UKM PAKARUNDING KEMENTERIAN PERPADUAN NEGARA INDEKS PERPADUAN NASIONAL PENCAPAIAN 2022 Indeks Perpaduan Nasional
UKM PAKARUNDING KEMENTERIAN PERPADUAN NEGARA INDEKS PERPADUAN NASIONAL KEMENTERIAN PERPADUAN NEGARA Putrajaya, 2022 Hak cipta / Copyright Kementerian Perpaduan Negara (KPN), 2022 Hak cipta terpelihara. Tiada bahagian daripada terbitan ini boleh diterbitkan semula, disimpan untuk pengeluaran atau ditukarkan ke dalam sebarang bentuk atau dengan sebarang alat juga pun, sama ada dengan cara elektronik, gambar serta rakaman dan sebagainya tanpa kebenaran bertulis daripada Kementerian Perpaduan Negara (KPN) terlebih dahulu. All rights reserved. No part of this publication may be reproduced or transmitted in any form or by any means, electronic or mechanical including photocopy, recording, or any information storage and retrieval system, without permission in writing from the Ministry of National Unity (Malaysia). Diterbitkan oleh: KEMENTERIAN PERPADUAN NEGARA Aras 5 - 10, Blok F9, Kompleks F, Lebuh Perdana Timur, Presint 1, 62000 Putrajaya, MALAYSIA
Pasukan Kajian PENAUNG YBhg. Dato' Indera Noridah binti Abdul Rahim Ketua Setiausaha Kementerian Perpaduan Negara PENASIHAT YBrs. Dr Kang Tong Hum Timbalan Ketua Setiausaha Kementerian Perpaduan Negara YBhg. Dato' Hajah Norison binti Ramli Ketua Pengarah Jabatan Perpaduan Negara dan Integrasi Nasional SEKRETARIAT KAJIAN BAHAGIAN PERHUBUNGAN MASYARAKAT, KEMENTERIAN PERPADUAN NEGARA Dr Ang Li Ling Encik Mohd Rizal Bin Nawabjam BAHAGIAN PENYELARASAN KAJIAN DAN MAKLUMAT, INSTITUT KAJIAN DAN LATIHAN INTEGRASI NASIONAL Tuan Haji Abdul Hadi bin Mohd Salleh Puan Marlina binti Termudi Puan Syadatul Amira binti Aminudin 1 PASUKAN PENYELIDIK Profesor Dr. Kartini binti Aboo Talib@Khalid Profesor Madya Ts. Dr. Mohd Sobhi bin Ishak Profesor Dr. Mansor bin Mohd Noor Profesor Madya Dr. Norsiah binti Abdul Hamid Profesor Madya Dr. Mohd Mahadee bin Ismail Profesor Madya Dr. Chin Yee Mun Profesor Madya Dr. Hairol Anuar bin Hj Mak Din Dr. Azlina binti Abdullah Dr. Nur Atiqah Tang binti Abdullah Dr. Nor Azlili binti Hassan Dr. Noraihan binti Mohamad Dr. Ummi Munirah Syuhada binti Mohamad Zan Encik Ahmad Zul Hakimi bin Hassim Puan Bahirah Syazana binti Mohamad Zan Encik Yuriny bin Adnan Puan Intan Suraya binti Razak
2 Apakah Indeks Perpaduan Nasional (IPNas)? Indeks Perpaduan Nasional (IPNas) adalah projek kerajaan Malaysia bertujuan mengukur pencapaian tahap perpaduan semasa dalam kalangan rakyat Malaysia. IPNas adalah sebuah indeks nasional yang menjadi kayu ukur terhadap keberkesanan pelaksanaan inisiatif dan program oleh kerajaan untuk memastikan sumbangannya kepada tahap perpaduan dan keharmonian negara. KEMENTERIAN PERPADUAN NEGARA Kajian awal pembangunan IPNas dimulakan dalam bulan Oktober 2017 dan disiapkan sepenuhnya pada bulan April 2019. Projek ini dikenali sebagai 'IPNas 2018' dijalankan di bawah Kementerian Hal Ehwal Ekonomi dan dikawal selia oleh Institut Kajian dan Latihan Integrasi Nasional (IKLIN), Jabatan Perpaduan Negara dan Integrasi Nasional (JPNIN). INDEKS PERPADUAN NASIONAL UKM PAKARUNDING IPNas 2022 dikendalikan sepenuhnya oleh Kementerian Perpaduan Negara (KPN) di mana urusetia kajian adalah Institut Kajian dan Latihan Integrasi Nasional (IKLIN) bermula dari April 2021 hingga Oktober 2022. Bagaimana Indeks Perpaduan Nasional (IPNas) dibentuk? Pengukuran IPNas berbeza daripada pengukuran indeks-indeks lain. IPNas tidak menggunakan kaedah model pengukuran (measurement model) iaitu memilih indikator yang akan menjadi domain penentu kepada indeks. IPNas menggunakan kaedah model struktur (structural model) iaitu mengenal pasti dan menguji secara bersama-sama dalam satu acuan model meliputi semua faktor penyumbang yang mempengaruhi pencapaian tahap kesepaduan sosial. Nilai pencapaian tahap perpaduan diukur berdasarkan nilai terkumpul dalam konstruk Kesepaduan Sosial. Nilai terkumpul dalam konstruk Kesepaduan Sosial terbentuk hasil gabungan pengaruh keseluruhan empat faktor penting iaitu Tahap Keetnikan, Hubungan Sosial Rentas Etnik, Etos Bangsa dan Tadbir Urus dan Pembangunan. HSRE Keempat-empat faktor ini telah dikenal pasti, diuji dan didapati konsisten merubah pencapaian kepada Kesepaduan Sosial sejak IPNas 2018. Kesepaduan TK Sosial TUP EB
