatan Raja Ahas tea mundur deui sapuluh gurat. 12 Meh bareng jeung eta kajadian, aya utusan Raja Merodak Baladan anak Baladan ti Babul, mawa surat jeung kikintunan dumeh raja Babul ngadangu yen Hiskia tas teu damang. 13 Eta utusan-utusan ku Hiskia ditampi, malah dicandak ningalian rajabranana, emas, perak, seuseungitan jeung minyak seungit kitu deui pakarang-pakarang kamiliteran. Cindekna saniskara anu aya di gudang rajabrana jeung nu aya di sakuliah karajaanana dipintonkeun, teu aya anu teu ditembongkeun. 14 Sumping Nabi Yesaya ka Raja Hiskia sarta mariksa, "Eta jalmi-jalmi ti mana, sareng naon sanggemna ka Sang Raja?" Saur Hiskia, "Jalmi-jalmi ti nu tebih, ti Babul." 15 Yesaya naros deui, "Naringalan naon di karaton?" Saur Hiskia, "Naringalan 80
2 Raja-raja 20.16 -21.1 saniskanten bae. Sakur nu aya di gudang rajabrana ku kaula ditembongkeun." 16 Saur Yesaya ka raja, "Timbalan PANGERAN Nu Maha Kawasa, 17 engke dina hiji waktos, naon bae anu aya di ieu karaton, sagala rupi anu kenging ngempelkeun karuhun Sang Raja dongkap ka dinten ieu, sadayana bakal diakut ka Babul, moal aya anu dikarikeun. 18 Putra-putra Sang Raja, putra-putra teges, bakal aya anu diboyong ka ditu sareng dikabiri, sina kumawula di karaton raja Babul." 19 Kahartoseun ku Raja Hiskia yen anjeunna mah sapanjang jumeneng keneh bakal tetep aman santosa. Ku sabab eta anjeunna ngawaler, "Eta pangandika PANGERAN anu dikedalkeun ku Ajengan ka kaula nawiskeun kasaean Mantenna." 20 Carita Raja Hiskia salian ti eta, hal kapahlawananana, hal anjeunna ngadamel bendungan jeung ngadamel torowongan cai pikeun kaperluan nagara, kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Yuda. 21 Sanggeus Hiskia pupus, putrana anu jenengan Menase ngagentos jadi raja. 21 1 Menase mimiti jadi raja nagara Yuda dina yuswa dua belas taun, calikna di Yerusalem, ngarajaanana lima puluh lima taun. Jenengan ibuna Hepsiba. 81
82 2 Raja-raja 21.2-7 2 Lampahna nirca ti PANGERAN, pikagirukeun kawas kalakuan bangsa-bangsa anu ku PANGERAN geus disingkahkeun ti eta tanah basa urang Israil rek mimiti arasup ka dinya. 3 Anjeunna ngadegkeun deui tempat-tempat paranti sembahyang ka brahala anu geus ditumpurkeun ku Hiskia ramana, ngadegkeun deui altar-altar paranti ngurban ka Baal, jeung ngadamel hiji arca Dewi Asera, saperti lampah Raja Ahab bareto di nagara Israil. Menase oge muja ka bentang-bentang. 4 Malah Bait Allah, anu ku PANGERAN ditimbalkeun kudu dijieun tempat paragi ngabakti ka Mantenna, ku Menase dianggo tempat altar-altar paranti ka brahala. 5 Jeung ngadamel altar-altar paranti muja ka bentang-bentang, ditempatkeunana di dua palataran Bait Allah. 6 Geus kitu anjeunna ngurbankeun putra pamegetna, dijieun kurban durukan. Seug deui ngajalankeun elmu petangan, elmu sihir, jeung sok menta pituduh ka tukang-tukang manggil arwah. Lampah anjeunna anu pohara dorakana ka PANGERAN teh matak ngentab kana manah-Na. 7 Arca Dewi Asera dipernahkeun di jero Bait Allah! Padahal eta tempat teh ku PANGERAN geus diamanatkeun ka Daud jeung Suleman putrana, kieu, "Ieu Bait Allah anu aya di Yerusalem ku Kami geus dipilih ti antara dua
83 2 Raja-raja 21.8- 13 belas wilayah warga Israil pikeun jadi tempat paranti ngabakti ka Kami. 8 Upama bangsa Israil taat kana sakabeh timbalan Kami sarta ngalampahkeun sakabeh Hukum anu dipaparinkeun ka Musa abdi Kami tea, tanwande maranehna moal nepi ka diantep sina diusir ti tanahna anu ku Kami geus dipasrahkeun ka karuhunna." 9 Tapi urang Yuda teu taat ka PANGERAN, malah Menase mah anggur ngaluluguan kana lampah anu matak sasab, anu leuwih jahat ti batan kalakuan bangsa-bangsa anu samemehna geus diusir ku PANGERAN basa urang Israil rek mimiti arasup ka dinya. 10 Ti dinya PANGERAN nimbalan ku perantaraan abdi-abdi-Na para nabi, 11 "Menase raja Yuda teh geus nyieun kadorakaan anu pohara gedena sarta kajahatanana leuwih ti batan kajahatan urang Kanaan; ku sabab manehna nyembah brahala, urang Yuda oge kabawa doraka. 12 Eta sababna Kami rek ngadatangkeun siksaan anu pohara ka Yerusalem jeung Yuda nepi ka matak ngarenjag anu ngadenge bejana. 13 Yerusalem ku Kami baris dihukum, saperti Kami ngahukum Samaria jeung Ahab raja Israil jeung turunanana. Yerusalem ku Kami rek disapu jelemana, sina beresih kawas piring beunang nyeka tuluy ditangkubkeun.
2 Raja-raja 21.14-22 14 Nu harirup keneh rek diantep, sina diboyong ku musuh-musuhna anu bakal nalukkeun jeung ngaranjah nagarana. 15 Eta teh lantaran eta umat geus doraka ka Kami, nepi ka amarah Kami ngagolak ti mimiti karuhun maranehna budal ti Mesir nepi ka kiwari." 16 Loba pisan jelema anu teu salah ku Menase dipaehan, nepi ka jalan-jalan di Yerusalem banjir getih. Kajaba ti kitu anjeunna ngaluluguan bangsa Yuda sina nyarembah brahala, doraka ka PANGERAN. 17 Sagala kalakuan Menase jeung kadorakaanana anu geus kasebut tadi, aya dina Kitab Babad Raja-raja Yuda. 18 Menase pupus, dikurebkeun di makam di taman karatonna, anu katelah Taman Usa. Anjeunna digentos ku Amon, putrana. 19 Dina yuswa dua puluh dua taun Amon jadi raja Yuda. Marentahna di Yerusalem, dua taun. Ibuna nya eta Mesulemet binti Harus urang Yotbah. 20 Amon oge doraka ka PANGERAN cara Menase ramana, 21 talajak ramana ditiru, ngabakti ka brahala cara kalakuan ramana. 22 Anjeunna oge wangkelang ka PANGERAN, Allah karuhunna sarta henteu tumut kana sagala timbalan Mantenna. 84
2 Raja-raja 21.23 -22.5 23 Para mantri Raja Amon tuluy sakait rek ngahianat ka anjeunna. Ti dinya Raja Amon ku maranehna ditelasan di karatonna. 24 Anu maraehan anjeunna ku urang Yuda tuluy diparaehan, sarta urang Yuda ngajenengkeun Yosia putrana jadi raja. 25 Sakur kalakuan Amon katut anu salian ti eta kacatet dina Kitab Babad Raja-raja Yuda. 26 Amon dikurebkeun di makam Taman Usa. Anjeunna digentos ku Yosia, putrana. 22 1 Waktu Yosia jadi raja Yuda, yuswana dalapan taun. Calikna di Yerusalem, marentahna tilu puluh hiji taun. Ibuna nya eta Yedida binti Adaya, asal ti Boskat. 2 Lampah Yosia pikamanaheun PANGERAN, nulad lampah Raja Daud karuhunna, kacida saregepna kana pikukuh-pikukuh ti Allah. 3 Dina taun kadalapan belas pamarentahanana, Raja Yosia nimbalan ka Sapan bin Asalya incu Mesulam, panitera karaton, dipiwarang ka Bait Allah. Timbalanana, 4 "Saurkeun ka Imam Agung Hilkia, duit anu katarima ti jalma rea, anu dikumpulkeun ku imam-imam anu jaraga lawang Bait Allah teh bereskeun. 5 Bejakeun yen eta duit kudu diserenkeun ka jelema-jelema anu ngamandoran pagawean ngomean Bait Allah, sina dipake mayar 85
2 Raja-raja 22.6- 13 6 tukang kayu, tukang ngadegkeun, tukang batu, pikeun meuli kayu jeung batu kaperluan ngomean. 7 Duit anu dikaluarkeun ku nu digarawe teu kudu dipenta balitunganana, sabab anu digarawena kabeh jelema jujur." 8 Timbalan raja anu ditepikeun ku Sapan, ku Hilkia dijalankeun. Geus kitu Hilkia nyaurkeun yen mendak kitab Hukum-hukum PANGERAN di Bait Allah. Kitabna diasongkeun ka Sapan. Ku Sapan dibaca di dinya. 9 Ti dinya Sapan marek ka raja sarta miunjuk, "Artos anu dikempelkeun di Bait Allah parantos dikaluarkeun, diserenkeun ka anu ngarawaskeun padamelan ngomean Bait Allah." 10 Piunjukna deui, "Sareng ieu abdi ngabantun ieu kitab ti Hilkia." Seug kitabna dibacakeun ku Sapan ka raja. 11 Anggeus eta kitab dibaca, raja nyosoeh anggoanana, reuwas jeung ngaraos hariwang. 12 Geuwat marentah ka Imam Hilkia, Ahikam bin Sapan, Akbor bin Mikaya, Sapan sekretaris nagara, jeung ka Asaya, pangaping raja. Saurna, 13 "Kami jeung sakumna bangsa Yuda pangnaroskeun ka PANGERAN perkara ungel ieu kitab. PANGERAN geus tangtu bendu ka urang, lantaran kamistian-kamistian urang anu kaungel dina ieu kitab ku urang teu dilakonan." 86
2 Raja-raja 22.14-20 14 Ti dinya Hilkia, Ahikam, Akbor, Sapan jeung Asaya arangkat ka bumi Hulda, hiji nabi istri di Yerusalem, di hiji kampung anyar. (Caroge eta nabi istri nya eta Salum bin Tikwa putu Harhas, pagawe purah ngurus jubah-jubah Bait Allah.) Sanggeus aranjeunna nerangkeun pamaksudan, 15 ku eta nabi istri dipiwarang marulih, 16 ngemban waleran ti PANGERAN ka raja, kieu, "Yerusalem jeung sapangeusina tangtu ku Kami dihukum saluyu jeung anu kaungel dina eta kitab anu dibaca ku raja, 17 sabab geus malungkir ti Kami, ngalurban ka aallahan-aallahan. Kalakuanana geus ngahurungkeun amarah Kami mani ngagedur, moal bisa pareum, bakal ngalentab ka Yerusalem. 18 Ari hal raja, bejakeun ieu pangandika Kami, GUSTI Allah Israil: Maneh nurut kana ungel eta kitab. 19 Jeung sanggeus nyaho yen Yerusalem sapangeusina ku Kami bakal dijieun tempat anu matak kukurayeun sarta ngaranna bakal dijieun paranti sasapaan, maneh terus tobat, ngarendahkeun diri di payuneun Kami nepi ka nyosoeh pakean. Ku sabab kitu Kami kasuat ku panyambat maneh. 20 Eta kacilakaan anu bakal tumiba ka Yerusalem teh moal waka kajadian sapanjang jaman maneh keneh mah. Lamun geus nepi kana waktuna, maneh mah maot teh bakal 87
88 2 Raja-raja 23.1-5 maot biasa sarta kalawan senang." Sanggeus kitu utusan-utusan raja teh marulang, ngunjukkeun hal eta ka Raja Yosia. 23 1 Raja Yosia nyaur sakabeh pamingpin urang Yuda jeung Yerusalem. 2 Ti dinya kabeh muru ka Bait Allah, bareng jeung para imam, nabi-nabi, jalma rea, nu baleunghar, nu mariskin. Ti dinya raja ngaos ungel perjangjian tina kitab anu kapanggih ti Bait Allah tea nepi ka tamat, dibandungan ku sarerea. 3 Anggeus ngaos, raja ngadeg deukeut tihang parantina ngadeg, tuluy ikrar ka PANGERAN yen kalawan iklas sumeja anut ka Mantenna, seja nohonan sugri timbalan jeung pikukuh Mantenna, ngalakonan perjangjian anu kaungel dina eta buku. Jalma rea oge kabeh ikrar seja nohonan eta perjangjian. 4 Geus kitu kalawan timbalan raja, sakur parabot paragi nyembah ka Baal, ka Dewi Asera jeung ka bentang-bentang, dikaluar-luarkeun ti Bait Allah ku Imam Agung Hilkia, ku imam-imam bawahan jeung ku imam-imam anu jaraga lawang Bait Allah; ku raja dipiwarang diduruk di Lebak Kidron, lebuna dipiceun ka Betel. 5 Ti dinya raja mecat imam-imam altar brahala purah ngurban ka Baal, ka panonpoe, ka bulan, ka planit, jeung ka bentang- bentang, nya eta para imam anu diangkat ku raja-raja Yuda anu ti hareula, anu
89 2 Raja-raja 23.6- 11 ditempatkeun di sakuliah tanah Yuda jeung di deukeut-deukeut Yerusalem. 6 Arca Dewi Asera dikaluarkeun ti Bait Allah tuluy diduruk di Lebak Kidron luareun kota, lebuna dibebek nepi ka lembut tuluy dipiceun diawur-awur ka pakuburan umum. 7 Kobong-kobong di Bait Allah anu dicaricingan ku awewe-awewe palacuran kuil (anu pagaweanana sapopoe ninun lawon jubah paranti ngabakti ka Dewi Asera) dibongkar. 8 Imam-imam anu nyebar di kota-kota Yuda jeung di sakuliah nagara, ku raja disina kumpul di Yerusalem, altar-altar pangurbananana kabeh diharamkeun. Altar-altar paranti nyuguh ka dewa-dewa di deukeut gapura anu dijieun ku Yosua, wali kota eta nagri, kencaeun anu ngalaliwat ka gapura utama, diruntuh-runtuhkeun. 9 Eta imam-imam teu meunang ngimaman di Bait Allah, ngan meunang keneh bagian roti anu teu diragian cara imam-imam sejen. 10 Topet oge, tempat nyembah dewa di Lebak Hinom ku Raja Yosia dinajiskeun, supaya ulah aya deui anu ngaduruk anakna nu lalaki atawa nu awewe dijieun kurban beuleuman ka Dewa Molek. 11 Kuda jeung kareta di latar-latar Bait Allah deukeut gapura jeung teu jauh ti tempat Natan Melek mantri agung, anu ku raja-raja Yuda nu ti hareula diajangkeun
90 2 Raja-raja 23.12-16 pikeun tutumpakan dewa srangenge, ku Raja Yosia dieuweuhkeun, kudana dipindahkeun, kareta-karetana diduruk. 12 Altar-altar dina hateup karaton luhureun kamar-kamar Raja Ahas bareto, buatan raja-raja Yuda anu ti hareula, jeung altar-altar di dua latar Bait Allah buatan Raja Menase, ku Raja Yosia diancur-ancurkeun tuluy dipiceun ka Lebak Kidron. 13 Altar-altar buatan Raja Suleman paranti ngurban ka Dewi Astoret sesembahan urang Sidon, ka Dewa Kamos sesembahan urang Moab, jeung ka Dewa Molek sesembahan urang Amon, kabeh brahala pikagirukeun wungkul, anu ayana di wetaneun Yerusalem kiduleun Gunung Jetun, ku Raja Yosia dinajiskeun. 14 Tugu-tugu dewa jeung arca-arca Dewi Asera dirubuh-rubuhkeun, tempat urut nangtungna eta tugu-tugu jeung arca-arca ku Yosia dibugbrugan ku tulang-taleng jelema. 15 Tempat ibadah ka dewa di Betel anu diadegkeun ku Raja Yarobam bin Nebat anu mawa Israil kana dosa, eta oge dirubuhkeun, altar-altarna diguling-gulingkeun, batuna dipekprekan, dibebek nepi ka lembut, arca Dewi Asera diduruk. 16 Anggeus eta Raja Yosia rarat-reret ka lebah lamping, beh ningali aya astana-astana, seug marentah supaya tulang-taleng ti eta astana-astana dikeduk, tuluy diduruk dina
2 Raja-raja 23.17-21 altar, tanda yen eta altar diharamkeun, tinekanan sakumaha piwejang nabi baheula jaman Raja Yarobam, basa eta raja ngaresmikeun eta altar. Raja Yosia rarat-reret deui, beh ningali astana nabi anu ngawejangkeun perkara eta, 17 seug mariksa, "Itu astana saha?" Ceuk urang Betel, "Sumuhun pajaratan nabi anu sumping ti Yuda, anu ngawejangkeun perkawis anu ayeuna nuju dipidamel ku Gusti ka ieu tempat ngurban." 18 Saur Yosia, "Eta makam ulah dikieu-kieu. Tulang-talengna antep tong dipindahkeun." Jadi tulang-taleng eta nabi mah, kitu deui tulang-taleng nabi-nabi anu ti Samaria henteu diganggu. 19 Tempat-tempat ibadah ka brahala di saban kota Israil beunang ngadegkeun raja-raja Israil anu ngajaheutan manah PANGERAN tea, ku Raja Yosia dirugrug-rugrugkeun, altar- altarna diharamkeun cara ngaharamkeun altar anu di Betel tea. 20 Imamna kabeh dipeuncitan dina altar-altar paragi maranehna ngurban, tulang-talengna diduruk di dinya. Geus kitu Yosia mulih deui ka Yerusalem. 21 Raja Yosia marentahkeun supaya jalma- jalma kabeh nekanan deui Paska pikeun ngamulyakeun PANGERAN Allahna, nurutkeun kamistian anu kaungel dina Kitab Perjangjian jeung PANGERAN tea. 91
2 Raja-raja 23.22-27 22 Ti jaman eta bangsa diparentah ku para hakim, tacan aya raja Israil atawa raja Yuda anu ngayakeun Paska cara kitu. 23 Kakara harita, jaman Yosia ngarajaan dina taun kadalapan belasna, di Yerusalem aya deui Paska. 24 Jeung supaya hukum-hukum anu kaungel dina kitab anu ku Imam Agung Hilkia kapanggih di Bait Allah tea bisa digumatikeun, jalma-jalma tukang manggil arwah jeung tukang-tukang torah ku Raja Yosia diusiran ti Yerusalem jeung ti sakuliah Yuda, geus kitu anjeunna miceunan sakabeh dewa rumah tangga, arca-arca, jeung barang-barang paranti nyembah ka dewa-dewa. 25 Kakara harita aya raja anu sakitu suhudna ka PANGERAN, ngabdi sabudi pangarti, ngawula kalawan iklas, sakuat-kuat nekanan Hukum Musa. Tur sanggeus anjeunna teu aya deui raja anu saperti kitu. 26 Parandene kitu ngagolakna bendu PANGERAN ka Yuda ku karana kadorakaan Raja Menase bareto nepi ka nyundut manah Mantenna, henteu lemper. 27 Mana PANGERAN lajeng nimbalan, "Najan Yuda ge rek disingkirkeun ti payuneun Kami cara nyingkirkeun Israil. Kitu deui Yerusalem jeung ieu Bait Kami, najan ku Kami geus dipilih jeung dipeting dijadikeun tempat paranti ngabakti ka Kami, mo burung dipiceun!" 92
93 2 Raja-raja 23.28-35 28 Carita Raja Yosia salian ti eta kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Yuda. 29 Pupusna lantaran kasambut perang di Megido, waktu megat Piraon Neko sabaladna ti Mesir anu keur maju ka Walungan Eprat rek ngabantu perang ka raja Asur. 30 Layonna diangkat kana kareta, ku mantri-mantrina dibawa ka Yerusalem, dimakamkeun di makam karajaan. Sanggeus anjeunna pupus, urang Yuda ngangkat Yoahas putrana jadi raja. 31 Yoahas jadina raja Yuda dina yuswa dua puluh tilu taun, calikna di Yerusalem, ngarajaanana tilu bulan. Ibuna nya eta Hamutal binti Yermia ti Libna. 32 Lampahna nirca ti PANGERAN nurutan lampah karuhun-karuhunna. 33 Marentahna kandeg kaburu ditangkep ku Piraon Neko ti Mesir, dipanjara di Ribla di tanah Hamat, tur nagara Yuda didengda kudu mayar ku perak 3.400 kilo jeung emas tilu puluh opat kilo. 34 Piraon Neko tuluy ngangkat Elyakim putra Yosia keneh, jadi raja Yuda ngaganti Raja Yosia, sarta jenenganana dilandi jadi Yoyakim. Ari Yoahas ku Piraon Neko terus diboyong ka Mesir nepi ka pupusna di ditu. 35 Raja Yoyakim narik pajeg ti rahayat, gedena nurutkeun kakayaan masing-masing, pikeun naekkeun jumlah upeti anu dipundut ku raja Mesir.
94 2 Raja-raja 23.36 -24.7 36 Yoyakim mimiti jadi raja Yuda dina yuswa dua puluh lima taun, calikna di Yerusalem, marentahna sabelas taun. Ari ibuna nya eta Sebuda binti Pedaya ti Ruma. 37 Lampahna nirca ti PANGERAN, nulad kalakuan karuhunna. 24 1 Sanggeus Yoyakim jadi raja, nagara Yuda ditempuh ku Raja Nebukadnesar ti Babul. Yoyakim taluk terus ngawula meunang tilu taun tuluy mungkir, baha ka Nebukadnesar. 2 PANGERAN ka Yoyakim ngadatangkeun gorombolan-gorombolan urang Babul, urang Siria, urang Moab, jeung Amon, marawa pakarang sina ngagempur Yuda, sakumaha timbalana-Na anu diandikakeun ka para nabi, abdi-abdi-Na. 3 Pang kitu teh sabab PANGERAN geus ngandika baris nyingkirkeun urang Yuda ti payuneuna-Na, temahna tina dosa Raja Menase, 4 pangpangna ku sabab eta raja geus maehan mangpirang-pirang rahayat anu teu salah. Kajahatan Menase anu ieu ku PANGERAN teu dipaparin ampun. 5 Hal Raja Yoyakim salian ti eta kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Yuda. 6 Sanggeus Yoyakim pupus tuluy diganti ku Yoyakin, putrana. 7 Ari raja Mesir sabaladna geus tara budal deui ti nagarana, lantaran tanah-tanah
95 2 Raja-raja 24.8- 14 bawahan Mesir ti semet Walungan Eprat nepi ka wates tanah Mesir beulah kaler geus aya dina cangkingan raja Babul. 8 Yoyakin mimiti jadi raja Yuda dina yuswa dalapan belas taun, calikna di Yerusalem, marentahna tilu bulan. Jenengan ibuna Nehusta binti Elnatan ti Yerusalem. 9 Kalakuan Yoyakin nirca ti PANGERAN cara ramana. 10 Waktu anjeunna ngaheuyeuk, datang perwira-perwira Raja Nebukadnesar sabaladna ti Babul narajang Yerusalem; Yerusalem dikepung. 11 Sabot baladna keur ngepung, Nebukadnesar ku anjeun sumping ka Yerusalem. 12 Raja Yoyakin katut ibuna, putra-putrana, para kapala balad jeung para gegeden karaton ahirna serah bongkokan ka urang Babul. Dina taun kadalapan Nebukadnesar jumeneng raja, Yoyakin ku Nebukadnesar ditangkep, diasupkeun ka panjara. 13 Rajabrana Bait Allah jeung rajabrana karaton kabeh diakut ka Babul. Kabeh paparabotan emas anu dipidamel ku Raja Suleman pikeun Bait Allah, ku Nebukadnesar diruksak, bukti sakumaha timbalan PANGERAN bareto. 14 Urang Yerusalem katut para pangagung karajaan jeung para pamingpin, ku Nebukadnesar diakut ka Babul dijieun
2 Raja-raja 24.15 -25.1 boyongan, kabehna aya sapuluh rebu urang. Jalma-jalma patukangan oge, ka panday-panday beusi kabeh dikerid. Anu dikarikeun di Yuda ngan jalma-jalma anu pangmariskinna. 15 Yoyakin oge ku Nebukadnesar diboyong ka Babul katut ibuna, garwa-garwana, mantri-mantrina jeung pamingpin-pamingpin lianna ti Yuda. 16 Jalma-jalma anu parenting ku Nebukadnesar kabeh dikerid ka Babul, kabehna aya tujuh rebu urang. Jalma-jalma patukangan, kaasup panday beusi, eta ge diakut kabehna aya sarebu urang, pangawakanana kabeh harade, surup jaradi prajurit. 17 Ari nagara Yuda ku Nebukadnesar sina dirajaan ku Matanya, kapiramana Yoyakin, anu jenenganana ku Nebukadnesar dilandi jadi Sidkia. 18 Sidkia mimiti jadi raja nagara Yuda dina yuswa dua puluh hiji taun, calikna di Yerusalem, marentahna sabelas taun. Jenengan ibuna Hamutal binti Yermia ti Libna. 19 Lampah Sidkia nirca ti PANGERAN sakumaha Raja Yoyakim. 20 PANGERAN kacida benduna, nepi ka urang Yerusalem jeung Yuda ku Mantenna disingkirkeun ti payuneuna-Na. 25 1 Sidkia baha ka Raja Nebukadnesar. Ku sabab eta dina tanggal sapuluh bulan 96
2 Raja-raja 25.2-8 sapuluh taun kasalapan Sidkia ngarajaan, Raja Nebukadnesar ti Babul nyandak baladna nempuh Yerusalem. Baladna masanggrahan di luareun nagara tuluy nyarieun benteng, Yerusalem ditingker sakurilingna. 2 Ari ditingkerna nepi ka taun sawelas Sidkia jadi raja. 3 Dina tanggal salapan bulan opat taun eta, keur meujeuhna nagara geus teu boga pisan dahareun, 4 kuta nagara bedah. Ari prajurit- prajurit, sakitu ku balad Babul ditingker sakurilingna teu burung barisa molos kalabur sapeupeuting, jalanna ka kebon raja ngaliwat gapura anu brasna ka jalan anu kahapit ku dua kuta, terus kalabur ka Lebak Yordan. 5 Tapi diudag ku balad Babul. Raja Sidkia kasusul di tanah lapang di wewengkon Yeriho, ditaringgalkeun ku baladna. 6 Sidkia dicerek dibawa ka Ribla, dijogokeun ka Raja Nebukadnesar. Ku Raja Nebukadnesar dihukum. 7 Putra-putrana dipeuncitan sina disaksian ku anjeunna. Sidkia ku Nebukadnesar dicokel socana, tuluy dirante jeung dibawa ka Babul. 8 Dina tanggal tujuh bulan lima taun kasalapan belas Raja Nebukadnesar ngarajaan nagara Babul, Nebusaradan anu pangkatna juru nasehat raja jeung panglima perang, datang ka Yerusalem. 97
2 Raja-raja 25.9- 16 9 Bait Allah, karaton, kitu deui imah jelema-jelema anu parenting di Yerusalem ku manehna beak dihuru. 10 Ari kuta-kuta Yerusalem dibongkar ku serdadu-serdaduna. 11 Rahayat anu kari keneh di eta nagara, patukangan-patukangan sakarina, jeung jalma-jalma anu geus barelot ka urang Babul, ku Nebusaradan dikerid ka Babul. 12 Anu ditinggalkeun di Yuda ngan jelema- jelema anu pangmariskinna, anu teu baroga naon-naon, dititah digarawe di kebon-kebon anggur jeung ngolah tanah. 13 Tihang-tihang tambaga, padati-padati anu di Bait Allah, jeung tatalagaan tambaga, ku urang Babul diruksak diparotongan, tambagana diakut ka Babul. 14 Malah sodok-sodok, wadah-wadah lebu paragi ngagosokan altar, pakakas paragi ngurus lampu-lampu, wadah-wadah paragi nandean getih sato kurban, parukuyan- parukuyan katut paparabotan tina tambaga paranti upacara ibadah, kabeh diakut. 15 Barang-barang tina emas atawa perak, jeung pinggan-pinggan laleutik katut piring-piring wadah ruhak teu dikarikeun, kabeh diakut. 16 Barang-barang tina tambaga beunang Raja Suleman ngadamel pikeun Bait Allah, nya eta pilar anu dua, padati-padati, jeung 98
99 2 Raja-raja 25.17-22 tatalagaan, lamun tambagana ditimbang geus moal bisa katimbang ku loba-lobana. 17 Pilar anu dua tea ukuranana sarua, masing-masing luhurna dalapan meter, dina pucukna make mamakutaan tina tambaga keneh anu jangkungna masing-masing sameter tilu puluh senti, tur eta mamakutaan teh masing-masing dihias sakurilingna ku dadalimaan tina tambaga keneh. 18 Sanggeus kitu eta panglima Nebusaradan teh nangkep Imam Agung Seraya, Sepanya imam kadua, jeung tilu urang gegeden Bait Allah. 19 Ari ti kota anu ditangkep teh nya eta hiji kapala anu nyangking pasukan-pasukan, lima urang juru nasehat raja anu araya keneh di kota, hiji pangbantu panglima purah ngasup-ngasupkeun rahayat jadi prajurit, jeung genep puluh urang deui jalma-jalma anu parenting. 20 Kabeh ku Nebusaradan dibawa ka raja Babul anu keur calik di Ribla, 21 di wewengkon nagara Hamat. Eta jelema-jelema ku raja Babul disiksa di dinya tuluy kabeh dipaehan. Jadi urang Yuda teh dieuweuhkeun ti tanahna, dikerid ka pangboyongan. 22 Sanggeusing kitu Nebukadnesar raja Babul ngangkat Gedalya bin Ahikam incu Sapan jadi gupernur nagara Yuda, sina
2 Raja-raja 25.23-27 nguruskeun jelema-jelema anu henteu diboyong ka Babul. 23 Barang hal eta kadarengeeun ku para perwira jeung para prajurit anu henteu taraluk ka urang Babul, seug maranehna narepungan Gedalya di Mispa. Eta perwira-perwira teh nya eta Ismail bin Netanya, Yohanan bin Kareah, Seraya bin Tanhumet ti Netopa, jeung Yaasanya ti Maaka. 24 Saur Gedalya ka maranehna, "Aranjeun teu kudu sieun ku ponggawa-ponggawa urang Babul, sing jarongjon di ieu tanah, kaula nanggung aranjeun salamet asal kersa kumawula ka raja Babul." 25 Tapi dina bulan katujuh taun eta, Ismail bin Netanya incu Elisama anu kaasup kulawarga raja, datang ka Mispa jeung baturna sapuluh urang, maehan Gedalya, kitu deui urang Israil jeung urang Babul anu harita keur araya di Gedalya, diparaehan. 26 Geus kitu sakabeh urang Israil, anu beunghar, anu miskin, nyalingkir ti dinya jeung panglima-panglima pasukan tea, kalabur ka Mesir, sabab sarieuneun dibales ku urang Babul. 27 Sanggeus raja Babul diganti ku Ewil Merodak, Yoyakin raja Yuda ku eta raja dikaluarkeun ti panjara, sabab karunyaeun. Dikaluarkeunana dina tanggal dua puluh tujuh bulan dua belas, nincak kana tilu puluh tujuh taunna Raja Yoyakin aya di pangboyongan. 100
2 Raja-raja 25.28-30 28 Ewil Merodak kacida darehdehna ka anjeunna, nepi ka maparin kalungguhan anu mulya, leuwih mulya ti batan kalungguhan anu dilelerkeun ka raja-raja boyongan lianna anu papada diboyong ka Babul. 29 Anggoanana ti panjara disalin, sarta saumur-umur tara towong tuang sameja jeung raja, 30 tur kaperluan anjeunna sapopoe salawasna dicukup. 101
1 Tawarikh 1 1 Adam puputra Set. Set puputra Enos. Enos puputra Kenan. 2 Kenan puputra Mahalalel. Mahalalel puputra Yared. 3 Yared puputra Hanok. Hanok puputra Metusalah. Metusalah puputra Lamek. 4 Lamek puputra Enoh. Enoh puputra Sem, Ham jeung Yapet. 5 Yapet puputra Gomer, Magog, Madai, Yawan, Tubal, Mesek jeung Tiras, anu masing-masing jadi karuhun jalma-jalma anu marake ngaran eta. 6 Gomer nurunkeun urang Askenas, Ripat jeung Togarma. 7 Yawan nurunkeun urang Elisa, Sepanyol, Siprus jeung Rodes. 8 Ham puputra Kus, Mesir, Libia jeung Kanaan, anu masing-masing jadi karuhun jalma-jalma anu marake ngaran eta. 9 Kus nurunkeun urang Seba, Hawila, Sabta, Raama jeung Sabteka. Raama nurunkeun urang Syeba jeung urang Dedan. 10 (Kus puputra Namrud, jalma anu pangheulana jadi tukang naluk-nalukkeun dunya.) 11 Mesir nurunkeun urang Lidia, Anam, Lehab, Naptuh,
1 Tawarikh 1.12-28 12 Patrus, Kasluh jeung urang Kreta anu nurunkeun urang Pelisti. 13 Kanaan puputra Sidon, cikalna, jeung Het, anu masing-masing jadi karuhun jalma-jalma anu marake ngaran eta. 14 Jeung deui Kanaan teh jadi karuhun urang Yebus, urang Emor, urang Girgas, 15 urang Hiwi, urang Arki, urang Sin, 16 urang Arwad, urang Semar jeung urang Hamat. 17 Sem puputra Elam, Asur, Arpaksad, Lud, Aram, Us, Hul, Geter jeung Mesek, anu masing-masing jadi karuhun jalma-jalma anu marake ngaran eta. 18 Arpaksad puputra Selah. Selah puputra Eber. 19 Eber puputra dua urang, nu saurang dingaranan Peleg, lantaran jaman eta pangeusi dunya dipecah; nu saurang deui Yoktan. 20 Yoktan nurunkeun urang Almodad, Selep, Hasar Mawet, Yarah, 21 Hadoram, Usal, Dikla, 22 Ebal, Abimael, Syeba, 23 Opir, Hawila jeung Yobab. 24 Silsilah ti Sem nepi ka Abram nya eta: Sem, Arpaksad, Selah, 25 Eber, Peleg, Rehu, 26 Serug, Nahor, Terah 27 jeung Abram atawa mashurna Ibrahim. 28 Ibrahim puputra dua, Ishak jeung Ismail. 2
3 1 Tawarikh 1.29-38 29 Putra-putra Ismail jaradi lulugu dua belas kaom, nya eta kaom Nebayot (ngalap ngaran putra Ismail anu cikal), kaom Kedar, kaom Adbel, kaom Mibsam, 30 kaom Misma, kaom Duma, kaom Masa, kaom Hadad, kaom Tema, 31 kaom Yetur, kaom Napis jeung kaom Kedma. 32 Ibrahim kagungan parekan, ngaranna Ketura. Ti ieu parekan meunang putra-putra lalaki, Yoksan, Medan, Midian, Isbak jeung Suah. Yoksan puputra dua, Syeba jeung Dedan. 33 Midian puputra lima: Epa, Eper, Hanok, Abida jeung Eldaa. 34 Ishak putra Ibrahim puputra dua, Esau jeung Yakub. 35 Esau puputra Elipas, Rehuel, Yehus, Yalam jeung Korah. 36 Elipas jadi karuhun kaom Tman, kaom Omar, kaom Sepi, kaom Gatam, kaom Kenas, kaom Timna jeung kaom Amalek. 37 Rehuel jadi karuhun kaom Nahat, kaom Serah, kaom Syama jeung kaom Misa. 38 (1:38-42) Pribumi tanah Edom kabeh turunan putra-putra Seir anu ngaranna masing-masing: Lotan, anu jadi karuhun bani Hori jeung bani Homam. Saderek Lotan istri, nya eta Timna. Sobal, karuhun bani Alwan, bani Manahat, bani Ebal, bani Sepi, bani Onam. Sibeon, puputra Aya jeung Ana. Ana
1 Tawarikh 1.39-54 puputra Dison karuhun bani Hamran, bani Esban, bani Yitran, bani Keran. Eser, karuhun bani Bilhan, bani Saawan, bani Yakan. Disan, karuhun bani Us, bani Aran. 39 (1:38) 40 (1:38) 41 (1:38) 42 (1:38) 43 (1:43-50) Samemeh di Israil aya raja, di tanah Edom geus aya raja, gunta-ganti nurutkeun waktu masing-masing, nya eta: Bela bin Beor, ti Dinhaba. Yobab bin Serah, ti Bosra. Husam, ti wewengkon Tman. Hadad bin Bedad, anu ngelehkeun urang Midian di Moab, ti Awit. Samla, ti Masreka. Saul, ti Rehobot sisi walungan. Baal Hanan, bin Akbor. Hadad, ti Pahi, (garwana Mehetabel binti Matred putu Mesahab). 44 (1:43) 45 (1:43) 46 (1:43) 47 (1:43) 48 (1:43) 49 (1:43) 50 (1:43) 51 Urang Edom jadi sababaraha kaom nya eta: Kaom Timna, kaom Alwa, kaom Yetet, 52 kaom Oholibama, kaom Ela, kaom Pinon, 53 kaom Kenas, kaom Tman, kaom Mibsar, 54 kaom Magdiel jeung kaom Iram. 4
1 Tawarikh 2.1-15 2 1 Yakub puputra dua belas: Rubin, Simeon, Lewi, Yuda, Isaskar, Sebulun, 2 Dan, Yusup, Binyamin, Naptali, Gad, Aser. 3 Yuda putrana lima, tilu ti garwana anu jenengan Batsua urang Kanaan, nya eta Er, Onan jeung Sela. Er, anu cikal, ku sabab lampahna kacida gorengna, ku PANGERAN dicabut nyawana. 4 Dua urang deui putrana ti garwana anu jenengan Tamar (tadina mantu), nya eta Peres jeung Serah. 5 Peres puputra dua nya eta Hesron jeung Hamul. 6 Serah saderekna puputra lima nya eta Simri, Etan, Heman, Kalkol jeung Darda. 7 Akan bin Karmi salah sahiji turunan Serah nyokot barang larangan, nya eta barang jarahan keur PANGERAN, nepi ka ngabahlakeun ka urang Israil. 8 Etan puputra Asarya. 9 Hesron puputra Yerahmel, Ram jeung Kaleb. 10 Ari runtuyan ti Ram nepi ka Isai nya eta: Ram, Aminadab, Nahson (pangnyongcolangna di kaom Yuda), 11 Salmon, Boas, 12 Obed jeung Isai. 13 Isai puputra tujuh, pareleanana: Eliab, Abinadab, Syama, 14 Netanel, Radai, 15 Osem jeung Daud. 5
1 Tawarikh 2.16-25 16 Putrana anu istri nya eta Seruya jeung Abigail. Seruya binti Isai puputra tilu: Abisai, Yoab, Asahel. 17 Abigail binti Isai carogean ka Yeter turunan Ismail, puputra Amasa. 18 Kaleb bin Hesron nikah ka Asuba, puputra Yeriot, awewe. Yeriot puputra tilu: Yeser, Sobab jeung Ardon. 19 Asuba tilar dunya, Kaleb nikah deui ka Eprat, tuluy puputra Hur. 20 Hur puputra Uri, ari incuna ngaranna Besalel. 21 Dina yuswa genep puluh taun Hesron nikah deui ka putra Mahir saderek Gilad, tuluy puputra Segub. 22 Segub puputra Yair. Yair nyekel dua puluh tilu kota di wewengkon Gilad. 23 Tapi wilayahna aya anu direbut ku dua raja ti karajaan Gesur jeung Aram. Genep puluh kota karebut kaasup desa Yair jeung Kenat katut kota-kota laleutik anu dareukeutna. Pribumi urang dinya kabeh turunan Mahir bapana Gilad. 24 Sanggeus Hesron pupus, Kaleb putrana nikah ka Eprat urut garwa ramana, puputra Ashur anu ngadegkeun kota Tekoa. 25 Yerahmel, putra Hesron anu cikal puputra lima: Ram cikalna, Buna, Oren, Osem jeung Ahia. 6
7 1 Tawarikh 2.26-41 26 (2:26-27) Ram puputra tilu: Maas, Yamin jeung Eker. Ti Atara, garwana anu saurang deui, Yerahmel puputra Onam. 27 (2:26) 28 Onam puputra dua: Samai jeung Yada. Samai puputra dua: Nadab jeung Abisur. 29 Abisur nikah ka Abihail, puputra dua: Ahban jeung Molid. 30 Nadab saderek Abisur puputra dua: Seled jeung Apaim; Seled tilar dunya jeung teu putraan. 31 Apaim puputra Yishi, Yishi puputra Sesan. Sesan puputra Ahlai. 32 Yada saderek Samai puputra dua: Yeter jeung Yonatan. Yeter tilar dunya jeung teu putraan. 33 Yonatan puputra dua: Pelet jeung Sasa. Sakitu kabehna turunan Yerahmel. 34 (2:34-35) Sesan putrana istri wungkul, nu saurang ditikahkeun ka gandekna ngaran Yarha urang Mesir, anakna hiji ngaran Atai. 35 (2:34) 36 Runtuyan ti Atai nepi ka Elisama nya eta: Atai, Natan, Sabad, 37 Eplal, Obed, 38 Yehu, Asarya, 39 Heles, Elasa, 40 Sismai, Salum, 41 Yekamya, Elisama.
1 Tawarikh 2.42-51 42 Putra Kaleb anu cikal, saderek Yerahmel, nya eta Mesa. Mesa puputra Sip. Sip puputra Maresa. Maresa puputra Hebron. 43 Hebron puputra opat: Korah, Tapua, Rekem jeung Sema. 44 Sema puputra Raham, Raham puputra Yorkam. Rekem saderek Sema puputra Samai, 45 Samai puputra Maon, Maon puputra Betsur. 46 Kaleb ti Epa parekanana puputra tilu: Haran, Mosa jeung Gases. Haran oge kagungan putra, ngaranna Gases. 47 (Aya hiji jalma jenengan Yahdai, puputra Regem, Yotam, Gesan, Pelet, Epa jeung Saap.) 48 Ti Maaka, parekanana anu kadua Kaleb puputra Seber jeung Tirhana. 49 Saterusna ti parekan nu eta keneh Kaleb puputra dua deui: Saap jeung Sewah; Saap ngadegkeun kota Madmana, Sewah ngadegkeun kota Makbena jeung Gibea. Putra Kaleb anu istri nya eta Aksa. 50 Anu ieu oge turunan Kaleb keneh, nya eta: Sobal, putra Hur (putra Kaleb anu cikal) ti Eprat, garwana, anu ngadegkeun Kiryat Yarim. 51 Putra Hur anu kadua nya eta Salma, anu ngadegkeun kota Betlehem. Putra Hur anu katilu nya eta Herep, anu ngadegkeun kota Bet Gader. 8
1 Tawarikh 2.52-3.4 52 Sobal anu ngadegkeun kota Kiryat Yarim tea jadi karuhun urang Haru, anu ngeusian saparo kota Menuhot, 53 oge jadi karuhun warga-warga anu maratuh di Kiryat Yarim, nya eta urang Yitri, urang Puti, urang Suma jeung urang Misra. (Aya oge jalma-jalma ti eta warga-warga anu maratuh di kota Sora jeung Estaol.) 54 Salma, anu ngadegkeun kota Betlehem tea jadi karuhun urang Netopa, urang Atrot Bet Yoab jeung urang Sori, nya eta salah sahiji kaom ti dua kaom anu maratuhna di Manahat. 55 (Aya anu maratuhna di kota Yabes, nya eta: urang Tira, urang Simat jeung urang Sukat, kabeh kaasup bangsa Keni anu pacorok jodo jeung urang Rekab, tur kabeh jalma-jalma ahli kana tulas-tulis jeung ahli nyutat.) 3 1 (3:1-3) Berendelan putra-putra Daud nurutkeun parelean yuswana masing- masing, anu diowokeunana waktu anjeunna ngarajaan di Hebron: Amnon, ibuna Ahinoam ti Yisrel. Daniel, ibuna Abigail ti Karmel. Absalom, ibuna Maaka putra Raja Talmai ti Gesur. Adonia, ibuna Hagit. Sepaca, ibuna Abital. Itream, ibuna Egla. 2 (3:1) 3 (3:1) 4 Genepanana diowokeun di Hebron, waktu Daud ngarajaan di dinya anu lilana tujuh taun 9
1 Tawarikh 3.5-18 genep bulan. Sanggeus anjeunna ngarajaan di Yerusalem anu lilana tilu puluh tilu taun, 5 anjeunna puputra deui tur loba. Ti garwa anu jenengan Batseba binti Amiel puputra opat: Sima, Sobab, Natan jeung Suleman. 6 Salapan deui putrana nya eta: Yibhar, Elisua, Elpelet, 7 Nogah, Nepeg, Yapia, 8 Elisama, Elyada jeung Elipelet. 9 Kajaba ti eta rea keneh putrana anu ti parekan-parekan. Putrana nu istri, hiji, Tamar. 10 Runtuyan turunan Raja Suleman nya eta: Rehabam, putrana. Rehabam puputra Abiam, Abiam puputra Asa, Asa puputra Yosapat, 11 Yosapat puputra Yehoram, Yehoram puputra Ahasia, Ahasia puputra Yoas, 12 Yoas puputra Amasia, Amasia puputra Usia, Usia puputra Yotam, 13 Yotam puputra Ahas, Ahas puputra Hiskia, Hiskia puputra Menase, 14 Menase puputra Amon, Amon puputra Yosia. 15 Yosia puputra opat: Yohanan, Yoyakim, Sidkia jeung Yoahas. 16 Yoyakim puputra dua: Yoyakin jeung Sidkia. 17 Turunan Raja Yoyakin, raja anu diboyong ku urang Babul tea, ieu berendelanana: Yoyakin puputra tujuh: Sealtiel, 18 Malkiram, Pedaya, Senasar, Yekamya, Hosama jeung Nedabya. 10
1 Tawarikh 3.19-4.4 19 Pedaya puputra dua: Serubabel jeung Simi. Serubabel puputra dua pameget hiji istri; nu pameget: Mesulam jeung Hananya, nu istri: Selomit. 20 Aya deui putrana lima urang: Hasuba, Ohel, Berekya, Hasadya jeung Yusab Hesed. 21 Hananya puputra dua: Pelaca jeung Yesaya. Yesaya puputra Repaya, Repaya puputra Arnan, Arnan puputra Obaja, Obaja puputra Sekanya. 22 Sekanya puputra hiji, Semaya, ari incuna aya lima: Hatus, Yigal, Bariah, Narya jeung Sapat. 23 Narya puputra tilu: Elyuenai, Hiskia jeung Asrikam. 24 Elyuenai puputra tujuh: Hodawia, Elyasib, Pelaya, Akub, Yohanan, Delaya jeung Anani. 4 1 Sawatara turunan Yuda nya eta: Peres, Hesron, Karmi, Hur jeung Sobal. 2 Sobal puputra Raya, Raya puputra Yahat, Yahat puputra Ahumai jeung Lahad, karuhun jalma-jalma anu maratuh di Sora. 3 (4:3-4) Putra Kaleb anu cikal ti garwana anu jenengan Eprat nya eta Hur. Turunan Hur ngadegkeun kota Betlehem. Hur puputra tilu: Etam, Penuel jeung Eser. Etam puputra tilu: Yisrel, Yisma jeung Idbas, jeung hiji putra istri nya eta Haslelponi. Penuel ngadegkeun kota Gedor, ari Eser ngadegkeun Husa. 4 (4:3) 11
1 Tawarikh 4.5-16 5 Ashur, anu ngadegkeun kota Tekoa istrina dua, Hela jeung Naara. 6 Ti Naara puputra opat: Ahusam, Heper, Temni jeung Ahastari. 7 Ti Hela puputra tilu: Seret, Yishar jeung Etnan. 8 Kos puputra Anub jeung Sobeba, karuhun jalma-jalma anu runday ti Aharhel bin Harum. 9 Yabes, jalma anu kacida diajenanana ku saderek-saderekna. Dijenenganan Yabes teh ku ibuna, sabab diowokeunana kacida nyerina. 10 Yabes neneda ka Allah Israil, piunjukna, "Gusti, abdi nyuhunkeun berkah sareng tanah masing seueur. Mugi abdi diraksa tina kacilakaan anu matak nyeri." Panedana ku Allah dimakbul. 11 Kaleb, saderek Suha, puputra Mehir. Mehir puputra Eston. 12 Eston puputra tilu: Bet Rapa, Paseah jeung Tehina. Tehina ngadegkeun kota Nahas. Turunan ieu jalma-jalma maratuhna di Reka. 13 Kenas, putrana dua, Otniel jeung Seraya. Otniel putrana dua, Hatat jeung Monotai. 14 Monotai puputra Opra. Seraya puputra Yoab anu ngadegkeun Lebak Patukangan, tempat jalma-jalma anu arahli barang jieun. 15 Kaleb bin Yepune putrana tilu: Iru, Ela jeung Naam. Ela puputra Kenas. 16 Yehalalel putrana opat: Sip, Sipa, Tirya jeung Asarel. 12
1 Tawarikh 4.17-23 17 (4:17-18) Esrah putrana opat: Yeter, Mered, Eper jeung Yalon. Mered nikah ka Bitia putra raja Mesir, puputra hiji istri dua pameget. Nu istri Miryam, nu pameget Samai jeung Yisbah. Yisbah ngadegkeun kota Estemoa. Ti istrina anu ti kaom Yuda putrana tilu: Yered, anu ngadegkeun kota Gedor; Heber, anu ngadegkeun kota Soko; jeung Yekutiel, anu ngadegkeun kota Sanoa. 18 (4:17) 19 Hodia, nikahna ka saderek Naham. Turunanana jadi bani Garmi, anu maratuhna di kota Kehila jeung kaom Maaka, anu maratuhna di kota Estemoa. 20 Simon putrana opat: Amnon, Rina, Benhanan jeung Tilon. Yishi, putrana dua: Sohet jeung Bensohet. 21 Turunan Sela bin Yuda kaasup oge: Er, anu ngadegkeun kota Leka; Lada, anu ngadegkeun kota Maresa; aya oge anu maratuh di kota Bet Asbea, pagaweanana kana ninun lenen; 22 Yokim jeung jalma-jalma anu maratuh di kota Koseba; Yoas jeung Sarap, anu narikahna ka awewe urang Moab, anu saterusna maratuh di Betlehem. (Ieu catetan geus kacida kolotna.) 23 Ieu jalma-jalma jaradi tukang nyieunan barang gagarabah pikeun kaperluan raja, maratuhna di kota Netaim jeung Gedera. 13
1 Tawarikh 4.24-35 24 Simeon putrana lima: Nemuel, Yamin, Yarib, Serah, jeung Saul. 25 Saul puputra Salum, Salum puputra Mibsam, Mibsam puputra Misma. 26 Runtuyan turunan ti Misma nya eta Hamuel, Sakur, jeung Simi. 27 Simi puputra genep belas pameget genep istri. Tapi putra wargi-wargina mah saeutik, ku sabab eta kaom Simeon mah henteu sakumaha ngalobaanana cara kaom Yuda. 28 Nepi ka jaman Raja Daud turunan Simeon maratuhna teh di kota-kota Bersyeba, Molada, Hasar Sual, 29 Bilha, Esem, Tolad, 30 Betuel, Hormah, Siklag, 31 Bet Markabot, Hasar Susim, Betbiri, jeung Saaraim. 32 Aya oge anu di Etam, Ain, Rimon, Token, jeung Asan, 33 jeung di desa-desa sakurilingeunana, terus ngidul ngetan nepi ka Baalat, tetep renggenek di dinya tur boga silsilah sorangan. 34 (4:34-38) Jalma-jalma anu jaradi lulugu di kaomna masing-masing nya eta: Mesobab, Yamlek, Yosa bin Amasia, Yol, Yehu bin Yosibya bin Seraya bin Asiel, Elyuenai, Yaakoba, Yesohaya, Asaya, Adiel, Yesimiel, Benaya, Sisa bin Sipi bin Alon (turunan Yedaya, Simri jeung Semaya). Ku sabab beuki ngalobaan, 35 (1:34) 14
1 Tawarikh 4.36-5.3 36 (1:34) 37 (1:34) 38 (1:34) 39 seug nyebar nyaliara meh nepi ka Gerar, ngarangon domba di hiji lebak sabeulah ti wetan deukeut Gerar. 40 Tuluy maranggih tanah sampalan montok, nya lega, nya aman, nya genah. Tadina anu maratuh di dinya teh urang Ham. 41 Jaman Hiskia ngarajaan di Yuda, maranehna ngagempur Gerar, kemah-kemah jeung pondok-pondok urang dinya dibukbak, pangeusina sina nyaringkah, tempatna terus diandih, sabab di dinya loba pisan tanah sampalan pikeun ingon-ingonna. 42 Kaom Simeon aya anu terus ngetan ka tanah Edom lima ratus urang, diluluguan ku anak-anak Yishi: Pelaca, Narya, Repaya, jeung Usiel. 43 Sesa-sesa urang Amalek anu di darinya diparaehan, tempatna diandih nepi ka ayeuna. 5 1 Ari Rubin, putra Yakub anu cikal, ku sabab ngajinahan parekan ramana, kacikalanana dicabut diselehkeun ka Yusup. 2 Parandene kitu ari kaom anu pangkawasana mah kaom Yuda, nepi ka aya anu jadi gegedug ngawasaan sakabeh kaom lianna. 3 Rubin putra Yakub anu cikal putrana opat: Hanok, Palu, Hesron jeung Karmi. 15
1 Tawarikh 5.4-12 4 (5:4-6) Ieu turunan Yol, masing-masing nurutkeun jamanna: Senaya, Gog, Simei, Mika, Raya, Baal jeung Bera. Bera, kapala kaom Rubin ditangkep ku Tiglat Pileser raja Asur, terus diboyong. 5 (5:4) 6 (5:4) 7 Urang kaom Rubin anu jaradi pamingpin golongan masing-masing nya eta: Yiel, Jakaria 8 jeung Bela bin Asas bin Sema; eta pamingpin warga Yol. Ieu warga maratuhna di Arur jeung di wewengkon anu pernahna ti dinya ngaler nepi ka Nebo jeung Baal Meon. 9 Ka wetanna maratuhna di tanah Gilad nepi ka sisi wetan gurun keusik anu tuluyna ka Walungan Eprat. Ingon-ingonna kacida lobana. 10 Jaman Raja Saul, kaom Rubin merangan jeung ngelehkeun urang Hagri nepi ka beak, tanahna nya eta wewengkon Gilad wetan diandih. 11 Kaom Gad maratuhna kalereun kaom Rubin, di tanah Basan terus ngetan nepi ka Salka. 12 Anu maratuhna di Basan, golongan anu pangpentingna dikapalaan ku Yol. Golongan penting anu kadua dikapalaan ku Sapam. Golongan-golongan sejenna dikapalaan ku Yanai jeung Sapat. 16
1 Tawarikh 5.13-21 13 Jelema-jelema sejenna ti kaom Gad, eta kaasup ka tujuh golongan ieu: golongan Mikael, golongan Mesulam, golongan Seba, golongan Yorai, golongan Yakan, golongan Siha, golongan Eber. 14 Asal tumurunna ti Abihail bin Huri. Ari karuhunna lamun dijujut mundur nya eta: Abihail, Huri, Yaroah, Gilad, Mikael, Yesisai, Yahdo jeung Bus. 15 Ieu golongan-golongan dikapalaan ku Ahi bin Abdiel bin Guni. 16 Maratuhna di Basan jeung Gilad, boh di kota-kota, boh di pilemburan jeung di tanah-tanah sampalan di Saron. 17 (Sajarah maranehna disusunna mimiti ti jaman Raja Yotam ngarajaan nagara Yuda jeung Raja Yarobam ngarajaan nagara Israil.) 18 Kaom Rubin, kaom Gad jeung kaom Menase Wetan boga 44.760 prajurit anu geus asak latih, tabah ngagunakeun kepeng, pedang jeung jamparing. 19 Seug merangan urang Hagri, nya eta kaom Yetur, kaom Napis jeung kaom Nodab. 20 Perangna bari jeung percaya ka Allah, teu tinggal ti nyambat pitulung Mantenna, tur panyambatna ku Allah dimakbul, perangna unggul bisa ngelehkeun urang Hagri jeung anu ngabantuna. 21 Ti musuhna ngarampas 50.000 onta, 250.000 domba, jeung 2.000 kalde, jaba tawanan perang 100.000 urang. 17
1 Tawarikh 5.22-6.3 22 Musuh anu kasambut kacida lobana, nya Allah anu ngersakeun kitu. Tempat urut musuhna diandih, nepi ka maranehna sorangan engkena aya anu ngaboyong. 23 Kaom Menase Wetan maratuhna di wewengkon Basan terus ka kaler nepi ka Baal Hermon, Senir, jeung Gunung Hermon, lobana mangpirang-pirang. 24 Eper, Yishi, Eliel, Asriel, Yermia, Hodawia jeung Yahdiel, jaradi pamingpin warga masing-masing, kasohor prajurit-prajurit anu garagah. 25 Tapi ka beh dieunakeun maranehna jadi nirca, naringgalkeun Allah karuhunna, ngabarakti ka aallahan-aallahan bangsa- bangsa anu ku PANGERAN geus dieuweuhkeun ti dinya. 26 Ku sabab kitu nagarana ku PANGERAN disina dirurug ku Raja Pul ti Asur, anu kawentarkeun Tiglat Pileser tea. Kaom Rubin, kaom Gad jeung kaom Menase Wetan ku Mantenna disina diboyong ti nagarana, sina tetep renggenek di Halah, di Habor, di Hara, jeung di sisi Walungan Gosan. 6 1 Lewi putrana tilu: Gerson, Kahat jeung Merari. 2 Kahat putrana opat: Amram, Yishar, Hebron jeung Usiel. 3 Amram putrana dua pameget hiji istri, nu pameget Harun jeung Musa, nu istri Miryam. 18
1 Tawarikh 6.4-22 Harun putrana opat: Nadab, Abihu, Elasar jeung Itamar. 4 Turunan Elasar nurutkeun jamanna masing-masing: Pinehas, Abisua, 5 Buki, Usi, 6 Serahya, Merayot, 7 Amarya, Ahitub, 8 Sadok, Ahimaas, 9 Asarya, Yohanan, 10 Asarya (anu manghuluan di Bait Allah anu diadegkeun ku Raja Suleman di Yerusalem), 11 Amarya, Ahitub, 12 Sadok, Salum, 13 Hilkia, Asarya, 14 Seraya jeung Yosadak. 15 Jaman urang Yuda jeung urang Yerusalem ku PANGERAN disina diboyong ku Raja Nebukadnesar, Yosadak oge kaboyong. 16 Turunan Lewi anu tilu tea nya eta Gerson, Kahat jeung Merari, 17 masing-masing puputra. Gerson puputra Libni jeung Simei; 18 Kahat puputra Amram, Yishar, Hebron jeung Usiel; 19 Merari puputra Mahli jeung Musi. 20 Turunan Gerson nya eta: Libni puputra Yahat, Yahat puputra Sima, 21 Sima puputra Yoab, Yoab puputra Ido, Ido puputra Serah, Serah puputra Yatrai. 22 Turunan Kahat nya eta: Aminadab puputra Korah, Korah puputra Asir, 19
1 Tawarikh 6.23-33 23 Asir puputra Elkana, Elkana puputra Ebyasap, Ebyasap puputra Asir, 24 Asir puputra Tahat, Tahat puputra Uriel, Uriel puputra Usia, Usia puputra Saul. 25 Elkana putrana dua: Amasai jeung Ahimot. 26 Turunan Ahimot nya eta: Elkana puputra Sopai, Sopai puputra Nahat, 27 Nahat puputra Eliab, Eliab puputra Yaroham, Yaroham puputra Elkana. 28 Samuel putrana dua: Yol cikalna jeung Abia rayina. 29 Turunan Merari nya eta: Mahli puputra Libni, Libni puputra Simei, Simei puputra Usa, 30 Usa puputra Sima, Sima puputra Hagia, Hagia puputra Asaya. 31 Sanggeus Peti Perjangjian aya deui di Yerusalem, Raja Daud ngangkat biduan- biduan anu kudu nganyanyikeun lagu-lagu pupujian di tempat ngabakti. 32 Jaman samemeh Raja Suleman ngadegkeun Bait Allah, eta para biduan ngajalankeun papancenna teh di Kemah Tepangan PANGERAN, waktuna bagilir. 33 Anu diangkat kana eta papancen, garis silsilahna kieu: Heman putra Yoel ti golongan Kahat, pamingpin biduan giliran kahiji. Silsilahna lamun dijujut mundur nepi ka Yakub kieu: Heman putra Yoel, Yoel putra Samuel, 20
1 Tawarikh 6.34-46 34 Samuel putra Elkana, Elkana putra Yeroham, Yeroham putra Eliel, Eliel putra Toah, 35 Toah putra Sup, Sup putra Elkana, Elkana putra Mahat, Mahat putra Amasai, 36 Amasai putra Elkana, Elkana putra Yoel, Yoel putra Asarya, Asarya putra Sepanya, 37 Sepanya putra Tahat, Tahat putra Asir, Asir putra Ebyasap, Ebyasap putra Korah, 38 Korah putra Yishar, Yishar putra Kahat, Kahat putra Lewi, Lewi putra Yakub. 39 Asap, pamingpin biduan giliran kadua. Silsilahna lamun dijujut mundur nepi ka Lewi kieu: Asap putra Berekya, Berekya putra Sima, 40 Sima putra Mikael, Mikael putra Baaseya, Baaseya putra Malkia, 41 Malkia putra Etni, Etni putra Serah, Serah putra Adaya, 42 Adaya putra Etan, Etan putra Sima, Sima putra Simei, 43 Simei putra Yahat, Yahat putra Gerson, Gerson putra Lewi. 44 Etan, ti golongan Merari, pamingpin biduan giliran katilu. Silsilahna lamun dijujut mundur nepi ka Lewi kieu: Etan putra Kisi, Kisi putra Abdi, Abdi putra Maluk, 45 Maluk putra Hasabya, Hasabya putra Amasia, Amasia putra Hilkia, 46 Hilkia putra Amsi, Amsi putra Bani, Bani putra Semer, 21
22 1 Tawarikh 6.47-56 47 Semer putra Mahli, Mahli putra Musi, Musi putra Merari, Merari putra Lewi. 48 Turunan Lewi salian ti eta, kabeh dibakukeun kana papancen-papancen anu tumali jeung tempat ngabakti. 49 Harun saputra putuna dibakukeun kana ngukus seuseungitan jeung ngaduruk kurban dina altar, kana saniskara kawajiban di Kamar Pangsucina, jeung purah ngurban mangnebuskeun dosa urang Israil supaya meunang panghampura ti Allah. Kawajiban- kawajiban maranehna kabeh nurutkeun katangtuan anu ti Musa, abdi Allah. 50 Parelean putra putu Harun kieu: Elasar puputra Pinehas, Pinehas puputra Abisua, 51 Abisua puputra Buki, Buki puputra Usi, Usi puputra Serahya, 52 Serahya puputra Merayot, Merayot puputra Amarya, Amarya puputra Ahitub, 53 Ahitub puputra Sadok, Sadok puputra Ahimaas. 54 Golongan Kahat anu tumurun ti Harun, maratuhna di wewengkon beunang ngalotre tea, anu elotna ragrag pangheulana sarta beunangna ku kaom Lewi, 55 kaasup oge Hebron di wewengkon Yuda katut tanah-tanah sampalan sakuriling eta, 56 iwal ti lahan-lahan jeung desa-desa sakuriling nagara, sabab eta mah beunangna ku Kaleb bin Yepune.
1 Tawarikh 6.57-65 57 (6:57-59) Kota-kota anu ragrag ka turunan Harun nya eta: Hebron kota suaka, Yatir, kitu deui Libna, Estemoa, Hilen, Debir, Asan jeung Bet Semes, kabeh katut tanah-tanah sampalanana. 58 (6:57) 59 (6:57) 60 Ti wewengkon Binyamin maranehna meunang kota Geba jeung sampalanana, kota Alemet jeung sampalanana, kota Anatot jeung sampalanana. Jadi tempat maratuhna saanak incu teh kabehna tilu belas kota. 61 Golongan Kahat salian ti eta maratuhna di wewengkon Menase Kulon, sapuluh kota anu elotna ragrag ka maranehna, sakulawarga sakota. 62 Golongan Gerson meunang tilu belas kota di wewengkon Isaskar, Aser, Naptali, jeung di Basan anu ayana di wewengkon Menase Wetan, sakulawarga sakota. 63 Golongan Merari nya kitu keneh, meunang dua belas kota di wewengkon Rubin, Gad jeung Sebulun, sakulawarga sakota. 64 Ku jalan kitu kaom Lewi ti urang Israil mareunang tempat pamatuhan katut tanah-tanah sampalanana. 65 (Kota-kota di wewengkon Yuda, Simeon jeung Binyamin anu ditataan bieu, dibagikeunana kabeh ku jalan dilotre.) 23
24 1 Tawarikh 6.66-80 66 Aya oge kulawarga-kulawarga ti golongan Kahat anu dibarere kota jeung tanah-tanah sampalan di wewengkon Epraim, nya eta: 67 kota Sekem, kota suaka anu ayana di pagunungan Epraim, Geser, 68 Yokmeam, Bet Horon, 69 Ayalon jeung Gat Rimon. 70 Ti wewengkon Menase Kulon maranehna dibere kota Aner jeung Bilam katut tanah sampalanana sakurilingeun eta. 71 Kota-kota katut jeung tanah-tanah sampalanana anu dibikeun ka kulawarga- kulawarga bani Gerson nya eta: Di wewengkon Menase Wetan: Golan di Basan jeung Astarot. 72 Di wewengkon Isaskar: Kedes, Daberat, 73 Ramot jeung Anem. 74 Di wewengkon Aser: Masal, Abdon, 75 Hukok jeung Rehob. 76 Di wewengkon Naptali: Kedes di Galilea, Hamon jeung Kiryat Yarim. 77 Kota-kota katut jeung tanah-tanah sampalan anu dibikeun ka kulawarga- kulawarga kaom Merari nya eta: Di wewengkon Sebulun: Rimono jeung Tabor. 78 Di wewengkon Rubin wetaneun Walungan Yordan peuntaseun Yeriho: padataran Beser, Yahsa, 79 Kedemot jeung Mepaat. 80 Di wewengkon Gad: Ramot bilangan Gilad, Mahanaim,
1 Tawarikh 6.81-7.9 81 Hesbon jeung Yaser. 7 1 Isaskar putrana opat: Tola, Pua, Yasub jeung Simron. 2 Tola putrana genep: Usi, Repaya, Yeriel, Yahmai, Yibsam, jeung Semuel, kabeh jaradi kapala kulawarga warga Tola jeung jaradi prajurit anu kamashur. Keur jaman Raja Daud jumlah cacah jiwana aya 22.600 urang. 3 Usi putrana hiji, Yisrahya. Yisrahya putrana opat: Mikael, Obaja, Yoel jeung Yisia, kabeh jaradi kapala kulawarga. 4 Anak rabina masing-masing kacida lobana, nepi ka cacah jiwa turunanana sanggup ngayakeun 36.000 urang prajurit. 5 Jalma-jalma kaom Isaskar anu pantes jaradi prajurit nurutkeun catetan resmi aya 87.000 urang. 6 Binyamin putrana tilu: Bela, Beker jeung Yediael. 7 Bela putrana lima: Esbon, Usi, Usiel, Yerimot jeung Iri. Kabeh jaradi kapala kulawarga kaomna, tur jaradi prajurit anu garagah. Jalma-jalmana anu pantes jaradi prajurit aya 22.034 urang. 8 Beker putrana salapan: Semira, Yoas, Elieser, Elyunai, Omri, Yeremot, Abia, Anatot jeung Alemet. 9 Nurutkeun catetan resmi, jalma-jalmana anu pantes jaradi prajurit aya 20.200 urang. 25
26 1 Tawarikh 7.10-20 10 Yediael putrana hiji, Bilhan. Bilhan putrana tujuh: Yehus, Binyamin, Ehud, Kenaana, Yetan, Tarsis jeung Ahisahar. 11 Kabeh jaradi kapala kulawarga kaomna tur jaradi prajurit anu kamashur. Turunan maranehna anu pantes jaradi prajurit aya 17.200 jelema. 12 Aya duaan deui, kaom eta keneh nya eta Supim jeung Hupim, duanana putra Ir. Ari Dan putrana hiji, nya eta Husim. 13 Naptali putrana opat: Yahsiel, Guni, Yeser jeung Salum, kabeh incu Bilha. 14 Menase, ti awewe urang Aram parekanana, puputra dua, Asriel jeung Makir. Makir puputra Gilad. 15 Makir nikahkeun Hupim jeung Supim. Dulur Makir anu awewe nya eta Maaka. Putra Makir anu kadua Selopehad, ari Selopehad putrana kabeh awewe. 16 Ti Maaka, bojona, Makir puputra dua: Peres jeung Seres. Peres puputra dua: Ulam jeung Rakem. 17 Ulam putrana hiji: Bedan. Sakitu turunan Gilad bin Makir putu Menase. 18 Hamoleket, saderek Gilad anu istri puputra tilu: Ishod, Abieser, jeung Mahla. 19 (Semida puputra opat: Ahyan, Sekem, Likhi, jeung Aniam.) 20 Ari turunan Epraim nya eta: Sutelah puputra Bered, Bered puputra Tahat, Tahat puputra Elada, Elada puputra Tahat,
1 Tawarikh 7.21-29 21 Tahat puputra Sabad, Sabad puputra Sutelah. Kajaba ti Sutelah aya duaan deui putra Epraim, nya eta Eser jeung Elad, tapi duanana tiwas dipaehan ku urang Gat waktu keur maraling ingon-ingon urang dinya. 22 Epraim prihatin sababaraha lilana, lipur- lipur sanggeus dilayad ku saderek-saderekna. 23 Epraim manjingan deui garwana, seug ieu nyiram, ngalahirkeun, putrana lalaki, dingaranan Beria, pangeling-eling kana kacilakaan anu tumiba ka rumah tanggana. 24 Aya putra Epraim anu istri nya eta Seera. Seera ngadegkeun kota Bet Horon Girang, Bet Horon Hilir, jeung Usen Seera. 25 Aya deui putra Epraim anu lalaki nya eta Repah. Repah puputra Resep, Resep puputra Telah, Telah puputra Tahan, 26 Tahan puputra Ladan, Ladan puputra Amihud, Amihud puputra Elisama, 27 Elisama puputra Nun, Nun puputra Yosua. 28 Ari wewengkon pamatuhanana nya eta Betel katut pilemburan-pilemburan sakurilingna, ka wetanna nepi ka Naaran, ka kulonna nepi ka Geser katut kabeh pilemburan sakurilingna, kitu deui Sekem jeung Aya katut kabeh pilemburanana. 29 Turunan Menase maratuhna di Bet San, Taanak, Megido jeung Dor katut kabeh pilemburanana. Nya di dinya maratuhna turunan Yusup putra Yakub. 27
28 1 Tawarikh 7.30-8.6 30 Turunan Aser nya eta: Aser putrana opat: Yimna, Yiswa, Yiswi, Beria; anu istri: Serah. 31 Beria putrana dua: Heber jeung Malkiel. (Malkiel ngadegkeun kota Birsait.) 32 Heber putrana tilu: Yaplet, Somer jeung Hotam. Anu istri: Sua. 33 Yaplet putrana tilu: Pasak, Bimhal jeung Aswat. 34 Somer putrana tilu: Rohga, Yehuba jeung Aram. 35 Hotam putrana opat: Sopah, Yimna, Selsa jeung Amal. 36 Putra-putra Sopah: Suah, Harneper, Sual, Beri, Yimra, 37 Beser, Hod, Sama, Silsa, Yitram jeung Bera. 38 Putra-putra Yeter: Yepune, Pispa, Ara. 39 Putra-putra Ula: Arah, Haniel jeung Risya. 40 Sakitu turunan Aser, kabeh jaradi kapala-kapala kulawarga, kaceluk-pamuk, jalma-jalma anu petingan. Anu parantes jadi prajurit aya 26.000 urang. 8 1 Binyamin putrana lima, nya eta: Bela, cikalna, Asbel, Ahrah, 2 Noha jeung Rapa. 3 Bela puputra Adar, Gera, Abihud, 4 Abisua, Naaman, Ahoah, 5 Gera, Sepupan, Huram. 6 (8:6-7) Ehud, puputra Naaman, Ahia, Gera, kabeh jaradi kapala karuhun jalma-jalma anu maratuh di Geba, anu tuluyna diboyong ka
29 1 Tawarikh 8.7-25 Manahat. Waktu keur diboyongna dikapalaan ku Gera, ramana Usa jeung Amihud. 7 (8:6) 8 (8:8-9) Saharaim mirak dua bojona, Husim jeung Baara. Geus kitu pindah ka tanah Moab sarta nikah di dinya ka Hodes, tuluy puputra tujuh: Yobab, Sibya, Mesa, Malkam, 9 (8:8) 10 Yus, Sakis jeung Mirma, anu jaradi kapala kulawargana masing-masing. 11 Memeh eta, ti Husim oge aya putrana dua nya eta Ahitub jeung Elpaal. 12 Elpaal puputra tilu: Eber, Misham jeung Semed. Semed ngadegkeun kota Ono jeung Lod katut lembur-lembur sakurilingna. 13 Beria jeung Sema jaradi kapala warga anu maratuh di kota Ayalon, sarta nyingkahkeun jalma-jalma urang kota Gat. 14 Beria puputra Ahio, Sasak, Yeremot, 15 Sebaja, Arad, Eder, 16 Mikael, Yispa jeung Yoha. 17 Elpaal puputra: Sebaja, Mesulam, Hiski, Heber, 18 Yismerai, Yisli jeung Yobab. 19 Simei puputra: Yakim, Sikri, Sabdi, 20 Elienai, Siltai, Eliel, 21 Adaya, Beraya jeung Simrat. 22 Sasak puputra: Yispan, Eber, Eliel, 23 Abdon, Sikri, Hanan, 24 Hananya, Elam, Antotia, 25 Yipdea jeung Penuel.
1 Tawarikh 8.26-39 26 Yeroham puputra: Samserai, Seharya, Atalya, 27 Yaaresia, Elias jeung Sikri. 28 Kabeh jaradi kapala warga sakaruhunna- sakaruhunna, anu turunanana maratuhna di Yerusalem. 29 Yiel ngadegkeun kota Gibon sarta matuhna oge di dinya. Ngaran istrina Maaka. 30 Anjeunna puputra: Abdon cikalna, Sur, Kis, Baal, Ner, Nadab, 31 Gedor, Ahio, Seker 32 jeung Miklot. Miklot puputra Simea. Turunan maranehna caricingna di Yerusalem deukeut jeung pada baraya. 33 Ner puputra Kis, Kis puputra Raja Saul. Saul puputra opat: Yonatan, Malkisua, Abinadab jeung Esbaal. 34 Yonatan puputra Meribaal, Meribaal puputra Mika. 35 Mika puputra opat: Piton, Melek, Tarea jeung Ahas. 36 Ahas puputra Yoada, Yoada puputra tilu: Alemet, Asmawet jeung Simri. Simri puputra Mosa. 37 Mosa puputra Bina, Bina puputra Rapa, Rapa puputra Elasa, Elasa puputra Asel. 38 Asel puputra genep: Asrikam, Bokru, Ismail, Sarya, Obaja jeung Hanan. 39 Esek saderek Asel putrana tilu: Ulam, Yehus jeung Elipelet. 30
1 Tawarikh 8.40-9.7 40 Putra-putra Ulam jaradi prajurit anu kamashur, palinter mentang jamparing. Putra putuna anu lalaki aya saratus lima puluh urang. Kabeh kaasup kaom Binyamin. 9 1 Urang Israil kabeh enggeus didaptarkeun nurutkeun sakumaha silsilah turunanana, tur geus dicatet dina Kitab Raja-raja Israil. Ari urang Yuda, tina sabab dosa-dosana enggeus dihukum dibuang ka Babul. 2 Anu pangheulana marulang ka kota-kota asalna nya eta urang Israil golongan rahayat biasa, para imam, urang-urang Lewi, jeung tukang-tukang digarawe di Bait Allah. 3 Jalma-jalma ti kaom-kaom Yuda, Binyamin, Epraim, jeung Menase, maratuhna di Yerusalem. 4 (9:4-6) Ti kaom Yuda anu maratuhna di Yerusalem teh aya 690 kulawarga. Turunan anu mencarna ti Peres bin Yuda dikapalaanana ku Utai bin Amihud bin Omri. Imri jeung Bani oge karuhun Utai keneh. Turunan anu mencarna ti Selah bin Yuda di kapalaan ku Asaya. Asaya jadi kapala kulawargana. Turunan anu mencarna ti Serah bin Yuda dikapalaanana ku Yehuel. 5 (9:4) 6 (9:4) 7 (9:7-8) Ti kaom Binyamin anu maratuhna di Yerusalem teh nya eta: Salu bin Mesulam bin Hodawia bin Hasenua. Yibneya bin 31
1 Tawarikh 9.8-16 Yeroham. Ela bin Usi bin Mikri. Mesulam bin Sepaca bin Rehuel bin Yibnia. 8 (9:7) 9 Nya maranehna anu ngapalaan jalma- jalma ti kaom Binyamin anu maratuhna di Yerusalem anu lobana 956 kulawarga. 10 (9:10-12) Para imam anu maratuhna di Yerusalem nya eta: Yedaya, Yoyarib jeung Yakin. Asarya bin Hilkia, kapala urusan Bait Allah (karuhunna nya eta Mesulam, Sadok, Merayot jeung Ahitub). Adaya bin Yeroham, anu karuhunna nya eta Pashur jeung Malkia. Maasai bin Adiel, anu karuhunna Yahsera, Mesulam, Mesilemit jeung Imer. 11 (9:10) 12 (9:10) 13 Imam-imam anu jaradi kapala kulawarga kabehna aya 1.760 urang. Aranjeunna geus tarabah ngatur saniskara pagawean urusan Bait Allah. 14 (9:14-16) Urang Lewi anu maratuh di Yerusalem nya eta: Semaya bin Hasub, anu karuhunna Asrikam jeung Hasabya ti kaom Merari. Bakbakar, Heres jeung Galal. Matanya bin Mika, anu karuhunna Sikri jeung Asap. Obaja bin Semaya, anu karuhunna Galal jeung Yedutun. Berekya bin Asa bin Elkana, anu matuhna di desa urang Netopa. 15 (9:14) 16 (9:14) 32
1 Tawarikh 9.17-24 17 Para pangawal Bait Allah anu maratuh di Yerusalem nya eta: Salum, Akub, Talmon jeung Ahiman. Salum jadi kapala pangawal. 18 Nepi ka mangsa harita jalma-jalma golongan warga maranehna ditempatkeunana teh di lawang Gapura Raja beulah wetan. Tadina maranehna ngawalna teh di lawang- lawang anu brasna ka pakemahan urang Lewi. 19 Salum bin Kore incu Ebyasap jeung jalma-jalma papada warga Korah, dibere kawajiban ngajaga lawang Kemah Tepangan PANGERAN, cara papancen karuhunna bareto di pakemahan PANGERAN. 20 Putra Elasar, Pinehas anu hartina: Mugia manehna disarengan ku PANGERAN kungsi ngapalaan maranehna. 21 Jakaria bin Meselemya, eta oge ngajaga lawang Kemah Tepangan PANGERAN. 22 Anu kapilih ngajaga lawang-lawang jeung gapura-gapura teh kabehna aya 212 urang, anu didaptarkeunana di sadesana-sadesana. Eta papancen baretona dijalankeun ku para karuhunna, diayakeunana ku Raja Daud jeung Samuel, juru tingal tea. 23 Papancen ngajaga gapura-gapura Bait Allah teh diteruskeunana ku maranehna saturunanana. 24 Gapura-gapura teh masing-masing nyanghareupna ka kaler, ka kidul, ka kulon, 33
1 Tawarikh 9.25-33 ka wetan, sarta masing-masing aya kapala pangawalna saurang. 25 Anu ngajaraga di dinya dibantu ku duduluranana anu maratuh di desa-desa, ngabantuna kagiliran saminggu sewang. 26 Kapalana, anu kudu tanggung jawab aya opatan, kabeh urang Lewi. Kajaba ti kitu eta kapala-kapala jaga teh kudu ngurus rohangan-rohangan Bait Allah katut ngurus rajabranana. 27 Ku sabab kudu ngajaga Bait Allah sarta unggal isuk kudu mukakeun gapura- gapurana, maratuhna oge deukeut Bait bae. 28 Papancen urang Lewi lianna, sawareh ngarawatan parabot ngabakti; mun rek dipake kitu deui sanggeusna, eta parabot kudu diitung. 29 Sawareh deui kudu ngurus parabot suci, ngurus tipung, anggur, minyak jetun, wawangian, jeung bungbu-bungbu. 30 Tapi anu meunang ngaramu bungbu- bungbu mah ngan golongan imam wungkul. 31 Matica, putra Salum anu cikal urang Lewi golongan Korah, papancenna kudu gurang-goreng keur kurbankeuneun. 32 Jalma-jalma golongan Kahat saban poe Sabat kudu nyadiakeun roti suci teundeuneun di Bait Allah. 33 Sawareh deui urang Lewi teh aya anu kudu jaradi biduan di Bait Allah. 34
35 1 Tawarikh 9.34-44 Pamingpin-pamingpin para biduan caricingna di sababaraha babagian Bait, jeung bebas tina papancen sejenna, sabab papancen eta mah kudu dijalankeun beurang peuting. 34 Anu ngaran-ngaranna ditataan di luhur bieu kabeh kapala kulawarga urang Lewi sakaruhunna-sakaruhunna masing-masing, jeung jaradi pamingpin pangeusi kota Yerusalem. 35 Yiel ngadegkeun kota Gibon, calikna oge di dinya jeung Maaka, istrina. 36 Putra-putrana nya eta: Abdon cikalna, Sur, Kis, Baal, Ner, Nadab, 37 Gedor, Ahio, Jakaria jeung Miklot. 38 Miklot puputra Simea. Turunan maranehna maratuhna di Yerusalem, deukeut jeung pada dulur anu sakaruhun. 39 Ner puputra Kis, Kis puputra Saul. Saul putrana opat: Yonatan, Malkisua, Abinadab jeung Esbaal. 40 Yonatan puputra Meribaal, Meribaal puputra Mika. 41 Mika putrana opat: Piton, Melek, Tarea jeung Ahas. 42 Ahas puputra Yara, Yara putrana tilu: Alemet, Asmawet jeung Simri. Simri puputra Mosa, 43 Mosa puputra Bina, Bina puputra Repaya, Repaya puputra Elasa, Elasa puputra Asel. 44 Asel putrana genep: Asrikam, Bokru, Ismail, Sarya, Obaja jeung Hanan.
1 Tawarikh 10.1-7 10 1 Urang Pelisti merangan ka urang Israil di Gunung Gilboa. Balad Israil loba pisan anu tiwas kasambut, anu harirup keneh kalabur, kitu deui Raja Saul sapala putra. 2 Tapi ku urang Pelisti diudag terus ditarajang deui sarta harita tilu putra Saul nya eta Yonatan, Abinadab jeung Malkisua tariwas kasambut musuh. 3 Di sakurilingeun Saul perang kacida ragotna, tur anjeunna keuna ku jamparing musuh, tatu parna pisan. 4 Anjeunna ngalahir ka budak ngora anu mawa pakarangna, saurna, "Cabut pedang maneh, tubleskeun ka kami, bisi kaayaan kami kieu katarenjoeun manten ku itu urang Pelisti umat brahala, tangtu aratoheun." Tapi eta budak ngora teu daekeun, kacida teu wanieunana. Ku sabab kitu Saul nyabut pedang nyalira, bles nubles anjeun. 5 Nenjo Saul geus pupus, bles deuih eta budak ngora teh nubles maneh ku pedangna, maot di dinya. 6 Saul jeung tilu putrana parupus sapoe reujeung, karajaanana tamat. 7 Urang Israil anu maratuh di Lebak Yisrel barang ngadarenge beja yen baladna kalabur tur Saul jeung putra-putrana parupus, tuluy bae kalabur ti pamatuhanana, urutna diandih ku urang Pelisti. 36
37 1 Tawarikh 10.8-14 8 Sanggeus perang enggeusan, urang Pelisti ngalalasruk rek ngarangsadan mayit-mayit. Layon Saul jeung tilu putrana kapanggih di Gunung Gilboa. 9 Pakarangna dirangsadan, mastakana diteukteuk. Urang Pelisti ngirimkeun utusan-utusan ka sakuliah nagarana, ngembar-ngembar beja anu sakitu pikabungaheunana ka brahala-brahala jeung ka bangsana. 10 Pakarang Saul ku maranehna disimpen di salah sahiji imah pamujaanana, ari mastakana digantungkeun di kuil Dewa Dagon, sesembahanana. 11 Barang urang Yabes di wewengkon Gilad ngadarenge beja kalakuan urang Pelisti kitu ka Saul, 12 seug jalma anu garagah jeung warani arindit nyarokot layon Saul jeung tilu putrana dibawa ka Yabes, dimakamkeun di handapeun hiji tangkal kiara. Geus kitu maranehna paruasa meunang tujuh poe. 13 Nu matak Saul pupus teh ku lantaran geus henteu satia ka PANGERAN. Henteu tumut kana timbalan-timbalan PANGERAN, anggur mundut pituduh ka arwah jelema anu geus paeh, 14 lain mundut pituduh ka PANGERAN. Eta sababna ku PANGERAN disina tiwas, karajaanana ku Mantenna diselehkeun ka Daud putra Isai.
1 Tawarikh 11.1-6 11 1 Geus kitu kabeh kaom Israil daratang ka Daud di Hebron, sarta arunjukan kieu, "Abdi sadaya sareng Gusti tunggal sadaging sagetih. 2 Kapungkur, nalika abdi sadaya dirajaan keneh ku Saul, Gusti parantos ngapalaan abdi sadaya dina peperangan. Kawuwuh PANGERAN, Allah panutan Gusti, parantos nangtoskeun yen Gusti bakal jadi pamingpin sareng raja umat Mantenna." 3 Sakabeh pamingpin Israil daratang ka Raja Daud di Hebron, sarta anjeunna ngayakeun perjangjian jeung maranehna, kalawan PANGERAN saksina. Seug anjeunna ku maranehna dilisahan dijenengkeun raja nyangking Israil, sakumaha jangji PANGERAN ka Samuel tea. 4 Raja Daud jeung sakumna bangsa Israil angkat merangan kota Yerusalem, anu kasebutna Yebus. Anu maratuh di dinya nya eta urang Yebus, asli urang dinyana. 5 Ceuk urang Yebus ka Daud pamohalan anjeunna bisa asup ka kota maranehna, ari heug benteng maranehna nya eta benteng Sion ku Daud karebut. Satuluyna Sion teh kawentar jadi "Kota Daud". 6 Saur Daud, "Sing saha anu pangheulana bisa maehan urang Yebus, bakal diangkat jadi panglima perang." Seug Yoab putra ibu Seruya ngapalaan narajang, sarta anjeunna jadi panglima. 38
39 1 Tawarikh 11.7-15 7 Ku sabab eta benteng terus dilinggihan ku Daud, tuluy bae kamashur jadi "Kota Daud". 8 Eta kota ku anjeunna diomean sakurilingna, mimiti ti Milo wetaneun pasir nepi ka tepung gelang. Sesana salian ti eta diomeanana diteruskeun ku Yoab. 9 Daud beuki lila beuki nanjung, sabab diaping ku PANGERAN, Allah Nu Maha Kawasa. 10 Ieu daptar prajurit-prajurit Daud anu kamashur. Babarengan jeung urang Israil lianna maranehna ngabantu anjeunna jadi raja, nekanan jangji PANGERAN sarta ngajaga sangkan karajaan anjeunna tetep nanjeur. 11 Nu kahiji Yasobam ti golongan Hakmoni, pamingpin "Tri Wirawan". Sakali prung tarung kungsi bisa maehan tilu ratus musuh ku tumbak. 12 Nu kadua ti eta tilu pahlawan teh, anu kamashur nya eta Elasar bin Dodo ti golongan Ahohi. 13 Sakali mangsa manehna ngabaturan Daud ngayonan urang Pelisti di Pas Damim. Barang geus aya di hiji kebon gandum, urang Israil mimiti kalabur, 14 tapi manehna jeung bawahanana mah tetep tagen ngayonan urang Pelisti di tengah eta kebon, sarta ku PANGERAN disina unggul. 15 Dina hiji poe, sabot sabubuhan urang Pelisti keur mangkalan di Lebak Repaim, aya tilu prajurit ti prajurit-prajurit anu
1 Tawarikh 11.16-21 kamashurkeun "Si Tilu Puluh" arindit rek nepungan Daud di hiji karang deukeut guha Adulam. 16 Harita Betlehem keur diandih ku sapasukan urang Pelisti. Ari Daud keur aya di hiji pasir anu dibenteng, 17 sarta geus ngaraos sono ka lembur, seug bae ngalahir, "Hayang teuing kami dipangalakeun cai keur nginum ti sumur anu di deukeut lawang gapura Betlehem!" 18 Bral bae eta tilu prajurit teh arindit, tuluy norobos ka pangkalan urang Pelisti, pek nimba ti sumur, caina disanggakeun ka Daud. Tapi tinimbang dileueut, cai teh ku anjeunna dibahekeun kana taneuh, dibaktikeun ka PANGERAN, 19 sarta anjeunna miunjuk kieu, "Paliyas abdi nginum ieu cai, margi sasat nginum getih eta tilu jalmi anu parantos nandonkeun nyawana." Nu matak eta cai teh ku anjeunna teu dileueut. Kitu kagagahanana eta tilu prajurit teh. 20 Nu jadi kapala "Si Tilu Puluh" nya eta Abisai putra ibu Seruya, rayina Yoab. Abisai kungsi ngayonan tilu ratus urang Pelisti nepi ka paraeh kabeh ditumbakan. Abisai kamashur di antara nu tilu puluh teh. 21 Malah ti "Si Tilu Puluh" mah pangdihormatna, turug-turug jadi pamingpinna. Parandene kitu mashur keneh "Tri Wirawan" tea. 40
1 Tawarikh 11.22-26 22 Benaya bin Yoyada, urang Kabsel, eta oge prajurit kamashur. Loba kagagahanana, kaasup tarungna ngalawan dua satria Moab anu awakna baradag. Sarta sakali mangsa keur turun salju manehna nurunan hiji gorombang, tarung jeung hiji singa, singana dipaehan. 23 Kungsi deuih niwaskeun hiji urang Mesir anu awakna tangihgul, jangkungna leuwih ti dua meter. Musuhna make tumbak gede pisan, ari Benaya ngan make pepentung. Tumbak urang Mesir teh dibetot, gejos dipake maehan anu bogana. 24 Kitu kagagahan-kagagahan Benaya ti antara "Si Tilu Puluh". 25 Ti "Si Tilu Puluh" mah manehna nonjol pisan. Tapi mashur keneh "Tri Wirawan" tea. Manehna ku Daud dijieun kapetengan pribadi. 26 (11:26-47) Prajurit-prajurit kamashur anu lianna nya eta: Asahel, raina Yoab; Elhanan bin Dodo, ti Betlehem; Samma, urang Harod; Heles, urang Pelet; Ira bin Ikes, urang Tekoa; Abieser, urang Anatot; Sibkai, urang Husa; Ilai, urang Ahoh; Maharai, urang Netopa; Heled bin Baana, urang Netopa; Itai bin Ribai, urang Gibea wewengkon Binyamin; Benaya, urang Piraton; Hurai, urang lebak Gaas; Abiel, urang Arba; Asmawet, urang Bahurum; Eliahba, urang Saalbon; Hasem, urang Gison; Yonatan bin Sage, urang Harar; Ahiam bin Sakar, urang Harar; Elipal bin Ur; 41
1 Tawarikh 11.27-42 Heper, urang Mekera; Ahia, urang Pelon; Hesro, urang Karmel; Naarai bin Esbai; Yoel, saderek Natan; Mibhar bin Hagri; Selek, urang Amon; Naharai, urang Berot, purah mawa pakarang Yoab; Ira jeung Gareb, urang Yatir; Uria, urang Het; Sabad bin Ahilai; Adina bin Sisa, jalma penting ti kaom Rubin, boga pasukan sorangan lobana tilu puluh prajurit; Hanan bin Maaka; Yosapat, urang Matan; Usia urang Astera; Sama jeung Yehiel, urang Arur, duanana bin Hotam; Yediael jeung Yoha, urang Tis, duanana bin Simri; Eliel, urang Mahawa; Yeribai bin Elnaam jeung Yosawia bin Elnaam; Itma, urang Moab; Eliel, Obed jeung Yaasiel, urang Soba. 27 (11:26) 28 (11:26) 29 (11:26) 30 (11:26) 31 (11:26) 32 (11:26) 33 (11:26) 34 (11:26) 35 (11:26) 36 (11:26) 37 (11:26) 38 (11:26) 39 (11:26) 40 (11:26) 41 (11:26) 42 (11:26) 42
43 (11:26) 44 (11:26) 45 (11:26) 46 (11:26) 47 (11:26) 1 Tawarikh 11.43-12.8 12 1 Basa Daud keur di Siklag nyingkahan Raja Saul, loba pisan anu maturan, prajurit-prajurit anu beunang diandelkeun tur loba pangalamanana, 2 jalma-jalma ti golongan Saul, papada ti kaom Binyamin. Kabeh palinter mentang jamparing, palinter ngabandring boh ku leungeun katuhu boh ku leungeun kenca. 3 (12:3-7) Pamingpinna Ahieser bin Semaa jeung Yoas bin Semaa, urang Gibea. Prajurit-prajuritna nya eta: Yesiel bin Asmawet, Pelet bin Asmawet. Beraka jeung Yehu, urang Anatot. Yismaya urang Gibon, prajurit kamashur, salah sahiji pamingpin "Si Tilu Puluh". Yermia, Yehasiel, Yohanan jeung Yosabad, urang Gedera. Elusai, Yerimot, Balya, Semarya jeung Sepaca, urang Harip. Elkana, Yisia, Asarel, Yuser jeung Yasobam, ti kaom Korah. Yula bin Yeroham, Sebaja bin Yeroham, urang Gedor. 4 (12:3) 5 (12:3) 6 (12:3) 7 (12:3) 8 Ieu ngaran-ngaran prajurit mashur ti kaom Gad jeung loba pangalamanana, anu 43
1 Tawarikh 12.9-17 daratang ngahiji ka pasukan Daud basa anjeunna keur aya di hiji gurun keusik anu geus dibenteng. Kabeh arahli molahkeun kepeng jeung tumbak, tur perongna perong singa, sarta rarikat saperti mencek. 9 (12:9-13) Ngaran-ngaranna nurutkeun parelean tingkatanana nya eta: Eser, Obaja, Eliab, Mismana, Yermia, Atai, Eliel, Yohanan, Elsabad, Yermia jeung Makbanai. 10 (12:9) 11 (12:9) 12 (12:9) 13 (12:9) 14 Ti antara eta urang Gad aya anu jadi kapala sarebu prajurit, aya nu jaradi kapala saratus prajurit. 15 Dina bulan kahiji dina hiji taun, maranehna mareuntasan Walungan Yordan anu caina keur limpas, narajang ka urang peuntas di lebak-lebak wetaneun jeung kuloneun eta walungan, datang ka anu ditarajangna paburisat. 16 Sakali mangsa aya sapasukan urang Binyamin jeung Yuda datang ka benteng anu dicalikan ku Daud. 17 Daud nyampeurkeun sarta nyaur kieu, "Upama maraneh ka darieu teh rek ngabaturan jeung rek marantuan, atuh sukur, bagea. Yap urang ngahiji! Sabalikna lamun niat dengki rek ngalejokeun kami ka musuh, najan kami taya maksud ngabinasa ge 44
1 Tawarikh 12.18-21 maraneh mo burung tiwas ku Allah karuhun urang anu maha uninga!" 18 Roh Allah tumerap ka Amasai, salah saurang ti eta pasukan anu engkena ngapalaan "Si Tilu Puluh", seug Amasai ngagero, pokna, "Nun Daud putra Isai, kuring sadaya kagungan anjeun! Mugia anjeun katut anu ngabarantu lulus mulus! Allah anu ngaping anjeun!" Eta pasukan ku Daud dibageakeun, seug dijaradikeun opsir baladna. 19 Ti kaom Menase ge aya prajurit-prajurit anu mareuntas ka pihak Daud, waktu anjeunna ngiring ka urang Pelisti anu rek ngarurug ka Raja Saul. Tapi Daud mah lain rek mantuan perang ka urang Pelisti, katurug-turug raja-raja Pelisti arembungeun kapiluan, dumeh sarieuneun bisi anjeunna belot ka Saul urut gustina, anu matak Daud mah disina mulih deui ka Siklag. 20 Prajurit-prajurit kaom Menase anu bariluk ka Daud, anu daratangna waktu anjeunna keur satengahing mulih ka Siklag, nya eta: Adna, Yosabad, Yediael, Mikael, Yosabad, Elihu, jeung Siletai. Di kaom Menase maranehna masing-masing ngabawah sarebu prajurit. 21 Maranehna tuluy ngabdi ka Daud, jaradi opsir pasukan-pasukan anjeunna, kawantu prajurit-prajurit anu kawentar. Ka dieunakeun 45
1 Tawarikh 12.22-23 maranehna jaradi opsir angkatan perang Israil. 22 Meh saban poe aya bae jalma-jalma anu daratang milu ka pasukan Daud, atuh balad Daud teh jadi kacida lobana. 23 (12:23-37) Waktu Daud geus aya di Hebron, loba pisan prajurit anu arasup ka balad anjeunna, kabeh arasak latih, arek ngabarantuan anjeunna jadi raja ngagentos Saul, sakumaha jangji PANGERAN. Jumlah bilangan baladna: Ti kaom Yuda 6.800 urang anu siap perang, pakarangna kepeng jeung tumbak. Ti kaom Simeon 7.100 urang, geus arasak latih. Ti kaom Lewi 4.600 urang. Ti cangkingan Yoyada turunan Harun 3.700 urang. Ti kulawarga Sadok, nonoman gagah, 22 urang kapala. Ti kaom Binyamin (kaomna Saul) 3.000 urang; kaom Binyamin lolobana mah saratia keneh ka Saul. Ti kaom Epraim 20.800 urang, di kaomna kakoncara. Ti kaom Menase Kulon 18.000 urang beunang meting sina ngabarantu ngarajakeun Daud. Ti kaom Isaskar 200 urang pamingpin katut prajurit cangkinganana masing-masing; ieu para pamingpin paraham ka nu kudu dilampahkeun ku Israil, tur nyaraho kana wanci mustari pikeun ngalampahkeunana. Ti kaom Sebulun 50.000 urang, prajurit-prajurit satia tur beunang diandelkeun, siap perang, palinter molah sarupaning pakarang. Ti kaom Naptali 1.000 urang pamingpin katut 37.000 46
1 Tawarikh 12.24-39 prajuritna anu pakarangna kepeng jeung tumbak. Ti kaom Dan 28.600 urang anu geus arasak latih. Ti kaom Aser 40.000 urang anu geus siap tempur. Ti kaom-kaom wetaneun Walungan Yordan nya eta kaom Rubin, kaom Gad jeung kaom Menase Wetan 120.000 urang, geus arasak latih molah sarupaning pakarang. 24 (12:23) 25 (12:23) 26 (12:23) 27 (12:23) 28 (12:23) 29 (12:23) 30 (12:23) 31 (12:23) 32 (12:23) 33 (12:23) 34 (12:23) 35 (12:23) 36 (12:23) 37 (12:23) 38 Eta prajurit-prajurit anu enggeus siap tempur maruru ka Hebron reujeung tekad seja ngarajakeun Daud sina nyangking sakuliah Israil. Malah urang Israil salian ti maranehna oge kabeh geus satujuan. 39 Sanggeus araya di Daud, maranehna ngaraso meunang tilu poe, balakecrakan beunang mawakeun batur-batur sanagarana. 47
1 Tawarikh 12.40-13.5 48 40 Anu marawakeunana aya anu ti jauhna ti beulah kaler, nya eta ti kaom Isaskar, Sebulun jeung Naptali, mani merul daratang marawa kalde, onta, bigal jeung sapi, ambaringkung ku dahareun, tipung, buah kondang, kismis, anggur jeung minyak jetun, malah marawa sapi jeung domba peunciteun. Eta teh netelakeun yen di sakuliah nagara rahayat keur saruka hate. 13 1 Raja Daud barempag jeung opsir- opsir nu nyangking sarebu prajurit jeung nu saratus prajurit. 2 Sanggeus kitu anjeunna ngembarkeun ka sakumna bangsa Israil, "Saupama maraneh rempug, jeung saupama ieu maksud sapagodos jeung pangersa PANGERAN Allah urang, hayu urang nitahan para utusan ka ditu ka dieu, ngondangan dulur-dulur sabangsa anu tinggal, kitu deui para imam jeung urang Lewi di desa-desana, sina ka darieu. 3 Geus kitu urang nyokot Peti Perjangjian Allah anu geus lila kateler-teler ti wates Raja Saul." 4 Jalma rea nyatujuan, malah galumbira. 5 Gancangna Daud geus ngumpulkeun urang Israil ti ditu ti dieu, ti kidul ti semet Walungan Sihor wates Mesir, nepi ka semet jalan anu bras ka Hamat di beulah kaler, diajak mindahkeun Peti Perjangjian ti Kiryat Yarim ka Yerusalem.
1 Tawarikh 13.6-14 6 Sanggeus kitu Daud angkat jeung jalma rea ka kota Baala, nya eta ka Kiryat Yarim di wewengkon Yuda, seja nyandak Peti Perjangjian Allah, anu ngagem jenengan PANGERAN, anu ngasta luhureun mukarabin. 7 Seug Peti Perjangjian teh dikaluarkeun ti imah Aminadab, dimuatkeun kana padati anyar. Padatina diaping ku Usa jeung Ahio, 8 dipirig ku Daud ngigel jeung jalma rea, tanda hormatna ka Allah, dibarung ku ngarawih jeung narabeuh kacapi, terebang, kecrek jeung tarompet. 9 Barang narepi ka hiji panggilingan di Kidon, sapi anu narik padati teh tijalikeuh. Usa rikat nyanggap Peti Perjangjian sieuneun eta Peti tiguling. 10 Tapi PANGERAN jadi bendu ka Usa dumeh nyabak eta peti, nepi ka Usa tiwas harita keneh di payuneun PANGERAN. 11 Daud kacida ngangresna ningali Usa tiwas ku bebendu PANGERAN, seug eta tempat teh ku anjeunna disebut Peres Usa, nepi ka ayeuna. 12 Daud jadi kacida sieuneunana ku Allah, seug ngalahir, "Kudu kumaha dibawana ieu Peti Perjangjian teh ku kami?" 13 Tungtungna eta peti teh ku Daud henteu tulus dicandakna ka Yerusalem, ditunda di imah Obed Edom, asli urang Gat. 14 Meunang tilu bulan ayana di dinya. Sajeroning kitu, saeusi imah Obed Edom 49
1 Tawarikh 14.1-10 jeung sagala pangabogana meunang berkah ti PANGERAN. 14 1 Raja Hiram ti nagara Tirus ngintunan balok-balok kai kiputri ka Daud, reujeung tukang-tukang kayu jeung tukang- tukang tembokna, sina mangadegkeun karaton. 2 Ku sabab kitu kahartoseun ku Daud yen anjeunna ku PANGERAN geus diteguhkeun jadi raja nyangking Israil, sarta karajaanana ku Mantenna dibeungharkeun pikeun kabagjaan umat-Na. 3 Sanggeus calik di Yerusalem Daud tambah deui garwa, tambah deui putra istri pameget. 4 Putra-putra anu diwedalkeunana di Yerusalem nya eta: Samua, Sobab, Natan, Suleman, 5 Yibhar, Elisua, Elpelet, 6 Nogah, Nepeg, Yapia, 7 Elisama, Belyada jeung Elipelet. 8 Barang urang Pelisti ngadarenge beja yen Daud geus jadi raja nyangking sakuliah nagara Israil, seug mepek balad rek nangkep ka anjeunna. Ti dinya Daud budal jeung balad arek ngayonan. 9 Urang Pelisti geus araya di Lebak Repaim jeung geus mimiti rarampog. 10 Daud unjukan ka Allah, "Kumaha eta urang Pelisti teh kedah dilawan? Kumaha abdi tiasa unggul?" "Pek perangan!" waler 50
1 Tawarikh 14.11-15.1 PANGERAN. "Ku Kami rek diselehkeun ka maneh." 11 Seug eta urang Pelisti teh ku Daud diperangan di Baal Perasim, dielehkeun. Anjeunna ngalahir kieu, "Allah geus ngersakeun aing bisa ngabedah balad musuh lir upama banjir." Nu matak eta tempat ku anjeunna dingaranan Baal Perasim. 12 Waktu urang Pelisti kalabur, brahala- brahalana kataringgaleun, ku Daud dipiwarang diduruk. 13 Tapi teu lila urang Pelisti teh murubul deui ka eta lebak jeung geus mimiti raranjah deui. 14 Daud unjukan deui ka Allah. Ari waleran Allah, "Narajangna ulah ti beulah dieu, kudu nguriling ka beulah ditu ti tukangeunana, ti lebah gumplukan tangkal baka. 15 Lamun geus aya sora pabuis di pucuk- pucuk tangkal baka, maneh kudu gancang narajang, sabab Kami bakal maju ti heula ngelehkeun balad Pelisti." 16 Sakumaha timbalan Allah ku Daud ditumutkeun, sarta anjeunna hasil iasa ngusir balad Pelisti ti semet Gibon meh nepi ka Geser. 17 Daud jadi kagurnita ka mana-mana, sarta bangsa-bangsa sejen ku PANGERAN disina sarieuneun ku anjeunna. 15 1 Keur anggoeunana Daud ngadamel gedong-gedong di Kota Daud. Tempat 51
1 Tawarikh 15.2-12 keur Peti Perjangjian Allah oge ngadamel, katut jeung kemahna. 2 Sanggeus kitu saurna, "Peti Perjangjian teh digotongna ngan kudu ku urang Lewi, sabab ngan maranehna anu ku PANGERAN geus dipilih purah ngagotongna jeung purah ngalalayananana teh, sapapanjangna." 3 Seug Daud marentah ngumpulkeun sakumna bangsa Israil ka Yerusalem, rek mindahkeun Peti Perjangjian ka tempat anu geus disadiakeun ku anjeunna. 4 Jalma-jalma turunan Harun jeung urang Lewi ku anjeunna diondang. 5 Urang Lewi anu datang ti golongan Kahat 120 urang, pamingpinna Uriel; 6 ti golongan Merari 220 urang, pamingpinna Asaya; 7 ti golongan Gerson 130 urang, pamingpinna Yoel; 8 ti golongan Elisapan 200 urang, pamingpinna Semaya; 9 ti golongan Hebron 80 urang, pamingpinna Eliel; 10 ti golongan Usiel 112 urang, pamingpinna Aminadab. 11 Daud nyaur Imam Sadok, Imam Abyatar, jeung pamingpin urang Lewi anu genepan tadi, nya eta Uriel, Asaya, Yol, Semaya, Eliel, jeung Aminadab, 12 saurna ka maranehna, "Sarampean pamingpin golongan-golongan Lewi geura 52
1 Tawarikh 15.13-17 susuci jeung sakumna urang Lewi, pikeun mawa Peti Perjangjian GUSTI Allah Israil ka dieu, ka tempat beunang kaula nyadiakeun. 13 Bareto eta Peti digarotongna lain ku sarampean, nepi ka urang dihukum ku Gusti PANGERAN, lantaran ngabakti ka Mantenna teh henteu make tatakrama samistina." 14 Prak eta imam-imam jeung urang Lewi susuci, supaya meunang mindahkeun Peti Perjangjian GUSTI Allah Israil. 15 Sanggeus kitu Peti teh digotong ku urang Lewi make rancatan, prakprakanana sakumaha katangtuan ti PANGERAN anu diandikakeun ka Musa tea. 16 Para pamingpin urang Lewi ku Daud dipiwarang ngumpulkeun biduan-biduan urang Lewi, pikeun ngawihkeun lagu-lagu gumbira jeung pikeun narabeuh kacapi jeung kecrek. 17 (15:17-21) Seug jalma-jalmana ku maranehna dipilih ti warga-warga anu baroga biduan, pikeun narabeuh kecrek tambaga. Nu kapilih: Heman bin Yoel jeung dulurna, Asap bin Berekya, jeung Etan bin Kusaya ti kaom Merari, dibantu ku urang Lewi sejenna anu kudu narabeuh kacapi sora luhur nya eta: Jakaria, Yaasiel, Semiramot, Yehiel, Uni, Eliab, Maaseya jeung Benaya. Pikeun narabeuh kacapi sora gede, urang Lewi anu kapilih: Matica, Elipelehu, Mikneya, Asasia, 53
1 Tawarikh 15.18-28 jeung duaan deui: Obed Edom jeung Yehiel tukang ngajaraga Bait Allah. 18 (15:17) 19 (15:17) 20 (15:17) 21 (15:17) 22 Kenanya ahli lalaguan, diangkat kudu mingpin tukang nabeuh. 23 (15:23-24) Berekya, Elkana, Obed Edom jeung Yehia dipilih kudu ngajaraga Peti Perjangjian. Imam-imam Sebanya, Yosapat jeung Elieser kapilih kudu nariup tarompet heulaeun Peti Perjangjian. 24 (15:23) 25 Bral Daud angkat ka imah Obed Edom diiring ku para pamingpin jeung para panglima, arek nyandak Peti Perjangjian. Kabeh kacida galumbirana. 26 Sangkan pasti aya pitulung PANGERAN ka urang Lewi anu kudu ngagotong Peti tea, maranehna ngurbankeun tujuh sapi jalu jeung tujuh domba. 27 Daud, tukang-tukang nabeuh jeung Kenanya pamingpinna sarta urang Lewi anu ngagotong Peti Perjangjian, kabeh dijarubah lenen lemes. Daud mah nganggo epod ongkoh. 28 Peti Perjangjian digotong ka Yerusalem, diiring ku sakumna bangsa Israil dipirig ku surak ayeuh-ayeuhan pabaur jeung sora 54
1 Tawarikh 15.29-16.7 tatabeuhan, tarompet, tarompet tanduk, kecrek jeung kacapi anu ngalagu. 29 Barang gotongan Peti geus aya di dayeuh, Mikal binti Saul nempo tina jandela, ret ningali Raja Daud keur rerengkenekan jeung ajrug-ajrugan nembongkeun kagumbiraan, rey bae jadi asa cua ka anjeunna. 16 1 Peti Perjangjian diasupkeun ka jero kemah anu disadiakeun ku Daud tea, dipernahkeun. Tuluy ngahaturkeun kurban beuleuman jeung kurban karapihan ka Allah. 2 Beres ngahaturkeun kurban-kurban, Daud ngaberkahan jalma rea nyebut pajenengan PANGERAN, 3 tuluy ngabagikeun kadaharan, unggal jelema di Israil lalaki awewe dibaragi roti sasiki, daging sakeureut jeung kismis. 4 Aya urang Lewi anu ku Daud diangkat purah mingpin ibadah ka PANGERAN Allah Israil hareupeun Peti Perjangjian, purah nyanggakeun lagu jeung pupujian. 5 Asap pamingpinna, dibantu ku Jakaria. Ari Yiel, Semiramot, Yehiel, Matica, Eliab, Benaya, Obed Edom, jeung Yiel, purah nabeuh kacapi, Asap purah nabeuh kecrek. 6 Ari Imam Benaya jeung Imam Yehasiel dibakukeun niup tarompet hareupeun Peti Perjangjian. 7 Asap sabatur-batur papada urang Lewi mimiti poe eta dibakukeun ku Daud 55
1 Tawarikh 16.8-20 purah nyanggakeun lagu-lagu pupujian ka PANGERAN. 8 Puji sukur ka PANGERAN, gurnitakeun kaagungana-Na. Caritakeun ka bangsa- bangsa sagala dadamelan Mantenna. 9 Sanggakeun puji ka PANGERAN, gurnitakeun mujijat-Na nu araheng. 10 Sing saruka, urang jadi umat Mantenna. Sing barungah nu ngarabdi ka Mantenna. 11 Deuheusan PANGERAN, sambat pitulung-Na, jeung tong petot-petot ngabakti. 12 (16:12-13) Eh anak incu Yakub abdi-abdi Allah, eh anak incu Israil petingan Allah! Ingetkeun sagala mujijat Mantenna, jeung kaadilana-Na ka urang! 13 (16:12) 14 PANGERAN Allah urang teh parentah-Na keur sajagat buana. 15 Pacuan poho kana jangji Allah, jangji nu henteu barobah, 16 jangji-Na anu kedal ka Ibrahim, anu diikrarkeun ka Ishak. 17 PANGERAN kedal jangji ka Yakub anu salawasna moal barobah. 18 "Kami ka maneh rek mere tanah Kanaan, jadi tanah milik maneh," kitu pangandika-Na. 19 Harita di Kanaan teh umat Allah can sabaraha tur ngumbara keneh, 20 ti nagara itu ka nagara ieu, ti karajaan itu ka karajaan ieu. 56
1 Tawarikh 16.21-31 21 Tapi maranehna ku Allah diraksa, urang dinya dilarang ngaganggu, raja-rajana diancam: 22 "Pacuan jail ka umat Kami, pacuan jahat ka nabi-nabi Kami!" 23 Puji PANGERAN eh jagat buana! Caritakeun saban poe beja hade: Kami geus salamet ku Mantenna. 24 Kamulyaan Mantenna caturkeun ka kabeh bangsa, dadamelan aragung-Na caturkeun ka sarerea. 25 PANGERAN kalangkung agung, pujieun kaliwat saking, Mantenna kudu dihormat leuwih ti sakabeh nu dipiallah. 26 Bangsa sejen mah allahna teh aallahan, ari PANGERAN mah nu ngadamel langit. 27 Mantenna dikubeng ku kamulyaan jeung kaagungan, kakawasaan jeung kasukaan ngeusian tempat linggih-Na. 28 Puji PANGERAN, eh manusa saeusi bumi! Puji kamulyaan jeung kadigjayaan Mantenna. 29 Agungkeun jenengan PANGERAN nu mulya, sanggakeun pangbakti, datangan Bait-Na. Ana Mantenna ebreh pinton kasucian, geuwat sarujud payuneun PANGERAN. 30 Eh jagat, sing gumeter di payuneun Mantenna! Bumi pageuh dina tempatna, hamo bisa dieserkeun. 31 Sing saruka eh bumi jeung langit! Gurnitakeun ka bangsa-bangsa: PANGERAN jumeneng Raja. 57
1 Tawarikh 16.32-40 32 Sing gumuruh laut jeung saeusina! Sing saruka tegalan jeung saeusina! 33 Tatangkalan di leuweung bakal sarurak, lamun Mantenna geus rawuh rek marentah jagat. 34 Kudu nganuhunkeun ka PANGERAN, nuhun ku kasaeana-Na. Asih-Na langgeng sapapanjangna. 35 Geura sasambat, "Nun Allah Gusti nu jadi Jurusalamet, rahayukeun abdi sadaya, hijikeun, sareng jait ti bangsa-bangsa, sangkan abdi sadaya maruji sukur, sareng ngamulyakeun pajenengan anu suci." 36 Puji PANGERAN, Allah Israil! Puji, ti ayeuna nepi ka salalanggengna! Tutas eta lagu pupujian, jalma rea ngucapkeun, "Amin," sarta ngamulyakeun ka PANGERAN. 37 Asap sabatur-batur papada urang Lewi ku Daud ditetepkeun jadi purah ngajalankeun tugas babakti di tempat panyimpenan Peti Perjangjian, anu kudu dilampahkeun unggal-unggal poe, 38 dibantu ku Obed Edom bin Yedutun sabatur-batur anu genep puluh dalapan urang tea. Hosa jeung Obed Edom dibakukeun purah jaga lawang-lawang. 39 Imam Sadok jeung para imam lianna dibakukeun purah ngajalankeun tugas babakti ka PANGERAN di Gibon. 40 Unggal isuk jeung unggal sore kudu nyanggakeun kurban beuleuman dina altar, 58
1 Tawarikh 16.41-17.4 sakumaha anu dimistikeun dina Hukum anu ku PANGERAN diturunkeun ka Israil. 41 Heman jeung Yedutun oge ditugaskeun di dinya jeung babaturanana anu ngahaja dipilih purah nyanggakeun pupujian ka PANGERAN, nganuhunkeun kana kasaeana-Na. 42 Heman jeung Yedutun kudu ngatur nu narabeuh tatabeuhan paragi ngiring lagu-lagu pamuji sukur, tarompet, kecrek jeung tatabeuhan lianna. Jalma-jalma kaom Yedutun lianna dibakukeun purah jaraga lawang-lawang. 43 Sanggeus kitu kakara jalma-jalma teh baralik. Daud oge mulih nepangan eusi bumina. 17 1 Raja Daud calikna geus di karaton. Dina hiji poe anjeunna ngala Nabi Natan, geus kitu ngalahir, "Tingali, kaula parantos cicing di karaton tina kai kiputri, ari Peti Perjangjian PANGERAN ngan di jero kemah!" 2 Piunjuk Natan, "Atuh mangga pidamel kumaha kersa, da Gusti teh disarengan ku Allah." 3 Tapi dina peutingna Allah nimbalan ka Natan, dawuhana-Na, 4 "Bejakeun ieu pangandika ka Daud abdi Kami, kieu, Gedong keur panglinggihan Kami dijieunna ulah ku maneh. 59
60 1 Tawarikh 17.5-10 5 Ongkoh ti barang Kami ngajait urang Israil ti Mesir, nepi ka kiwari oge cicing teh lain di gedong, tapi di kemah jeung pipindahan. 6 Jeung sapanjang reureujeungan jeung urang Israil, ka para pamingpin beunang Kami ngangkat, Kami teu menta dipangnyieunkeun gedong tina kai kiputri. 7 Jadi pangbejakeun ku maneh ka abdi Kami Daud, kieu kituh timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Kawasa, Maneh teh ku Kami dipulung ti tegal, tina asal tukang ngajaga domba diangkat jadi raja nyangking umat Kami Israil. 8 Kami geus nulungan ka maneh ka mana bae maneh indit. Unggal maneh maju tarung, musuh maneh ku Kami dielehkeun. Maneh ku Kami rek dijieun kamashur saperti para pamingpin anu panggedena di dunya. Indit ka mana bae maneh ku Kami diaping. Unggal maneh indit ngarurug, musuh maneh ku Kami dielehkeun. 9 (17:9-10) Sarta umat Kami Israil, ku Kami geus dipangnyadiakeun tempat, geus disina maratuh di dinya jeung moal aya anu neungteuinganan deui. Enggeus sering maranehna ditarajang ku bangsa-bangsa anu barengis ti saprak arasup ka ieu tanah. Tapi ti semet ayeuna mah moal deui. Kami jangji rek ngelehkeun sakabeh musuh maneh, sarta maneh rek dibere turunan. 10 (17:9)
1 Tawarikh 17.11-17 11 Di mana maneh geus mulang ti dunya ngahiji jeung karuhun-karuhun, aya anak maneh saurang anu ku Kami rek dijieun raja, sarta karajaanana ku Kami rek dikersakeun sina nanjung. 12 Nya anak maneh anu eta anu bakal mangnyieunkeun gedong pikeun Kami, sarta karajaan turunanana moal aya kandegna sapapanjangna. 13 Sarta Kami pijadieun Ramana, ari manehna pijadieun putra Kami. Pangdeudeul ti Kami ka manehna moal eureun-eureun, moal dipegatkeun cara ka Saul anu ku Kami digulingkeun sangkan maneh jadi raja gantina. 14 Manehna baris dijenengkeun ku Kami sina ngurus umat Kami jeung nyekel karajaan Kami salalanggengna. Karajaan turunanana moal aya kandegna." 15 Eta pangandika wahyu ti Allah ku Natan dicarioskeun ka Daud. 16 Ti dinya Raja Daud lebet ka Kemah Tepangan PANGERAN, brek mando tuluy neneda, "Nun GUSTI Allah, sayaktosna abdi sareng saeusi rorompok henteu layak nampi sugri pangasih Gusti. 17 Ayeuna ku Gusti bade dipaparin deui langkung ti nu parantos, sareng dipaparin jangji perkawis pijagaeun pun anak. Abdi ku Gusti dijadikeun saharkat sareng jalma anu aragung, nun GUSTI Allah. 61
1 Tawarikh 17.18-24 18 Kedah kumaha abdi nya nganuhunkeun! Gusti langkung uninga abdi teh kumaha, nanging dugi ka dipaparin kamulyaan sakieu, padahal abdi teh mung gandek. 19 Eta sagala perkawis anu aragung, anu parantos diuningakeun ti payun ka diri abdi, estu parantos kitu pangersa sareng tujuan Gusti. 20 Nun PANGERAN, Gusti teh teu aya sasamina. Ti kapungkur keneh abdi sadaya terang yen mung Gusti anu jumeneng Allah. 21 Di dunya teu aya bangsa anu sapertos bangsa Israil, anu ku Gusti parantos dijait tina harkat badega lajeng didamel umat kagungan. Sugri padamelan Gusti anu sakitu arahengna sareng aragungna parantos kagurnita ka saalam dunya. Eta umat kagungan teh ku Gusti dijait ti Mesir, sarta saban maranehna maju, bangsa-bangsa sanes ku Gusti disingkirkeun. 22 Urang Israil dipidamel jadi umat Gusti salalanggengna, sareng Gusti, PANGERAN, jadi Allah maranehna. 23 Nun Gusti PANGERAN, sugri jangji Gusti hal diri sareng turunan abdi, kitu deui sugri perkawis anu parantos diandikakeun tea, mugi-mugi diyaktoskeun. 24 Gusti bakal tambih kamashur, moal petot- petot disarebat ku jalmi-jalmi, PANGERAN Nu Maha Kawasa jumeneng Allah Israil. Mugi 62
1 Tawarikh 17.25-18.4 Gusti ngalanggengkeun karajaan turunan abdi. 25 Nun Allah panutan, abdi parantos kumawantun ngunjukkeun ieu panuhun ka pangersa Gusti, reh eta sugri perkawis ku Gusti parantos diwartoskeun ka jisim abdi, gandek Gusti, sareng Gusti parantos nimbalan yen turunan abdi bakal jarumeneng raja. 26 Gusti teh Allah, nun PANGERAN, anu parantos maparin ieu jangji anu sakieu ahengna. 27 Mugi berkahan turunan abdi, masing tetep aya dina aub-aub sih kurnia Gusti. Nun PANGERAN, Gusti parantos ngedalkeun berkah ka maranehna, eta berkah Gusti tinangtos bakal ngancik salalanggengna di maranehna." 18 1 Hiji mangsa Raja Daud merangan deui urang Pelisti. Urang Pelisti ditalukkeun. Kota Gat jeung desa-desa sakurilingna ku anjeunna dijabel. 2 Urang Moab oge ku anjeunna dielehkeun jadi bawahanana sarta kudu mayar upeti. 3 Sanggeus eta anjeunna ngelehkeun Raja Hadad Eser ti Soba, hiji nagara di tanah Siria deukeut wewengkon Hamat, lantaran Hadad Eser rek ngarebut wewengkon Eprat Girang. 4 Daud ngarebut sarebu kareta, tujuh rebu nu tarumpak kuda jeung dua puluh rebu prajurit badarat. Ari kudana dirampas 63
1 Tawarikh 18.5-10 sacukupna pikeun narik saratus kareta, sesana kabeh dibajegan sukuna. 5 Urang Siria ti Damsik ngirimkeun bala bantuan rek nulungan ka Raja Hadad Eser, tapi eta oge dielehkeun sarta baladna anu tiwas ku anjeunna aya dua puluh dua rebu urang. 6 Daud nempatkeun pos-pos tentara di wewengkon maranehna, sarta maranehna jadi tatalukan anjeunna, dikeunaan upeti. Di mana-mana Daud ku PANGERAN dikersakeun unggul bae. 7 Daud ngarampas kepeng-kepeng emas anu diparake ku gegeden-gegeden Hadad Eser, dicandak ka Yerusalem. 8 Ti Tibhat jeung Kun, nya eta dua nagara anu dirajaan ku Hadad Eser, anjeunna nyandak tambaga loba pisan. (Eta tambaga keur jaman Raja Suleman engke dijieun tatalagaan tambaga, pilar-pilar jeung paparabotan tambaga pikeun kaperluan Bait Allah.) 9 Perkara elehna Hadad Eser sabaladna kadangu ku Raja Toi ti nagara Hamat. 10 Eta raja ngutus Yoram putrana ngintun salam ka Daud, ngawilujengkeun ka anjeunna geus iasa ngelehkeun Hadad Eser, sabab Hadad Eser sering pisan merangan ka anjeunna. Sajaba ti kitu Yoram nyanggakeun kikintun, barang-barang tina emas, perak jeung tambaga. 64
1 Tawarikh 18.11-19.2 11 Eta barang-barang ku Raja Daud disucikeun paranti babakti ka PANGERAN, dihijikeun jeung emas perak beunang ngajabel ti bangsa-bangsa anu dielehkeun ku anjeunna, nya eta ti Edom, Moab, Amon, Pelisti jeung Amalek. 12 Abisai putra ibu Seruya ngelehkeun urang Edom di Lebak Uyah, maehan dalapan belas rebu serdadu, 13 jeung di sakuliah Edom anjeunna nempatkeun pangjagaan-pangjagaan, sarta urang Edom dijadikeun patalukan Raja Daud. Di mana-mana Daud ku PANGERAN didamel unggul. 14 Daud ngereh sakuliah tanah Israil, sarta anjeunna ngajagi pisan supaya iasa adil palamarta ka rahayat. 15 Nu jadi panglima perangna nya eta Yoab saderek Abisai. Nu jadi papatihna Yosapat bin Ahilud. 16 Imam-imamna Sadok bin Ahitub jeung Ahimelek bin Abyatar. Paniterana Seraya. 17 Kapetenganana Benaya bin Yoyada. Ari putra-putra Daud mareunang kalungguhan anu utama, ngabantu ka anjeunna. 19 1 Dina hiji mangsa raja Amon anu jenenganana Nahas pupus, diganti ku putrana, Hanun. 2 Saur Daud, "Kami rek nembongkeun ka Hanun yen seja midulur, sabab Nahas ramana hade ka kami." Daud ngintun utusan ka ditu, 65
1 Tawarikh 19.3-9 pikeun nawiskeun bela sungkawa. Sanggeus utusan-utusan teh daratang ka Hanun, 3 para gegeden Amon arunjukan ka rajana, "Naha leres Daud ngintun ieu utusan-utusan teh tawis mikatineungna ka tuang rama suwargi? Sayaktosna eta teh bade nalengteng nagara urang, ngarah gampil nempuh." 4 Eta utusan-utusan ku Hanun ditangkep, janggotna dikurudan, pakeanana diguntingan lebah biritna, tuluy sina baralik. 5 Atuh kacida areraeunana, nepi ka teu kadarugaeun terus balik. Sanggeus kadangu ku Raja Daud, maranehna dipiwarang narunggu heula di Yeriho, ngadarago janggotna jaradi deui. 6 Raja Hanun jeung urang Amon geus rumasa yen ngahaja ngamusuh ka Daud. Tuluy nyewa kareta perang jeung nu tarumpakna ti Mesopotami Girang, jeung ti Maaka jeung Soba dua kota di nagara Siria, dibayarna ku perak tilu puluh opat rebu kilo. 7 Kareta anu disewa lobana tilu puluh dua rebu, geus datang jeung balad raja nagara Maaka, masanggrahan deukeut Medeba. Urang Amon ge geus budal ti unggal kota, geus sadia perang. 8 Sanggeus Daud uningaeun tuluy nimbalan ka Yoab sina ngetrukkeun balad. 9 Urang Amon geus taki-taki di lawang kota Raba, ibukota Amon, ari raja-raja anu rek mantuanana geus saradia di luar kota. 66
67 1 Tawarikh 19.10-18 10 Kajudi ku Yoab yen anjeunna rek digencet ti hareup jeung ti tukang. Gancang meting serdadu-serdadu Israil, rek dipake ngayonan urang Siria. 11 Balad sesana dipercayakeun ka Abisai rayina, sina ngayonan urang Amon. 12 Saur Yoab ka rayina, "Lamun Akang kadeseh ku urang Siria, Rayi kudu buru-buru mantuan. Upama Rayi kadeseh ku urang Amon, ku Akang dibantu. 13 Sing teteg, hayu urang sakuat-kuat ngabela bangsa jeung nagara Allah urang. Mugia laksana pangersa PANGERAN." 14 Prung pasukan Yoab narajang, urang Siria kalabur. 15 Nyaho urang Siria kalabur, urang Amon oge kalabur ti Abisai, marubus deui ka nagarana. Sanggeus kitu Yoab mulang ka Yerusalem. 16 Sanggeus tetela yen kateter ku urang Israil, urang Siria ngumpulkeun deui kakuatan ti dayeuh-dayeuh nagarana anu di wetaneun Walungan Eprat, dipingpin ku Sobak, panglima perang Raja Hadad Eser ti Soba. 17 Daud geus uninga, seug mepek balad Israil, tuluy meuntasan Walungan Yordan muru ka balad urang Siria. Sanggeus campuh, 18 urang Siria kadeseh ku urang Israil. Tujuh rebu urang Siria ti pasukan kareta jeung opat puluh rebu serdadu leumpangna tiwas ku
68 1 Tawarikh 19.19-20.4 Raja Daud sabaladna. Sobak panglima perang urang Siria oge tiwas. 19 Sanggeus tetela kasoran ku urang Israil, raja-raja anu kaereh ku Raja Hadad Eser marenta taluk ka Daud, tuluy jadi erehan anjeunna. Ti dinya mah urang Siria kapok ngabantu ka urang Amon. 20 1 Dina hiji mangsa waktu ganti taun, usum raja-raja budal perang, Yoab nyandak balad ngarurug ka tanah Amon. Raja Daud henteu ngiring, aya di Yerusalem. Kota Raba geus dikepung tuluy ditarajang diruksakkeun. 2 Arca batara Molek aallahan urang Amon anu make makuta emas beuratna aya kana tilu puluh opat kilona jeung make permata, permatana ku Daud dicandak, tuluy dipasangkeun kana makutana ku anjeun. Daud nyandak jarahan kacida lobana ti eta kota. 3 Jalma-jalmana ku anjeunna dipaksa digarawekeun, parabotna ragaji, pacul jeung kampak. Urang Amon di kota-kota sejenna oge dipaksa digarawekeun saperti kitu. Sanggeus kitu Daud sabaladna mulih ka Yerusalem. 4 Geus kitu aya perang deui jeung urang Pelisti di Geser. Harita Sibkai urang Husa maehan hiji raksasa ngaran Sipai, sarta urang Pelisti perangna eleh.
69 1 Tawarikh 20.5-21.5 5 Waktu aya perang deui jeung urang Pelisti, Elhanan bin Yair maehan Lahmi, raksasa dulurna Goliat urang Gat tea, anu kandel bahu tumbakna sarua jeung pihanean. 6 Aya deui perang di Gat. Di dinya aya hiji raksasa turunan raksasa baheula, ramo leungeun jeung ramo sukuna genep-genep. 7 Eta raksasa kacida nyapirakeunana ka urang Israil. Seug dipaehan ku Yonatan bin Syama rakana Daud. 8 Eta tilu raksasa anu dipaehan ku Daud jeung abdi-abdina, kabeh turunan raksasa-raksasa Gat. 21 1 Setan rek nyilakakeun urang Israil, ngangsonan ka Daud sina ngayakeun cacah jiwa. 2 Daud nimbalan ka Yoab jeung opsir-opsir saurna, "Papay satanah Israil ti tungtung nepi ka tungtung, itung cacah jiwana, hayang nyaho sabaraha lobana." 3 Piunjuk Yoab, "Mugi urang Israil ku PANGERAN dijadikeun saratus kalieun ti ayeuna seueurna. Sadayana ge kagungan Sang Raja. Ku naon Sang Raja mundut anu matak jadi kalepatan sakumna bangsa?" 4 Tapi saur raja, teu meunang henteu Yoab kudu ngajalankeun timbalanana. Bral Yoab angkat ka sakuliah nagara Israil. Tuluy mulang ka Yerusalem, 5 ngahaturkeun cacah jiwa ka Raja Daud. Rahayat anu pantes keur angkatan perang,
1 Tawarikh 21.6-13 di Israil aya 1.100.000 urang, di Yuda aya 470.000 urang. 6 Kaom Lewi jeung kaom Binyamin ku Yoab henteu diitung, sabab anjeunna henteu resepeun kana pamundut rajana. 7 Perkara Daud midamel kitu henteu sapagodos jeung pangersa Allah. Nu matak Israil ku Mantenna ditibanan hukuman. 8 Daud unjukan ka Allah, "Kalakuan abdi teh hiji dosa kalintang ageungna. Mugi Gusti ngahapunten eta kalakuan abdi anu teu puguh." 9 PANGERAN nimbalan ka Gad, jurutingal Daud, 10 "Bejakeun ka Daud, Kami mere tilu rupa piliheun. Rek milih nu mana, ku Kami rek diturut." 11 Gad marek ka Daud ngunjukkeun timbalan PANGERAN. Tuluy miunjuk, "Hoyong anu mana? 12 Bade milih paceklik tilu taun? Bade milih kakaburan tilu sasih nyingkahan balad musuh? Atanapi bade milih diamuk ku pedang PANGERAN tilu dinten, nya eta ku sasalad anu ngaruksak ieu tanah, anu disebarkeun ku malaikat Mantenna ka sakuliah Israil dugi ka rahayat maraot? Mana anu ku abdi kedah diunjukkeun ka PANGERAN?" 13 Waler Daud ka Gad, "Kaula kacida bingungna! Tapi tinimbang cilaka ku pada jalma, kaula mending pasrah ka PANGERAN. 70
71 1 Tawarikh 21.14-20 Naon bae hukuman ti Mantenna kaula tarima, da Mantenna mah sipat welas." 14 Ti dinya PANGERAN narajangkeun sasalad ka urang Israil nepi ka aya 70.000 urang anu tiwas. 15 Geus kitu Mantenna miwarang hiji malaikat sina ngaruksak ka Yerusalem. Tapi manah-Na kabujeng welas, tuluy nimbalan ka eta malaikat, "Meugeus, cukup!" Reg malaikat teh ngajanteng palebah panggilingan bogana Arauna urang Yebus. 16 Breh eta malaikat teh katingalieun ku Daud keur nangtung di awang-awang, mesat pedang rek mimiti ngaruksak ka Yerusalem. Brek Daud jeung para pamingpin anu harita geus ngaranggo karung sarujud. 17 Daud tuluy sembahyang, "Nun Allah! Abdi anu lepatna, parantos marentah ngayakeun cacah jiwa. Rahayat mah naon lepatna? Nun Gusti PANGERAN, mangga hukumanana larapkeun ka jisim abdi sakulawarga, umat Gusti mah masing rahayu." 18 Malaikat PANGERAN nimbalan ka Gad, supaya Daud ngadegkeun hiji altar haturan PANGERAN di panggilingan bogana Arauna. 19 Sanggeus ku Gad diunjukkeun, prak Daud midamel sakumaha timbalan PANGERAN. 20 Ari Arauna jeung opat urang anakna harita keur ngagiling gandum di panggilinganana, ana breh arawaseun ka malaikat tea, anakna lalumpatan nyarumput.
1 Tawarikh 21.21-28 21 Ari Arauna barang nenjo aya Raja Daud sumping buru-buru ninggalkeun panggilingan tuluy sujud ka Daud. 22 Saur Daud ka manehna, "Kami hayang meuli panggilingan maneh, rek diadegan altar haturan PANGERAN supaya sasalad eureun. Ku kami tangtu dibayar sahargana." 23 "Sumangga Gusti, candak bae," piunjuk Arauna. "Mangga pidamel kumaha pangersa. Sapi kurbankeuneun dina eta altar, ieu nyanggakeun sareng pasangan-pasanganana kangge suluhna, sareng ieu gandum kangge kurban candak bae sadayana." 24 Saur raja, "Ulah kitu, ku kami rek dibayar sakumaha pantesna. Rek ngurban ka PANGERAN teh hayang beunang meuli, embung beunang pamere." 25 Tuluy eta panggilingan teh ku anjeunna digaleuh genep ratus uang emas. 26 Geus kitu anjeunna ngadamel altar di dinya haturan PANGERAN, prak ngahaturkeun kurban beuleuman jeung kurban karapihan. Anjeunna sasambat ka PANGERAN sarta dimakbul, gur seuneu ti awang-awang ngaduruk kurban dina eta altar. 27 PANGERAN lajeng nimbalan sangkan malaikat tea nyarungkeun pedangna, seug malaikat teh nyarungkeun pedangna. 28 Daud geus waspaoseun yen panyambatna ditampi ku PANGERAN, tuluy nyanggakeun 72
73 1 Tawarikh 21.29-22.5 deui kurban dina eta altar di urut panggilingan Arauna. 29 Ari Kemah Tepangan PANGERAN beunang ngadamel Musa di tanah gurun tea jeung altarna paragi ngaduruk kurban, harita mah masih keneh di tempat ibadah di Gibon. 30 Tapi Daud teu wantuneun angkat ngurban ka ditu, sieuneun ku pedang malaikat PANGERAN tea. 22 1 Geus kitu Daud sasauran, "Nya di dieu pitempateunana Bait GUSTI Allah teh. Nya di dieu pitempateunana altar paragi urang Israil ngaduruk kurban-kurban teh." 2 Raja Daud marentah ngumpulkeun jalma-jalma anu ngumbara di tanah Israil, tuluy digarawekeun. Sawareh disina natah batu-batu pikeun adegan Bait Allah. 3 Anjeunna geus sadia beusi pirang-pirang lobana keur nyieun paku jeung engsel pikeun panto kai. Tambaga oge sadia kacida lobana nepi ka moal bisa ditimbang. 4 Ka urang Tirus jeung Sidon anjeunna mundut balok-balok kai kiputri kacida lobana. 5 Panggalihna, "Bait Allah buatan anak aing teh kudu aheng, kudu matak mashur ka saalam dunya. Anak aing budak keneh jeung can aya kanyahona, jadi ku aing kudu dipangnyadiakeun bahan-bahanna." Nu matak samemeh pupus teh Daud nyayagikeun heula bahan-bahan adegan kacida lobana.
1 Tawarikh 22.6-12 6 Suleman putrana disaur, ditimbalan ngadamel gedong pikeun PANGERAN, Allah Israil. 7 Kieu saur Daud ka putrana, "Anaking, Ama teh hayang nyieun gedong pikeun ngamulyakeun ka PANGERAN, Allah Ama. 8 Tapi PANGERAN teu masihkeun Ama nyieun eta gedong keur Mantenna, sabab timbalana-Na Ama teh geus loba teuing maehan, sering teuing perang, loba teuing ngocorkeun getih batur. 9 Tapi Mantenna jangji ka Ama, timbalana- Na, Maneh bakal boga anak anu bakal jadi raja jeung moal kasorang ku perang, ku Kami rek dikertakeun, moal disina didatangan ku musuh. Ari pingaraneunana Suleman, sabab sapanjang dirajaan ku manehna, Israil ku Kami rek disina aman santosa. 10 Nya manehna engke anu bakal nyieun gedong pikeun Kami. Manehna pijadieun putra Kami, Kami pijadieun Ramana. Turunanana pijadieun raja Israil sapapanjangna." 11 Daud terus keneh sasauranana, "Mugia PANGERAN, Allah hidep, nyarengan ka hidep, Anaking! Mugia Mantenna ngalaksanakeun jangji-Na sangkan hidep bisa ngadegkeun eta gedong pikeun Mantenna. 12 Mugia hidep ku PANGERAN Allah hidep dipaparin budi pangarti, wijaksana, supaya bisa ngatur urang Israil luyu jeung Hukum Mantenna. 74
1 Tawarikh 22.13-19 13 Lamun hidep ngalakonan hukum-hukum anu ku PANGERAN ditimbalkeun ka Musa pikeun sakumna bangsa Israil, tangtu hasil sapaneja. Sing teteg gede hate, ulah sieun kitu sieun kieu. 14 Hal nyieun Bait Allah, bahanna Ama geus kukumpul, emas aya saratus rebu talenta, perak sajuta talenta, tambaga jeung beusi pirang-pirang, kayu jeung batu geus loba tapi ku hidep tambahan sing leuwih loba. 15 Nu baris migawena hidep moal kakurangan jelema, tukang ngalian batu, tukang natah batu, tukang kayu, kitu deui tukang juan-jieun tina 16 emas, perak, tambaga jeung beusi. Prung geura pigawe, mugia hidep disarengan ku PANGERAN." 17 Daud tuluy nimbalan ka sakabeh pamingpin Israil, dipiwarang ngabantu Suleman. 18 Saurna, "Maraneh geus disarengan ku PANGERAN, Allah maraneh, aman santosa sakurilingna. Kami ku Mantenna dikersakeun bisa ngelehkeun bangsa-bangsa pribumi ieu tanah, sarta ayeuna eta teh jadi bawahan maraneh, diereh ku PANGERAN. 19 Nu matak maraneh kudu kumawula ka PANGERAN, Allah maraneh, terus jeung hate, terus jeung nyawa. Geura prak Bait Allah teh adegkeun. Tempatkeun engke di dinya Peti 75
76 1 Tawarikh 23.1-9 Perjangjian PANGERAN jeung sagala parabot suci paranti babakti ka Mantenna." 23 1 Daud geus kacida sepuhna. Seug anjeunna ngajenengkeun Suleman, putrana, jadi raja Israil. 2 Sanggeus kitu Raja Daud ngumpulkeun para pamingpin Israil, para imam jeung sakabeh urang Lewi. 3 Urang Lewi ku anjeunna diitung lalakina ti semet umur tilu puluh taun ka luhur, kabehna aya tilu puluh dalapan rebu jelema. 4 Dua puluh opat rebu urang ku raja dijieun purah nyabak pagawean di Bait Allah, genep rebu urang dijieun purah nyatet jeung mutus sual pacengkadan, 5 opat rebu urang purah jaga, jeung opat rebu urang deui purah nyanggakeun lagu pupujian ka PANGERAN make tatabeuhan parantina, beunang nyadiakeun raja pikeun kaperluan kitu. 6 Nurutkeun golonganana masing-masing, urang Lewi ku Daud dibagi tilu: Golongan Gerson, golongan Kahat jeung golongan Merari. 7 Gerson putrana dua: Ladan jeung Simei. 8 Ladan putrana tilu: Yehiel, Setam jeung Yol, 9 tiluanana jaradi kapala golongan turunan Ladan. (Simei putrana tilu: Selomot, Hasiel jeung Haran.)
1 Tawarikh 23.10-21 10 (23:10-11) Simei putrana opat: Yahat cikalna, nu kadua Sina, nu katilu Yehus, nu kaopat Beria. Turunan Yehus jeung Beria dijadikeun hiji golongan lantaran teu sakumaha lobana. 11 (23:10) 12 Kahat putrana opat: Amram, Yishar, Hebron jeung Usiel. 13 Putra cikalna, nya eta Amram, eta teh ramana Harun jeung Musa. (Harun jeung saturunanana kalungguhanana dibedakeun, dibakukeun salawasna purah ngurus parabot-parabot suci, purah ngukus ngabakti ka PANGERAN, purah ngawulaan Mantenna jeung purah ngaberkahan jalma rea nyebut pajenengan PANGERAN. 14 Tapi putra-putra Musa piwarangan Allah, eta mah digolongkeun ka urang Lewi.) 15 Musa putrana dua: Gersom jeung Elieser. 16 Putra-putra Gersom kapalana Sebuel. 17 Ari Elieser putrana ngan hiji nya eta Rehabya. Turunan Rehabya loba. 18 Putra Kahat nu kadua, Yishar, putrana hiji nya eta Selomit, jadi kapala warga. 19 Putra Kahat nu katilu, Hebron, putrana opat: Yeria, Amarya, Yehasiel jeung Yekamam. 20 Putra Kahat nu kaopat, Usiel, putrana dua nya eta Mika jeung Yisia. 21 Merari putrana dua: Mahli jeung Musi. Mahli putrana dua: Elasar jeung Kis. 77
1 Tawarikh 23.22-29 22 Elasar nepi ka tilar dunya teu kagungan putra lalaki, putrana awewe kabeh anu narikahna ka dulur misanna, putra-putra Kis. 23 Musi putra Merari anu kadua putrana tilu: Mahli, Eder jeung Yeremot. 24 Sakitu turunan Lewi, anu ngaran- ngaranna didaptarkeun nurutkeun warga jeung kulawargana masing-masing. Tiap jelema turunan maranehna ti semet umur dua puluh taun ka luhur mareunang gawe di Bait PANGERAN. 25 Saur Daud, "GUSTI Allah Israil geus maparin reureuh ka umat-Na, tur Mantenna bakal aya sapapanjangna di Yerusalem. 26 Jadi ayeuna mah urang Lewi geus teu kudu ngagogotong deui Kemah Tepangan jeung paparabotan paranti ngabakti." 27 Ku tarekahna Daud anu panganggeusan, urang Lewi anu umurna ti semet dua puluh taun kabeh didaptar pikeun nyarekel gawe. 28 Ari papancenna nya eta: ngabantu para imam turunan Harun ngajalankeun kawajiban babakti di Bait Allah, ngurus palataran- palataran jeung rohangan-rohangan Bait Allah, bari ngajaga supaya barang-barang suci tetep suci kaayaanana; 29 nyadiakeun roti haturkeuneun ka Allah, ngurus tipung sasajen, kueh-kueh anu teu make ragi, gorengan-gorengan, ngurus tipung anu diadonan ku minyak jetun; 78
79 1 Tawarikh 23.30-24.3 nimbang jeung naker anu baris dibaktikeun di Bait Allah; 30 nyanggakeun lagu-lagu pupujian jeung ngamulyakeun ka PANGERAN saban isuk saban sore, 31 saban nyanggakeun kurban anu dibeuleum ka PANGERAN unggal-unggal poe Sabat, unggal pananggalan jeung unggal aya pesta lian ti eta. Eta pagawean-pagawean dijalankeunana ku urang Lewi unggal-unggal waktu sarta kabeh aya aturanana. Urang Lewi dibakukeun purah ngabakti ka PANGERAN salalawasna. 32 Maranehna dibarere kawajiban ngurus jeung ngarawatan Kemah Tepangan PANGERAN jeung Bait Allah, jeung ngabantu baraya-barayana nya eta imam-imam turunan Harun ngajalankeun kawajiban ibadah di Bait Allah. 24 1 Ieu rombongan jalma-jalma anu kaasup turunan Harun. Harun putrana opat: Nadab, Abihu, Elasar, jeung Itamar. 2 Nadab jeung Abihu tilar dunya miheulaan ramana jeung teu aya turunanana. Elasar jeung Itamar jaradi imam. 3 Jalma-jalma turunan Harun ku Raja Daud dijieun sababaraha rombongan nurutkeun kawajibanana masing-masing. Dina ngaturna anjeunna dibantu ku Sadok turunan Elasar, jeung ku Ahimelek turunan Itamar.
1 Tawarikh 24.4-13 4 Turunan Elasar dibagi genep belas rombongan, turunan Itamar dibagi dalapan rombongan. Pangna dibagi kitu, lantaran lalaki anu jaradi kapala kulawarga dina turunan Elasar leuwih loba. 5 Ari ditangtukeunana ku lotre, lantaran anu jaradi pagawe Bait Allah jeung jaradi pamingpin karohanian teh ti turunan Elasar ongkoh, ti turunan Itamar ongkoh. 6 Turunan Elasar jeung turunan Itamar bagilir narik elot, tuluy ngaran maranehna didaptarkeun ku Semaya bin Netanel, urang Lewi anu jadi sekretaris, disaksian ku raja, para ponggawa raja, Imam Sadok, Ahimelek bin Abyatar, para kapala kulawarga imam jeung ku kulawarga-kulawarga urang Lewi. 7 (24:7-18) Kulawarga-kulawarga anu dua puluh opat rombongan tea parelean nurutkeun ragragna elot kieu: 1. Yoyarib; 2. Yedaya; 3. Harim; 4. Sorim; 5. Malkia; 6. Miamin; 7. Hakos; 8. Abia; 9. Yesua; 10. Sekanya; 11. Elyasib; 12. Yakim; 13. Hupa; 14. Yesebab; 15. Bilga; 16. Imer; 17. Hesir; 18. Hapises; 19. Petahya; 20. Yeheskel; 21. Yakin; 22. Gamul; 23. Delaya; 24. Maasia. 8 (24:7) 9 (24:7) 10 (24:7) 11 (24:7) 12 (24:7) 13 (24:7) 80
1 Tawarikh 24.14-30 14 (24:7) 15 (24:7) 16 (24:7) 17 (24:7) 18 (24:7) 19 Eta jelema-jelema didaptarna nurutkeun jabatanana pikeun asup ka Bait Allah nekanan kawajiban anu ditetepkeun ku Harun karuhunna, pikeun ngalakonan papakon-papakon GUSTI Allah Israil. 20 Kapala-kapala kulawarga turunan Lewi salian ti eta: Yehdeya bin Subael, turunan Amram; 21 Yisia, turunan Rebaya; 22 Yahat bin Selomit, turunan Yishar, 23 Putra-putra Hebron: Kahiji Yeria, kadua Amarya, katilu Yehasiel, kaopat Yekamam; 24 Semir bin Mika, turunan Usiel; 25 Jakaria bin Yisia, turunan Usiel saderek Mika; 26 Mahli, Musi jeung Yaasia, turunan Merari. 27 Yaasia putrana tilu: Soham, Sakur jeung Ibri. 28 (24:28-29) Mahli putrana dua: Elasar jeung Kis. Elasar teu aya putrana. Kis putrana hiji: Yerahmel. 29 (24:28) 30 Musi putrana tilu: Mahli, Eder jeung Yeremot. Eta kabeh kulawarga-kulawarga urang Lewi. 81
1 Tawarikh 24.31-25.5 31 Maranehna oge tiap kapala kulawarga jeung salah sahiji dulurna anu ngoraan narik elot cara baraya-barayana, para imam turunan Harun tea, disaksian ku Raja Daud, ku Sadok, ku Ahimelek, ku para kapala kulawarga imam jeung ku sakabeh urang Lewi. 25 1 Kajaba ti eta, Raja Daud jeung para pamingpin urang Lewi ngangkat warga Asap, warga Heman jeung warga Yedutun, pikeun mingpin ibadah. Papancenna nya eta ngucapkeun wahyu ti Allah dipirig ku nabeuh kacapi jeung kecrek. Jalma-jalma anu diangkat pikeun mingpin ibadah katut kawajiban tiap rombongan nya eta: 2 Putra Asap opatan: Sakur, Yusup, Netanya jeung Asarela, purah ngucapkeun sabda Allah upama geus ditimbalan ku raja. Diaturna ku Asap. 3 Putra Yedutun genepan: Gedalya, Seri, Yesaya, Simei, Hasabya jeung Matica, purah ngucapkeun sabda Allah dipirig ku sora kacapi, jeung purah nyanggakeun pupujian jeung lagu panarima ka PANGERAN. Diaturna ku ramana. 4 Putra Heman opat belas urang: Bukya, Matanya, Usiel, Sebuel, Yerimot, Hananya, Hanani, Elyata, Gidalti, Romamti Eser, Yosbekasa, Maloti, Hotir jeung Mahasiot. 5 Heman, juru peleng raja, pangna kagungan putra pameget nepi ka opat belas, malah 82
83 1 Tawarikh 25.6-11 jeung putra istri tilu, ku karana berkah kurnia Allah anu geus ngajangjikeun baris ngangkat darajat anjeunna. 6 Putra-putra nu pameget kabeh narabeuh kacapi jeung kecrek ngabarengan aturan ibadah di Bait Allah. Asap, Yedutun jeung Heman, aya dibawah parentah raja. 7 Eta dua puluh opat urang kabeh geus arahli dina papancenna. Jalma-jalma urang Lewi purah ngalagu oge kabeh geus palinter. Jumlah kabeh dua ratus dalapan puluh dalapan urang. 8 Ari giliran waktuna, nu kolot, nu ngora, nu geus palinter, jeung nu kakara bisa, kabeh dilotre. 9 (25:9-31) Anu dua ratus dalapan puluh dalapan urang tea dibagi nurutkeun kulawarga masing-masing jadi dua puluh opat rombongan dua belas dua belas, unggal rombongan aya pamingpinna. Parelean ngajalankeun kawajibanana nurutkeun undian kieu: 1. Yusup, ti kulawarga Asap; 2. Gedalya; 3. Sakur; 4. Seri; 5. Netanya; 6. Bukya; 7. Asarela; 8. Yesaya; 9. Matanya; 10. Simei; 11. Usiel; 12. Hasabya; 13. Sebuel; 14. Matica; 15. Yerimot; 16. Hananya; 17. Yosbekasa; 18. Hanani; 19. Maloti; 20. Elyata; 21. Hotir; 22. Gidalti; 23. Mahasiot; 24. Romamti Eser. 10 (25:9) 11 (25:9)
12 (25:9) 13 (25:9) 14 (25:9) 15 (25:9) 16 (25:9) 17 (25:9) 18 (25:9) 19 (25:9) 20 (25:9) 21 (25:9) 22 (25:9) 23 (25:9) 24 (25:9) 25 (25:9) 26 (25:9) 27 (25:9) 28 (25:9) 29 (25:9) 30 (25:9) 31 (25:9) 1 Tawarikh 25.12-26.4 26 1 Urang Lewi tukang jaraga Bait Allah, ti golongan Korah: Meselemya bin Kore, kaasup turunan Asap. 2 Putrana tujuh: Kahiji Jakaria, kadua Yediael, katilu Sebaja, kaopat Yatniel, 3 kalima Elam, kagenep Yohanan, katujuh Elyunai. 4 Obed Edom, ku Allah dikurniaan dalapan putra: Kahiji Semaya, kadua Yosabad, katilu Yoah, kaopat Sakar, kalima Netanel, 84
85 1 Tawarikh 26.5-13 5 kagenep Amiel, katujuh Isaskar, kadalapan Pehuletai. 6 (26:6-7) Semaya putra Obed Edom anu cikal putrana genep: Otni, Repael, Obed, Elsabad, Elihu jeung Semakya, jalma-jalma penting di kalangan golonganana, gede kamampuhna. Anu bakatna pangnyongcolangna Elihu jeung Semakya. 7 (26:6) 8 Ti kulawarga Obed Edom dilengkepan ku genep puluh dua urang, jelema-jelema anu kacida carakepna pikeun ieu pagawean. 9 Ti kulawarga Meselemya dilengkepan ku dalapan belas urang, jelema-jelema anu carakep. 10 Ti kulawarga Merari nya eta Hosa, anu anakna opat lalaki, nya eta: Simri (lain cikal, tapi ku ramana dijadikeun pamingpin), 11 Hilkia, Tebalya jeung Jakaria. Ti kulawarga Hosa anu jaradi pangawal Bait Allah teh kabehna tilu belas urang. 12 Tukang jaraga Bait Allah teh dijieun sababaraha rombongan nurutkeun bilangan kulawarga, kawajibanana nyabak pagawean di Bait Allah ongkoh cara urang Lewi umumna. 13 Saban kulawarga, boh anu bilanganana loba, boh anu saeutik, narik elot pikeun nganyahokeun kudu ngajaga lawang anu mana.
86 1 Tawarikh 26.14-23 14 Selemya kabagian lawang wetan. Jakaria, putrana anu hade nasehat, kabagian lawang kaler. 15 Obed Edom kabagian lawang kidul, ari putra-putrana kabagian ngajaga gudang-gudang. 16 Supim jeung Hosa kabagian lawang kulon jeung Gapura Saleket di lebah tanjakan. Giliran jagana diatur patuturut. 17 Anu jaga di beulah wetan sapoena genepan, anu di beulah kaler opatan, anu di beulah kidul opatan. Ari gudang-gudang barang, eta oge anu ngajagana opatan, hiji gudang dijaga ku duaan. 18 Anu jaga deukeut papiliun beulah kulon sisi jalan opatan, di papiliunna duaan. 19 Eta bagian jagaan-jagaan golongan Korah jeung golongan Merari. 20 Urang Lewi lianna ngajaga rajabrana Bait Allah jeung gudang-gudang barang hadiah anu geus dibaktikeun ka Allah. 21 Ladan, salah saurang anak Gerson, ngarundaykeun sababaraha rombongan kulawarga, kaasup oge kulawarga Yehiel, anakna. 22 Anak Ladan anu dua deui, nya eta Setam jeung Yol, dibere kawajiban ngajaga rajabrana Bait Allah jeung gudang-gudang barang. 23 Turunan Amram, Yishar, Hebron jeung Usiel, eta oge aya kawajibanana.