3 Apakah Indeks Perpaduan Nasional (IPNas)? Bagaimana Indeks Perpaduan Nasional (IPNas) dibentuk? Indeks Perpaduan Nasional (IPNas) adalah projek kerajaan Malaysia bertujuan mengukur pencapaian tahap Pengukuran IPNas berbeza daripada pengukuran indeks-indeks lain. IPNas tidak menggunakan kaedah model pengukuran (measurement model) iaitu memilih indikator yang akan menjadi domain penentu kepada indeks. IPNas menggunakan kaedah model struktur (structural model) iaitu mengenal pasti dan menguji secara bersama-sama dalam satu acuan model meliputi semua faktor penyumbang yang mempengaruhi pencapaian tahap kesepaduan sosial. perpaduan semasa dalam kalangan rakyat Malaysia. IPNas adalah sebuah indeks nasional yang menjadi kayu ukur terhadap keberkesanan pelaksanaan inisiatif dan program oleh kerajaan untuk memastikan sumbangannya kepada tahap perpaduan dan keharmonian KEMENTERIAN negara. PERPADUAN NEGARA Kajian awal pembangunan IPNas dimulakan dalam bulan Oktober 2017 Nilai pencapaian tahap perpaduan diukur berdasarkan nilai terkumpul dalam konstruk Kesepaduan Sosial. Nilai terkumpul dalam konstruk Kesepaduan Sosial terbentuk hasil gabungan pengaruh keseluruhan empat faktor penting iaitu Tahap Keetnikan, Hubungan Sosial Rentas Etnik, Etos Bangsa dan Tadbir Urus dan Pembangunan. Keempat-empat faktor ini telah dikenal pasti, diuji dan didapati konsisten merubah pencapaian kepada Kesepaduan Sosial sejak IPNas 2018. dan disiapkan sepenuhnya pada bulan April 2019. Projek ini dikenali sebagai INDEKS PERPADUAN 'IPNas 2018' dijalankan di bawah NASIONAL Kementerian Hal Ehwal Ekonomi dan dikawal selia oleh Institut Kajian dan UKM Latihan Integrasi Nasional (IKLIN), PAKARUNDING Jabatan Perpaduan Negara dan Integrasi Nasional (JPNIN). HSRE IPNas 2022 dikendalikan sepenuhnya oleh Kementerian Perpaduan Negara (KPN) di mana urusetia kajian adalah Institut Kajian dan Latihan Integrasi Nasional (IKLIN) bermula dari April 2021 hingga Oktober 2022. Kesepaduan Sosial TK EB TUP
4 Konsep, Konstruk dan Komponen IPNas 2022 Pengiktirafan (Recognition) (4 item) untuk mengukur konsep menerima perbezaan pendapat, memberi penghargaan kepada rakyat berjasa dan mengiktiraf kepelbagaian agama. Tahap Keetnikan Tadbir Urus dan IPNas 2022 melibatkan enam konstruk iaitu Kesepaduan Sosial, Etos Bangsa, Tahap Keetnikan, Hubungan Sosial Rentas Etnik, Tadbir Urus dan Pembangunan, dan Defisit Sosial. Pembangunan Hampir keseluruhan Tadbir Urus dan masyarakat Malaysia Pembangunan memperlihatkan negara merujuk kecenderungan besar kepada perlaksanaan kepada keterikatan Legitimasi (Legitimacy) (4 item) untuk mengukur ketidakadilan dalam layanan, usaha memburukkan pemerintah, perbezaan undang-undang berkaitan agama dan janji politik. proses mentadbir urus dengan identiti dan jati dan membangunkan negara oleh pihak diri kumpulan etnik masing-masing. berautoriti dari kacamata rakyat. Dalam Kesepaduan Sosial kajian ini, fokus diberikan kepada soal Dalam kajian ini, Tahap Keetnikan diukur bagaimana kerajaan sedia ada Kesepaduan Sosial adalah merujuk kepada keadaan aman, stabil, makmur berdasarkan tiga komponen iaitu berkeupayaan mengurus berkaitan hal Keetnikan (7 item), Kemodenan (5 item) Kesamaan (Equality) (4 item) untuk mengukur konsep mendapat peluang dan ruang yang sama dari segi keselamatan, ekonomi, pendidikan dan pekerjaan. ekonomi, politik, jenayah dan rasuah, dan Kestabilan (10 item). perkhidmatan awam, kemudahan awam dan pengurusan masyarakat. dan sejahtera yang wujud dalam sesebuah masyarakat berbilang etnik. Hubungan Sosial Rentas Etnik Defisit Sosial Hubungan Sosial Penerokaan awal konsep Kesepaduan Sosial di Malaysia adalah berpaksikan kepada enam komponen konsep Kesepaduan Sosial yang dikemukakan oleh Jenson (1998) dan Bernard (1999). Sungguhpun menggunakan enam komponen yang sama, asas konsep telah disesuaikan dalam konteks Malaysia seperti berikut: Etos Bangsa Rentas Etnik merujuk Defisit Sosial merujuk kepada jalinan kepada isu dan Istilah Etos Bangsa merujuk kepada konsep untuk menerangkan mengenai Etos hubungan sosial yang cabaran yang sering berlaku merentas ruang berlegar dalam antara etnik. Konstruk