1 Tawarikh 26.24-30 24 Anu jadi kapala nu ngajaraga rajabrana Bait Allah nya eta Sebuel ti golongan Gersom bin Musa, 25 wargi keneh ka Selomit rerehan ti Elieser saderek Gersom, jujutanana: Elieser puputra Rehabya, Rehabya puputra Yesia, Yesia puputra Yoram, Yoram puputra Sikri, Sikri puputra Selomit. 26 Selomit sakulawarga kabagian ngajaga barang-barang hadiah anu ku Raja Daud, ku kapala-kapala kulawarga, ku para pamingpin rombongan warga-warga jeung ku para panglima geus dibaktikeun ka Allah, 27 nya eta sabagian tina barang jarahan perang, anu disucikeun pikeun digunakeun di jero Bait Allah. 28 Selomit sakulawarga kudu ngajaga sagala rupa barang anu geus disucikeun pikeun pakeeun di Bait Allah, kitu deui barang-barang pangbakti ti Nabi Samuel, ti Raja Saul, ti Abner bin Ner jeung ti Yoab bin Seruya. 29 Urang Lewi ti turunan Yishar, Kenanya sapala putra kapapancenan ngurus catetan- catetan jeung nguruskeun sual panyerewedan antara urang Israil. 30 Ti turunan Hebron, Hasabya katut sanak barayana sarebu tujuh ratus urang jalma- jalma anu aya kasebutna, kapapancenan nguruskeun sual-sual kaagamaan jeung urusan pamarentahan di Israil anu di kuloneun Walungan Yordan. 87
1 Tawarikh 26.31-27.2 31 Jalma-jalma turunan Hebron dipingpinna ku Yeria. Waktu diayakeun pamariksaan dina taun kaopat puluh Daud jumeneng raja, kanyahoan yen di kulawarga-kulawarga turunan Hebron loba prajurit anu garagah, caricingna di Yaser, wewengkon Gilad. 32 Ti sanak baraya Yeria, Daud nyandak dua rebu tujuh ratus jelema penting kapala- kapala kulawarga, disina ngurus sual-sual kaagamaan jeung urusan pamarentahan di Israil wetaneun Walungan Yordan, nya eta di wewengkon-wewengkon Rubin, Gad jeung Menase Wetan. 27 1 Ieu daptar kapala-kapala kulawarga Israil jeung kapala-kapala golongan, jeung para perwira, anu ngurus pagawean pikeun raja. Unggal taun saban-saban bulan kudu aya dua puluh opat rebu jelema anu digarawe anu dikapalaan ku hiji kapala. 2 (27:2-15) Kapala-kapala tiap bulanna nya eta: Bulan kahiji: Yasobam bin Sabdiel, ti golongan Peres kaasup kaom Yuda. Bulan kadua: Dodai turunan Ahohi (pamingpin nu kadua nya eta Miklot). Bulan katilu: Benaya putra Imam Yoyada, pamingpin "Si Tilu Puluh" tea. (Anjeunna diganti ku Amisabad, putrana, kapala rombongan bulan ieu.) Bulan kaopat: Asahel, rayi Yoab (anjeunna diganti ku Sebaja putrana). Bulan kalima: Samhut, turunan Yishar. Bulan kagenep: Ira bin Ikes, ti Tekoa. Bulan katujuh: Heles, urang Epraim ti Pelon. 88
1 Tawarikh 27.3-16 Bulan kadalapan: Sibkai ti Husa (warga Sera, kaasup kaom Yuda). Bulan kasalapan: Abieser urang Anatot wewengkon kaom Binyamin. Bulan kasapuluh: Maharai urang Netopa (ti golongan Sera). Bulan kasabelas: Benaya, urang Piraton wewengkon kaom Epraim. Bulan kadua belas: Heldai urang Netopa (turunan Otniel). 3 (27:2) 4 (27:2) 5 (27:2) 6 (27:2) 7 (27:2) 8 (27:2) 9 (27:2) 10 (27:2) 11 (27:2) 12 (27:2) 13 (27:2) 14 (27:2) 15 (27:2) 16 (27:16-22) Ieu daptar anu ngurus kaom-kaom Israil: Kaom Rubin, diurusna ku Elieser bin Sikri. Kaom Simeon, diurusna ku Sepaca bin Maaka. Kaom Lewi, diurusna ku Hasabya bin Kemuel. Kaom Harun, diurusna ku Sadok. Kaom Yuda, diurusna ku Elihu saderek Raja Daud. Kaom Isaskar, diurusna ku Omri bin Mikael. Kaom Sebulun, diurusna ku Ismaya bin Obaja. Kaom Naptali, diurusna ku Yeremot bin Asriel. Kaom Epraim, diurusna 89
1 Tawarikh 27.17-25 ku Hosea bin Asasia. Kaom Menase Kulon, diurusna ku Yol bin Pedaya. Kaom Menase Wetan, diurusna ku Ido bin Jakaria. Kaom Binyamin, diurusna ku Yaasiel bin Abner. Kaom Dan, diurusna ku Asarel bin Yeroham. 17 (27:16) 18 (27:16) 19 (27:16) 20 (27:16) 21 (27:16) 22 (27:16) 23 Anu umurna tacan dua puluh taun ku Raja Daud henteu diitung, sabab aya timbalan PANGERAN yen urang Israil rek didamel mangpirang-pirang lobana lir bentang minuhan langit. 24 Basa dicacah jiwa ku Yoab putra ibu Seruya tea, diitungna teu dianggeuskeun, tur cacah jiwa harita ngalantarankeun urang Israil dihukum ku Allah. Jadi jumlah anu saenyana keur jaman Raja Daud henteu kacatet. 25 (27:25-31) Ieu daptar jalma-jalma anu ngurus milik karajaan: Asmawet bin Adiel ngurus gudang-gudang raja. Yonatan bin Usia ngurus gudang-gudang anu sumebar di tempat-tempat sejen. Esri bin Kelub ngurus gawe ngolah tanah. Simei ti Ramah ngurus lahan-lahan anggur. Sabdi ti Sepam ngurus gudang-gudang anggur inuman. Baal Hanan urang Geder ngurus kebon jetun jeung kebon 90
1 Tawarikh 27.26-28.1 kondang di suku gunung beulah kulon. Yoas ngurus minyak jetun. Sirtai urang Saron ngurus ingon-ingon sapi di Sampalan Saron. Sapat bin Adlai ngurus ingon-ingon sapi anu di lebak-lebak. Obil bangsa Ismail ngurus onta. Yehdeya urang Meronot ngurus kalde. Yasis bangsa Hagri ngurus domba jeung embe. 26 (27:25) 27 (27:25) 28 (27:25) 29 (27:25) 30 (27:25) 31 (27:25) 32 Yonatan, kapiramana Daud, juru pituah anu binangkit jeung luhur panemuna, anu ngadidik putra-putra raja, duaan jeung Yehiel bin Hakmoni. 33 Ahitopel, jurupituah raja, Husai urang Arki, sobat raja jeung jadi jurunasehatna. 34 Ahitopel pupus, diganti ku Abyatar jeung Yoyada bin Benaya. Yoab panglima perang. 28 1 Raja Daud nimbalan sangkan sakabeh pamingpin Israil kumpul di Yerusalem. Gancangna para pamingpin kaom, para pajabat anu ngurus gawe karajaan, para pamingpin golongan, para pangurus rajakaya jeung ingon-ingon kagungan raja sapala putra, cindekna para gegeden karaton, para perwira, jeung jalma-jalma anu parenting, geus kumpul di Yerusalem. 91
1 Tawarikh 28.2-7 2 Daud ngadeg, ngadawuh ka aranjeunna, "Dulur-dulur para kanca sanagara, rungukeun! Kami aya pasejaan hayang nyieun gedong anu maneuh pikeun tempat Peti Perjangjian, jojodog sampean PANGERAN Allah urang. Kami geus tarapti sasadiaan rek prak nyieun gedong keur kamulyaan Mantenna, 3 tapi ku Mantenna henteu diwidian, lantaran kami tukang perang jeung loba teuing ngocorkeun getih batur. 4 Kami saturun-tumurun ku PANGERAN Allah Israil dipilih pikeun ngatur Israil sapapanjangna. Kaom anu ku Mantenna dipilih pikeun jadi pamingpin nya eta kaom Yuda. Ti kaom Yuda, anu kapilih ku Mantenna teh kulawarga bapa kami, sarta ti lebah kulawarga eta nya kami anu ku Mantenna ditujul kudu jadi raja nyangking sakumna bangsa Israil. 5 Kami ku PANGERAN dipaparin loba anak. Ti sakabeh anak, Suleman ku Mantenna ditujul kudu jadi raja ngarajaan Israil, karajaan PANGERAN. 6 Timbalan PANGERAN ka kami, Nya Suleman, anak maneh, anu bakal nyieun eta gedong pikeun Kami. Suleman ku Kami geus kapilih jadi anak, Kami teh Ramana. 7 Upama manehna terus enya-enya nurutna kana sagala hukum jeung parentah-parentah 92
1 Tawarikh 28.8-12 Kami saperti ayeuna, karajaanana ku Kami baris ditetepkeun salalawasna. 8 Ku sabab kitu ayeuna di payuneun Allah urang, jeung dina ieu pajemuhan sakumna bangsa Israil anu jadi umat PANGERAN, kami meredih ka maraneh, rahayat kami, sing balener nya nurut kana sagala timbalan PANGERAN Allah urang, supaya bisa tetep ngamilik ieu tanah anu sakieu hadena, wariskeuneun ka saanak incu salalanggengna." 9 Ti dinya anjeunna sasauran ka Suleman, "Anaking, pamenta Ama, hidep masing madep ka Allah panutan bapa hidep, masing cengeng kumureb ka Mantenna dibarengan ku hate. Mantenna maha uninga kana sagala usiking pikiran jeung angen-angen urang. Asal hidep daek sumolondo tan wande ku Mantenna diangken. Sabalikna lamun hidep nukangan, tan wande ku Mantenna ditilar salalawasna. 10 Sing nganyahokeun, hidep ku Mantenna geus ditangtukeun kudu nyieun gedong suci, Bait Allah keur Mantenna. Geura prak pigawe sing junun." 11 Seug Daud ka Suleman maparin rancangan adegan-adegan anu tumali jeung Bait Allah, gudang-gudangna, rohangan-rohanganana, Kamar Pangsucina paranti ngahampura dosa, 12 kitu deui rancangan-rancangan anu aya keneh dina manahna hal palataran-palataran 93
1 Tawarikh 28.13-20 Bait Allah katut kamar-kamar sakurilingna, gudang-gudang panyimpenan paparabotan Bait Allah jeung kamar rajabrana pangbakti ka PANGERAN. 13 Lian ti eta Daud nerangkeun aturan papancen para imam jeung urang Lewi hal kawajibanana di Bait Allah jeung ngurus parabot paragi ngabakti; 14 nerangkeun sakumaha kudu make perak jeung emas pikeun nyieun paparabotan paranti ngabakti, 15 pikeun nyieun lampu-lampu jeung ajug-ajugna, 16 pikeun nyieun meja-meja perak, pikeun nyieun tiap meja emas paragi ngambengkeun roti sasajen ka Allah. 17 Kitu deui anjeunna mere pituduh, sakumaha kudu make emas murni pikeun nyieun garpuh-garpuh, bokor-bokor jeung kendi-kendi, kudu sakumaha make perak jeung emas pikeun nyieun piring-piring, 18 sakumaha kudu make emas murni pikeun nyieun altar paragi meuleum dupa jeung pikeun titihan paranti arca-arca mukarabin anu jangjangna meber ngauban Peti Perjangjian PANGERAN. 19 Saur Raja Daud, "Ieu rarancang anu kudu dilaksanakeun teh datangna ka kami ti PANGERAN ku manten." 20 Ngalahir deui Raja Daud ka Suleman putrana, "Sing pangger, sing junun. Geura 94
1 Tawarikh 28.21-29.3 prung pigawe, ulah digontot-gontot. GUSTI Allah anu ku Ama dikaulaan tan wande nyarengan ka hidep. Mantenna hamo nilarkeun, tangtu moal petot nyarengan nepi ka rengse sagala pagawean nyieun tempat pikeun ngabakti di eta Bait Allah kagungana-Na. 21 Papancen-papancen pikeun para imam jeung pikeun urang Lewi anu tumali jeung sagala pagawean di Bait Allah ku Ama enggeus diatur. Jalma-jalma patukangan anu kaahlianana rupa-rupa, anu geus saradia singkil ngabantu, kitu deui sakabeh jelema jeung para pamingpinna geura cangking, geura atur ku hidep." 29 1 Tutas eta, Raja Daud ngadawuh ka pajemuhan, "Suleman putra kami anu geus dipilih ku PANGERAN, umurna ngora keneh, tacan rea pangalaman. Ari pigaweeun sakitu rohakana, kawantu anu rek dijieun teh gedong keur GUSTI Allah, lain karaton keur manusa. 2 Pikeun kaperluan nyieunna kami geus sakedah polah kukumpul bahan-bahanna: emas, perak, tambaga, beusi, kayu, batu-batu permata, mutiara, batu lempengan jeung pirang-pirang batu marmer. 3 Samalah ku bawaning nyaah ka Bait Allah PANGERAN, kami pribadi nyumbangkeun perak jeung emas tina peperenian sorangan, 95
1 Tawarikh 29.4-10 4 emas kolot tilu rebu talenta leuwih, perak murni meh tujuh rebu talenta, keur papaes tembok Bait Allah, 5 jeung keur bahan barang-barang perak jieuneun tukang-tukang. Ayeuna, coba saha anu rido mere derma nyumbangkeun pangbaktina ka PANGERAN?" 6 Para kapala golongan, para pamingpin kaom, para panglima jeung para pajabat anu nyangking harta milik karajaan, kalawan sukana masing-masing marere sumbangan 7 bahan-bahan pikeun kaperluan nyieun Bait Allah. Barang-barang sumbanganana: Emas lima rebu talenta leuwih, perak salaksa talenta leuwih, tambaga meh salaksa dalapan rebu talenta, beusi saketi talenta leuwih. 8 Sumbangan-sumbangan mangrupa batu-batu permata diasupkeunana ka perbendaharaan Bait Allah diurus ku Yehiel, urang Lewi ti warga Gerson tea. 9 Jalma-jalma nyarumbangna ka PANGERAN reujeung sukana sarta kacida barungaheunana, dumeh barang-barang anu disumbangkeun teh nepi ka sakitu lobana. Komo Raja Daud mah liwat saking ngaraos bagjana teh. 10 Di dinya keneh dina eta pajemuhan, Daud muji sukur ka PANGERAN, piunjukna, "Nun GUSTI, Allah Yakub karuhun abdi, mugi Gusti dimulyakeun salalanggengna! 96
1 Tawarikh 29.11-17 11 Kaagungan, kadigjayaan, kamulyaan, kaagrengan, sareng kaluhungan, aya di salira Gusti. Saniskara nu di langit sareng di bumi, sadaya kagungan Gusti. Gusti teh Raja pinunjul, jungjunan saalam dunya. 12 Kabeungharan, kamuktian, sadaya asal ti Gusti, anu ngasta saniskara kalayan digjaya sareng kawasa, anu iasa midamel sangkan jalma jadi mulya sareng digjaya. 13 Nun Allah panutan, abdi-abdi muji sukur sareng ngamulyakeun pajenengan Gusti nu agung. 14 Parandene kitu, abdi sareng rahayat rumaos teu tiasa ngahaturkeun naon-naon ka Gusti, mung tiasa masrahkeun deui anu ku Gusti parantos dipasihkeun, kawantos sagala rupi oge asalna ti Gusti. 15 Gusti langkung uninga, hirup abdi sadaya di payuneun Gusti teh ibarat numpang ngumbara, sapertos karuhun abdi sadaya. Umur abdi-abdi saibarat kalangkang sakolebatan, teu tiasa sumingkir ti ajal pati. 16 Nun Gusti PANGERAN, abdi sadaya parantos sami-sami nyanggakeun ieu bahan-bahan kanggo ngadamel gedong, kangge ngagungkeun pajenengan Gusti anu suci. Nanging eta sadaya asalna teh paparin ti Gusti, sadayana asal kagungan Gusti. 17 Abdi terang yen Gusti ngaji hate tiap jalmi, sareng mikasuka ka jalmi anu sipatna lempeng jujur. Abdi iklas nyanggakeun ieu 97
1 Tawarikh 29.18-21 barang-barang ka Gusti. Ku abdi katingal kumaha baringaheunana umat Gusti anu karempel di dieu reh parantos tariasaeun nyanggakeun pangbakti ka Gusti. 18 Nun GUSTI, Allah karuhun abdi, Ibrahim, Ishak, sareng Yakub, mugi-mugi sipat babakti maranehna anu sapertos kitu teh dilanggengkeun, sina tetep ngakar dina hate umat Gusti, mugi sing tetep maranehna satia saumur-umur. 19 Mugi pun anak, Suleman, dipaparin hate suhud sareng kadaek kana ngalakonan sagala timbalan Gusti, sareng kanggo ngadegkeun Bait kangge ngabakti ka Gusti, anu bahan-bahanna ku abdi parantos disadiakeun." 20 Sanggeus kitu Daud nimbalan ka pajemuhan, "Sanggakeun puji ka PANGERAN Allah maraneh!" Breng kabeh maruji ka PANGERAN, Allah karuhunna, tuluy sarujud nyanggakeun hormat ka PANGERAN jeung ka raja. 21 Poe isukna maranehna mareuncit sato dikurbankeun, dibaktikeun ka PANGERAN, saterusna dibagikeun ka jalma rea sina didalahar. Salian ti eta maranehna mareuncit deui sarebu sapi jalu ngora, sarebu domba jalu, jeung sarebu anak domba, diduruk kabeh dina altar, ditambah ku ngurbankeun anggur. 98
1 Tawarikh 29.22-29 22 Poe eta sajeroning dahar nginum di payuneun PANGERAN, jalma-jalma pohara ngarasa bagjana. Dina poe eta Suleman diembarkeun deui yen jadi raja, tuluy dilisahan kalawan pajenengan PANGERAN, jadi raja maranehna, sarta Sadok dijenengkeun imam. 23 Sabada eta Suleman terus calik dina tahta anu geus dikukuhkeun ku PANGERAN, ngagentos ramana, Daud. Jadina raja lulus mulus, hasil sagala panejana, katurut ku sakumna bangsa Israil. 24 Para gegeden, sakumna balad, malah putra-putra Daud sejenna kabeh ikrar seja satia, tarima dibawah kawasa Raja Suleman. 25 Sakumna bangsa Israil ku PANGERAN dikersakeun kataji ku Suleman, sarta Suleman teh ku Mantenna dipaparin kamulyaan anu punjul ti raja Israil nu mana bae. 26 Daud putra Isai ngarajaanana nyangking sanagara Israil teh 27 opat puluh taun, nya eta di Hebron tujuh taun, di Yerusalem tilu puluh tilu taun. 28 Pupusna sanggeus yuswana kacida sepuhna, mulya, kawasa, dipikaajrih. Anjeunna diganti ku Suleman, putrana. 29 Carita Raja Daud ti awal nepi ka wekasan kaungel dina carita tilu jurutingal: Samuel, Natan jeung Gad, 99
1 Tawarikh 29.30 30 anu ngadadarkeun hal ngarajaanana, hal kakawasaanana, jeung hal-hal anu kasorang ku anjeunna jeung ku urang Israil, kitu deui ku karajaan-karajaan sakurilingeunana. 100
2 Tawarikh 1 1 Suleman putra Raja Daud geus teguh nyangkingna karajaan Israil, tur ku PANGERAN Allahna diberkahan, dikersakeun jadi kacida kawasana. 2 Raja Suleman nimbalan ka sakabeh kapala sarebu jeung kapala saratus jelema, ka para gegeden, ka para kapala kulawarga jeung ka salian ti eta, 3 kudu ngiring anjeunna ka tempat ibadah di Gibon. Anu matak kudu ka ditu teh sabab Kemah Tepangan PANGERAN beunang ngadegkeun Musa abdi Allah ayana di Gibon. 4 (Tapi Peti Perjangjian mah aya di Yerusalem, di jero kemah damelan Raja Daud basa tas dipindahkeun ti Kiryat Yarim tea.) 5 Altar tambaga beunang nyieun Besalel bin Uri bin Hur oge ayana di Gibon, hareupeun Kemah Tepangan PANGERAN. Raja Suleman sapangiringna geus ngabakti ka PANGERAN di Gibon. 6 Raja ngabaktina hareupeun Kemah, ngurbankeun sarebu sato peuncitan, diduruk dina eta altar tambaga. 7 Dina peutingna Allah nembongan ka Suleman, mariksa kieu, "Maneh hayang dibere naon ku Kami?"
2 Tawarikh 1.8-14 8 Piunjuk Suleman, "Gusti sakitu asihna ka Daud, pun bapa, teu petot-petot. Dupi abdi ku Gusti dijadikeun raja gentosna. 9 Nun GUSTI Allah, mugi jangji Gusti ka pun bapa tea diyaktoskeun. Abdi ku Gusti dijadikeun raja, kedah ngurus jalmi anu seueurna tanpa wilangan. 10 Ku margi kitu abdi nyuhunkeun dipaparin kabijaksanaan sareng kaweruh kangge ngatur maranehna. Upami teu kitu pimanaeun abdi tiasa ngurus umat Gusti anu sakitu seueurna?" 11 Dawuhan Allah ka Suleman, "Pamenta maneh kacida merenahna. Lain menta kamuktian atawa rajabrana, lain menta supaya kamashur atawa supaya musuh- musuh tumpur atawa menta panjang umur. Maneh ku sabab dijieun raja umat Kami menta kabijaksanaan jeung kaweruh supaya bisa ngurus maranehna. 12 Heug, ku Kami dibere kabijaksanaan jeung kaweruh. Malah rek ditambah ku kabeungharan, dunya brana, tur bakal kamashur leuwih ti raja-raja sejen, boh nu saheulaeun, boh nu sapandeurieun." 13 Suleman jengkar ti tempat ibadah di Gibon, ngantunkeun Kemah Tepangan PANGERAN, mulih ka Yerusalem, tuluy ngageugeuh Israil. 14 Anjeunna ngayakeun pasukan lobana sarebu opat ratus kareta jeung dua welas 2
3 2 Tawarikh 1.15-2.3 rebu urang pasukan kuda. Ditempatkeunana aya nu di Yerusalem, aya nu di wewengkon- wewengkon sejenna. 15 Jaman anjeunna marentah, perak jeung emas teh di Yerusalem mah geus jadi biasa saperti batu bae. Kai kiputri ge lobana mangpirang-pirang cara kayu camara ilahar nu aya di lamping-lamping pasir di Yuda. 16 Raja ngawasakeun para pagawena ngirim-ngirimkeun kuda ti Mesir jeung ti Kilikia, 17 kareta-kareta ti Mesir, disokongkeun ka raja urang Het jeung ka raja urang Siria ku jalan dijual, hiji kareta hargana genep ratus uang perak, ari kuda sahijina saratus lima puluh uang perak. 2 1 Raja Suleman geus gilig rek mimiti ngadegkeun Bait Allah tempat ngabakti ka PANGERAN. Ari anjeunna pribadi rek ngadamel karaton. 2 Ti dinya anjeunna miwarang jelema tujuh puluh rebu urang purah ngakutan bahan-bahan, dalapan puluh rebu urang purah ngali batu, jeung tilu rebu genep ratus urang mandor. 3 Geus kitu anjeunna ngintun pamundut ka Raja Hiram di nagara Tirus, saurna, "Mugi Jeng Raja kersa ngintunan kai-kai kiputri golondongan ka sim kuring, sapertos ka pun bapa kapungkur, Raja Daud, nalika anjeunna ngadamel karaton.
2 Tawarikh 2.4-8 4 Sim kuring bade ngadamel Bait Allah kangge ngagungkeun ka PANGERAN, Allah sim kuring, nya eta gedong suci paranti sim kuring sarawuh rahayat ngabakti ka Mantenna ngahaturkeun kukus seuseungitan, roti suci teu petot-petot, kurban beuleuman unggal enjing sareng unggal sonten, unggal dinten Sabat, unggal dinten Pesta Bulan Anyar sareng dinten-dinten mulya sanesna, ngamulyakeun PANGERAN Allah sim kuring sadaya, kawajiban urang Israil sapapaosna, numutkeun katangtosan ti Mantenna. 5 Maksad sim kuring eta Bait Allah teh bade sing ageung, reh Allah sim kuring sadaya agung-Na punjul ti allah-allah sanes. 6 Saleresna moal aya anu tiasa ngadamel Bait Allah linggihaneun Allah, margi saleganing langit oge keur Mantenna mah moal cekap. Atuh pimanaeun sim kuring tiasa ngadamel anu langkung punjul ti batan gedong paranti ngukus seuseungitan ka Allah? 7 Sareng sim kuring mugi dikintun jalmi saurang, anu ahli kana ngukir, kana ngadamel barang-barang tina emas, perak, tambaga, beusi, kitu deui ahli kana migawe lawon bulao, lawon wungu sareng lawon beureum, sina maturan juru-juru ukir urang Yuda sareng urang Yerusalem kenging milih pun bapa, Daud. 8 Nyuhunkeun dikintunan kai kiputri, kijamuju, sareng candana ti Libanon, reh 4
2 Tawarikh 2.9-14 sim kuring terang Sang Raja kagungan tukang-tukang nuar kai anu parantos ahli. Jalmi-jalmi sim kuring bade enggal-enggal dijurung ngabantu jalmi-jalmi Kangjeng Raja 9 nyayagikeun kai masing seueur, reh Bait Allah anu bade diadegkeun ku sim kuring teh bakal ageung sareng bakal agreng. 10 Sim kuring bade ngintun pibekeleun jalmi-jalmi ti dieu dua laksa pikul tarigu, dua laksa pikul gandum, dua laksa bat cianggur sareng dua laksa bat minyak jetun." 11 Raja Hiram ngawaleran ka Suleman ku surat, ungelna, "Rehing PANGERAN mikaasih umat-Na, nu mawi Rayi ku Mantenna didamel jadi rajana. 12 Sagala puji ka GUSTI Allah Israil anu ngadamel bumi sareng langit! Mantenna ka Raja Daud parantos maparin hiji putra anu binekas, sugih pangarti sareng binangkit, anu ayeuna keur tatahar seja ngadamel Bait kangge PANGERAN, kitu deui karaton keur salirana ku anjeun. 13 Akang nyanggakeun hiji jalmi ahli ukir anu pinter, wastana Huram. 14 Indungna kalebet kaom Dan, dupi bapana mah asli urang Tirus. Parantos tabah kana midamel barang-barang tina emas, perak, tambaga, beusi, batu, kai, migawe lawon bulao, wungu, beureum sareng lenen. Tiasaeun migawe ukiran kumaha bae numutkeun pesenan. Mangga gawekeun 5
6 2 Tawarikh 2.15-3.3 nyarengan tukang-tukang ti Rayi sareng anu ti tuang Rama, Raja Daud. 15 Tarigu, gandum, cianggur sareng minyak jetun tea kintunkeun sakumaha pilahir. 16 Kai kiputri pamundut tangtos dikintunan, bade nuaran ti pagunungan Libanon. Dikintunkeunana bade jalan laut, dibeungkeutan dirakitkeun, sina ngangkleung dugi ka Yopa, ti dinya kantun ngakutan ka Yerusalem." 17 Ti dinya Raja Suleman ngetang jalma- jalma anu ngumbara di tanah Israil, cara anu bareto dilampahkeun ku Daud ramana. Kapendak aya 153.600 urang. 18 Tina sakitu, 70.000 urang dijieun purah nanggungan bahan-bahan, 80.000 urang purah meulahan batu di gunung-gunung, 3.600 urang dijieun mandor supaya pagawean lancar. 3 1 Tempat pikeun adegan Bait Allah geus aya beunang nyadiakeun Raja Daud ramana Suleman. Nya eta di Yerusalem, di Gunung Moria, tempat urut panggilingan bogana Arauna urang Yebus tea. Raja Suleman mimiti ngadamel rarancangna, 2 dina bulan kadua taun kaopat anjeunna jumeneng raja. 3 Bait Allah anu diadegkeun ku Raja Suleman panjangna dua puluh tujuh meter, rubakna salapan meter.
2 Tawarikh 3.4-11 4 Rohangan hareup rubakna sarubak Bait Allah, salapan meter, luhurna lima puluh opat meter, ti beulah jerona dilapis ku emas kolot. 5 Rohangan utamana dikeput ku papan kiputri tuluy disaput ku emas kolot, direkakeun tangkal-tangkal korma jeung rarantean. 6 Bait Allah teh ku raja ditarapang ku batu-batu permata anu arendah jeung ku emas ti tanah Parwaim. 7 Bilik-bilikna, kaso-kasona, panto-panto katut bangbarung-bangbarungna dilapis ku emas. Ari tembok-tembokna diberean ukiran mahluk-mahluk jangjangan. 8 Rohangan jero anu disebut Kamar Pangsucina panjangna salapan meter rubakna salapan meter, sarua jeung rubakna eta gedong. Emas panyaput tembok-tembok Kamar Pangsucina lobana genep ratus talenta. 9 Paku-pakuna oge tina emas, lobana lima puluh sekel. Tembok loteng-lotengna disaput ku emas. 10 Raja miwarang ngadamel dua mumukarabinan tina logam, tuluy dilapis ku emas, diteundeun di Kamar Pangsucina, 11 (3:11-13) ditangtungkeun pagigir-gigir nyanghareup ka lawang, masing-masing baroga jangjang, sarta tiap jangjang panjangna dua meter dua puluh senti, 7
2 Tawarikh 3.12-4.2 maleber. Tungtung jangjang beulah jero masing-masing paantel di tengah-tengah rohangan, tungtung jangjang beulah luar masing-masing antel kana tembok rohangan. Jadi meberna teh kira-kira salapan meter. 12 (3:11) 13 (3:11) 14 Eta Kamar Pangsucina make reregan lenen jeung lawon lianna, dicelep ku warna bulao, wungu jeung beureum, sarta diberean papaes anu direkakeun mukarabin. 15 Raja ngadamel dua pilar anu luhurna masing-masing lima belas satengah meter, diadegkeunana di hareupeun Bait Allah, sarta masing-masing make mamakutaan anu luhurna dua meter dua puluh senti. 16 Puncak pilar dipapaesan ku rarantean anu dianyamkeun jeung ku dadalimaan tina tambaga saratus siki. 17 Eta dua pilar ditangtungkeunana di gigireun gapura gedong, hiji di beulah kidul, dingaranan Yakin, hiji deui di beulah kaler, dingaranan Boas. 4 1 Jeung deui Raja Suleman ngadamel hiji altar tambaga ukuran salapan meter pasagi, luhurna opat satengah meter. 2 Jeung ngadamel tatalagaan tina tambaga, bangunna bunder, jerona dua meter dua puluh senti, gurat tengahna opat meter opat puluh senti, kurilingna tilu welas meter dua puluh senti. 8
2 Tawarikh 4.3-9 3 Biwir luar eta tatalagaan sakurilingna diberean papaes dua baris ngajajar, direka sasapian-sasapian tina tambaga anu bahanna asal tina tambaga anu dipake nyieun eta tatalagaan. 4 Tatalagaanana disangga ku tonggong dua welas sasapian tambaga anu nyalanghareup ka beulah luar: ka kaler, ka kulon, ka kidul, ka wetan, tilu-tilu. 5 Kandelna bak tatalagaan satampah, biwirna jiga biwir lumur beukah ka luar jiga kembang bakung. Ari pieusieunana kira-kira genep puluh rebu liter. 6 Jolang oge nyieun sapuluh siki, diteundeunna lima di sisi Bait Allah beulah kidul, lima di sisi kaler, gunana pikeun ngumbah babagian sato anu geus direcah pikeun jadi kurban beuleuman. Ari cai tina tatalagaan mah gunana paranti imam beberesih. 7 (4:7-8) Ngadamel suku lampu tina emas lobana sapuluh siki, luyu jeung sarat anu baku. Ngadamel meja sapuluh siki, dipasangna di rohangan utama di unggal sisi lima-lima, jeung sukuna lima-lima. Oge ngadamel pinggan emas saratus siki. 8 (4:7) 9 Ari para imam dipangnyieunkeun buruan jero jeung buruan luar. Panto-panto di lawang antara dua buruan tea dilapis ku tambaga. 9
2 Tawarikh 4.10-18 10 Ari tatalagaan diteundeunna deukeut pojok Bait Allah beulah kidul wetan. 11 (4:11-16) Kajaba ti anu tadi, Huram nyieun katel-katel, sosodok-sosodok jeung pinggan-pinggan. Sakur parabot anu ku Raja Suleman dipiwarang dijieun pikeun kaperluan Bait Allah, kabeh geus anggeus dijieun ku Huram. Barang-barang anu dijieunna nya eta: Dua tihang gede. Dua mamakutaan anu jiga cangkir jebleh di puncak eta dua tihang. Rante lilit papaes mamakutaan. Opat ratus dadalimaan, anu dipasang dua jajar, papaes mamakutaan. Sapuluh padati. Sapuluh paso. Hiji tatalagaan. Dua belas sasapian anu munggu tatalagaan. Katel-katel, sosodok-sosodok jeung garpuh-garpuh. Eta kabeh keur kaperluan Bait Allah anu dijieun ku Huram pikeun Raja Suleman, kabeh tina tambaga anu disangling. 12 (4:11) 13 (4:11) 14 (4:11) 15 (4:11) 16 (4:11) 17 Dipiwarang dicitakna ku raja di pangecoran antara Sukot jeung Sereda di Lebak Yordan. 18 Kacida lobana barang-barang anu dijieun tina tambaga teh, nepi ka teu aya anu bisa naksir sabaraha lobana tambaga anu geus kapake. 10
11 2 Tawarikh 4.19-5.4 19 Raja Suleman ngadamel oge paparabotan emas pikeun kaperluan Bait Allah: altar jeung meja-meja paranti ngahaturkeun roti ka Allah; 20 suku-suku lampu jeung lampu-lampuna tina emas kolot, anu kudu dipasang ngagenclang di hareupeun rohangan Kamar Pangsucina luyu jeung sarat; 21 kembang-kembang tiruan, lampu-lampu, capit-capit; 22 panetel-panetel paranti mareuman lampu, bokor-bokor, pisin-pisin wadah seuseungitan, jeung wadah-wadah ruhak. Kabeh dijieunna tina emas kolot. Panto-panto Bait Allah beulah luar kitu deui panto-panto anu ka rohangan Kamar Pangsucina kabeh dilapis ku emas. 5 1 Sanggeus sagala rupa pagawean pikeun Bait Allah tea rengse, sagala barang-barang perak, emas, jeung salianna anu ku Daud Ramana geus dibaktikeun ka PANGERAN, ku Raja Suleman disimpen di Bait Allah, di kamar panyimpenan. 2 Geus kitu, Raja Suleman nimbalan ka sakabeh pamingpin kaom jeung kapala- kapala golongan Israil, supaya karumpul di Yerusalem, rek mindahkeun Peti Perjangjian PANGERAN ti Sion, Kota Daud ka Bait Allah. 3 Sarerea geus karumpul dina mangsa Pesta Saung Daun. 4 Sanggeus para kapala kabeh kumpul, Peti Perjangjian teh diangkat ku urang Lewi,
2 Tawarikh 5.5-11 5 terus digotong ka Bait Allah. Kemah Tepangan PANGERAN oge katut unak-anikna ku para imam jeung urang Lewi dipindahkeun ka Bait Allah. 6 Ti dinya Raja Suleman katut sakumna bangsa Israil kumpul di hareupeun Peti Perjangjian, ngurbankeun domba jeung sapi pirang-pirang, loba teuing mun diitung. 7 Sanggeus kitu Peti Perjangjian PANGERAN teh ku para imam diasupkeun ka jero Bait Allah, dipernahkeun di Kamar Pangsucina, handapeun jangjang mumukarabinan, 8 sarta eta Peti katut rancatanana kaauban ku jangjangna anu maleber. 9 Congo-congo rancatanana bisa katenjo ku saha bae anu nangtungna lempeng hareupeun Kamar Pangsucina, ari ti beulah sejen mah henteu katembong. (Eta rancatan-rancatan ayana di dinya tetep nepi ka kiwari.) 10 Eusi Peti Perjangjian taya naon-naonna deui salian ti dua gebleg papan batu sisimpenan Musa keur di Gunung Sinai, basa PANGERAN ngadamel jangji ka urang Israil dina perjalanan maranehna waktu budal ti Mesir tea. 11 (5:11-14) Para imam ti sagala golongan geus araya, kabeh geus beberesih. Para pamaen musik urang Lewi oge jaronghok: Asap, Heman, Yedutun, jeung para anggota golonganana, marake pakean tina lawon lenen, narangtung deukeut altar pongpok 12
2 Tawarikh 5.12-6.5 wetan narabeuh kecrek jeung kacapi, dibarengan ku saratus dua puluh imam nariup tarompet. Breng nyaranyi ditarimbang ku sora tarompet, kecrek jeung tatabeuhan sejen, layeut awor kacida rasmina, maruji sukur ka PANGERAN, pokna, "Sagala puji ka PANGERAN, mulya manah-Na, mikaasih salalanggengna." Sabot para imam kalaluar ti jero Bait Allah, eta gedong ujug-ujug pinuh ku mega anu ngempray, dibarengan ku gebrayna cahaya kamulyaan PANGERAN anu matak serab, nepi ka para imam teu karuateun lila-lila ngabaraktina. 12 (5:11) 13 (5:11) 14 (5:11) 6 1 Raja Suleman neneda, "Nun PANGERAN, Gusti parantos kersa linggih di nu angkeub sareng poek. 2 Dupi ayeuna ku abdi parantos disayagian gedong anu agreng, linggihaneun Gusti sapapaosna." 3 Geus kitu raja malik mayun ka sakumna bangsa Israil anu kumpul, mundut berkah Allah keur maranehna. 4 Ti dinya ngadawuh kieu, "Sagala puji ka GUSTI Allah Israil! Mantenna pengkuh kana jangji anu dikedalkeun ka Daud rama kami anu kieu tea, 5 Ti semet ngabudalkeun umat Kami ti Mesir, nepi ka waktu ieu Kami tacan nyokot kota anu 13
2 Tawarikh 6.6-13 mana bae oge di tanah Israil sangkan bisa nyieun gedong tempat Kami dibakti. Jeung tacan ngangkat jelema pikeun jadi lulugu umat Kami Israil. 6 Ayeuna Kami teh milih Yerusalem pikeun tempat Kami dibakti, sarta maneh, Daud, kudu jadi lulugu umat Kami." 7 Suleman neruskeun dawuhanana, "Daud rama kami bareto aya manah rek ngadamel gedong paranti ngabakti ka GUSTI Allah Israil. 8 Tapi dawuhan PANGERAN ka anjeunna, Niat maneh hayang nyieun gedong pikeun Kami teh hade pisan. 9 Sanajan kitu maneh mah ulah tulus nyieun eta. Gedong pikeun Kami teh sina dijieun ku anak maneh, anak sorangan. 10 Tah ayeuna PANGERAN geus ngabuktikeun eta jangji, reh kami geus ngadeg raja nyangking Israil ngaganti ama, geus anggeus nyieun ieu gedong tempat ngabakti ka GUSTI Allah Israil, 11 sarta Peti Perjangjian wadah papan batu anu ngamuat perjangjian anu ditimbalkeun ku PANGERAN ka urang Israil, ku kami geus disimpen di Bait Allah." 12 Sanggeus kitu Suleman nyaketan altar, ngadeg hareupeunana tuluy nadahkeun panangan, neneda hareupeun sarerea. 13 Di tengah-tengah buruan Bait Allah teh aya paimbaran tambaga anu diadegkeun ku 14
2 Tawarikh 6.14-18 Suleman, ukuran dua meter dua puluh senti pasagi, luhurna sameter tilu puluh senti. Suleman mancat kana eta paimbaran, tuluy sideku jeung namprakkeun panangan ka langit, tembong ka sarerea. 14 Seug unjukan ka PANGERAN, "Nun GUSTI Allah Israil, di satungkebing langit satangkaraking jagat teu aya allah sapertos Gusti. Gusti pengkuh kana timbalan anu diikrarkeun ka ieu umat, sareng ngabuktoskeun kaasih ana maranehna leres-leres tumut ka Gusti. 15 Gusti tigin kana jangji ka Daud pun bapa. Dinten ieu dawuhan-dawuhan Gusti teh sadayana buktos. 16 Mugi jangji Gusti anu sanesna oge ka pun bapa, anu nyebatkeun yen upami turunan pun bapa leres-leres tumut kana Hukum Gusti sakumaha anjeunna, tangtos ti turunan anjeunna salamina baris aya anu nyepeng parentah, jadi raja di Israil. Nun GUSTI Allah Israil, mugi hal eta oge dilaksanakeun, ayeuna. 17 Nun GUSTI Allah Israil, saneskanten jangji Gusti ka Daud teh mugi buktos. 18 Nanging nun Allah, naha leres-leres Gusti teh iasa linggih di ieu bumi sareng jalmi awewe lalaki? Margi saleganing langit oge dilinggihan ku Gusti mah moal muat, komo ieu gedong kenging abdi, bade cekap kumaha? 15
2 Tawarikh 6.19-25 19 Nun PANGERAN Allah panutan, abdi teh abdi Gusti. Mugi ieu piunjuk abdi didangu, mugi panuhun abdi dikabul. 20 Mugi ieu gedong teh diraksa siang wengi. Gusti parantos jangji yen ieu tempat kangge tempat ngabakti ka Gusti. Ku margi kitu, samangsa-mangsa abdi neneda madep ka ieu gedong mugi didangu. 21 Samangsa-mangsa abdi, kitu deui umat Gusti, ngunjukkeun paneda madep ka ieu tempat, mugi kersa ngadangukeun. Mugi kersa ngamakbul sareng ngahapunten ka abdi sadaya ti sawarga panglinggihan Gusti. 22 Manawi aya jalmi anu diterka gaduh dosa ka batur dibantun kana altar Gusti di ieu gedong sina sumpah yen teu rumasa, 23 nun PANGERAN, mugi didangukeun ti sawarga, lereskeun perkawisna abdi-abdi Gusti teh, anu lepatna mugi dihukum luyu sareng layakna, anu teu lepat mugi dibebaskeun. 24 Manawi umat Gusti, Israil, eleh ku musuh lantaran gaduh dosa ka Gusti, seug dumeuheus ka Gusti di ieu gedong, sareng nyuhunkeun dihapunten kalayan pinuh karumasaan, 25 mugi didangu ti sawarga. Mugi dosa-dosa umat Gusti teh dihapunten, sareng mugi maranehna diwangsulkeun deui ka ieu tanah paparin Gusti ka maranehna sareng ka karuhunna. 16
2 Tawarikh 6.26-31 26 Manawi Gusti dugi ka teu nurunkeun hujan lantaran umat Gusti gaduh dosa, saupami maranehna tobat sareng madep ka ieu gedong nyanggakeun panuhun kalayan karumasaan, 27 nun PANGERAN, mugi dimakbul ti sawarga, mugi dosa-dosa Israil umat Gusti teh dihapunten, sareng tuduhan pilampaheun anu samunasabahna. Salajengna nun PANGERAN, paparinkeun hujan ka ieu tanah anu ku Gusti parantos dijadikeun milik maranehna sapapaosna. 28 Manawi ieu tanah katarajang tigerat atanapi pagebug, atanapi upami pepelakanana reksak boh ku hama perang, boh ku hama beureum atanapi ku simeut, atanapi upami umat Gusti ditarajang ku musuh, atanapi upami maranehna aya anu katarajang kasakit atanapi paudur, 29 mugi panyambat maranehna didangu. Upami ti umat Gusti, Israil, aya anu katarajang prihatin neneda ka Gusti bari ngangkatkeun leungeun ka lebah ieu Gedong Gusti, 30 mugi Gusti ti sawarga ngadangu panyambatna sareng maparin hapunten. Mung Gusti anu waspaos kana kereteging hate manusa. Mugi satiap jalmi perkawisna ku Gusti ditimbang sakumaha layakna, 31 dugi ka umat Gusti teh mikasieun sareng tumut ka Gusti saumur-umur, di tanah anu 17
2 Tawarikh 6.32-37 ku Gusti parantos dipaparinkeun ka karuhun abdi sadaya. 32 Manawi aya jalmi bangsa sanes di tanah anu tebih ti dieu nguping wartos yen Gusti kalintang agungna, kalintang kawasana, tur salamina sayagi midamel kumaha bae, seug upami manehna dongkap neneda di ieu gedong, 33 panedana mugi didangu. Mugi panyambat panuhunna dimakbul ti sawarga panglinggihan, supados jalmi-jalmi saalam dunya terang ka pajenengan Gusti sarta aranut sakumaha umat Gusti Israil. Sina tarerangeun yen ieu gedong kenging abdi teh estu tempat paranti ngabakti ka Gusti. 34 Manawi ieu umat kagungan ku Gusti ditimbalan budal merangan musuh, sanaos di mana bae upami nyambat ka Gusti madep ka ieu dayeuh anu ku Gusti parantos kapilih, madep ka ieu gedong kenging abdi, 35 mugi panyambatna didangu, dimakbul ti sawarga, perangna sing unggul. 36 Manawi ieu umat gaduh dosa ka Gusti kawantos taya jalmi anu henteu gaduh dosa seug upami Gusti bendu dugi ka maranehna diantep kasoran ku musuh sareng diboyong ka nagara sanes, sanaos sakumaha tebihna eta nagara, 37 mugi panyambat umat Gusti teh didangu. Manawi di dituna maranehna tarobat sareng sasambat ka Gusti, rarumasaeun kana 18
2 Tawarikh 6.38-7.1 kalepatan sareng kadorakaanana, nun PANGERAN, mugi panyambatna didangu. 38 Manawi di ditu teh maranehna leres-leres tarobat sasambat ka Gusti ngiblat ka tanah ieu anu ku Gusti dipaparinkeun ka karuhun abdi sadaya, ngiblat ka ieu dayeuh anu ku Gusti parantos kapilih, sareng ka ieu gedong kenging abdi ngadegkeun keur salira Gusti, 39 mugi panyambatna didangu. Dangu eta umat Gusti teh, pikawelas, hapunten dosa-dosana ti sawarga panglinggihan. 40 Ayeuna nun Allah panutan, tingali abdi sadaya, dangukeun panyambat abdi sadaya anu diunjukkeun di dieu. 41 Sumangga geura ngadeg nun GUSTI Allah, geura lebet ka ieu gedong sinarengan Peti Perjangjian perlambang kakawasaan Gusti, mangga geura linggih di dieu sapapaosna. Mugi berkahan sagala gawe para imam Gusti. Paparin umat Gusti kabagjaan tawis Gusti teresna ka maranehna. 42 Nun GUSTI Allah, mugi raja anu dijenengkeun ku Gusti teh ku Gusti ulah ditampik. Masing emut yen Gusti teh mikaasih ka Daud nu jadi abdi Gusti tea." 7 1 Tamat Raja Suleman neneda, seug aya seuneu ragrag ti awang-awang, ngahuru kurban-kurban anu geus dibaktikeun, sarta cahaya kamulyaan PANGERAN ngagebray minuhan Bait Allah. 19
2 Tawarikh 7.2-7 2 Para imam teu bisa asup ka jero, wantu- wantu Bait Allah teh pinuh ku cahaya anu ngagebray. 3 Barang urang Israil narenjo seuneu ragrag ti awang-awang jeung cahaya anu minuhan Bait Allah, bruk sarujud nyaruuh kana lante, ngabarakti ka Allah, maruji sukur kana kamulyaan manah jeung sipat asih-Na anu langgeng. 4 Suleman jeung jalma rea tuluy nyanggakeun kurban-kurban ka PANGERAN. 5 Sato anu dikurbankeun aya 22.000 sapi jeung 120.000 domba, dijieun kurban panarima. Ku jalan kitu anjeunna jeung jalma rea nyalametkeun eta Bait Allah. 6 Para imam narangtung di tempat anu baku keur maranehna, ari di hareupeunana narangtung urang Lewi, anu maruji ka PANGERAN dipirig ku tatabeuhan beunang nyayagikeun Raja Daud bareto, nyaranggakeun kidung "Asih Mantenna Salalanggengna!" sakumaha anu ku Daud geus diwajibkeun ka maranehna. Para imam nariup tarompet, jalma rea kabeh nangtung. 7 Suleman nyucikeun patengahan buruan di latar tepas Bait Allah, sarta di dinya anjeunna nyanggakeun kurban-kurban anu dibeuleum sagemblengna, kurban gandum jeung ngurbankeun gajih sato-sato kurban karapihan. Nu matak anjeunna ngurbanna di dinya lantaran lamun dina altar tambaga 20
2 Tawarikh 7.8-14 tea mah moal muat, sabab kurbanna sakitu lobana. 8 Sanggeus kitu Raja Suleman jeung rahayat Israil ngalampahkeun Pesta Saung Daun tujuh poe lilana. Jalma kacida lobana, daratang ti jauhna, nu ti kaler ti semet Hamat, nu ti kidul ti semet wates tanah Mesir. 9 Di darinyana lilana tujuh poe pikeun nyalametkeun altar, tujuh poe keur pestana. Dina poe wekasanana ngayakeun upacara panutup. 10 Dina poe isukna, nya eta tanggal dua puluh tilu bulan katujuh, rahayat ku Suleman dipiwarang baralik. Kacida ngarasa bagjana ku sagala berkah PANGERAN anu diganjarkeun ka Israil umat-Na, ka Daud, jeung ka Suleman. 11 Sanggeus Raja Suleman beres ngadamel Bait Allah jeung karaton sarta unak-anikna geus lengkep sapuratina, 12 PANGERAN nembongan ka anjeunna ti peuting sarta ngandika kieu, "Kami geus ngadangu paneda maneh. Ieu gedong paranti ngurban ku Kami ditarima. 13 Lamun Kami teu nurunkeun hujan, atawa ngadatangkeun hama simeut ngaruksak pepelakan, atawa ngadatangkeun pagebug ka umat Kami, 14 upama maranehna sasambat ka Kami sarta tarobat tina lampah dorakana, ku 21
2 Tawarikh 7.15-21 Kami tangtu didangu ti sawarga, dosana dihampura, tanahna disina cukul deui. 15 Ieu gedong bakal diraksa. Sakur paneda anu disambatkeun di dieu tangtu ku Kami didangu, 16 sabab ieu tempat ku Kami geus ditarima jeung disucikeun pikeun salawasna jadi tempat ngabakti ka Kami. Tangtu ku Kami dijaga diraksa sapapanjangna. 17 Upama maneh suhud ngawula ka Kami cara Daud, nurut kana hukum-hukum jeung timbalan-timbalan Kami anu diandikakeun ka maneh, 18 jangji Kami ka bapa maneh tea, nya eta Israil salawasna bakal dirajaan ku anak incuna, tan wande bukti. 19 Tapi upama maneh jeung rahayat nyimpang tina hukum-hukum jeung parentah-parentah anu diandikakeun ka maneh sarta ngabakti ka allah-allah sejen, 20 tangtu disingkirkeun ti ieu tanah pamere Kami, sarta ieu gedong paranti ibadah, najan ku Kami geus disucikeun jadi tempat ngabakti ka Kami ge bakal ditinggalkeun, sina diseungseurikeun jeung dipupuas ku jalma-jalma di mana mendi. 21 Ieu gedong ayeuna sakieu agrengna. Tapi engke mah anu laliwat ka dieu bakal hareraneun heug ngaromong kieu, Na ku naon ieu tanah jeung gedong paranti ibadah teh ku PANGERAN dikieu-kieu? 22
2 Tawarikh 7.22-8.7 22 Dijawabna bakal kieu, Lantaranana mah ku sabab maranehna naringgalkeun PANGERAN Allahna anu nuyun karuhunna budal ti Mesir, suhud sumujud jeung ngabaktina ganti ka allah-allah sejen. Kitu sababna nu matak maranehna ku PANGERAN disina cilaka kieu." 8 1 Lilana Suleman ngadamel Bait Allah jeung karaton anjeunna teh dua puluh taun. 2 Sarta anjeunna ngomean deui kota-kota anu asalna paparin ti Raja Hiram, tuluy sina diareusian ku urang Israil. 3 Wewengkon Hamat jeung Soba ku anjeunna dijabel, 4 kota Palmira di gurun keusik dibentengan. Kota-kota di Hamat anu jadi puseur gudang-gudang bekel diomean deui. 5 Aya deui kota-kota sejenna anu diomean ku anjeunna nya eta: Bet Horon Girang, Bet Horon Hilir (duanana aya bentengna, lawangna bisa ditulakan), 6 Baalat, jeung kota-kota anu ku anjeunna didamel tempat gudang-gudang bekel, gudang-gudang kareta jeung tempat kuda. Sagala pangreka manahna hal ngawangun di Yerusalem, di Libanon jeung di sakuliah wewengkon karajaanana ku anjeunna dilaksanakeun. 7 (8:7-8) Urang Kanaan anu salamet tina panggempur urang Israil waktu tanah 23
2 Tawarikh 8.8-14 maranehna dijabel, ku Suleman diwajibkeun gawe paksa, nya eta urang Het, urang Emor, urang Pares, urang Hiwi jeung urang Yebus. Turunan maranehna nepi ka ayeuna tetep jaradi abid. 8 (8:7) 9 Urang Israil mah henteu disina gawe kitu, tapi dijadikeun prajurit, satria, senapati kareta jeung prajurit kuda. 10 Aya dua ratus lima puluh urang anu dijadikeun kapala purah ngatur anu digarawekeun dina rupa-rupa wawangunan. 11 Prameswarina, putra raja Mesir tea ku Suleman dipangdamelkeun bumi sarta terus dialihkeun ka dinya ti Kota Daud, sabab saur Suleman, "Prameswari calikna ulah di karaton Daud raja Israil, lantaran tiap tempat anu dicicingan ku Peti Perjangjian teh suci." 12 Suleman ngadamel kurban haturan PANGERAN dina altar damelanana tea di hareupeun Bait Allah. 13 Nyanggakeun kurban-kurban beuleuman nurutkeun kamistian anu kaungel dina Hukum Musa, anu kudu dilampahkeun dina saban poe anu dimulyakeun, dina poe Sabat, dina poe Pesta Bulan Anyar, jeung dina poe pesta taunan anu tilu rupa: Pesta Roti Teu Make Ragi, Pesta Panen, jeung Pesta Saung Daun. 14 Anjeunna ngatur kawajiban para imam sapopoena, ngatur kawajiban urang Lewi dina ngabantu papancen para imam tea jeung 24
25 2 Tawarikh 8.15-9.1 ngawihkeun kidung-kidung, nurutkeun aturan beunang Daud ramana. Ngatur para pangawal Bait Allah, ngatur rombongan-rombongan jagaan sapopoena di unggal gapura, sakumaha anu diparentahkeun ku Daud, abdi Allah tea. 15 Sagala aturan ti Daud pikeun para imam jeung urang Lewi ngeunaan tempat-tempat panyimpenan rajabrana jeung hal-hal lianna, kabeh dijalankeun taya anu kaliwat. 16 Sagala padamelan Suleman geus anggeus kalawan samakta, ti mimiti masang pademen Bait PANGERAN nepi ka kabeh lengkep sapuratina geus anggeus tur beres-roes. 17 Sanggeus kitu Suleman angkat ka Esion Geber jeung Elat, dua palabuan di basisir Teluk Akaba di tanah Edom. 18 Ku Raja Hiram dikintunan kapal-kapal katut para nangkodana jeung matros- matrosna anu geus rea pangalamanana. Ti dinya eta kapal-kapal teh balayar ka tanah Opir jeung nangkoda-nangkoda Suleman. Ana daratang deui ka Suleman nyerenkeun emas leuwih ti lima welas rebu kilo lobana. 9 1 Ratu nagri Syeba ngadangu warta hal kamashuran Raja Suleman, tuluy anjeunna ngadongdon ka Yerusalem seja ngajajal kapinteran Suleman ku sual-sual. Angkatna nyandak pangiring loba pisan, bari nyandak pirang-pirang onta dimomotan wawangian, permata-permata, jeung emas
2 Tawarikh 9.2-8 kacida lobana. Sanggeus tepang jeung Suleman, ratu ngasongkeun sual-sual anu geus aya dina manahna. 2 Panyualna kabeh kawaler, keur Suleman taya pisan sual anu henteu beunang. 3 Barang ratu nagri Syeba uninga kana kapinteran Suleman, tur ningali karaton beunang Suleman ngadegkeun, 4 ningali katuangan anu ditata dina mejana, ningali patempatan para pajabatna, ningali aturan gawe para ponggawa karaton katut saragemna, ningali dangdanan abdi-abdi anu ngalaladenan tuang, jeung ningali kurban-kurban anu dijalankeun di Bait Allah, ratu teh bati kataji jeung helok. 5 Ratu misaur ka raja, "Raja leres-leres pinter binekas, cocog sareng wartos anu kakuping di nagara sim kuring. 6 Sakawitna wartos teh ku sim kuring teu dipercanten, nya teras dongkap nyaksian sorangan. Geuning wartos anu dugi ka sim kuring teh henteu paro-parona acan tina sajembaring kapinteran Jeng Raja anu saleresna. Jeng Raja estu langkung-langkung pinter ti batan anu kacarioskeun. 7 Bagja temen rahayat anu kumawula ka salira, anu teu petot-petot marek sareng kasinugrahan tiasa ngupingkeun pitutur-pitutur kabijaksanaan Jeng Raja! 8 Sagala puji ka PANGERAN, Allah Jeng Raja! Mantenna parantos namplokkeun kaasih 26
2 Tawarikh 9.9-14 ka salira dugi ka diangkat jadi raja ngasta nagara kalayan pajenengan Mantenna. Tawis Mantenna asih ka Israil umat-Na, sareng mikahoyong sangkan umat-Na sumujud ka Mantenna sapapaosna, salira teh ku Mantenna dijenengkeun raja supados iasa miara hukum sareng kaadilan." 9 Ratu ngahaturkeun cacandakanana ka Raja Suleman: emas leuwih ti opat rebu kilo, wawangian jeung permata-permata kacida lobana. Wawangian hadiah ti ratu Syeba ka Suleman kacida haradena, teu aya anu ngungkulan. 10 (Abdi-abdi Raja Hiram jeung abdi-abdi Suleman tea, kajaba ti mawa emas ti Opir teh mawa kayu candana jeung permata-permata ongkoh. 11 Kai candana tea ku Suleman dijieunan tetecean-tetecean Bait Allah jeung karatonna, sawareh dijieunan kacapi jeung gambus paranti para pamaen musik. Di tanah Yuda tadina tacan aya nu model kitu.) 12 Hadiah ti ratu Syeba ku Suleman dibales. Jeung naon bae anu dipundut ku eta ratu ku Suleman dipaparinkeun. Ti dinya ratu mulih jeung pangiringna ka Syeba. 13 Unggal taun Raja Suleman meunang emas lobana meh dua puluh tilu rebu kilo, 14 jaba pajeg ti para padagang jeung para sudagar. Raja-raja Arab jeung para 27
2 Tawarikh 9.15-21 gupernur wewengkon-wewengkon Israil oge nyaranggakeun perak jeung emas. 15 Suleman ngadamel kepeng anu galede dua ratus siki, masing-masing dilakop ku emas tujuh kilo, emasna diteupa. 16 Kepeng-kepeng anu leutikan oge ngadamel tilu ratus siki, masing-masing dilakop ku emas tilu kilo diteupa. Kabeh ku anjeunna disimpen di hiji rohangan anu disebutna Karaton Leuweung Libanon. 17 Jeung deui raja ngadamel hiji singgasana gede, sabagian dilapisan ku gading, sabagian dilapisan ku emas tulen, 18 make tetecean genep hambal jeung diberean jojodog sampean anu dibulen ku emas ngahiji kana singgasana. Kenca katuhu singgasana make leungeun, gigireunana masing-masing make sisingaan anu narangtung. 19 Teteceanana oge make sisingaan dua belas, unggal tungtung hambalan hiji sisingaan. Di karajaan sejen tacan aya singgasana anu model kitu. 20 Lumur-lumur kagungan Raja Suleman kabeh tina emas, sagala rupa wawadahan anu aya di Karaton Leuweung Libanon kabeh tina emas tulen. Dina jaman Suleman perak mah dianggap taya hargana. 21 Anjeunna kagungan kapal-kapal purah lalautan, balayarna babarengan jeung kapal-kapal Raja Hiram. Tilu taun sakali 28
2 Tawarikh 9.22-29 kapal-kapalna mulang mawa emas, perak, gading, lutung, jeung monyet. 22 Di saalam dunya taya hiji raja anu ngungkulan kabeungharan jeung kapinteran Raja Suleman. 23 Raja-raja sejen sarumping ka anjeunna seja ngabarandungan kapinteranana anu dikurniakeun ku Allah. 24 Unggal raja sumpingna jeung kikintunan, barang-barang tina emas jeung perak, jubah, pakarang, wawangian, kuda, jeung bigal. Kitu bae unggal-unggal taun. 25 Jeung deui Suleman kagungan opat rebu gedogan pikeun kuda jeung kareta, kagungan pasukan kuda dua welas rebu urang. Ditempatkeunana sawareh di Yerusalem, sawareh deui dipencar di kota-kota sejenna. 26 Ti semet Walungan Eprat nepi ka tanah Pelisti jeung wawatesan tanah Mesir, anjeunna raja anu pangpunjulna. 27 Jaman anjeunna marentah, perak teh di Yerusalem mah dianggap barang biasa, disaruakeun jeung batu. Kayu kiputri oge lobana mangpirang-pirang cara kayu-kayu camara biasa anu di lamping-lamping pasir di Yuda. 28 Ti Mesir jeung ti nagara-nagara sejenna Suleman ngadatang-datangkeun kuda. 29 Carita Raja Suleman salian ti eta ti awal nepi ka ahir, aya dina Kitab Carita Nabi Natan, dina Kitab Piwejang Ahia urang Silo, jeung 29
30 2 Tawarikh 9.30-10.7 dina Kitab Wahyu Nabi Ido anu ngamuat oge carita hal pamarentahan Yarobam raja Israil. 30 Suleman ngarajaan sakuliah Israil lilana opat puluh taun, calikna di Yerusalem. 31 Sanggeus pupus dimakamkeun di Kota Daud, tuluy Rehabam putrana jadi raja ngagentos anjeunna. 10 1 Rehabam angkat ka Sekem, sabab keur didaragoan di ditu ku urang Israil kaom-kaom kaler, rek dijenengkeun raja. 2 Barang Yarobam bin Nebat anu keur aya di Mesir nyingkahan Raja Suleman, ngareungeu beja kitu, gancang bae mulang. 3 Ku urang Israil kaom-kaom kaler anjeunna diala, ti dinya bareng nepungan Rehabam, tuluy mihatur kieu ka Rehabam, 4 "Tanggungan anu ku tuang rama dikeunakeun ka kuring sadaya kacida ngaripuhkeunana. Manawi anjeun kersa maparin kaentengan malar hirup kuring sadaya ulah ripuh teuing, kuring sadaya seja satia jadi bawahan." 5 Waler Rehabam, "Kaula menta tempo tilu poe rek nimbang-nimbang heula. Engke bae ka darieu deui." Jalma-jalma terus budal. 6 Rehabam mundut pituah para sesepuh urut jurunasehat Suleman, ramana. Saurna, "Kumaha timbangan Bapa-bapa, jawab kumaha eta jelema-jelema teh?" 7 Piunjuk para sesepuh, "Upami Jeng Putra nembongkeun kahemanan, ngawaler ku nu
31 2 Tawarikh 10.8-15 pigenaheun hatena, tangtos maranehna bakal satia kumawula ka Jeng Putra." 8 Tapi eta nasehat para sesepuh teh ku anjeunna teu ditolih, anggur nepangan juru-juru nasehat nu diangkat ku anjeunna, barudak anu saumur jeung anjeunna. 9 Saurna, "Cik pirempug aranjeun kumaha hadena kuring teh? Jawab kumaha eta jelema-jelema anu marenta kaentengan teh?" 10 Jawab maranehna, "Saurkeun kieu, Cinggir kami leuwih gede ti batan cangkeng ama kami. 11 Saurkeun deui kieu, Tanggungan maraneh ti ama kami memang beurat. Ku kami rek dijieun leuwih beurat. Maraneh ku ama kami disabet ku pecut, ku kami mah rek dibabukan ku pecut cucuk beusi!" 12 Sanggeus tilu poe tea, Yarobam jeung jalma loba ngadareuheus deui ka Raja Rehabam sakumaha pamundutna. 13 Tapi raja lain nurut kana pituah para sesepuh. Ngawalerna ge keras, 14 da nurutkeun timbangan anu ngarora. Saurna kieu, "Ama kami mere tanggungan beurat ka maraneh. Tanggungan ti kami mah bakal beuki beurat. Ama kami nyabet ka maraneh ku pecut, kami mah arek ngababukan ku pecut cucuk beusi!" 15 Jadi raja teh henteu malire kana pamenta eta jelema-jelema. Eta geus kitu dikersakeunana ku GUSTI Allah, sangkan
32 2 Tawarikh 10.16-11.3 laksana pangandika-Na ka Yarobam bin Nebat ku perantaraan Ahia jurupeleng ti Silo. 16 Barang geus tetela yen pamentana ka raja teu dipalire, seug tinggorowok pokna, "Rorod Daud saturunanana! Naon jasana ka urang? Eh urang Israil, baralik! Keun Rehabam mah sina kumaha karepna!" Jadi urang Israil teh barontak. 17 Rehabam pada ninggalkeun, jadi raja ge ngan keur rahayat di wewengkon Yuda wungkul. 18 Anggeus kitu Rehabam miwarang Adoniram anu keur ngamandoran jelema- jelema anu gawe paksa, dipiwarang nepungan urang Israil. Tapi tiwas pada ngabenturan ku batu. Sanggeus uninga kitu, clak Rehabam kana kareta, rurusuhan kabur ka Yerusalem. 19 Ti harita rahayat karajaan Israil kaler ngalawan ka raja terah Daud. 11 1 Sasumpingna ka Yerusalem, Rehabam ngumpulkeun prajurit anu panghadena ti kaom Binyamin jeung kaom Yuda, saratus dalapan puluh rebu urang, rek merangan kaom-kaom Israil kaler, pikeun ngarebut deui kakawasaanana. 2 Tapi aya timbalan PANGERAN ka Nabi Semaya, 3 anu kudu ditepikeun ka Raja Rehabam jeung rahayat kaom Yuda jeung Binyamin. Dawuhana-Na,
2 Tawarikh 11.4-15 4 "Ulah merangan ka Israil dulur sorangan. Maraneh geura baralik bae. Kajadian kieu geus pangersa Kami." Maranehna narurut kana timbalan PANGERAN, teu tulus merangan Yarobam. 5 Rehabam tetep calikna di Yerusalem. Kota-kota di wewengkon Yuda jeung Binyamin ku anjeunna dibentengan: 6 Betlehem, Etam, Tekoa, 7 Betsur, Soko, Adulam, 8 Gat, Maresa, Sip, 9 Adoraim, Lakis, Aseka, 10 Sora, Ayalon jeung Hebron. 11 Unggal benteng dicekel ku hiji panglima, lengkep jeung bebekelanana, bahan dahareun, minyak jetun, anggur, 12 kitu deui kepeng jeung tumbak. Ku jalan kitu anjeunna tetep ngawasaan wewengkon Yuda jeung Binyamin. 13 Ti sakabeh wewengkon Israil, para imam jeung urang Lewi parindah ka Yuda, wewengkon kidul. 14 Urang Lewi nepi ka cul sampalan cul tanah, parindah ka Yuda jeung ka Yerusalem, lantaran ku Yarobam anu geus jadi raja di Israil jeung ku pigantieunana teu meunang terus jaradi imam PANGERAN. 15 Malah-malah Yarobam geus ngangkat imam-imam gantina, sina manghuluan di tempat-tempat ngabakti ka brahala, kudu ngabarakti ka jin-jin jeung ka arca-arca 33
2 Tawarikh 11.16-23 anu dirupakeun sapi beunang anjeunna ngadamel. 16 Rahayat di unggal kaom Israil, anu enya-enya sejana ngabakti ka PANGERAN Allah Israil, marilu pindah jeung urang Lewi ka Yerusalem, harayangeun tetep bisa ngurban ka PANGERAN, Allah karuhunna. 17 Atuh karajaan Yuda jadi tambah reugreug dibantu ku maranehna meunang tilu taun. Hirup maranehna tetep sakumaha keur waktu dirajaan ku Raja Daud jeung Raja Suleman. 18 Rehabam garwaan ka Mahalat binti Yerimot bin Daud. Ibuna Mahalat nya eta Abihail binti Eliab, putu Isai. 19 Kagungan putra pameget tilu: Yehus, Semarya jeung Saham. 20 Garwaan deui ka Maaka binti Absalom, puputra opat pameget: Abia, Atai, Sisa jeung Selomit. 21 Geureuha Rehabam kabehna dalapan welas, parekanana genep puluh. Ari putra- putrana dua puluh dalapan pameget, genep puluh istri. Ti saantero garwa jeung parekan, Maaka anu pangdipikacintana, 22 sarta asihna ka putra anu jenengan Abia leuwih ti ka putra-putra lianna, nepi ka dicadangkeun baris jadi raja gegentos anjeunna. 23 Kalawan wijaksana Rehabam maparin rasa tanggung jawab ka putra-putra anu pameget. Pala putrana dipencar di kota-kota anu 34
35 2 Tawarikh 12.1-6 dibenteng di sakuliah wewengkon Yuda jeung Binyamin, sagala kaperluanana disayagikeun sacukupna, malah dipanglamarkeun pigarwaeun loba pisan. 12 1 Tacan lila Rehabam jadi raja nyepeng kakawasaan, anjeunna jeung rahayatna tuluy mengpar tina Hukum PANGERAN. 2 Dina taun kalima pamarentahan Raja Rehabam, kateusatiaan maranehna ka PANGERAN teh meunang hukuman. Raja Sisak ti nagara Mesir ngarurug ka Yerusalem, 3 pasukanana dua welas rebu kareta, genep puluh rebu prajurit kuda, jeung prajurit lianna lobana tanpa wilangan, campur jeung pasukan-pasukan urang Libia, urang Sukit, urang Sudan. 4 Sanggeus ngarebut kota-kota Yuda anu dibenteng tea, Raja Sisak terus maju nepi ka Yerusalem. 5 Nabi Semaya ngadeuheus ka Raja Rehabam jeung ka para pamingpin urang Yuda anu keur tumplek ka Yerusalem nyingkahan Sisak. Anjeunna ngalahir, "Kieu timbalan PANGERAN, Maraneh enggeus ninggalkeun Kami. Ku sabab eta Kami ge rek ninggalkeun ka maraneh, ku Kami rek diserenkeun ka Sisak." 6 Raja jeung para pamingpin rarumasaeun kana dosana, sarta salaurna, "Parantos layak pisan PANGERAN midamel kitu teh."
2 Tawarikh 12.7-13 7 Ningali kaayaan kitu PANGERAN ngandika ka Semaya, dawuhana-Na, "Ku sabab maranehna rarumasaeun kana dosana, ku Kami moal nepi ka dimusnakeun. Lamun engke geus ditarajang ku Sisak, rek dibere karahayuan saeutik. Yerusalem moal sakumaha nandangan bebendu Kami. 8 Tapi teu meunang henteu, kudu eleh ku Sisak, sina ngararasaeun bedana antara ngawula ka Kami jeung ngawula ka raja-raja alam dunya." 9 Sanggeus Sisak nepi ka Yerusalem, tuluy ngajabelan raja brana nu aya di Bait Allah jeung di karaton. Sagala rupana dikeduk, kitu deui kepeng-kepeng emas dadamelan Raja Suleman tea. 10 Ti dinya Rehabam ngadamel gantina ku kepeng-kepeng tina tambaga, tuluy dititipkeun ka para kapala kawal gapura karaton. 11 Saban raja angkat ka Bait Allah eta kepeng-kepeng ku para pangawal dibawa ka Bait Allah, geus kitu diasupkeun deui ka kamar jaga. 12 Ku sabab anjeunna ngangken dosa ka PANGERAN, bebendu PANGERAN rada leler, anjeunna henteu sakumaha dicilakakeunana, kaayaan nagara Yuda oge hade. 13 Rehabam marentah di Yerusalem jadi raja mekarkeun kakawasaanana. Mimiti jumeneng dina yuswa opat puluh hiji taun, marentahna 36
37 2 Tawarikh 12.14-13.5 tujuh welas taun, calikna di Yerusalem anu ku PANGERAN dianggo ti saantero tanah Israil paranti ngabakti ka Mantenna. Jenengan ibuna Naama asal ti tanah Amon. 14 Rehabam teu kersa nuturkeun pangersa PANGERAN, lampahna goreng. 15 Laku lampah Rehabam ti awal nepi ka ahir, kitu deui hal pala putrana, kaungel dina kitab-kitab Carita Nabi Semaya jeung Carita Nabi Ido. Rehabam salawasna ngan perang bae jeung Yarobam. 16 Sanggeus pupus dikurebkeun di makam karajaan di Kota Daud. Ti dinya Abia putrana ngaganti jadi raja. 13 1 Abia mimiti jadi raja nagara Yuda dina taun kadalapan welas Raja Yarobam ngarajaan Israil. 2 Ngarajaanana tilu taun, calikna di Yerusalem. Jenengan ibuna Mikaya binti Uriel asal ti kota Gibea. Antara Abia jeung Yarobam pecah perang. 3 Balad Abia 400.000 prajurit ku Yarobam diayonan ku 800.000 prajurit. 4 Eta dua pasukan balad amprok di pagunungan Epraim. Raja Abia unggah ka Gunung Semaraim, cumeluk ka Yarobam jeung ka urang Israil. Cumelukna, "Dengekeun ieu kami! 5 Na teu nyaraho PANGERAN Allah Israil ngadamel perjangjian ka Daud, anu ungelna
2 Tawarikh 13.6-11 karajaan Israil salawasna bakal dirajaan ku anjeunna turun-tumurun? 6 Yarobam bin Nebat barontak ka Suleman, rajana, 7 heug ngumpulkeun jalma-jalma bangkawarah, ngadedetkeun pakarepanana ka Rehabam putra Suleman. Harita Rehabam teu bisa naon-naon, kawantu ngora keneh pisan jeung can aya pangalaman. 8 Ayeuna maraneh aya karep ngalawan kawibawaan karajaan anu ku PANGERAN geus dipaparinkeun ka Daud turun-tumurun. Balad maraneh kacida lobana, baroga sasapian emas, allah maraneh beunang nyieun Yarobam. 9 Imam-imam PANGERAN turunan Harun ku maraneh diusir kabeh, kitu deui urang Lewi, diganti ku imam-imam anu samodel jeung imam-imam bangsa sejen. Sambarang jalma, asal mawa sapi hiji atawa domba tujuh siki bisa diangkat jadi imam, anu dikawulakeun ka anu ku maraneh disebut jeung diaku allah. 10 Mungguh kami mah sarerea tetep sumeja kumawula ka PANGERAN, Allah kami, moal nepi ka ninggalkeun. Para imam turunan Harun tetep-tetep nedunan papancen, dibantu ku urang Lewi. 11 Unggal-unggal poe, isuk-isuk jeung pasosore teu kendat ka Mantenna ngahaturanan seuseungitan jeung sato peuncitan anu dibeuleum weuteuh. 38
2 Tawarikh 13.12-18 Maranehna tetep ngambengkeun roti dina meja suci, unggal magrib nyeungeutan lampu dina ajug emas. Naon bae timbalan PANGERAN ku kami dilampahkeun, sabalikna maraneh mah nyingkir ti Mantenna. 12 Pamingpin kami Allah ku manten, sarta imam-imam Mantenna araya di dieu, kari nariup tarompet ngahucuhkeun kami maju jurit ngagempur maraneh. Eh urang Israil, pacuan ngalawan ka PANGERAN Allah karuhun maraneh! Pamohalan bisa meunang!" 13 Sabot kitu Yarobam nginditkeun sawatara pasukan sina ngabongohan balad Yuda ti tukang, pasukan-pasukan sejenna sina ngambreg ti hareup. 14 Barang balad Yuda ngimpleng ka sakuriling, geuning geus katingker. Seug sasambat neda tulung ka PANGERAN. Para imam nariup tarompet. 15 Ger balad Yuda ngagero tuluy narajang musuh dijejeran ku Abia. Yarobam jeung sabalad Israil dielehkeun ku Allah. 16 Balad Israil kabur ti balad Yuda, ku Allah diserenkeun ka balad Yuda. 17 Balad Israil lebur diamuk ku Abia sabaladna. Aya 500.000 urang serdadu Israil anu panggagahna beak kasambut. 18 Urang Yuda bisa ngelehkeun urang Israil, eta lantaran maranehna ngandel ka PANGERAN, Allah karuhunna. 39
2 Tawarikh 13.19-14.5 19 Balad Yarobam ku Abia hantem diberik. Kota-kotana aya anu bisa diandih ku Abia, nya eta Betel, Yesana jeung Epron, katut desa-desa anu dareukeutna. 20 Sapanjang Abia jadi raja, Yarobam teu bisa mulihkeun deui kakawasaanana, sarta ahirna anjeunna tiwas digebug ku PANGERAN. 21 Sabalikna Abia kakawasaanana beuki mekar. Garwa Abia opat welas, putrana dua puluh dua pameget, genep welas istri. 22 Carita Abia salian ti eta, kasauranana jeung lampahna kaungel dina Kitab Carita Nabi Ido. 14 1 Raja Abia geus pupus, dikurebkeun di makam karajaan di Kota Daud. Asa, putrana ngagentos jadi raja. Dina cangkingan Asa nagara teh kerta sapuluh taun lilana. 2 Lampah Asa sapagodos jeung pangersa PANGERAN Allahna, bener jeung hade. 3 Altar-altar bangsa sejen jeung tempat- tempat ngabakti ka brahala ku anjeunna disingkir-singkirkeun, pilar-pilar karamatna dirugrug-rugrugkeun, arca-arca Asera diteukteukan. 4 Urang Yuda ditimbalan kudu ngalampahkeun pangersa PANGERAN, Allah karuhun maranehna, kudu nurut kana papakon-papakon jeung timbalan-timbalan Mantenna. 5 Tempat-tempat paranti ngabakti ka brahala jeung altar-altar pangukusanana 40
2 Tawarikh 14.6-11 dileungit-leungitkeun ti unggal kota nagara Yuda. Ku sabab kitu karajaan teh dina cangkingan anjeunna jadi kerta. 6 Dina pamarentahanana, kota-kota nagara Yuda dibenteng, mangtaun-taun tara nyorang perang, sabab anjeunna ku PANGERAN dipaparin reureuh. 7 Dawuhan Asa ka urang Yuda, "Urang ngabenteng kota-kota, make kuta jeung munara-munarana, make lawang anu bisa ditutup ditulakan. Urang bisa nyangking ieu tanah lantaran geus ngalampahkeun pangersa PANGERAN, Allah urang. Ku Mantenna dijaga, reugreug ti unggal pihak." Prak dipigawe reujeung lulus mulus. 8 Balad Asa 300.000 urang Yuda, pakarangna kepeng jeung tumbak, 280.000 urang Binyamin, pakarangna kepeng jeung panah, kabeh garagah sarta asak latih. 9 Aya hiji jelema urang Sudan ngaranna Serah, ngarurug ka nagara Yuda. Baladna sajuta prajurit, tilu ratus kareta, geus daratang ka Maresa. 10 Asa kaluar seja ngayonan. Itu ieu geus pahareup-hareup di Lebak Sepata deukeut Maresa. 11 Asa sasambat ka PANGERAN Allahna, piunjukna, "Nun PANGERAN, Gusti mah tangtos gampil bae mitulung ka balad alit balad ageung oge. Tulungan abdi sadaya nun Gusti PANGERAN, reh abdi sadaya percanten 41
42 2 Tawarikh 14.12-15.2 ka Gusti, reh bade ngayonan balad anu sakitu ageungna teh ngemban pajenengan Gusti, nun PANGERAN, Allah abdi sadaya! Moal aya anu unggul ngalawan ka Gusti." 12 Ti dinya balad urang Sudan ditarajang ku Asa sabaladna, eleh tuluy kalabur, 13 diobrot ku Asa jeung pasukanana nepi ka Gerar. Kacida lobana serdadu Sudan anu tiwas, barisanana teu bisa tagen. Maranehna dielehkeun ku PANGERAN jeung balad-Na. Balad-balad meunang rampasan perang kacida lobana. 14 Malah terus narajang jeung ngelehkeun kota-kota sakuriling Gerar, wantu-wantu pribumina geus kacida ngarasa gimirna ku PANGERAN. Kota-kotana diranjah, dunyabranana dijarah kacida lobana. 15 Sanggeus ngagempur eta terus ngagempur pakampungan-pakampungan tukang ngangon, ngarampasan domba jeung onta loba pisan. Geus kitu kakara balad teh mulang ka Yerusalem. 15 1 Roh Allah sumping ngauban ka Asarya putra Oded. 2 Asarya ngadeuheus ka Raja Asa, tuluy unjukan tarik, "Kangjeng Raja! Kitu deui aranjeun urang Yuda jeung Binyamin, reungeukeun! Sapanjang Kangjeng Raja tumut ka PANGERAN, ku Mantenna tangtos disarengan, ana Mantenna dipilari tangtos Mantenna mendakan. Sawangsulna upami
2 Tawarikh 15.3-9 Raja mungkur ti Mantenna, Mantenna oge tangtos nilarkeun. 3 Urang Israil kantos lami pisan hirup tanpa Allah nu sajati, tanpa imam anu ngawulang, tanpa hukum. 4 Nanging barang katarajang mamala, seug marulang ka PANGERAN, Allah Israil, nareangan ka Mantenna sarta kapendak. 5 Jaman eta taya jalmi anu tiasa lunta aman, margi sakuliah nagara nuju ribut sareng pakucrut. 6 Bangsa-bangsa silih pencet, nagara-nagara silih gencet, karana ku Allah diririweuh ku rupa-rupa mamala. 7 Sing tagen, ulah salempang. Karana damel Kangjeng Raja tinangtos aya pahlana." 8 Ngadangu piwejang Asarya putra Oded kitu, Asa ngaraos teger. Geus kitu anjeunna ngagempur arca-arca sesembahan di sakuliah tanah Yuda jeung Binyamin, kitu deui di kota-kota pagunungan Epraim anu dijabelan ku anjeunna. Altar PANGERAN di buruan Bait Allah diomean. 9 Jalma-jalma ti wewengkon Epraim, ti wewengkon Menase, jeung ti wewengkon Simeon loba anu sumolondo ka Asa, tuluy tetep-tumetep di karajaan anjeunna, lantaran nyarahoeun anjeunna disarengan ku PANGERAN. Asa nimbalan kumpul ka maranehna bareng jeung urang Yuda jeung urang Binyamin, 43
2 Tawarikh 15.10-17 10 seug maranehna karumpul di Yerusalem, dina bulan katilu taun kalima welas Asa jadi raja. 11 Dina poe eta maranehna ngurbankeun sato-sato beunang ngajarah tea ka PANGERAN, sapi tujuh ratus, domba tujuh rebu. 12 Geus kitu samiuk ngucapkeun jangji seja satia ngabakti ka PANGERAN, Allah karuhunna, seja anut terus jeung ati sanubari. 13 Anu henteu ngabakti ka Mantenna saha bae, kolot, ngora, lalaki, awewe, bakal dipaehan. 14 Breng ngucapkeun ikrar ditarikkeun kalawan nyebut jenengan PANGERAN yen seja nohonan jangjina. Geus kitu ger surak dipirig ku nu nariup tarompet. 15 Sanggeus ngucapkeun ikrar terusing ati sanubari urang Yuda kabeh ngarasa bagja, jadi raresep ngabakti ka PANGERAN. Ku PANGERAN ditampi sarta ti unggal pihak maranehna disina kerta. 16 Raja Asa mecat Maaka, eyang istri tina kalungguhan ibu suri, sabab ngadamel arca anu pikagirukeun, arca Asera. Arcana ku Asa ditigas, dicacag tuluy diduruk di Lebak Kidron. 17 Ari tempat-tempat ngabakti ka brahala ku Asa henteu kabeh digempurna. Tapi sapanjang anjeunna jumeneng tetep sumujud ka PANGERAN. 44
2 Tawarikh 15.18-16.5 18 Barang-barang anu ku Abia, ramana, enggeus dibaktikeun ka Allah kitu deui barang-barang tina emas jeung perak anu dibaktikeun ku anjeunna pribadi, disimpen di Bait Allah. 19 Salila tilu puluh lima taun dina cangkingan anjeunna, tara aya perang. 16 1 Dina taun katilu puluh genep Raja Asa nyangking nagara Yuda, Raja Baasa ti Israil ngarurug ka Yuda. Eta raja nohagaan kota Ramah, megatkeun jalan kaluar asup ka nagara Yuda. 2 Asa ngaluarkeun perak jeung emas ti Bait Allah jeung ti karaton, dikirimkeun ka Raja Benhadad, raja Siria anu calikna di Damsik. Titip saur kieu, 3 "Kaula ngahaturkeun ieu perak sareng emas. Urang silih bantu sapertos rama urang kapungkur. Baasa raja Israil ulah dibantu deui, sina ngundurkeun baladna ti wewengkon kaula." 4 Pangajak Asa ku Benhadad ditarima. Eta raja nginditkeun panglimana mawa balad ngagempur kota-kota nagara Israil, ngarebut Iyon, Dan, jeung Abel Bet Maaka, kitu deui kota-kota di wewengkon Naptali tempat gudang-gudang bekel. 5 Barang Raja Baasa ngadangu eta kajadian seug nunda padamelanana nohagaan Ramah tea. 45
2 Tawarikh 16.6-12 6 Ti dinya Raja Asa ngumpulkeun rahayat ti sakuliah Yuda, ditimbalan ngakutan batu jeung kayu urut Baasa di Ramah, tuluy dipake nohagaan kota Geba jeung Mispa. 7 Mangsa eta, Nabi Hanani ngadeuheus ka Raja Asa, unjukan kieu, "Ku margi Gusti mundut dibantu ka raja Siria, sanes muntang ka PANGERAN Allah Jeng Raja, balad Israil jadi luput ti Gusti. 8 Dupi balad katut pasukan karetana sareng pasukan serdadu kuda urang Sudan sareng urang Libia tea oge sanes sakitu ageungna? Geuning ku PANGERAN diserenkeun, Gusti anu unggul da muntang ka Mantenna. 9 PANGERAN teh teu weleh neuteup-neuteup ngawaskeun ka saalam dunya, seja maparin pitulung ka sing saha anu suhud hate ka Mantenna. Eta damel Gusti kitu teh kalintang bodona. Mana ti ngawitan wangkid ieu Gusti moal kendat-kendat perang." 10 Rey bae Asa geregeteun, heug nabi teh dirante. Ti wates harita Asa mimiti telenges ka sawatara rahayatna. 11 Kajadian-kajadian dina jaman pamarentahan Asa ti awal nepi ka ahir, kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Yuda jeung Israil. 12 Dina taun katilu puluh salapan jadina raja, Asa katerap kasawat dina dampal sampean parna pisan nepi ka jadi wuwudon. Tapi ti 46
47 2 Tawarikh 16.13-17.6 batan mundut pitulung ka PANGERAN, anggur dudukun. 13 Dua taun ti harita anjeunna pupus, 14 tuluy dikurebkeun di Kota Daud, pajaratanana karang beunang natah anjeunna keneh. Layonna diboborehan ku bungbu-bungbu jeung minyak seungit, sarta rahayat masang api unggun nandakeun sungkawa katilar ku anjeunna. 17 1 Yosapat jadi raja ngagentos Asa, ramana, sarta nohagaan kakuatan keur ngayonan Israil. 2 Nempatkeun pasukan-pasukan di saban kota benteng di Yuda jeung di pasisian wewengkon Yuda, kitu deui di kota-kota pagunungan di wewengkon Epraim anu geus dijabel ku Asa bareto. 3 Yosapat diberkahan ku PANGERAN, sabab nuturkeun tapak kalakuan ramana anu beh ditu beh ditu, henteu ibadah ka Baal. 4 Sumujud ka Allah panutan ramana, tunduk kana timbalan-timbalana-Na, henteu cara kalakuan raja-raja Israil. 5 Yosapat nyangkingna karajaan Yuda ditohagakeun ku PANGERAN, pada ngahaturanan pangbakti ku rahayatna, jadi kacida beungharna tur kacida diajenanana. 6 Anjeunna ngaraos bagja ngabdi ka PANGERAN. Tempat-tempat ngabakti ka brahala jeung arca-arca Asera nu aya di Yuda ku anjeunna digempur.