ini diukur masyarakat tetapi Menjadi penanda aras dalam Menyediakan input bagi berdasarkan tiga peringkat dalam dikaitkan sebagai masalah mengukur pencapaian tahap perpaduan perancangan dan pelaksanaan program masyarakat iaitu Individu, Keluarga dan perpaduan dalam konteks yang kurang Nasional Bangsa Malaysia. negara. perpaduan/ integrasi nasional di Malaysia Komuniti. tepat. Melalui beberapa sesi konsultasi Konsep ini berkaitan dengan berdasarkan data empirikal. yang menyeluruh, pelbagai isu dan keterikatan emosi kolektif nasional dengan sejarah sosial yang dikongsi bersama, menerima pasak dan tapak integrasi dalam perlembagaan, dan mendokong Tadbir Urus dan Pembangunan yang menjamin kesepaduan. Mewujudkan konstruk yang Dalam kajian ini, komponen Individu cabaran yang telah dibangkitkan oleh Rasa Kekitaan (Belonging) (4 item) untuk mengukur nilai bersama, identifikasi bercirikan Malaysia, dan nilai kemanusiaan. komprehensif dalam mengukur tahap Membolehkan Malaysia dipetakan mengandungi 8 item, komponen rakyat Malaysia dapat dikategorikan kesepaduan sosial dan perpaduan di setaraf dengan negara-negara maju yang mempunyai indeks bagi mengukur tahap keluarga (8 item) dan komponen kepada 10 kategori iaitu etnisiti, agama, Malaysia. komuniti (8 item). kelas sosial, pendidikan, bahasa, jurang kesepaduan nasional dalam kalangan generasi, gender, politik federalisme, Mengukur tahap perpaduan masyarakat berasaskan prestasi dan ruang bandar desa dan media. Keterangkuman (Inclusion) (4 item) untuk mengukur hak diliputi dalam mendapat pengagihan kekayaan seperti bantuan, pemilikan rumah, pekerjaan dan pendidikan. masyarakat pelbagai etnik di Malaysia pencapaian kesepaduan sosial. bagi melihat trend perubahan Dalam kajian ini, setiap kategori defisit Dalam kajian ini, Etos Nasional Bangsa Malaysia dibentuk dan diukur berdasarkan tujuh komponen iaitu Perkongsian Sejarah (2 item), Perkongsian Nilai (2 item), Kekitaan Bersama (2 item), Keterikatan Emosi Negara (2 item), Perkongsian Masa Depan (4 item), Kesetiaan (2 item) dan Komitmen (2 item). bersesuaian dengan isu semasa dan sosial telah dikonstrukkan seperti berikut: perubahan masyarakat. etnisiti (4 item), agama (4 item), kelas sosial (5 item), pendidikan (5 item), Memandu pembentukan pelan bahasa (5 item), jurang generasi (6 item), Penyertaan (Participation) (4 item) untuk mengukur penglibatan dalam persatuan/badan kebajikan, NGO, mengundi calon/parti dalam pilihanraya dan berbincang perihal politik. tindakan bagi meningkatkan tahap gender (6 item), politik federalisme (10 perpaduan dan hubungan masyarakat item), ruang bandar desa (6 item) dan pelbagai etnik di Malaysia. media (5 item).
5 Konsep, Konstruk dan Komponen IPNas 2022 Pengiktirafan (Recognition) (4 item) Tahap Keetnikan Tadbir Urus dan Pembangunan IPNas 2022 melibatkan enam untuk mengukur konsep menerima konstruk iaitu Kesepaduan Hampir keseluruhan masyarakat Malaysia memperlihatkan kecenderungan besar perbezaan pendapat, memberi Sosial, Etos Bangsa, Tahap Tadbir Urus dan Pembangunan negara merujuk kepada perlaksanaan proses mentadbir urus dan membangunkan negara oleh pihak berautoriti dari kacamata rakyat. Dalam kajian ini, fokus diberikan kepada soal bagaimana kerajaan sedia ada berkeupayaan mengurus berkaitan hal ekonomi, politik, jenayah dan rasuah, perkhidmatan awam, kemudahan awam dan pengurusan masyarakat. penghargaan kepada rakyat berjasa dan Keetnikan, Hubungan Sosial mengiktiraf kepelbagaian agama. Rentas Etnik, Tadbir Urus dan Pembangunan, dan Defisit kepada keterikatan dengan identiti dan jati Legitimasi (Legitimacy) (4 item) untuk Sosial. mengukur ketidakadilan dalam layanan, diri kumpulan etnik masing-masing. usaha memburukkan pemerintah, perbezaan undang-undang berkaitan Kesepaduan Sosial Dalam kajian ini, Tahap Keetnikan diukur berdasarkan tiga komponen iaitu Keetnikan (7 item), Kemodenan (5 item) dan Kestabilan (10 item). agama dan janji politik. Kesepaduan Sosial adalah merujuk Kesamaan (Equality) (4 item) untuk kepada keadaan mengukur konsep mendapat peluang aman, stabil, makmur dan ruang yang sama dari segi dan sejahtera yang keselamatan, ekonomi, pendidikan dan wujud dalam sesebuah Hubungan Sosial Rentas