2 Tawarikh 17.7-14 7 Dina taun katilu jumenengna raja, anjeunna ngutus Benhail, Obaja, Jakaria, Netanel, jeung Mikaya, sina ngawuruk ka urang Yuda. 8 Maranehna dibaturan ku salapan urang Lewi, nya eta Semaya, Netanya, Sebaja, Asahel, Semiramot, Yonatan, Adonia, Tobia, jeung Tob Adonia. Aya imamna duaan, nya eta Elisama jeung Yehoram. 9 Maranehna ngideran sakuliah karajaan Yuda, mawa buku Hukum PANGERAN, ngawuruk rahayat. 10 Karajaan-karajaan di sakurilingna ku PANGERAN disina sarieuneun ka Raja Yosapat, taya anu wanieun merangan. 11 Urang Pelisti mah sawareh aya anu mawakeun perak kacida lobana jeung rupa-rupa deui pangbakti ka Yosapat. Jeung aya sababaraha urang Arab anu mere domba 7.700 siki jeung embe 7.700 siki. 12 Yosapat beuki lila beuki punjul bae. Di sakuliah karajaan Yuda anjeunna ngadamel benteng-benteng jeung tempat-tempat 13 panyimpenan bekel kacida lobana. Di Yerusalem anjeunna nempatkeun perwira-perwira penting, 14 diatur nurutkeun ahli karuhunna masing- masing. Panglima anu nyangking pasukan ti ahli karuhun Yuda nya eta Adna, ngabawah 300.000 prajurit. 48
2 Tawarikh 17.15-18.3 15 Sahandapeunana, nu kadua, nya eta Yohanan, ngabawah 280.000 prajurit; 16 nu katilu nya eta Amasia bin Sikri, ngabawah 200.000 prajurit. (Amasia kalawan sukana pribadi kumawula ka PANGERAN.) 17 Panglima ti pasukan ahli karuhun Binyamin nya eta Elyada, satria gagah, ngabawah 200.000 prajurit anu pakarangna kepeng jeung jamparing. 18 Sahandapeun eta, nu kadua nya eta Yosabad, ngabawah 180.000 prajurit, pakarangna kacida lengkepna. 19 Maranehna ngawula ka raja di Yerusalem. Di kota-kota benteng lianna di sanagara Yuda oge Yosapat nempatkeun pasukan-pasukan. 18 1 Sanggeus Raja Yosapat, raja nagara Yuda, jadi mukti jeung kaajen, anjeunna bebesanan jeung Raja Ahab, raja Israil. 2 Sawatara taun ti harita anjeunna angkat ka kota Samaria, natamu ka Ahab. Yosapat sapangiringna ku Ahab dihormat-hormat, dipangmeuncitkeun domba jeung sapi loba pisan, tuluy curak-curak. Ti dinya Ahab ka Yosapat nyoba-nyoba mundut dibantuan ngarurug Ramot di Gilad. 3 Saurna, "Kumaha anjeun kersa mantuan kaula merangan Ramot?" Waler Yosapat, "Mangga, kaula sareng balad seja ngabantu, sawaktos-waktos tangtos sayagi." 49
2 Tawarikh 18.4-11 4 Saurna deui, "Nanging saena mah urang tumaros heula ka PANGERAN." 5 Raja Ahab nyaur nabi-nabina sina kumpul, aya opat ratus urang. Anjeunna mariksa, "Meunang kami indit merangan Ramot? Mangga rurug bae," jawabna, "ku Allah tangtos diunggulkeun." 6 Tapi saur Yosapat, "Kumaha aya keneh nabi sanesna anu baris mangnaroskeun ka PANGERAN?" 7 Waler Ahab, "Aya saurang deui, Mika bin Imla. Mung kaula teh ngewa, da eta mah ka kaula tara ngawejangkeun anu baris pisaeeun, mung anu arawon bae." "Ah teu sae sasauran kitu," waler Yosapat. 8 Raja Ahab miwarang hiji ponggawa sina ngangkir Mika sarta kudu kabawa harita. 9 Eta dua raja ngaranggo dangdanan karajaan, tuluy caralik dina korsi karajaan deukeut hiji pangirikan luareun lawang Samaria. Ari nabi-nabi tea ngawarejang di payuneunana. 10 Nu saurang, nu ngaran Sidkia bin Kenaana nyieun tatandukan tina beusi, tuluy unjukan ka Ahab, "Kieu timbalan PANGERAN, Gempur ku maneh urang Siria ku ieu, tangtu tumpur!" 11 Nabi-nabi sejen oge ucapanana kawas kitu. Ceuk maranehna, "Rurug Ramot, tangtos Kangjeng Raja kenging, diunggulkeun ku PANGERAN." 50
2 Tawarikh 18.12-19 12 Ponggawa nu ngangkir Mika tea miunjuk kieu ka Mika, "Nabi-nabi sadayana parantos sami ngaramalkeunana, raja bakal unggul. Bapa oge saena mah kitu." 13 Saur Mika, "Demi PANGERAN anu jumeneng, anu bakal diucapkeun ku kami ngan anu diandikakeun ku Allah kami!" 14 Sanggeus aya di payuneun raja, Mika ku raja dipariksa, "Mika, meunang kami jeung Raja Yosapat ngarurug ka Ramot?" Piunjuk Mika, "Mangga rurug! Tangtos Gusti anu kenging, diunggulkeun ku PANGERAN." 15 Tapi saur Ahab, "Lamun enya nyarita ka kami mawa pajenengan PANGERAN, bejakeun satarabasna bae. Lain geus sering kami nitah kitu ka maneh?" 16 Piunjuk Mika, "Ku abdi katingal balad Israil paburisat di pasir-pasir sapertos domba teu aya nu ngurus. Dupi timbalan PANGERAN, Eta jelema-jelema teh geus teu barogaeun pamingpin, sina baralik bae sangkan saralamet." 17 Saur Ahab ka Yosapat, "Tuh, ceuk kaula ge ieu mah tara ngucapkeun pibagjaeun kaula, ngan ngucapkeun picilakaeun bae!" 18 Mika miunjuk deui, "Dangukeun ieu timbalan PANGERAN! Katingal ku abdi PANGERAN keur linggih dina singgasana di sawarga, dibanding ku para malaikat-Na. 19 PANGERAN mariksa, Saha anu bisa ngawujuk ka Ahab, sina indit ngadon tiwas 51
2 Tawarikh 18.20-27 di Ramot? Malaikat aya anu ngawarangsul, nanging sanggem sawareh kieu, sanggem sawarehna deui kitu. 20 Aya hiji roh marek ka payuneun PANGERAN, unjukan kieu, Abdi tiasa ngawujukna. Dawuhan PANGERAN, Cik, kumaha? 21 Sanggem eta roh, Nabi-nabi Ahab bade disina ngabarohong. Dawuhan PANGERAN, Jung wujuk ka ditu. Ku maneh tangtu beunang." 22 Piunjuk Mika deui, "Kitu pibakaleunana. Nabi-nabi Gusti ku PANGERAN parantos disina ngabarohong ka Gusti, sarta Mantenna ku manten parantos nangtoskeun yen Gusti bakal bobor karahayuan!" 23 Nabi Sidkia nyampeurkeun ka Mika, tuluy nyabok bari ngomong kieu, "Ti iraha Roh PANGERAN undur ti kami sarta ngandika ka maneh?" 24 Waler Mika, "Engke oge maneh nyaho lamun geus asup kamar bijil kamar neangan panyumputan." 25 Raja Ahab nimbalan hiji tamtama, saurna, "Tangkep Mika, bawa ka kota, serenkeun ka gupernur Amon jeung ka Yoas putra raja, 26 sina dijebloskeun ka jero panjara, jeung sungkeret dahar nginumna nepi ka kami mulang deui salamet!" 27 Piunjuk Mika, "Upama Gusti iasa mulih salamet, eta tandaning PANGERAN henteu 52
2 Tawarikh 18.28-34 ngandika ku jalan abdi!" Saurna deui, "Kitu omongan kaula. Bandungan ku sarerea!" 28 Ahab raja Israil jeung Yosapat raja Yuda arangkat rek ngarurug ka Ramot di Gilad. 29 Saur Ahab ka Yosapat, "Kaula mah perang teh rek nyamar. Anjeun mah resmi bae nganggo anggoan karajaan." Nya tuluy raja Israil teh tarungna nyamar. 30 Raja Siria geus marentahkeun ka kapala-kapala pasukan kareta, yen anu kudu ditarajang teh ngan raja Israil, nu sejenna ulah. 31 Barang maranehna narenjoeun ka Raja Yosapat samarukna anjeunna teh raja Israil, tuluy bae ditarajang. Tapi Yosapat sasambat ngagero ka GUSTI Allah, seug ku Mantenna dirahayukeun, anu muru disina malundur deui. 32 Sanggeus kanyahoan yen anjeunna lain raja Israil, kapala-kapala pasukan kareta ngarudagna henteu dituluykeun. 33 Aya hiji serdadu Siria anu ngalepas jamparing sambarangan bae, tapi bet keuna ka Ahab pisan, nanceb kana sela-sela baju kerena. Raja Ahab ngagorowok ka kusir karetana, "Kami tatu! Balikkeun kareta urang bijil ti nu campuh!" 34 Sabot perang ragot keneh Raja Ahab tetep nagen dina karetana bari nyarande ngayonan urang Siria. Wanci surup panonpoe anjeunna lastari, pupus. 53
2 Tawarikh 19.1-7 19 1 Raja Yosapat, raja nagara Yuda salamet, tuluy mulih ka karaton di Yerusalem. 2 Aya hiji nabi, Yehu bin Hanani, ngadeuheus ka raja, miunjuk kieu, "Naha sae Gusti ngabantu ka nu jarahat, sabilulungan sareng anu mikageuleuh ka PANGERAN? Eta damel Gusti teh ngalantarankeun PANGERAN bendu ka Gusti. 3 Untung sanaos kitu ge Gusti aya keneh saena, parantos nyingkir-nyingkirkeun arca-arca Asera sesembahan rahayat, sareng parantos sateka-teka nuturkeun pangersa Allah." 4 Najan calikna di Yerusalem, Raja Yosapat sok angger angkat-angkatan nepangan rahayat, ngider ti Bersyeba ti tungtung kidul nepi ka rarambu pagunungan Epraim di tungtung kaler, ngawawadian rahayat supaya marulang deui ka PANGERAN, Allah karuhun maranehna. 5 Di kota-kota Yuda anu dibenteng, anjeunna ngangkat hakim-hakim 6 kalawan timbalan kieu, "Masing ati-ati nibankeun hukuman. Wewenang anu dijalankeun ku maraneh teh lain ti manusa, sategesna eta teh wewenang ti PANGERAN. Lamun maraneh nibankeun hukuman, Mantenna aya nungkulan. 7 Masing sieun ku PANGERAN, ati-ati tata peta, sabab PANGERAN Allah maraneh moal 54
55 2 Tawarikh 19.8-11 ngantep ka anu curang atawa beurat sabeulah atawa daek nampa pangruruba." 8 Ari di Yerusalem, anu ku anjeunna diangkat jaradi hakim teh sawatara urang Lewi, sawatara imam, jeung sawatara jalma kokojo, purah nguruskeun jalma-jalma anu boga perkara ngalanggar Hukum PANGERAN, atawa memeres pacekcokan urang kota. 9 Maranehna ku anjeunna ditimbalan kieu, "Jalankeun kawajiban maraneh kalawan sieun ku PANGERAN, tuhu ka Mantenna dina sagala lampah. 10 Satiap aya dulur sabangsa ti mana bae ngunjukkeun perkara anu tumali jeung urusan getih, atawa palanggaran-palanggaran hukum jeung papakon-papakon anu salian ti eta, ati-ati papatahan pilampaheun dina nandangan cocoba, ulah nepi ka maranehna nyieun kasalahan atawa dosa ka PANGERAN. Lamun henteu kitu, boh maraneh boh eta dulur sabangsa, bakal kacida dibenduanana ku PANGERAN. Lampahkeun kitu, sangkan maraneh ulah nyieun kasalahan. 11 Anu wenang mere putusan ahir dina urusan agama, Imam Agung Amarya. Anu wenang mere putusan ahir dina perkara perdata, Sebaja bin Ismail, gupernur Yuda. Urang Lewi tanggung jawab ngurus sangkan putusan-putusan pangadilan tea jalan sakumaha mistina. Sing parengkuh.
2 Tawarikh 20.1-7 Jalankeun ieu parentah. Mugia PANGERAN nyarengan pihak nu bener!" 20 1 Rada lila ti harita, aya balad urang Moab jeung urang Amon bareng jeung urang Mehunim, ngarurug ka Yuda. 2 Aya sawatara utusan miunjuk ka Yosapat, "Aya balad musuh ti Edom ageung pisan, dongkapna ti peuntaseun Laut Paeh bade ngarurug ka dieu. Ayeuna parantos meh ngarebut Haseson Tamar." (Ngaran lalandian En Gedi.) 3 Yosapat gugup, tuluy sasambat ka PANGERAN mundut pituduh. Geus kitu marentah supaya sakuliah nagara puasa. 4 Urang Yuda ti mana-mana daratang ka Yerusalem arek menta pitulung PANGERAN, 5 kumpul di Bait Allah di buruan anyar. Raja Yosapat ngadeg mayun ka jalma rea 6 tuluy neneda tarik, "Nun PANGERAN, Allah karuhun abdi sadaya! Gusti ti sawarga ngawasaan bangsa-bangsa saalam dunya. Gusti kawasa sareng digjaya, moal aya anu kiat ngalawan ka Gusti. 7 Gusti teh Allah abdi sadaya. Nalika Israil umat Gusti majeng ka ieu tanah, bangsa-bangsa di dieu ku Gusti disapu, sarta ieu tanah dipaparinkeun ka anak putu Ibrahim, sahabat Gusti, jadi milikna anu langgeng. 56
2 Tawarikh 20.8-14 8 Maranehna parantos tetep-tumetep di dieu, parantos ngadegkeun Bait Allah paranti ngabakti ka Gusti. Parantos tarerangeun, 9 yen upami maranehna keuna ku hukuman ditarajang ku bahla, ku perang, ku pagebug, atanapi ku tigerat, kenging dumeuheus ka dieu ka payuneun ieu Bait Allah paranti ngabakti ka Gusti. Kenging sasambat ka Gusti, ngunjukkeun papaitna, tur tangtos ku Gusti dikabul dirahayukeun. 10 Ayeuna abdi sadaya dirurug ku urang Amon, ku urang Moab, sareng ku urang Edom. Padahal nalika karuhun abdi sadaya budal ti Mesir teh henteu kantos nyorang ka tanah-tanah maranehna, margi ku Gusti dicegah. Karuhun abdi-abdi nganggo jalan nguriling, dugi ka eta bangsa-bangsa teh teu kantos digempur. 11 Nanging ayeuna pamalesna kieu, murubul ka dieu niat ngabuburak abdi sadaya ti ieu tanah paparin ti Gusti. 12 Nun Allah abdi sadaya! Mugi maranehna dihukum, reh abdi sadaya hamo kiat ngayonan balad sakitu ageungna, anu kantun breg ngagempur ka abdi sadaya. Abdi sadaya bingung kedah kumaha. Mung ngaharep pitulung ti Gusti." 13 Urang Yuda jeung saanak bojona kabeh kumpul narangtung di Bait Allah. 14 Geus kitu aya hiji urang Lewi golongan Asap, di tengah pakumpulan dilinggihan 57
2 Tawarikh 20.15-20 ku Roh PANGERAN. Ngaranna Yehasiel bin Jakaria, turunan Asap, rundayan Matanya, Yiel, jeung Benaya. 15 Yehasiel mihatur kieu, "Nun Kangjeng Raja, sareng aranjeun urang Yuda sareng urang Yerusalem, dawuhan PANGERAN urang henteu kedah kuncup atanapi gimir ku eta balad anu sakitu ageungna. Ieu perang teh gumantung ka Allah, sanes gumantung ka urang. 16 Enjing ayonan ana eta parantos daratang ka tanjakan Sis. Papag di tungtung lebak anu losna ka gurun caket Yeruel. 17 Dina hal ieu aranjeun henteu kudu turun campuh, daragoan bae bari ngajaranteng. Engke nyata aranjeun tangtu diunggulkeun ku PANGERAN. Eh urang Yuda, urang Yerusalem, ulah bingbang, ulah sieun. Maju jurit! PANGERAN anu nyarengan!" 18 Bruk Raja Yosapat sujud, rarayna antel kana taneuh. Bruk deui rahayat sarujud ngabarakti ka PANGERAN. 19 Urang Lewi golongan Kahat jeung Korah narangtung tuluy kabeh ngamulyakeun ka PANGERAN, Allah Israil. 20 Barang geus bray isuk, rahayat budal ka gurun deukeut Tekoa. Memeh jung Yosapat ngucapkeun heula amanat, saurna, "Eh urang Yuda jeung urang Yerusalem! Masing manteng ka PANGERAN, Allah maraneh, 58
2 Tawarikh 20.21-26 tinangtu maraneh teteg. Sing percaya kana ucapan nabi-nabi, tinangtu lulus." 21 Sanggeus maparin amanat ka rahayat, raja nimbalan ka para biduan kudu marake dangdanan paranti dina kajadian-kajadian anu dikaramatkeun, tuluy sina baris, maraju di pucuk barisan bari nyaranyi, "Mulyakeun PANGERAN! Asih-Na langgeng!" 22 Barang breng maranehna maruji, balad musuh anu rek ngarurug teh ku PANGERAN dirusuhkeun. 23 Urang Amon jeung urang Moab jadi ngagempur ka balad Edom mani tumpur lebur, geus kitu dua pihakna campuh silih tarajang mani ragot. 24 Barang urang Yuda narepi ka hiji munara di gurun, ana narempo ka lebah musuh bet geus tingjolopong taya nyawaan, mani teu aya anu kaiwalkeun. 25 Ti dinya Yosapat sabaladna ngumpulkeun barang-barang jarahan, sapi pirang-pirang, bebekelan, papakean jeung barang-barang lianna anu marahal. Bakating ku loba-lobana ngumpulkeunana ge nepi ka tilu poe, kitu ge teu kabawa kabeh. 26 Dina kaopat poena kumpul di Lebak Beraka, ngucap sukur ka PANGERAN ku sagala pitulung-Na, jeung eta sababna nu matak eta lebak dingaranan Beraka. 59
2 Tawarikh 20.27-36 27 Balad ku Yosapat dicandak mulih ka Yerusalem, tas unggul jurit lantaran musuhna dielehkeun ku PANGERAN. 28 Sacundukna ka dayeuh tuluy baris ka Bait Allah dipirig ku kacapi jeung tarompet. 29 Bangsa-bangsa anu meunang warta hal PANGERAN geus ngelehkeun musuh-musuh Israil, kabeh gimir. 30 Ku hal eta Yosapat ngarajaanana tengtrem, sarta ku PANGERAN disina aman ti saban pihak. 31 Yosapat mimiti jadi raja dina yuswa tilu puluh lima taun, ngarajaanana dua puluh lima taun, calikna di Yerusalem. Ari ibuna nya eta Asuba binti Silhi. 32 Sakumaha Asa, ramana, anjeunna midamel anu sapagodos jeung pangersa PANGERAN. 33 Ngan anjeunna henteu ngagempur tempat-tempat ibadah ka brahala, jalma- jalma ngabaraktina ka PANGERAN teh angger bae kurang suhud. 34 Lampah Yosapat salian ti eta ti awal nepi ka ahir kaungel dina Kitab Carita Yehu bin Hanani, bagian tina Babad Raja-raja Israil. 35 Dina hiji mangsa Raja Yosapat sosobatan jeung Raja Ahasia, raja Israil anu lampahna doraka kabina-bina. 36 Di palabuan Esion Geber eta dua raja ngadamel kapal-kapal pikeun ngambah laut. 60
61 2 Tawarikh 20.37-21.7 37 Ku hal eta anjeunna diweweleh ku Elieser bin Dodawa ti Maresa, "Ku margi Gusti nyobat sareng Ahasia, eta damel Gusti teh ku PANGERAN bakal direksak." Bukti, kapal-kapalna teu kungsi balayar, kaburu barejad. 21 1 Sanggeus pupus Yosapat dikurebkeun di makam karajaan di Kota Daud. Ti dinya Yehoram, putrana, jumeneng raja ngagentos anjeunna. 2 Yehoram putra Raja Yosapat di nagara Yuda saderekna genep: Asarya, Yehiel, Jakaria, Asaryahu, Mikael jeung Sepaca. 3 Ku ramana dipaparin emas perak loba pisan jeung barang-barang anu marulya tuluy dipencar, masing-masing sina ngurus hiji kota benteng di Yuda. Ari Yehoram putra pangsepuhna ku Yosapat disina ngagentos anjeunna. 4 Sanggeus ngarajaanana pageuh, Yehoram maehan saderek-saderekna jeung sawatara urang pajabat Israil. 5 Yehoram mimiti jadi raja dina yuswa tilu puluh dua taun, ngarajaanana dalapan taun, calikna di Yerusalem. 6 Lampahna jahat cara Raja Ahab jeung raja-raja Israil lianna, da garwaanana ka putra Ahab, pantes goreng kalakuanana di payuneun PANGERAN. 7 Tapi PANGERAN teu kersaeun ngaruksak ka turunan Daud, reh ka Daud geus ngadamel
62 2 Tawarikh 21.8-13 perjangjian sarta ikrar yen turunan anjeunna salawasna bakal aya anu jadi raja. 8 Waktu Yehoram ngarajaan, urang Edom barontak ka Yuda nepi ka ngadegkeun karajaan sorangan. 9 Yehoram jeung para senapatina mepek pasukan kareta tuluy ngarurug ka Edom. Ku balad Edom dikurung. Tapi dina peutingna bisa norobos kepungan tuluy kalabur. 10 Ti harita Edom leupas ti Yuda. Dina waktu eta keneh nagara Libna oge barontak, sabab Yehoram mungkir ti PANGERAN, Allah karuhunna. 11 Malah nepi ka ngadegkeun tempat- tempat ngabakti ka brahala di tanah-tanah pigunungan Yuda, ngalantarankeun urang Yuda jeung urang Yerusalem doraka ka PANGERAN. 12 Geus kitu Yehoram nampi surat ti Nabi Elias, ungelna, "Anjeun bakal dihukum ku PANGERAN, Allah karuhun anjeun. Reh anjeun henteu nuturkeun lampah kasaean tuang rama, Raja Yosapat, sareng tuang eyang Raja Asa. 13 Anu ditulad ku anjeun kalakuan raja-raja Israil, tur ngagoda ka urang Yuda sareng urang Yerusalem sina malungkir ti Allah. Sapertos kalakuan Ahab sareng raja-raja gantina, anu ngalantarankeun Israil mungkir ti Allah. Turug-turug anjeun maehan
2 Tawarikh 21.14-20 saderek-saderek ku anjeun, anu leuwih bageur ti batan anjeun. 14 Temahna, rahayat anjeun, putra-putra anjeun, garwa-garwa anjeun, ku PANGERAN bakal dihukum kacida beuratna. Sagala kagungan anjeun bakal diruksak. 15 Anjeun pribadi bakal katerap kasakit dina peujit, pohara nyerina, beuki lila beuki parna." 16 PANGERAN lajeng ngangsonan hate urang Pelisti jeung urang Arab, anu maratuhna deukeut ka urang Sudan di sapanjang basisir, sina merangan ka Yehoram. 17 Brul ngarurug ka Yuda, ngarampog karaton Yuda, malah ngarampog garwa- garwa jeung putra-putra raja, dijieun tawanan. Ngan saurang putra raja anu henteu kaboyong nya eta Ahasia, nu panganomna. 18 Geus kitu teh raja ku PANGERAN diterapan kasawat di jero lambut kacida nyerina. 19 Meh dua taun kasawatna beuki parna bae. Tungtungna raja teh pupus, sakaratna matak watir. Sanggeus pupus ku rahayatna henteu dipangnyieunkeun api unggun anu nandakeun sungkawa katilar ku anjeunna, teu cara karuhun-karuhunna. 20 Yehoram mimiti jumeneng raja dina yuswa tilu puluh dua taun ngarajaanana dalapan taun, calikna di Yerusalem. Waktu pupusna jalma-jalma taya anu ngarasa prihatin. 63
64 2 Tawarikh 22.1-7 Anjeunna dikurebkeun di Kota Daud, tapi lain di makam karajaan. 22 1 Iwal ti Ahasia, nu panganomna, putra-putra Raja Yehoram kabeh dipaehan ku rampog bangsa Arab tea. Ahasia ku urang Yerusalem tuluy dijenengkeun raja ngagentos ramana. 2 (22:2-3) Ahasia mimiti jadi raja dina yuswa dua puluh dua taun, ngarajaanana sataun, calikna di Yerusalem. Lampahna cara lampah ahli-ahli Ahab, da ku ibuna diwulang kana kagorengan. Ibuna teh Atalya putra Raja Ahab, putu Raja Omri, raja Israil. 3 (22:2) 4 Jadi lampahna teh doraka ka PANGERAN. Heug sanggeus ramana pupus, juru-juru nasehatna teh ti ahli-ahli Ahab, anu nasehat- nasehatna ngalantarankeun anjeunna cilaka. 5 Tumut ka juru-juru nasehatna tea anjeunna mantuan Raja Yoram raja Israil, merangan Raja Hasael ti Siria. Musuh jeung lawan campuhna di Ramot bilangan Gilad. Dina eta perang Yoram tatu ku musuhna, 6 tuluy gura-giru mulih ka Yisrel seja nambaan tatuna. Ku Ahasia dilayad. 7 Angkatna Ahasia ka ditu ku PANGERAN dianggo jalan kana picilakaeunana. Di dituna anjeunna jeung Yoram kaluar nepangan Yehu putu Nimsi, anu ku PANGERAN keur dipiwarang numpes turunan Ahab.
2 Tawarikh 22.8-23.1 8 Sajeroning keur nerapkeun eta hukuman, Yehu pendak jeung rombongan kapala-kapala urang Yuda jeung para kapiputra Ahasia anu nganteur Ahasia ngalayad ka Yoram. Eta oge ku Yehu dipaehan kabeh. 9 Ahasia anu geus kabur jeung nyumput di Samaria diteangan. Sanggeus kapanggih tuluy diserenkeun ka Yehu, seug ditelasan. Tapi layon anjeunna mah dipendem, tina ngajenan ka eyangna, Raja Yosapat, anu keur jumenengna geus sateka-teka ngajalankeun ibadah ka PANGERAN. Kulawarga Ahasia kabeh tumpes, jadi teu aya anu jadi raja. 10 Barang Atalya, ibuna Raja Ahasia, uninga yen putrana aya anu maehan, geuwat marentah maehan sakabeh kulawargi raja Yuda. 11 Tapi aya saurang putra Ahasia anu salamet, nya eta Yoas. Barang putra-putra raja teh geus rek ditumpes, Yoas kaburu dipaling ku Yoseba, kapisaderek Ahasia, istri Imam Yoyada, dibawa nyumput ka hiji kamar di Bait Allah, saterusna ku Yoseba diasuh di dinya. Yoas henteu milu katumpes ku Atalya sabab kaburu disumputkeun. 12 Disumputkeunana nepi ka genep taun. Ari Atalya geus jumeneng ratu. 23 1 Sanggeus ngantos meunang genep taun, Imam Yoyada mutuskeun yen geus waktuna kudu singkil. Anjeunna ngabadamian lima senapati: Asarya bin 65
2 Tawarikh 23.2-7 Yaroham, Ismail bin Yohanan, Asarya bin Oded, Maaseya bin Adaya, jeung Elisapat bin Sikri, 2 diutus ka sakuliah karajaan Yuda. Baralikna deui dibarengan ku urang Lewi jeung ku sakabeh para kapala warga. 3 Geus kitu karumpul di Bait Allah, ngucapkeun ikrar satia ka Yoas, putra raja. Yoyada misaur, "Ieu teh putrana raja suwargi! Urang jenengkeun raja, sapagodos jeung jangji PANGERAN yen turunan Daud salawasna kudu aya anu jadi raja. 4 Jalanna kieu: Engke dina dinten Sabat, waktu para imam sareng urang Lewi ngajalankeun papancen, anu sapertilu kedah ngajagi lawang-lawang gapura Bait Allah, 5 sapertilu deui ngajaga lawang-lawang gapura karaton, sesana tempatkeun di Gapura Pademen. Rahayat kedah kumpul di buruan Bait Allah. 6 Ulah aya anu diidinan asup ka jero Bait Allah, lian ti para imam sareng urang Lewi anu eukeur mangku pancen, lantaran aranjeunna mah parantos saruci. Anu sejen kudu di luar bae, kudu tuhu kana papakon-papakon PANGERAN. 7 Urang Lewi kedah sayaga ngalingkung raja bari ngabar pedang. Mun raja angkat- angkatan ka mana ge kedah terus dilingkung. Sing saha anu maksa asup paehan." 66
2 Tawarikh 23.8-13 8 Parentah Yoyada ku urang Lewi jeung ku urang Yuda dijalankeun. Sakur anu jaraga dina poe Sabat tea sanajan giliran jagana geus beres oge henteu dibubarkeun. Nu anggeus jaga, nu eukeur ngajaga keneh, ku kapalana terus dicangking. 9 Para perwira ku Yoyada dipakarangan ku tumbak jeung kepeng titilar Raja Daud anu disimpen di Bait Allah. 10 Di hareupeun Bait Allah sakurilingna dijaga ku jalma-jalma anu maresat pedang, ngaraksa raja. 11 Ti dinya Yoas ku Yoyada dituyun kaluar, tuluy dimakutaan jeung diserenan salinan aturan martabat raja. Yoas dijenengkeun, dilisahan ku Imam Yoyada jeung putra- putrana. Jalma-jalma ragem ngabageakeun ka rajana, "Wilujeng Raja!" 12 Earna anu ngabarageakeun raja kadangu ku Atalya. Anjeunna muru ka Bait Allah anu geus pinuh ku jelema. 13 Katingalieun raja anyar keur ngadeg gigireun pilar paranti raja-raja, deukeut lawang Bait Allah, dilingkung ku para perwira jeung ku pasukan tarompet. Rahayat sarurak ayeuh-ayeuhan dipirig ku sora tarompet, sarta para biduan maruji bari narabeuh kacapi, ngajejeran anu keur mestakeun raja. Atalya nyoehkeun anggoanana, manahna mentegeg. Tuluy ngagero, "Hianat! Hianat!" 67
2 Tawarikh 23.14-20 14 Yoyada nyaur para perwira, ngajaga supaya Atalya ulah nepi ka dipaehan di lingkungan Bait Allah; parentahna, "Bawa Atalya, kaluarkeun liwat barisan kawal! Anu nyoba rek nulungan, paehan!" 15 Atalya dicerek dibawa deui ka karaton, tuluy dipaehan di Gapura Kuda. 16 Imam Yoyada ngajak Raja Yoas jeung rahayat ngucapkeun ikrar babarengan yen seja jaradi umat PANGERAN. 17 Geus kitu jalma-jalma teh arindit ka tempat pamujaan Baal. Eta pamujaan dirugrugkeun, altar-altar jeung arca-arcana dileburkeun, sarta Matan imam Baal dipaehan hareupeun altar-altar. 18 Para imam jeung urang Lewi ku Yoyada ditempatkeun di Bait Allah sina nyarekel papancen di Bait Allah, ngajalankeun kawajiban anu ti Raja Daud, ngurban ka PANGERAN nedunan parentah Hukum Musa, kitu deui papancen lianna, nya eta ngatur pupujian jeung pesta-pesta. 19 Lawang-lawang Bait Allah ku Yoyada diberean nu ngajaga, pikeun nyegah jelema anu najis asup ka Bait Allah. 20 Ti dinya para perwira, para kekentong rahayat, para pajabat jeung jalma rea ngarak raja ti Bait Allah ka karaton, dijejeran ku Yoyada. Sup raja ka karaton liwat Gapura Utama, gek linggih dina singgasana. 68
2 Tawarikh 23.21-24.7 21 Rahayat saruka bungah, nagara geus tengtrem, sabab Atalya geus teu aya, geus dipaehan. 24 1 Yoas mimiti jumeneng raja dina yuswa tujuh taun, ngarajaanana opat puluh taun, calikna di Yerusalem. Jenengan ibuna Sibya asal ti Bersyeba. 2 Lampahna sapanjang Yoyada aya keneh sapagodos jeung manah PANGERAN. 3 Ku Imam Yoyada dipangmilihkeun dua garwa, tuluy puputra istri pameget. 4 Sanggeus ngarajaanana sawatara taun lilana, Yoas aya kersana seja ngadangdanan Bait Allah. 5 Seug nimbalan ka para imam jeung urang Lewi, kudu ngider ka sakuliah karajaan, ngumpulkeun duit ti rahayat pikeun ongkos ngomean Bait Allah, anu geus biasa saban sataun sakali diomean. Saurna kudu diburu-burukeun. Tapi urang Lewi teh kaleked. 6 Nu matak anjeunna mariksa ka Imam Yoyada pamingpin maranehna, saurna, "Ku naon urang Lewi ku Bapa henteu dipiwarang mulung pajeg ti Yuda sareng Yerusalem? Sanes parantos diwajibkeun ti jaman Musa abdi Allah tea, yen rahayat kedah mayar cuke keur ngomean Kemah Tepangan PANGERAN?" 7 (Harita Bait Allah teh geus ruksak ku jelema-jelema piwarangan Atalya wanita jahat tea, jeung parabot-parabotna beunang 69
2 Tawarikh 24.8-14 nyucikeun tea loba anu dicarokotan dipake ngabakti ka Baal.) 8 Urang Lewi ku raja dipiwarang nyieun peti wadah duit anu kudu disimpen di gapura Bait Allah. 9 Raja miwarang nguaran rahayat Yerusalem jeung Yuda sina malayar cuke ka PANGERAN cara keur jaman Musa abdi PANGERAN di tanah gurun bareto. 10 Rahayat jeung para pamingpinna barungah nampa eta uaran, tuluy ngarasupkeun duitna kana eta peti. 11 Unggal poe eta peti ku urang Lewi diserenkeun ka hiji pagawe raja sina dipariksa. Lamun eta peti geus pinuh, duitna dikaluarkeun ku sekretaris nagara jeung wakil Imam Agung, peti kosongna disimpen deui dina parantina. Kitu bae saterusna nepi ka duit anu geus kumpul kacida lobana. 12 Duitna ku raja jeung Yoyada diserenkeun ka nu ngapalaan digarawe ngomean Bait Allah. Ku maranehna dipake mayar tukang- tukang batu, tukang-tukang kayu, jeung tukang-tukang beusi. 13 Anu digarawe soson-soson pisan ngomean Bait Allah nepi ka anggeus, kaayaan Bait Allah geus pulih ka asal. 14 Sanggeus anggeus, emas jeung perak sesana diserenkeun ka raja jeung Yoyada, tuluy dijieunan bokor jeung paparabotan lianna pikeun kaperluan Bait Allah. 70
2 Tawarikh 24.15-21 Kurban-kurban di Bait Allah teu petot-petot dilampahkeun. Tapi kituna teh ngan sapanjang Yoyada jumeneng keneh. 15 Ari Yoyada geus kacida sepuhna, sarta sanggeus yuswana saratus tilu puluh taun pupus, 16 dikurebkeun di makam karajaan di Kota Daud, ngajenan kana sagala ihtiar anjeunna pikeun rahayat Israil, pikeun Allah jeung pikeun Bait Allah. 17 Sanggeus Yoyada teu aya, raja kabawa ku pangwujuk para pamingpin Yuda. 18 Jalma-jalma mimiti nyarembah ka brahala jeung ka arca Asera, tara ngabarakti deui di Bait Allah PANGERAN, Allah karuhunna. Temahna tina eta dosa PANGERAN bendu ka urang Yuda jeung Yerusalem. 19 PANGERAN ngutus nabi-nabi sina ngageuing supaya baralik deui ka Mantenna, tapi maranehna teu narurut. 20 Jakaria, putra Imam Yoyada katerap Roh PANGERAN, nangtung di tempat luhur katembong ku sarerea, tuluy micatur bedas, kieu, "Aya pamariksa ti GUSTI Allah, ku naon aranjeun baraha kana timbalan Mantenna, nyilakakeun diri sorangan? Aranjeun geus belot ti Mantenna. Ku sabab kitu Mantenna nilarkeun ka aranjeun!" 21 Raja Yoas kaangsonan ku nu sejen, bendu ka Jakaria. Jakaria pada ngabenturan ku 71
2 Tawarikh 24.22-27 batu di dinya keneh di buruan Bait Allah, ditimbalan ku raja. 22 Raja geus henteu nolih kana pangabdian Yoyada, ramana Jakaria, anu satia ka anjeunna, luas maehan ka Jakaria. Memeh lastari Jakaria ngagero, "Kalakuan aranjeun sing katingali ku PANGERAN, sing dibales!" 23 Dina taun eta waktu ganti musim, Yuda jeung Yerusalem dirurug ku balad Siria. Para pamingpinna tariwas, harta bandana dijarah, diakut ka Damsik, kacida lobana. 24 Balad Siria anu ngarurug teh ngan saeutik, tapi ku PANGERAN dihaja sina ngelehkeun balad Yuda anu leuwih gede, sabab urang Yuda geus belot ti Mantenna, GUSTI Allah karuhunna. Nya harita terapna hukuman ka Raja Yoas. 25 Anjeunna tatu ku musuh parna pisan. Sanggeus musuh undur anjeunna ditelasan dina pajuaran ku dua ponggawana anu males pati lantaran anjeunna maehan putra Imam Yoyada. Anjeunna dikurebkeun di Kota Daud, tapi lain di makam karajaan. 26 (Jelema anu maehan anjeunna nya eta Sabad, anak Simat awewe bangsa Amon, jeung Yosabad, anak Simrit awewe bangsa Moab.) 27 Ari hal putra-putra Yoas, hal ucapan- ucapan ilahi ngeunaan Yoas, jeung hal anjeunna ngomean Bait Allah, caritana aya 72
2 Tawarikh 25.1-7 dina Tapsir Kitab Raja-raja. Putrana anu jenengan Amasia ngagentos jadi raja. 25 1 Amasia mimiti jadi raja dina yuswa dua puluh lima taun, ngarajaanana dua puluh salapan taun, calikna di Yerusalem. Jenengan ibuna Yoadan urang Yerusalem. 2 Anjeunna midamel anu sapagodos jeung manah PANGERAN, tapi bari ngaraos hoream. 3 Sanggeus ngaraos tohaga anjeunna maehan dua ponggawa anu nelasan ramana. 4 Tapi anak-anakna mah henteu milu ditumpes, sabab anjeunna tunduk kana timbalan PANGERAN dina Hukum Musa, anu ungelna: "Kolot teu meunang dipaehan ku karana kajahatan anak, anak teu meunang dipaehan ku karana kajahatan kolot. Anu kudu dipaehan teh jalmana, anu jahatna." 5 Raja Amasia ngawangun pasukan balad ti kaom Yuda jeung kaom Binyamin, diatur nurutkeun golongan masing-masing, lengkep jeung perwira-perwirana, aya anu ngabawah sarebu prajurit, aya anu saratus. Kabehna aya 300.000 jelema anu umurna ti semet dua puluh taun ka luhur, dijieun pasukan-pasukan anu siap tempur tur parigel metakeun tumbak jeung kepeng. 6 Jaba ti eta anjeunna nyewa 100.000 prajurit ti nagara Israil, dibayar ku perak kurang leuwih 3.400 kilogram. 7 Aya nabi ngadeuheus ka raja, miunjuk kieu, "Gusti ulah nganggo prajurit-prajurit ti 73
74 2 Tawarikh 25.8-14 Israil, margi jalmi-jalmi urang Karajaan Kaler mah henteu disarengan ku PANGERAN. 8 Gusti ngagalih perang bakal langkung kiat upami dibantu ku maranehna, padahal mung Allah anu kawasa ngatur unggul asorna. Upami keukeuh bade nganggo maranehna, tangtos Sang Raja ku Allah bakal disina kawon." 9 Raja mariksa ka nabi, "Nanging kumaha perak anu parantos dibayarkeun?" Saur nabi, "PANGERAN kawasa mulangkeun langkung ti kitu!" 10 Ku sabab kitu eta pasukan sewaan teh ku Amasia ditimbalan marulang deui. Seug baralik, tapi kacida arambekeunana ka urang Yuda. 11 Amasia ngagedurkeun sumanget, tuluy mingpin baladna ka Lebak Uyah. Der perang, hasil bisa maehan sapuluh rebu serdadu Edom, 12 jeung ngaboyong sapuluh rebu urang deui. Boyonganana digiring ka puncak hiji cadas di Sela, tuluy ditinggang-tinggangkeun ka handap datang ka parejet. 13 Sabot kitu serdadu-serdadu Israil anu ku Amasia teu tulus diajak mantuan perang tea, ngarurug kota-kota Yuda antara Samaria jeung Bet Horon, maehan tilu rebu urang dinya bari rarampas loba pisan. 14 Ari Amasia, mulihna tas ngelehkeun urang Edom teh nyandak arca-arca brahala
75 2 Tawarikh 25.15-19 musuh, seug ditangtung-tangtungkeun tuluy disembah, dikukusan. 15 PANGERAN bendu, tuluy ngutus hiji nabi ka Amasia. Eta nabi miunjuk, "Ku naon Gusti ngabakti ka aallahan batur, anu buktosna teu tiasaeun nulungan para panganutna digempur ku Gusti?" 16 Amasia gancang nempas, saurna, "Ti iraha maneh ku kami diangkat jadi jurunasehat raja? Repeh, bisi dipaehan ku kami!" Memeh jep nabi teh ngawalon, "Parantos tetela ayeuna, Gusti pinasti dihukum ku Allah, reh parantos midamel kitu, sareng teu kersa digeuing." 17 Amasia raja nagara Yuda geus rempug jeung juru-juru nasehatna rek merangan Israil. Tuluy ngajurung hiji utusan, nangtang ka Yoas bin Yoahas bin Yehu, raja Israil. 18 Ku Yoas diwaler kieu ka Amasia, "Sakali mangsa di Gunung Libanon, tangkal cucuk ngirim pamenta ka tangkal kiputri, pokna, Anak awewe andika ku kaula rek dipenta keur pibojoeun anak kaula. Pareng aya sato leuweung ngaliwat, tangkal cucuk rebah kadupak. 19 Beu Amasia, ulah rasa maneh tas ngelehkeun urang Edom. Ceuk kami mah mending oge ngeunah-ngeunah cicing di imah. Keur naon ngusik-ngusik pibalaieun, anu bakal nyilakakeun andika jeung rahayat?"
76 2 Tawarikh 25.20-27 20 Amasia teu kersa ngadangu. Dasar Amasia kudu eleh dikersakeunana ku Allah, lantaran geus ngabakti ka brahala-brahala urang Edom. 21 Raja Yoas geus angkat rek merangan Amasia raja Yuda, mokprok di Bet Semes wewengkon Yuda. 22 Balad Yuda eleh, serdaduna kalabur ka saimah-imahna. 23 Amasia ku Yoas ditangkep, dibawa ka Yerusalem. Eta kota ku Yoas digempur, kutana sapanjang meh dua ratus meter ti semet Gapura Epraim nepi ka Gapura Juru rebah. 24 Emas jeung perak di jero Bait Allah, paparabotan Bait Allah anu dijaga ku turunan Obed Edom, kitu deui rajabrana karaton, ku Yoas diakut kabeh ka Samaria, malah Yoas nyandak sandera-sandera. 25 Sanggeus Yoas raja Israil pupus, Amasia raja Yuda masih keneh aya yuswa lima welas taun deui. 26 Lampah Amasia salian ti eta ti mimiti marentah nepi ka tamat, kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Yuda jeung Israil. 27 Ti barang anjeunna belot ti PANGERAN tea, di Yerusalem aya anu ngamusuh ka anjeunna, nu matak anjeunna kabur ka Lakis. Tapi ku musuhna disusul jeung ditelasan di ditu.
77 2 Tawarikh 25.28-26.9 28 Layonna dibawa ka Yerusalem kana kuda, dikurebkeun di makam karajaan di Kota Daud. 26 1 Geus kitu urang Yuda milih Usia, putra Amasia anu yuswa genep welas taun, dijenengkeun raja ngagentos ramana. 2 (Sanggeus Amasia ramana pupus, Usia ngarebut deui kota Elat sarta diomean.) 3 Usia mimiti jumeneng raja dina yuswa genep welas taun, ngarajaanana lima puluh dua taun, calikna di Yerusalem. Jenengan ibuna Yekolya urang Yerusalem. 4 Lampahna kawas lampah ramana, sapagodos jeung manah PANGERAN. 5 Sapanjang aya keneh Jakaria, jurunasehatna anu ibadah, anjeunna ngabdi ka PANGERAN kalawan suhud, sarta ku Allah diberkahan. 6 Hiji mangsa Usia angkat merangan urang Pelisti. Kota Gat, Yamnia jeung Asdod, kuta-kutana dirugrugkeun, tuluy ngadegkeun kota-kota anu dibenteng deukeut Asdod jeung di wewengkon lianna di Pelisti. 7 Anjeunna ku Allah dibantu ngelehkeun urang Pelisti, urang Arab anu caricing di Gur Baal, jeung urang Mehunim. 8 Urang Amon malayar upeti ka Usia. Kakawasaanana beuki nambahan, kamashuranana kauar-uar nepi ka Mesir. 9 Benteng-benteng Yerusalem ku anjeunna ditohagaan, di luhur Gapura Juru jeung
78 2 Tawarikh 26.10-16 Gapura Lebak kitu deui dina pepengkolanana diberean munara. 10 Di pategalan-pategalan oge ngadamelan munara jeung ngali sumur-sumur, kawantu loba pisan ingon-ingonna, boh di padataran luhur, boh di padataran handap di beulah kulon. Jeung ku sabab resepeun kana tatanen, anjeunna ngahatean rahayatna sina ngarebon anggur di pagunungan-pagunungan jeung marelakan tanah-tanah anu lendo. 11 Anjeunna kagungan balad gede anu siap maju jurit. Catetanana dicekel ku dua sekretaris anjeunna, Yiel jeung Maaseya, anu dikapalaan ku Hananya pangbantu raja. 12 Eta balad dicangking ku 2.600 perwira. 13 Prajuritna aya 307.000 urang anu palinter perang ngabela raja ti musuh-musuhna. 14 Ku Usia dipakarangan ku kepeng, tumbak, balakutak, baju kere, gondewa jeung jamparingna, jeung bandring. 15 Tukang-tukang cipta di Yerusalem dipiwarang nyieunan pakarang paranti mesat-mesatkeun jamparing, jeung paranti ngaguling-gulingkeun batu anu galede ti luhur munara jeung ti pepengkolan-pepengkolan kuta. Jenengan anjeunna kautarakeun ka mana mendi, kawasana liwat saking, sabab anjeunna kenging bantuan ti Allah. 16 Tapi sanggeusna jadi tohaga, Raja Usia jadi takabur, ngalantarankeun anjeunna cilaka. Anjeunna midamel peta anu ngalawan
2 Tawarikh 26.17-22 ka PANGERAN Allahna, nya eta lebet ka Bait Allah seja ngukus ku anjeun dina altar. 17 Ku Imam Asarya disusul jeung dalapan puluh imam anu garagah, 18 rek dicegah. Saur aranjeunna, "Usia! Anjeun teu aya hak ngukus ka PANGERAN. Anu wenang ngan anu geus dibakukeun kana ngukus, nya eta imam-imam turunan Harun anu geus disucikeun. Gancang tinggalkeun ieu tempat anu suci. Anjeun geus nangtang ka GUSTI Allah. Anjeun moal meunang deui berkah-Na." 19 Usia geus ngadeg deukeut altar pangukusan di eta Bait Allah, geus nyepeng parukuyan. Anjeunna jadi bendu ka imam- imam. Dadak sakala harita keneh anjeunna katerap ku lepra dina taarna. 20 Asarya jeung imam-imam sejenna mencrong kana taar raja mani harookeun, tuluy maksa ngaluarkeun raja ti dinya. Raja gentak ka luar lantaran geus digebug ku PANGERAN. 21 Ti semet harita Raja Usia tetep najis ku tina kasawatna. Teu meunang lebet deui ka Bait Allah, nyingkur bae di bumina, misah, leupas tina sagala damel. Urusan nagara dipasrahkeun ka Yotam, putrana. 22 Sagala rupa ihtiar anjeunna sapanjang jumeneng raja diserat ku Nabi Yesaya putra Amos. 79
2 Tawarikh 26.23-27.6 23 Sanggeus pupus, dikurebkeun di lahan makam karajaan, tapi lain di makam paranti raja-raja, da lepra tea. Yotam, putrana, jumeneng raja ngagentos anjeunna. 27 1 Yotam mimiti jumeneng raja dina yuswa dua puluh lima taun, ngarajaanana genep welas taun, calikna di Yerusalem. Jenengan ibuna Yerusa putra Sadok. 2 Anjeunna midamel anu sapagodos jeung manah PANGERAN, cara ramana. Ngan henteu nurutan dosa anu dipidamel ku ramana, anu ngukus ku anjeun di Bait Allah. Tapi ari rahayat mah angger ngaralampahkeun dosa. 3 Nya Yotam anu ngadamel gapura anu disebut Gapura Kaler, di Bait Allah. Kuta kota Opel di wewengkon Yerusalem ku anjeunna dipanjangan. 4 Di pagunungan-pagunungan Yuda anjeunna ngadamel kota-kota. Di leuweung- leuweung ngadamel benteng-benteng jeung munara-munara. 5 Merangan jeung ngelehkeun raja Amon sabaladna. Urang Amon salila tilu taun dipaksa kudu mayar upeti unggal taun ku perak 3.400 kilogram, jeung ku dua rupa gandum masing-masing 1.000 ton. 6 Kakawasaan anjeunna terus nambahan lantaran sumujud tur suhud ka PANGERAN Allahna. 80
2 Tawarikh 27.7-28.5 7 Kajadian-kajadian waktu anjeunna ngarajaan, peperangan-peperangan jeung siasat-siasatna, kabeh kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Israil jeung Yuda. 8 Waktu mimiti jumeneng raja, yuswana dua puluh lima taun, ngarajaanana genep welas taun, calikna di Yerusalem. 9 Sanggeus pupus dikurebkeun di Kota Daud. Ahas, putrana, jadi raja ngagentos anjeunna. 28 1 Ahas mimiti jumeneng raja dina yuswa dua puluh taun, ngarajaanana genep welas taun, calikna di Yerusalem. Lampahna teu cara lampah Raja Daud karuhunna, henteu sapagodos jeung manah PANGERAN, 2 nulad lampah raja-raja Israil. Ngadamelan arca-arca Baal tina logam, 3 ngukus di Lebak Hinom, malah nepi ka meuncit putrana ku anjeun, diduruk dikurbankeun ka arca-arca sesembahanana, kadorakaan anu biasana dilampahkeun ku bangsa anu ku PANGERAN geus disingkahkeun ti dinya, waktu urang Israil mimiti daratang ka eta tanah. 4 Di tempat-tempat ngabakti ka brahala, di pasir-pasir jeung di handapeun tangkal anu ngararoyom Ahas nyembahkeun kurban-kurban jeung kukus. 5 (28:5-6) Ku sabab Raja Ahas midamel dosa, ku PANGERAN disina eleh ku raja nagara Siria. Rahayat Yuda loba pisan anu diboyong 81
2 Tawarikh 28.6-11 ka Damsik. Jeung ku PANGERAN disina eleh ku Pekah bin Remalya raja Israil. Saratus dua puluh rebu prajurit Yuda anu garagah beak kasambut dina sapoe. PANGERAN, Allah karuhunna anu ngersakeun kitu, sabab urang Yuda geus mungkir ti Mantenna. 6 (28:5) 7 Aya hiji prajurit Israil ngaran Sikri, maehan Maaseya putra Ahas, maehan Asrikam kapala urusan karaton, jeung maehan Elkana kapercayaan Raja Ahas. 8 Balad Israil geus teu ngingetkeun deui yen urang Yuda teh dulurna, ngaboyong 200.000 urang awewe jeung barudak urang Yuda, dikerid ka Samaria dijieun boyongan, jaba barang-barang jarahan kacida lobana. 9 Di Samaria aya hiji nabi PANGERAN jenenganana Oded, megat balad Israil anu mawa boyongan urang Yuda, waktu eta balad geus meh asup ka kota. Pok misaur kieu, "Najan enya urang Yuda keur dibenduan ku GUSTI Allah karuhun aranjeun nepi ka disina eleh ku aranjeun, tapi Mantenna ge waspaoseun yen aranjeun telenges, numpes ka maranehna. 10 Urang Yuda jeung urang Yerusalem, awewe, lalaki, ayeuna ku aranjeun rek dijieun badega-badega. Na teu rumasa aranjeun oge nyieun dosa ka PANGERAN, Allah aranjeun? 11 Reungeukeun kaula! Ieu boyongan teh, nu lalaki, nu awewe, dulur-dulur aranjeun. 82
2 Tawarikh 28.12-17 Pulangkeun! Lamun henteu, PANGERAN tangtu bendu, nyiksa ka aranjeun." 12 Aya deui anu henteu satuju kana kalakuan eta balad, opat kekentong Karajaan Kaler, nya eta Asarya bin Yohanan, Berekya bin Mesilemot, Yiskia bin Salum jeung Amasa bin Hadlai. 13 Salaurna, "Ulah mawa boyongan ka dieu! Urang teh geus nyieun dosa ka PANGERAN, geus kacida matak benduna ka Mantenna nepi ka urang disiksa. Kari-kari eta kadorakaan teh ku aranjeun ditambahan ku ieu!" 14 Seug boyongan jeung barang-barang jarahan teh ku eta balad dipasrahkeun ka nu di darinya jeung ka para pamingpinna. 15 Ku anu opatan tea boyongan teh dirawatan, dipakeanan ku papakean tina barang jarahan, dibere tarumpah, dibere dahar jeung nginum, raheut- raheutna diulasan ku minyak jetun, tuluy dialanteurkeun deui nepi ka Yeriho, kota tangkal-tangkal korma di wewengkon Yuda. Anu geus kacida lalungseeunana nepi ka teu karuateun leumpang, ditarumpakkeun kana kalde. Ti dinya urang Israil anu ngalanteurkeunana baralik deui ka Samaria. 16 (28:16-17) Urang Edom mimiti ngabereg deui ka nagara Yuda, baralikna ngagiring boyongan loba pisan. Seug Raja Ahas mundut bala bantuan ka Tiglat Pileser raja Asur. 17 (28:16) 83
2 Tawarikh 28.18-24 18 Sabot kitu, kota-kota Yuda anu di suku-suku gunung beulah kulon jeung di wewengkon pakidulanana ditarajang ku urang Pelisti. Kota-kotana loba anu karebut terus diandih, nya eta Bet Semes, Ayalon, Gederot, Soko, Timna jeung Gimso katut desa-desana. 19 Yuda ku PANGERAN disusuker, lantaran Raja Ahas ngidek-ngidek hak rahayatna jeung nganistakeun ka Mantenna. 20 Ari raja Asur ti batan nulung ka Ahas anggur merangan, kacida ngarudetkeunana ka anjeunna. 21 Ku sabab kitu Ahas nepi ka nyita emas ti Bait Allah, ti karaton, jeung ti para pamingpin rahayat, dianggo ngarurubaan ka raja Asur, parandene kitu eta ge teu jadi pitulung. 22 Waktu kasusahanana meujeuhna muncak, eta anu jenengan Ahas teh dorakana ka PANGERAN beuki kacida, 23 ngurban ka arca-arca aallahan urang Siria, bangsa anu geus ngelehkeunana. Da saurna, "Raja-raja Siria ditulungan ku dewa-dewa bangsana. Aing oge lamun ngurban ka eta dewa-dewa tangtu ditulungan." Puguh dosana anu eta anu ngalantarankeun anjeunna jeung bangsana cilaka oge. 24 Malah anjeunna nyandakan paparabotan Bait Allah, diancur-ancurkeun, sarta Bait Allah terus ditutup, tuluy di sakuliah Yerusalem anjeunna ngadegkeun altar-altar. 84
2 Tawarikh 28.25-29.5 25 Di unggal kota jeung desa di Yuda, anjeunna ngadeg-ngadegkeun tempat ibadah ka brahala paranti ngukus ka aallahan-aallahan bangsa batur. Lampahna ngagebruskeun salira ku anjeun kana bebendu PANGERAN, Allah karuhunna. 26 Kajadian-kajadian salian ti eta waktu anjeunna jumeneng, ti awal nepi ka ahir, kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Yuda jeung Israil. 27 Sanggeus pupus anjeunna dikurebkeun di Yerusalem, tapi lain di makam paranti raja-raja. Hiskia, putrana, jadi raja gegentosna. 29 1 Hiskia mimiti jumeneng raja dina yuswa dua puluh lima taun. Ngarajaanana dua puluh salapan taun, calikna di Yerusalem. Jenengan ibuna Abia, putra Jakaria. 2 Lampah anjeunna saperti lampah Daud karuhunna, sapagodos jeung manah PANGERAN. 3 Dina bulan kahiji taun jumenengna, Raja Hiskia muka deui lawang-lawang Bait Allah, sakalian diomean. 4 Anjeunna ngumpulkeun imam jeung urang Lewi di buruan Bait Allah beulah wetan, 5 tuluy ngadawuh, "Maraneh urang Lewi geura susuci. Sucikeun ieu Bait Allah, gedong PANGERAN Allah karuhun maraneh. Sagala barang anu ngotoran ieu Bait Allah piceunan. 85
86 2 Tawarikh 29.6-12 6 Karuhun urang geus barelot ti PANGERAN, Allah urang. Mantenna ngaraos teu suka. Maranehna geus malungkir ti Mantenna, narukangan ka tempat panglinggihana-Na. 7 Lawang-lawang Bait Allah ditutup, lampu- lampuna dipareuman, tara ngahaturkeun kukus, tara ngahaturkeun kurban beuleuman di ieu Bait Allah, gedong Allah Israil. 8 Nu matak PANGERAN teh bendu ka Yuda jeung ka Yerusalem. Hukuman anu katarima ku aranjeunna matak sieun sarerea. Maraneh tangtu geus teu bireuk deui kana hal eta. 9 Karuhun urang tariwas di pangperangan, anak bojo urang digiring dijaradikeun boyongan. 10 Ayeuna kami seja nyieun ikrar ka PANGERAN Allah Israil, mugia bendu-Na ka urang ulah kateterasan. 11 Anaking kabeh! Ulah ngahahambur deui waktu. Maraneh teh ku PANGERAN geus dibakukeun purah ngukus ka Mantenna jeung purah mingpin rahayat ngabarakti ka Mantenna." 12 (29:12-14) Urang Lewi anu harita araya di dinya nya eta: Mahat bin Amasai jeung Yoel bin Asarya, ti golongan Kahat. Kis bin Abdi jeung Asarya bin Yehalelel, ti golongan Merari. Yoah bin Simna jeung Eden bin Yoah, ti golongan Gerson. Simri jeung Yehiel, ti golongan Elisapan. Jakaria jeung Matanya, ti golongan Asap. Yehuel jeung Simei, ti
2 Tawarikh 29.13-19 golongan Heman. Semaya jeung Usiel, ti golongan Yedutun. 13 (29:12) 14 (29:12) 15 Maranehna ngumpulkeun urang Lewi lianna, tuluy kabeh susuci. Prak ngaralampahkeun timbalan raja, ngaberesihan Bait Allah, nurutkeun papakon Hukum PANGERAN. 16 Ari para imam arasup ka Bait Allah, seja nyucikeun eta. Sagala barang anu matak najis kana Bait Allah dikaluar-luarkeun, ditumpuk di buruanana. Ti dinya terus diakutan ku urang Lewi ka luareun kota, ka Lebak Kidron. 17 Eta pagawean dimimitian ti tanggal hiji bulan kahiji, anggeusna dina tanggal dalapan, kaasup jeung ngomean lawang asup ka rohangan Bait Allah. Geus kitu disambung deui dalapan poe nepi ka tanggal genep welas, dipake tatahar geusan ngabakti di Bait Allah. 18 Ti dinya urang Lewi ngunjukkeun hasil gawena ka Raja Hiskia, piunjukna, "Padamelan abdi sadaya parantos rengse. Bait Allah sakurilingna parantos pulih deui, suci deui, kitu keneh altar paranti ngaduruk kurban, sareng meja paranti roti suci katut paparabotanana. 19 Paparabotan anu ku Raja Ahas disingkah- singkahkeun waktos anjeunna mungkir ti Allah tea, ku abdi sadaya parantos 87
2 Tawarikh 29.20-25 diwangsul-wangsulkeun sareng parantos disanggakeun deui. Sadayana aya, caket altar PANGERAN." 20 Raja Hiskia teu talangke ngumpulkeun para kekentong, tuluy arangkat ka Bait Allah, 21 nyandak sapi tujuh siki, domba tujuh siki, anak domba tujuh siki, jeung embe jalu tujuh siki, kurbankeuneun pikeun nebus dosa raja sakulawarga, dosa urang Yuda, jeung pikeun nyucikeun Bait Allah. Raja nimbalan ka para imam turunan Harun, sina mimiti ngurbankeun eta sato-sato kana altar. 22 Para imam meuncitan pikurbaneun. Mimitina sapi heula, tuluy domba, tuluy anak domba. Getihna dikepret-kepret kana unggal kurban dina altar. 23 Ahirna, imam-imam teh nyokot embe- embe, dibawa ka payuneun raja jeung ka jelema-jelema anu keur ngabarakti, tuluy raja jeung jalma rea narumpangkeun leungeunna ka eta embe-embe. 24 Tuluy embe-embe teh dipeuncitan ku para imam, getihna dikepret-kepret kana altar, jadi kurban pamupus dosa rahayat, karana timbalan raja eta kurban-kurban beuleuman jeung kurban pamupus dosa teh pikeun nebus dosa sakumna bangsa Israil. 25 Raja ngajalankeun aturan-aturan anu ku PANGERAN geus diandikakeun ka Daud ku jalan Gad, nabi raja, jeung ku jalan Nabi Natan. Anjeunna nempatkeun urang Lewi 88
2 Tawarikh 29.26-32 di Bait Allah, purah narabeuh kacapi jeung kecrek, 26 tatabeuhan anu sok dipake dina jaman Daud. Para imam nyarekel tarompet, narangtung. 27 Raja Hiskia miwarang ngamimitian nyanggakeun kurban-kurban beuleuman. Prak dimimitian nyanggakeun, breng pakumpulan maruji ka PANGERAN, dipirig ku tarompet jeung tatabeuhan lianna. 28 Kabeh ngabarakti, maruji, tatabeuhan terus, nepi ka kurban-kurban beres disanggakeun. 29 Geus kitu Raja Hiskia sideku, kitu deui anu sejen, nyanggakeun hormat ka Allah. 30 Urang Lewi ku raja jeung ku para pamingpin bangsa dipiwarang nyanggakeun pupujian ka PANGERAN, tina pupujian karangan Daud jeung karangan Nabi Asap. Breng maruji bari sarideku dibarengan ku suka, ngabarakti ka Allah. 31 Raja Hiskia nimbalan ka pakumpulan, dawuhanana, "Ayeuna maraneh geus bareresih. Prak geura nyaranggakeun kurban panarima ka PANGERAN." Seug pakumpulan nyanggakeun kurban. Aya anu kalawan sukana pribadi marere sato pikurbaneun, 32 sapi tujuh puluh, domba saratus, anak domba dua ratus, kabeh pikeun kurban beuleuman kangge PANGERAN. 89
90 2 Tawarikh 29.33-30.3 33 Aya oge anu marere keur peunciteun baris dahareun sarerea, sapi genep ratus, domba tilu rebu. 34 Ku sabab kakurangan imam anu kudu meuncitan eta sato-sato sakitu lobana, seug dibarantuan ku urang Lewi nepi ka anggeus. Para imam lianna loba anu ngadadak susuci supaya barisa mantuan. (Dina hal susuci diri, urang Lewi leuwih tigin ti batan para imam.) 35 Kajaba ti kudu nyanggakeun kurban- kurban anu dibeuleum weuteuh baris dahareun jalma rea, para imam teh kudu ngaduruk gajih sato-sato tea, jeung kudu ngucuran kurban-kurban beuleuman ku cianggur. Ku jalan kitu hal ngabakti di Bait Allah teh mimiti diayakeun deui. 36 Raja Hiskia suka galih, jalma rea bararungah, reh kalawan pitulung Allah eta pagawean bisa gancang rengse. 30 1 Raja Hiskia nyebarkeun parentah ka sakumna bangsa Israil jeung Yuda, supaya daratang ka Bait Allah di Yerusalem, pikeun nedunan Paska jeung ngahormat ka PANGERAN, Allah Israil. Urang Epraim jeung urang Menase mah malah diperlukeun disuratan. 2 Raja, para pajabatna jeung pagempungan di Yerusalem barempug. Paska teh dilampahkeunana arek dina bulan kadua bae, 3 sabab teu kaburu dina waktuna, bulan kahiji, lantaran para imam tacan kabeh susuci
2 Tawarikh 30.4-9 diri, jeung jalma-jalma ge tacan loba anu kumpul di Yerusalem. 4 Raja geus satuju, kitu deui pagempungan, 5 tuluy ngondang sakumna bangsa Israil ti Dan di kaler nepi ka Bersyeba di kidul, diajak nedunan Hukum Musa, diajak babarengan ngalampahkeun Paska, ngarah eta Paska leuwih loba anu nungkulanana ti batan nu enggeus-enggeus. 6 Para utusan riab ka sakuliah Yuda jeung Yerusalem ngemban parentah raja jeung ponggawa-ponggawana, nyebarkeun surat ondangan anu kieu ungelna, "Eh urang Israil anu saralamet waktu ieu nagara dielehkeun ku urang Asur, geura marulang ka PANGERAN, Allah Ibrahim, Ishak jeung Yakub. Mantenna tangtu nyarengan deui. 7 Ulah kawas karuhun jeung urang Israil anu lianna, anu barelot ti PANGERAN Allahna, da aranjeun terang geuning maranehna disiksa ku Mantenna sakitu bangetna. 8 Ulah baredegong kawas eta. Sing nurut ka PANGERAN. Hiap daratang ka Bait Allah di Yerusalem, anu ku PANGERAN geus disucikeun salalanggengna. Geura ngabarakti ka Mantenna, sangkan henteu dibenduan deui. 9 Upama aranjeun marulang ka PANGERAN, baraya-baraya aranjeun anu dibaroyong teh tangtu bakal dipikarunya ku anu ngaboyongna nepi ka diparulangkeun deui. PANGERAN 91
92 2 Tawarikh 30.10-16 Allah aranjeun teh sipat rahman sipat rahim, tangtu kersaeun nampi ka aranjeun, di mana aranjeun aranut deui ka Mantenna." 10 Saban kota wewengkon Epraim jeung Menase, nepi ka tungtung kaler di wewengkon kaom Sebulun, kabeh didatangan ku para utusan. Tapi ngan ngadon disaleungseurikeun jeung diparoyok ku urang dinya. 11 Parandene kitu teu burung aya sawatara jalma kaom Aser, Menase jeung Sebulun, anu daraekeun daratang ka Yerusalem. 12 Jeung deui urang Yuda ku Allah disina sahate satujuan aranut kana pangersa-Na, narurut kana parentah raja jeung para ponggawana. 13 Dina bulan kadua, jalma-jalma ambreg ka Yerusalem kacida lobana, seja ngalakonan Pesta Roti Teu Make Ragi. 14 Altar-altar di Yerusalem anu sok diparake ngurban jeung ngukus ku maranehna disingkir-singkirkeun, dipiceun ka Lebak Kidron. 15 Tuluy dina tanggal opat welasna mareuncit anak domba pikeun kurban Paska. Para imam jeung urang Lewi anu henteu susuci kacida areraeunana, tuluy bae susuci ngabdikeun diri ka PANGERAN, 16 tuluy merenahkeun maneh di Bait Allah, dina parantina, sakumaha aturan dina Hukum Musa abdi Allah tea. Getih sato-sato kurban
2 Tawarikh 30.17-22 ku urang Lewi diasongkeun ka para imam sina dikepret-kepret kana altar. 17 Loba pisan jelema anu henteu prak sorangan meuncit anak domba pikeun Paska lantaran henteu susuci. Anu matak ditalangan ku urang Lewi dipangmeuncitkeun terus disucikeun ka PANGERAN. 18 Sajaba ti eta anu henteu nyarucikeun diri heula teh loba keneh, jalma-jalma ti kaom Epraim, Menase, Isaskar jeung Sebulun, jadi henteu sah marilu Paska. Anu matak ku Raja Hiskia dipangnedakeun ka PANGERAN, 19 "Nun PANGERAN, Allah karuhun abdi sadaya, mugi ieu jalmi-jalmi anu ngabarakti ka Gusti kalayan hate anu suhud, ku Gusti dihapunten sanaos maranehna teu acan susuci diri." 20 Paneda Hiskia ku PANGERAN dikabul, jelema-jelema teh ku Mantenna dihampura, henteu aya sakara-kara. 21 Jalma-jalma karumpulna di Yerusalem tujuh poe, ngalakonan Pesta Roti Teu Make Ragi. Sajeroning kitu unggal-unggal poe urang Lewi jeung para imam nyanggakeun paneda ka PANGERAN kalawan suhud. 22 Urang Lewi ku raja dipuji kabinangkitanana ngatur eta upacara ngabakti ka PANGERAN. Sanggeus anu tujuh poe wekasan, anu dieusi ku nyanggakeun kurban-kurban beuleuman jeung pupujian ka PANGERAN Allah karuhunna, 93
94 2 Tawarikh 30.23-31.1 23 jalma-jalma kabeh rempug rek neruskeun pesta tujuh poe deui. Seug nareruskeun pesta, kacida aratoheunana. 24 Raja Hiskia nyumbangkeun sapi sarebu jeung domba tujuh rebu, peunciteun jeung dahareun sarerea. Para ponggawa nyumbangkeun sapi sarebu jeung domba sapuluh rebu. Para imam loba anu kudu terus nyarucikeun diri. 25 Jalma-jalma barungah, urang Yuda, para imam, urang Lewi, urang wewengkon kaler, kitu deui jelema-jelema anu ngadon tetep di Israil jeung Yuda. 26 Kota Yerusalem pinuh ku bagja, lantaran ti jaman Raja Suleman putra Daud kakara aya deui pesta anu rongkah kitu. 27 Para imam jeung urang Lewi nyarambat berkah PANGERAN mangnedakeun jalma rea. Panedana ku Allah dimakbul ti sawarga panglinggihana-Na. 31 1 Sabada pesta wekasan, sakumna bangsa Israil ngadatangan kota-kota Yuda, ngancur-ngancurkeun tugu-tugu brahala, nyacar arca-arca Asera, ngaburak- barik tempat-tempat ngabakti ka brahala jeung altar-altarna. Kabeh dieuweuhkeun ti sakuliah Yuda, kitu deui ti wewengkon- wewengkon Binyamin, Epraim, jeung Menase. Geus kitu kakara maranehna baralik ka tempatna masing-masing.
95 2 Tawarikh 31.2-6 2 Para imam jeung urang Lewi ku Raja Hiskia diatur deui, dijieun rombongan-rombongan. Tiap rombongan boga papancen anu baku keur rombonganana, kayaning: metakeun kurban beuleuman, kurban karapihan, ngabantu ngalaksanakeun kumpulan ibadah di Bait Allah, nyanggakeun pupujian jeung pangucap sukur di ditu di dieu di Bait Allah. 3 Raja Hiskia nyayagikeun sato-sato kurban tina kagunganana ku anjeun, pikeun kurban beuleuman isuk jeung sore, pikeun kurban unggal poe Sabat, unggal poe Pesta Bulan Anyar, jeung pikeun kaperluan poe-poe suci salian ti eta anu dimistikeun ku Hukum PANGERAN. 4 Jeung deui timbalan raja, urang Yerusalem kudu marere derma ka para imam jeung urang Lewi, sangkan maranehna jongjon jeung suhud ngajaralankeun papancen- papancen anu dimistikeun dina Hukum PANGERAN. 5 Meunang parentah kitu urang Israil gancang narurut. Para imam jeung urang Lewi pada marawakeun, gandum panghadena, cianggur, minyak jetun, madu jeung hasil bumi lianna, jaba marawakeun perpuluhan tina sagala kabogana. 6 Jalma-jalma anu caricing di kota-kota Yuda, kabeh marere perpuluhan tina sapina jeung dombana, jaba derma-derma lianna
2 Tawarikh 31.7-13 kacida lobana, beunang misahkeun ti anu dibaktikeun ka PANGERAN Allahna. 7 Dina bulan anu katilu, sumbangan- sumbangan mimiti merul, kitu bae saterusna nepi ka opat bulan, datang ka ngunung-ngunung. 8 Raja Hiskia jeung para ponggawa ngarucap sukur ka PANGERAN, reh ningali barang- barang sumbangan sakitu lobana, sarta maruji ka urang Israil. 9 Raja cacarios ka para imam jeung urang Lewi perkara eta sumbangan. 10 Asarya, Imam Agung, turunan Sadok, unjukan kieu ka anjeunna, "Ti wangkid jalmi-jalmi ngawitan ngabarantun sumbangan ka Bait Allah, tedaeun abdi sadaya kalintang cekapna, tur sakitu seueurna keneh. Eta sadaya hibar berkahing PANGERAN ka umat-Na." 11 Ku timbalan raja maranehna nyieun gudang-gudang di lingkungan Bait Allah; 12 barang-barang sumbangan jeung perpuluhan teh disimpen di dinya supaya aman. Tuluy ku raja jeung Imam Agung Asarya dicangkingkeun ka hiji urang Lewi ngaran Konanya, dibantu ku adina anu ngaran Simei, 13 ngabawah sapuluh urang deui urang Lewi nya eta: Yehiel, Asasia, Nahat, Asahel, Yerimot, Yosabad, Eliel, Yismakya, Mahat jeung Benaya. Nohonan satimbalan raja 96
97 2 Tawarikh 31.14-19 jeung Imam Agung Asarya, eta sakabehna ku maranehna dilaksanakeun. 14 Kore bin Yimna, urang Lewi kapala jaga lawang Bait Allah di Gapura Wetan, dikawasakeun narimaan barang-barang pangbakti ka PANGERAN jeung ngabagi- bagikeunana. 15 Di kota-kota sejen tempat pamukiman para imam, manehna boga pangbantu- pangbantu anu saratia, urang Lewi keneh, nya eta: Eden, Minyamin, Yesua, Semaya, Amarya jeung Sekanya, purah ngabagikeun bahan dahareun kalawan walatra ka papada urang Lewi, nurutkeun kumaha papancenna, 16 lain nurutkeun golongan-golonganana. Sakabeh lalaki anu umur tilu puluh taun ka luhur, anu kagiliran tugas saban poe di Bait Allah, eta oge dibarerena bagian teh masing-masing ku karana papancenna. 17 Para imam diaturna nurutkeun golonganana, ari urang Lewi anu umurna dua puluh taun ka luhur diaturna nurutkeun rombonganana. 18 Eta mah didaptarna jeung saanak bojona katut sakur anu jadi tanggunganana, lantaran kudu sayaga saban waktu pikeun ngajalankeun tugas-tugas suci. 19 Di unggal kota jeung sampalanana anu diajangkeun keur turunan Harun, aya imam-imam anu dikawasakeun ngabagikeun bahan dahareun ka sakabeh kulawarga imam
2 Tawarikh 31.20-32.5 anu lalaki jeung ka sakur anu asup kana daptar golongan-golongan Lewi. 20 Di sakuliah Yuda, Raja Hiskia midamel anu sapagodos jeung manah PANGERAN Allahna. 21 Sagala ihtiarna pikeun kapentingan Bait Allah jeung pikeun ngalaksanakeun papakon PANGERAN, dijalankeunana kalawan manah anu suhud, satia, taat ka anu jadi Allahna, nu matak sagala damelna lulus. 32 1 Sanggeus kitu, sajeroning Raja Hiskia suhud junun kumawula ka PANGERAN, Yuda dirurug ku Raja Sanherib ti Asur. Kota-kota bentengna ku Sanherib dikepung, kuta-kutana dipiwarang dibobolkeun ku baladna. 2 Barang Hiskia uninga yen Sanherib arek terus ngarurug ka Yerusalem, 3 (32:3-4) anjeunna jeung para ponggawana mutuskeun rek ngurugan cinyusu-cinyusu luareun kota, supaya lamun balad Asur geus ngadeukeutan Yerusalem ulah maranggih cai. Seug cinyusu-cinyusu teh diarurugan ku jalma rea, dikapalaan ku para ponggawa, caina teu bijil deui. 4 (32:3) 5 Hahalang-hahalang kota ditohagaan, kuta-kuta diomean, jeung di luhurna diadegan munara-munara, malah kutana ditambah jadi dua lapis. Benteng-benteng di wewengkon Yerusalem heubeul oge diomean, 98
2 Tawarikh 32.6-12 sarta anjeunna ngadamelan tumbak jeung kepeng loba pisan. 6 Urang kota ku anjeunna dipiwarang kumpul di alun-alun deukeut lawang kota, dikapalaan ku para perwira. Geus kitu ditimbalan kieu, 7 "Sing taleger, sing galede hate, ulah sieun ku raja Asur sabaladna. Urang teh dibanding ku kakuatan anu leuwih ti itu. 8 Kakuatan itu kakuatan manusa, kakuatan urang mah salira PANGERAN, Allah urang, anu bakal mitulung ka urang, mangmerangankeun." Ngadarenge panglelemu rajana kitu rahayat taleger hatena. 9 Geus kitu aya anu daratang ka Hiskia jeung urang Yuda di Yerusalem, para utusan Sanherib anu harita aya di Lakis sabalad-balad, nepikeun timbalan kieu, 10 "Kami Sanherib raja Asur arek nanya. Naon andelan maraneh mana caricing keneh di Yerusalem sakitu enggeus kakepung? 11 Carek Hiskia maraneh bakal luput ti kami, majar bakal disalametkeun ku PANGERAN Allah maraneh. Saenyana maraneh ku Hiskia rek disina paraeh langlayeuseun jeung halabhab, 12 da manehna geus ngaburak-barik kuil-kuil PANGERAN reujeung altar-altarna. Jeung carekna, urang Yuda jeung urang Yerusalem kudu muja jeung ngukus dina hiji altar bae. 99
2 Tawarikh 32.13-18 13 Na acan nyaraho wewesen karuhun kami jeung wewesen kami pribadi ka bangsa-bangsa sejen? Karah aya dewa-dewa bangsa-bangsa lian anu bisa nyalametkeun umatna ti raja Asur? 14 Karah iraha aya dewa eta nagri-nagri anu geus bisa ngajait nagrina ti kami? Jadi pangira maraneh bakal disalametkeun ku Allah maraneh teh naon dasarna? 15 Ulah beunang kawujuk atawa kabobodo ku Hiskia! Omonganana ulah diandel! Taya hiji dewa anu geus bisa ngarahayukeun umatna ti leungeun raja Asur anu mana bae. Anu matak sing percaya ka kami, allah maraneh oge pamohalan bisaeun nulungan ka maraneh!" 16 Ucap-ucapan eta utusan-utusan bangsa Asur anu ngaromongkeun ka GUSTI Allah jeung ka Hiskia kaula PANGERAN kacida garihalna. 17 Ungel surat raja Asur tea nganistakeun ka PANGERAN, Allah Israil. Kekecapanana, "Dewa-dewa nagri-nagri lian geus teu barisaeun nulungan umatna tina kakawasaan kami. Allahna Hiskia oge pamohalan bisaeun nulungan umatna tina kakawasaan kami." 18 Eta utusan-utusan ngaromongna ku basa Ibrani jeung dihaja ditarikkeun, dipake ngageretak urang Yerusalem anu reuteum dina luhur kuta, sina laleungit wawanen ngarah eta kota leuwih babari direbutna. 100
2 Tawarikh 32.19-25 19 Allahna Yerusalem ku musuh diaromongkeun, disaruakeun jeung dewa-dewa bangsa-bangsa sejen buatan leungeun manusa. 20 Raja Hiskia jeung Nabi Yesaya putra Amos sasambat tarik ka Allah, neda pitulung. 21 Ti dinya PANGERAN ngutus hiji malaikat, anu terus niwaskeun serdadu-serdadu jeung para senapati balad Asur. Raja Asur gancang mulih ka nagarana bari nandang wirang. Dina hiji poe sabot keur aya di kuil dewana, anjeunna dipaehan ku pedang, ku putra-putrana keneh. 22 Ku jalan kitu PANGERAN ngaluputkeun Raja Hiskia jeung urang Yerusalem tina kakawasaan Sanherib raja Asur, kitu deui ti musuh-musuh lianna. Umat Mantenna dikertakeun ti sakabeh nagri tatanggana. 23 Geus kitu jalma-jalma merul ka Yerusalem, nyaranggakeun pangbakti ka PANGERAN jeung ka Raja Hiskia. Ti semet harita Raja Hiskia pada ngajenan ku sakabeh bangsa. 24 Dina hiji mangsa Raja Hiskia teu damang datang ka meh pupus. Seug anjeunna neneda, sarta ku PANGERAN dipaparin tanda yen bakal damang. 25 Tapi Hiskia ngaraos henteu perlu kudu muji sukur nganuhunkeun kana kasaean PANGERAN ka anjeunna, manahna jadi angkuh, anu ngalantarankeun Yuda jeung Yerusalem nandangan bebendu Mantenna. 101
2 Tawarikh 32.26-31 26 Tapi ahirna mah anjeunna rumaoseun kana kaangkuhanana, kitu deui urang Yerusalem ngararendahkeun maneh. Nu matak sapanjang Hiskia jumeneng mah maranehna henteu dikeunaan siksaan. 27 Raja Hiskia jadi kacida beungharna tur pada mikaserab ku unggal jalma. Anjeunna ngadamel tempat-tempat panyimpenan pikeun nyimpen rajabranana, emas, perak, permata-permata, wawangian, kepeng- kepeng jeung rupa-rupa deui salian ti eta. 28 Jeung ngadamel gudang-gudang keur nyimpen kakayaan lianna, gandum, cianggur jeung minyak jetun. Ngadamel kandang- kandang keur sapi-sapina, ngadamel karapyak keur domba-dombana. 29 Jaba ti nu geus aya, anjeunna ku PANGERAN dipaparin deui domba jeung sapi, kitu deui raja kaya lianna teu kira-kira lobana, nepi ka iasa ngadamel kota-kota loba pisan. 30 Raja Hiskia mendet cai anu ngocor ti cinyusu Gihon, dikocorkeun kana susukan nembus torowongan anu brasna ka jeroeun kuta Yerusalem. Hiskia lulus dina sagala damelna. 31 Malah basa aya utusan-utusan Babul anu rek marenta katerangan perkara tanda ajaib tea di eta nagara, anjeunna ku Allah diingkeun midamel sakersana, ngan diuji 102
2 Tawarikh 32.32-33.5 bae wungkul sangkan kauninga saeusining manahna. 32 Sagala hal anu dipidamel ku Raja Hiskia jeung hal suhudna ka PANGERAN, kaungel dina Kitab Titingalian Nabi Yesaya putra Amos, jeung dina Babad Raja-raja Yuda jeung Israil. 33 Sanggeus pupus dikurebkeun di makam karajaan beulah girang. Pupusna kacida dihormat-hormatna ku urang Yuda jeung urang Yerusalem. Geus kitu Menase putrana jumeneng raja ngagentos anjeunna. 33 1 Menase mimiti jumeneng raja nagara Yuda dina yuswa dua welas taun. Ngarajaanana lima puluh lima taun, calikna di Yerusalem. 2 Lampahna matak giruk, kawas lampah bangsa-bangsa anu geus disingkahkeun ku PANGERAN ti eta tanah waktu umat-Na daratang ka dinya. 3 Anjeunna ngadegkeun deui tempat-tempat ngabakti ka brahala anu ku Hiskia, ramana, geus diburak-barik. Ngadamel altar-altar paranti muja ka Baal, ngadamel arca-arca Asera, jeung nyembah ka bentang-bentang. 4 Di Bait Allah ge, tempat anu ku PANGERAN dipilih salalanggengna paranti ngabakti ka Mantenna, ngadegkeun altar-altar brahala. 5 Buruan Bait Allah duanana diadegan altar-altar paranti muja ka bentang-bentang. 103
2 Tawarikh 33.6-11 6 Malah anjeunna meuncit putrana di Lebak Hinom, diduruk dikurbankeun. Metakeun elmu ngaramal, elmu sihir, jeung sok menta nasehat ka tukang-tukang metangan jeung tukang-tukang manggil arwah. Dorakana ka PANGERAN teh nataku, matak bendu. 7 Bait Allah diteundeunan arca, teu tolih geus aya timbalan Allah ka Daud jeung Suleman yen: "Ieu tempat, di Yerusalem, di ieu Bait Allah, ku Kami dipilih ti sakabeh wewengkon dua welas kaom Israil, paranti ngabakti ka Kami. 8 Saupama urang Israil narurut kana timbalan-timbalan Kami, parengkuh kana hukum anu ku Musa abdi Kami geus diajangkeun ka maranehna, ku Kami moal dibikeun aya anu nyingkahkeun ti ieu tanah anu ku Kami geus diserenkeun ka karuhunna." 9 Urang Yuda ku Menase disasabkeun, datang ka jadi leuwih doraka ti batan bangsa-bangsa anu ku PANGERAN geus disingkahkeun ti tanah eta, waktu umat-Na mimiti daratang ka dinya. 10 Menase jeung rahayatna ku PANGERAN dielingan, tapi henteu narurut. 11 Nu matak Yuda teh ku PANGERAN diantep dirurug ku balad Asur. Menase ku musuh dicerek make kakait tuluy dirante, jeung diboyong ka Babul. 104
2 Tawarikh 33.12-17 12 Sanggeusna sangsara, anjeunna ngarendahkeun salira sarta tobat ka PANGERAN Allahna, sasambat ka Mantenna mundut pitulung. 13 Panyambatna ku Allah ditampi, dimakbul, tuluy dipulangkeun ka Yerusalem sarta ngarajaan deui. Ayeuna Menase yakin yen PANGERAN teh Allah. 14 Sanggeus kitu, kuta jajaran luar di wetaneun Kota Daud ku Menase diluhuran, mimiti ti hiji tempat di hiji lebak deukeut cinyusu Gihon, terus ka kaler nepi ka Gapura Lauk jeung wewengkon hiji kota anu disebut Opel. Di unggal kota benteng di Yuda, Menase nempatkeun pasukan-pasukan anu masing-masing dibawah ku hiji perwira. 15 Aallahan-aallahan bangsa lian jeung arca-arca anu bareto ku anjeunna ditempat- tempatkeun di Bait Allah, kitu deui altar-altar brahala di luhur pasir tempat Bait Allah ngadeg, jeung anu di tempat-tempat sejen di Yerusalem, ku anjeunna disingkir-singkirkeun kabeh ka luareun kota, dipiceun. 16 Altar-altar paranti ngabakti ka PANGERAN diomean, seug anjeunna nyanggakeun kurban panarima jeung kurban pamuji sukur dina eta altar. Urang Yuda ditimbalan ngabarakti ka PANGERAN Allah Israil. 17 Jalma-jalma najan ngalurbanna masih keneh di tempat-tempat sejen, tapi ditujukeunana mah ka PANGERAN. 105
2 Tawarikh 33.18-25 18 Sagala hal anu dijalankeun ku Menase, hal sasambatna ka Allahna, hal amanat ilahi anu ku nabi-nabi diunjukkeun ka anjeunna kalawan nyebut jenengan PANGERAN Allah Israil, kabeh kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Israil. 19 Ari hal paneda raja, hal waleran Allah kana panedana, hal dosa-dosana, kadorakaanana samemeh tobat, halna ngadegkeun tempat- tempat ngabakti ka brahala, halna ngadamel arca-arca Asera, halna ngadamel arca-arca brahala jeung tuluy disembah, kabeh kaungel dina Kitab Carita Para Nabi. 20 Menase pupus, dikurebkeun di lingkungan karaton, sarta Amon putrana jadi raja gegentosna. 21 Amon mimiti jadi raja nagara Yuda dina yuswa dua puluh dua taun. Ngarajaanana dua taun, calikna di Yerusalem. 22 Lampahna cara lampah Menase, ramana, midamel dosa ka PANGERAN jeung nyembah ka brahala-brahala anu bareto disembah ku ramana. 23 Tur anjeunna mah henteu terus ngarendahkeun anjeun cara ramana, sarta dorakana leuwih-leuwih ti batan ramana. 24 Anjeunna ditelasan di karaton ku ponggawa-ponggawana. 25 Tapi anu nelasanana oge kabeh dipaehan ku urang Yuda, sarta urang Yuda tuluy 106
2 Tawarikh 34.1-6 ngajenengkeun Yosia putrana ngagentos anjeunna. 34 1 Yosia mimiti jumeneng raja Yuda dina yuswa dalapan taun. Ngarajaanana tilu puluh hiji taun, calikna di Yerusalem. 2 Anjeunna midamel anu sapagodos jeung manah PANGERAN, nulad lampah Raja Daud karuhunna, sakuat-kuat ngalakonan sagala papakon Allah. 3 Sanggeus jadi raja, dina taun kadalapanna, Yosia anu anom keneh pisan teh geus mimiti ngajalankeun ibadah ka Allah panutan Raja Daud karuhunna. Heuleut opat taun deui anjeunna mimiti ngagempur tempat-tempat ngabakti ka brahala, numpes arca-arca Asera jeung arca-arca brahala salian ti eta. 4 Anjeunna metakeun jalma-jalmana ngaruksakkeun altar-altar paranti ngabakti ka Baal, ngancurkeun altar-altar parukuyanana sakurilingeun eta. Arca-arca Asera kitu deui arca-arca sesembahan lianna dibebekan nepi ka jadi tipung, tuluy diawurkeun ka kuburan jelema-jelema anu keur harirupna sok ngalurban di dinya. 5 Tulang-taleng para imam brahala ku anjeunna diduruk dina altar-altar urut maranehna ngabakti. Ku jalan kitu Yuda jeung Yerusalem ku anjeunna disina beresih deui. 6 Kota-kota jeung wewengkon-wewengkon tarikolot di tanah Menase, Epraim jeung 107
108 2 Tawarikh 34.7-11 Simeon, terus nepi ka tanah Naptali di kaler, eta oge ku anjeunna dikitukeun. 7 Altar-altar jeung arca-arca Asera di sakuliah wewengkon Karajaan Kaler ku anjeunna dilebur-leburkeun, brahala-brahalana dibubukkeun nepi ka jadi lebu, altar- altar parukuyanana diremuk-remukkeun. Sanggeus kitu kakara anjeunna mulih deui ka Yerusalem. 8 Dina taun kadalapan belas pamarentahanana, sabada nyucikeun tanah jeung Bait Allah ku jalan numpes kabiasaan ibadah ka brahala, Raja Yosia miwarang ngomean Bait Allah ka tilu jelema, Sapan bin Asalya, Maaseya, gupernur Yerusalem, jeung Yoah bin Yoahas, gegeden luhur. 9 Duit anu dikumpulkeun di Bait Allah ku para pangawal tea dipasrahkeun ka Imam Agung Hilkia. (Eta duit teh beunang ngumpulkeun ti urang Epraim, ti urang Menase jeung ti urang Karajaan Kaler salian ti eta, kitu deui ti urang Yuda, ti urang Binyamin jeung ti urang Yerusalem.) 10 Tuluy ku Imam Agung Hilkia diserenkeun ka anu tiluan tea anu kudu makihikeun ngomean Bait Allah. Ku maranehna diserenkeun 11 ka tukang-tukang kayu jeung tukang- tukang ngadegkeun, sina dibalanjakeun meuli kayu jeung batu keur ngomean
2 Tawarikh 34.12-20 adegan-adegan anu bareto diraruksak ku raja-raja Yuda. 12 Anu migawe eta pagawean kabeh jelema jujur, dikapalaan ku opat urang Lewi: Yahat jeung Obaja ti golongan Merari, Jakaria jeung Mesulam ti golongan Kahat. (Urang Lewi teh palinter nabeuh.) 13 Urang Lewi salian ti eta gawena ngatur anu ngakutan bahan-bahan, jeung ngatur rupa-rupa pigaweeun kuli-kuli, nu sawareh deui purah nyatet-nyatetkeun atawa purah ngajaga. 14 Waktu nyandak duit ti kamar simpen, Hilkia mendakan kitab Hukum PANGERAN, anu ku Allah diserenkeun ka Musa tea. 15 Anjeunna sasauran ka Sapan, "Kaula nimu kitab Hukum PANGERAN ti Bait Allah," saurna bari kitabna diasongkeun ka Sapan. 16 Ku Sapan disanggakeun ka raja sarta piunjukna, "Sugri timbalan parantos dijalankeun. 17 Artos anu disimpen di Bait Allah parantos dibantun, diserenkeun ka anu didaramel sareng ka mandor-mandor." 18 Piunjukna deui, "Sareng abdi ngabantun ieu kitab ti Hilkia." Kitabna ku Sapan tuluy dibaca di payuneun raja. 19 Sanggeus ngadangu ungel eta kitab, raja mani ngagebeg terus nyosoeh raksukan. 20 Geuwat marentah ka Hilkia, Ahikam bin Sapan, Abdon bin Mikaya, Sapan sekretaris 109
2 Tawarikh 34.21-25 nagara, jeung ka Asaya pangaping raja, timbalanana, 21 "Kami, kitu deui rahayat anu araya keneh di Israil jeung Yuda buru-buru pangnaroskeun ka PANGERAN hal ungel ieu kitab. Geuning eta timbalan-timbalan PANGERAN teh geus teu dilalampahkeun ku karuhun urang bareto, kamistian-kamistian anu kaungel dina eta kitab ku aranjeunna henteu dilakonan. Tangtu urang dibenduan ku PANGERAN." 22 Kalawan timbalan raja, Hilkia jeung nu sejenna arangkat ka Hulda, nabi istri anu calikna di Yerusalem di babakan anyar rek tumaros ka eta nabi. (Caroge eta nabi nya eta Salum bin Tikwa putu Harhas, purah ngurus jubah-jubah Bait Allah.) Perkarana ku aranjeunna dicarioskeun ka eta nabi istri. 23 Aranjeunna ku eta nabi istri dijurung ka raja deui pikeun ngunjukkeun 24 amanat ilahi ti PANGERAN anu kieu, "Kanyahokeun, Kami rek ngadatangkeun kacilakaan ka Yerusalem jeung rahayatna, ngeunakeun panyapa-panyapa anu kaungel dina kitab anu dibacakeun ka raja tea. 25 Jalma-jalma geus mariceun ka Kami, seug ngalurban ka aallahan-aallahan bangsa sejen, laku lampahna ngahudangkeun amarah Kami. Amarah Kami ka Yerusalem geus ngagugudag moal pareum-pareum. 110
2 Tawarikh 34.26-31 26 Ari pikeun raja pribadi, kieu timbalan Kami, GUSTI Allah Israil: Maneh geus nurut kana ungel eta kitab, 27 sarta barang nyaho yen Kami ngancam rek ngahukum Yerusalem jeung pribumina, maneh tobat, ngarendahkeun diri di payuneun Kami, nyosoeh pakean jeung ceurik. Panyambat maneh ku Kami didangu. 28 Ku sabab eta, sapanjang maneh tacan mulang ti dunya mah Kami moal waka prak ngahukum Yerusalem. Ajal maneh mah ku Kami rek dicandak dina kagenahan." Geus kitu aranjeunna ngadareuheus deui ka Raja Yosia rek ngunjukkeun eta amanat. 29 Sanggeus kitu, Raja Yosia miwarang kumpul ka sakumna pamingpin Yuda jeung Yerusalem, 30 ti dinya sarerea arindit ka Bait Allah jeung anjeunna, dibarengan ku para imam jeung urang Lewi kitu deui rahayat lianna, anu beunghar, anu miskin. Seug raja ngaos kitab perjangjian anu katimu ti Bait Allah tea hareupeun sarerea nepi ka tamat. 31 Lajeng anjeunna ngadeg deukeut pilar paranti raja-raja, ngucapkeun ikrar ka PANGERAN yen sumeja anut ka Mantenna, baris nohonan sagala papakon jeung timbalana-Na terus jeung manah, tembus kana lelembutan, baris ngalakonan hukum- hukum anu aya dina eta perjangjian, sakumaha ungel eta kitab. 111
2 Tawarikh 34.32-35.3 32 Urang Binyamin jeung sakur anu araya di Yerusalem diajak jangji yen seja nohonan eta perjangjian. Prak urang Yerusalem ngalampahkeun kamistian-kamistian eta perjangjian anu ku maranehna geus diikrarkeun ka Allah jungjunan karuhunna. 33 Ti dinya Raja Yosia numpes sakabeh arca brahala pikagirukeun ti sakuliah wewengkon anu asup ka wewengkon urang Israil, sarta sapanjang jumenengna anjeunna ngudukeun supaya rahayat ngabdi ka PANGERAN, Allah karuhunna. 35 1 Yosia mestakeun Paska di Yerusalem pikeun ngamulyakeun PANGERAN. Dina tanggal opat welas bulan kahiji, anjeunna miwarang peupeuncitan pikeun kaperluan pesta. 2 Para imam ku anjeunna dipiwarang ngalampahkeun kawajibanana di Bait Allah bari dideudeul sumangetna sangkan saruhud. 3 Ka urang Lewi anu jaradi juru wulang rahayat Israil, tur geus disarucikeun pikeun PANGERAN, anjeunna marentah kieu, "Tempatkeun Peti Perjangjian suci di Bait Allah anu diadegkeun ku Raja Suleman putra Raja Daud. Jadi maraneh teu kudu ngagarotong deui eta peti ka ditu ka dieu. Kawajiban maraneh ayeuna kudu kumawula ka PANGERAN Allah maraneh, jeung Allah umat-Na, urang Israil. 112
2 Tawarikh 35.4-8 4 Geura areusian tempat anu geus dibakukeun pikeun maraneh di Bait Allah, nurutkeun jajaran golongan masing-masing, sapagodos jeung kawajiban maraneh anu geus dibakukeun ku Raja Daud jeung ku Raja Suleman putrana. 5 Nyokot tempatna atur sing rapih, sing matak babari ka anu rek ngabantu ka unggal kapala kulawarga Israil bagianana masing-masing. 6 Anak domba pikeun Paska jeung embe- embe jalu kudu ku maraneh dipeuncitanana. Pek geura susuci sangkan bisa terus tatahar pikeun kurban-kurban, supaya dulur-dulur maraneh sasama Israil bisa naredunan papakon-papakon anu ku Allah diparentahkeun ku jalan Musa tea." 7 Pikeun kapentingan rahayat anu ngalakonan Paska, Raja Yosia nyumbangkeun tilu puluh rebu domba, anak domba, jeung anak embe, jeung tilu rebu sapi, tina kagunganana ku anjeun. 8 Ponggawa-ponggawana oge nyarumbang pikeun rahayat, pikeun para imam, jeung pikeun urang Lewi. Ari para pajabat anu ngatur urusan Bait Allah, nya eta Hilkia Imam Agung, Jakaria, jeung Yehiel, nyumbang dua rebu genep ratus anak domba jeung anak embe pikeun para imam, jeung tilu ratus sapi keur kurbankeuneun sapanjang pesta. 113
2 Tawarikh 35.9-14 9 Para pamingpin urang Lewi, Konanya, Semaya, jeung Netanel saderekna, Hasabya, Yiel, jeung Yosabad, nyidekahan urang Lewi lima rebu anak domba jeung anak embe, jeung lima ratus sapi sina dikurbankeun. 10 Sanggeus sagala kaperluan pikeun Paska geus tarapti, para imam jeung urang Lewi merenahkeun maneh satempat-tempatna luyu jeung pituduh ti raja. 11 Anak domba jeung anak embe geus dipeuncitan, tuluy disisitan ku urang Lewi, getihna ku para imam dikepret-kepret kana altar. 12 Daging pikurbaneun dibagi-bagikeun ka jalma rea nurutkeun jajaran kulawarga masing-masing keur kurban beuleuman, sina dikurbankeun sapagodos jeung papakon dina Hukum Musa. 13 Eta kurban-kurban Paska ku urang Lewi dipanggang sakumaha ceuk papakonna. Daging pikeun kurban-kurban suci dimasakna dikulub dina dalung, dina kancah, jeung dina panci. Geus arasak buru-buru dibagikeun ka jalma rea. 14 Geus kitu urang Lewi misahkeun daging keur maranehna sorangan, keur para imam turunan Harun, jeung keur para imam anu digarawe nepi ka peuting nyanggakeun kurban anu dibeuleum gembleng, jeung ngaduruk gajih sato-sato kurban. 114
2 Tawarikh 35.15-20 15 Urang Lewi anak putu Asap anu ahli nabeuh geus tarapti di tempatna anu baku sakumaha aturan ti Raja Daud: Asap, Heman, jeung Yedutun jurupeleng raja. Para pangawal lawang-lawang Bait Allah taya anu ninggalkeun jagaanana, sabab daging Paska keur maranehna geus disadiakeun ku urang Lewi sejenna. 16 Sagala rupa anu kudu dilampahkeun poe eta sakumaha anu diparentahkeun ku Raja Yosia, nya eta ngabakti ka PANGERAN nedunan Paska, jeung nyanggakeun kurban-kurban beuleuman dina altar, geus rengse. 17 Nepi ka tujuh poe lilana urang Israil anu kumpul di dinya mestakeun Paska jeung nedunan Pesta Roti Teu Make Ragi. 18 Ti jaman Nabi Samuel, kakara harita aya anu mestakeun Paska sakitu rosana. Nya kitu deui raja-raja anu ti hareula, tacan aya anu mestakeun Paska kawas ieu anu diayakeun ku Raja Yosia, para imam, urang Lewi, urang Yuda, urang Israil, jeung urang Yerusalem, 19 anu diayakeunana dina taun kadalapan welas pamarentahan Yosia. 20 Hiji mangsa sanggeus Raja Yosia midamel eta sagala rupa pikeun Bait Allah, Raja Neko ti nagara Mesir budal nyandak baladna arek perang di Karkemis di sisi Walungan Eprat. Yosia kaluar kersana rek ngahalang-halang. 115
2 Tawarikh 35.21-25 21 Tapi Neko ngintun utusan nepikeun timbalanana anu kieu, "Perang anu keur dilakonan ku kaula ayeuna teu aya patalina jeung sampean, raja Yuda. Kaula sanes rek merangan sampean. Kaula mah rek merangan musuh, tur geus ditimbalan ku Allah yen kudu buru-buru. Allah aya di pihak kaula. Jadi sampean ulah kagungan niat ngayonan kaula bilih dicilakakeun ku Mantenna." 22 Tapi Yosia keukeuh bae rek merangan. Timbalan Allah ku jalan Raja Neko ku anjeunna teu dipalire. Seug nyamar terus majeng perang di lapang Megido. 23 Dina eta perang anjeunna keuna ku jamparing urang Mesir, seug nimbalan ka abdi-abdina saurna, "Kami bawa ti dieu. Kami tatu parna!" 24 Tuluy anjeunna dipayang tina karetana, dipindahkeun kana kareta sejen anu geus sadia di dinya, tuluy dibawa ka Yerusalem. Tapi tuluy pupus. Seug dikurebkeun di makam karajaan, diceungceurikan ku sakabeh urang Yuda jeung urang Yerusalem. 25 Nabi Yermia ngadangding hiji kidung anu ngagambarkeun kasungkawaanana katilar ku Raja Yosia. Eta kidung jadi biasa sok dilagukeun di Israil, ku awewe ku lalaki ana pareng maranehna keur kasuat-suat ku anjeunna. Eta kidung aya dina kumpulan kidung-kidung kanalangsaan. 116
2 Tawarikh 35.26-36.8 26 Sagala rupa anu dipidamel ku Yosia, hal bumaktina ka PANGERAN, hal pengkuhna kana Hukum PANGERAN 27 jeung riwayat anjeunna ti awal nepi ka ahir, kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Israil jeung Yuda. 36 1 Urang Yuda milih Yoahas putra Yosia, dilisahan jadi raja di Yerusalem. 2 Yoahas mimiti jadi raja Yuda dina yuswa dua puluh tilu taun, calikna di Yerusalem, ngarajaanana tilu bulan. 3 Anjeunna diboyong ka Mesir ku Raja Neko, sarta nagara Yuda ku eta raja dikudukeun mayar upeti 3.400 kilo perak jeung tilu puluh opat kilo emas. 4 Neko ngangkat Elyakim saderek Yoahas jadi raja Yuda, sarta jenenganana diganti jadi Yoyakim. Ari Yoahas mah diboyong ku Neko ka Mesir. 5 Yoyakim mimiti jadi raja Yuda dina yuswa dua puluh lima taun. Ngarajaanana sawelas taun, calikna di Yerusalem. Anjeunna midamel dosa ka PANGERAN Allahna. 6 Hiji mangsa Yuda dirurug ku Raja Nebukadnesar ti nagara Babul. Yoyakim ditangkep, dirante terus diboyong ka Babul. 7 Rajabrana eusi Bait Allah oge aya anu dijabel ku Nebukadnesar, dijadikeun eusi karatonna di Babul. 8 Sagala rupa anu dipidamel ku Yoyakim, kitu deui hal kadorakaan jeung kajahatanana 117
2 Tawarikh 36.9-14 anu pikagirukeun, kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Israil jeung Yuda. Yoyakin, putrana, jadi raja gegentosna. 9 Yoyakin mimiti jumeneng raja Yuda dina yuswa dalapan welas taun. Ngarajaanana tilu bulan sapuluh poe, calikna di Yerusalem. Anjeunna oge midamel dosa ka PANGERAN. 10 Dina hiji musim sumping Nebukadnesar ngaboyong Yoyakin ka Babul, sarta bari ngajabel rajabrana eusi Bait Allah. Raja Nebukadnesar ngangkat Sidkia kapiramana Yoyakin, jadi raja Yuda jeung Yerusalem. 11 Sidkia mimiti jumeneng raja Yuda dina yuswa dua puluh hiji taun. Ngarajaanana sawelas taun, calikna di Yerusalem. 12 Anjeunna midamel dosa ka PANGERAN, bujeng-bujeng rumaos waktu diunjukanan ku Nabi Yermia anu ngunjukkeun timbalan PANGERAN, teu kersa malire-malire acan. 13 Raja Nebukadnesar geus maksa Sidkia sina sumpah demi Allah yen baris satia ka eta raja. Tapi saterusna Sidkia baha, ngalawan ka Nebukadnesar. Sarta Sidkia tetep neugtreug teu kersaeun tobat ka PANGERAN, Allah Israil. 14 Turug-turug para pamingpin Yuda, para imam jeung sakumna rahayat, lampahna teh narurutan kadorakaan bangsa-bangsa anu araya di sakurilingeunana, nyarembah ka arca-arca, jadi maranehna teh nganistakeun Bait Allah anu geus disucikeun ku PANGERAN ku manten. 118
2 Tawarikh 36.15-21 15 Ari PANGERAN, Allah karuhunna masih keneh ngutus nabi-nabi sina ngageuing umat-Na, reh hoyong nyalametkeun ka maranehna kitu deui ka Bait Allah. 16 Tapi eta utusan-utusan Allah teh anggur pada ngageuhgeuykeun, pangandika- pangandika Mantenna henteu digugu, nabi-nabi Mantenna disaleungseurikeun. Bendu PANGERAN ka umat-Na geus teu kaampeuh. 17 Mantenna tuluy ngadatangkeun raja Babul ngagempur ka maranehna. Barudak ngora urang Yuda, najan nu aya di Bait Allah, diparaehan. Ka nu kolot ka nu ngora, ka lalaki ka awewe, ka nu cageur ka nu gering, eta raja teu aya pisan rasrasanana. Urang dinya ku PANGERAN geus diserenkeun ka anjeunna. 18 Bait Allah ku raja Babul diranjah. Rajabranana kitu deui harta banda raja jeung ponggawa-ponggawa dijarah terus diakut ka Babul. 19 Bait Allah jeung kota dihuru, jeung karaton-karatonna katut barang-barangna anu aralus. Kuta-kuta dirugrugkeun. 20 Jalma-jalma anu teu katumpes ku Nebukadnesar diakut ka Babul, dijieun abid-abid purah ngawulaan anjeunna jeung turunan anjeunna nepi ka mangsa ngadegna karajaan Persia. 21 Geus tinekanan sakumaha timbalan PANGERAN ku jalan Nabi Yermia anu ungelna, 119
2 Tawarikh 36.22-23 "Tujuh puluh taun ieu tanah bakal suwung, sina ngarasa reureuhna Sabat anu geus tara digarumatikeun." 22 Dina taun kahiji pamarentahan Kores, raja Persia, PANGERAN ngabuktoskeun pangandika anu diandikakeun ku jalan Nabi Yermia tea. Mantenna ngusikkeun manah Kores, sangkan Kores ngaluarkeun parentah tinulis, anu dibacakeun tarik di sakuliah karajaanana. Ungelna: 23 "Ieu parentah Kores, raja agung Persia. PANGERAN, Allah sawarga, ngangkat kami jadi raja, marentah saalam dunya. Ku Mantenna geus dikawasakeun pikeun ngawangun hiji gedong suci keur salira-Na di Yerusalem, tanah Yuda. Maraneh kabeh anu jadi umat Allah, dijurung laku ka daritu. Bral, mugia disarengan ku PANGERAN Allah maraneh." 120
Ezra 1 1 Dina taun kahiji jaman Kores jadi raja Persia, PANGERAN ngabuktoskeun pangandika-Na anu ditepikeun ku Nabi Yermia. Mantenna ngagerakkeun manah Kores, sangkan ngaluarkeun parentah. Seug eta parentah ditulis, diumumkeun di sakuliah karajaan. Unina: 2 "Ieu parentah Kores, raja nagara Persia. PANGERAN, Allah satungkebing langit, ngersakeun kami nyekel parentah ka sakuliah dunya. Kami ku Mantenna dipaparin tanggung jawab kudu ngadegkeun hiji Bait haturan Mantenna di Yerusalem, wewengkon Yuda. 3 Mugia Allah nyarengan ka maraneh umat- Na. Maraneh kudu baralik ka Yerusalem, kudu ngadegkeun deui Bait PANGERAN Allahna Israil, Allah anu dibakti di Yerusalem. 4 Saha-saha umat Mantenna di pangbuangan butuh ku pitulung rek marulang, tatangga- tatanggana kudu ngabantu, ngabahanan perak jeung emas, bahan dahareun jeung sato-sato momot, kitu deui barang-barang pikeun baktikeuneun ka Bait Allah di Yerusalem." 5 Seug kapala-kapala warga kaom Yuda jeung kaom Binyamin, para imam jeung kaom Lewi, jeung sakur anu hatena digerakkeun
Ezra 1.6-2.1 ku Allah, sasadiaan arek marulang, rek ngadegkeun deui Bait Allah di Yerusalem. 6 Tatangga-tatanggana ngabarantu, ngabahanan rupa-rupa paparabotan perak, emas, bahan dahareun, sato-sato momot, paparabotan lianna anu marahal, kitu deui barang-barang baktikeuneun ka Bait Allah. 7 Kores masrahkeun deui bokor-bokor jeung gelas-gelas anu ku Raja Nebukadnesar kungsi dijabel ti jero Bait Allah di Yerusalem dipake ngeusian pura dewa-dewana. 8 Dipasrahkeunana ku Kores ka Mitredat, bendahara karaton, anu nyatetkeun barang- barang anu rek dipulangkeun ka Sesbasar, gupernur di Yuda. 9 (1:9-10) Ieu daptarna: 30 bokor emas wadah pangbakti; 1.000 bokor perak wadah pangbakti; 29 bokor lianna; 30 pinggan emas; 410 pinggan perak; 1.000 paparabotan lianna. 10 (1:9) 11 Bokor-bokor emas jeung bokor-bokor perak jumlahna 5.400, katut paparabotan lianna anu dicandak ku Sesbasar waktu anjeunna jeung boyongan lianna mulang ti Babul ka Yerusalem. 2 1 Anu arindit ti propinsi Babul teh kacida lobana, marulang ka Yerusalem jeung Yuda, ka kota asalna masing-masing. Harirupna di pangbuangan di Babul teh ti jaman ditawan ku Raja Nebukadnesar. 2
3 Ezra 2.2-16 2 Marulangna dipingpin ku Serubabel, Yesua, Nehemia, Seraya, Rilaya, Mordekai, Bilsan, Mispar, Bigwai, Rehum jeung Baana. Ieu daptar golongan-golongan urang Israil jeung jumlah tiap-tiap golonganana pangbuangan: 3 (2:3-20) Golongan Paros aya 2.172. Golongan Sepaca aya 372. Golongan Arah aya 775. Golongan Pahat Moab (turunan Yesua jeung Yoab) aya 2.812. Golongan Elam aya 1.254. Golongan Satu aya 945. Golongan Sakai aya 760. Golongan Bani aya 642. Golongan Bebai aya 623. Golongan Asgad aya 1.222. Golongan Adonikam aya 666. Golongan Bigwai aya 2.056. Golongan Adin aya 454. Golongan Ater (anu katelah Hiskia) aya 98. Golongan Besai aya 323. Golongan Yora aya 112. Golongan Hashum aya 223. Golongan Gibar aya 95. 4 (2:3) 5 (2:3) 6 (2:3) 7 (2:3) 8 (2:3) 9 (2:3) 10 (2:3) 11 (2:3) 12 (2:3) 13 (2:3) 14 (2:3) 15 (2:3) 16 (2:3)
Ezra 2.17-35 17 (2:3) 18 (2:3) 19 (2:3) 20 (2:3) 21 (2:21-35) Daptar anu marulang ka tempat-tempat urut karuhunna: Urang Betlehem aya 123. Urang Netopa aya 56. Urang Anatot aya 128. Urang Asmawet aya 42. Urang Kiryat Yarim, Kepira jeung Berot aya 743. Urang Ramah jeung Geba aya 621. Urang Mikmas aya 122. Urang Betel jeung Ai aya 223. Urang Nebo aya 52. Urang Elam lianna aya 1.254. Urang Magbis aya 156. Urang Harim aya 320. Urang Lod, Hadid jeung Ono aya 725. Urang Yeriho aya 345. Urang Senaa aya 3.630. 22 (2:21) 23 (2:21) 24 (2:21) 25 (2:21) 26 (2:21) 27 (2:21) 28 (2:21) 29 (2:21) 30 (2:21) 31 (2:21) 32 (2:21) 33 (2:21) 34 (2:21) 35 (2:21) 4
Ezra 2.36-43 36 (2:36-39) Nya ieu golongan-golongan para imam anu marulang ti pangbuangan: Golongan Yedaya (turunan Yesua) aya 973. Golongan Imer aya 1.052. Golongan Pashur aya 1.247. Golongan Harim aya 1.017. 37 (2:36) 38 (2:36) 39 (2:36) 40 (2:40-42) Nya ieu golongan-golongan urang Lewi anu marulang ti pangbuangan: Golongan Yesua jeung Kadmiel (turunan Hodawia) aya 74. Pamaen musik di Bait Allah (turunan Asap) aya 128. Tukang ngajaga Bait Allah (turunan Salum, Ater, Talmon, Akub, Hatita jeung Sobai) aya 139. 41 (2:40) 42 (2:40) 43 (2:43-54) Golongan-golongan para pagawe Bait Allah anu marulang ti pangbuangan nya eta: Golongan Siha, golongan Hasupa, golongan Tabaot. Golongan Keros, golongan Siaha, golongan Padon. Golongan Lebana, golongan Hagaba, golongan Akub. Golongan Hagab, golongan Samlai, golongan Hanan. Golongan Gidel, golongan Gahar, golongan Raya. Golongan Resin, golongan Nekoda, golongan Gasam. Golongan Usa, golongan Paseyah, golongan Besai. Golongan Asna, golongan Mehunim, golongan Nepusim. Golongan Bakbuk, golongan Hakupa, golongan Harhur. Golongan 5
Ezra 2.44-59 Baslut, golongan Mehida, golongan Harsa. Golongan Barkos, golongan Sisera, golongan Temah. Golongan Nesiah jeung golongan Hatipa. 44 (2:43) 45 (2:43) 46 (2:43) 47 (2:43) 48 (2:43) 49 (2:43) 50 (2:43) 51 (2:43) 52 (2:43) 53 (2:43) 54 (2:43) 55 (2:55-57) Ieu golongan-golongan gandek-gandek Suleman anu marulang ti pangbuangan: Golongan Sotai, golongan Hasoperet, golongan Peruda. Golongan Yaala, golongan Darkon, golongan Gidel. Golongan Sepaca, golongan Hatil, golongan Pokeret, golongan Hasebaim jeung golongan Ami. 56 (2:55) 57 (2:55) 58 Jumlah turunan pagawe-pagawe Bait Allah jeung gandek-gandek Suleman anu marulang ti pangbuangan aya 392. 59 (2:59-60) Aya 652 anu kaasup ka golongan-golongan Delaya, golongan Tobia, jeung golongan Nekoda anu marulang ti tempat-tempat: Tel Mela, Tel Harsa, Kerub, 6
7 Ezra 2.60-68 Adan jeung Imer; tapi ngeunaan maranehna henteu aya katerangan anu tetela yen kaasup ka urang Israil. 60 (2:59) 61 (2:61-62) Di antara golongan-golongan imam anu henteu bisaeun ngabuktikeun karuhunna, nya eta: golongan Habaya, golongan Hakos jeung golongan Barsilai. (Karuhun golongan Barsilai nikahna ka hiji awewe anakna Barsilai ti Gilad, terus make ngaran golongan mitohana.) Ku sabab teu barisa nembongkeun surat-surat lahirna, maranehna dicoret tina kaimamanana. 62 (2:61) 63 Ku gupernur Yahudi diputuskeun yen maranehna mah teu aya hak ngadahar tina kurban suci samemeh aya imam anu ngadeg nyekel Urim jeung Tumim. 64 (2:64-67) Jumlah anu marulang ti pangbuangan aya 42.360 urang. Gandek- gandek lalaki jeung awewe aya 7.337. Pamaen musik, lalaki jeung awewe aya 200. Kuda 736. Bigal 245. Onta 435. Kalde 6.720. 65 (2:64) 66 (2:64) 67 (2:64) 68 Sanggeus daratang ka Bait Allah di Yerusalem, kapala-kapala golongan teh loba anu suka rela mere pangbakti pikeun ongkos ngadegkeun deui Bait Allah dina urutna.
Ezra 2.69-3.4 69 Maranehna sakuat-kuat nyumbang ngabantu sangkan Bait Allah bisa ngadeg. Jumlah sumbangan kabehna: emas 500 kilo, perak 2.800 kilo, pakean imam 100. 70 Ari para imam, urang Lewi, jeung sabagian rahayat caricingna di Yerusalem jeung di tempat-tempat anu dareukeut ka dinya. Para pamaen musik, tukang ngajaga Bait Allah jeung pagawe-pagawe Bait Allah caricingna di tempat-tempat anu dareukeut ka Yerusalem. Urang Israil lianna maratuhna di tempat-tempat urut pamatuhan karuhunna masing-masing. 3 1 Dina bulan katujuh sanggeus urang Israil kabeh merenah di tempatna masing-masing, tuluy kumpul di Yerusalem. 2 Seug Yesua bin Yosadak sakancana para imam, Serubabel bin Sealtiel jeung wargi- wargina, ngadegkeun altar pikeun Allahna Israil, paranti ngaduruk kurban-kurban anu kaungel dina Hukum Musa utusan Allah. 3 Saenyana eta anu kakara marulang ti pangbuangan teh ngarasa risi ku pangeusi tanah eta, tapi altar teh teu burung diadegkeun dina urutna keneh. Kurban- kurban anu biasa dilampahkeun saban isuk jeung sore teh dijalankeun deui. 4 Pesta Saung Daun diayakeun deui nurutkeun aturanana, kitu oge kurban-kurban sapopoena. 8
Ezra 3.5-9 5 Dipepekan ku kurban-kurban anu kudu diduruk belegeran dina Pesta Bulan Anyar sarta kumpulan-kumpulan ibadah bari derma suka rela haturkeuneun ka PANGERAN. 6 Sanajan maranehna tacan prak ngadegkeun deui Bait Allah, tapi dina tanggal hiji bulan katujuh geus mimiti ngaduruk kurban-kurban pikeun PANGERAN. 7 Tuluy maranehna ngumpulkeun duit, nyararumbang pikeun mayar tukang- tukang batu jeung tukang-tukang kayu. Ngumpulkeun bahan dahareun, inuman jeung minyak jetun, kirimkeuneun ka Tirus jeung Sidon geusan ditukeurkeun kana kai kiputri ti Libanon sarta kaina ti ditu dikirimkeun ka Yopa make jalan laut. Eta kabeh kalawan paidin Kores, raja Persia. 8 Dina bulan kadua taun kadua ti sabada daratang ka Yerusalem, urang Israil ngamimitian ngadegkeun deui Bait Allah. Serubabel, Yosua jeung batur-baturna anu sabangsa, urang Lewi, para imam, cindekna sakur urut boyongan, kabeh marilu digawe ngadegkeun. Jalma-jalma urang Lewi anu umurna dua puluh taun ka luhur dititah ngawaskeun eta pagawean. 9 Ari Yesua, urang Lewi tea, jeung anak- anakna jeung duduluranana, kitu deui Kadmiel jeung anak-anakna (kaom Hodawia), milu ngawas, dibantu ku urang Lewi ti kaom Henadad. 9
Ezra 3.10-4.2 10 Dina rek degna masang pademen Bait Allah, para imam darangdan pakean kaimaman, seug ngaradeg nyarikep tarompet, bareng jeung kaom Lewi golongan Asap anu nyekel kekecrek. Tuluy maruji ka PANGERAN nurutkeun aturan jaman Raja Daud. 11 Maranehna nganyanyikeun lagu paranti ngagungkeun PANGERAN, sarta bagian ulanganana dipindo, kieu: "PANGERAN teh mulya manah, langgeng asih ka Israil." Ger surak maratan jagat ngamulyakeun ka PANGERAN, muji sukur rehna pademen Bait Allah geus bisa mimiti dipasang. 12 Imam-imam anu geus sarepuh, jalma- jalma urang Lewi, jeung para pamingpin golongan anu geus kungsi naringal Bait Allah anu ti heula, naringali pademen Bait Allah anu ayeuna mimiti dipasang teh loba anu nepi ka careurik jeung midangdam. 13 Sora nu ceurik jeung nu surak geus teu bisa dibedakeun. Sora nu surak ayeuh- ayeuhan campur jeung sora nu ceurik pating jarerit, kadenge nepi ka jauhna. 4 1 Musuh-musuh urang Yuda jeung Binyamin geus mareunang beja, yen anu marulang ti pangbuangan teh keur ngadegkeun deui Bait Allah, Allahna Israil. 2 Tuluy narepungan ka Serubabel jeung ka kapala-kapala kaom, pok ngaromong, "Kuring rek milu digawe mantuan ngadegkeun Bait Allah. Kuring oge ngabakti teh ka 10
Ezra 4.3-8 Allah anu ku aranjeun disembah. Ti barang diinditkeun ku Esar Hadon raja Asur marukim di tanah ieu, kuring geus biasa nyanggakeun kurban-kurban ka Allah." 3 Diwalon ku Serubabel, Yesua jeung kapala-kapala kaom, "Pikeun ngawangun hiji gedong pikeun PANGERAN Allah kuring, kuring nu perlu dibantuan ku aranjeun, rek ku sorangan bae, sakumaha timbalan Kores raja Persia." 4 Seug jelema-jelema urang dinya teh nyingsieunan ka urang Yahudi, ngarerentag sangkan eta gedong ulah jadi. 5 Malah nyarogok ka gegeden-gegeden pamarentah Persia sangkan ngahalang- halang. Kitu bae kaayaanana sapanjang Kores jumeneng raja nepi ka digentosna ku Darius. 6 Keur mangsa Ahasweros anyaran jumeneng raja, eta musuh nyuratan ka raja, ngagogoreng urang Yahudi di Yuda jeung di Yerusalem. 7 Ari keur mangsa Artahsasta jumeneng raja Persia, anu ngirim surat ka raja teh Bislam, Mitredat, Tabeel sapara kanca. Suratna make basa Aram, lamun rek dibaca kudu disalin heula. 8 Oge Gupernur Rehum jeung Simsai sekretaris propinsi, ngirim surat ka Artahsasta tina hal kaayaan Yerusalem, suratna kieu: 11
Ezra 4.9-15 9 "Serat abdi Gusti pun Rehum, gupernur, pun Simsai, sekretaris propinsi sapara kanca, para hakim sareng gegeden-gegeden anu kawit ti Ereh, Babul, ti Susan tanah Elam, 10 sareng ti bangsa-bangsa sanesna anu ku Asur Banipal anu agung tur kawasa dialihkeun ka Samaria sareng ka tempat-tempat di Eprat Kulon." 11 Eusina: "Kaunjuk hing pangersa Raja Artahsasta, ti abdi-abdi di Eprat Kulon. 12 Unjuk uninga, bangsa Yahudi anu marulang ti jajahan Gusti anu sanesna deui, parantos maratuh di Yerusalem. Ayeuna nuju ngadegkeun deui kota anu kapungkur kaceluk jahat sareng bantahan. Parantos ngawitan ngadegkeun kuta-kutana, moal lami deui oge parantos. 13 Kangjeng Raja, upami eta kota ngadeg deui sareng kuta-kutana parantos jadi, maranehna moal daek malayar pajeg, matak rugel ka salira Gusti. 14 Sarehing abdi-abdi teh kumawula ka salira, moal rido ningal kajadian sarupi kitu. Kitu purwana kumawantun ngunjukkeun ieu pirempag. 15 Mugi Jeng Raja nimbalan marios serat- serat titilar karuhun. Tangtos ku Gusti baris kauninga yen eta kota teh tukang barontak. Ti jaman karuhun-karuhunna keneh eta teh mung wungkul nyesahkeun raja-raja sareng 12
Ezra 4.16-23 para gupernur. Rahayatna sesah diatur. Kitu margina eta kota kapungkur dibasmi. 16 Abdi-abdi yakin saupami eta kota ngadeg deui sareng kuta-kutana parantos jadi, tangtos propinsi-propinsi di Eprat Kulon leupas ti panalingaan Jeng Raja." 17 Serat waleran ti raja: "Salam, Surat kami ka gupernur Rehum, ka Simsai, sekretaris propinsi jeung kanca-kancana nu marukim di Samaria jeung Eprat Kulon. 18 Surat maraneh geus disalin sarta dibacakeun ka kami. 19 Kami geus marentahkeun mariksa surat-surat titinggal. Memang bener, ti baheulana keneh Yerusalem sok barontak bae ngalawan kana kakawasaan, pinuh ku jelema-jelema tukang rusuh, tukang nyieun kaributan. 20 Raja-raja anu nyarekel kawasa marentah sakuliah jajahan Eprat Kulon, geus biasa narik pajeg jeung upeti. 21 Ku sabab eta maraneh kudu ngaluarkeun parentah, yen eta kota teu meunang diteruskeun, nepi ka aya parentah deui ti kami. 22 Gancang jalankeun, sangkan kapentingan kami ulah kaancam." 23 Satarimana eta serat ti Artahsasta, Rehum, Simsai jeung sakancana buru-buru ka Yerusalem, ngalarang ka urang Yahudi neruskeun nyieun eta kota. 13
14 Ezra 4.24-5.8 24 Bait Allah geus teu dipigawe deui, katunda nepi ka taun kadua Darius jumeneng raja di nagara Persia. 5 1 Mangsa eta aya dua nabi, Hagai jeung Jakaria bin Ido. Kalayan pajenengan Allah Israil, aranjeunna mimiti ngageuing ka urang Yahudi anu di Yuda jeung di Yerusalem. 2 Sanggeus panggeuingna kadangu ku Serubabel bin Sealtiel jeung ku Yosua bin Yosadak, prak bae aranjeunna mimiti deui ngagarap Bait Allah di Yerusalem, dibantu ku dua nabi tea. 3 Meh bareng harita keneh, Gupernur Tatenai ti Eprat Kulon, Setar Bosnai katut para gegeden kancana, sarumping ka Yerusalem, mariksakeun, "Saha nu ngidinan ngadegkeun deui ieu Bait Allah sakieu lengkepna?" 4 Saterusna aranjeunna mariksakeun ngaran-ngaran anu marilu migawe eta Bait Allah. 5 Tapi Allah merhatoskeun sarta nangtayungan ka eta para pamingpin urang Yahudi, nepi ka eta para pajabat Persia teh mutus moal waka kua-kieu, rek ngirim surat heula ka Raja Darius sarta ngadago waleranana. 6 Eusi seratna kieu: 7 "Kaunjuk hing pangersa Raja Darius. Mugi Kangjeng Raja wilujeng. 8 Unjuk uninga ka Kangjeng Raja, nalika abdi-abdi mariksa ka propinsi Yuda, eta Bait
Ezra 5.9-14 Allah kanggo Allah Nu Maha Agung tea nuju diawitan dipidamel deui. Tembokna tina geblegan-geblegan batu arageung sareng balok-balok kai, dipidamelna kalayan suhud, taliti ati-ati tur lulus-mulus. 9 Pamingpinna dipariksa, saha anu ngidinan eta Bait Allah diwangun deui tur sakitu lengkepna. 10 Ngaran-ngaran pamingpinna anu ngaluluguan eta padamelan oge dipariksa, supados kauninga ku Kangjeng Raja. 11 Dupi wangsulanana kieu, Sim kuring teh abdi-abdi Allah anu ngadamel langit sareng bumi. Ieu anu nuju diadegkeun deui teh Bait Allah anu kapungkur kantos aya di dieu, lengkep sapuratina, kenging ngadegkeun hiji raja Israil anu kawasa. 12 Nanging karuhun sim kuring aya kalepatan ka Allah sakumna langit dugi ka dibenduan, lajeng diselehkeun ka Raja Nebukadnesar ti Babul, raja turunan urang Kasdim. Bait Allah dibasmi, rahayat ditawan, diboyong ka Babul. 13 Dupi dina taun kahiji saparantos Raja Kores ngarajaan di Babul, Sang Raja ngaluarkeun timbalan supados Bait Allah teh diadegkeun deui. 14 Paparabotan Bait Allah tina emas sareng perak anu dijabel ku Raja Nebukadnesar sareng disimpen di kuil di Babul, ku Raja Kores diserenkeun deui ka Sesbasar, anu ku Sang Raja diangkat jadi gupernur Yuda. 15
Ezra 5.15-6.4 15 Raja nimbalan ka anjeunna, supados eta paparabotan teh diwangsulkeun ka Bait Allah di Yerusalem, sareng Bait Allah teh dipiwarang diadegkeun deui dina urutna kapungkur. 16 Lajeng Sesbasar sumping masang pademenna. Rarangkana parantos diawitan ti harita dugi ka ayeuna, nanging teu acan rengse keneh. 17 Mugi Kangjeng Raja kersa marios serat- serat karajaan, kangge milari buktos, yaktos henteuna Raja Kores nimbalan ngadegkeun deui eta Bait Allah di Yerusalem. Salajengna abdi-abdi ngantos timbalan kumaha putusan Kangjeng Raja tina ieu perkawis." 6 1 Raja Darius miwarang mariksa surat-surat karajaan anu disimpen di Babul. 2 Tapi surat anu dipilarian teh kapendakna di Ekbatana, kota propinsi Madayin, nya eta hiji gulungan anu eusina catetan, unina: 3 "Dina taun kahiji ngasta parentah, Raja Kores nimbalan sangkan Bait Allah di Yerusalem diadegkeun deui, pikeun ngajalankeun kurban-kurban jeung kurban anu diduruk. Eta Bait Allah luhurna kudu 27 meter, rubakna oge 27 meter. 4 Lapisan tembokanana kudu diatur tiap-tiap tilu lapis batu diselang ku salapis kai. Sagala ongkos-ongkosna baris dibayar tina panghasilan nagara. 16
17 Ezra 6.5-10 5 Paparabotan emas jeung perak ti Bait Allah di Yerusalem anu ku Raja Nebukadnesar dibawa ka Babul, kudu dipulangkeun ka asalna." 6 Darius ngadamel serat waleran. Unina: "Kahatur Tatenai, gupernur Eprat Kulon, Setar Bosnai sapara kanca gegeden Eprat Kulon. Maraneh ulah deukeut-deukeut ka eta Bait Allah, 7 sarta pangwangunana ulah dihalang- halang. Ingkeun gupernur Yuda jeung para kokolot urang Yahudi sina ngadegkeun deui eta Bait Allah dina urutna bareto. 8 Sarta reujeung ieu kami marentah maraneh kudu ngabantu ngarojong eta pagawean. Sagala ongkosna ku maraneh kudu dibayar tina dana karajaan, tina tarikan pajeg di daerah-daerah Eprat Kulon, sangkan eta pagawean ulah katunda. 9 Teu meunang henteu, saban poe maraneh kudu nedunan pamenta imam-imam di Yerusalem, kayaning: anak sapi, domba, anak domba, kurban durukeun haturan Allah sakumna langit, tarigu, uyah, anggur, minyak jetun. 10 Kudu cumpon sangkan maranehna bisa nyanggakeun kurban ka Allah sakumna langit sakumaha layakna, sarta mangnedakeun berkah Allah pikeun kami jeung putra-putra kami.
Ezra 6.11-16 11 Saterusna parentah kami: Sing saha anu mungpang kana ieu parentah, kudu dipanggang awakna sing parat ku kai tina tihang imahna, beunang nyeukeutan, sarta imahna kudu dirubuhkeun dijieun tumpukan runtah. 12 Mugia Allah, anu geus milih Yerusalem jadi tempat pikeun ngabakti ka salira-Na, nyingkahkeun raja-raja, atawa bangsa, anu ngalawan kana ieu parentah kami, atawa anu nyoba ngaruksak eta Bait Allah. Kami, Darius, anu ngaluarkeun ieu parentah. Jalankeun kabeh ieu parentah kami." 13 Sakumaha parentah raja tea, ku Gupernur Tatenai jeung Setar Bosnai sakanca-kanca gegeden, dijalankeun enya-enya. 14 Bait Allah dipigawena kacida lancarna, diluluguan ku para kokolot urang Yahudi, kalawan pangdorong Nabi Hagai jeung Nabi Jakaria. Bait Allah geus anggeus, saluyu jeung timbalan Allah Israil, saluyu jeung parentah raja-raja Persia, Kores, Darius jeung Artahsasta. 15 Bait Allah teh anggeusna dina tanggal tilu bulan Adar, taun anu kagenep pamarentahan Raja Darius. 16 Urang Israil, nya eta para imam, kaom Lewi jeung sakabeh anu marulang ti pangbuangan, pohara ngarasa bungahna. Seug eta Bait Allah teh diistrenan. 18
Ezra 6.17-22 17 Dina waktu ngistrenan, maranehna nyanggakeun 100 sapi jalu, 200 domba jalu, 400 anak domba jalu, dikurbankeun jeung 12 embe jalu anu dipake kurban keur nebus dosa, hiji embe pikeun tia-tiap kaom Israil. 18 Geus kitu ngatur para imam jeung kaom Lewi anu kudu ngalalayanan di Bait Allah di Yerusalem, saluyu jeung katangtuan anu aya dina Kitab Musa. 19 Dina tanggal 14 bulan kahiji taun hareupna, eta anu marulang ti pangbuangan teh ngalampahkeun Pesta Paska. 20 Sakabeh imam jeung kaom Lewi nyucikeun diri kalawan upacarana. Kaom Lewi meuncitan sato pikeun kurban-kurban Paska, pikeun dulur-dulurna anu geus marulang, pikeun para imam, jeung pikeun maranehna pribadi. 21 Sato-sato anu geus dikurbankeun teh didalahar ku sakabeh urang Israil anu marulang ti pangbuangan, oge ku jelema-jelema urang tanah eta anu geus naringgalkeun adat kapirna, anu daratang marilu ngabakti ka GUSTI Allahna Israil. 22 Tujuh poe lilana maranehna mestakeun Pesta Roti Teu Diragi. Kacida barungaheunana reh PANGERAN geus ngalangsarkeun manah raja Asur ka maranehna, nepi ka kersa ngabantu pagaweanana ngawangun deui Bait Allah pikeun Allah Israil. 19
Ezra 7.1-9 7 1 Heuleut mangtaun-taun ti harita, sanggeus Artahsasta jadi raja Persia, aya hiji jelema jenenganana Esra. Anjeunna turunan Harun, Imam Agung tea. Jujutan ka dituna kieu: Esra putra Seraya. Seraya putra Asarya. Asarya putra Hilkia. 2 Hilkia putra Salum. Salum putra Sadok. Sadok putra Ahitub. 3 Ahitub putra Amarya. Amarya putra Asarya. Asarya putra Merayot. 4 Merayot putra Serahya. Serahya putra Usi. Usi putra Buki. 5 Buki putra Abisua. Abisua putra Pinehas. Pinehas putra Elasar. Elasar putra Harun. 6 (7:6-7) Esra rea kauningana tina hal papakon PANGERAN, Allah Israil, anu ku Mantenna dipaparinkeun ka Musa tea. Ku berkahing PANGERAN Allahna, sapanuhun anjeunna ka raja, ku raja dikabul. Dina taun anu katujuh pamarentahan Raja Artahsasta, Esra ngantunkeun Babul, mulih ka Yerusalem jeung hiji rombongan urang Israil, di antarana aya imam-imam, kaom Lewi, tukang mamaos, tukang jaga Bait Allah jeung tukang digarawe di Bait Allah. 7 (7:6) 8 (7:8-9) Angkatna ti Babul tanggal hiji bulan kahiji, sarta kalawan pangjaring Allah, dina tanggal hiji bulan lima anjeunna geus sumping ka Yerusalem. 9 (7:8) 20
Ezra 7.10-16 10 Manahna geus gilig seja ngulik jeung ngalakonan Hukum PANGERAN, sarta seja ngajarkeun eta hukum-hukum jeung katangtuan-katangtuanana ka urang Israil. 11 Raja Artahsasta maparinkeun hiji piagem ka Esra, imam tur ahli Hukum, anu pepek kauningana tina sual hukum-hukum katut timbalan-timbalan anu ku PANGERAN dipaparinkeun ka urang Israil. Eta piagem eusina kieu: 12 "Surat kami Artahsasta, raja sagala raja. Kahatur Imam Esra, ahli Hukum Allah sakumna langit. 13 Kami marentahkeun: Urang Israil nu aya di sakuliah karajaan kami, imam-imam, jeung kaom Lewi, anu harayang mulang ka Yerusalem, ku kami diidinan marulang milu jeung maneh. 14 Kami jeung anggota dewan pertimbangan tujuhan, ngutus maneh ka Yerusalem jeung Yuda pikeun ngadongdon hal Hukum Allah maneh anu ku Mantenna dipercayakeun ka maneh, ditarurut henteuna di ditu. 15 Bawa ku maneh emas jeung perak ti kami jeung ti anggota-anggota dewan pertimbangan, ku kami dibaktikeun ka Allah Israil anu Bait-Na di Yerusalem. 16 Oge perak jeung emas beunang maneh ngumpulkeun ti sakuliah Babul, katut sumbangan-sumbangan pangbakti ti urang 21
Ezra 7.17-23 Israil, ti imam-imamna, anu disumbangkeun pikeun Bait Allah, Allahna di Yerusalem. 17 Duit balanjakeun masing ati-ati, beulikeun sapi, domba, anak domba, tarigu jeung anggur, kurbankeuneun dina altar Bait Allah di Yerusalem. 18 Perak jeung emas anu sesana, pake kana naon bae hadena ceuk pangrasa maneh jeung dulur-dulur, asal cocog jeung pangersa Allah maraneh. 19 Paparabotan anu dipasrahkeun ka maneh pikeun kaperluan Bait Allah, baktikeun ka Allah. 20 Naon-naon anu dipikabutuh pikeun Bait Allah, baris dicumponan tina dana karajaan. 21 Ka sakabeh bendahara nagara di wewengkon Eprat Kulon kami mere parentah, sangkan sagala kaperluan anu baris disodorkeun ku Imam Esra anu ahli dina Hukum Allah sakumna langit, kudu gancang dicumponan. 22 Kami ngawidian ngaluarkeun dana: perak nepi ka wates 3.400 kilo, tarigu wates 10.000 kilo, anggur 2.000 liter, minyak jetun wates 2.000 liter jeung uyah sakumaha bae perluna. 23 Naon bae anu dipundut ku Allah sakumna langit pikeun kaperluan Bait-Na ku maraneh kudu dicumponan masing tigin, sangkan Mantenna henteu ngabenduan ka kami atawa ka raja-raja gaganti kami ka hareup. 22
Ezra 7.24-28 24 Maraneh ku kami dilarang narik pajeg ti imam-imam, ti kaom Lewi, ti tukang mamaos, ti tukang-tukang jaga Bait Allah, ti pagawe-pagawe Bait Allah, atawa ti saha bae anu aya patalina jeung urusan kaperluan Bait Allah. 25 Ari maneh, Esra, anu boga hikmah ti Allah, maneh kalawan make eta hikmah kudu ngajenengkeun pamong-pamong praja jeung hakim-hakim, pikeun ngatur rahayat di wewengkon Eprat Kulon anu ngalampahkeun Hukum Allah maneh. Rahayat anu acan nyaho kana eta Hukum, ajar ku maneh. 26 Sing saha anu baha kana timbalan- timbalan Allah maneh, atawa kana undang-undang karajaan, kudu buru-buru dikeunaan hukuman, dipaehan, atawa dibuang, atawa dijabel kakayaanana atawa dibui." 27 Seug Esra sasauran, "Sagala puji ka PANGERAN, Allahna karuhun. Ku karana pangersa Gusti, Raja jadi sakitu ngajenanana ka Bait PANGERAN di Yerusalem. 28 Nun Allah, ku karana sih kurnia Gusti, Raja sareng dewan pertimbanganana katut para gegedenna anu kawasa, jadi pohara heman asihna ka abdi. Nun PANGERAN Allah panutan, jisim abdi ku Gusti parantos dipaparin wawanen dugi ka tiasa ngajak mulang kapala-kapala kaom Israil." 23
Ezra 8.1-6 8 1 Para pamingpin golongan-golongan anu bareng marulang jeung Esra ti pangbuangan di Babul jaman Raja Artahsasta marentah nya eta: 2 (8:2-14) Gersom, ti golongan Pinehas. Daniel, ti golongan Itamar. Hatus bin Sekanya, ti golongan Daud. Jakaria, ti golongan Paros jeung 150 urang kulawargana (sajarah katurunanana kacatet). Elyunai bin Serahya, ti golongan Pahat Moab jeung 200 urang kulawargana. Sekanya bin Yehasiel, ti golongan Satu jeung 300 urang kulawargana. Ebed bin Yonatan, ti golongan Adin jeung 50 urang kulawargana. Yesaya bin Atalya, ti golongan Elam jeung 70 urang kulawargana. Sebaya bin Mikael, ti golongan Sepaca jeung 80 urang kulawargana. Obaja bin Yehiel, ti golongan Yoab jeung 218 urang kulawargana. Selomit bin Yosipiya, ti golongan Bani jeung 160 urang kulawargana. Jakaria bin Bebai, ti golongan Bebai jeung 28 urang kulawargana. Yohanan bin Hakatan, ti golongan Asgad jeung 110 urang kulawargana. Elipelet, Yehiel jeung Semaya ti golongan Adonikam jeung 60 urang kulawargana (marulangna rada pandeuri). Utay jeung Sakur ti golongan Bigwai jeung 70 urang kulawargana. 3 (8:2) 4 (8:2) 5 (8:2) 6 (8:2) 24
Ezra 8.7-19 7 (8:2) 8 (8:2) 9 (8:2) 10 (8:2) 11 (8:2) 12 (8:2) 13 (8:2) 14 (8:2) 15 Dulur-dulur teh ku sim kuring sina kumpul di hiji walungan anu ngocor ka Ahawa. Di dinya marondok heula meunang tilu poe. Di antara dulur-dulur katilik aya imam-imam, tapi teu katingal aya kaom Lewi. 16 Seug sim kuring menta tulung ka salapan kokolot nya eta Elieser, Ariel, Semaya, Elnatan, Yarib, Elnatan, Natan, Jakaria, Mesulam, jeung dua urang guru nya eta Yoyarib jeung Elnatan. 17 Ku sim kuring dijurung nepungan Ido anu ngapalaan dulur-dulur di Kasipia. Ka anjeunna sadudulur tukang digarawe di Bait Allah, sim kuring menta jelema anu baris baku ngalalayanan Allah di jero Bait Allah. 18 Ku berkahna Allah, aranjeunna ngirimkeun Serebya, ti kaom Lewi anu pinter, ti golongan Mahli, katut anakna dalapan belas urang jeung dulur-dulurna. 19 Lian ti eta ngirimkeun Hasabya jeung Yesaya ti golongan Merari jeung baraya-barayana dua puluh urang. 25
Ezra 8.20-25 20 Malah ditambah 220 urang tukang digarawe di Bait Allah, anu karuhun- karuhunna ku Raja Daud jeung para gegedenna dibakukeun kana ngalaladenan kaom Lewi. Ngaran-ngaranna kabeh aya catetanana. 21 Di sisi Walungan Ahawa sim kuring ngajak dulur-dulur paruasa jeung ngarendahkeun diri di payuneun Allah, seja neneda ka Mantenna, sangkan sim kuring jeung dulur-dulur katut barudak kitu deui babawaan ditangtayungan di jalan. 22 Arek nyuhunkeun dikawal ku hiji pasukan kuda teh bisi di jalan diganggu musuh, sim kuring isin ku raja, lantaran ka anjeunna geus micatur yen Allah urang tangtu nyarengan ka sakur anu ngandel ka Mantenna, sarta tangtu ngahukum ka sakur anu mungkur ti Mantenna. 23 Prak sim kuring jeung dulur-dulur paruasa, sarta neneda ka Allah nyuhunkeun ditangtayungan. Ku Mantenna dikabul. 24 Geus kitu sim kuring milih dua belas imam kapala, nya eta Serebya, Hasabya jeung sapuluh urang deui. 25 Ku sim kuring dipangnimbangkeun perak jeung emas, jeung barang-barang lianna kurnia ti raja, ti dewan pertimbangan raja, ti para gegeden jeung ti sasama urang Israil, anu maksudna keur baktikeuneun ka Bait 26
Ezra 8.26-33 Allah. Sanggeus ditimbang dipasrahkeun ka aranjeunna. 26 (8:26-27) Ari barang-barangna nya eta: Perak 25 ton; Barang-barang tina perak 100 siki; Emas 3.400 kilogram; Pinggan emas 20 siki, beuratna 8,4 kilogram; Pinggan tambaga anu kacida alusna 2 siki, ajenna sarua jeung pinggan-pinggan emas. 27 (8:26) 28 Ceuk sim kuring ka aranjeunna, "Aranjeun parantos suci di payuneun PANGERAN, Allah karuhun aranjeun. Kitu deui ieu barang-barang paparabotan tina perak sareng emas pangabakti ti sakur anu rarido, ieu oge suci di payuneun PANGERAN. 29 Jaga masing ati-ati nepi ka Bait Allah. Di ditu ditimbang di kamar imam, teras sanggakeun ka imam-imam kapala, ka urang Lewi, ka para sesepuh Israil di Yerusalem." 30 Seug eta perak, emas jeung paparabotan ku para imam jeung kaom Lewi ditarima, dibawa ka Bait Allah di Yerusalem. 31 Dina tanggal dua belas bulan kahiji, sim kuring jeung dulur-dulur ninggalkeun Walungan Ahawa, ngajugjug ka Yerusalem. Di jalan berekah disarengan ku Allah urang, diraksa ti musuh. 32 Sacundukna ka Yerusalem, ngareureuh heula tilu poe. 33 Dina poe kaopatna terus ka Bait Allah. Perak, emas jeung barang-barang teh 27
28 Ezra 8.34-9.1 ditimbang di Bait Allah, tuluy dipasrahkeun ka Imam Meremot bin Uria, anjeunna disarengan ku Elasar putra Pinehas, jeung ku duaan ti kaom Lewi nya eta Yosabat bin Yesua jeung Noaja bin Binui. 34 Barang-barang kabeh geus diitung jeung ditimbang sarta dicatet-catetkeun taya nu kaliwat. 35 Geus kitu dulur-dulur nu kakara marulang teh ngaduruk kurban haturan Allah Israil. Sato-sato anu dikurbankeun nya eta: sapi 12, kurban ka sakumna urang Israil, domba jalu 96, anak domba 77, embe 12, pikeun kurban panebus dosana. Kabeh diduruk jadi kurban haturan PANGERAN. 36 Piagem ti raja disanggakeun ka para gupernur jeung para gegeden di Eprat Kulon, seug aranjeunna ngabantu ka bangsa urang, marere sokongan pikeun sagala kaperluan Bait Allah. 9 1 Sabada beres hal eta, sim kuring dibejaan ku sawatara kapala urang Israil, yen bangsa urang, kaasup imam-imam jeung kaom Lewi, geus teu marisahkeun maneh deui ti jelema-jelema anu caricing di kota-kota tatangga nya eta urang Amon, urang Moab, urang Mesir, atawa jeung urang Kanaan, urang Het, urang Pares, urang Yebus jeung urang Emor. Malah marigawe kalakuan anu dipigawe ku eta jelema-jelema, kalakuan anu pikagirukeun.
Ezra 9.2-7 2 Urang Yahudi ngararawin awewe-awewe bangsa eta. Ku sabab kitu, umat anu disucikeun ku Allah teh katepaan kotor ku bangsa lian. Komo kapala-kapala jeung pamingpin-pamingpinna mah pangheulana ngalanggar cegahan. 3 Sim kuring liwat saking mentegegna nepi ka nyosoeh pakean jeung ngaramesan buuk jeung janggot. Brek andiprek, nalangsa beak karep, 4 ngaheruk nepi ka wanci nyanggakeun kurban sore, digimbung ku dulur-dulur anu ngarasa sieun ku timbalan Allah Israil perkara dosana jelema-jelema anu marulang ti pangbuangan. 5 Sanggeus wanci kurban sore, sim kuring cengkat ti enggon andiprek, brek sideku bari nadahkeun leungeun duanana, neneda ka PANGERAN Allah panutan, masih keneh make pakean anu tadi disosoeh. 6 Paneda sim kuring, "Nun Allah, jisim abdi isin langkung-langkung ka payuneun Gusti, dugi ka henteu werat tanggah, gaduh dosa dugi ka ngurugan sirah, malah nyaruaan luhurna langit. 7 Dosa abdi sadaya umat Gusti, ti jaman karuhun dugi ka danget ieu pisan kalintang ageungna. Ku dosa sorangan keneh, abdi sadaya kitu deui raja-raja sareng imam- imam, ragrag kana leungeun raja-raja bangsa lian, ditumpes, diranjah, diboyong jaradi 29
30 Ezra 9.8-12 tawanan jadi bangsa anu hina sakumaha anu karandapan ayeuna. 8 Nun PANGERAN Allah abdi sadaya, abdi-abdi nembe pisan nampi sih kurnia Gusti, dijait sapalih ti tempat tawanan, dicandak ka ieu tempat anu suci kalayan reugreugna. Asal tina jadi kuli paksa bangsa batur, ayeuna dipaparin alam hirup anu anyar. 9 Waktos keur jadi bujang batur, abdi sadaya ku Gusti henteu dikantun. Gusti ngagerakkeun manah raja-raja Persia dugi ka mikawelas ka abdi-abdi, maparin kalaluasaan ngadegkeun deui Bait Gusti anu parantos burak-barik, kalayan pinanggih sareng kasantosaan di dieu, di Yuda sareng Yerusalem. 10 Tina perkawis kadorakaan anu ayeuna, kedah kumaha abdi nyanggemkeunana? Abdi-abdi parantos ngarempak deui timbalan-timbalan 11 anu ku Gusti ditimbalkeun ku perantaraan nabi-nabi utusan Gusti. Padahal abdi-abdi teh parantos diwawadian, yen tanah anu bade dicicingan teh tempat najis, margi jalmi-jalmi anu caricing di dinya, ti tungtung dugi ka tungtungna deui kalotor kalakuanana, doraka. 12 Parantos diwawadian ku nabi-nabi, yen abdi-abdi teu kenging gaduh bojo ka urang nagara ieu. Parantos diwawadian, yen upami hayang gaduh ieu tanah turun-tumurun
Ezra 9.13-10.2 salalamina, abdi-abdi teu kenging ngabantu atanapi mangusahakeun maranehanana sangkan sarenang hirupna. 13 Kadorakaan abdi-abdi parantos kenging hukumanana. Sanaos kitu nun Allah abdi sadaya, abdi-abdi terang yen upami dibanding sareng ageungna dosa sarawuh kadorakaanana mah, sayaktosna hukumanana teh teu sabaraha, tur abdi-abdi diwidian keneh hirup. 14 Jadi kedahna mah asa kacida teuing upami abdi-abdi dugi ka ngalalaworakeun kana timbalan-timbalan, tur dugi ka garaduh bojo ka jalma-jalma anu jarahat kitu! Margi upami dugi ka kitu teh tangtos Gusti bendu, tangtos abdi-abdi ku Gusti dibasmi, moal aya anu diwidian hirup. 15 Nun GUSTI, Allah Israil, Gusti sakalangkung leres, margi kersa keneh ngahirupan ka abdi sadaya. Ayeuna abdi-abdi nyanggakeun samudaya kadorakaan ka payuneun Gusti, rumaos henteu layak ngadeuheus ka payuneun Gusti." 10 1 Sabot Esra sideku neneda di buruan Bait Allah ngakukeun dosa- dosa bangsana bari nangis, urang Israil ngagimbung ka anjeunna loba pisan, lalaki, awewe, jeung barudak, marilu ceurik. 2 Pok Sekanya bin Yehiel ti warga Elam mihatur ka Esra, pihaturna, "Sim kuring sadaya parantos henteu iman ka Allah, 31
Ezra 10.3-8 ngawin awewe bangsa sanes. Nanging aya keneh harepan kangge Israil. 3 Urang kedah ikrar ka Allah panutan yen seja mulangkeun eta sadaya awewe sareng anak-anakna. Sakur nasehat Bapa sareng anu alajrih kana timbalan-timbalan Allah sumeja ditumutkeun. Naon bae anu dipundut ku Hukum Allah sumeja diestokeun. 4 Ngalereskeunana teu bade ngalangkungan, Bapa anu kagungan hak ngalereskeunana, sim kuring sadaya sumeja ngiringan. Mangga jalankeun kumaha saena." 5 Jung Esra ngadeg, sarta imam-imam kapala, lulugu-lulugu kaom Lewi jeung sakabeh urang Israil disina sumpah, sangkan ngajalankeun pirempug anu disodorkeun ku Sekanya. 6 Ti dinya anjeunna ngantunkeun palataran Bait Allah, lebet ka pondok Yohanan bin Elyasib, ngawengi di dinya, teu tuang teu leueut awahing ku prihatin ku kadorakaan jelema-jelema anu marulang ti pangbuangan. 7 Ti dinya diembarkeun ka sakuliah Yerusalem jeung Yuda, yen anu marulang ti pangbuangan kudu kumpul kabeh di Yerusalem. 8 Kitu parentah para kapalana. Sing saha anu teu datang di jero wates tilu poe, sakabeh hartana baris dijabel sarta baris dicabut hakna jadi anggota jamaah. 32
33 Ezra 10.9-14 9 Di jero tilu poe eta, dina tanggal dua puluh bulan ka salapan, urang Yuda jeung urang Binyamin kabeh geus aya di Yerusalem, tuluy karumpul di buruan Bait Allah. Karumpul bari marurungkut teu kuat ku tiisna hawa, kawantu harita keur hujan gede pisan, turug-turug bari mangsar-mingsir paur ku gempungan anu sakitu pentingna. 10 Jung Imam Esra ngadeg sasauran. Kieu saurna, "Maraneh geus nyieun kasalahan jeung mawa kadorakaan ka Israil, karawin ka awewe bangsa batur. 11 Geura araku eta dosa teh ka PANGERAN, Allah karuhun maraneh, tembongkeun kalakuan anu matak raos kana manah Mantenna. Kudu ngajarauhkeun maneh ti jelema-jelema deungeun di nagri ieu anu henteu sabangsa jeung urang, jeung singkahkeun awewe-awewe pamajikan maraneh anu lain bangsa urang teh." 12 Jelema-jelema bareng ngajawab, "Sumeja diestokeun!" 13 Tapi pokna deui, "Ieu kempelan sakieu ageungna, sareng hujan sakieu ageungna. Abdi-abdi parantos teu kiat di laluar. Tur ieu perkawis teh moal rengse ku sadinten dua dinten ku seueurna anu kabeulit ku ieu dosa. 14 Kitu nu mawi nyuhunkeun dipanglereskeun bae ku pangurus masing-masing. Aranjeunna sina ngarantosan di dieu di Yerusalem. Salajengna, anu garaduh bojo ka awewe
Ezra 10.15-21 bangsa batur sina ngadareuheus ka dieu dina waktos anu ditangtoskeun, disarengan ku pangurus sareng hakim ti tempatna masing-masing. Mugi-mugi ieu jalan jadi lantaran sirepna bebendu Allah tina ieu perkara." 15 Anu karumpul teu aya anu ngabantah kana ieu usul, iwal ti Yonatan bin Asahel jeung Yahsea bin Tikwa anu disokong ku dua urang Lewi, Mesulam jeung Sabetai. 16 Ku sabab ieu usul geus kasatujuan ku anu marulang ti pangbuangan, seug Imam Esra nangtoskeun jelema-jelema ti para pamingpin golongan pikeun nguruskeun, sarta ngaran- ngaranna dicatet. Dina tanggal hiji bulan sapuluh papariksaan geus dimimitian. 17 Nguruskeun perkara jelema-jelema anu rarabi ka awewe bangsa sejen teh lilana nepi ka tilu bulan. 18 Ieu daptar ngaran anu karawin ka awewe bangsa deungeun: Ti kalangan imam: Ti golongan Yesua sadudulur, anak-anak Yosadak: Maaseya, Elieser, Yarib jeung Gedalya. 19 Geus jarangji sanggup nyerahkeun bojo masing-masing, tuluy ngurbankeun hiji domba jalu keur nebus dosa. 20 Ti golongan Imer: Hanani jeung Sebaya. 21 Ti golongan Harim: Maaseya, Elias, Semaya, Yehiel jeung Usia. 34
Ezra 10.22-34 22 Ti golongan Pashur: Elyuenai, Maaseya, Ismail, Netanel, Yosabad jeung Elasa. 23 Urang Lewi: Yosabad, Simei, Kelaya (katelahna Kelita), Petahya, Yuda jeung Elieser. 24 Pamaen musik: Elyasib. Ti tukang jaga Bait Allah: Salum, Telem jeung Uri. 25 Nu lianna: Ti golongan Paros: Ramya, Yisia, Malkia, Miyamin, Elasar, Malkia jeung Benaya. 26 Ti golongan Elam: Matanya, Jakaria, Yehiel, Abdi, Yeremot jeung Elias. 27 Ti golongan Satu: Elyuenai, Elyasib, Matanya, Yeremot, Sabad jeung Asisa. 28 Ti golongan Bebai: Yohanan, Hananya, Sabai jeung Atlai. 29 Ti golongan Bani: Mesulam, Maluk, Adaya, Yasub, Saal jeung Yeremot. 30 Ti golongan Pahat Moab: Adna, Kelal, Benaya, Maaseya, Matanya, Besalel, Binui jeung Menase. 31 (10:31-32) Ti golongan Harim: Elieser, Yisea, Malkia, Semaya, Simeon, Binyamin, Maluk jeung Semarya. 32 (10:31) 33 Ti golongan Hashum: Matenai, Matata, Sabad, Elipelet, Yeremai, Menase jeung Simei. 34 (10:34-37) Ti golongan Bani: Maadai, Amram, Uel, Benaya, Bedeya, Keluhi, Pania, 35
Ezra 10.35-44 Meremot, Elyasib, Matanya, Matenai, jeung Yaasai. 35 (10:34) 36 (10:34) 37 (10:34) 38 (10:38-42) Ti golongan Binui: Simei, Selemya, Natan, Adaya, Mahnadbai, Sasai, Sarai, Asarel, Selemya, Semarya, Salum, Amarya jeung Yusup. 39 (10:38) 40 (10:38) 41 (10:38) 42 (10:38) 43 Ti golongan Nebo: Yiel, Matica, Sabad, Sebina, Yadai, Yoel jeung Benaya. 44 Sakitu kabehna anu baroga pamajikan ka awewe bangsa deungeun. Pamajikan- pamajikanana kabeh geus diserahkeun, sina baralik ka asalna katut anak-anakna. 36
Nehemia 1 1 Ieu laporan Nehemia bin Hakalya tina hal anu dilampahkeun ku anjeunna. Mangsa kadua puluh taun Artahsasta jadi raja Persia, dina bulan Kislew, waktu sim kuring aya keneh di ibukota Susan, 2 dulur sim kuring anu ngaran Hanani ti tanah Yuda, datang jeung baturna sababaraha urang. Sim kuring nanyakeun kaayaan Yerusalem jeung dulur-dulur sasama urang Yahudi anu marulang ti pangbuangan di Babul. 3 Jawabna, dulur-dulur nu rahayu bisa marulang ka lemah cai teh keur katarajang susah gede, turug-turug dihina ku tatangga- tatanggana bangsa-bangsa sejen. Tembok kuta Yerusalem angger ancur, gapura- gapurana ti barang tas aya nu ngahuru acan diomean deui. 4 Meunang beja kitu, brek sim kuring diuk bari ceurik. Meunang sababaraha poe sim kuring teu dahar-dahar acan, prihatin teu leungit-leungit. Seug neneda ka Allah, 5 "Nun GUSTI, Allah Sawarga! Gusti teh agung sareng matak gimir! Gusti pengkuh nyepeng perjangjian ka sugri anu nyaah sareng ngestokeun timbalan-timbalan!