Etnik pekerjaan. masyarakat berbilang etnik. Defisit Sosial Hubungan Sosial Rentas Etnik merujuk kepada jalinan hubungan sosial yang berlaku merentas ruang Penerokaan awal konsep Kesepaduan Etos Bangsa Defisit Sosial merujuk kepada isu dan cabaran yang sering berlegar dalam masyarakat tetapi dikaitkan sebagai masalah perpaduan dalam konteks yang kurang tepat. Melalui beberapa sesi konsultasi yang menyeluruh, pelbagai isu dan cabaran yang telah dibangkitkan oleh rakyat Malaysia dapat dikategorikan kepada 10 kategori iaitu etnisiti, agama, kelas sosial, pendidikan, bahasa, jurang generasi, gender, politik federalisme, ruang bandar desa dan media. Sosial di Malaysia adalah berpaksikan Istilah Etos Bangsa kepada enam komponen konsep Kesepaduan Sosial yang dikemukakan merujuk kepada oleh Jenson (1998) dan Bernard (1999). konsep untuk antara etnik. Konstruk ini diukur berdasarkan tiga peringkat dalam masyarakat iaitu Individu, Keluarga dan Komuniti. Sungguhpun menggunakan enam menerangkan Menjadi penanda aras dalam Menyediakan input bagi komponen yang sama, asas konsep telah mengenai Etos mengukur pencapaian tahap perpaduan perancangan dan pelaksanaan program disesuaikan dalam konteks Malaysia Nasional Bangsa Malaysia. negara. perpaduan/ integrasi nasional di Malaysia seperti berikut: Konsep ini berkaitan dengan berdasarkan data empirikal. keterikatan emosi kolektif nasional Mewujudkan konstruk yang Dalam kajian ini, komponen Individu mengandungi 8 item, komponen keluarga (8 item) dan komponen komuniti (8 item). Rasa Kekitaan (Belonging) (4 item) untuk dengan sejarah sosial yang dikongsi komprehensif dalam mengukur tahap Membolehkan Malaysia dipetakan mengukur nilai bersama, identifikasi bersama, menerima pasak dan tapak kesepaduan sosial dan perpaduan di setaraf dengan negara-negara maju yang bercirikan Malaysia, dan nilai integrasi dalam perlembagaan, dan Malaysia. mempunyai indeks bagi mengukur tahap kemanusiaan. mendokong Tadbir Urus dan kesepaduan nasional dalam kalangan Pembangunan yang menjamin Mengukur tahap perpaduan masyarakat berasaskan prestasi dan Keterangkuman (Inclusion) (4 item) kesepaduan. masyarakat pelbagai etnik di Malaysia pencapaian kesepaduan sosial. untuk mengukur hak diliputi dalam bagi melihat trend perubahan Dalam kajian ini, setiap kategori defisit sosial telah dikonstrukkan seperti berikut: etnisiti (4 item), agama (4 item), kelas sosial (5 item), pendidikan (5 item), bahasa (5 item), jurang generasi (6 item), gender (6 item), politik federalisme (10 item), ruang bandar desa (6 item) dan media (5 item). mendapat pengagihan kekayaan seperti Dalam kajian ini, Etos Nasional Bangsa bersesuaian dengan isu semasa dan bantuan, pemilikan rumah, pekerjaan dan Malaysia dibentuk dan diukur perubahan masyarakat. pendidikan. berdasarkan tujuh komponen iaitu Perkongsian Sejarah (2 item), Memandu pembentukan pelan Penyertaan (Participation) (4 item) untuk Perkongsian Nilai (2 item), Kekitaan tindakan bagi meningkatkan tahap mengukur penglibatan dalam Bersama (2 item), Keterikatan Emosi perpaduan dan hubungan masyarakat persatuan/badan kebajikan, NGO, Negara (2 item), Perkongsian Masa pelbagai etnik di Malaysia. mengundi calon/parti dalam pilihanraya Depan (4 item), Kesetiaan (2 item) dan dan berbincang perihal politik. Komitmen (2 item).
6 Konstruk dan Komponen IPNas 2022 Kesepaduan Sosial Hubungan Sosial Rentas Etnik Kekitaan, Keterangkuman, Penyertaan, Pengiktirafan, Legitimasi, Kesamarataan. Individu, Keluarga Komuniti. Tadbir Urus dan Pembangunan Tahap Keetnikan Ekonomi, Politik, Jenayah, Perkhidmatan Awam, Kemudahan Awam, Pengurusan Masyarakat. Keetnikan, Kemodenan, Kestabilan. Defisit Sosial Etos Bangsa Perkongsian Sejarah, Perkongsian Nilai, Kekitaan Bersama, Perkongsian Masa Depan, Kesetiaan, Komitmen, Keterikatan Emosi Negara. Etnik, Agama, Kelas Sosial, Pendidikan, Bahasa, Jurang Generasi, Gender, Politik Federalisme, Ruang Bandar-Desa, dan Media. Ringkasan Konstruk dan Komponen IPNas 2022 Punca Kuasa Indeks Perpaduan Nasional (IPNas)
IPNas telah ditetapkan sebagai salah satu indikator penting terhadap keberkesanan pelaksanaan inisiatif dan program kerajaan dalam dokumen Rancangan Malaysia Ke Dua Belas (RMKe-12).