2 Nehemia 1.6-11 6 Tingali nun PANGERAN, sareng dangukeun ieu paneda abdi siang sareng wengi tina perkawis umat Gusti, bangsa Israil. Abdi rumaos, urang Israil teh gaduh dosa ka Gusti. Kitu deui karuhun-karuhun sareng abdi pribadi oge gaduh dosa. 7 Doraka, ngabaha ka Gusti, teu tumut kana timbalan. Henteu tigin kana papakon-papakon anu ku Gusti ditetepkeun pikeun abdi sadaya ku perantaraan Musa, abdi Gusti tea. 8 Tangtos Gusti emut, Gusti parantos nimbalan kieu ka Musa, Maraneh Israil, upama henteu satia ka Kami, tan wande dipabalencarkeun ka bangsa-bangsa sejen. 9 Tapi upama tarobat sarta ngagugu kana timbalan Kami, najan keur pabalencar nepi ka tungtung jagat oge, tan wande dipulangkeun ka tempat anu ku Kami geus dipilih geusan ngabakti ka Kami. 10 Nun PANGERAN, eta teh sadayana abdi-abdi Gusti, umat Gusti ku manten, kenging Gusti ngajait ku pangawasa sareng kadigjayaan anu langkung-langkung agungna. 11 Mugi kersa ngadangu kana panyambat abdi, sareng kana panyambat sugri anu sumeja ngamulyakeun ka Gusti, mugi-mugi abdi mendak kurnia ti raja, dikabulkeun panuhun." Kitu paneda sim kuring. Harita sim kuring teh jadi juruladen leueuteun prabu.
Nehemia 2.1-7 2 1 Opat bulan ti harita, dina hiji poe waktu Raja Artahsasta tuang, sim kuring nyanggakeun leueuteun. Katingalieun sim kuring nguyung tara-tara ti sasari. 2 Seug anjeunna mariksa, "Nguyung- nguyung teuing, ku naon? Da lain ari gering mah. Tangtu keur boga kasusah." Sim kuring mani ngagebeg, 3 pok unjukan, "Mugi Kangjeng Raja wilujeng sapapaosna. Kumaha jisim abdi bade kiat nahan kasesah, reh lembur tempat makam karuhun parantos bukrak-bakrek, gapura-gapurana seep aya nu ngahuru." 4 Prabu mariksa deui, "Cik, kumaha kahayang maneh?" Bari sasambat ka Allah Sawarga, 5 sim kuring unjukan ka raja, "Madak Gusti Sang Raja kersa ngabulkeun, abdi nyuhunkeun diwidian mulang ka lembur, ka tanah Yuda, tempat pasarean karuhun, sumeja diwangun deui." 6 Raja, anu harita digedeng ku prameswari, nyaluyuan kana panuhun sim kuring. Jeung mariksa rek sabaraha lilana indit teh, iraha rek balik deui. Ku sim kuring diunjukkeun pililaeunana. 7 Sim kuring nyuhunkeun deui kurniana, nyuhunkeun serat keur para gupernur di Eprat Kulon, sangkan aranjeunna ngidinan sim kuring ngajugjug tanah Yuda. 3
Nehemia 2.8-13 8 Oge nyuhunkeun serat keur ka Asap kawasa leuweung karajaan, sangkan maparin kai keur bahan panto-panto benteng Bait Allah, pikeun kuta jeung pikeun piimaheun sim kuring. Berkah ti Allah, sagala panuhun sim kuring ku raja dikabul. 9 Raja miwarang sapasukan serdadu kuda jeung sawatara perwirana, dipiwarang maturan sim kuring ka Eprat Kulon. Serat ti raja ku sim kuring disanggakeun ka gegeden-gegeden di dinya. 10 Tapi Sanbalat, ti desa Bet Horon, jeung Tobia, hiji pajabat ti propinsi Amon, ngadarenge yen aya jelema datang rek digawe pikeun kapentingan urang Israil teh kacida arambekeunana. 11 Ti dinya sim kuring terus ka Yerusalem. Geus tilu poe di dinya, 12 tapi pikarepeun sim kuring ka Yerusalem anu geus diilhamkeun ku Allah, acan diomongkeun ka sasaha. Tengah peuting eta sim kuring kaluar, dianteur ku sawatara urang. Sato keur tutumpakan ngan aya hiji-hijina, kalde nu ditumpakan ku sim kuring wungkul. 13 Kaluar ti kota teh peuting keneh, bijilna ti Gapura Lebak di beulah kulon. Terus maju ka kidul ka Gapura Jarian, ngaliwatan Pancuran Naga, bari nengetan kuta anu geus arurug jeung lawang-lawang anu geus lebur urut ngahuru. 4
Nehemia 2.14-19 14 Nepi ka sisi kota beulah wetan, mengkol ka kaler arek ka Gapura Pancuran jeung ka Empang Raja. Tapi ku sabab jalanna pinuh ku nu pagalituk, kalde teu manggih tincakeun. 15 Ku sabab kitu sim kuring terus mudun ka Lebak Kidron bari nengetan kuta. Geus kitu balik deui ka urut tadi, terus asup deui ka jero kota ti Gapura Lebak. 16 Tas ti mana jeung tas naon sim kuring, gegeden di dinya taya nu terangeun saurang-urang acan. Nepi ka harita, sim kuring acan nyarita naon-naon ka sasama urang Yahudi oge, boh ka imam-imam, boh ka para pamingpin jeung gegeden-gegeden, atawa ka sing saha bae anu engkena baris marilu ngabantu kana pagawean. 17 Nyarita-nyarita teh ayeuna. Kieu carek sim kuring ka maranehna, "Pohara pikangeneseunana kaayaan urang teh. Yerusalem jadi bukrak-bakrek, gapura- gapurana lebur! Urang jieun deui kuta teh, sangkan urang lubar tina kaayaan hina." 18 Satuluyna sim kuring nyarita yen geus meunang pangjaring jeung pitulung Allah. Timbalan raja tea dicaritakeun ka maranehna. Ku maranehna ditema kieu, "Hayu urang geura prak mimitian!" Seug maranehna tatan-tatan. 19 Eta paniatan kadengeeun ku Sanbalat jeung Tobia, jeung ku hiji urang Arab anu ngaranna Gesyem. Seug maranehna 5
Nehemia 2.20-3.5 nyeungseurikeun bari pokna, "Rek boga pamaksudan naon maraneh teh? Rek barontak ka raja?" 20 Dijawab ku sim kuring, "Ku pitulung Allah Sawarga, paniatan kuring pasti bukti. Kuring, abdi-abdi Mantenna, ayeuna rek mimiti barang gawe ngadegkeun. Sabalikna aranjeun teu boga hak atawa milik naon bae di Yerusalem, sarta dina adat istiadat ieu kota, aranjeun teu boga bagian." 3 1 Ieu laporan hal prak-prakan diomeanana kuta Yerusalem. Imam Agung Elyasib jeung sasama para imam ngadegkeun deui Gapura Domba, panto-pantona dipasang jeung dihususkeun pikeun PANGERAN. Kuta teh diomeanana jeung dihususkeunana nepi ka Munara Saratus jeung Munara Hananel. 2 Bagian saterusna dipigawe ku urang Yeriho, ditema ku bagian Sakur bin Imri. 3 Gapura Lauk dipigawe ku warga Senaah, balok-balok jeung panto-pantona diterapkeun, lengkep katut sarigsig-sarigsig jeung tulak-tulakna. 4 Ti dinya diteruskeun ku bagian Meremot bin Uria incu Hakos, disambung ku bagian Mesulam bin Berekya incu Mesesabel, diteruskeun ku bagian Sadok bin Baana. 5 Ti dinya diteruskeun ku urang Tekoa. Tapi pamingpin-pamingpin urang Tekoa mah dibere pagawean kasar ku mandor-mandorna teh nolak. 6
Nehemia 3.6-13 6 Gapura Yesyana dipigawe ku Yodaya bin Paseah jeung Mesulam bin Besoja. Balok- balok jeung panto-pantona diterapkeun, lengkep katut sarigsig-sarigsig jeung tulak-tulakna. 7 Ti dinya diteruskeun ku Melaca urang Gibon, Yadon urang Meronot, jelema-jelema ti Gibon jeung ti Mispa, nepi ka semet panglinggihan gupernur Eprat Kulon. 8 Ti dinya diteruskeun ku Usiel bin Harhaya, kamasan. Diteruskeun ku Hananya tukang nyieun seuseungitan, nepi ka Kuta Lega. 9 Disambung ku Repaya bin Hur, kapala saparo Distrik Yerusalem. 10 Diteruskeun ku Yedaya bin Harumap, anu kabagian migawe bagian deukeut imahna keneh. Ti dinya disambung ku Hatus bin Hasabneya. 11 Diteruskeun ku Malkia bin Harim jeung Hasub bin Pahat Moab, ditambah ku ngawangun deui Munara Hawu. 12 Ti dinya disambung ku Salum bin Halohes, kapala Distrik Yerusalem anu saparo deui, dibarantuan ku putra-putrana anu istri. 13 Gapura Lebak dipigawe ku Hanun jeung jelema-jelema urang Sanoa. Panto-pantona dipasang, lengkep katut sarigsig-sarigsig jeung tulak-tulakna, ditambahan ku ngomean kutana sapanjang 440 meter nepi ka semet Gapura Jarian. 7
Nehemia 3.14-21 14 Gapura Jarian dipigawena ku Malkia bin Rehab, kapala Distrik Bet Kerem. Panto-pantona dipasang, lengkep katut sarigsig-sarigsig jeung tulak-tulakna. 15 Gapura Pancuran dipigawe ku Salum bin Kolhose, kapala Distrik Mispa. Jalan paranti asupna dihateupan, panto-pantona dipasang, lengkep katut sarigsig-sarigsig jeung tulak-tulakna. Kuta gigireun taman raja oge, lebah Empang Sela, diomean nepi ka semet tangga anu mudun ti Kota Daud. 16 Ti dinya disambung ku Nehemia bin Asbuk, kapala Distrik saparo Bet Sur nepi ka makam Daud, terus nepi ka semet empang jeung tangsi. 17 Urang Lewi anu kabagian ngomean sababaraha bagian kuta, nya eta: Rehum bin Bani, ngomean sabagian. Diteruskeun ku Hasabya, kapala Distrik saparo Kehila, ngawakilan distrikna. 18 Ti dinya disambung ku Bawai bin Henadad, kapala Distrik Kehila anu saparo deui. 19 Bagian anu di hareupeun gudang pakarang nepi ka pojok anu mengkol, diomeanana ku Eser bin Yesua, kapala di Mispa. 20 Ti dinya nepi ka semet lawang buruan bumi Imam Agung Elyasib, diomeanana ku Baruk bin Sabai. 21 Ti semet eta nepi ka tungtung bumina Elyasib, diomeanana ku Meremot bin Uria incu Hakos. 8
Nehemia 3.22-30 22 Para imam anu marilu ngomean kuta nya eta: Para imam anu di sakurilingeun Yerusalem. 23 Binyamin jeung Hasub ngomean bagian anu di payuneun bumina. Ditema ku Asaria bin Maaseya putu Ananya, ngomean bagian anu di payuneun bumina. 24 Binui bin Henadad ngomeanana ti semet bumi Asarya nepi ka pojok kuta. 25 (3:25-26) Palal bin Usai ngomeanana ti semet pojok eta jeung ti tonggoheun munara karaton, deukeut gardu jaga. Pedaya bin Paros ngomeanana ti semet eta nepi ka tungtung wetan deukeut Gapura Cai jeung munara jaga Bait Allah, deukeut tempat anu ngaran Opel, pamatuhan kuli-kuli Bait Allah. 26 (3:25) 27 Urang Tekoa kabagian ngawangun mimiti ti bagian anu pahareup-hareup jeung munara gede paranti jaga Bait Allah, nepi ka kuta deukeut Opel. 28 Ti semet eta, ti semet Gapura Kuda ka kaler, digarap ku sawatara urang imam, bagian hareupeun imahna masing-masing. 29 Sadok bin Imer kabagian ngagarap anu di hareupeun imahna. Bagian saterusna digarap ku Semaya bin Sekanya, tukang jaga Gapura Wetan. 30 Hananya bin Selemya jeung Hanun, anak Salap anu kagenep, ngagarap bagian saterusna, kadua kalina. Ditema ku Mesulam 9
Nehemia 3.31-4.4 bin Berekya, ngagarap anu di hareupeun imahna. 31 Ti semet eta ka dituna digarap ku Malkia, kamasan, nepi ka wawangunan anu diparake ku kuli-kuli Bait Allah jeung ku tukang-tukang dagang, semet Gapura Mipkad, palebah loteng kuta di juru anu nyanghareup ka beulah kaler jeung wetan. 32 Bagian anu panganggeusan, nya eta ti semet juru loteng tea nepi ka Gapura Domba, dipigawena ku kamasan-kamasan jeung tukang-tukang dagang. 4 1 Barang Sanbalat nyahoeun yen urang Yahudi geus mimiti nyieun kuta, hatena ngentab, seug bae ngahina. 2 Kieu ngomongna di hareupeun babaturanana jeung hareupeun balad Samaria, "Eta si Yahudi taya kabisa teh keur nyarieun naon? Arek ngadegkeun deui kotana meureun karepna mah! Naha samarukna eta pagawean teh rek bisa anggeus dina sapoe pedah geus mere kurban? Na bisa nyieun wawangunan tina batu ku bahan-bahan urut kaduruk?" 3 Ditempas ku Tobia di gigireunana, pokna, "Kuta naon siga kitu? Didobrak ku careuh ge rungkad!" 4 Sim kuring neneda, "Nun Allah, dangukeun eta anu moyok ka abdi-abdi! Mugi pamoyokna malindes ka dirina. Sing dirampog sagala 10
11 Nehemia 4.5-13 kagaduhna. Sing dibaroyong, dibarui di tanah batur. 5 Kadorakaanana ulah dipaparin ampun. Dosana ulah dihampura, parantos ngahina ka abdi-abdi anu keur digarawe." 6 Kuta diteruskeun diomean. Teu mangkuk lila luhurna geus meunang satengahna, kawantu anu digarawena karesit. 7 Sanbalat, Tobia, kitu deui urang Arab, urang Amon jeung urang Asdod mareunang beja, yen pagawean ngadegkeun deui kuta Yerusalem kacida lancarna, babagian- babagian anu rarungkad geus katutup. Maranehanana jadi arambekeun. 8 Tuluy barempug arek nempuh ka Yerusalem, rek disina kalangkabut. 9 Tapi sim kuring neneda ka Allah panutan, sarta beurang peuting nempatkeun jaga. 10 Urang Yuda nyieun lagu, seug dikarawihkeun: "Geus teu kuat ngakutan anu bareurat, loba keneh nu kudu diangkat. Naha sanggup poe ieu nuluykeun gawe?" 11 Musuh mah nyangkana urang teu terang nanaon, nyaho-nyaho lamun enggeus ditarajang diparaehan nepi ka pagawean bongkor. 12 Padahal beja paniatan maranehna kitu teh teu kendat katarima ti urang Yahudi anu caricingna campur jeung eta musuh. 13 Dulur-dulur ku sim kuring dibere pakarang, pedang, tumbak jeung jamparing,
Nehemia 4.14-19 tuluy ditempatkeun diatur nurutkeun warga masing-masing di tukangeun kuta anu can anggeus. 14 Tapi dulur-dulur teh bangun salempang. Ku sabab eta dulur-dulur jeung kapala- kapala sarta para pamingpinna, ku sim kuring diomongan, "Teu kudu dipikarisi eta musuh teh. Sing aringet kumaha gagahna, kumaha hebatna PANGERAN. Tarung masing teuneung, ngabela batur sabangsa, ngabela anak rabi, ngabela imah pangancikan." 15 Musuh teh tuluyna mah nyahoeun yen niat hasudna geus katohyan. Karasaeun yen paniatanana geus digagalkeun ku Allah. Geus kitu mah dulur-dulur teh neruskeun deui hanca migawe kuta. 16 Ti harita dulur-dulur teh diatur, sawareh digarawe, sawareh deui ngajaraga, marake baju kere, samakta ku pakarang, tumbak, kepeng, jamparing. Ari para pamingpin sakuat-kuat marantuan dulur-dulur 17 anu digarawe. Anu ngakutan bahan-bahan mah malah digarawena teh kapaksa ku sabeulah leungeun, lantaran nu sabeulah deui nyekel pakarang. 18 Anu marigawe kuta oge digarawena teh bari nyaroren pedang. Jeung aya saurang anu ngagondeng sim kuring, kawajibanana niup tarompet tangara. 19 Sim kuring ngomong ka dulur-dulur jeung ka kapala-kapala sarta pamingpin- 12
Nehemia 4.20-5.4 pamingpinna, "Ieu hanca ngembat sakieu panjangna, ti tungtung ka tungtung deui panjang pisan. 20 Ku margi eta upami aya tangara tarompet kedah enggal kempel ka sim kuring. Allah tangtos mantuan urang perang." 21 Saban poe, ti wanci balebat nepi wanci bijil deui bentang-bentang, dulur-dulur teh sawareh digarawe, sawareh ngajaraga bari nyarekel tumbak. 22 Nu keur digarawe ku sim kuring dipenta, yen sapanjang keur kitu mah, kabeh katut jeung juru-juru ladenna kudu mareuting di Yerusalem bae, sangkan ari ti peuting ngajaga kota, ti beurang digarawe. 23 Sim kuring, ti peuting oge tara cucul pakean, kitu deui babaturan, gandek-gandek jeung pangawal-pangawal sim kuring, bari teu lesot ti pakarang. 5 1 Dina hiji waktu, dulur-dulur lalaki awewe loba anu rarumahuh ku kalakuan dulur-dulurna urang Yahudi keneh. 2 Pokna, "Parabaneun rea, gandum geus teu boga, kudu kumaha nya hirup." 3 Aya nu rumahuhna kieu, "Lahan, kebon anggur, imah, kapaksa digadekeun sangkan teu nepi ka langlayeuseun." 4 Aya oge anu ngomong kieu, "Keur mayar pajeg tanah jeung kebon anggur ka nagara ge kapaksa kudu nginjeum. 13
Nehemia 5.5-10 5 Padahal urang jeung maranehna teh tunggal keneh urang Yahudi. Barudak urang sarua balageur cara anak-anakna. Tapi naha ari barudak urang nepi ka jadi badegana. Anak nu awewe kitu keneh, kajual ka maranehna jadi badega. Urang geus teu bisa naon-naon lantaran lahan jeung kebon anggur geus leupas ka batur." 6 Nguping dulur-dulur rarumahuh, sim kuring jadi jengkel 7 ka kapala-kapala jeung pamingpin- pamingpinna. Sim kuring ihtiar. Maranehna dielingan, "Aranjeun meres ka dulur sorangan!" Sim kuring ngayakeun gempungan rek ngabarempugkeun sual eta. 8 Ti dinya nyarita, "Sim kuring sarerea geus satekah polah nebus dulur-dulur, urang Yahudi, anu ngajarual maneh ka bangsa batur. Ari aranjeun kalah ka ngahaja sangkan dulur-dulur teh ngajarual maneh ka aranjeun, papada urang Yahudi!" Maranehna ngabaretem teu bisa ngajawab. 9 Sim kuring neruskeun, "Kalakuan kitu teh salah! Cik sing sarieun ku Allah, sing bener lampah, sangkan musuh urang anu teu baroga agama nu bener teu manggih jalan keur ngagogoreng ka urang. 10 Eta dulur-dulur ku sim kuring sabatur- batur jeung ku nu digarawe di sim kuring geus dibarere nginjeum duit jeung gandum. Tapi urang bebaskeun bae teu kudu malayar. 14
Nehemia 5.11-15 11 Hutang-hutangna ka aranjeun oge, boh duit boh gandum boh anggur atawa minyak jetun, ku aranjeun ulah ditagih. Lahan-lahanna, kebon anggurna, pelak jetunna, imah-imahna, pulang-pulangkeun deui poe ieu keneh!" 12 Maranehna ngajawab, "Ngiringan kana pangersa. Sagala rupina bade dipulangkeun, hutang-hutangna bade dibebaskeun." Sim kuring manggil imam-imam. Kapala-kapala tea sina sarumpah di hareupeun imam-imam sangkan jangjina dilaksanakeun. 13 Geus kitu sim kuring ngudar beubeur tina cangkeng seug dikebutkeun, bari ngucap kieu, "Upama aranjeun henteu nekanan jangji, baris dikebutkeun ku Allah. Imah aranjeun saeusina baris dimusnakeun, moal aya nu disesakeun." Anu karumpul bareng nyebut, "Amin," dituluykeun ku muji ka PANGERAN. Jangji kapala-kapala tea enya dilaksanakeun. 14 Geus dua belas taun sim kuring jadi gupernur tanah Yuda, nya eta ti taun kadua puluh nepi ka taun katilu puluh dua Artahsasta jumeneng raja, sim kuring can kungsi ngasaan kadaharan anu pantes keur gupernur. Baraya-baraya nya kitu keneh. 15 Gupernur-gupernur nu tihareula mah digarawena teh sok ngabeungbeuratan rahayat, saban poe mundut ka rahayat 40 uang perak, keur meuli kadaharan jeung 15
Nehemia 5.16-6.2 anggur. Pagawe-pagawena oge ka rahayat teh wani meres. Sim kuring mah jelema anu sieun ku Allah, palias kitu. 16 Jeung boro-boro mikirkeun hayang boga tanah, katungkulkeun kana pagawean ngawangun deui kuta tea. Anu digarawe di sim kuring oge marilu marantuan digawe. 17 Dina waktu-waktu anu angger sim kuring geus biasa mere dahar ka saratus lima puluh urang Yahudi jeung kapala-kapalana, can kaitung semah-semah ti bangsa-bangsa tatangga anu nyaremah ka sim kuring. 18 Saban poe meuncit sapi hiji, domba pilihan genep, hayam pirang-pirang, sarta sapuluh poe sakali nyadiakeun anggur rupa-rupa. Kilang kitu sim kuring tara menta ditunjang sakumaha hak gupernur, lantaran terang rahayat teh beurat tanggunganana. 19 Nun Allah, ieu sagala rupi ihtiar jisim abdi enggoning nalang sareng nulung dulur-dulur, disanggakeun ka Gusti. 6 1 Sanbalat, Tobia, Gesyem jeung sakur anu ngamusuh ka urang mareunang beja, yen kuta geus anggeus, anu gararowongna kabeh geus katutup, kari masangkeun lawang-lawang jalan asupna. 2 Sanbalat jeung Gesyem ngirim utusan ka sim kuring, cenah sim kuring kudu nepungan di hiji kampung, di Lebak Ono. Eta teh akalna, arek nyilakakeun ka sim kuring. 16
17 Nehemia 6.3-10 3 Ku sim kuring dijawab, "Teu tiasa. Keur aya padamelan penting, bilih katunda lantaran nepangan aranjeun." 4 Mentana ditemonan teh geus opat kali, sarta unggal-unggal ku sim kuring dijawabna sarua. 5 Kalima kalina, utusanana teh mawa surat teu make amplop. 6 Kieu suratna, "Kenging wartos ti Gesyem, yen jalmi-jalmi anu disakuriling rame gehger majar anjeun sareng urang Yahudi bade barontak, eta margina anjeun ngomean kuta. Sanggem Gesyem deui, anjeun bade ngajenengkeun maneh jadi raja, 7 parantos ngajenengkeun nabi-nabi kangge ngembarkeun di Yerusalem yen anjeun jadi raja di tanah Yuda. Hal ieu tangtos parantos kadangu ku Kangjeng Raja. Kitu nu mawi perlu urang tepang ngabarempagkeun perkawis eta." 8 Ku sim kuring dijawab, "Anu disaurkeun ku anjeun taya hiji anu bukti. Jijieunan anjeun bae." 9 Maranehna nyoba-nyoba nyingsieunan ngarah pagawean bongkor. Sim kuring neneda, "Nun Allah, mugi abdi-abdi dipaparin kakuatan!" 10 Geus kitu sim kuring nganjang ka Semaya bin Delaya incu Mehetabel, lantaran manehna teu bisa ninggalkeun imah. Manehna ngomongan ka sim kuring, "Bapa, urang
Nehemia 6.11-16 nyumput sareng abdi di Kamar Suci di Bait Allah, pantona urang tulakan, margi bade aya anu ka darieu seja nelasan ka Bapa. Boa wengi ieu ge darongkap." 11 Jawab sim kuring, "Bapa mah teu biasa manglumpatkeun jeung lain tukang nyumput. Naha ku nyumput di Bait Allah teh Bapa bisa salamet? Embung Bapa mah." 12 Sanggeus dipikiran, tetela eta omongan Semaya teh lain ti Allah, tapi ti Sanbalat jeung Tobia, anu geus nyogok ka manehna sina pura-pura pupulih kitu ka sim kuring. 13 Semaya ku maranehna disewa sina nyingsieunan sangkan kuring nyieun dosa, sangkan maranehna bisa ngaragragkeun ngaran sim kuring jeung ngarendahkeun martabat sim kuring. 14 Sim kuring neneda, "Nun Allah, emutkeun eta kalakuan Tobia sareng Sanbalat. Mugia maranehna dihukum ku Gusti. Sing emut oge ka awewe anu nami Nodiah, sareng ka nabi-nabi sanesna anu kapungkur nyobi-nyobi nyingsieunan ka abdi." 15 Sanggeus lima puluh dua poe, dina tanggal dua puluh lima bulan Elul, kuta teh geus anggeus pisan. 16 Barang bejana nepi ka musuh-musuh sakurilingeun, maranehna jadi kacida kaeraanana, lantaran geus katembong ku sarerea yen eta pagawean teh kalayan pitulung Allah bisa rengse. 18
Nehemia 6.17-7.3 17 Sajeroning kitu, pamingpin-pamingpin urang Yahudi geus susuratan jeung Tobia. 18 Loba urang Yuda anu ngabatur ka Tobia, dumeh mitohana urang Yahudi, nya eta Sekanya bin Arah. Turug-turug Yohanan, anakna, boga rabi ka anak Mesulam bin Berekya. 19 Sanajan Tobia teu eureun-eureun nyingsieunan sim kuring dina surat-suratna, tapi ku eta jelema-jelema teh teu weleh dialem di hareupeun sim kuring, sarta saomong-omong sim kuring ku maranehna sok ditepikeun ka Tobia. 7 1 Ayeuna kuta geus anggeus. Lawang- lawangna geus dipasang. Tukang-tukang jaga, para jurukawih, jeung urang Lewi lianna geus nyarekel tugasna masing-masing. 2 Sim kuring ngangkat dua jelema pikeun ngatur kota Yerusalem, nya eta Hanani dulur sim kuring, jeung Hananya, kapala kawasa leuweung. Hananya jelema pinter tur sieun ku Allah, taya sasamana. 3 Ku sim kuring diomongan, yen lawang- lawang kota Yerusalem lamun acan bray isuk jeung panonpoe acan moncorong, ulah waka dibuka. Jeung samemeh kawal-kawal daratang ngajaga pabuburit, salawasna kudu ditutup sarta dipalang. Jaba ti eta kudu neundeun jelema ti kota Yerusalem, sawareh sina ngarajaga di garduh-garduh. Sawareh 19
Nehemia 7.4-8 deui kudu ngaronda sabudeureun imahna masing-masing. 4 Yerusalem teh kota gede, tapi pangeusina acan sakumaha lobana, imah oge loba anu can dijieun. 5 Sim kuring kenging ilham ti Allah, kudu ngumpulkeun dulur-dulur jeung kapala- kapala sarta pamingpin-pamingpinna, kudu ditaliti sajarah karuhunna. Tina daptar anu marulang ti heula ti pangboyongan, nurutkeun catetanana kieu: 6 Loba pisan anu marulang ti pangbuangan di Babul teh, marulang ka Yerusalem jeung Yuda, ka lemburna masing-masing. Caricingna di ditu ti barang diboyong ku Raja Nebukadnesar. 7 Kapala-kapalana nya eta: Serubabel, Yosua, Nehemia, Asarya, Raamya, Nahamani, Mordekai, Bilsan, Misperet, Bigwai, Nehum jeung Baana. 8 (7:8-25) Ieu daptar golongan-golongan Israil, katut jumlah lobana anu marulang ti pangbuangan: Golongan Paros 2.172; Golongan Sepaca 372; Golongan Arah 652; Golongan Pahat Moab (turunan Yesua jeung Yoab) 2.818; Golongan Elam 1.254; Golongan Satu 845; Golongan Sakai 760; Golongan Binui 648; Golongan Bebai 628; Golongan Asgad 2.322; Golongan Adonikam 667; Golongan Bigwai 2.067; Golongan Adin 655; Golongan Ater (anu katelah Hiskia) 98; 20
21 Nehemia 7.9-28 Golongan Hashum 328; Golongan Besai 324; Golongan Harip 112; Golongan Gibon 95. 9 (7:8) 10 (7:8) 11 (7:8) 12 (7:8) 13 (7:8) 14 (7:8) 15 (7:8) 16 (7:8) 17 (7:8) 18 (7:8) 19 (7:8) 20 (7:8) 21 (7:8) 22 (7:8) 23 (7:8) 24 (7:8) 25 (7:8) 26 (7:26-38) Anu marulang ka tempat- tempat asal karuhunna: Urang Betlehem jeung Netopa 188; Urang Anatot 128; Urang Bet Asmawet 42; Urang Kiryat Yarim, Kepira jeung Berot 743; Urang Ramah jeung Geba 621; Urang Mikmas 122; Urang Betel jeung Ai 123; Urang Nebo lianna 52; Urang Elam lianna 1.254; Urang Harim 320; Urang Yeriho 345; Urang Lod, Hadid jeung Ono 721; Urang Senaa 3.930. 27 (7:26) 28 (7:26)
Nehemia 7.29-46 29 (7:26) 30 (7:26) 31 (7:26) 32 (7:26) 33 (7:26) 34 (7:26) 35 (7:26) 36 (7:26) 37 (7:26) 38 (7:26) 39 (7:39-42) Daptar golongan-golongan imam anu marulang ti pangbuangan: Golongan Yedaya (turunan Yesua) 973; Golongan Imer 1.052; Golongan Pashur 1.247; Golongan Harim 1.017. 40 (7:39) 41 (7:39) 42 (7:39) 43 (7:43-45) Golongan-golongan urang Lewi anu marulang ti pangbuangan: Golongan Yesua jeung Kadmiel (turunan Hodawia) 74; Golongan tukang-tukang musik Bait Allah (turunan Asap) 148; Golongan tukang-tukang jaga Bait Allah (turunan Salum, Ater, Talmon, Akub, Batita jeung Sobai) 138. 44 (7:43) 45 (7:43) 46 (7:46-56) Golongan kuli-kuli Bait Allah anu marulang ti pangbuangan: Siha, Hasupa, Tabaot, Keros, Sia, Padon, Lebana, Hagaba, Salmai, Hanan, Gidel, Gahar, Raya, 22
Nehemia 7.47-62 Resin, Nekoda, Gasam, Usa, Paseah, Besai, Mehunim, Nepusim, Bakbuk, Hakupa, Harhur, Baslit, Mehida, Harsa, Barkos, Sisera, Tema, Nesia jeung Hatipa. 47 (7:46) 48 (7:46) 49 (7:46) 50 (7:46) 51 (7:46) 52 (7:46) 53 (7:46) 54 (7:46) 55 (7:46) 56 (7:46) 57 (7:57-59) Golongan abdi-abdina Suleman anu marulang ti pangbuangan: Sotai, Soperet, Perida, Yaala, Darkon, Gidel, Sepaca, Hatil, Pokeret, Hasebaim jeung Amon. 58 (7:57) 59 (7:57) 60 Jumlah turunan kuli-kuli Bait Allah jeung golongan abdi-abdina Suleman anu marulang ti pangbuangan aya 392. 61 (7:61-62) Anu kaasup ka golongan Delaya, Tobia, jeung Nekoda aya 642. Marulangna ti Tel Mela, Tel Harsa, Kerub, Adon jeung Imer, tapi ieu mah teu bisa dibuktikeun yen turunan Israil. 62 (7:61) 23
Nehemia 7.63-72 63 (7:63-64) Golongan-golongan imam anu teu bisa nembongkeun sajarah turunanana nya eta: Hobaya, Hakos jeung Barsilai. (Karuhun golongan Imam Barsilai nikahna ka awewe ti golongan Barsilai urang Gilad, tuluy make ngaran mitohana.) Ku lantaran teu bisa nerangkeun saha karuhunna, maranehna ditolak tina kaimaman. 64 (7:63) 65 Saur gupernur Yahudi maranehna mah teu meunang milu ngadahar tina kurban suci lamun can aya imam anu ngadeg nyepeng Urim jeung Tumim. 66 (7:66-69) Jumlah lobana anu marulang ti pangbuangan aya 42.360 jelema. Gandek- gandek lalaki jeung awewe aya 7.337 jelema. Para pamaen musik lalaki jeung awewe aya 245 jelema. Kuda 736; Bigal 245; Onta 435; Kalde 6.720. 67 (7:66) 68 (7:66) 69 (7:66) 70 (7:70-72) Barang-barang sumbangan pikeun ongkos ngomean Bait Allah: Ti gupernur: emas 8 kilo, pinggan paranti upacara 50, jubah imam 530; Ti kapala- kapala warga: emas 168 kilo, perak 1.250 kilo; Ti dulur-dulur lianna: emas 168 kilo, perak 140 kilo, jubah imam 67. 71 (7:70) 72 (7:70) 24
Nehemia 7.73-8.6 73 Imam-imam, urang Lewi, tukang-tukang jaga Bait Allah, para pamaen musik, sajumlah rahayat biasa, kuli-kuli Bait Allah kabeh bangsa Israil caricingna di desa jeung di dayeuh di tanah Yuda. 8 1 Nincak bulan katujuh, urang Israil geus marerenah di satempat-tempatna. Dina tanggal hiji bulan eta kabeh ka Yerusalem, kumpul di alun-alun deukeut Gapura Cai. Maranehna menta ka Imam Esra, anu ahli kana Hukum anu ku PANGERAN dipaparinkeun ka Musa pikeun urang Israil, supaya eta Kitab Hukum teh dicandak. 2 Ku Esra kitab teh dicandak ka tempat kumpul, ka dulur-dulur, lalaki, awewe, jeung barudak anu geus aya pangartina. 3 Seug Hukum teh diaos di dinya, di alun-alun deukeut gapura, ti isuk nepi ka burit, didarengekeun kalawan saregep. 4 Esra ngaosna ngadeg dina panggung beunang ngahaja nyieun keur eta kaperluan. Ti tengeneunana digondeng ku Matica, Sema, Anaya, Uria, Hilkia jeung Maaseya. Ti kiwaeunana ku Pedaya, Misael, Malkia, Hashum, Hasbadana, Jakaria jeung Mesulam. 5 Jelema-jelema panonna kabeh mencrong ka Esra dina panggung anu luhur. Barang eta kitab ku Esra dibuka, jalma-jalma teh jung narangtung. 6 Pok Esra sasauran, "Mulyakeun PANGERAN, Allah Nu Maha Agung!" Ditema ku jalma rea, 25
Nehemia 8.7-12 "Amin! Amin!" bari naradahkeun leungeun, tuluy sarujud ka PANGERAN. 7 Geus kitu carengkat deui, narangtung di satempat-tempatna. Ti dinya anu diaos teh diterangkeun maksudna ku urang Lewi, nya eta ku Yesua, Bani, Serebya, Yamin, Akub, Sabtai, Hodia, Maaseya, Kelita, Asarya, Yosabad, Hanan jeung Pelaya. 8 Mimitina disalin heula ku lisan sabagian- sabagian, tuluy diterangkeun pihartieunana sangkan kaharti ku hadirin. 9 Barang ngadarenge hal anu diparentahkeun ku eta Hukum, jelema-jelema teh mani pating hareruk terus careurik. Seug gupernur Nehemia, Imam Esra ahli Hukum, jeung urang Lewi anu nerangkeun eta Hukum sasauran ka maranehna, saurna, "Poe ieu teh suci pikeun PANGERAN Allah maraneh, ulah dipake sedih jeung ceurik. 10 Geura baralik, pesta masing suka. Dulur-dulur anu dahareunana jeung anggurna kurang kudu pada marere. Poe ieu suci pikeun PANGERAN, jadi ulah dipake nalangsa. Sing suka bungah ku karana PANGERAN sangkan kuat." 11 Urang Lewi tarurun tuluy ngalilipur, pokna ulah nalangsa dina poe anu sakieu sucina. 12 Bral jelema-jelema teh baralik, tuluy balakecrakan sukan-sukan, bari babagi ka nu sejen, bungah lantaran bisa ngaharti ka anu tadi dipangmacakeun. 26
Nehemia 8.13-18 13 Poe isukna, kapala-kapala warga, dibarengan ku imam-imam jeung urang Lewi ngadareuheus ka Esra, rek diajar ngahartikeun Hukum PANGERAN. 14 Seug kanyahoan, yen dina eta Hukum paparin ti Allah ku perantaraan Musa teh aya katangtuan, yen salila Pesta Saung Daun, urang Israil kudu caricing di saung-saung. 15 Ku sabab eta tuluy nyieun pangumuman, diembarkeun ka sakuliah Yerusalem jeung ka desa-desa katut lembur-lemburna. Unina, "Kudu naranjak ka pasir-pasir, ngarala pangpang-pangpang anu daunna gomplok, kayaning: camara, jetun, caringin, palem, keur nyieun saung, nedunan parentah anu kaungel dina Kitab Hukum." 16 Seug jelema-jelema narutuhan dahan, tuluy dijarieun saung. Aya nu di luhur imah da hateup imahna teh papak, aya nu di buruanana, aya nu di buruan Bait Allah anu kakuriling ku tembokan, aya nu di alun-alun deukeut ka Gapura Cai jeung Gapura Epraim. 17 Sakur anu marulang ti pangbuangan kabeh nyaung-nyaung. Ti jaman Yosua putra Nun, kakara harita adat anu kitu dijalankeun deui. Jalma-jalma kabeh saruka ati. 18 Ti mimiti pesta nepi ka tutup, Hukum Allah dibaca saban poe sabagian-sabagian. Ari lilana pesta kitu teh tujuh poe. Dina poe kadalapanna diayakeun upacara tutup pesta, luyu jeung ungel Kitab Hukum tea. 27
Nehemia 9.1-6 9 1 (9:1-2) Dina tanggal dua puluh opat bulan eta keneh, urang Israil kumpul, arek paruasa nyirikeun kaduhung ku dosa-dosana. Masing-masing geus nyegah maneh tina campur jeung bangsa batur. Mararake karung, nareundeun lebu dina sirah, ciri prihatin. Deg narangtung, rek ngakukeun dosana jeung dosa karuhunna. 2 (9:1) 3 Tuluy dipangmacakeun Hukum PANGERAN Allahna kurang leuwih tilu jam lilana, dituluykeun ku ngakukeun dosa-dosa sarta ngabakti ka PANGERAN Allahna, tilu jam deui lilana. 4 Di dinya aya panggung, dieusi ku urang Lewi nya eta: Yesua, Bani, Kadmiel, Sebanya, Buni, Serebya, Bani jeung Kenani, narangtung neneda ka PANGERAN Allahna, sorana ditarikkeun. 5 Yesua, Kadmiel, Bani, Hasabneya, Serebya, Hodia, Sebanya jeung Petahya, urang Lewi, ngayakeun uaran nyambat sembahyang, kieu nyambatna, "Geura narangtung, puji PANGERAN Allah panutan; mulyakeun salalanggengna. Puji jenengana-Na nu mulya, ku saban jalma, najan puji ti manusa kurang hargana." 6 Breng urang Israil ngunjukkeun paneda, kieu, "Nun PANGERAN, mung Gusti anu jumeneng PANGERAN. Gusti nu ngadamel sakuliah antariksa, nu ngadamel bentang- 28
Nehemia 9.7-13 bentang, Gusti ngadamel daratan, lautan saeusina, ngahirupan saniskara. Sadaya kakuatan langit ka Gusti sujud sumembah. 7 Nun GUSTI Allah, Gusti milih Abram, dicandak kaluar ti tanah Ur di Babul, namina digentos jadi Ibrahim. 8 Kauninga, anjeunna ka Gusti satia, Gusti ngadamel perjangjian sareng anjeunna. Gusti ngajangji, anjeunna bade dileler tanah urang Kanaan, tanah urang Het, tanah urang Emor, tanah urang Pares, tanah urang Yebus, tanah urang Girgas, baris jadi banjar karang pangancikan turunanana. Gusti ngabuktoskeun jangji kawantu Gusti teh tigin. 9 Karuhun abdi sangsara waktos di Mesir, Gusti waspaos. Gusti ngadangu panyambatna di Laut Beureum. 10 Gusti ngeunakeun mujijat-mujijat ka raja Mesir, ka para gegedenna, ka rahayatna, reh Gusti uninga umat Gusti ku eta dikaniaya. Gusti jadi kamashur dugi ka kiwari. 11 Gusti ngadamel jalan di dasar laut, umat dituyun nyorang taneuh anu tuhur. Nu ngarudagna mah tilelep di dinya, lir batu ngalelep di laut anu keur motah. 12 Umat ku Gusti diraksa di jalanna, siang ditungtun ku mega, wengi dicaangan ku tihang seuneu. 13 Di Gunung Sinai, Gusti lungsur ti sawarga, ka umat ngandika, maparin papakon sareng pangajaran-pangajaran sae. 29
Nehemia 9.14-20 14 Maranehna diwulang kedah kukuh kana Sabat Gusti, sareng ku perantaraan Musa, ku Gusti dipaparin papakon-papakon. 15 Ana maranehna lapar, dipaparin roti ti sawarga. Ana maranehna hanaang, dipaparin cai ngagolontor tina cadas. Ku Gusti ditimbalan asup ka tanah anu dijangji ku Gusti. 16 Nanging karuhun anggur adigung sareng bantahan, henteu narurut kana timbalan. 17 Maranehna embung tunduk, lali ka pitulung Gusti lali kana mujijat-mujijat Gusti. Nalika keur arangkuhna, maranehna milih kapala, sina nungtun wangsul deui ka Mesir, ka urutna kumawula. Nanging Gusti, Allah lautan hampura, sipat murah pinuh ku kanyaah, tara enggal-enggal amarah. Welas asih langkung-langkung, ka maranehna teu kersa ngantun. 18 Maranehna nyieun arca, rupi sasapian, diangkenna eta teh allah anu nuyun maranehna ti Mesir. Sakitu ngahinana eta teh ka Gusti, nun PANGERAN! 19 Najan kitu basa keur aya di gurun, ku Gusti teu dikantunkeun, reh Gusti mah sipat welas. Mega sareng tihang seuneu tea, ku Gusti teu dicandak sirna, tetep nuduhan jalanna, siangna sareng wengina. 20 Gusti anu mulya manah, nuduhan kedah kumaha. Maparin manna keur tedaeunana, maparin cai keur ngarinumna. 30
Nehemia 9.21-26 21 Di gurun keusik opat puluh taun lamina, dicekapan sugri kaperluanana. Pakeanana tara dugi ka rajet dampal sukuna teu dugi ka marelepuh. 22 Dina perang ngayonan bangsa-bangsa, ngarebut karajaan-karajaan sareng tanah- tanah sabudeureunana, ku Gusti dipaparin kaunggulan. Maranehna ngarebut tanah Hesbon, anu digeugeuh ku Sihon. Ngarebut tanah Basan, anu ku Og dirajaan. 23 Dipaparin seueur turunan, lir bentang di langit tanpa wilangan. Diancikkeun dina tanah beunangna ngarebut, tanah nu ku Gusti dijangjikeun ka karuhunna. 24 Maranehna ngarebut tanah Kanaan, jalmi- jalmi urang dinya ku Gusti kasoran. Umat Gusti dipaparin kawasa, tiasa samemena ka urang Kanaan sareng ka raja-rajana. 25 Umat Gusti ngarebut kota-kota anu dibenteng, ngarebut tanah-tanah anu salubur, imah-imah nu pinuh ku harta banda, ngarebut bendungan-bendungan, tangkal-tangkal jetun, tangkal-tangkal bubuahan, kebon-kebon anggur. Sagala pangabeukina kasorang, awakna lalingsig, ku Gusti dipaparin rupi-rupi kasenangan. 26 Nanging eta umat Gusti teh barontak, ka Gusti ngalawan. Hukum Gusti ditukangan. Nabi-nabi nu ngemutan, nu ngajak tobat ka Gusti, diparaehan. Salamina eta teh ngahina bae ka Gusti. 31
Nehemia 9.27-32 27 Kitu nu mawi ku Gusti diselehkeun ka musuhna, dijajah ku musuh-musuhna. Sabot sangsara mah sasambat neda pitulung ka Gusti. Panyambatna ku Gusti didangu ti sawarga. Gusti anu maha welas, maparin para pamingpin, anu ngaleupaskeun maranehna ti musuh-musuhna. 28 Nanging ari parantos salamet mah prak deui ngadamel dosa. Ku Gusti diselehkeun deui ka musuhna. Nanging ana tararobat, tur nyuhunkeun dirahayukeun, ku Gusti ti sawarga tara teu didangu, ku Gusti dijait, bawaning ku mikawelas. 29 Ku Gusti dipepelingan, kedah tumut kana timbalan-timbalan. Nanging kalah ka adigung, papakon-papakon Gusti ditolak. Padahal tumut kana Hukum Gusti teh matak rahayu jamuga hirup. Ari maranehna mah nolak, kawantu adatna bedegong, wangkelang. 30 Ti taun ka taun Gusti teu weleh nyabaran, teu weleh ngelingan. Gusti maparin ilham ka nabi-nabi, sina maparin wawadi. Nanging nu diwawadian anggur notorekkeun maneh, nu mawi ku Gusti diselehkeun ka bangsa-bangsa lian. 31 Nanging piwelas Gusti teu aya watesna, maranehna teu dikantunkeun, teu dimusnakeun. Gusti teh Allah anu sipat murah sipat welas. 32 Nun Allah, nun Panutan, Gusti sakalangkung agung! Langkung pikagimireun, 32
33 Nehemia 9.33-38 langkung kawasa! Nanging satia kana sagala jangji. Abdi-abdi ti jaman digencet ku raja-raja Asur, dugi ka ayeuna langkung- langkung nya sangsara! Raja-raja abdi, para kapala, para imam, nabi-nabi, para karuhun, dulur-dulur sadayana, ngarandapan sangsara. Mugi kaemut, abdi-abdi sakieu sangsarana! 33 Mugi ngahukum abdi-abdi kalayan adilna. Sanajan abdi-abdi parantos dosa, Gusti mah tetep satia. 34 Karuhun-karuhun abdi, raja-raja, para imam, para kapala, teu narohonan Hukum Gusti. Henteu ngagarugu kana timbalan sareng pangeling-ngeling ti Gusti. 35 Gusti ngaberkahan raja-raja nu marentah ka umat Gusti, di tanah anu nya lega nya subur. Nanging maranehna teu daraek eling tina dosana, ka Gusti henteu ngabakti. 36 Ayeuna abdi sadaya, di tanah sorangan jadi badega, nya di tanah anu sakieu suburna, paparin ti Gusti tea. 37 Hasil bumi asupna ka raja-raja, anu ku Gusti diwenangkeun ngajajah abdi sadaya, dumeh abdi-abdi gaduh dosa. Kalakuan raja-raja ka abdi-abdi sareng ka ingon-ingon kacida sakama-kamana, bati nalangsa kabina-bina!" 38 Ku lantaran eta sagala perkara, urang teh urang Israil, ayeuna nyieun ieu ikrar, tur ditulis jeung ditanda ku para pamingpin, ku urang Lewi, jeung ku para imam.
Nehemia 10.1-14 10 1 Anu pangheulana nanda eta ikrar perjangjian nya eta gupernur Nehemia bin Hakalya, tuluy Sidkia. Nu sejenna: 2 (10:2-8) Para imam: Seraya, Asarya, Yermia, Pashur, Amarya, Malkia, Hatus, Sebanya, Maluk, Harim, Meremot, Obaja, Daniel, Gineton, Baruk, Mesulam, Abiya, Miyamin, Maasia, Bilgai jeung Semaya. 3 (10:2) 4 (10:2) 5 (10:2) 6 (10:2) 7 (10:2) 8 (10:2) 9 (10:9-13) Urang Lewi: Yesua bin Asanya, Binui, ti warga Henadad, Kadmiel, Sebanya, Hodia, Kelita, Pelaya, Hanan, Mika, Rehob, Hasabya, Sakur, Serebya, Sebanya, Hodia, Bani jeung Beninu. 10 (10:9) 11 (10:9) 12 (10:9) 13 (10:9) 14 (10:14-27) Pamingpin-pamingpin: Paros, Pahat Moab, Elam, Satu, Bani, Buni, Asgad, Bebai, Adonia, Bigwai, Adin, Ater, Hiskia, Asur, Hodia, Hashum, Besai, Harip, Anatot, Nebai, Magpias, Mesulam, Hesir, Mesesabel, Sadok, Yadua, Pelaca, Hanan, Anaya, Hosea, Hananya, Hasub, Halohes, Pilha, Sobek, 34
Nehemia 10.15- 29 Rehum, Hasabna, Maaseya, Ahia, Hanan, Anan, Maluk, Harim jeung Baana. 15 (10:14) 16 (10:14) 17 (10:14) 18 (10:14) 19 (10:14) 20 (10:14) 21 (10:14) 22 (10:14) 23 (10:14) 24 (10:14) 25 (10:14) 26 (10:14) 27 (10:14) 28 Kaula kabeh, rahayat Israil, para imam, urang Lewi, para pangawal Bait Allah, para pamaen musik Bait Allah, kuli-kuli Bait Allah, jeung lian-lianna, sakur anu tunduk kana Hukum Allah, geus marisahkeun diri ti jalma-jalma urang asing anu caricing di nagri kaula kabeh, oge pamajikan jeung anak anu geus aya pangartina. 29 Kaula kabeh, bareng jeung para pamingpin, ngikrarkeun sumpah anu diancam ku panyapa saupama ngalanggar eta sumpah, yen: Kaula kabeh sumeja hirup nurutkeun Hukum Allah, anu ku Allah dipaparinkeun ku perantaraan abdi-Na, Musa. Kaula kabeh sumeja tunduk kana sakabeh timbalan- timbalan PANGERAN, Allah kaula kabeh. 35
36 Nehemia 10.30- 35 Kaula kabeh nyekel sagala papakon-Na jeung sagala sarat-sarat-Na. 30 Kaula kabeh moal boga rabi ka bangsa sejen anu marukim di tanah kaula kabeh. 31 Kaula kabeh moal rek meuli gandum atawa naon bae anu ku bangsa sejen dijual dina poe Sabat, atawa dina poe-poe sejenna anu disucikeun. Tujuh taun sakali, hasil-hasil tanah moal dipiboga, pihutang-pihutang rek ditalangan. 32 Saban taun kaula kabeh baris iuran perak masing-masing lima gram, pikeun ngabantu ngabalanjaan Bait Allah. 33 Kaula kabeh baris nyadiakeun kaperluan- kaperluan geusan babakti di Bait Allah: Roti sasajen, gandum keur kurban poean, sato-sato keur kurban beuleuman, derma suci pikeun Sabat, pikeun Pesta Bulan Anyar, pikeun pesta-pesta lianna, derma-derma suci lianna, derma-derma panebus dosa Israil, jeung sagala rupa kaperluan Bait Allah. 34 Kaula kabeh, rahayat, para imam, urang Lewi, saban taun baris ngalotre golongan mana anu kudu nyadiakeun suluh, keur ngaduruk kurban-kurban sanggakeuneun ka PANGERAN, Allah kaula kabeh, luyu jeung ungel Hukum. 35 Kaula kabeh, saban taun ka Bait Allah baris nyanggakeun gandum panen cikal, jeung bubuahan anu asakna dina tangkal pangheulana.
Nehemia 10.36-11.1 36 Tiap-tiap anak cikal anu lalaki, baris dideuheuskeun ka imam di Bait Allah, disembahkeun ka Allah, luyu jeung nu kaungel dina Hukum. Kitu oge anak sapi cikalna, anak domba cikalna, anak embe cikalna. 37 Kaula kabeh, pikeun para imam di Bait Allah, baris ngahaturanan adonan tipung tarigu tina panen cikal saban taun, anggur, minyak jetun, jeung rupa-rupa bubuahan. Ka urang Lewi, kaula kabeh baris mere perpuluhan tina hasil tani desa-desa, perpuluhan palawija. 38 Urang Lewi anu mupul perpuluhan kudu dibarengan ku imam-imam turunan Harun. Hasil pungutan perpuluhan tea ku urang Lewi kudu disimpen sapersapuluhna di kamar simpen di Bait Allah, pikeun kaperluan Bait Allah. 39 Iuran-iuran rupa gandum, anggur jeung minyak jetun, ku rahayat Israil jeung ku urang Lewi kudu dibawa ka kamar simpen tempat nyimpen paparabotan Bait Allah, anu dipake ku para imam anu keur tugas, ku pangawal-pangawal Bait Allah, jeung ku para pamaen musik. Kaula kabeh moal ngalalaworakeun ngarawat Bait Allah panutan kaula kabeh. 11 1 Nu nyaricingan Yerusalem teh nya eta para kapala. Nu salianna mah dilotre heula, hiji kulawarga ti tiap sapuluh 37
38 Nehemia 11.2-8 kulawarga, pikeun nangtukeun saha anu kudu cicing di Yerusalem, kota suci. Sasesana, caricingna di kota-kota jeung di desa-desa lianna. 2 Anu suka rela menta cicing di Yerusalem, mani pada maruji ku sarerea. 3 Urang Israil, para imam, urang Lewi, kuli-kuli Bait Allah, jeung turunan abdi-abdina Suleman anu marukimna di kota-kota jeung desa-desa lianna, caricingna teh di tanah milikna masing-masing, satempatna- satempatna. Kapala-kapala warga kota ti propinsi Yuda anu caricing di Yerusalem, ieu daptarna. 4 Anggota kaom Yuda: Ataya bin Usia incu Jakaria. Karuhun-karuhun anu sejenna nya eta Amarya, Sepaca, jeung Mahalalel turunan Peres bin Yuda. 5 Maaseya bin Baruk incu Kolhose. Karuhun- karuhunna anu sejenna nya eta Hasaya, Adaya, Yoyarib, jeung Jakaria, turunan Sela bin Yuda. 6 Ti turunan Peres, anu caricing di Yerusalem aya 468 urang, jelema-jelema penting. 7 Anggota kaom Binyamin: Salu bin Mesulam incu Yoed. Karuhun-karuhunna anu sejen nya eta Pedaya, Kolaya, Maaseya, Itiel, jeung Yesaya. 8 Gabai jeung Salai, baraya deukeutna Salu. Urang Binyamin anu caricingna di Yerusalem kabehna 928 urang,
39 Nehemia 11.9-18 9 dikapalaan ku Yoel bin Sikri, jeung Yuda bin Hasenua, anu jadi wakil kawasa kota. 10 Para imam: Yedaya bin Yoyarib, jeung Yakin. 11 Seraya bin Hilkia incu Mesulam. Karuhun- karuhunna anu sejen nya eta Sadok, Merayot, jeung Ahitub, anu jadi Imam Agung. 12 Ti ieu warga kabehna 822 urang, kabeh baroga tugas di Bait Allah. Adaya bin Yerobam incu Pelalya. Karuhun-karuhunna kaasup Amsi, Jakaria, Pashur, jeung Malkia. 13 Ti ieu warga kabehna aya 242 urang, kabeh kapala-kapala kulawarga. Amasai bin Asarel incu Ahsai. Karuhun-karuhunna kaasup oge Mesilemot, jeung Imer. 14 Ti ieu warga kabehna 128 urang, kabeh jaradi perjurit petingan, dikapalaan ku Sabdiel, hiji anggota kulawarga anu penting. 15 Urang Lewi: Semaya bin Hasub incu Asrikam. Karuhun-karuhunna kaasup oge Hasabya jeung Buni. 16 Sabetai jeung Yosabad, urang Lewi anu penting, tugasna ngawaskeun pagawean di luareun Bait Allah. 17 Matanya bin Mika incu Sabdi, turunan Asap. Jadi pamingpin jurukawih Bait Allah pikeun mirig doa sukur. Bakbukya, anu ngabantu Matanya. Abda bin Samua incu Galal, turunan Yedutun. 18 Urang Lewi anu caricing di kota suci Yerusalem kabehna 284 urang.
Nehemia 11.19- 28 19 Pangawal-pangawal Bait Allah: Akub, Talmon jeung sakulawargana, 172 urang. 20 Urang Israil sasesana, para imam lianna jeung urang Lewi, caricingna di kota-kota jeung desa-desa lianna di Yuda, di tanah milikna masing-masing. 21 Kuli-kuli Bait Allah caricingna di Opel, hiji tempat di Yerusalem, pangawasna Siha jeung Gispa. 22 Pangawas urang Lewi anu caricing di Yerusalem nya eta Usi bin Bani incu Hasabya. Karuhun-karuhunna kaasup oge Matanya jeung Mika. Kaasup warga Asap, warga tukang musik dina upacara-upacara di Bait Allah. 23 Ngeunaan ieu golongan geus aya aturan karajaan hal giliranana mingpin musik di Bait Allah unggal-unggal poe. 24 Petahya bin Mesesabel ti golongan Sera jeung kaom Yuda, ngawakilan bangsa Israil di Gedong Pangadilan Nagri Persia. 25 Rahayat loba anu maratuhna di desa-desa deukeut tanah pertanianana. Kaom Yuda di Kiryat Arba, Dibon jeung Yekabsel jeung di kampung-kampung anu dareukeut ka dinya. 26 Aya oge anu caricing di kota Yesua, kota Moladah, kota Bet Pelet, 27 jeung kota Hasarsual, jeung di Bersyeba sarta desa-desa di sakurilingeunana. 28 Di kota Siklag, di kota Mekona jeung di desa-desana, 40
Nehemia 11.29-12.2 29 di kota Enrimon, di kota Sora, di kota Yarmut, 30 di kota Sanoa, di kota Adulam, jeung di desa-desa anu dareukeut ka dinya. Maranehna maratuhna di Lakis jeung di lahan-lahan deukeut eta, jeung di Aseka katut di desa-desana. Tegesna, urang Yuda teh maratuhna di wewengkon antara Bersyeba di beulah kidul jeung Lebak Hinom di beulah kaler. 31 Urang kaom Binyamin maratuhna di Geba, Mikmas, Ai, Betel jeung di desa-desa anu dareukeut ka dinya. 32 Di Anatot, Nob, Ananya, 33 Hasor, Ramah, Gitaim, 34 Hadid, Seboim, Nebalat, 35 Lod jeung Ono, jeung di Lebak Patukangan. 36 Sawatara rombongan urang Lewi anu tadina maratuh di daerah Yuda, dititah maratuhna ngahiji jeung urang Binyamin. 12 1 Ieu daptar para imam jeung urang Lewi, anu marulangna ti pangbuangan dipingpin ku Serubabel bin Sealtiel, bareng jeung Imam Agung Yesua: 2 (12:2-7) Para imam: Seraya, Yermia, Esra, Amarya, Maluk, Hatus, Sekanya, Rehum, Meremot, Ido, Ginetoi, Abiya, Miyamin, Maaja, Bilgah, Semaya, Yoyarib, Yedaya, Salu, Amok, Hilkia, jeung Yedaya. Eta teh imam-imam kapala keur jaman Yosua. 41
Nehemia 12.3-13 3 (12:2) 4 (12:2) 5 (12:2) 6 (12:2) 7 (12:2) 8 Urang Lewi: Yesua, Binui, Kadmiel, Serebya, Yuda jeung Matanya, anu ngawihkeun kidung pangucap sukur. 9 Bakbukya, Uno, jeung sababaturanana, para jurukawih anu papancenna nema kidung. 10 Yosua ramana Yoyakim; Yoyakim ramana Elyasib; Elyasib ramana Yoyada; 11 Yoyada ramana Yonatan; Yonatan ramana Yadua. 12 (12:12-21) Ieu para imam anu jaradi kapala golongan imam, waktu Yoyakim jadi Imam Agung: Meraya, golongan Seraya. Hananya, golongan Yermia. Mesulam, golongan Esra. Yohanan, golongan Amarya. Yonatan, golongan Maluki. Yusup, golongan Sebanya. Adna, golongan Harim. Helkai, golongan Merayot. Jakaria, golongan Ido. Mesulam, golongan Gineton. Sikri, golongan Abia. golongan Minyamin. Piltai, golongan Moaja. Samua, golongan Bilgah. Yonatan, golongan Semaya. Matnai, golongan Yoyarib. Usi, golongan Yedaya. Kalai, golongan Salai. Eber, golongan Amok. Hasabya, golongan Hilkia. Netanel, golongan Yedaya. 13 (12:12) 42
Nehemia 12.14- 26 14 (12:12) 15 (12:12) 16 (12:12) 17 (12:12) 18 (12:12) 19 (12:12) 20 (12:12) 21 (12:12) 22 Para kapala kulawarga urang Lewi jeung kulawarga imam dicatetna dina keur jaman Imam-imam Agung Elyasib, Yoyada, Yonatan, jeung Yadua. Eta catetan, anggeusna dina jaman Darius jadi raja di Persia. 23 Tapi ari para kapala kulawarga-kulawarga urang Lewi mah kacatetna kalawan resmi teh ngan nepi ka jaman Yonatan putu Elyasib. 24 Urang Lewi diatur jadi sababaraha rombongan. Aya dua rombongan anu tugasna ngawihkeun kidung paranti ngagungkeun ka Allah jeung kidung pangucap sukur, nurutkeun aturan ti Raja Daud abdi Allah. Diaturna ku Hasabya, Serebya, Yesua, Binui, Kadmiel. 25 Tukang ngajaraga Bait Allah aya nu tugasna ngajaga kamar-kamar panyimpenan anu di deukeut lawang-lawang asup ka Bait Allah, nya eta Matanya, Bakbukya, Obaja, Mesulam, Talmon, Akub. 26 Maranehna harirupna keur jaman Yoyakim bin Yesua putu Yosadak, keur jaman Gupernur 43
Nehemia 12.27- 33 Nehemia, jeung keur jaman Imam Esra, ahli Hukum tea. 27 Waktu kuta Yerusalem diresmikeun, kabeh urang Lewi didatangkeun ti satempat-tempatna, geusan ngaria-ria ku kidung-kidung pangucap sukur, bari narabeuh kecrek jeung kacapi. 28 Para jurukawih ti kulawarga-kulawarga urang Lewi, daratangna ti wewengkon- wewengkon sabudeureun Yerusalem, ti desa-desa sakurilingeun Netopa, 29 ti Bet Gilgal, Geba jeung Asmawet. 30 Ari para imam jeung urang Lewi ngajalankeun upacara nyucikeun, nyucikeun salira masing-masing, nyucikeun rahayat, nyucikeun lawang-lawang kuta, nyucikeun kuta. 31 Para pamingpin Yuda ku sim kuring dikumpulkeun di luhur kuta, terus dibagi jadi dua bagian gede pikeun ngurilingan kota ti dinya, bari nganyanyikeun pamuji sukur ka Allah. Rombongan kahiji ngurilingna di luhur kuta ka beulah katuhu, majuna ka Gapura Jarian. 32 Hosaya leumpangna tukangeun juru-juru kawih, dituturkeun ku saparo pamingpin-pamingpin Yuda. 33 (12:33-35) Disambung ku barisan imam anu nariup tarompet, nya eta: Asarya, Esra, Mesulam, Yuda, Binyamin, Semaya jeung Yermia. Ditukangeunana nya eta: Jakaria bin 44
Nehemia 12.34- 40 Yonatan putu Semaya (karuhun-karuhunna kaasup oge Matanya, Mikaya jeung Sakur, warga Asap), 34 (12:33) 35 (12:33) 36 jeung rombongan anggota-anggota lianna ti warga anjeunna, nya eta: Semaya, Asarel, Milalai, Gilalai, Mayi, Netanel, Yuda jeung Hanani, kabeh mawa tatabeuhan anu sarua jeung tatabeuhan anu sok dianggo ku Raja Daud abdi Allah tea. Arak-arakanana diluluguan ku Esra ahli Hukum tea. 37 Sanggeus nepi ka Gapura Pancuran, arak-arakan nanjak ka bagian anu brasna ka Kota Daud, ngaliwatan karaton Daud, tuluy malik ka Gapura Cai, sisi kota beulah wetan. 38 Rombongan kadua anu nganyanyikeun pamuji sukur, ngurilingna di puncak kuta teh ka beulah kenca, dituturkeun ku sim kuring jeung saparona ti rahayat. Barisna ngaliwatan Munara Anglo terus ka Kuta Rubak. 39 Ti dinya terus ngaliwatan Gapura Epraim, Gapura Yesyana, Gapura Lauk, Munara Hananel, jeung Munara Saratus, terus ka Gapura Domba, eureunna di deukeut lawang asup ka Bait Allah. 40 Di dieu, di palataran Bait Allah, dua rombongan anu nganyanyikeun pamuji sukur teh amprok. Dina rombongan para pamingpin anu bareng jeung sim kuring, 45
46 Nehemia 12.41- 45 41 aya imam-imam anu nariup tarompet, nya eta: Elyakim, Maaseya, Minyamin, Mikaya, Elyuenai, Jakaria jeung Hananya; 42 disambung ku: Maaseya, Semaya, Elasar, Usi, Yohanan, Malkia, Elam jeung Eser. Para jurukawih anu dipingpin ku Yesraya nyaranyi tarik, nyilep sora-sora sejenna. 43 Kurban-kurban anu disanggakeun poe eta kacida lobana. Dulur-dulur kabeh saruka bungah lantaran meunang kabagjaan ti Allah. Awewe-awewe jeung barudak oge marilu, sorana mani ngaguruh kadenge ka nu jarauh. 44 Dina waktu eta, sababaraha jelema ditugaskeun ngawas kamar-kamar panyimpenan paranti nyimpen sumbangan- sumbangan pikeun Bait Allah, kaasup perpuluhan jeung hasil bumi cikalna, jeung bubuahan nu geus arasak dina saban taun. Eta para pangawas wajib ngumpulkeun sumbangan-sumbangan tea ti lahan-lahan sakurilingeun kota-kota, pikeun para imam jeung urang Lewi, sakumaha nu diatur dina Hukum. Urang Yuda kabeh ngarasa suka ka eta para imam jeung urang Lewi, 45 sabab maranehna teh purah ngajalankeun upacara-upacara nyucikeun jeung upacara- upacara lianna anu diparentahkeun ku Allah. Para pamaen musik jeung para pangawal Bait Allah oge ngajaralankeun kawajibanana, luyu jeung aturan-aturan anu ditangtukeun ku Raja Daud jeung ku Suleman, putrana.
47 Nehemia 12.46-13.5 46 Ti baheula, ti jaman Raja Daud jeung ahli musik Asap, para pamaen musik geus biasa nganyanyikeun lagu-lagu pamuji sukur ka Allah. 47 Keur jaman Serubabel kitu deui jaman Nehemia, sakumna urang Israil saban poe mere sokongan pikeun nyokong para pamaen musik jeung para pangawal Bait Allah. Rahayat mere pangbakti anu disucikeun ka urang Lewi, ari urang Lewi mere ka para imam bagian anu geus ditangtukeun. 13 1 Ti dinya dulur-dulur dipangmacakeun Hukum Musa, tarik kadenge ku sarerea. Macana nepi ka bagian anu unina ngalarang umat Allah campur jeung urang Amon atawa urang Moab. 2 Lantaranana, keur mangsa Israil kaluar ti Mesir, keur di satengahing jalan, urang Amon jeung urang Moab ti batan mawakeun dahareun mawakeun cai, kalah ka ngongkos Balhum sina nyapa ka Israil. Sukur, panyapana ku Allah urang dirobah ngajadi berkah. 3 Sanggeus ngadarenge ungel kitu, seug urang Israil misahkeun bangsa asing ti masarakatna. 4 Ari Imam Elyasib, anu ngawas kamar- kamar sisimpenan Bait Allah, geus lila dalit jeung Tobia. 5 Anjeunna ngidinan Tobia make hiji kamar di Bait Allah, tur kamarna lega. Eta kamar
Nehemia 13.6-10 saenyana ngan wungkul pikeun nyimpen bahan-bahan sasajen, gandum, seuseungitan, parabot Bait Allah, paranti nyimpen kurban perpuluhan keur para imam, paranti nyimpen perpuluhan gandum, anggur jeung minyak jetun, anu bakal dibagi-bagikeun ka urang Lewi, para pamaen musik Bait Allah jeung ka para pangawal Bait Allah. 6 Harita, nya eta dina taun katilu puluh dua Artahsasta jadi raja di Babul, sim kuring keur teu aya di Yerusalem, keur ka Babul nyanggakeun laporan ka raja. Sanggeus kawidian mulang, 7 tuluy mulang ka Yerusalem. Sim kuring kacida ngajenghokna barang terang yen Elyasib ngidinan Tobia make kamar di Bait Allah. 8 Awahing ku napsu, barang-barang Tobia ku sim kuring dibalang-balangkeun kabeh ka luar. 9 Sim kuring tuluy marentah supaya kamar-kamar teh diberesihan, disucikeun, sarta parabot-parabot Bait Allah, gandum kurbankeuneun, jeung seuseungitan, disimpenan deui dina parantina. 10 Meunang deui beja, para pamaen musik Bait Allah oge, kitu deui urang Lewi lianna, geus arindit ti Yerusalem, marulang ka tanah pertanianana masing-masing, lantaran sumbangan-sumbangan ti dulur-dulur teh teu cukup. 48
49 Nehemia 13.11- 16 11 Para pamingpin ku sim kuring diweweleh, lantaran ngantep Bait Allah dilalaworakeun kitu. Urang Lewi jeung para pamaen musik ku sim kuring dibawa deui ka Bait Allah, sina ngajalankeun kawajibanana. 12 Urang Israil ngirimkeun deui perpuluhanana ka kamar-kamar simpenan Bait Allah: gandum, anggur jeung minyak jetun. 13 Sim kuring ngangkat tilu jelema purah nitenan kamar-kamar sisimpenan, nya eta: Selemya, imam; Sadok, ahli Hukum; jeung Pedaya, urang Lewi. Dibere pangbantu saurang nya eta Hanan bin Sakur incu Matanya. Sim kuring yakin maranehna baris jalujur enggoning ngabagi-bagi sumbangan ka sasama pagawe. 14 Nun Allah panutan, ieu sagala ihtiar abdi kangge Bait Allah kagungan Gusti sareng kangge babaktina, ku abdi disanggakeun ka Gusti. 15 Hiji waktu katingal ku sim kuring, urang Yuda mareres anggur dina poe Sabat. Aya oge anu keur ngamuatan kalde ku gandum, anggur, buah anggur, buah kondang, jeung salianna, tuluy dibarawa ka Yerusalem. Ku sim kuring dielingan ulah barang jual naon-naon dina poe Sabat. 16 Aya sawatara urang asal ti Tirus anu caricing di Yerusalem, dina poe Sabat teh
Nehemia 13.17- 22 daragang lauk jeung rupa-rupa barang ka jero kota. 17 Pamingpin-pamingpin urang Yahudi ku sim kuring diseukseukan. Ceuk sim kuring, "Maraneh kacida dosana! Maraneh henteu nyucikeun Sabat. 18 Kapan pangna karuhun maraneh nepi ka dihukum oge ku Allah, waktu ieu kota bareto ditumpurkeun, lantaranana nya kitu pisan. Kari-kari ayeuna maraneh ngondang bebendu Allah ka Israil, ngotoran Sabat." 19 Ku sabab eta sim kuring ngaluarkeun parentah, sangkan dina unggal malem Sabat, ti barang reup magrib lawang kota kudu ditutup, teu meunang dibuka-buka nepi ka geus liwat Sabat. Sarta pagawe-pagawe sim kuring ditempatkeun sina ngawas lawang kota, supaya dina poe Sabat ulah nepi ka aya nu barang bawa ka jero kota. 20 Sakali-kalieun sok aya sudagar-sudagar barang, ngadon mareuting malem Jumaah deukeut kuta. 21 Ku sim kuring diomongan, "Taya gunana narungguan isuk di dinya. Lamun sakali-kali deui, awas!" Ti harita maranehna tara daratang deui dina poe Sabat. 22 Ari urang Lewi ku sim kuring diparentah kudu susuci, geus kitu dititah ngajaga lawang-lawang, sangkan Sabat tetep suci. Nun Allah, ihtiar abdi anu ieu oge ku abdi 50
Nehemia 13.23- 28 disanggakeun ka Gusti. Nun Gusti nu maha asih, abdi nyuhunkeun diraksa. 23 Lian ti eta ku sim kuring kanyahoan yen loba urang Yahudi anu karawin ka awewe urang Asdod, urang Amon, jeung urang Moab. 24 Anak-anakna sawareh mah geus teu barisaeun basa sorangan, ngaromongna teh ku basa Asdod atawa basa-basa asing lianna. 25 Eta jelema-jelema ku sim kuring dicarekan, dimuga-muga masing kasapa, diteunggeulan, buukna dijenggut. Tuluy sina sarumpah demi Allah, yen boh maranehna, boh anak-anakna, moal deui-deui pacorok jodo jeung urang asing. 26 Ceuk sim kuring, "Anu ngalantarankeun Raja Suleman dosa oge kapan awewe bangsa asing. Kaagungan anjeunna mapakan raja-raja bangsa sejen, ku Allah dipikaasih, dijenengkeun raja ngarajaan sakumna Israil, tapi teu burung beunang ku dosa nu cara kitu. 27 Na rek nyarontoan kitu maraneh teh ka dulur-dulur nu sejen, sina marilu ngalawan ka Allah urang, kararawin ka awewe bangsa batur?" 28 Eta deui Yoyada, sakitu anak Elyasib, anak Imam Agung, aya anakna saurang anu kawin ka awewe anakna Sanbalat urang Bet Horon. Ku sabab eta Yoyada ku sim kuring dikaluarkeun ti Yerusalem. 51
Nehemia 13.29- 31 29 Nun Allah, abdi nyanggakeun eta dulur-dulur anu sakitu ngotoranana kana jabatan kaimaman, sareng kana perjangjian Gusti ka maranehna sareng ka urang Lewi. 30 Geus kitu dulur-dulur ku sim kuring diberesihan tina sagala pangaruh nu asing. Sim kuring ngayakeun aturan-aturan pikeun para imam jeung urang Lewi, sangkan hararideng kana kawajibanana. 31 Jeung sim kuring nyieun giliran nu ngarala suluh, anu kudu aya dina waktuna pikeun ngaduruk kurban-kurban; kitu deui rahayat kudu marere sumbangan gandum tina panen cikal, jeung bubuahan anu asakna pangheulana. Nun Allah, mugi ieu sadaya ku Gusti kaemutkeun, sareng nyuhunkeun timbangan sakumaha layakna. 52
Ester 1 1 (1:1-2) Raja Ahasweros, anu ngaraton di Susan, ibukota Persia, ngasta pamarentahan. Karajaanana ngawengku 127 propinsi, mimiti ti India nepi ka Sudan. 2 (1:1) 3 Dina katilu taunna jumeneng raja, anjeunna ngayakeun pesta keur para pajabat jeung gegeden-gegeden pamarentah. Para panglima Persia jeung Media, kitu deui para gupernur jeung para bangsawan ti saban propinsi, araya dina eta pesta. 4 Pesta nepi ka genep bulan, bari nembongkeun kakayaan eusining karaton, arendah, marulya, taya tandingna. 5 Sarengsena eta, raja ngayakeun deui pesta keur pangeusi kota Susan, nu baleunghar, nu mariskin. Pestana campleng saminggu di patamanan karaton. 6 Palataran dihias ku hordeng-hordeng warna bulao jeung bodas, make tali-tali tina kaen lenen wungu, ditalikeun kana ali-ali perak anu dipasang dina tihang-tihang marmer. Katil emas jeung katil perak ditagenkeun di palataran anu lantena ku ubin marmer bodas, ubin beureum, giwang anu gilap jeung batu pirus bulas.
Ester 1.7-14 7 Inuman diidangkeun dina cangkir emas warna-warni taya anu sarupa, turug-turug raja teu lebar ku anggur tina sisimpenan pikeun karaton. 8 Ngarinumna teu diwates, sakumaha parentah raja ka gandek-gandek karaton, supaya anu paresta teh ngaraleueutna sasukana. 9 Satengahing kitu prameswari ge, Ratu Wasti, di lebet ngayakeun pesta. Ieu mah keur kaom wanita. 10 Dina poe katujuhna pesta, ku perbawa cianggur sang raja ngaraos gerah. Seug nyaur gandek kadeuheus, tujuh lalaki kabiri, ngaranna Mahuman, Bista, Harbona, Bigta, Abagta, Setar jeung Karkas. 11 Ditimbalan ngangkir Ratu Wasti kalawan saged nganggo makuta ratuna. Sang raja palay nembongkeun prameswarina ka para gegeden jeung tamu-tamu lianna, kawantu geulisna kawanti-wanti. 12 Tapi ratu nolak pamundut raja. Atuh raja bendu, manahna ngentab. 13 Sang raja geus biasa sok mundut bongbolongan ka ahli-ahli tina perkara undang-undang jeung tata cara. Ti dinya anjeunna manggil juru-juru nasehatna nu nyaho kudu kumaha nya pilampaheun. 14 Juru-juru nasehat anu pangseringna disaur ku raja nya eta: Karsena, Setar, Admata, Tarsis, Meres, Marsena jeung 2
3 Ester 1.15-19 Memukan, anu jaradi pajabat pangluhurna di karajaan Persia jeung Media. 15 Lahiran raja ka aranjeunna, "Kula, Raja Ahasweros, nitah gandek-gandek sangkan Ratu sina marek, Ratu teu nurut. Kumaha eta ceuk undang-undang?" 16 Memukan miunjuk ka raja jeung para pajabat, saurna, "Ratu Wasti sanes mung baha ka kersa Sang Raja, nanging ka para pajabat ongkoh, malah ka sadaya lalaki di ieu karajaan. 17 Margi saupami eta peta Ratu kauar-aer, tangtos unggal wanita nyapirakeun salakina. Margi tangtos bakal kieu nyaranggemna, Raja Ahasweros geuning timbalanana ku Ratu Wasti henteu didangu. 18 Perkawis eta, dinten ieu keneh oge tangtos ku bojo-bojo para pajabat Persia sareng Media dicarioskeun ka salakina masing-masing. Ahirna di mana-mana bojo-bojo baris moal hormat ka salaki, salaki-salaki baris ambek-ambekan ka bojo. 19 Manawi sapuk, Sang Raja sae ngadamel pangumuman karajaan, ngumumkeun yen Wasti teu meunang tembong deui di payuneun Raja. Hal eta utamina diserat dina undang-undang Persia sareng Media, tawis hamo barobah. Salajengna Ratu kedah dicopot tina karatuanana, gentos ku istri nu langkung utami.