IPNas adalah salah satu indikator sosial yang digariskan dalam Wawasan Kemakmuran Bersama (WKB) 2030 bagi memastikan pembangunan yang holistik dan menepati kehendak pelbagai budaya selaras dengan identiti nasional. Kepentingan Indeks Perpaduan Nasional (IPNas) Menjadi penanda aras dalam Menyediakan input bagi mengukur pencapaian tahap perancangan dan pelaksanaan perpaduan negara. program perpaduan/ integrasi nasional di Malaysia berdasarkan Mewujudkan konstruk yang data empirikal. komprehensif dalam mengukur tahap kesepaduan sosial dan Membolehkan Malaysia dipetakan perpaduan di Malaysia. setaraf dengan negara-negara maju yang mempunyai indeks bagi Mengukur tahap perpaduan mengukur tahap kesepaduan masyarakat pelbagai etnik di nasional dalam kalangan masyarakat Malaysia bagi melihat tren berasaskan prestasi dan pencapaian perubahan bersesuaian dengan isu kesepaduan sosial. semasa dan perubahan masyarakat. Memandu pembentukan pelan tindakan bagi meningkatkan tahap perpaduan dan hubungan masyarakat pelbagai etnik di Malaysia.
7 Konstruk dan Komponen IPNas 2022 Punca Kuasa Indeks Perpaduan Nasional (IPNas)
IPNas telah ditetapkan sebagai salah satu indikator penting terhadap keberkesanan pelaksanaan inisiatif dan program kerajaan dalam dokumen Rancangan Malaysia Ke Dua Belas (RMKe-12). Kesepaduan Sosial Kekitaan, Keterangkuman, Penyertaan, Pengiktirafan, Hubungan Sosial Rentas Etnik Legitimasi, Kesamarataan.
IPNas adalah salah satu indikator sosial yang digariskan dalam Wawasan Kemakmuran Bersama (WKB) 2030 bagi memastikan pembangunan yang holistik dan menepati kehendak pelbagai budaya selaras dengan identiti nasional. Individu, Keluarga Komuniti. Tadbir Urus dan Pembangunan Ekonomi, Politik, Jenayah, Perkhidmatan Awam, Tahap Keetnikan Kemudahan Awam, Pengurusan Masyarakat. Keetnikan, Kemodenan, Kestabilan. Kepentingan Indeks Perpaduan Nasional (IPNas) Defisit Sosial Etos Bangsa Etnik, Agama, Kelas Sosial, Pendidikan, Bahasa, Jurang Perkongsian Sejarah, Generasi, Gender, Politik Menjadi penanda aras dalam mengukur pencapaian tahap perpaduan negara. Menyediakan input bagi Perkongsian Nilai, Kekitaan Federalisme, Ruang Bandar-Desa, perancangan dan pelaksanaan program perpaduan/ integrasi nasional di Malaysia berdasarkan data empirikal. Bersama, Perkongsian Masa dan Media. Depan, Kesetiaan, Komitmen, Keterikatan Emosi Negara. Mewujudkan konstruk yang komprehensif dalam mengukur tahap kesepaduan sosial dan perpaduan di Malaysia. Membolehkan Malaysia dipetakan setaraf dengan negara-negara maju yang mempunyai indeks bagi mengukur tahap kesepaduan nasional dalam kalangan masyarakat berasaskan prestasi dan pencapaian kesepaduan sosial. Mengukur tahap perpaduan masyarakat pelbagai etnik di Malaysia bagi melihat tren perubahan bersesuaian dengan isu semasa dan perubahan masyarakat. Memandu pembentukan pelan Ringkasan Konstruk dan Komponen IPNas 2022 tindakan bagi meningkatkan tahap perpaduan dan hubungan masyarakat pelbagai etnik di Malaysia.
8 Asas Pembangunan Indeks Perpaduan Nasional (IPNas) Asas Pertama: Sociological Imagination (C. Wright Mills, 1959) berdasarkan susur masa yang melahirkan sejarah di mana pada akhirnya struktur sosial dan sejarah akan membentuk biografi manusia. Ahli sosiologi Amerika, C. Wright Mills (1959) telah mengemukakan idea mengkaji masyarakat menggunakan sociological imagination yang mengandungi tiga konsep saling terikat di antara satu sama lain iaitu Sejarah, Struktur Sosial dan Biografi. Pengaplikasian sociological imagination dalam IPNas membolehkan tahap perpaduan (iaitu biografi) diukur sebagai hasil akhir daripada kesepaduan sejarah dan struktur sosial yang terbina dalam diri setiap rakyat Malaysia. Inilah puncak kepada pencapaian perpaduan di negara ini. Perubahan tingkah laku manusia bergerak dalam suatu struktur sosial Sejarah Biografi Struktur Pra-Kolonial Kolonial Pasca-Kolonial Membentuk dan Mentakrif Individu Keluarga Komuniti Membentuk dan Mentakrif Masyarakat Negara Pasaran Tersulam Asas Kedua: Perpaduan Kefahaman Terkini IPNas adalah usaha menterjemahkan konsep 'Kesepaduan yang dicapai'. Konsep ini adalah salah satu konsep dalam Perpaduan Kefahaman Terkini yang terdiri daripada rangkai konsep 'Perpaduan yang diidamkan, Kesepaduan yang dicapai, Penyatupaduan yang diusahakan'. Perpaduan Kefahaman Terkini adalah inisiatif baharu untuk mengukuhkan perpaduan rakyat negara ini hasil penelitian terperinci Majlis Konsultatif Perpaduan Negara (National Unity Consultative Council) dalam tahun 2013.