Ester 1.20-2.4 20 Saparantos ieu pangumuman nyebar di sakuliah karajaan anu lega upluk-aplak, tangtos kaom wanita teh baris ngesto ka salaki, boh beunghar, boh miskin." 21 Eta pihatur kaluyuan ku raja jeung ku pajabat-pajabat. Pituah Memukan ku raja dijalankeun. 22 Ngintunkeun serat-serat ka unggal propinsi sakarajaanana nurutkeun tulisan jeung basana masing-masing, unina: Nu jadi kapala kulawarga teh nya eta salaki. Saucap-ucapna kudu diestokeun. 2 1 Sanggeus benduna leler, raja ngejelengut ngemut-ngemut talajakna Wasti jeung kana putusan anjeunna hal Wasti tea. 2 Juru-juru nasehatna maparin bongbolongan, "Saena Sang Raja milarian deui piprameswarieun, seueur parawan-parawan anu gareulis. 3 Sae upami di unggal propinsi di sakuliah karajaan, Sang Raja ngangkat tukang milarianana. Sakur-sakur anu gareulis kedah dikintun ka Susan, kangge eusi tempat selir-selir, dibawah panalingaan Hagai, anu ngurus istri-istri kalangenan Raja. Salajengna kedah dirawat kageulisanana. 4 Sang Raja kantun milih mana anu pangkamanahna, kangge dijenengkeun prameswari gegentos Wasti." Eta nasehat ku raja kamanah sarta tuluy dilampahkeun. 4
Ester 2.5-11 5 Di ibu kota Susan aya hiji urang Yahudi, ngaranna Mordekai, anak Yair ti kaom Binyamin, turunan Kis jeung Simei. 6 Tadina asal kaboyong, bareng jeung boyongan-boyongan anu lianna. Kaboyongna keur jaman Raja Nebukadnesar jadi raja Babul, ngaboyong Raja Yoyakin raja nagara Yuda, ti Yerusalem. 7 Mordekai boga alo awewe ngaranna Ester, ngaran Ibranina mah Hadasa. Ku sabab geus teu indung teu bapa, ku Mordekai diaku anak. Ester rupana geulis, pangawakanana hade. 8 Di antara parawan-parawan anu dibawa ka Susan keur nedunan parentah anyar ti raja tea, Ester ge kaasup. Dipernahkeun di lingkungan karaton, ditalingakeun ku Hagai purah ngurus selir-selir tea. 9 Hagai kacida katajina ku Ester, atuh pohara mikanyaahna. Ngarawatna leuwih enya-enya, taya waktu kapiceun dipake ngurut jeung ngatur daharna. Kamarna dibere nu pangalusna, malah dibere mojang petingan ti karaton tujuh urang, purah ngalalayanan. 10 Memeh eta Ester ku Mordekai geus diomat-omatan ulah bebeja yen urang Yahudi. 11 Unggal poe Mordekai sok ngalanglangan, mundar-mandir di latar tempat selir-selir, hayangeun nyaho Ester salamet henteuna, jeung arek dikumahakeun. 5
Ester 2.12-17 12 Geusan ngarawat parawan-parawan tea lilana sataun. Diurut ku minyak emur genep bulan, ku minyak seuseungitan lianna genep bulan. Anggeus eta, mojang-mojang teh bagilir saurang-saurang dideuheuskeun ka raja. 13 Dina jungna ka karaton, nyi parawan meunang barang pake nu kumaha bae. 14 Asupna ka karaton kudu wanci burit, kaluarna poe isukna, tuluy dibawa ka imah nu hiji deui, tempat para selir raja, anu dibawah panalingaan Saasgas, tukang ngajaga selir-selir raja. Tara marek-marek deui kajaba lamun raja mikapalay, kakara disaur sanggeus disebut ngaranna. 15 Datang giliran Ester dideuheuskeun ka raja. Ester, putra Abihail, alo Mordekai anu terus diangken putra teh mani matak bengong sarerea. Dangdosna henteu mundut itu ieu, estu tumut sakumaha saur Hagai tea bae nu ngurusna. 16 Ari dideuheuskeunana Ester ka Raja Ahasweros di karaton teh, nya eta dina katujuh taunna anjeunna jadi raja, dina bulan Tebet, bulan nu kasapuluh. 17 Barang beh katingali, raja joljol kataji, leuwih ti batan ku mojang-mojang sejenna. Meunangna katresnan sang raja teh leuwih ti anu lianna. Rap diterapan makuta, diangkat jadi prameswari gegentos Wasti. 6
Ester 2.18-3.1 18 Tuluy raja ngayakeun pesta, mestakeun Ester, ngondangan para gegeden jeung para pajabat. Sakuliah karajaan dibebaskeun tina pajeg, sarta raja ngabagi-bagikeun hadiah anu marahal, sakumaha layakna hadiah ti raja. 19 Harita Mordekai teh ku raja geus dipaparin hiji jabatan. 20 Ari Ester tetep pageuh ngarasiahkeun asal-usulna. Pesen Mordekai yen hal eta ulah nepi ka aya nu nyaho teh diestokeun pisan, ngestona ka Mordekai teh estu teu beda ti keur alitna keneh. 21 Sajeroning Mordekai nyekel tugas di karaton, aya dua ponggawa purah jaga lawang kamar raja, nya eta Bigtan jeung Teres. Maranehna pohara ngarasa tugenahna ku Raja Ahasweros, nepi ka sakait rek nelasan raja. 22 Ku Mordekai diwartoskeun ka Ratu Ester, anu terus ngunjukkeun eta hal anu kapendak ku Mordekai ka raja. 23 Barang eta hal dipariksa, tetela yen bener. Seug jelemana duanana digantung. Eta kajadian ku raja dipiwarang dicatet dina kitab babad karajaan. 3 1 Hiji mangsa Raja Ahasweros ngangkat hiji perdana mentri, jenenganana Haman, putra Hamedata bangsa Agag. 7
Ester 3.2-7 2 Raja marentahkeun, sakabeh pajabat- pajabat karaton kudu mendek jeung nyembah ka Haman. Sarerea nurut, kajaba ti Mordekai. 3 Abdi-abdi karaton anu sejenna naranyakeun ka anjeunna ku naon baha kana eta timbalan raja. 4 Unggal poe maranehna ngomongan supaya Mordekai daek nurut, tapi ku Mordekai teu diwaro. Saurna, "Sim kuring bangsa Yahudi, mustahil nyembah ka Haman." Lila-lila mah diarunjukkeun ka Haman, panasaran kumaha baris katarimana eta peta Mordekai teh. 5 Barang Haman sidik yen Mordekai teu daek nyembah sarta mendek ka anjeunna, manahna mani ngentab. 6 Komo sanggeus uningaeun yen Mordekai urang Yahudi mah, geus hoyong bek bae maehan. Tapi raraosanana asa cumah ari ngan maehan Mordekai wungkul mah. Ku sabab kitu anjeunna milari jalan sangkan bisa numpes saayana urang Yahudi nu aya di sakarajaan Persia. 7 Dina bulan Nisan, nya eta bulan anu mimiti, nincak kadua belas taunna pamarentahan Ahasweros, Haman miwarang ngalung dadu, anu ku urang dinya disebut "Purim", rek milari wanci nu mustari, poe jeung bulan geusan ngajalankeun maksadna. Katimu, piwaktueunana teh tanggal tilu belas, bulan Adar, bulan anu kadua belas. 8
Ester 3.8-13 8 Haman unjukan ka raja, "Di sakuliah karajaan Sang Raja, di unggal-unggal propinsi, nyebar hiji bangsa. Adat istiadatna benten ti rahayat umumna. Malah aya langkungna, embung tunduk kana undang- undang karajaan. Tangtos moal pisaeeun upami ku Sang Raja diantep. 9 Madak sapuk, Sang Raja sae ngaluarkeun parentah supados eta bangsa ditumpurkeun. Saparantos ieu hal beres dijalankeun, abdi gusti nanggel tiasa nyetorkeun 375 ton perak kana kas karajaan, kanggo kaperluan pamarentahan nagara." 10 Raja ngalaan lelepen, paranti ngecap jeung ngesahkeun surat parentah, diserenkeun ka Haman putra Hamedata bangsa Agag, musuh urang Yahudi tea. 11 Sang raja nimbalan, "Eta bangsa, kitu deui duitna, jadi milik maneh. Rek dikitu rek dikieu, kumaha karep maneh." 12 Dina tanggal tilu belas bulan kahiji, Haman nyaur para juruserat raja, ngadiktekeun serat parentah, sakalian jeung nyalinna kana basa-basa jeung tulisan anu diparake di sakuliah karajaan, pikeun kapala-kapala pamarentahan, gupernur-gupernur, bupati- bupati. Dikaluarkeunana kalawan asmana Raja Ahasweros, beunang ngecap ku lelepen raja. 13 Eta surat parentah diiangkeun ka unggal propinsi di sakuliah karajaan, dibarawa 9
Ester 3.14-4.4 ku jelema-jelema tukang lumpat. Unina: Dina tanggal tilu belas bulan Adar, sakabeh urang Yahudi, nu ngora, nu kolot, awewena, barudakna kudu diparaehan, kudu tumpur di jero sapoe. Paehan kabeh, tong aya rasa karunya, sarta harta bandana rampas. 14 Eta parentah di unggal propinsi kudu diembarkeun ka rahayat, supaya dina waktuna kabeh geus sayaga. 15 Kalawan parentah raja, eta embaran teh diumumkeun di ibukota Susan. Tukang- tukang lumpat geus tingsalemprung mawa eta maklumat ka propinsi-propinsi. Ari Haman, sajeroning dayeuh Susan guyur ibur, raos-raos calik ngaleueut jeung raja. 4 1 Barang Mordekai uninga, anjeunna nepi ka nyosoek anggoan, teras disalin ku anggoan tina karung, sarta ngawurkeun lebu kana mastaka. Tuluy angkat di jero kota bari nangis tarik awahing ku nalangsa 2 nepi ka lawang karaton. Anjeunna teu terus lebet, sabab anu make pakean tina karung mah euweuh anu diidinan asup. 3 Ari urang Yahudi di propinsi-propinsi anu geus meunang eta sebaran ti raja pating jarerit. Tuluy paruasa dibarung ku ceurik jeung midangdam, loba nu tuluy marake pakean tina karung, malah ngaredengna oge ngagaloler bae dina kekebul. 4 Barang Ester diwartosan hal Mordekai kitu ku dayang jeung gandek-gandek, pohara 10
Ester 4.5-11 tagiwurna. Geuwat Mordekai dikintunan pisalin sina gentos ulah nganggo baju karung. Tapi ku Mordekai teu ditampa. 5 Ester nyaur mantri Hatah, anu ku sang raja dibakukeun ngaladenan prameswari. Ku Ester dijurung nemonan Mordekai, sangkan nalengteng ku naon nu matak kikituan. 6 Mantri Hatah kaluar nemonan Mordekai di alun-alun hareupeun lawang karaton. 7 Sakumaha anu kajadian ku Mordekai dicarioskeun, kitu deui gedena duit anu ku Haman dijangjikeun baris disetorkeun kana kas karajaan, saupama sakabeh urang Yahudi geus diberesan. 8 Surat parentah ngagempur oge diumumkeun di Susan, salinanana diserenkeun ka mantri Hatah, bari mundut tulung sangkan diteruskeun ka Ester. Amanatna supaya Ester ngadeuheus ka raja, nyuhunkeun citeresna mugi raja aya sih piwelas ka bangsa Yahudi. 9 Pamundutna ku mantri Hatah ditepikeun. 10 Ti dinya Ester ngintun wartos kieu ka Mordekai, 11 "Mugi uninga, jalma anu lebet ka karaton seja ngadeuheus ka raja kalayan taya panyaur, boh lalaki boh awewe, hukumanana mung sarupi, nya dipaehan. Ieu parantos jadi undang-undang, sarta sadayana kawit ti mantri dugi ka rahayat biasa parantos tarerang. Teu aya anu tiasa sumingkir tina 11
Ester 4.12-17 ieu undang-undang, kajabi upami sang raja nyodorkeun teteken emas, eta jalma moal kantos dipaehan. Dupi abdi parantos sasasih henteu disaur-saur." 12 Sanggeus eta kasauran Ester ditepikeun ka Mordekai, 13 anjeunna ngintun waleran kieu, "Nyai ulah nyangka baris langkung aman ti dulur-dulur urang anu lianna dumeh aya di karaton raja. 14 Sanajan upamina, dina kaayaan sakieu bahayana Nyai raos-raos bae, pitulung mah moal teu dongkap ti langit. Bangsa Yahudi tangtos katulungan, sawangsulna Nyai mah baris tiwas, kitu deui wargi-wargi ti rama baris mendak poe panungtungan. Ngan ceuk emutan, boa nu matak Nyai nepi ka jadi Ratu oge nya keur jadi cukang pisalameteun tina bahaya kawas ayeuna!" 15 Ester ngintun deui waleran, 16 "Enggal tepangan sadaya urang Yahudi anu araya di Susan. Wartoskeun kedah paruasa muasaan abdi. Ulah dalahar nginum salebet tilu dinten siang wengi. Abdi oge sareng dayang-dayang sadaya tangtos puasa. Saparantos eta abdi bade ngadeuheus ka raja, sanaos baris ngalanggar undang-undang. Saupami abdi dugi ka tiwas, abdi iklas kabina-bina." 17 Bral Mordekai angkat, ngajalankeun sagala pamundut Ester. 12
Ester 5.1-8 5 1 Sanggeus saum tilu poe, Ester dangdos ku anggoan karatuan, tuluy ngadeg di latar padaleman, mayun ka kamar singgasana. Kaleresan raja keur linggih dina korsi karajaan, mayun ka lawang. 2 Barang ningali aya Ratu Ester ngadeg di buruan, anjeunna teu werat nampik, lajeng nyodorkeun teteken emas. Enggal Ester nyaketan, ceg nyepeng kana congo teteken. 3 Raja mariksa, "Aya pikersaeun naon enung, Ratu Ester? Saurkeun bae aya pamundut mah. Tangtos dikabul najan mundut sabeulah karajaan oge." 4 Ester ngawaler, "Manawi sapuk ing panggalih, abdi gusti nyembahkeun panuhun, mugi Kangjeng Raja miwah Juragan Haman engke wengi kersa linggih tuang leueut, kenging abdi gusti nyayagikeun." 5 Sang raja geuwat nimbalan nyaur Haman sina gancang-gancang sumping, bade dicandak linggih ka Ester. Bral raja jeung Haman arangkat nedunan pangangkir Ester. 6 Bari ngaleueut anggur, raja mariksa ka Ester, timbalanana, "Mangga saurkeun, naon nya pamundut tangtos dikabul. Naon nya kahoyong tangtos buktos. Palay sabeulah karajaan oge teu aya wagelanana." 7 Ester ngawaler, 8 "Manawi Kangjeng Raja kersa ngabulkeun panuhun, mugi enjing kersa linggih deui sareng Juragan Haman tuang leueut nu bade 13
Ester 5.9-14 disayagikeun ku abdi gusti. Menggahing panuhun abdi enjing bade diunjukkeunana." 9 Samulihna Haman tina tuang, pohara ngaraos bagjana, hegar manah. Tapi ana ret ningali Mordekai anu keur aya di lawang karaton, turug-turug taya pisan riuk-riukna hormat waktu anjeunna ngalangkung, nyel bae bendu. 10 Tapi nyabar-nyabar anjeun bae, terus mulih ka bumi. Sasumpingna tuluy nyaur rerencanganana ka bumi. Seres oge, garwana disaur dicandak ngariung. 11 Gorolang sasauran muji anjeun, nyaurkeun sakumaha beungharna, sakumaha gereyekna putra-putra, sakumaha dijungjungna ku raja nepi ka dibere pangkat nu mulya, sakumaha pentingna anjeunna, leuwih punjul ti batan pajabat-pajabat raja sejenna. 12 Jeung kieu deui saurna, "Malah bieu mah tas diondang tuang ku Ratu Ester. Ngan kaula bae jeung raja nu diondang teh. Isukan ge diangkir deui. 13 Tapi ana geus nenjo si Mordekai, si Yahudi, diuk di lawang karaton, les bae eta kabagjaan teh leungit, asa taya hartina." 14 Ari walon garwa jeung rerencanganana, "Atuh miwarang bae ngadamel panggantungan anu luhurna dua puluh dua meter. Enjing unjukkeun ka raja. Gantung eta si Mordekai teh. Parantos kitu mah angkat kana pangangkir tangtos kalayan 14
15 Ester 6.1-7 senang." Ku pangraos Haman, eta usul kacida hadena, tuluy bae ngadamel panggantungan. 6 1 Dina peutingna raja teu iasa kulem. Seug miwarang dipangaoskeun kitab babad karajaan. 2 Pareng mendak laporan hal Mordekai ngalaporkeun anu rek nelasan raja, anu diniatan ku Bigtan jeung Teres, dua mantri purah jaga lawang kamar raja tea. 3 Raja mariksa, "Naon ganjaran ka Mordekai kana jasana?" Wangsul abdi-abdi, "Sumuhun, teu diganjar naon-naon." 4 Raja mariksa, "Saha pagawe kami anu ayeuna aya di karaton?" Kabeneran harita Haman sumping rek unjukan perkara rek ngagantung Mordekai tea, tur panggantunganana geus sadia. 5 Atuh wangsul abdi-abdi teh, "Sumuhun Juragan Haman, nuju ngantos timbalan." Timbalan raja, "Sina asup." 6 Haman lebet, raja mariksa, "Aya jelema anu ku kami wajib dibere nugraha, rek dijungjung sina dihormat-hormat luar biasa. Cik, kudu kumaha alusna?" Haman ngagerentes manahna, "Naha saha deui anu pantes dibere nugraha sakitu agungna? Tangtu aing." 7 (6:7-8) Anu matak ngawalerna teh, "Kedah dianteuran anggoan karajaan anu sok dianggo ku Raja, sareng kuda kagungan
Ester 6.8-13 Raja anu dipapaesan ku lambang-lambang karajaan. 8 (6:7) 9 Sina dangdos ku anggoan karajaan, didangdosanana ku hiji menak nu pangagungna, tumpakkeun kana kuda lajeng arak ngurilingan alun-alun nagara. Ti heulaeunana kedah aya menak anu ceceluk, Kieu diagung-agungna, jalma anu ku raja dipaparin nugraha!" 10 Timbalan raja ka Haman, "Geuwat atuh eta anggoan kitu deui kudana cokot, anteurkeun ku maneh. Ieu nugraha bikeun ka Mordekai, urang Yahudi tea. Sakur anu bieu ku maneh ditataan, lampahkeun kabeh ku maneh, ulah aya nu kaliwat. Tepungan jelemana di gapura karaton." 11 Tuluy Haman nyandak anggoan karajaan jeung kuda. Mordekai ku anjeunna didangdosan anggoan karajaan, terus tumpak kuda, diarak ngurilingan alun-alun nagara. Haman ceceluk heulaeun arak-arakan, "Kieu diagung-agungna, jalma anu ku raja dipaparin nugraha!" 12 Sabadana, Mordekai mah balik deui ka gapura karaton, ari Haman gura-giru mulih ka bumi, bari meungpeunan pameunteu awahing ku ngaraos wirang. 13 Pok wawartos ka garwa jeung rerencanganana. Ari ceuk garwa jeung rerencanganana anu palinter tea, "Atuh 16
Ester 6.14-7.5 anjeun ngawitan eleh ku Mordekai. Urang Yahudi manehna teh, sarta anjeun moal bisa ngelehkeun. Pasti manehna malah anu ngelehkeun anjeun." 14 Sabot keur salasauran kitu, daratang gandek-gandek karaton bangun gura-giru, mapag Haman kana pangangkir Ester. 7 1 Lajeng raja angkat jeung Haman, kadua kalina muru tuang ka Ester. 2 Sanggeusna ngaleueut anggur, raja mariksa ka Ester, "Ratu Ester bade mundut naon? Saurkeun bae, tangtos buktos. Masih sabeulah karajaan ge ku Engkang hamo burung diserenkeun." 3 Ratu Ester ngawaler, "Manawi Kangjeng Raja sapuk ngabulkeun ieu panuhun abdi nu hina, panuhun teh taya sanes mung nyuhunkeun ditangtayungan nyawa, diri miwah bangsa abdi. 4 Sayaktosna bangsa abdi nya kitu deui abdi, parantos aya nu ngajual bade dijagal. Saupami henteu matak bahla mah, saupami mung ukur dijual dijadikeun budak beulian, moal kantos diunjukkeun, bade disidem bae. Dupi ieu, abdi sadaya bade ditumpes, disina tumpur!" 5 Raja Ahasweros mariksa ka Ratu Ester, "Saha anu cucungah kitu teh? Di mana jelemana?" 17
Ester 7.6-8.1 6 Waler Ester, "Musuh abdi-abdi, anu jail kaniaya, sumuhun ieu durjanana, Haman!" Seblak Haman kabur pangacianana. 7 Sang raja lajeng ngajengkat awahing ku wera, kaluar ti kamar ngabujeng taman padaleman. Ari Haman terus ngajengjen, tina geus kagungan pirasat pasti dihukum ku raja. Niatna rek muntang ka Ester mundut dibela nyawa. 8 Gebru meubeutkeun anjeun, nyuuh ka Ester anu calik dina dipan, seja mundut piwelasna. Sabot kitu raja lebet manten ti taman. Ana ningali kitu, raja mani ngahaok, "Si campelak! Rek ngagadabah ka prameswari kami, hareupeun kami, tur di padaleman pisan?" Tutas sang raja ngahaok, jol abdi-abdi, ngarungkup mastaka Haman. 9 Nu saurang, nu ngaran Harbona unjukan, "Sayaktosna Haman parantos ngadegkeun panggantungan di bumina, luhurna dugi ka dua puluh dua meter, bade ngagantung Mordekai, anu kapungkur ngaboker rasiah jalma-jalma anu niat nelasan Sang Raja." Timbalan raja, "Gantung Haman di dinya!" 10 Gulawing Haman digantung, dina panggantungan anu tadina dijieun keur ngagantung Mordekai. Sanggeus kitu, kakara bendu sang raja leler. 8 1 Dina poe eta keneh, sagala harta kakayaan Haman, musuh urang Yahudi tea, ku raja dipaparinkeun ka Ester. Ester 18
19 Ester 8.2-7 miunjuk ka raja, nguningakeun yen anjeunna teh kapiputra Mordekai. Atuh ti semet harita Mordekai diwidian marek ka payuneun raja. 2 Raja nyandak lelepen cap anu bareto diserenkeun ka Haman tea, tuluy dipasrahkeun ka Mordekai. Ari Mordekai ku Ester dikawasakeun ngurus harta kakayaan Haman. 3 Ester ngadeuheus deui ka raja, bari nangis ngarawu sampeanana, maksadna mundut ihtiar, sangkan usaha jahatna Haman bangsa Agag rek numpes urang Yahudi teh ulah kajadian. 4 Raja nyodorkeun teteken emas. Ester cengkat, pok miunjuk, 5 "Manawi sapuk, sareng manawi Kangjeng Raja kagungan hawatos ka diri abdi, sareng manawi kagalih, mugi Kangjeng Raja ngaluarkeun parentah ngabatalkeun embaran Haman, anu parantos dikaluarkeun ku eta putra Hamedata bangsa Agag, anu ungelna kedah numpes sakumna urang Yahudi di sakuliah karajaan. 6 Diri abdi kumaha nya pikiateun, saupami eta bahla dugi ka tumiba ka bangsa abdi, saupami dulur-dulur abdi gusti dugi ka tumpes?" 7 Dawuhan Raja Ahasweros ka Ratu Ester jeung ka Mordekai, "Sakumaha anu kauninga, Haman, anu boga niat numpes urang Yahudi,
20 Ester 8.8-11 ku kami geus digantung. Harta kakayaanana geus diselehkeun ka Ester. 8 Ngan, surat parentah anu dikaluarkeun kalawan asma raja tur dicap ku lelepen karajaan, eta mah henteu wenang dibatalkeun. Tapi coba bae ngadamel surat ka sakumna urang Yahudi, kecap-kecapna mah kumaha aranjeun. Tanda kalayan asma kami, sarta cap ku cingcin karajaan." 9 Harita geus tanggal dua puluh tilu bulan anu katilu, bulan Siwan, Mordekai nyaur para juruserat karaton, ngadiktekeun surat keur bangsa Yahudi, keur para gupernur, para bupati jeung pajabat-pajabat ti saratus dua puluh tujuh propinsi ti India nepi ka Sudan. Dikarangna dina basa jeung tulisan masing-masing propinsi. Anu keur urang Yahudi, nya dina basa jeung tulisan Yahudi. 10 Tret ditanda kalayan asma Raja Ahasweros sarta dicap ku lelepen karajaan. Geus kitu diiang-iangkeun, dibarawa ku iber-iber nu tarumpak kuda balap petingan ti istal karajaan. 11 Ungelna surat, kalayan restu sang raja, urang Yahudi kudu taki-taki, sabilulungan ngabela diri. Lamun didatangan ku jelema- jelema anu marawa pakarang, ti bangsa mana bae, di propinsi mana bae, kudu diayonan sakuat tanaga, tumpes katut saanak pamajikanana. Enggeus meunang
21 Ester 8.12-17 idin raja, basmi ulah aya nu kari, sarta harta kakayaanana rampas. 12 Ieu parentah jalankeun di sakuliah karajaan Persia, dina tanggal tilu belas bulan Adar, bulan nu kadua belas, poe nu tadina rek dipake numpes urang Yahudi. 13 Eta maklumat diundangkeun jadi undang- undang, diumumkeun ka satiap jalma di unggal kota jeung propinsi, sangkan urang Yahudi sayaga mapag ngayonan musuh, ngayakeun pangbales ana geus cunduk waktuna. 14 Raja marentahkeun sangkan eta maklumat dibarawa ku satria-satria anu tingbelesat negarkeun kuda karajaan sagancang-gancangna. Di Susan oge, di ibukota, eta maklumat teh diumumkeun ka bala rea. 15 Geus kitu Mordekai kaluar ti jero karaton, nganggo anggoan karajaan, warna biru jeung bodas, harudumna lenen wungu sarta nganggo makuta kancana. Ger jalma-jalma urang Susan sarurak ayeuh-ayeuhan sapaparat jalan. 16 Urang Yahudi galumbira, ngarasa longsong, pulih ati pulang bagja, nyeuseup hawa kaunggulan. 17 Di unggal kota jeung propinsi, sakur anu geus kahontal ku eta maklumat raja, poe eta teh ku urang Yahudi dijieun poe sukan-sukan, harajat bawaning ku ngarasa
Ester 9.1-6 bagja. Manahoreng, loba pisan jalma-jalma ti bangsa sejen anu buru-buru arasup jadi bangsa Yahudi, lantaran ngarasa gimir. 9 1 Geus nincak tanggal tilu belas bulan Adar, cunduk waktu, urang Yahudi ngajalankeun parentah karajaan tea. Poe eta musuh-musuh urang Yahudi geus boga angkeuhan baris bisa ngaburak-barik maranehna. Ari heug, urang Yahudi nu unggul. 2 Di unggal daerah Yahudi di sakuliah nagara, urang Yahudi sayaga waspada, taki-taki geusan narajang musuh anu wani-wani ganggu. Di mana-mana jalma-jalma galalimir. Dina derna narajang, taya nu tagen nadahan. 3 Malah kanyataanana mah, pajabat-pajabat pamarentah propinsi-propinsi, gupernur- gupernur jeung para bupati, kitu deui wawakil-wawakil karajaan bariluk milu ngabantu urang Yahudi, lantaran inggis ku Mordekai. 4 Geus kagurnita, Mordekai jadi gede kawasana di karaton, tur kawasana teh wuwuh ngagedean. 5 Atuh urang Yahudi babarieun pisan ngabasmi musuhna. Pedangna muwak-mawik dipake ngajagal, musuh gempar jaradi babatang. 6 Di ibukota Susan wungkul, nu dipaehan ku urang Yahudi teh nepi ka aya 500 jelema. 22
Ester 9.7-15 7 Di antarana aya: Parsandata, Dalpon, Aspata, 8 Porata, Adalia, Aridata, 9 Parmasta, Arisai, Aridai jeung Waisata. 10 Jumlahna sapuluh urang, sapuluhanana anak-anak Haman bin Hamedata bangsa Agag, musuh urang Yahudi tea. Tapi ari kakayaanana mah teu diraranjah. 11 Dina poe eta keneh jumlah anu paraeh di Susan teh dilaporkeun ka raja. 12 Raja sasauran ka Ratu Ester, "Di Susan wungkul anu tumpes ku urang Yahudi aya 500 urang. Nu sapuluh anak-anakna Haman. Duka kumaha di propinsi-propinsi, tada teuing bae! Kumaha kahoyong Enung ayeuna? Saurkeun bae, tangtos dikabul. Naon nya kahoyong tangtos cumpon." 13 Ester ngawaler, "Manawi sapuk sareng manah Kangjeng Raja, dinten enjing urang Yahudi anu di Susan mugi diwidian neraskeun hanca, sakumaha dinten ieu. Kajabi ti eta, mayit anak-anak Haman, sapuluhanana supados digantung." 14 Sang raja marentahkeun supaya eta pamundut dijalankeun, sarta anjeunna ngundangkeun maklumatna di Susan. Mayit anak-anak Haman sapuluhanana digantung, dijieun tongtonan. 15 Isukna, tanggal opat belas bulan Adar, urang Yahudi di Susan ngamuk deui, maehan 300 urang leuwih warga kota. Tapi harita 23
24 Ester 9.16-22 oge maranehna henteu terus ngaranjah kana jaraheun. 16 Urang Yahudi anu di propinsi-propinsi oge enggeus der narajang musuh, maehan 75.000 jelema, sakur anu ngarewaeun ka maranehna. Di dieu oge maranehna henteu kungsi ngaranjah jaraheun. 17 Ngamukna dina tanggal tilu belas wungkul. Tanggal opat belas eureun tina ngundeur nyawa musuhna, diganti ku suka-suka pesta. 18 Ari urang Yahudi anu di Susan mah nyieun pestana teh tanggal lima belas, lantaran ngaramukna teh dua poe, tanggal tilu belas jeung opat belas, tanggal lima belas kakara enggeusan. 19 Ku sabab kitu, urang Yahudi anu di kota-kota leutik di pasisian, anu kotana ngablag teu make bebenteng, nyieun pestana teh tanggal opat belas bulan Adar, harajat bari silih kirim kadaharan. 20 Ieu kajadian penting ku Mordekai dicatet. Anjeunna ngintun-ngintunkeun serat ka sakabeh urang Yahudi jauh deukeut di sakuliah karajaan Persia. 21 Ungelna, netepkeun yen tanggal opat belas jeung lima belas bulan Adar, saban taun kudu dijadikeun hari raya. 22 Lantaran dina poe-poe eta urang Yahudi geus bisa reureuh, geus ngahontal kaunggulan ti musuhna. Bulan eta jadi bulan bangbalikan, asal ceurik jadi seuri, asal
Ester 9.23-28 lewang jadi bungangang. Dina poe eta kudu pesta kudu hajat, silih kirim kadaharan, bari sidekah ka nu mariskin. 23 Eta parentah ti Mordekai digumatikeun, sarta jadi adat kabiasaan. 24 Bareto Haman, musuh urang Yahudi, anak Hamedata bangsa Agag, geus ngalung dadu anu disebut "Purim", milih poe tumpesan urang Yahudi tea, anu niatna mah rek diperenan kabeh. 25 Tapi ku sabab Ester unjukan ka raja, sarta raja ngaluarkeun parentah, niat Haman nyilakakeun urang Yahudi teh meulit ka dirina, nepi ka digantungna pisan katut ka anak-anakna. 26 Ku sabab kitu, eta hari raya teh disebutna "Purim", hartina dadu. Nyokot dasar tina surat Mordekai tea, jeung tina kajadian anu kaalaman. 27 Hal eta ku urang Yahudi dijieun wajib keur dirina saturun-tumurun, katut keur sakabeh jelema anu arasup Yahudi. Jadi eta poe anu dua, unggal-unggal taun dijieun adat anu ngabaku, dasarna parentah Mordekai dina suratna tea. 28 Geus dimistikeun, yen eta hari raya Purim anu lilana dua poe teh kudu digumatikeun di unggal-unggal propinsi, unggal kota, boh ku warga-warga Yahudi harita, boh ku turunan engke, teu meunang pegat sapapanjangna. 25
Ester 9.29-10.3 29 Geus kitu, Ratu Ester, putra Abihail, disarengan ku Mordekai ngintun serat kalawan nganggo sagemblengna kawibawaan anjeunna, ngukuhkeun parentah perkara Purim, anu geus diparentahkeun ku Mordekai dina seratna anu ti heula. 30 Eta serat ditujukeunana ka sakumna urang Yahudi. Salinan eta serat dikirimkeun ka 127 propinsi di sakuliah karajaan Persia, diwuwuhan ku salam katineung, muga urang Yahudi ginanjar bagja santosa. 31 Diparentahkeun, sangkan maranehna jeung turunanana ngagumatikeun hari raya Purim, sakumaha ngagumatikeun kamistian ngajalankeun ibadah puasa jeung poe-poe kasungkawaan. Parentahna ditawis ku Mordekai jeung Ratu Ester. 32 Sarta eta parentah Ester anu netepkeun hari raya Purim, diserat dina kitab. 10 1 Raja Ahasweros, ngeunakeun kerja paksa ka rahayat anu di daerah-daerah basisir karajaanana, kitu deui ka nu di daerah-daerah padusunan. 2 Sagala padamelanana nu harebat sarta gagah, kitu deui salengkepna riwayat dijungjungna Mordekai kana pangkat anu agung, diserat dina kitab babad raja-raja Persia jeung Media. 3 Mordekai, urang Yahudi tea, jadi jalma agung nu kadua ti Raja Ahasweros ku anjeun. Dipupunjung diagung-agung, dipikaresep ku 26
27 Ester 10.3 sasama bangsa. Anjeunna geus barang damel pikeun kamaslahatan bangsana, kitu deui keur pirahayueun sakabeh turunanana.
Ayub 1 1 Di tanah Us aya hiji jelema, Ayub jenenganana. Jelema ibadah tuhu ka Allah, temen lempeng hade manah, tata-titi ati-ati, nyingkah tina lampah salah. 2 Kagungan putra tujuh pameget, tilu istri. 3 Kagungan ingon-ingon domba 7.000, onta 3.000, sapi 1.000, kalde 500. Bujangna mangpirang-pirang. Pangbeungharna di tatar Wetan mah. 4 Ari putra-putrana nu pameget damelna curak-curak pepestaan, bagilir di bumina masing-masing silih ondang, tara lali ngajak saderek-saderek nu istri. 5 Ari Ayub saban-saban putrana entas pesta, poe isukna pasti gugah subuh-subuh, nyanggakeun kurban, mundut ampun keur putra-putrana. Saban-saban kitu bae, sabab ceuk emutanana bisi aya talajak anak anu nincak dosa, teu kahaja, ngahina ka Allah. 6 Hiji mangsa, waktu mahluk-mahluk surga ngadeuheus ka payuneun PANGERAN, di antarana Si Panggoda oge aya. 7 Ku PANGERAN dipariksa, "Ari maneh tas naon bae?" Jawab Si Panggoda, "Tas luntang-lantung ngajajah jagat." 8 Timbalan PANGERAN, "Nyaho maneh ka abdi Kami nu ngaran Ayub? Di sajagat taya
2 Ayub 1.9-16 deui nu satia jeung ibadahna cara manehna. Ka Kami estu gumusti, tata titi ati-ati, nyingkah tina lampah salah." 9 Si Panggoda ngajawab, "Kumaha lamun teu dibere naon-naon, daekeun gumusti? 10 Pan ku Anjeun sakitu dipukpruk-pukprukna sakulawarga, sagala pangabogana dijaga- jaga. Sagala pagaweanana diberkahan, tur dibere ingon-ingon sakitu reana, mani matak heurin sanagara. 11 Coba cabut sagala pangabogana, harita keneh ge pasti nyumpahan ka Anjeun." 12 Timbalan Allah ka Si Panggoda, "Heug, sagala pangabogana kawasaan ku maneh, asal ulah ganggu ka dirina." Leos Si Panggoda undur ti payuneun Allah. 13 Dina hiji poe, waktu putra-putra Ayub keur pesta di nu cikal, 14 torojol bujangna mawa beja ka Ayub, "Cilaka Juragan! Waktos bujang-bujang nuju ngawaruluku ku sapi, sareng kalde sadayana nuju nyaratuan di sampalan, 15 ujug-ujug diambreg ku urang Syeba. Ingon-ingon diranjah, bujang-bujang tiwas sadayana. Mung abdi anu salamet, ngawartosan ka Juragan." 16 Can anggeus ngomongna, torojol deui bujang mawa beja, "Tiwas Juragan! Domba seep, nu ngangonna sadayana tiwas, dibentar gelap. Mung abdi nu salamet, ngawartosan ka Juragan."
Ayub 1.17-2.1 17 Ieu can anggeus nyarita, datang deui bujang mawa beja, "Aduh Juragan! Onta seep diranjah ku rampog-rampog ti Kasdim dugi ka tilu bubuhan. Bujang-bujang tiwas sadaya. Mung abdi anu salamet, ngawartosan ka Juragan." 18 Ieu can anggeus nyarita, geus torojol deui bae bujang mawa beja, "Tobat Juragan! Putra-putra nuju pesta di nu cikal, 19 ana gelebug aya topan nebak ti leresan gurun keusik. Gedong ambrug burak-barik, nu di lalebet kitu deui putra-putra sadayana tiwas. Mung abdi anu salamet, ngawartosan ka Juragan." 20 Neut Ayub cengkat, seug nyosoeh anggoanana awahing ku remuk nya manah. Rambutna digundulan, bruk meubeutkeun anjeun nyium taneuh. 21 Pok ngalahir, "Kami datang ka dunya teu babawaan, mulang ge mo babawaan. PANGERAN anu maparin, ku PANGERAN deui dicandak. Mugi Pajenengana-Na tetep dijungjung." 22 Katarajang cilaka sakitu parnana oge imanna mah berekah, henteu nempuhkeun ka Gusti Allah. 2 1 Waktu mahluk-mahluk surga ngadeuheus deui ka payuneun PANGERAN, Si Panggoda milu deui. 3
Ayub 2.2-10 2 Ku PANGERAN dipariksa, "Maneh tas ti mana?" Si Panggoda ngajawab, "Tas luntang-lantung ngajajah jagat." 3 PANGERAN mariksa deui, "Geus nyaho lain, ka abdi Kami Ayub tea? Di sajagat taya deui nu satia jeung ibadahna cara manehna. Ka Kami estu gumusti, tata-titi ati-ati, nyingkah tina lampah salah. Mangkilang ku maneh geus dijuligan teu puguh-puguh lantaran Kami kaangsonan, tetep bae satuhu cara sasari." 4 Si Panggoda ngajawab, "Jelema mah asal keur ngabelaan nyawa, tara lebar ku banda. 5 Coba ragana terapan siksa, harita keneh ge pasti nyumpahan ka Anjeun." 6 Ari pilahir PANGERAN, "Hade, ayeuna manehna aya dina kakawasaan maneh, asal ulah nepi ka paeh." 7 Leos Si Panggoda undur ti payuneun PANGERAN, nerapkeun panyiksa ka Ayub, sakujur salirana disina parecah pareurih kabina-bina. 8 Seug Ayub ngalih calikna ka jarian, bari ngerokan salira ku talawengkar. 9 Ku garwana diweweleh, "Bade satuhu keneh bae ka Allah teh? Geura sumpahan Allah teh, terus pek pupus!" 10 Ayub ngawaler, "Eum, ucap-ucapan teh sambewara teuing! Pedah ku Allah keur dipaparin lara, na make kudu aral? Geuning ari berkah-Na mah ku urang bet ditampa?" 4
Ayub 2.11-3.6 Iman Ayub berekah, najan nandang lara, henteu nempuhkeun ka Allah. 11 Aya sobat Ayub tiluan, nya eta Elipas urang Tman, Bildad urang Suah jeung Sopar urang Naamah. Sanggeus ngadarangu beja yen Ayub teu damang tur pohara larana tuluy ngaralayad seja ngabeberah. 12 Barang breh, rada ti kaanggangan keneh mah meh bae paranglingeun ka Ayub teh. Ari gok ari segruk nararangis awahing ku henteu tega ningalina, seug nyarosoeh anggoanana bari tuluy ngarawu taneuh diawur-awur ka awang-awang jeung kana mastaka. 13 Brek sarila dina taneuh ngarencangan beurang peuting bari teu kecet-kecet nepi ka saminggu, tina awahing ku watir ka Ayub anu sakitu nandang larana. 3 1 Tungtungna Ayub nu mimiti buka soara, nyumpahan poe wedalna, saurna, 2 (3:2-3) "Ya Allah, mugi lanat poe wewedalan abdi, mugi lanat wengian abdi dicipta. 3 (3:2) 4 Eta poe jadikeun poek, ya Allah. Tong diemut-emut deui tong disinaran ku caang deui. 5 Sina medem sing ngajumbleng, dingdingan ku mendung hideung, ulah kasorot sang surya. 6 Wengi eta dudut ti jero taun, tong dietang-etang deui, 5
Ayub 3.7-19 7 jieun wengi anu suwung, tuna tina kabungahan. 8 Timbalkeun ka tukang tenung, nu tiasa ngagendam ka Lewiatan, sina nyapa eta poe, 9 sina nyandet sinar bentang timur, sangkan eta wengi ulah katumbu balebat. 10 Sing disapa eta wengi anu ngantep abdi dijurukeun, nepi ka abdi ayeuna nandang panyiksa. 11 Mun antep abdi teh kapungkur teu dijurukeun, atanapi antepkeun burusut tuluy. 12 Keur naon abdi kapungkur dilalahun ku indung? Keur naon kapungkur disusuan ku anjeunna? 13 Mun harita teras maot, ayeuna kantun genahna, 14 genah mondok, lir raja sareng pangagung, anu nembe rengse ngadegkeun deui karaton-karatonna jaman baheula. 15 Tibra mondok, lir para pangeran, nu tas ngeusian gedongna ku emas perak, 16 henteu usik-usik, lir orok udul. 17 Di jero kubur mah, nu jahat eureun ngajahat, nu cape gawe, reureuh tina gawena. 18 Sakitan-sakitan ge di dinya mah ayem- tengtrem, teu nguping anu sesentak reujeung hahaok. 19 Di dinya mah mulya hina sami bae, budak beulian ge bebas merdeka. 6
Ayub 3.20-4.6 20 Kanggo naon Si Nalangsa dihirupan? Kanggo naon Si Prihatin dicaangan? 21 Balik pepeh nunggu paeh, ajalna teu datang-datang. Nu kitu mah sono keneh ka kuburan batan kana pependeman. 22 Nu kitu mah nembe senang mun hos paeh, rup ku padung rap ku lemah, nembe genah. 23 Nu kitu mah hirupna ku Allah dikepung sakurilingna, mangsa pikahareupeunana ku Allah disamunikeun. 24 Mungguh abdi boro-boro bisa neda, balas rumahuh, humarurung udah-aduh. 25 Nu dipikasieun nampeu, nu dipikahariwang datang. 26 Hayang tengtrem teu tiasa, hayang genah teu tiasa, lara teu aya sudana." 4 1 (4:1-2) Elipas: "Ki Sobat! Punten nya, tong ngambek, kuring ayeuna seja nyarita. Geus teu kuat ngabetem salila-lila. 2 (4:1) 3 Anjeun teh tukang wuwuruk, tukang nyangkeh leungeun-leungeun nu ngaraplek, 4 purah ngeumbing nu tiguling, purah nuyun nu ngudupruk, ngabeberah nu laleuseuh jeung sarusah. 5 Ayeuna Ki Sobat pisan ngalaman katerap lara, bet aral nandanganana. 6 Ongkoh Ki Sobat ibadah, taya cawadeun nya lampah. Atuh tong aral subaha, tarimakeun masing pasrah. 7
8 Ayub 4.7-18 7 Kudu ngeunteung ka nu enggeus-enggeus, na aya jalma ibadah nandang cilaka? 8 Ana kapanggih ku kuring, pangna jelema meunang cilaka reujeung sangsara, lantaran geus melak dosa, tandur binih kajahatan. 9 Atuh tangtu Allah bendu, tangtu narajang lir topan, jalma nu kitu digempur. 10 Nu jarahat tinggalaur, tingharegem cara singa, tapi jep ku Allah dibungkem nepi ka jempling, sihungna beak dipingges- pinggeskeun. 11 Lir singa taya mamangsan, maranehna tarariwas, anak-anakna paburencay. 12 Kungsi kuring meunangkeun hiji harewos pituah, pohara launna mehmehan henteu kadenge. 13 Karasana asa eukeur ngimpi goreng ngaganggu keur hees tibra. 14 Kuring mani ka ngeleper, gumeter, sakujur awak ngadegdeg bawaning ku sieun. 15 Hiliwir aya angin kana beungeut, kuring sumiak muringkak, sabulu-bulu muriding. 16 Breh teh ningali nu ngabelegedeg di hareupeun, dihantem diawas-awas, weleh teu nyaho eta teh naon. Ana ngong aya soara, datangna ti alam jempling. 17 Pokna, Taya jalma nu bener payuneun Allah. Taya jalma nu beresih di payuneun Nu nyiptana. 18 Sadalah abdi-abdi Allah di sawarga, ku Allah taya anu dipercaya. Malah para
Ayub 4.19-5.6 malaikat, ku Mantenna kapendak aya cacadna. 19 Kumaha pamikir Ki Sobat, na Mantenna rek percaya ka mahluk nu asal tina taneuh lempung, anu asal tina kebul, tur baris ajur lebur lir dihakanan ku geget? 20 Manusa mah, isuk-isuk jagjag waringkas, ari sorena kelepek paeh teu kanyahoan. 21 Sagala nu ngancik dina dirina, les musna tanpa karana. Nepi ka paehna ge tetep henteu nyaho naon-naon. 5 1 Ki Sobat! Aya kira-kirana nu bisa ngajawab kana hal eta? Mangga calukan. Atawa, aya kira-kirana malaikat nu bisa dipentaan mangjawabkeun? 2 Aral ku diri, hayang paeh awahing ku jengkel-jengkelna, eta mah nya bodo nya tanpa guna. 3 Kuring geus manggih aya nu garejul nararanjung, tapi harita keneh ge tempat tinggalna ku kuring disapa. 4 Anak-anakna teu jaramuga, di pangadilan teu aya nu ngabela. 5 Beubeunangan panenna, malah gandum nu di rungkun ge bakal ledis ku nu kalaparan. Kakayaanana dipikasirik ku nu aus kana harta. Harta bandana wungkul keur teureuyeun batur. 6 Piraku atuh kajahatan bijil ti jero taneuh, piraku kasusah bijil ti jero bumi onaman. 9
Ayub 5.7-19 7 Lain, lain ti dinya. Manusa cilaka teh ku polahna keneh bae, cara silalatu mararetel tina seuneu. 8 Mun kuring jadi anjeun, pasti nyaluuh ka Allah, rek balaka sumeja sadaya-daya. 9 Sabab sugri damel-Na anu araheng ku urang hamo kaharti, sagala mujijat-Na teu aya wates wangenna. 10 Mantenna nurunkeun hujan, tanah-tanah jeung tegalan disiram. 11 Ku Allah mah nu laip dijait, nu tagiwur dililipur. 12 (5:12-13) Mantenna ngagagalkeun rarancang jalma lalicik ngajiret anu palinter ku rarancangna sorangan nepi ka sagala usahana taya hasilna. 13 (5:12) 14 Pikeun anu kararitu, cacakan wanci manceran, nepikeun ka talag-tolog lir ti peuting. 15 Balikanan nu mariskin, ku Mantenna dijagi ti baya pati, nu kakurangan, diraksa tina paneungteuinganan. 16 Nu malarat, ku Mantenna dibeberah, anu jarahat dibungkem, henteu bisa kecat-kecet. 17 Jalma anu dipeperih ku Allah mah bagja! Anu matak ulah aral lamun disandangan lara. 18 Mun Mantenna ngaraheutan, Mantenna keneh nu ngalandongan. Upama Mantenna neunggeul, Mantenna keneh nu ngusapan. 19 Saban wanci urang dijagi tina balai, 10
Ayub 5.20-6.4 20 usum kalaparan, moal paeh kalaparan, usum perang moal paeh ku perang. 21 Ti nu linyok ti nu bohong, urang teh diaping-aping, dijauhkeun tina sagala bancang pakewuh. 22 Ancaman lapar, ancaman kakerasan, ku urang diseungseurikeun; ku sato galak ge teu sieun. 23 Waktu eukeur ngawuluku, taneuh riduh euweuh batu, tur teu kudu hariwang ku sato galak. 24 Ana keur reureuh di saung, senang teu aya kabingung, ret nenjo ka ingon-ingon, gede hate da aman taya bahaya. 25 Anak incu mani reuay, turunan geus teu kabilang, tanding jukut di sampalan. 26 Hirup seubeuh panjang umur, nepikeun ka aki-aki, mun pare mah tepi ka koneng, nepi ka mangsa dipanen. 27 Tah kitu saderek Ayub, kitu pamanggih ti kuring, beunang lila diajar tina luang anu kaalaman. Pek nyanggakeun, mugi-mugi katarima." 6 1 (6:1-2) Ayub: "Duka lara diri kuring, mun ditimbang ku taraju, 2 (6:1) 3 beurat alah batan keusik sapanjang basisir. Piraku henteu kamalum, lamun kuring tadi kalepasan omong. 4 Awak katiir jamparing Allah Nu Maha Kawasa, peurahna nyaksrak saluar awak. Diri 11
Ayub 6.5-13 diambreg ku sagala pirentageun anu diatur ku Allah. 5 Kalde, ari keur ngagabres jukut tara hohoang, sapi, najan nyatuan jukut garing tara emoh-emohan. 6 Tapi cik, saha nu beuki kadaharan anu hambar teu diuyahan? Naon ngeunahna endog bobodasna wungkul? 7 Dahareun jiga kitu, kuring mah henteu hayang-hayang acan, didahar ge kalah ka sebel. 8 Ku naon atuh pamenta kuring ku Allah henteu dikabul? Ku naon atuh panyambat kuring henteu didangu? 9 Kahayang teh bek bae kuring ku Mantenna paehan. 10 Lamun bek mah ku Mantenna dipaehan, meureun emprak awahing ku atoh-atohna, keun bae nyerina mah moal dirasa. Da nyaho Allah mah suci, sagala timbalana-Na ku kuring hamo dilawan. 11 Naon nya tanaga nu matak kuring hirup bae teh? Keur naon dihirupan ge, ari euweuh arep-arepeunana deui mah? 12 Na diri kuring teh tina batu, awak kuring teh tina tambaga? 13 Kuring geus teu daya teu upaya, tapi ka saha nya menta tulung, ka ditu suwung ka dieu suwung. 12
Ayub 6.14-25 14 Waktu keur sangsara kieu, boh ninggalkeun Allah, boh henteu, kuring teh butuh sobat sajati. 15 Ari heug aranjeun mah, anu majar nyobat, bet lain puntanganeun, jeg walungan keur katiga mani ngoletrak. 16 Jeg walungan anu katutup ku es jeung salju, 17 ari geus kapanasan bet ngadak-ngadak saat, dasarna mani ngoletrak. 18 Kapilah bati kokolopokan neangan cai, ubak-ubek di gurun keusik nepi ka paraeh pating golepak. 19 Kapilah ti Syeba reujeung ti Tema, gura-giru maruru eta walungan. 20 Ari datang les musna harepanana, nempo walungan garing ngoletrak. 21 Tah aranjeun ka kuring ge jeg walungan siga kitu, nenjo nasib kuring kieu teh ngajenghok sieun. 22 Na kuring bieu ka anjeun teh pepentaan? Atawa menta dipangnyogokkeun si Anu? 23 Atawa menta dibela sangkan rahayu, boh ti musuh, boh ti jalma anu telenges? 24 Pek, kuring papatahan, tuduhkeun naon kasalahanana, kuring rek cicing, rek ngaregepkeun. 25 Omongan anu ihlas mah matak sugema. Tapi eta anu keur diomongkeun ku anjeun teh omong kosong. 13
Ayub 6.26-7.5 26 Omongan kuring ku anjeun dianggap angin, tapi ari kuring humandeuar bet ditempas! 27 Balikanan anjeun, ka budak pahatu ge tega ngalotrekeun nasibna ku ngalung dadu. Malah ka sobat dalit ge tega meres keneh bae, da hayang beunghar. 28 Bisi pajarkeun bohong, yeuh teuteup beungeut kuring. 29 Geus kacida ngalanturna omongan anjeun teh. Meujeuhna eureun tina micatur anu teu bener. Ari ieu bet kuring nu disalahkeun, padahal kuring nu bener. 30 Tapi kitu tea bae, ceuk pamikir anjeun mah keukeuh kuring nu teu bener, keukeuh nyangka yen kuring teu nyaho bener jeung salah. 7 1 Hirup jalma lir prajurit nu dipaksa perang, lir kuli beurat ku gawe, 2 lir budak beulian hayang manggih keur ngiuhan, lir pagawe nunggu-nunggu buruhan. 3 Undur bulan cunduk bulan, diri samar menyat deui. Beurang deui peuting deui, bati peurih dina ati. 4 Ari geus dug arek hees, waktu teh asa ngarayap, lelembutan sapeupeuting kumalayang, hayang buru-buru isuk. 5 Awak digurumut ku bilatung, pinuh ku budug, kulit bareulah pinuh ku nanah. 14
Ayub 7.6-16 6 Poe-poe kuring nyerelek tanpa harepan, nyerelekna leuwih gancang ti batan lepasna toropong tinun. 7 Duh Gusti Allah, umur abdi mung napas sarenghap, geus dikantun ku kabagjaan. 8 Ayeuna katingali ku Gusti, nanging moal lami engke mah mun ku Gusti dipilari, abdi teh parantos sirna. 9 (7:9-10) Jalmi mah ibarat mega, beuki ipis beuki ipis, les bae ngiles, ana maot moal balik-balik deui, musna tina ingetan sobat-sobat kawawuhan. 10 (7:9) 11 Ku sabab eta kuring moal rek ngabetem, lantaran pinuh ku kajengkel hate, pinuh ku kapeurih ati, rek nyoara bae. 12 Na ku naon ku Gusti dugikeun ka diawas-awaskeun teuing? Mani sapertos ka mahluk sagara nu pikasieuneun bae! 13 Ku hayang tiasa reureuh bari ngahenen ngagoler, hayang aya ubar nu bisa ngurangan ieu kanyeri. 14 Ari ku Gusti kalah ka diudag-udag ku impian nu garoreng, dibebegigan ku titingalian pikasieuneun. 15 Langkung sae cekek bae atuh abdi teh, paehan sakalian, tinimbang hirup dikieu-kieu. 16 Abdi pasrah, parantos bosen hirup. Kantunkeun bae, da hirup ge taya hartosna. 15
Ayub 7.17-8.6 17 Kangge naon manusa teh sakitu ditalingakeunana, Gusti? Kangge naon satincak-tincakna hantem bae diawaskeun? 18 Dilinglingan saban enjing, diuji satiap menit. 19 Teu pisan dibere minge, henteu kaur neureuy ciduh-ciduh acan. 20 Naha ngaraos rugi Juragan Sipir teh ku dosa abdi? Ku naon abdi dijieun bahan padamelan Gusti? Naha abdi teh kacida ngarepotkeunana ka Gusti? 21 Naha leres dosa abdi teh parantos teu pantes kenging hampura? Naha leres kalepatan abdi moal dipaparin ampun? Sakedap deui ge abdi teh bakal ngagoler dina liang kubur, pamohalan ku Gusti kapendak deui." 8 1 (8:1-2) Bildad: "Anggeus meureun ayeuna mah, catur nu sakitu ngagelebugna teh! 2 (8:1) 3 Allah mah hamo nyimpang tina kaadilan, hamo salah ngalarapkeunana. 4 Nu dorakana ka Allah teh moal salah deui, anak, nya tangtu dihukum, satimpal jeung pamolahna. 5 Kari anjeun, matak naon lamun tobat, neda ampun ka Allah Nu Maha Kawasa. 6 Asal bener Ki Sobat jujur beresih, piraku Allah teu kersa mitulung. Rumah tangga Ki 16
Ayub 8.7-16 Sobat tangtu dipulihkeun deui, minangka ganjaranana. 7 Harta banda nu geus musna kaitung taya hartina, lamun dibanding jeung nu engke, nu baris dipaparinkeun deui ku Allah. 8 Coba nyoreang heula ka anu barijaksana baheula, kana benerna pamanggih karuhun urang. 9 Hirup urang keur mah pondok, turug-turug urangna ge henteu terang naon-naon, urang teh jeg kalangkang dina beungeut taneuh. 10 Tapi tengetkeun ieu piwulang jalma-jalma bijaksana jaman baheula, regepkeun ieu nu rek dikedalkeunana, 11 Jukut walini piraku jadi, saupama taya cai, da anu kitu mah moal hirup lamun lain di nu ledok. 12 Ana cai enggeus garing, eta nu pangheulana perang, ngora-ngora keneh ge geus paeh, henteu kaburu diala. 13 Jalma-jalma anu teu baroga Allah ge kitu, cara jukut walini tea, moal teuing kana menyat deui, dumeh mopohokeun ka Allah. 14 Hirupna teh, lir nu nyukang dina benang, nete kana ramat lancah. 15 Naon kakuatanana ramat, na bisa disarandean? Naon kakuatanana benang, naha beunang dipuntangan? 16 Hirupna jelema jahat, lir areuy salaleger kasorot ku panonpoe, mani nyayang nyaliara sabudeur kebon, 17
Ayub 8.17-9.6 17 akarna ngaranggeum batu, pageuh nyangkerem kana batu cadas. 18 Tapi lamun geus dicabut, geus hamo kaciri urut-urutna acan. 19 Ngan semet kitu kajayaan jelema jahat mah, terus musna, urutna diandih ku nu lian. 20 Allah mah hamo nilarkeun jelema anu satuhu, hamo nulung ka jelema anu jahat. 21 Ki Sobat ge tangtu ku Mantenna dijungjung deui, bisa seuri deui, bisa surak deui. 22 Balikanan anu ngewa ka Ki Sobat, tinangtu nandang wiwirang. Pangancikan jalma jahat mah tinangtu musna." 9 1 (9:1-2) Ayub: "Enya, kuring ge geus nyaho. Piraku manusa bisa ngalawan Allah? 2 (9:1) 3 Na aya nu bisa ngalawan ka Mantenna? Mantenna iasa merekpek ku sarebu pertanyaan, hiji ge moal aya nu kajawab ku manusa. 4 Allah ieuh, nya pinter nya Maha Kawasa, pamohalan jelema teh kuat ngalawan. 5 Ana Mantenna geus bendu sok tara tatapasini deui, gunung-gunung digempur sina rarugrug, 6 bumi digunjang-ganjing ku lini, paseuk- paseuk jagat dicabutan. 18
Ayub 9.7-17 7 Ku Allah mah panonpoe ge dipondah teu bisa bijil, bentang-bentang henteu bisa narembongan. 8 Mantenna mantengkeun langit, nyalira bae, bari nincak kana tonggong mahluk sagara. 9 Di langit ngagantungkeun bentang: Bentang Biruang, Bentang Orion, Bentang Tujuh, Bentang Kidul. 10 Padamelana-Na nu araheng ku urang henteu kaharti, mujijat-Na teu aya wates wangenna. 11 Mantenna aya ngalangkung, tapi ku kuring teu katenjo. 12 Ari enggeus mikapalay, naon ge dicandak, taya anu bisa mapalangan, tara aya anu wani tumaros, Keur damel naon? 13 Ana bendu sok kadalon-dalon (teu bisa dipondah), musuh-musuhna, nu ngabantu Rahab si mahluk sagara, nu ngalawan ka Mantenna tea, diremukkeun. 14 Komo kuring, pimanaeun bisa manggih piucapeun keur ngalawan ka Allah? 15 Sanajan kuring bener ge, mo bisa nempas, kalah ka kapaksa menta dipikarunya, ku Mantenna nu mutus perkara kuring. 16 Jeung sanajan ku Mantenna dibere tempo keur ngomong, kuring mah teu percaya yen kersaeun ngadangukeun. 17 Kalah ka teu puguh-puguh, kuring disina dibuntang-banting ku angin topan. 19
Ayub 9.18-28 18 Kuring teh teu meunang ngarenghap- ngarenghap acan, sagala damel-Na ka kuring wungkul ngagerihan ati. 19 Kudu maksakeun ngalawan? Ngalawan ka Allah? Arek maksa ngagusur Mantenna ka pangadilan? Saha nu sanggup maksa ka Mantenna? 20 Najan kuring bener tur satemenna, ana pok mah ngomong saucap-ucap teh bet salah, saucap-ucap teh matak cilaka bae. 21 (9:21-22) Ayeuna mah, sanajan enya bener ge paduli teuing, da kuringna enggeus bosen hirup. Rek salah rek bener, ku Allah manusa teh teu burung ditumpur. 22 (9:21) 23 Lamun anu bener tea ngadadak paeh, Allah kalah ka gumujeng. 24 Dunya ku Allah geus diserenkeun ka nu jarahat, hakim-hakim sina lolong. Lamun lain ku Allah, ku saha deui? 25 Umur kuring ngabelesat siga anu balap lumpat, sapoe ge teu kungsi panggih jeung bagja. 26 Lajuna lir parahu balap, rikat alah batan heulang nyamber hayam. 27 (9:27-28) Sakitu kanyeri dipopohokeun, bari maksakeun diri ngahehegar maneh, karasana kalah ka beuki kasiksa, tetela kuring teh ku Allah tetep dianggap doraka. 28 (9:27) 20
21 Ayub 9.29-10.6 29 Ku sabab tetep dianggap salah, keur naon atuh nyusahkeun maneh oge? 30 Najan dihantem diseretu, diri kuring pamohalan bisa beresih. 31 Ku Allah ge kalah ka dibalangkeun ka jarian, papakean jarareblog matak gareuleuh. 32 Manasina Allah teh jelema, meureun bisa ditembal dicental, meureun bisa dibawa ka pangadilan, ngarah putus mana nu salah. 33 Kaya kieu mah kuring cekcok jeung Allah teh teu aya nu bisa nyapih, moal aya nu bisa mutus, saha nu salah, kuring atawa Allah. 34 Duh Allah, cik ulah kitu-kitu teuing! Nyiksa teh mani pupuasan! 35 Teu sieun abdi mah ngomong kitu ge, da ceuk rarasaan mah abdi teh bener! 10 1 Abdi parantos teu kiat hirup, wungkul ngarasakeun kapeurih. 2 Atuh Gusti teh ulah mung nyalahkeun bae, sebatkeun lantaranana nu matak ijid ka abdi. 3 Naon maksad Gusti dugi ka telenges kitu? Naha ngahaja bae bade ngapeskeun dadamelan ku Anjeun, bade ngayunkeun pangreka jelema jahat? 4 Ari Gusti ningali perkara teh sami sareng jalmi? 5 Ari yuswa Gusti sami sareng umur manusa? 6 Naha atuh dosa abdi dugi ka disusud-susud, kalepatan abdi dugikeun ka dikorehan?
Ayub 10.7-17 7 Gusti kena-kena uninga yen abdi mo aya nu bisa nulung, najan bener ge tetep bae disalahkeun. 8 Pedah abdi kenging Gusti ngawangun sareng ngarakit, heug Gusti ngaraos wenang ngaruksak deui. 9 Pedah abdi dipidamel tina taneuh porang, bade diremukkeun dijadikeun deui lebu? 10 Gusti ka pun bapa maparin tanaga, supados abdi tiasa yuga. Di jero kandungan abdi ku Gusti dibayuan. 11 Raga abdi ku Gusti diwangun ku tulang, dianyam ku urat sarap, tulang dibungkus ku daging sareng kulit. 12 Lajeng dipaparin nyawa, didama-dama, dijaga diraksa, dugi ka usik tiasa hirup. 13 Ayeuna mah abdi terang, sihoreng sapanjang kitu teh cicing-cicing Gusti bade nyilakakeun abdi. 14 Manahoreng abdi dijieun geusan intipeun, teanganeun kasalahan, sangkan teu layak kenging hampura. 15 Teu kaop lepat saeutik sok jebet bae digitik. Sawangsulna ari bener, ukur diapilainkeun. Mani seubeuh ku Gusti dihihina dikakaya. 16 Teu kaop mun ningali abdi menyat, Gusti mani kawas singa, sebrut ngudag buru-buru, malah pinton kasaktian, ngarah abdi cilaka. 17 Tur Gusti mah tara kirang-kirang saksi keur nuding ka abdi sangkan aya jalan geusan 22
Ayub 10.18-11.6 bendu teterasan. Mun hoyong ngagitik deui, Gusti tara kirang-kirang akal. 18 Naha atuh abdi kapungkur diantep lahir ka dunya? Matak naon mun teras bae paehkeun, memeh katingal ku pada jalma! 19 Langkung sae tina kandungan teh antepkeun burusut tuluy ti batan diantep hirup. 20 Parantos atuh abdi teh tinggalkeun, da moal lami deui ge sakarat, samemeh hos hayang bisa minge heula. 21 Moal datang ka teu hilang, moal mulang- mulang deui, mulang ka alam nu poek mongkleng, 22 alam nu peteng ngajumbleng turta pakusut, cahaya ge di dinya mah angger- angger poek." 11 1 (11:1-2) Sopar: "Moal diwalonan eta obrolan Ayub teh? Seja dihaminan bae catur anu sakitu panjangna teh? 2 (11:1) 3 Ayub, dikira eta kasauran teh mo aya nu bisa ngabantah? Dikira nu lian baris kapeupeuh mun anjeun baceo? 4 Anjeun ngarasa bener sorangan, ngarasa beresih di payuneun Allah. 5 Teuing ku hayang, Allah ku manten kersa ngawaler ka anjeun! 6 Muga-muga ka anjeun nerangkeun, yen kapinteran teh rupa-rupa, tur rea anu teu katepi ku uteuk manusa, ku jero-jerona. Mun 23
Ayub 11.7-17 dibanding jeung gedena dosa anjeun, eta hukuman ti Mantenna teh teu sabaraha. 7 Na sanggup anjeun neuleuman wawatesan kaagungan jeung kakawasaan Allah? 8 Dalah langit nu ku urang teu kahontal, ku Allah mah katepi kasungsi. Mantenna awas ka alam kubur, urang mah henteu. 9 Kaagunganana ngungkulan legana jagat, ngungkulan legana samudra. 10 Upama anjeun ku Mantenna didakwa sarta didoja, saha anu bisa ngahalang-halang? 11 Allah mah teges, mana jalma anu taya harga, awas kana sagala lampah jahatna. 12 Jalma bodo kakara bisa mimiti pinter, engke lamun kalde jarah geus lindeuk ti barang borojol. 13 Sing pasrah ka Allah, masing muntang ka Mantenna. 14 Kadorakaan, kaluluputan, jauhkeun ti rumah tangga, 15 sangkan teuneung sarta tanggah ngalawan paneka dunya. 16 Lamun kitu sagala kasusah baris ngiles tina ingetan. Mun caah mah geus eureun, mo kainget-inget deui. 17 Nya hirup kari mencrangna, leuwih ti batan srangenge wanci manceran, nu tadina poek mongkleng, baris ngagebray lir cahya pajar. 24
Ayub 11.18-12.8 18 Moal teu ngarasa aman turta pinuh ku harepan, ku Allah baris diraksa, dipaparin katengtreman. 19 Teu kudu rempan sieun aya musuh, malah loba nu baris marenta tulung. 20 Sabalikna nu jarahat bati culang-cileung jeung tagiwur, teu maranggih panglumpatan, nasibna kari sarupa, nya tiwas jadina." 12 1 (12:1-2) Ayub: "Atuh nu kitu mah geus lumrah. Nu kawas kitu mah mun jelemana paeh kanyahona oge paeh. 2 (12:1) 3 Kuring ge kanyaho teh loba, teu beda ti anjeun, kalah ka kumaha ge moal eleh. Nu dicaturkeun bieu ku anjeun, sarerea ge geus nyaho. 4 Behna mah sobat-sobat ge bet nyeungseurikeun. Tur kuring teh sakitu benerna, teu boga salah. Tapi iraha-iraha ge panyambat kuring ku Allah tangtu didangu. 5 Kena-kena keur sarenang, wani ngulinkeun ka kuring, sasat ngalelepkeun nu titeuleum. 6 Tapi biasa, bangsat jeung jalma-jalma nu teu baroga Allah mah, najan miallahna teh ngan kana kakuatan sorangan, sok teu burung hirupna sarenang. 7 Aranjeun mah ka bangsa manuk jeung margasatwa ge, perlu keneh diajar. 8 Pek tatanya ka mahluk darat jeung laut tina hal pangartina. 25
Ayub 12.9-21 9 Kabeh ge nyarahoeun, yen maranehna beunang ngadamel panangan Allah. 10 Memang Allah anu ngatur kahirupan mahluk-Na, hirupna tiap manusa aya dina kawasa Mantenna. 11 Ceuli teh gunana pikeun ngadengekeun omongan, cara letah pikeun ngarasakeun ngeunahna kadaharan. 12 (12:12-13) Jalma nu geus karolot baroga hikmat, tapi Allah mah nya kagungan hikmat nya kagungan kakawasaan, jalma anu geus karolot baroga paham, ari Allah mah paham kagungan, wewenang kagungan. 13 (12:12) 14 Nu diruag ku Allah taya nu bisa ngadegkeun deui. Anu dikurung ku Allah, taya anu bisa ngaleupaskeun. 15 Mun Mantenna nahan hujan, heug halodo. Mun cai ku Mantenna dibedahkeun, ger caah. 16 Mantenna digjaya, salalawasna unggul. Nu hianat, nu dihianat, duanana aya dina kakawasaana-Na. 17 Kapinteran pangagung dirampas, para pamingpin disina barodo. 18 Raja-raja dirorod didamel sakitan. 19 Imam-imam jeung nu ngasta kawasa direndahkeun. 20 Jalma-jalma nu dipake pananggeuhan dibungkem, pangarti jalma karolot dirorod. 21 Jalma nu ngasta kawasa dihina, para pangagung dieuweuhkeun kakuatanana. 26
27 Ayub 12.22-13.9 22 Tempat anu poek mongkleng ku Mantenna sina caang. 23 Mantenna nu ngersakeun bangsa-bangsa jembar digjaya, Mantenna keneh anu ngapeskeunana. 24 Pamingpinna disina barodo. Sina kapaider sararasab. 25 Gupuy-gapay di nu poek, tingjarigjeug siga nu mabok. 13 1 (13:1-2) Eta omongan, saucap- ucapna pikeun kuring mah teu aneh deui. Lain ngan anjeun bae, kuring ge nyaho taya kacekna. 2 (13:1) 3 Kuring kukulutus teh lain ka aranjeun, tapi ka Allah, rek ngabela perkara kuring. 4 Aranjeun teh bodo, tapi pura-pura pinter, nyeta-nyeta dukun lepus padahal taya kamampuh. 5 Mending repeh, sugan bae disangka pinter! 6 Anggursi dengekeun, heug ngaraskeun ka kuring. 7 Rek naon bohong pipinteranan? Kutan rek ngabantu Allah ku bohong? 8 Arek sasanggupanan mantuan ka Mantenna, arek ngabela perkara Mantenna di pangadilan? 9 Lamun diri aranjeun ku Mantenna ditoong ditempo, aya kira-kirana nu hade di dinya? Dikira Allah iasa dibobodo kawas aranjeun ngabobodo manusa?
Ayub 13.10-22 10 Kereteg prasangka anu buni ge, mo burung ku Mantenna diseukseukan, 11 kakawasaan Mantenna bakal nagiwurkeun anjeun. 12 Papatah-papatah aranjeun lir kebul, taya gunana. Pangbantah-pangbantah aranjeun lembek kawas taneuh porang. 13 Jadi, mending repeh, kuring rek nyarita. Balukarna mah kumaha engke. 14 Geus nekad, paeh hirup kumaha behna. 15 Rek dipaehkeun oge ku Allah mangga teh teuing, da puguh geus taya pisan harepan. Jadi matak naon mun balaka ngabela sagala laku lampah ka Mantenna. 16 Malah ceuk rarasaan, wani kieu teh asa matak salamet, da ari nu jahat mah piraku wani kieu ka Allah. 17 Jadi, bandungan ieu omongan kuring. 18 Kuring geus tarapti, omongan enggeus diatur, sabab yakin diri kuring bener. 19 Ya Allah, leres Gusti teh bade nuding ka abdi? Upami leres, teu sawios abdi seja repeh dugi ka paeh. 20 Nanging gaduh dua rupi panuhun. Upami dikabul, abdi moal dugi ka nyumput ti kersa Gusti. 21 Kahiji, abdi ulah hantem bae disiksa, kadua, ulah dibegbregan bae ku kasieun. 22 Bilih bade Gusti heula nu nyual, mangga, abdi nu ngawangsul. Bilih kedah abdi heula, mangga, Gusti anu ngawaler. 28
Ayub 13.23-14.5 23 Mangga sebatkeun bae, sakumaha seueurna kalepatan sareng dosa abdi, sebatkeun bae, naon kajahatanana. 24 Ku naon Gusti teh mungkur ti abdi, ku naon abdi teh dianggap musuh? 25 Bade ngagebrag? Abdi mah ukur kalakay, gampil diramesna, sakadar jarami garing, gampil diririkesna. 26 Anu pait anu peuheur, breg ku Gusti dibegbregkeun ka diri abdi, malah kasalahan nu enggeus-enggeus ge begbregkeun sakalian. 27 Suku dibangkol, dirante, unggal lengkah diawaskeun, malah ka tapak-tapakna dugi ka dilelekan. 28 Atuh tangtos bae abdi teh ngarempeyek jeg kai bobo, jeg baju dihakanan geget dugi ka karancang. 14 1 Ti barang lahir manusa teh lemah teu aya daya, pondok umurna seueur kasusahna, 2 enggal alum enggal murag cara kembang, les musna cara kalangkang. 3 Kersa Gusti mandang saeutik mah ka abdi, ya Allah? Atanapi abdi teh bade dijogokeun ka pangadilan? 4 Manusa mah mo tiasa ngabijilkeun sipat suci kawantos sipat kaayaanana najis. 5 Jumlah umurna, jumlah bulanna ku Gusti parantos dipatok ti samemehna ti 29
Ayub 14.6-15 sateuacanna parantos dipasti hamo bisa robah deui. 6 Tong ditingalikeun bae, mending antep sina nyorangan, sina ngararasakeun genah tina hirupna anu pinuh ku kacape. 7 Leuheung tangkal, dituar ge henteu lapur-lapur teuing, da osok sirungan deui, 8 najan akarna ngolotan, tunggulna paeh kaurugan taneuh, 9 ana kasaba ku cai mah pelentung kaluar sirung, semu hurip kawas pepetetan anyar. 10 Ari jalmi ana maot tuluy buntu, hirupna duka ka mana tuluyna. 11 Jeg walungan saat ngoletrak, eureun ngocorna, kawas talaga surud caina, tuluy garing, 12 kitu keneh jalma ana geus paeh moal hirup deui, nepi ka leungitna langit ge moal hudang-hudang, moal lilir-lilir pikeun saterusna. 13 Anggursi abdi sumputkeun, di ditu di alam nu paraeh, masing buni, ngantos bendu Gusti sirna, nepi ka cunduk waktuna abdi dipiemut deui. 14 Na tiasa jalmi nu parantos maot hirup deui? Abdi mung hayang enggal leupas tina ieu kalaraan, hayang rada senang ulah kawas ayeuna. 15 Supados samangsa-mangsa digentraan bisa enggal ngawangsul, tangtos ieu mahluk kagungan teh ku Gusti baris kamanah. 30
Ayub 14.16-15.5 16 Najan saincak-incak angger diawaskeun bae, nanging tangtos moal ditaliti deui salahna, 17 da parantos dihampura, dilubarkeun tina dosa, sugri kaluluputan parantos dipupus. 18 Sakumaha gunung-gunung lalongsor urug, cadas-cadas ngalaleser, 19 batu-batu lalegok kacurugan ku cai taneuh palid ku hujan gede. Nya kitu pisan Gusti oge ngabasmi pangharepan hirup manusa. 20 Manusa geus eleh ku Gusti, lajeng diusir salalamina beungeutna diparieuskeun kana pati 21 najan anakna marulya, manehna teu terang-terang, atanapi lamun anakna dihihina, manehna teu mendak beja, 22 wungkul ngarasakeun kanyeri anu keur nyiksa ragana, bari hatena banget nalangsa." 15 1 (15:1-2) Elipas: "Omong kosong Ayub, omong kosong! 2 (15:1) 3 Jelema pinter mah pamohalan nyarita kitu, euweuh pisan eusina, teu bisa dipake ngabela diri. 4 Omongan saperti kitu matak kapok jelema sieun ku Allah, matak ngahalang-halang jalma sasambat ka Mantenna. 5 Saban ucapan nyirikeun kereteg hate nu goreng, mindingan kasalahan ku nganggit-nganggit ucapan. 31
Ayub 15.6-17 6 Teu dicela ku kuring ge anjeun teh geus kacela ku omongan sorangan. 7 Dikira anjeun teh manusa nu pangheulana? Na nyaksian waktu Allah ngadamel gunung-gunung, 8 atawa geus kabeneran ngadenge rancangan-rancangan Allah? Ngan anjeun bae kitu nu boga kapinteran teh? 9 Anu anjeun nyaho, taya sarupa anu kuring teu nyaho, 10 da kuring ge pinter, beunang guguru ti nu geus caretuk dawuk, anu gumelarna ka dunya beh ditueun bapa anjeun. 11 Allah ka anjeun geus maparin panglipur, ku naon embung narima? Kuring nyarita teh kalawan asma Mantenna tur sakecap-kecapna sakieu leuleuyna. 12 Bet anjeun kalah ka napsu, ka kuring nepikeun ka tibubuncelik. 13 Ka Allah nepikeun ka wani jengkel, wani nyalahkeun. 14 Na aya manusa anu enya henteu boga kasalahan, anu bener di payuneun Allah? 15 Dalah ka para malaikat-Na ge Allah teh teu percanten, da eta ge keur Mantenna mah taya nu beresih pikiranana. 16 Komo jalma sipat ruksak taya harga, kawantu tuman notor kagorengan, mani dileguk kawas cai. 17 Yeuh bandungan ieu kanyaho kuring anu bener, 32
Ayub 15.18-28 18 beunang guguru ti nu palinter. Tur aranjeunna ge beunang guguru deui ti sepuh-sepuhna, sarupa ge teu aya anu henteu diajarkeun. 19 Di nagri aranjeunna taya pisan urang asing, taya saurang nu baris nyasabkeun aranjeunna ti Allah. 20 Mungguh jalma jahat tukang ngakaya batur, saumur-umur hirupna ngan gegebegan, 21 soara pikasieuneun kadenge ku manehna, eukeur jongjon ngeunah-ngeunah, ana gerebeg teh digarong. 22 Turug-turug taya taksiran bisa nyingkiran poek, sabab di mana-mana geus nyampak gobang rek maehan. 23 Manuk nu bareuki daging geus ngadaragoan, rek ngaharakanan bangkena. Karasaeun yen dirina geus teu boga harepan, 24 balaina geus ngajega, megat rek ngarogahala, cara lakuning raja perkasa. 25 Tah kitu nasib jelema anu ngamang- ngamang peureup ka Allah teh, nantang ka Anu Maha Kawasa. 26 (15:26-27) Jalma kitu gede hulu, ku bedegong-bedegongna ka Allah ge wani ngudag, nangtang tarung bari ngacung-ngacung tameng. 27 (15:26) 28 Eta teh sok ngajabelan kota-kota ngarampasan imah-imah batur anu 33
34 Ayub 15.29-16.3 ditinggalkeun kabur. Tapi eta kota-kota jeung imah-imah teh baris tumpur ku perang. 29 Beungharna moal bisa lila sagala pangabogana moal aya nu awet umurna, malah kalangkang dirina ge bakal musna. 30 Pamohalan ucul tina pepeteng, kaayaanana lir tangkal anu dahan-dahanna geus garareheng ku seuneu, sarta kembangna beak murudul ku angin. 31 Lamun ngandelkeun kagorengan, lantaran gejul, ganjaranana ge kagorengan deui. 32 Hirupna ngararas samemeh mangsa, lir dahan geus ngarangrangan moal bisa seger deui. 33 Lir tangkal anggur anu buahna geus beak samemeh asak, lir tangkal jetun nu marurag kembangna. 34 Jalma jahat mah moal boga turunan, imah meunang nyieun tina panyogok mah bakal beak kaduruk. 35 Kitu temahna tukang julig tukang nyieun kagorengan mah, anu angen-angenna pinuh ku hasud." 16 1 (16:1-2) Ayub: "Pamanggih kitu mah kuring ge mindeng ngadenge. Bororaah jadi pangbeberah, kalah ka ngagerihan hate. 2 (16:1) 3 Rek hayoh bae nyorocos nepi ka kiamat? Moal beak-beak piomongeun?