9 Asas Pembangunan Asas Kedua: Perpaduan Kefahaman Terkini Indeks Perpaduan Nasional (IPNas) IPNas adalah usaha menterjemahkan konsep 'Kesepaduan yang dicapai'. Konsep ini adalah salah satu konsep dalam Perpaduan Kefahaman Terkini yang terdiri daripada rangkai konsep 'Perpaduan yang diidamkan, Kesepaduan yang dicapai, Penyatupaduan yang diusahakan'. Asas Pertama: Sociological berdasarkan susur masa yang melahirkan Imagination (C. Wright Mills, sejarah di mana pada akhirnya struktur 1959) sosial dan sejarah akan membentuk biografi manusia. Ahli sosiologi Amerika, C. Wright Mills Pengaplikasian sociological imagination (1959) telah mengemukakan idea dalam IPNas membolehkan tahap mengkaji masyarakat menggunakan perpaduan (iaitu biografi) diukur sebagai sociological imagination yang hasil akhir daripada kesepaduan sejarah mengandungi tiga konsep saling terikat Perpaduan Kefahaman Terkini adalah inisiatif baharu untuk mengukuhkan perpaduan rakyat negara ini hasil penelitian terperinci Majlis Konsultatif Perpaduan Negara (National Unity Consultative Council) dalam tahun 2013. dan struktur sosial yang terbina dalam di antara satu sama lain iaitu Sejarah, diri setiap rakyat Malaysia. Inilah puncak Struktur Sosial dan Biografi. kepada pencapaian perpaduan di negara ini. Perubahan tingkah laku manusia bergerak dalam suatu struktur sosial Sejarah Biografi Struktur Pra-Kolonial Individu Masyarakat Membentuk dan Membentuk dan Kolonial Keluarga Negara Mentakrif Mentakrif Pasca-Kolonial Komuniti Pasaran Tersulam
10 Metodologi Reka Bentuk Kajian Kajian ini adalah berbentuk tinjauan keratan rentas. Pensampelan Kaedah pensampelan bagi kajian ini adalah berdasarkan Rangka Pensampelan lsi Rumah Kebangsaan (RPIK) diperoleh daripada Jabatan Perangkaan Malaysia (DOSM). RPIK ini dijana untuk penggunaan Banci 2020. Kajian ini dijalankan di seluruh negeri melibatkan tiga belas (13) negeri dan tiga (3) Wilayah Persekutuan. Jumlah keseluruhan responden yang berjaya diperoleh adalah sebanyak 28,613 orang. lnstrumen lnstrumen IPNas 2022 mengandungi 162 item yang meliputi 6 konstruk dan 35 komponen. Penambahbaikan instrumen IPNas 2022 telah melalui penandaarasan serta sorotan literatur terhadap penyelidikan dari dalam dan luar negara selain perbincangan bersama pakar dalam bidang-bidang berkaitan. Semua konstruk mencapai kesahan konvergen berdasarkan nilai purata varian terekstrak (AVE) lebih besar daripada 0.5 bagi kesemua komponen konstruk. Kebolehpercayaan semua konstruk dicapai berdasarkan nilai Alpha Cronbach dan kebolehpercayaan komposit lebih daripada 0.7. Kaedah Pengumpulan Data Borang soal selidik dalam talian disediakan berbantukan penjana soal selidik SurveyMonkey dan ditadbir melalui enumerator dilantik yang hadir ke tempat tinggal responden (bergantung kepada SOP terkini berkaitan Pandemik Covid-19) berdasarkan alamat Tempat Kediaman (TK) dalam Blok Penghitungan (BP) yang dijana oleh Jabatan Perangkaan Malaysia (DOSM) bagi setiap negeri dan Wilayah Persekutuan dalam Malaysia. Maklumat Demografi Bilangan dan Peratus Responden Berdasarkan Negeri 258 0.9% 11236 s i rl e P Kedah 325 1.1% 39.3% Pulau Pinang Kelantan 347 Perak 2111 7.4% 330 1.2% 376 1.3% 557 952 3.3% Labuan Sabah 1.2% 1.9% 1097 3.8 506 Selangor Kuala Lumpur Pahang 8296 29.0% Sarawak 369 1.8% Putrajaya 1.3% 414 Negeri Sembilan Jumlah Jumlah 1.8% 958 3.3% Melaka Johor 481 1.7% 28613 orang 28613 orang Bilangan dan Peratus Responden 20020 8593 Berdasarkan Jantina 70.0% 30.0% Bilangan dan Peratus Responden Berdasarkan Kategori Umur 65 Tahun 15-20 21-30 31-40 41-50 51-60 61-64 Ke Atas Jumlah Jumlah 916 3462 8658 9359 5657 235 326 28613 28613 3.2% 12.1% 30.3% 32.7% 19.8% 0.8% 1.1%
11 Metodologi Maklumat Demografi Reka Bentuk Kajian Kaedah Pengumpulan Bilangan dan Peratus Responden Berdasarkan Negeri Data Kajian ini adalah berbentuk tinjauan 258 0.9% s i rl e P keratan rentas. 325 1.1% Borang soal selidik dalam talian 2111 7.4% 952 3.3% disediakan berbantukan penjana soal Kedah 11236 39.3% selidik SurveyMonkey dan ditadbir Pensampelan Pulau Pinang 376 1.3% Sabah T Labuan melalui enumerator dilantik yang hadir e 330 1.2% r e Kelantan n ke tempat tinggal responden g Perak g 347 1.2% Kaedah pensampelan bagi kajian ini 557 1.9% a (bergantung kepada SOP terkini n u adalah berdasarkan Rangka berkaitan Pandemik Covid-19) Pensampelan lsi Rumah Kebangsaan 1097 3.8 506 1.8% 369 1.3% 414 Pahang berdasarkan alamat Tempat Kediaman 8296 29.0% Selangor Sarawak (RPIK) diperoleh daripada Jabatan (TK) dalam Blok Penghitungan (BP) yang Kuala Lumpur Perangkaan Malaysia (DOSM). RPIK ini dijana oleh Jabatan Perangkaan Malaysia Putrajaya dijana untuk penggunaan Banci 2020. (DOSM) bagi setiap negeri dan Wilayah Jumlah Jumlah 28613 orang 28613 orang Negeri Sembilan 1.8% 958 3.3% Persekutuan dalam Malaysia. Melaka Johor 481 1.7% Kajian ini dijalankan di seluruh negeri melibatkan tiga belas (13) negeri dan tiga (3) Wilayah Persekutuan. Jumlah keseluruhan responden yang berjaya diperoleh adalah sebanyak 28,613 orang. Bilangan dan Peratus Responden Berdasarkan Jantina lnstrumen 20020 70.0% 8593 30.0% lnstrumen IPNas 2022 mengandungi 162 item yang meliputi 6 konstruk dan 35 komponen. Penambahbaikan instrumen IPNas 2022 telah melalui penandaarasan serta sorotan literatur terhadap penyelidikan dari dalam dan luar negara Bilangan dan Peratus Responden Berdasarkan Kategori Umur selain perbincangan bersama pakar dalam bidang-bidang berkaitan. Semua 65 Tahun Ke Atas konstruk mencapai kesahan konvergen 15-20 21-30 31-40 41-50 51-60 61-64 berdasarkan nilai purata varian terekstrak (AVE) lebih besar daripada 0.5 bagi kesemua komponen konstruk. Kebolehpercayaan semua konstruk dicapai berdasarkan nilai Alpha Cronbach dan kebolehpercayaan komposit lebih daripada 0.7. Jumlah Jumlah 28613 28613 916 3.2% 3462 12.1% 5657 19.8% 235 0.8% 326 1.1% 8658 30.3% 9359 32.7%
12 Bilangan dan Peratus Responden Berdasarkan Kategori Etnik Melayu Cina India Etnik Lain* Bajau 20218 70.7% 5017 17.5% 1594 5.6% 809 2.8% 301 1.0% 279 1.0% 200 0.7% 118 0.4% 46 0.2% 34 0.1% Kadazan/ Dusun Iban Melanau Murut Bidayuh Etnik Siam, Sikh, Rumus, Bugis, Etnik Minoriti Sabah dan Sarawak Bilangan dan Peratus Responden Berdasarkan Agama 21331 74.6% 4218 14.7% 1406 4.9% 1303 4.6% 225 0.7% 130 0.5% Islam Buddha Hindu Kristian Lain-lain Tidak Menyatakan Bilangan dan Peratus Responden Berdasarkan Tahap Pendidikan 70 60 50 40 30 20 10 546 1.9% 744 2.6% 3019 10.6% 3096 10.8% 19120 66.8% 2088 7.3% 0 UPSR/ Setaraf LCE/ SRP/ PMR/ PT3/ Setaraf MCE/ SPM/ Setaraf HSC/ STPM/ Sijil/ Diploma/ Setaraf Ijazah/ Sijil Profesional/ Setaraf Sarjana/ PhD Bilangan dan Peratus Responden Berdasarkan Kategori Isi Rumah 70 60 50 40 30 20 10 10297 36.0% 15221 53.2% 3095 10.8% 0 Ketua Isi Rumah Pasangan Isi Rumah Anak (15 hingga 24 Tahun) Bilangan dan Peratus Responden Berdasarkan Tahap Pendapatan RM 10,960 dan ke atas RM 4,851 - RM 10,959 RM 4,850 dan ke bawah Tiada Pendapatan 4255 14.9% 14458 50.5% 7826 27.4% 2074 7.2% Apakah Tahap Perpaduan Rakyat Malaysia Sekarang? Tahap perpaduan rakyat Malaysia diukur berdasarkan nilai kumulatif dalam konstruk kesepaduan sosial yang disumbang oleh empat faktor penting iaitu Tahap Keetnikan, Hubungan Sosial Rentas Etnik, Etos Bangsa dan Tadbir Urus dan Pembangunan. 