Ayub 16.4-13 4 Mun seug anjeun jadi kuring sarta kuring jadi anjeun, kuring oge bisa ngomong kitu, malah bari rek manggut-manggut nandakeun luhur panemu, piraku anjeun teu palid ku omongan kuring, 5 nu dieusi bongbolongan jeung pangbeberah, ngalelemu ku kecap-kecap anu garenah. 6 Ieu kanyeri henteu bisa kabangbrangkeun mun dibawa repeh. Dalah dikumaha. 7 Ya Allah, awak abdi ku Gusti disasaak, anak tumpes ku Gusti sina paraeh. 8 Sihoreng Gusti teh musuh, tega nganiaya ka abdi dugi ka ngajangjawing kieu kantun kulit sareng tulang. Ku batur mah dipajarkeun cingcirining gede dosa. 9 Ku Allah disasaak, anggahota awak pasiksak. Socana ka kuring mani hurung awahing ku cua. 10 Ku jalma dijarebian, dirogrog ditampilingan, 11 ku Allah diserenkeun ka jalma-jalma doraka. 12 Eukeur jongjon hirup ngahenang-hening, ku Allah ujug-ujug dicekek, digaley, dibantingkeun, seug dijieun bubulanan purah nadahan panarajang-Na, 13 nadahan panah-Na ti unggal juru, mani rancleb kana awak, teu watir-watireun, 35
36 Ayub 16.14-17.3 14 ceplok deui, ceplok deui, awak geus pinuh ku raheut. Narajang-Na jeg serdadu geus edan awahing ku ijid-ijidna. 15 Barang pake ge karung, kawantu eukeur prihatin, andiprek dina kebul nyirikeun asor. 16 Beungeut asak balas ceurik balilihan, panon carindul tingguliweng semu geuneuk. 17 Padahal mah kuring teh iraha kejem ka batur. Jadi kuring sasambat teh kalawan satemenna. 18 Cik bumi, tong ngilungan lampah nu jahat ka kuring! Ulah nyicingkeun panyeluk kuring menta kaadilan! 19 Sina kadangu ku nu di sawarga, nu baris tandang melaan kuring. 20 Babaturan maroyokan kuring bati bisa cipanonan, bari lumengis ka Allah. 21 Hayang teh aya nu melaan kuring di payuneun Allah kawas nu melaan sobatna. 22 Taun-taun umur kuring geus laliwat, kuring nyorang jalan taya pigeusaneun malikan deui. 17 1 Hirup kuring geus meh tutup, napas geus meh beak tinggal kuburan nu geus ngajogo. 2 Geus kawangwang, pisakumahaeun bangetna bala rea moyokna. 3 Kitu Gusti, ari sabalakana mah. Tampi atuh pihatur abdi teh, da ku pada jalma mah henteu dianggap,
Ayub 17.4-13 4 kawantu maranehna ku Gusti dihaja, sina lalepat nimbangna perkawis abdi. Matak naon upami ayeuna ulah sina karitu bae. 5 Aya paribasa: Anu nepi ka tega ka sobat pedah aya piuntungeun, anu keuna ku wawalesna teh anakna. 6 Eta paribasa ku maranehna dilarapkeun ka abdi, geus bae anu ngadararenge kitu teh ka darieu, ngadon nyariduhan kana beungeut. 7 Panon celong asa lolong balas ceurik balilihan, suku leungeun kantun sagede-gede elekan. 8 Anu arumangkeuh jujur mani tingraranjug, mani nuding-nuding magar abdi jalma murtad. 9 Anu baroga rasa yen dirina mah mulya beresih, pok deui, pok deui nyebut yakin yen panudingna kitu teh bener. 10 Padahal lamun seug maranehna daratang sareng narangtung di dieu, saurang ge ku abdi moal kapendak aya anu bijaksana. 11 Umur abdi meh lastari, harepan parantos musna, kahayang teu aya nu laksana. 12 Nanging ku ieu sobat-sobat, peuting dipajarkeun beurang, majar teh sakeudeung deui ge caang, ongkoh sidik abdi teh ripuh, nuju poek samagaha. 13 Ayeuna mah parantos teu aya kahayang, lian ti hayang enggal-enggal meuntas ka alam kubur, hayang enggal-enggal ngagojod di alam poek, 37
Ayub 17.14-18.10 14 seja ngabapa kana astana, ngindung midulur ka cacing-cacing anu baris ngahakanan ieu jisim. 15 Lebah mana ayana harepan pikeun abdi, sarupa mah? Cik saha anu ningal, sarupa mah? 16 Ari parantos pindah ka alam kubur mah, parantos teu aya harepan nanaon deui." 18 1 (18:1-2) Bildad: "Ayub! Kuring mah heran, bet anjeun anu keur kitu make teu bisa repeh. Cik eureun ngomong teh, dengekeun batur. 2 (18:1) 3 Na dikira batur teh bodo kawas kebo? 4 Geuning eta kalah ka ripuh da ambek- ambekan bae. Naha kitu keur kapentingan anjeun jagat kudu runtag, gunung kudu urug? 5 Cahaya jalma jahat mah bakal dipareuman terus, moal diseungeut deui, moal dihurungkeun deui, 6 lampu di jero kemahna baris disina poek. 7 Ngalengkahna memang teteg, tapi terus titajong, bluk bae labuh jadi korban polahna sorangan. 8 Leumpang nyampeurkeun jiret, sukuna kasarimped 9 keuneungna kajepit ku tataheunan teu bisaeun deui incah. 10 Dina taneuh lebah nu buni aya jiret, dina jajalaneunana aya nu masangan pitapak. 38
Ayub 18.11-19.2 11 Balai ngintip sakurilingna, nutur-nutur lengkahna. 12 Urut beunghar jadi kalaparan, mana dikikintil ku balai. 13 Awak digulung ku kasakit anu mateni, nepi ka leungeun jeung sukuna buruk. 14 Seug ditongtak ti imah tempat senangna, disered ka hareupeun Malakalmaot. 15 Ari imahna diandih batur, saha bae nu daekeun, kitu ge sanggeus disemprotan heula ku walirang, dibasmi heula kuman-kumanna. 16 Mun tangkal mah akarna paeh, dahanna gararing. 17 Ulah boro ku anu jauh, ku nu di imahna ge geus tara disebut-sebut, geus tara diinget-inget. 18 Geus dibuang ti dunyana nu harirup, disuntrungkeun ti nu caang ka nu poek. 19 Heug teu boga anak, euweuh keur nuluykeun turunan. 20 Sakur anu ngadarenge nasibna, ti wetan nepi ka kulon ukur bati kukurayeun, sieun ngalaman nu kawas kitu. 21 Kitu bagianana jalma doraka mah. Jalma anu teu ngandel ka Allah mah kabeh oge kitu wawalesna." 19 1 (19:1-2) Ayub: "Aeh-aeh, moal eureun-eureun nganyenyeri ka kuring teh? 2 (19:1) 39
40 Ayub 19.3-13 3 Bet hayoh bae nyarekan mani laklak dasar, euweuh kaera! 4 Barina ge mun enya tea mah kuring teh salah, cik naon ngarugikeunana ka anjeun? 5 Make ngarasa leuwih bener batan kuring, mani pok deui, pok deui, majar pang kuring lara kieu teh cingcirining gede dosa. 6 Na teu kaerong yen ieu teh dihaja ku Gusti Allah, geusan mancing-mancing kasalahan kuring? 7 Mantenna enggeus kaniaya ka kuring, kuring malik teu suka. Tapi omongan kuring euweuh nu nganggap. Menta kaadilan kitu keneh euweuh nu nolih. 8 Sagala tarekah taya nu laju, dihalang- halang bae ku Allah, sina poekkeun teu bisa mikir, nepi ka teu bisa deui ihtiar. 9 Harta banda ku Mantenna dirampas, harkat reujeung darajat digejretkeun, 10 harepan-harepan dirabut, kuringna digaley diteundeut-teundeut, lur diantep gering nangtung, sina paeh. 11 Na aya bendu pohara teuing, mani kacida gemeseuna-Na, kuring dianggap musuh gerot-Na, 12 mun nu perang tea mah Mantenna mani ngirimkeun balad, pasanggrahan kuring dikepung, ditingker sakurilingna. 13 Dulur-dulur sina naringgalkeun, nu warawuh geus arembungeun deui wawuh,
41 Ayub 19.14-24 14 sanak baraya jeung sobat-sobat teu nyaho ka marana. 15 Nu bareto osok larbek ngararanjang geus teu aringet-inget deui. Ku lanjang- lanjang purah babantu nepi ka dianggap si manyang-munyung. 16 Nyalukan badega teu nembalan-nembalan acan, dipentaan tulung ambleng. 17 Pamajikan nepi ka mengek irung, baueun ku ambekan kuring. Dulur-dulur pet ku hinis arembungeun deukeut-deukeut acan. 18 Barudak ari nenjo kuring teh tingcirihil ngeak-ngeak. 19 Sobat medok narenjona bangun rek arongkek, malah jalma-jalma anu pangdipikanyaahna ge tega nonggongan. 20 Kulit mani tingulawir, siga geus kari nyangsang kana tulang. Cindekna kuring teh teu samar deui tereh paturay jeung hirup. 21 Ku Allah diteundeut-teundeutkeun nepi ka gepeng. Anu matak cik, da aranjeun mah sobat, sing baroga rasrasan! 22 Bet kalah ka pipilueun ka Allah nyiksa kuring, nganyenyeri teh teu seubeuh- seubeuh. 23 Hayang teh ieu omongan kuring aya nu nyatetkeun, tiap kecapna ditulis dijieun buku. 24 Atawa ditatah dina batu, diukir di dinya, ngarah awet saumur-umur henteu kapupus.
Ayub 19.25-20.6 25 Ayeuna mah keun bae, da engke ahirna mah tangtu aya nu baris ngabelaan kuring teh, ti sawarga. 26 Najan kulit beak ruksak ku panyakit, sapanjang boga keneh awak mah kuring mo weleh tumeuteup ka Allah. 27 baris katenjo ku panon pribadi, tur ku Mantenna ge moal diapilainkeun deui. Ngadenge omongan ti aranjeun, hate nepi ka ngalenyap. Da ceuk aranjeun, 28 Kumaha akalna sangkan manehna nyerieun hate? Seug aranjeun nyarieun ekol keur nyeklek-nyeklekkeun. 29 Tapi ati-ati, sing sayaga nadah pedang- pedang ti Allah, nu baris ngabudalkeun bebendu-Na, ka nu geus nyarieun dosa. Engke kakara ku aranjeun kanyahoan, yen aya Hakimna nu baris ngahukum." 20 1 (20:1-2) Sopar: "Beu, nepi ka kituna Ki Ayub! Kapaksa ieu mah kudu ditimpalan. 2 (20:1) 3 Make ngancam sagala. Tapi kuring nyaho kudu kumaha nakisna. 4 Anjeun tangtu nyaho, ti jaman baheula, ti barang di dunya aya manusa, 5 acan aya jalma jahat nu lana hirup jamuga. 6 Memang nu karitu oge osok naranjung laluhur, malah ceuk babasanna nepi ka maratan langit, sirahna nyundulan mega. 42
Ayub 20.7-18 7 Tapi mo teu buyar lir kekebul. Nu kungsi wawuh jeung eta kari heranna nu aya, pamikirna na ka mana lesna eta jelema! 8 Teu beda ti impian atawa tetenjoan riwan ti peuting, leungit tanpa lebih, ilang tanpa karana, moal tembong-tembong deui, 9 musna ti tempat matuhna. 10 Kakayaan beunangna rarampas ti nu malarat kudu digantian ku anak-anakna. 11 Urut buta tulang buta daging, bet kudu gancang-gancang mulang ka jero taneuh. 12 (20:12-13) Kajahatanana karasaeun ngeunahna, ngadaharna dikemut lila dina sungutna, ngarah lila ngarasakeunana. 13 (20:12) 14 Ari geus nepi ka jero beuteung bet molelel, pait teu beda ti racun. 15 Tungtungna kakayaan beunangna rerebut teh kautahkeun deui, dirampas deui ku Allah, nu geus di jero beuteungna ge diudal. 16 Nu diteureuyna teh lir racun. Tangtu si jahat teh bakal paeh kawas nu dipacok ku oray matih. 17 Moal bisa terus hirup, moal nenjo walungan minyak jetun, moal nenjo susukan anu limpas ku susu jeung madu. 18 Beubeunangan usahana bakal dipulangkeun ka batur, manehna mah moal ngasaan nimat kakayaanana. 43
Ayub 20.19-21.1 19 Kawantu beunang meres, beunang ngarangsadan ti nu malarat, imahna ge meunang ngajabel ti batur. 20 Ku sarakah-sarakahna nepi ka euweuh kaseubeuhanana. 21 Daharna tara nyesakeun. Datang mangsana kamuktianana leungit. 22 Keur meumeujeuhna maju, beredeg ditempuh ku sagala bancang pakewuh. 23 Keun sina jembluk heula, da moal teu dihukum ku Allah. Moal teu bendu Allah teh ka dinya. 24 Tur moal bisa sumingkir, luput tina pedang beusi, moal teu ngudupung beunang ku gondewa tambaga. 25 Awakna parat ku jamparing, congo panah ngagurilap, cer bae getihna mancer, jajantungna ngajeletot. 26 Kakayaan beunangna ngadama-dama ledis sapisan, dirina saanak pamajikan tingjarungkel tutung kaduruk, duka seuneu ti mana da lain beunang manusa. 27 Dosana ku langit didingding-dingding, ku bumi dituding-tuding. 28 Kamuktianana dibasmi, beak palid ku bebendu Allah. 29 Tuh kitu bagianana jalma jahat mah. Kitu dipastikeunana ku Allah." 21 1 (21:1-2) Ayub: "Ayeuna bagian kuring anu ngomong, ku didarengekeun ge kuring teh geus atoh. 44
Ayub 21.2-14 2 (21:1) 3 Barandungan heula nepi ka kuring anggeus nyarita. Ari geus anggeus onaman, rek dipoyok lakar daek ge heug bae. 4 Kuring kukulutus teh lain ka pada manusa, tur nu matak nepi ka teu sabar ge aya sababna. 5 Lamun daraek mah ngaraskeun, nempo kaayaan kuring kieu teh piraku henteu ngahelas, boro-boro loba omong. 6 Kuring teh ana ras ka nu enggeus karandapan, mani rampohpoy jeung gegebegan. 7 Na atuh ari nu jarahat, ku naon ku Allah diantep bae, hirupna sarenang, umurna ge nepikeun ka karolot, 8 barisa nyaraksian anak incuna galede! 9 Rumah tanggana ku Allah tara didatangan ku balai, jararauh tina pancabaya. 10 Ingon-ingonna baranahan, ngajaruruna lungsur-langsar. 11 Barudakna jarongjon arulin tingalajret, kawas anak domba kumincir, 12 arigel-igelan ngigelan kacapi jeung suling. 13 Jararahat, tapi hirupna marulus, ajalna lalangsar teu kudu kasiksa heula. 14 Nu jarahat nyarita ka Allah menta dijauhan da teu harayangeun nyaho kana maksad-maksad Mantenna kana hirup maranehna. 45
46 Ayub 21.15-24 15 Majar teh taya perluna ibadah, nanaonan make kudu neneda ka Allah sagala. 16 Pangrasana lamun usahana hasil, majar teh muklis beunang ku ihtiarna sorangan. Kuring mah paliyas boga pipikiran kitu! 17 Na enya eta teh, majar nu jahat mah hirupna poekkeun bae? Coba, iraha aya nu jahat meunang balai? Na enya Allah sok bendu, nu jahat teh disiksa, 18 dibasmi kawas jarami? Atawa disina beak lir kekebul kaanginkeun? 19 Carek aranjeun, lamun bapa nyieun dosa, anak anu cilakana, nandangan siksa ti Allah. Ceuk kuring mah anu kudu disiksa mah nya anu boga dosana, keun sina ngarasa wawales tina dosana tea. 20 Geus pantesna mun anu dihukum teh anu boga salahna, nu kudu nandangan bebendu ti Allah Nu Maha Kawasa. 21 Na bisa, jelema paeh malire kana bagja cilakana anak? 22 Na mampuh jelema teh ngajar ka Allah, anu ngahakiman dalah ka mahluk-mahluk di sawarga? 23 (21:23-24) Jelema teh sawareh mukti saumur hirupna nepi ka paeh, tur paehna bangun geus sugema, taya genah panasaran, sarta mayitna dipulasara kalawan utama. 24 (21:23)
Ayub 21.25-34 25 Sawareh deui jajauheun tina senang, hirupna wungkul balangsak, paehna dibarung kanalangsaan. 26 Tapi boh nu itu boh nu ieu sarua paeh, sarua dikubur, pada-pada jadi hakaneun cacing. 27 Nyaho kuring oge, aranjeun teh ngadoakeun goreng, 28 nepi ka majar teh, Cik eta jelema jugala nu jahat teh, mana ayeuna imahna? 29 Na aranjeun tara pangangguran ngobrol jeung nu tas nyanyabaan? Na tacan ngadarenge kumaha caritana? 30 Di mana-mana oge ari Allah bendu jeung nyiksa teh, angger bae anu saralamet mah anu jarahat. 31 Di mana aya anu osok tudang-tuding ka nu jahat? Komo nepi ka menta sangkan nu jahat dibales mah, bororaah aya! 32 Ana eta nu jahat teh geus waktuna digotong ka astana, neang kuburanana nu geus meunang ngemitan sagala, 33 anu nungkulan upacara nguburkeunana ge mani rebuan. Taneuh panguruganana ge diurugkeunana teh kacida hormatna, mani lalaunan pisan. 34 Na ari aranjeun! Anu magar rek ngalilipur, kalah ka ngawadul teu paruguh, ngomongkeun anu papalingpang jeung kanyataan." 47
Ayub 22.1-13 22 1 (22:1-2) Elipas: "Na aya jelema, najan anu pangpinterna, anu baris mangpaat ka Gusti Allah? 2 (22:1) 3 Upama anjeun bener ge tur hade gawe, keur Mantenna mah naon piuntungeunana, moal matak ngabantu. 4 Mana ku Mantenna dilara-lara, diterapan cocoba oge lain ku sabab anjeun ibadah, 5 tapi ku sabab geus loba teuing dosa, geus kacida dorakana. 6 Ka dulur ge tega ngarampas gadeanana, nepi ka ngarangsadan, nepi ka dulur teu boga keur salin-salin acan. 7 Ka nu mopo tara mere nginum-nginum acan, ka nu kalaparan bororaah mere dahar. 8 Kalah ka ngarampas tanah, dicokot salegana, ngagunakeun kakawasaan jeung kalungguhan. 9 Ka nu geus raranda cadu ngabantu, ka nu yatim tega ngarampog, tur neungteuinganan. 10 Atuh pantes ayeuna anjeun dironom bahla, ngadak-ngadak loba kasieun, 11 poe jadi poek medem nepi ka anjeun teu bisa nenjo, sarta kalimpudan caah. 12 Allah teh jumeneng-Na di nu pangunculna, di manggung, ka bentang-bentang anu sakitu luhurna ge ningali-Na teh bari tungkul. 13 Kari-kari ceuk anjeun, Uninga naon Gusti Allah, da Mantenna mah di ditu, kahalangan ku angkeub, mo iasa naon-naon. 48
Ayub 22.14-24 14 Anjeun ngira, Mantenna moal ningalieun waktu keur angkat dina pelengkung langit, lantaran kahalangan ku mega. 15 Bet kitu pipikiran anjeun mah, dipake nuturkeun jalan nu disorang ku nu jarahat. 16 Mungguh nu karitu tea, memeh tepi ka mangsa ge geus palid manten ku caah. 17 Moal teu karitu jelema-jelema nu nolak Allah mah, nu teu percaya yen Mantenna kawasa ka manusa. 18 Padahal barisana mukti teh ku saha lamun lain ku Gusti Allah. Kuring mah teu ngarti kana pipikiran jelema jahat teh. 19 Nu matak pantes, mun aya nu jahat meunang wawales teh. Jelema-jelema anu balener jeung teu baroga salah mah kacida aratoheunana. 20 Moal henteu, nu jarahat mah sagala pangabogana baris dibasmi, sesana dihuru nepi ka taya nu kari. 21 Anu matak, ayeuna mah sing nurut ka Allah, sing sadrah, ulah ngamusuhan kitu, sangkan ginanjar berkah-Na. 22 Turut piwulang-Na, imankeun timbalana- Na, teundeun dina ati sanubari. 23 Kudu handap asor rendah hate, tobat ka Allah, eureunan sagala dosa jeung kadorakaan. Sing beresih rumah tangga teh tina sagala masiat. 24 Emas-emasan piceunan, nu pangalusna ge tong lebar alung-alungkeun ka leuwi. 49
Ayub 22.25-23.5 25 Nu jadi emas perak urang, leuwih mulya batan eta, tur taya wates wangenna, nya Allah Nu Maha Kawasa. 26 Lamun kitu, batin anjeun moal weleh ngait ka Allah, da karasa Mantenna teh sumber kabagjaan anjeun. 27 Mun sasambat ku Mantenna tangtu diwaler, sarta anjeun baris nekanan panadaran. 28 Sagala usaha baris ngajadi, jalan hirup ngabulungbung, caang sagala-galana. 29 Jalma anu rendah hate, tangtu diraksa ku Allah, sabalikna ari adigung mah baris digejretkeun. 30 Lamun hirup anjeun lempeng sarta satemenna, sarta bener dina sagala tingkah laku, tangtu ku Mantenna dirahayukeun." 23 1 (23:1-2) Ayub: "Kuring tetep teu tarima, tetep tugenah ku Mantenna. Kumaha teu rek ngarasula? 2 (23:1) 3 Atoh temen mun bisa manggihan Mantenna, ngan teu nyaho kudu ka mana neangna. 4 Mun geus aya di payuneuna-Na mah, sagala hal kuring nu jadi kapanasaran, tangtu diunjukkeun, ditembrakkeun. 5 Hayang nyaho rek ngadawuh kumaha, rek kumaha ngawaler-Na. 50
Ayub 23.6-16 6 Naha baris ngabantah tur nganggo sagala kakawasaana-Na? Sageuy! Sageuy Mantenna teu kersaeun nimbang. 7 Balaka bae kuring mah arek silih tempas jeung Mantenna. Sageuy teu diangken, yen kuring teh ti bareto nepi ka ayeuna henteu salah naon-naon. 8 Hanjakal, Mantenna diteang ka wetan teu nyampak, didongdon ka kulon kosong. 9 Diteang ka kaler henteu kawenehan, tuluy disusul ka kidul, suwung, di dinya ge teu katingal. 10 Parandene kitu, unggal kuring ngalengkah ge kadangueun, jadi upama kuring diuji teh tangtu kauninga lampah kuring teh beresih, 11 lantaran tigin nuturkeun tapak lacak-Na, tara nyimpang-nyimpang, 12 salawasna nurut kana timbalana-Na, taat kana pangersa-Na, tara mawa karep sorangan. 13 Mantenna tara owah gingsir, moal aya nu bisa ngarobah pamadegana-Na, moal aya nu bisa mapalangan kana sagala kersa-Na. 14 Mantenna kagungan rarancang kacida lobana, aya sarupa anu rek dilarapkeun ka diri kuring, tur pasti ku Mantenna dilaksanakeun, 15 nepi ka kuring sumeblak aya di payuneuna-Na, bawaning ku seber kabina-bina. 16 (23:16-17) Wawanen kuring nepi ka beak dipupul ku Nu Maha Kawasa. Nya ku 51
Ayub 23.17-24.9 Mantenna kuring ngarasa gimir teh, lain ku poek anu geus ngalolongkeun paningal kuring. 17 (23:16) 24 1 Ku naon Allah teu ngayakeun waktu keur ngahakiman, hiji poe kaadilan keur sakur nu ngawula ka Mantenna? 2 Jalma-jalma nyorok wates lahan batur, ngarah lahanna tambah lega, malingan domba dicampurkeun jeung anuna. 3 Ka kalde-kalde para pahatu teu dikarikeun, kitu keneh sapi milik para randa nu teu bisa mayar hutang. 4 Hak-hakna kaum miskin ditararahan, nu kokoro dibuburak. 5 Atuh nu mariskin teh lir kalde alas, nareangan dahareun ka leuweung nu kagaringan di mana-mana geus teu manggih dahareun keur anak-anakna. 6 Jadi kapaksa kudu ngala ti lahan lain bogana ngumpulkeun anggur nu aya di kebon-kebon jalma jarahat tea. 7 Ari peuting hareesna di nu ngaliglag, tingporongkol teu dibaju, teu disimbut, 8 lamun hujan di pagunungan, mani kuyumus, marucicid tingsalindung tukangeun batu. 9 Barudak anu geus teu baroga bapa, dibadegakeun, disina kerja paksa, nu teu bisa mayar hutang, anakna dirampas, 52
Ayub 24.10-19 10 nu balangsak diurak, tur teu baju-baju acan. Batur panen, kaum miskin mah ngongkrong. 11 Rajeun ge digarawekeun, upamana meres minyak jeung anggur geusan inumeun, tetep bae tikorona mah gararing. 12 Di lembur patingharegung, nu taratu nu sakarat, tapi kawas henteu didangu ku Allah. 13 Aya deuih, jalma-jalma nu ngamusuh ka nu caang-caang, di nu caang teh kalah ka samar polah, nu matak caang teh disalingkiran. 14 Nu arek ngarogahala, arek maehan si miskin, inditna teh poek keneh memeh caang. Nu ngarampog, biasana peuting-peuting. 15 Nu rek lacur, inditna bada sareupna, bari palungas-palengos sieun kawawuhan. 16 Nu ngabangsat, nu ngagangsir, salawasna sok ti peuting, ti beurang mah ngadedempes nyumputan caang. 17 Jadi ku nu karitu mah caang teh dipikasieun. Sabalikna, ka nu poek-poek mah resep, da pangrasana aman taya bahaya." 18 Sopar: "Jalma jahat bakal katarajang caah, lahan bogana disapa ku Allah moal bisaeun deui manehna melakan kebon anggurna. 19 Lir salju musna ku panas jeung katiga nya kitu jelema nu boga dosa musna ti dunya enggon nu hirup. 53
Ayub 24.20-25.4 20 Ku indungna sorangan ge geus teu dipikainget, jasadna geus dihakanan ku bilatung geus binasa lir tangkal anu geus rubuh. 21 Kitu bagian si euweuh rasrasan. Si tukang ngisat randa-randa, si tara nyaah ka nu garabug. 22 Allah teh maha digjaya. Lamun Mantenna geus meta, si kumawasa dibinasa, si jahat dicabut nyawa. 23 Najan disabaran bae oge, tur diantep sina rareugreug naranjung, tetep ku Allah diincer. 24 Sanggeus diingkeun sakeudeung, sanggeus hasil panejana, kulapes layu ngadadak, lir daun anu ngararas, lempes lir ranggeuyan pare dipetik tina gagangna. 25 Pek, saha nu bisa ngabantah, nu rek nyebut lain kitu? Bisa ngabuktikeun, lamun eta henteu bener?" 25 1 (25:1-2) Bildad: "Allah kawasa liwat saking, kabeh manusa kudu gimir ku Mantenna. Karajaana-Na di sawarga ku Mantenna disantosakeun. 2 (25:1) 3 Aya anu bisa ngitung lobana malaikat anu ngawulaan Mantenna? Aya tempat anu teu kasorot ku cahaya Allah? 4 Bisa manusa teh suci jeung murni dina paningal Mantenna? 54
55 Ayub 25.5-26.11 5 Cacakan bulan, ku Mantenna mah dianggap teu caang. Bentang-bentang oge dianggapna teu mencrang. 6 Komo manusa, si cacing, si insekta! Naon sih ajen manusa di payuneun Allah?" 26 1 (26:1-2) Ayub: "Euleuh, mani capetang kitu eta anjeun, ngabela kuring anu nya lemah nya nandang lara! 2 (26:1) 3 Mani pertengtang mere bongbolongan ka jelema pantar kuring anu sakieu bodona! 4 Cik, ka saha maksudna eta kasauran teh, ti saha meunang ilhamna." 5 Bildad: "Arwah-arwah jelema nu geus maraot tingdaregdeg cai sapangeusina galumeter. 6 Tempat pangancikan nu maraot nonggerak payuneun Allah, turub-turubna teu bisa ngalingan paningali-Na. 7 Allah ngadingdingkeun langit di tungtung kaler, ngagantungkeun bumi di awang-awang nu suwung. 8 Mantenna minuhan mendung ku cai, tur mendungna teu datang ka bedah. 9 Bulan purnama direueukan ku mega. 10 Caang dipisahkeun ti nu poek, wawatesanana ngagulimeng tepung gelang luhureun sagara. 11 Lamun tihang-tihang langit diinggeung- inggeung, seug eta teh genjlong, gumeter bawaning ketir.
Ayub 26.12-27.7 12 Ku pangawasa Mantenna laut datang ka tagiwur. Rahab si naga laut ge kasoran, tiwas ku kawijaksanaan Mantenna. 13 Ku napas Mantenna bray langit lenglang, panangana-Na newak naga laut nu keur kabur, bek dipaehan. 14 Eta anu sakitu poharana teh, kakara mangrupa kila-kilana bae tina kakawasaan Mantenna, minangka harewos-harewos-Na anu katepi ku ceuli urang. Geus komo teuing kaagungan Mantenna sagemblengna, pamohalan bisa kajugjugan." 27 1 (27:1-2) Ayub: "Kuring sumpah demi jumenenging Allah Nu Maha Kawasa, anu teu adil ka kuring, anu nganalangsakeun hate kuring, 2 (27:1) 3 yen: Sapanjang Allah maparin keneh ambekan, 4 paliyas ieu biwir ngucap goreng, ieu letah moal dibikeun ngabohong. 5 Kana pamadegan aranjeun ge pamohalan ngabenerkeun, sarta nepi ka paeh ge keukeuh kuring teu rumasa boga salah. 6 Seja kukuh dina cecekelan yen kuring bener, moal robah pipikiran yen yakin kitu. 7 Mugia teuing anu ngabararantah ngalawan kuring sing nandangan hukumanana, tong dibedakeun ti nu jahat, ti nu garoreng lampahna. 56
57 Ayub 27.8-18 8 Lamun nyawana ku Allah geus dicararabut, cik eta anu marunapek teh rek kumaha! 9 Dina waktu maranehna katarajang papait, naha panyambatna bakal didangu ku Allah? 10 Keun sina galandrung hararayang meunang kabagjaan ti Allah, sina sasambat ka Mantenna teu eureun-eureun. 11 Sugan aranjeun teh kudu dipapatahan ku kuring, diwuruk hal agungna kawasaning Allah, sangkan nyaraho kumaha rarancang Mantenna Nu Maha Kawasa, 12 sanajan eta teh kateuteu-ari, da ku aranjeun ge geus karasa. Na ku naon atuh anggur ngocoblak taya hartina?" 13 Sopar: "Kieu hukuman ti Anu Maha Kawasa ka nu doraka tur lalim: 14 Pek sing laloba anak, tapi anak-anakna kabeh baris paraeh ku perang, incu-incuna karurang dahar. 15 Nu barisa keneh hirup baris hus hos ditekukan ku panyakit, ku randana ge moal ieuh diceungceurikan. 16 Pek baroga perak mangpeti-peti, papakean sababaraha lamari, 17 tapi perakna kapimilikna mah ku nu jalujur, papakeanana dipakena mah ku jalma-jalma anu balageur. 18 Imahna nangtungna moal lila-lila, cara ramat lancah, atawa sasaungan tukang tunggu kebon.
Ayub 27.19-28.7 19 Basa reup mondok mah beunghar, tapi panungtungan, da barang nyaring, kasugihanana geus euweuh. 20 Jol balahi narajang, lir caah ngadadak, wanci peuting dirina kapangpengkeun ku angin ribut, 21 kabawa kabur ti imahna ku angin ti wetan. 22 Sabot roroesan hayang salamet, gebut ku angin dibeubeutkeun taya kawatir. 23 Barang keur lumpat, hiuk katebak deui ku angin, ngagelebug matak sieun, matak binasa." 28 1 Aya tempat pangalian perak, aya tempat paranti ngabesot emas. 2 Beusi dikali ti jero bumi, babatuan dilebur diala tambagana. 3 Tempat poek pangpoekna ku manusa dipariksa, jajantung bumi dikotektak ditaliti, cadas-cadas di nu ngajumbleng ditalugaran. 4 Jauh ti tempat mahluk kumelip, di nu can kungsi pisan katincak, manusa nyieun guha pangalian, digarawe di dinya mencilkeun maneh, guwang-gawing dina tambang, dina sumur pangalian. 5 Bumi di luar ngabijilkeun bangsa dahareun, di jerona dikorowek burak-barik. 6 Babatuanana aya batu nilemna, keusikna aya anu ngandung emas. 7 Jajalaneun dina eta pangalian, dalah ku heulang tara kalanglang, ku gagak tara kateang, 58
Ayub 28.8-21 8 malah maung atawa sato galak nu lianna, taya hiji anu lumanto ka dinya. 9 Cadas sakumaha teuasna ditugar, gunung-gunung dikali didungkar, 10 ditembus ku torowongan, breh kapanggih babatuan anu marulya. 11 Sirah-sirah walungan oge dikali, eusi nu asalna buni diangkat ka anu negla. 12 Tapi cik, di mana ayana ari sumber kapinteran? Ka mana kudu nyukcrukna sangkan kaulik? 13 Kapinteran mo kapanggih ti manusa, mo kaulik aci-acining pangajina. 14 Ceuk dasar sagara, eta mah euweuh di kami, ceuk dasar lautan, eta mah taya di kami. 15 Hamo kabeuli ku emas perak, 16 hamo kabayar ku emas kolot reujeung permata, 17 najan emas golondongan atawa emas perhiasan, kitu deui kaca batu pangalusna, mo bisa dipake nukeuran. 18 Kapinteran leuwih mahal batan mutiara, ti batan kristal atawa mirah dalima, 19 teu kaimbang ku ratna campaka, teu kaudag ku emas pangkolotna. 20 Di mana sumberna ari kapinteran? Ka mana kudu nyukcrukna sangkan kaulik? 21 Gaib, kaalingan tina panon sugri nu kumelip, dalah ku manuk tukang haliber teu bisa tembong. 59
Ayub 28.22-29.5 22 Jungkrang pati jeung maot ge, kana kapinteran ukur ngadenge bejana. 23 Ngan Allah nyalira nu ngahartos kana jalanna, nu uninga kana tempatna. 24 Kawantu Mantenna mah awas ka saampar jagat, tingali ka sakolong langit. 25 Mangsa Mantenna mere tanaga ka angin, bari matok legana lautan, 26 mangsa nangtoskeun iraha mangsana hujan, bari nangtoskeun pijalaneun kilat guludug, 27 eta kapinteran teh ku Mantenna ditilik, seug diuji kamampuhanana, ti dinya disahkeun jeung dipetakeun. 28 Pok Mantenna ngadawuh ka manusa, "Hayang pinter kudu ajrih ka PANGERAN, hayang boga pangarti, sing jauh ti kagorengan." 29 1 Ayub sasauran deui, 2 "Kahayang mah hirup teh cara bihara-bihari, waktu eukeur diraksa keneh ku Allah, 3 basa ku Mantenna tara kendat disarengan, nepi ka kuring tara poekeun, caang ku cahya Mantenna. 4 Harita mah kuring teh jelema mukti, kawantu dalit jeung Allah, rumah tangga ditangtayungan. 5 Jeung Allah Nu Maha Kawasa teu pisah-pisah, jeung anak riung mungpulung. 60
Ayub 29.6-17 6 Tara towong nginum susu, loba sapi loba embe, di kebon di tanah cadas tangkal jetun tingarulang. 7 Ana sesepuh kota gempungan, kuring ge milu nungkulan. 8 Lamun lar kuring ngaliwat, nu ngarora nyararisi mere jalan, nu sarepuh ararajeg ngahalormat. 9 Lamun kuring enggeus datang, pamingpin- pamingpin nu keur cacarios ge liren heula nyariosna, 10 dalah jalma pangpentingna ari datang kuring mah jep jempe. 11 Ku nu nyaraho sorangan atawa ku nu sakadar ngadenge, salampah-lampah kuring dipuji, jadi senen kalemekan. 12 Lamun aya nu miskin ngalengis, gancang ku kuring ditulung. Nu pahatu, nu teu boga pamatuhan geuwat disambat. 13 Jalma-jalma anu dijait ku kuring, kacida tumarimana, kitu deui randa-randa, ku kuring disarenangkeun. 14 Dina sagala hal kuring teh lempeng jeung jujur. 15 Keur nu lolong jadi minangka panonna, keur nu gempor jadi minangka sukuna, 16 keur nu malarat jadi minangka bapana. Semah anu eukeur susah ku kuring dibela. 17 Pangagung lalim ku kuring diwarah, nu jadi korbanna dijait disina leupas. 61
Ayub 29.18-30.2 18 Nu diharep salawasna hayang nanjung panjang umur, mun paeh hayang di imah ngarah utama sugema. 19 Harita kuring teh ibarat tangkal, nu akarna juuh ku cai, dahan-dahan jeung daunna cipruk ku ciibun. 20 Ku jelema diparuji, pakarepan tara gagal. 21 Lamun kuring mere luang, jalma-jalma mani jempe, saregep ngabarandungan. 22 Lamun ngomong enggeus anggeus euweuh nu wani nyambungan, tiap ucap keunana nyerep, lir cihujan rembes ka jero taneuh. 23 Nu ngadarengekeunana bangun pohara resepeunana, lir patani narimakeun hujan. 24 Samangsa maranehna pegat pangharepan, ku kuring sok diimutan, timbul deui wawanenna mun kuring nembongkeun budi marahmay. 25 Urusanana geuwat ku kuring ditangkes tuluy diputus, jelemana dipetakeun, lir balad keur ditata ku rajana. Jalma anu pegat pangharepan dililipur nepi ka teger. 30 1 Na ari ayeuna, ku nu leuwih ngarora ge diseungseurikeun. Bet inget ka kolot-kolotna, kabeh jalma tanpa guna. Leuheung keneh anjing kuring, aya-aya gawena purah ngajaga domba. 2 Naon maranehna mah, jelema ge ruruntukna, diarah tanagana bororaah, kacida halengkerna. 62
Ayub 30.3-14 3 Ku miskin-miskinna, ku lapar-laparna, akar-akar garing ge disaregetan, ti peuting, di tengah tegal gundil, 4 nyarabutan tutuwuhan tegal, diharakan ka akar-akar tangkal nu euweuh rasana. 5 Ku itu ku ieu dibuburak, dieuah-euah kawas ka bangsat. 6 Hareesna di nu nyangkeredong- nyangkeredong, atawa ngalaliang dina lamping karang, 7 tingsalegor kawas sato bae badis, bacacar di handapeun rurungkunan. 8 Manusa piceuneun wungkul, teu paruguh indung bapana, dibuburak ti jero lembur. 9 Eta nu karitu patut, ayeuna mah ka kuring nyeungseurikeun mani nganggap bodor. 10 Bangun kacida sarebeleunana. Tapi ceuk pangrasana mah sakitu teh bageur teuing, da nepi ka nyariduhan kana beungeut. 11 Meureun meungpeung kuring ku Allah dikieu-kieu, nya geus teu walakaya, nya geus beak araheunana, maranehna sakama-kama mupuas ka kuring. 12 Seug eta gorombolan teh narajang, ngabeberik teu eureun-eureun, 13 maregatan arek mergasa, taya nu ngahalang-halang. 14 Maranehna ambreg kana lombang pertahanan kuring, ditenjragan nepi ka runtuh. 63
Ayub 30.15-26 15 Cindekna kuring teh eleh, sieunna kabina-bina, beak wawanen kapupul bayu. Asal mukti geus burindil, lir mega kasapu angin. 16 Ayeuna mah kari nunggu-nunggu ajal taya harepan kana menyat deui. 17 Ari peuting karasa satulang-tulang nyareri, mani asa dikerikan teu eureun-eureun. 18 Sabot kitu, beuheung baju ku Allah ditongtak, tuluy dipuril-puril, 19 terus kuring dibalangkeun ka nu jeblog, taya bedana ti miceun runtah. 20 Ka Allah abdi ngagero, nanging teu diwaro. Ka Gusti abdi jumerit, nanging teu ditolih. 21 Gusti bengis liwat saking, nyiksa pupuasan. 22 Ku Gusti diapung-apung, atuh kabantun ku angin, dibuntang-banting ku topan. 23 Teu sak deui, tangtos bade dicabut nya umur, bade ditotogkeun ka kubur, pangbalikan sarerea. 24 Na ku naon dugi ka nyiksa ka nu parantos teu walakaya, anu parantos teu tiasa naon-naon, kajabi ti neda dipikarunya. 25 Padahal abdi kapungkur, ka nu prihatin sok ngiring sedih, ka nu tunggara ngiring sungkawa. 26 Nu diteda, bagja katut jamugana, nu katampi, papait sareng balai. 64
Ayub 30.27-31.7 27 Awak bejad, dijejewet ku karisi jeung kanyeri, nu kapeleng mung wungkul pisangsaraeun. 28 Titingalan parantos paroek, gegerungan menta tulung, sasambat ka nu araya, nanging lapur taya anu ngalilipur. 29 Sora abdi matak ngarakacak hate kawas sora babaungna ajag atawa jeritna manuk onta di tempat sepi tur suwung. 30 Kulit jadi hideung, awak nyongkab muriang. 31 Kapungkur mah sok nguping lalaguan nu gumbira ayeuna mung bati lumengis midangdam. 31 1 Kuring geus sumpah, jangji moal pelang-pelong ka mojang bari dilamun. 2 Naon nu baris dipidamel ku Allah Nu Maha Kawasa? Baris kumaha ngabalesna kana kalakuan manusa? 3 Sial jeung cilaka pasti ku Mantenna didatangkeun ka anu migawe dosa. 4 Allah pasti uningaeun sagala kalakuan kuring, pasti ningalieun salengkah-lengkah kuring. 5 Sumpah, kuring can kungsi boga lampah goreng, tara pangangguran tupa-tipu. 6 Upama seug ku Allah ditimbang sing bener, moal teu kauninga yen kuring putih beresih. 7 Lamun mengpar ti jalan nu bener, atawa ulad-elod kana kagorengan, lamun ieu leungeun lamokot ku masiat, 65
Ayub 31.8-20 8 daek tumpur pibuateun, atawa kop bahan pangan kuring beakkeun ku deungeun-deungeun. 9 Lamun kuring mikabogoh pamajikan batur, jejengkean taang-toong di tukangeun pantona, 10 pamajikan kuring mangka mangejokeun lalaki sejen, mangka hees jeung lalaki sejen. 11 Lamun enya kuring boga kalakuan nista sarupa kitu dihukum pati ge kajeun. 12 Kalakuan kitu sasat seuneu ngagegedur, seuneu naraka, nu baris malindes ngabasmi naon bae nu aya di kuring. 13 Mun badega gegelendeng ka kuring, teu burung didenge, ditimbang kumaha layakna. 14 Sabab lamun henteu kitu, na werat kuring ngadeuheus ka Allah? Kumaha nya pijawabeun lamun ku Mantenna dipariksa? 15 Lantaran boh kuring boh badega, tunggal dadamelan Allah. 16 Lebah kuring, ka nu miskin tara teu nolih, ka randa-randa anu sangsara tara teu mirosea, 17 tara ngantep pahatu anu teu nyatu, paliyas makmak-mekmek sosoranganan. 18 Saumur-umur, tuman nulungan nu kararitu. 19 Lamun nenjo nu walurat henteu boga baju-baju acan, 20 sok bae ku kuring mah dibere kaen wol, beunang nyieun tina bulu domba nu 66
Ayub 31.21-33 sorangan. Atuh mani bebeakan muji-mujina ka kuring. 21 Lamun kuring kungsi nipu ka nu pahatu, pedah ujub dibawa ka pangadilan ge moal teu meunang, 22 masing pingges ieu leungeun duanana, sing nepi ka sarengkleh ngaraplek. 23 Paliyas boga kalakuan kitu, sieun disiksa ku Allah. 24 Kabeungharan teu dijieun pananggeuhan, 25 kamuktian teu dipake kaagulan. 26 Tara muja ka cahya surya, tara munjung ka bulan purnama. 27 Tara pirajeunan muja ka anu karitu ku cara nyium leungeun sorangan ciri yen muja ka nu karitu. 28 Dosa nu sarupa kitu, manjing kana hukum pati, sabab mungkir ti Nu Maha Kawasa. 29 Mun musuh nandang pakewuh, atawa kagirijig ku balai, haram lamun kuring bungah, paliyas kuring mupuas. 30 Komo nepi ka ngamuga-muga sing paeh mah, paralun, dosa, kikituan teh, dosa! 31 Ka jalma anyar pinanggih tara asa- asa ngaku, gandek-gandek kabeh oge nyarahoeun, tabeat kuring teh kitu. 32 Nu keur nyaba kaburitan lebah imah kuring, geuwat disambat, disimpangkeun, da teu tega ngantep nepi ka hees di emper batur. 33 Batur mah ari boga dosa teh disidem, kuring mah anggur balaka, 67
68 Ayub 31.34-32.2 34 rek pada ngomongkeun kitu ngomongkeun kieu, mangga teh teuing da rumasa, tinimbang bungkem atawa ngaringkeb maneh, dumeh sieun diera-era. 35 Naha moal aya nu percaya ka ieu omongan kuring? Wani sumpah, kabeh ge eta teh enya, Allah Nu Maha Kawasa saksina. Lamun eta panuding-panuding lawan ka kuring ditulis, nepi ka katenjo ku panon kuring, 36 rek disampaykeun dina taktak reujeung agul, malah rek diterapkeun dina sirah lir makuta. 37 Eta sagala kalakuan kuring teh arek diunjukkeun ka Allah, tur ngunjukkeunana ge tangtu tatag sarta ludeung. 38 Lamun aya lahan kuring nu beunang ngagasab, beunang papaksa ti nu bogana anu sah, 39 atawa ngala ngadahar beunang batur melak, ari nu melakna kalaparan, 40 sing tibalik, mun jagong sing jadi jarong, mun pare sing jadi eurih." Sakitu pokpokan Ayub. 32 1 Anu tiluan balem bae teu kersaeun ngawaler, lantaran Ayub ngaraos kacida yakinna yen anjeunna bener. 2 Tapi kasauran aranjeunna teh aya anu ngabandungan di dinya, nya eta Elihu putra Barakel, urang Bus ti kaom Ram. Anjeunna panas manahna ka Ayub anu neugtreug tur sakitu suabanana ka Allah.
Ayub 32.3-13 3 Ka sobat-sobat Ayub anu tiluan oge jengkeleun pisan dumeh beunang kapeupeuh ku Ayub, siga pisan dina eta perkara teh memang Allah anu lepat. 4 Tadi, ku sabab rumaos panganomna, nyabar-nyabar anjeun bae, ngadago seepna kasauran anu geus sarepuh. 5 Barang anu tiluan tea teu ariasaeun ngawaler, Elihu teu tahan deui, 6 pok bae misaur, "Sim kuring rumasa ngora keneh, paralun kumawantun ka nu geus sarepuh, teu wantun milu ngedalkeun kereteg hate. 7 Ceuk emutan, keun Bapa-bapa bae anu cacarios, kawantu sepuh-sepuh mah tangtos luhung panemuna. 8 Nanging sanaos kitu, luhung teh kapan ku kersaning Roh Allah Nu Maha Kawasa. 9 Jalmi jadina pinter atanapi terang kana bebeneran teh sanes ku dumeh kakolotanana. 10 Ku kituna darangukeun, sim kuring seja mihatur. 11 Waktos Bapa-bapa sasauran, sim kuring anteng ngabandungan, seja mulungan pituah-pituahna anu marunel. 12 Dibandungan ti awitna, Bapa-bapa sidik gagal, kawon ku ucap-ucapan Ayub. 13 Atuh naon tawisna, majar Bapa-bapa parantos seueur elmu panemu teh? Ku sabab Bapa-bapa parantos kawon, tangtos mung Allah nu iasa ngawaler ka Ayub. 69
Ayub 32.14-33.4 14 Memang Ayub sasauranana teh ka Bapa-bapa, lain ka sim kuring. Sim kuring seja mangjawabkeun, tapi moal nganggo jalan mamanahan Bapa-bapa. 15 Ayub! Aranjeunna parantos kawon, teu ariasaeun deui ngawalon. 16 Ningal nu parantos bungkem, naha pantes sim kuring cicing-cicing bae? Aranjeunna kalah ka tingharuleng, seepeun pisaureun. 17 Kari sim kuring anu kedah nyarita, kedah ngajawab, ngedalkeun kereteg hate. 18 Sim kuring geus meh teu kuat, hayang buru-buru kedal, piomongeun parantos teu bisa dipondah. 19 Lamun nepi ka teu bisa dikedalkeun, tangtu mudal bedah sorangan, lir kirbat anu pinuh ku anggur anyar. 20 Teu tahan, kudu dibudalkeun. 21 Tapi teu pisan-pisan rek mihak, moal ngugung ka itu, moal ngugung ka ieu. 22 Ongkoh teu tiasa ngugung-ngugung teh, malah mun nepi ka ngugung-ngugung, muga ulah jamuga ti Allah. 33 1 Salajengna dangukeun ieu pihatur, 2 sim kuring sumeja ngedalkeun eusi pikiran, 3 anu medal tina ati sanubari, sanes bohong akon-akon. 4 Roh Allah geus nyiptakeun kuring sarta maparin hirup ka kuring. 70
Ayub 33.5-17 5 Bisi bade ngawaler, ari iasa mah mangga, geura sayagi panakisna. 6 Diri sim kuring sareng salira Pa Ayub, estu sami menggah di payuneun Allah, sami-sami sipat taneuh sareng lebu. 7 Jadi Pa Ayub teu kedah risi-risi, da sim kuring mah teu gaduh niat ngelehkeun. 8 Saur Pa Ayub tadi anu kakuping ku abdi: 9 Kuring teu boga salah. Teu boga kaluluputan, taya dosa naon-naon. 10 Tapi Allah teu kurang-kurang alesan keur nyilakakeun kuring, kuring teh dianggap musuh, 11 suku diterapan rante, saincak saparipolah mani haben diawaskeun. 12 Ceuk sim kuring mah, Pa Ayub, eta teh lepat! Allah mah agungna ngungkulan umat manusa. 13 Naha Pa Ayub nuding ka Allah, magar tara malire kana udah-aduhna manusa? 14 Allah teh ngandikana ku rupi-rupi jalan, ngan urangna tara daek nolih kana sagala dawuhana-Na. 15 Ari ngandika-Na, sakapeung dina impian atawa tetenjoan, sajeroning urang mondok. 16 Pangersa-Na sangkan dawuhana-Na teh digugu, sangkan urang sieun kana panggeuing Mantenna, 17 sangkan eureun tina migawe dosa, jeung sangkan ulah ieu aing. 71
72 Ayub 33.18-28 18 Allah mah tara kagungan niat nyilakakeun jalma, malah jalma teh diaping tina ancaman malakalmaot. 19 Osok soteh meperih, maparin pepeling, jalma dipaparin gering, dipaparin kanyeri nu teu puguh rasakeuneunana. 20 Keur gering mah tara hayang dahar-dahar acan, kajeun kana pangabeuki weleh henteu hayang bae. 21 Awak jadi ngajangjawing, tinggal tulang tingtorelak, 22 bari nunggu-nunggu dawuh geusan iang ka alam kubur. 23 Tapi boa teuing aya malaikat Allah ti anu mangrebu-rebu, anu ngelingan ka eta nu gering sangkan inget kana kawajibanana, 24 seug misaur bari pinuh ku kawelas, Mugi eta jalmi dicageurkeun deui, ulah waka sina asup kana jero kubur, tah ieu kangge panebusna. 25 Seug nu gering teh neutneutan menyat, tanagana pulih deui, bedas deui cara keur ngora. 26 Panedana ku Allah didangu, hatena bungah bisa deui muji ka Allah sagala lampahna ku Allah diloyogkeun ka nu bener. 27 Seug balaka ka balarea, Kuring teh jalma doraka, sagala kalakuan taya nu bener, tapi ku Allah teu weleh ditulung, dicageurkeun. 28 Ku sih piwelas-Na kuring teu tulus asup ka kubur, bisa keneh gumelar di alam dunya.
Ayub 33.29-34.7 29 Kitu mungguing Allah mah, nulung deui, nulung deui. 30 Jalma teh ku Mantenna diraksa hirupna, sina bagja sina jamuga. 31 Ayeuna, mugi Pa Ayub kersa ngabandungan deui pihatur sim kuring salajengna. 32 Nanging bilih aya saurkeuneun mah saurkeun bae, atuh ari Pa Ayub nu leres, memang kitu utamina. 33 Sawangsulna upami henteu, mangga bandungan, sim kuring sumeja mere pepeling, tina hal kabijaksanaan. 34 1 (34:1-2) Bapa-bapa anu sugih ku pangarti, jembar kauninga, darangukeun ieu pihatur sim kuring, 2 (34:1) 3 sangkan tiasa ditimbang-timbang leres henteuna, sapertos kadaharan, disebut ngeunah henteuna teh saparantos diraosan. 4 Kasauran-kasauran Pa Ayub teh urang puguhkeun leres henteuna. 5 Anjeunna keukeuh ngaraos teu kagungan kalepatan, nanging ku Allah teu dipaparin kaadilan. 6 Saurna ge, Na kuring kudu pura-pura ngaku salah sanajan henteu? Diri jadi ruksak kieu, padahal teu boga dosa. 7 Saha deui jalmi nu sapertos Pa Ayub, teu aya semu-semuna ngajenan ka Allah? 73
Ayub 34.8-19 8 Bet teu benten ti anu jarahat, sapamolah sami sareng anu masiat. 9 Nepi ka wantun nyebatkeun, magar taya pisan gunana jelema anut ka Allah teh. 10 Bapa-bapa nu palinter, dangukeun ieu sim kuring Allah Nu Maha Kawasa pamohalan kaliru. 11 Jalma diganjar satimpal reujeung gawena, dibalesna numutkeun kumaha lampahna. 12 Allah Nu Maha Kawasa tara midamel kaawonan, ka sasaha ge tara teu midamel nu satemenna. 13 Naha Mantenna kengingna kawasa teh ti jelema? Naha Mantenna nyangking jagat teh dijenengkeun ku manusa? 14 Mun Mantenna nyabut deui napas kahirupan, 15 sugri nu kumelip pinasti lastari, mulang kana taneuh asalna. 16 Upami Bapa-bapa bijaksana, dangukeun ieu pihatur sim kuring. 17 Naha leres Allah teh ceuceub kana kaadilan? Naha Bapa-bapa bade ngalepatkeun ka Allah Nu Maha Adil? 18 Allah ngahukum raja-raja sareng nu nyarepeng kawasa, lamun aranjeunna tanpa guna atanapi jarahat. 19 Mantenna moal mihak ka nu nyarepeng kawasa, moal leuwih mentingkeun nu beunghar ti batan nu miskin, da sadayana oge sami ciptaan Mantenna. 74
Ayub 34.20-30 20 Mun jalma geus dikersakeun, rek janari tengah peuting sakedet netra hos maot. Ana enggeus dikersakeun, jalma ngelepek harita keneh. Nyabut nyawa pangagung oge Allah mah gampileun bae. 21 Salengkah-lengkah manusa ku Mantenna dititenan. 22 Dosa jalma kajeun di nu poek mongkleng, ku Allah mah katingali nonggerak. 23 Mun Mantenna rek ngahukum, tara mikabutuh waktu. 24 Mun Mantenna rek ngarorod pangagung sangkan diganti ku nu sejen, Mantenna mah henteu perlu papariksa deui, 25 sabab sagala-galana ku Mantenna geus kauninga. Rek janari tengah peuting, ku Mantenna tangtu ragrag tangtu remuk. 26 Sing saha nu jahat tangtu dihukum, kasaksi ku balarea, 27 buruh tina wangkelangna ngabaha ka Mantenna, ngamomorekeun timbalana-Na. 28 Panyambat jalma malarat nu jumerit ka Mantenna, lantaran disangsara ku nu jarahat, tangtu didangu. 29 Mun Mantenna ngersakeun nganggur, moal aya nu bisa ngageureuh-geureuh. Mun Mantenna nyumputan, jalma mo bisa manggihan. 30 Bangsa-bangsa mo bisa kumamaha sangkan leupas tina panggencet bangsa nu teu percaya ka Allah. 75
76 Ayub 34.31-35.3 31 Pa Ayub, kumaha kersa ngangken dosa ka Allah, kersa jangji moal kitu-kitu deui? 32 Kumaha parantos nyuhunkeun sangkan ku Allah dituduhkeun naon nya kalepatan? Kumaha parantos kapok moal midamel deui kaluluputan? 33 Rupina kahoyong Bapa mah Allah teh kedah tumut kumaha Bapa, pangna teu satuju kana pangersa-Na teh, sanes? Perkawis eta kumaha Bapa, da sanes urusan sim kuring. Cobi sebatkeun, kumaha mamanahan teh? 34 Ku emutan, sugri anu ngaruping ieu pihatur, menggah nu sehat pikiran tur berbudi mah tangtos ngahaminan kana pamendak sim kuring, 35 yen kasauran Ayub teh kasauran jalma sasar, sasaur-saurna henteu kalawan dipikir. 36 Upami kasauran-kasauranana tea diemut-emut deui, baris nyata yen taya bedana ti omongan jalma jahat. 37 Dosa-dosana tambah deui sarupi, nya eta ngalawan ka Allah di hareupeun urang anjeunna moyok ka Allah. 35 1 (35:1-2) Ngarasa bener di payuneun Allah teh lepat kabina-bina. 2 (35:1) 3 Ari Bapa dugi ka nyebatkeun, naon gunana kudu suci, naon untungna mun henteu migawe dosa.
Ayub 35.4-14 4 Kasauran Bapa, kitu deui kasauran sobat-sobat Bapa, ku sim kuring rek dijawab kieu: 5 Tingali ka awang-awang, sakumaha luhurna mega? 6 Upama Bapa-bapa midamel dosa, naon ngarugikeunana ka Allah? Upama Bapa-bapa seueur kaluluputan, naon matakna ka Mantenna? 7 Sawangsulna upama Bapa-bapa midamel bener, na eta teh tiasa keur ngabantu ka Gusti Allah? Allah teh moal butuheun ku urang. 8 Lampah urang boh hade boh goreng, untung rugina keuna ka papada manusa keneh. 9 Jalma upama digencet sok lumengis ka batur hayang ditulung. 10 Ari ka Allah anu ngajadikeunana teu inget-inget, tur Mantenna nu nguatkeun ana maranehna nandang sangsara. 11 Teu inget-inget yen Allah geus maparin akal budi ka maranehna, sangkan punjul leuwih ti sato atawa manuk. 12 Atuh najan gegerungan butuh ku pitulung oge, pamohalan ku Allah ditulung, lantaran nya angkuh nya jahat, 13 sasambatna taya pedahna, pamohalan ku Anu Maha Kawasa ditolih. 14 Bapa nyaurkeun majar teu ningali Allah. Antos sing sabar, perkara Bapa teh geus aya di Mantenna. 77
Ayub 35.15-36.11 15 Bapa ngira Allah moal ngahukum. Bapa ngira Allah kurang open kana dosa. 16 Taya pedahna Bapa ngocoblak deui ge, da ucap-ucapan Bapa nyirikeun kurang wiwaha." 36 1 Saur Elihu deui, 2 "Sabar heula sakedap, dangukeun deui pihatur sim kuring, kalayan pajenengan Allah. 3 Pangarti sim kuring teh mahi, ayeuna rek digunakeun, rek dipake nembongkeun yen Allah anu ngajadikeun sim kuring teh estu bener. 4 Sim kuring sanes rek ngabobodo. Ieu anu dipayunan teh jalmi cekap bijaksana. 5 Allah teh maha perkasa! Tapi ka jalma teu mandang rendah. Tur keur Mantenna mah taya hal nu teu kahartos. 6 Mantenna tara ngantep jalma jahat nanjung. Sabalikna anu sangsara mah dibela. 7 Anu balener dijaga diraksa, sina sajajar jeung raja-raja, sina mulya salalawasna. 8 Jelema nu dirante, tur sangsara ku pamolahna, 9 ku Mantenna dibere terang, yen kituna teh ku karana dosana jeung adigungna. 10 Ti dinya digeuing dipepelingan sangkan babalik pikir. 11 Anu narurut sarta ngabakti ka Allah, hirupna mukti santosa. 78
Ayub 36.12-24 12 Sabalikna mun ngabaha eta teh tetela bodo, sabab tangtu cilaka tigebrus ka jero kubur. 13 Mungguh nu henteu malire ka Allah, angger bae murka, dihukum ge pamohalan sasambat ka Allah. 14 Ngora-ngora keneh jiwana geus paeh, ruksak ku laku hirupna nu nista. 15 Manusa ku Allah sok dipeperih, dipaparin kasukeran, eta maksad-Na ngawulang sangkan areling. 16 Bapa ge geus tangtu baris dijait, dipaparin deui kabagjaan, hirup mo aya kakurang. 17 Hukuman anu keur karandapan, eta teh balukarna tina lalampahan. 18 Atos-atos, najan lara ulah dugi ka sasar ucap, ulah nepi ka ngaco ku beuratna sarat. 19 Menta tulung nepi ka jejeritan ge, meak-meakkeun tanaga, moal aya tulungna. 20 Peuting tong diarep-arep datang, saat pimusnaeunana bangsa-bangsa. 21 Atos-atos, ulah malikan deui dosa. Kapan nu matak Bapa nandangan lara oge, maksad-Na sangkan ulah dugi ka kitu. 22 Sing emut, Allah teh Maha Kawasa, Allah teh Guru Nu Agung, guru urang sarerea. 23 Moal aya nu bisa nguah-ngieuh ka Mantenna kudu kitu kudu kieu, atawa nyela dadamelana-Na. 24 Sagala damel-Na salawasna layak dimulyakeun. Bapa oge kudu ngamulyakeun. 79
Ayub 36.25-37.3 25 Sagala tapak damel-Na eces ebreh ka sarerea, tapi saurang ge moal aya nu ngaharti. 26 Kaagungana-Na lain jugjug-jugjugeun, kitu deui lawasna Mantenna jumeneng, lain taksir-taksireun. 27 Nya Allah nu nyaabkeun cai tina beungeut bumi, lajeng dikucurkeun deui ngajadi hujan. 28 Hujan ngucur tina mega mendung, jadi rahmat ka sakabeh manusa. 29 Saurang taya terang jalanna mega di awang-awang, kumaha jadina gelap ngabeledag di langit, panglinggihan Allah. 30 Kilat sina patingburinyay di angkasa, ari di dasar sagara angger-angger poek ngajumbleng. 31 Kitu Mantenna ngayakeun jalan geusan ngabayuan manusa, keur nyayagikeun dahareunana kalawan taya kakurang. 32 Kilat ditewakan, digenggem, lajeng ditimbalan sangkan nyamber titik tujuan. 33 Lamun gelap ngabeledag, ciciren topan rek datang, dalah sasatoan oge nyaho yen eta teh tandaning topan rek ngamuk. 37 1 Ari aya topan teh sim kuring mah nepi ka sok ratug angen. 2 Sorana ngagelebug asal tina baham Allah. Darangukeun! Eta teh gentra Mantenna. 3 Jorelat kilat meulah langit, ti tungtung jagat ka tungtung jagat. 80
81 Ayub 37.4-15 4 Beledag sorana, gelap ngampar handaruan, eta teh gentraning Allah, bareng jeung kilat patingburinyay. 5 Kalawan timbalan Allah, seug aya nu matak helok, anu aheng henteu kahontal ku akal. 6 Kalawan timbalana-Na, salju murubut kana taneuh, hujan gede abreg-abregan. 7 Pagawean manusa kabeh katunda, ku Allah dipegat, sabab Mantenna rek mintonkeun damel-Na anu rongkah. 8 Margasatwa marubus kana liang atawa guhana. 9 Ti kidul datang angin topan, ti kaler datang hawa anu kacida matak tirisna. 10 Cai karimpel katiup ku hawa napasing Allah, tuluy padet ngajadi es. 11 Kerelep kilat ngaburinyay ti jero mega, 12 tingjorelat, jalanna nurutkeun timbalan Allah, tunduk kana parentah-Na, sarapat- serepet ka sakuliah jagat. 13 Allah nurunkeun hujan ka bumi, bisa matak bahla, keur hukuman ka manusa, bisa jadi rahmat, keur nandakeun kurnia-Na. 14 Lenyepkeun, bandungan, Pa Ayub! Manahan eta padamelan Allah nu araheng tea. 15 Kumaha Bapa uninga petaning Allah midamel jeung nimbalan kilat sina ngaburinyay ti jero mega?
Ayub 37.16-38.1 16 Kumaha Bapa uninga kaajaiban anu dipidamel ku Allah, sangkan mega patingkalayang di awang-awang? 17 Moal, moal uninga. Ukur bisa ngarasa panasna ngaheab, ana eta mega ngareueukan bumi lantaran katebak angin ti kidul. 18 Sanggup Bapa mantuan Allah mentangkeun langit, nepi ka kuatna lir logam beunang ngecor? 19 Cik sim kuring papatahan, kumaha pokna ari nyanggem ka Allah! Da pikiran urang teh kosong molongpong, moal bisa gunem catur jeung Mantenna. 20 Paliyas sim kuring mah nyuhunkeun widi cumarita ka Mantenna, kuriak salah tuluy katulah. 21 Ayeuna cahaya langit keur bengras, kacida matak serabna kana panon langit lenglang beresih, mega disapu ku bayu. 22 Breh ebreh di beulah kaler cahaya burahay lir emas. Saestuna kamulyaan Allah teh matak ajrih. 23 Sakitu rosana kawasaning Allah, ku urang hamo kasungsi. Ka manusa sipat wijaksana tur adil. 24 Pantes saban jalma mikagimir ka Mantenna. Ka nu boga angkeuh pinter Mantenna teu pisan nganggap." 38 1 Ti dinya PANGERAN ngadawuh ka Ayub ti jero angin ribut, dawuhana-Na: 82
83 Ayub 38.2-12 2 "Saha maneh, campelak kana hikmat Kami, make ucap-ucap anu nya bodo nya kosong? 3 Maneh geura cengkat, masing cangker sakumaha layakna lalaki. Sing sadia pijawabeun, Kami seja barang tanya: 4 Geus aya maneh basa Kami ngadegkeun jagat? Lamun enya nyaho, sebutkeun. 5 Saha anu nangtukeun legana? Saha anu narik tali ukuranana? Eta kabeh, nyaho maneh pijawabeunana? 6 Kana naon nyeblokna tihang-tihang anu nanggeuy bumi? Saha nu masangkeun batu juru alam dunya? 7 Poe eta wanci subuhna bentang-bentang ragem ngarawih jeung mahluk-mahluk surga sarurak bungah. 8 Saha nu ngabendung lawang-lawang sagara basa eta ngagurudag gumelar ti jero kandungan bumi? 9 Nya Kami. Seug sagara ku Kami disimbutan ku angkeub mendung, dibedong ku mega nu reueuk hideung. 10 Tuluy dibere ciri wawatesanana, dikeureut keur geusan kandeg, lebah tulak lawang-lawang, 11 bari ditimbalan, Geus, semet dieu, ulah terus! Lebah dieu angkara ombak maneh kudu eureun. 12 He Ayub, kungsi maneh dina salila hirup nitah ka poe sina geura subuh?
84 Ayub 38.13-23 13 Enggeus maneh nitah ka sang pajar, nitah nyekel tungtung bumi, sina ngirabkeun umat doraka anu nyamuni di nu baruni? 14 Ari enggeus bray beurang, gunung- gunung jeung jungkrangna narembongan, tingkarendu jiga lawon ngagunduk kawas anu dicapkeun dina taneuh liket. 15 Cahya beurang keur umat nu jahat mah, pohara matak serabna, geusan nyegah maranehna tina papaksa. 16 Kungsi maneh nincak kana sirah laut, atawa ngajajah dasar sagara? 17 Kungsi ka maneh aya nu ngebrehkeun lawang-lawang, anu brasna ka alam kubur? 18 Boga maneh pangabisa geusan ngukur legana jagat? Jawab, lamun enya nyaho! 19 Nyaho maneh, ti mana asalna caang? Naon ari nu jadi sumbering poek? 20 Bisa maneh nuduhkeun ka dinya kudu nepi ka mana majuna, atawa nitah sina baralik deui ka urut inditna? 21 Tangtuna moal teu nyaho da geus sakitu kolotna. Maneh teh lain dijurukeun samemeh alam dunya digelarkeun? 22 Kungsi maneh ngalanglangan gudang salju jeung hujan es? 23 Eta ku Kami dihaja disimpen, geusan dikaluarkeun dina usum werit, dina usum perang jeung usum jurit.
85 Ayub 38.24-35 24 Kungsi maneh ngadongdon tempat bijilna sang surya, atawa ka pangancikan gelebugna angin ti wetan? 25 Saha nu nyieun wahangan keur nadah cihujan? Saha nu naratas pijalaneun kilat jeung guludug? 26 Saha nu nurunkeun hujan ka tempat suwung taya jalmaan? 27 Saha nu nginuman tanah anu nya keri nya garing, nepi ka jujukutan jararadi? 28 Ari hujan atawa ibun bogaeun bapa? 29 Saha indungna ari es jeung cai kimpel, 30 anu ngalantarankeun cai teuas kawas batu, beungeut sagara jeger kimpel ngajadi es? 31 Bisa maneh meungkeut Bentang Tujuh jadi saranggeuy, atawa ngudaran panyimpay Bentang Orion? 32 Bisa maneh ngabijilkeun bentang- bentang, luyu jeung usum-usumna, atawa ngangon bentang Biruang nu gede jeung nu leutikna? 33 Nyaho maneh aturan tataning langit? Bisa maneh nerapkeun pangaruhna mega ka bumi? 34 Bisa maneh ngageroan mega sarta marentah ka dinya, sangkan nurunkeun hujan geusan nyiram awak maneh? 35 Bisa maneh nitah ka kilat sangkan ngerelep, nepi ka kilat teh nyampoyong barina ngomong, Ngiringan sakersa Juragan?
Ayub 38.36-39.5 36 Saha anu ngabejaan manuk waliwis nepi ka nyahoeun yen Walungan Nil baris banjir? Saha anu ngabejaan cangehgar nepi ka nyahoeun yen bakal hujan? 37 Ti antara nu pangpinterna, saha nu bisa milang mega mendung, sarta nyolokan sina bocor ngucurkeun hujan, 38 sangkan taneuh nu geus ngabata ngajadi ledok? 39 Sanggup maneh mangmorokeun mamangsan keur singa, jeung pikeun anak-anakna nu kalaparan, 40 ana keur kapaksa kudu nararumpi dina dungusna, atawa kudu dararepa dina guhana? 41 Saha nu maraban gagak lapar kumalayang, sarta anak-anakna rarecet patingarenggak ka Kami marenta parab? 39 1 Nyaho maneh kana waktuna embe cadas anakan? Enggeus maneh nyaksian uncal jarah ngajuru? 2 Bisa maneh ngitung bulanna nepi ka jejeg waktuna anakan? 3 Nyaho maneh keur ngaheujeunna, nepi ka borosot anakna bijil ka alam dunya? 4 Anakna ngagaledean di pileuweungan, geus galede marisahkeun maneh ninggalkeun indungna. 5 Ku saha diaburna kalde jarah? Ku saha diumbarna sina ngencar bebas lepas? 86
Ayub 39.6-17 6 Minangka kandangna ku Kami disadiaan gurun keusik, sina ngumbar maneh di daerah nu pangset taneuhna. 7 Hirupna jauh ti kota-kota, ti nu garandeng, moal aya nu bisa ngadalian bari seug digawekeun. 8 Nyatuanana di sampalan pagunungan, sakarep-karep milihan dangdaunan nu harejo. 9 Daekeun banteng mun ku maneh digawekeun, atawa ari ti peuting dikandangan? 10 Bisa ku maneh dikaluhan sina narik wuluku, atawa sina ngagusur garu di sawah? 11 Bisa maneh make tanaga rongkahna sina nalangan ngagawekeun anu bareurat? 12 Dina usum panen, na bisa ku maneh sina ngakutan pare, atawa sina ngumpulkeun gabah ti pangirikan? 13 Manuk onta kikiplikna mah gancang naker, tapi euweuh manuk onta anu cara bango bisa hiber. 14 Ana ngendog, endogna diantep ngagaloler dina taneuh, sina kahaneutan ku ngelekebna hawa tina taneuh. 15 Teu boga pisan kamelang bisi endogna katincak, atawa kaidek ku sasatoan, 16 kawas lain ka endogna bae, mangsa bodo masing usahana percumah oge. 17 Dihaja ku Kami sina sakitu bodona, teu dibere temah wadi. 87
Ayub 39.18-26 18 Tapi ana enggeus lumpat, kuda balap katut jokina ge ku eta diseungseurikeun. 19 Naha beunang maneh, Ayub, nu matak kuda sakitu gagahna? Naha maneh anu ngararangkenan beuheungna ku susuri mani ngerab? 20 Na ku maneh pangna eta bisa ngajleng kawas simeut, jeung ana sesegor matak sawan? 21 Cokorna mani kekeduk nyakaran taneuh, bisa nyemprung muru medan perang, daweung teuneung ulat gagah. 22 Sepi karisi euweuh kasieun, cadu mundur, teu rempan ku congo pedang. 23 Pakarang pahlawan nu tarumpakna tinggalenjreng disarada, tinggurilap katojo sang surya. 24 Mun ngadenge teretetna sora tarompet, bangun geus teu betah cicing, awakna ngagidir bangun nguntup hayang geura prung. 25 Saban teretet tarompet, seug bebenger, samemeh der perang campuh, hawana geus kaambeueun. Ceulina rancung, resepeun ngadenge sosoakna para panglima paparentah. 26 Ari manuk heulang, na ku maneh diwarahna hiber, sina meberkeun jangjangna ana eukeur nyuruwuk ka kidul? 88
Ayub 39.27-40.8 27 Kitu deui rajawali, na kudu ngadenge parentah maneh heula, sangkan nyayangna di gunung anu laluhur? 28 Kapan nyayangna teh dina sela-sela cadas pangluhurna, lebah penglutna anu lancip tur netek. 29 Ti lebah dinya matana gular-giler, ngawas-ngawas neangan mamangsan geusan hakaneun. 30 Ana manggih bangke rob dironom, anak-anakna nyarerotan getih. 40 1 (40:1-2) Ayub, maneh nangtang ka Allah Nu Maha Kawasa. Bisa maneh ngajawab pananya-pananya Kami, atawa rek taluk?" 2 (40:1) 3 (40:3-4) Ayub: "Rumaos, nun Gusti, omongan abdi sapertos omongan jelema burung. Kumaha abdi nya kedah ngawangsul? Abdi moal nyanggem nanaon deui, 4 (40:3) 5 parantos seueur teuing abdi nyanggem teh." 6 PANGERAN ngadawuh deui, ti jero angin ribut. 7 PANGERAN: "Geura cengkat masing cangker, sakumaha layakna lalaki. Jawab pertanyaan Kami. 8 Maneh teh rek ngabuktikeun yen Kami teu adil? Rek nyalahkeun Kami, terus ngabenerkeun diri sorangan? 89
Ayub 40.9-20 9 Maneh teh naha sarua rongkah kawas Kami? Bisa sora maneh ngageleger kawas sora Kami? 10 Lamun bisa hempek atuh, Kami hayang neuleu daweungna, hayang nenjo dangongna, siga kumaha gandangna, siga kumaha agungna. 11 Pek ka ditu tatandang hareupeun nu galede hulu, coba hinakeun ku maneh, budalkeun amarah ka darinya. 12 Coba perong sina ngeluk tingpurungkut, terus leyek tah nu jarahat teh, 13 nepi ka marubuy kana taneuh, nyalalusruk ka enggon anu paraeh. 14 Lamun sanggup, pasti ku Kami dipuji, meureun Kami ngaku yen maneh teh pinunjul. 15 Coba awas-awas kuda Nil, boh eta boh maneh, nya Kami anu nyieunna. Ari nyatuna mah jukut, teu beda ti sapi. 16 Tapi awakna bedasna kabina-bina, urat-uratna laliat. 17 Ana buntutna centang, mani nanjeur jeg kai kiputri, urat pingpingna pating berehil. 18 Balung-balungna tarareuas jeg tambaga, babajegna jeg ruji-ruji beusi. 19 Di antara mahluk-mahluk Kami, ngan eta anu pohara matak helokna. Elehna ngan ku Anu nyiptakeunana. 20 Jukut piparabeunana, sasat disodoran ti gunung-gunung, tempat pangulinan sato galak. 90
Ayub 40.21-41.8 21 Gupakna handapeun tatangkalan anu carucukan, sok nyelegon dina dapuran kaso di sisi rawa, 22 diiuh-iuh ku tatangkalan nu carucukan jeung tangkal bidara, anu rajeg sisi walungan. 23 Najan walungan ngocorna tarik teu inggiseun. Cai neumbagan bangusna ge, anteng-anteng bae. 24 Saha nu bisa nyolok matana nepi ka lolong sangkan eta bisa kagusur? Saha nu bisa ngabarengkos bangusna? 41 1 Bisa maneh newak Lewiatan, ditohok atawa dieurad letahna tuluy dibedol? 2 Bisa maneh ngerong cungurna ku dadung atawa ngait cacapekna ku ruruhit, 3 nepi ka eta lumengis menta dileupaskeun deui, atawa ampun-ampunan menta karunya, 4 atawa ngikrarkeun akad sumpah yen seja kumawula ka maneh saumur-umur? 5 Bisa eta teh ku maneh dicocoo kawas manuk ingu, atawa dijieun tongtoneun lanjang-lanjang maneh? 6 Na eta teh bisa ditatawarkeun ka palika, atawa dijual ka tukang lauk sakeleng-sakeleng? 7 Na teurak kulitna ditusuk ku trisula atawa ditojos huluna ku tohok? 8 Pek pangangguran toel, sakali ge maneh kapok, bangbaungeun saumur hirup, mo poho-poho basa keur tarungna! 91
Ayub 41.9-21 9 Kakara ku nenjona ge geus ngalumpuruk, kabur manten pangacian. 10 Ana eta geus culanggeuk, dangongna pikagimireun, bororaah aya nu wani deukeut-deukeut. 11 Di sajagat hamo aya nu sanggup tarung jeung eta, bari salamet teu paeh. 12 Urang tataan ku Kami wincikan anggahotana, sakumaha gagahna, sakumaha rongkah tanagana. 13 Kulit luarna pamohalan bisa kasebit, pakarang pamohalan aya nu bisa nyempalkeun. 14 Saha nu sanggup nyalawakkeun sungutna, anu ranggeteng ku huntu, sareukeut matak palaur? 15 Tonggongna jeg dilakop ku rebuan batok, teuas alah batan batu, mani kekep parerekep, 16 pateteep raraket padedempet, nepikeun ka hawa ge mo bisa seseleket. 17 Awahing ku kekep jeung rekep, pamohalan aya kulitna nu bisa kabeset. 18 Beresinna mani ngaburinyay, matana moncorong lir surya kakara medal. 19 Bangusna nyebrot hurung, cahayana racleng patingburinyay. 20 Irungna gegebosan ngabijilkeun saab, ngelun siga haseup pangdurukan jukut dina pariuk. 21 Ambekanana ge mani kingkilaban, sungutna mura-murakeun seuneu. 92
Ayub 41.22-34 93 22 Pundukna istuning tangguh, tanggoh lain meumeueusan, anu paamprok tangtu kasima. 23 Kulitna euweuh pisan uduh-uduhna, tarareuas ngabaketrak kawas beusi. 24 Hatena teuas jeg batu, tara kaeunteupan sieun, teuas padet kawas batu panggilingan. 25 Ana jung ngajurungkunung, jalma anu panggagahna ge kasima, hareugeueun, leungit tanagana. 26 Pedang nambag, tumbak nyoledat, jamparing teu mahi, tohok moyodok, sagala pakarang taya nu teurak. 27 Beusi dianggap jarami, tambaga dianggap pangpung bobo. 28 Cadu lumpat ku dipanah, katimbul batu asa katinggang kalakay. 29 Gada dianggap panggere, dilempag kalah ka genaheun. 30 Sisitna rareges, reregean jiga pepecahan beling, ana ngorondang, leutak ambacak kacakar. 31 Laut dikubek digibeg-gibeg, mani ngagolak lir keur ditaheur, tingburial tingberekbek jeg minyak ngagolak dina kancah. 32 Alur urutna boborelakan, laut ngabudah mani bodas saluluar. 33 Eta mahluk istuning euweuh kasieun, di sajagat sepi tanding tuna lawan. 34 Sato anu panggagahna ge ku eta mah teu dianggap, kawantu Lewiatan mah rajaning sato galak."
Ayub 42.1-8 42 1 Ayub ngawangsul ka PANGERAN, 2 "Yaktos, Gusti teh kawasa sagala rupi, sakersa-kersa ngajadi. 3 Leres satimbalan Gusti, abdi teh bodo katotoloyoh, kumawantun nguji kapinteran Gusti, ngomongkeun perkawis anu ku abdi henteu kaharti, anu kaahenganana henteu tiasa kajudi. 4 Abdi ditimbalan ngaregepkeun ari Gusti keur ngalahir, kangge ngawangsul pamariksa Gusti. 5 Kapungkur terang ka Gusti teh mung tina carios batur nanging ayeuna mah terang ku ningal sorangan. 6 Ana emut kana ucapan sorangan, estu kalintang isinna, seja nyanggakeun pertobat, seja nyuksruk kana lebu." 7 Sanggeus ngadawuh ka Ayub, PANGERAN lajeng ngadawuh ka Elipas, dawuhana-Na, "Kami keuheul liwat saking ka maneh jeung ka sobat maneh nu duaan, lantaran maneh teu bener medar sipat Kami, henteu cara Ayub abdi Kami. 8 Ku sabab eta, kudu nyokot sapi jalu tujuh jeung domba jalu tujuh, kurbankeun di dieu pikeun nebus kasalahan maraneh. Menta dipangnedakeun ku Ayub, sabab ngan paneda manehna anu arek didenge, sangkan maraneh ku Kami ulah nepi ka dibales satimpal jeung ucapan-ucapan anu sakitu 94
95 Ayub 42.9-15 barurungna, teu bener ngomongkeun perkara Kami, teu kawas Ayub." 9 Seug eta dawuhan teh ku Elipas, Bildad jeung Sopar ditedunan. Ku Ayub dipangnedakeun, sarta ku PANGERAN dikabul. 10 Ti dinya, sanggeus mangnedakeun tilu sobatna tea, Ayub ku PANGERAN dipulihkeun, tur dikersakeun mukti deui, malah nepi ka dua tikeleun ti tadina. 11 Saderek-saderekna istri pameget, kitu deui sobat-sobat heubeulna ngaralayad bari nungkulan hajatna Ayub. Kabeh narembongkeun bela sungkawana tina hal sagala sangsara anu ditibankeun ku PANGERAN ka anjeunna, sarta anjeunna pada ngalilipur. Maranehna nyararumbang ka Ayub, masing-masing ku duit sawatara jumlah jeung ali emas hiji. 12 Ka tungtungnakeun hirup Ayub ku PANGERAN dihujanan ku berkah leuwih ti asal tadina. Pipiaraanana jumlahna teh: Domba 14.000, onta 6.000, kalde 1.000, sapi 2.000. 13 Sarta kagungan deui putra, tujuh pameget tilu istri. 14 Putra istri nu kahiji jenenganana Jamimah, nu kadua Kasiah, nu katilu Keren Hapuk. 15 Eta putra-putra istri, tiluanana geulisna kawanti-wanti, sadunya taya nu nanding. Tiluanana ku ramana dipaparin warisan cara saderek-saderekna nu pameget.
Ayub 42.16-17 16 Ti semet harita Ayub masih keneh jumeneng 140 taun deui, iasa nyaksian putu-putu jeung buyut. 17 Pupus-pupus sanggeus lambat-lambut nya yuswa. 96
KITAB SUCI Nya eta Kitab Perjangjian Lawas sareng Perjangjian Anyar Nganggo Basa Sunda Sadidinten LEMBAGA ALKITAB INDONESIA JAKARTA 1991 Alkitab Bahasa Sunda The Bible in Today's Sundanese Version ISBN 979-463-352-6 IBS 10;SUND;TSV-062P;16M-1991 © LAI Lembaga Alkitab Indonesia Jl. Salemba Raya 12, Telp. (021)-332890 Jakarta 10430 Cetakan pertama 1991 Dicetak oleh Percetakan Lembaga Alkitab Indonesia 12:00:39 PM