0.629 0.629 Kajian pembangunan awal Indeks 0.567 0.567 +0.062 Perpaduan Nasional (IPNas) dalam tahun 2018 menunjukkan perpaduan dalam kalangan rakyat Malaysia adalah pada tahap 0.567 (berdasarkan skala 8 2 pengukuran di antara 0 hingga 1). Pencapaian ini adalah pada tahap 1 0 2 2 0 2 sederhana. Pencapaian tahun 2022 merekodkan nilai indeks masih dalam tahap Kesepaduan Sosial Kesepaduan Sosial sederhana, namun telah meningkat sebanyak 0.062 kepada 0.629 dalam tahun 2022. Skala Tahap Perpaduan Lemah Rendah Sederhana Tinggi Pencapaian ini menunjukkan bahawa 0.0-0.24 0.25-0.49 0.50-0.74 0.75-1.00 tahap perpaduan dalam kalangan rakyat Malaysia adalah baik dan terkawal walaupun mereka telah mengharungi kehidupan yang sukar akibat pandemik Kesepaduan Sosial 2022 COVID-19 yang melanda negara sejak tahun 2020. Pencapaian tahap perpaduan ini adalah hasil sumbangan signifikan faktor-faktor berikut iaitu Tadbir Urus dan Kesepaduan Pembangunan, Etos Bangsa dan Sosial Hubungan Sosial Rentas Etnik. Sumbangan Tahap Keetnikan adalah kecil 0.629 dan tidak signifikan. Tahap Keetnikan 0.037 Hubungan Sosial Rentas Etnik 0.176 Etos Bangsa 0.384 Tadbir Urus dan Pembangunan 0.388
13 Melayu Kadazan/ Dusun 20218 279 Bilangan Apakah Tahap Perpaduan Rakyat Malaysia Sekarang? 70.7% 1.0% dan Peratus Cina Iban 5017 200 Responden 17.5% 0.7% India Melanau 1594 118 Berdasarkan 5.6% 0.4% Kategori Tahap perpaduan rakyat Malaysia diukur berdasarkan nilai kumulatif dalam konstruk kesepaduan sosial yang disumbang oleh empat faktor penting iaitu Tahap Keetnikan, Hubungan Sosial Rentas Etnik, Etos Bangsa dan Tadbir Urus dan Pembangunan. Etnik Lain* Murut 809 46 Etnik 2.8% 0.2% Bajau Bidayuh 301 34 1.0% 0.1% Etnik Siam, Sikh, Rumus, Bugis, Etnik Minoriti Sabah dan Sarawak 0.629 0.629 Bilangan dan Peratus Responden Berdasarkan Agama +0.062 0.567 0.567 Kajian pembangunan awal Indeks Perpaduan Nasional (IPNas) dalam tahun 2018 menunjukkan perpaduan dalam kalangan rakyat Malaysia adalah pada tahap 0.567 (berdasarkan skala pengukuran di antara 0 hingga 1). Pencapaian ini adalah pada tahap sederhana. 21331 4218 1406 1303 225 130 74.6% 14.7% 4.9% 4.6% 0.7% 0.5% 2 2 0 2 8 1 0 2 Islam Buddha Hindu Kristian Lain-lain Tidak Menyatakan 19120 70 Bilangan Kesepaduan Sosial Kesepaduan Sosial 66.8% Pencapaian tahun 2022 merekodkan nilai indeks masih dalam tahap sederhana, namun telah meningkat sebanyak 0.062 kepada 0.629 dalam tahun 2022. 60 dan Peratus 50 Responden 40 Berdasarkan Skala Tahap Perpaduan 30 3096 3019 Tahap 2088 20 10.8% 744 Lemah 0.0-0.24 Rendah 0.25-0.49 Sederhana 0.50-0.74 Tinggi 0.75-1.00 546 10.6% 7.3% Pendidikan 10 2.6% 1.9% Pencapaian ini menunjukkan bahawa tahap perpaduan dalam kalangan rakyat Malaysia adalah baik dan terkawal walaupun mereka telah mengharungi kehidupan yang sukar akibat pandemik COVID-19 yang melanda negara sejak tahun 2020. 0 UPSR/ LCE/ SRP/ MCE/ SPM/ HSC/ STPM/ Ijazah/ Sijil Sarjana/ Kesepaduan Sosial 2022 Setaraf PMR/ PT3/ Setaraf Sijil/ Profesional/ PhD Setaraf Diploma/ Setaraf Setaraf 70 Bilangan 15221 60 53.2% Pencapaian tahap perpaduan ini adalah hasil sumbangan signifikan faktor-faktor berikut iaitu Tadbir Urus dan Pembangunan, Etos Bangsa dan Hubungan Sosial Rentas Etnik. Sumbangan Tahap Keetnikan adalah kecil dan tidak signifikan. dan Peratus 50 10297 Responden Kesepaduan Sosial 0.629 40 36.0% Berdasarkan 30 3095 Kategori Isi 20 10.8% Rumah 10 0 Ketua Isi Pasangan Isi Anak (15 hingga Rumah Rumah 24 Tahun) 0.037 Tahap Keetnikan 4255 14.9% Bilangan RM 10,960 dan ke atas dan Peratus 0.176 Hubungan Sosial Rentas Etnik 14458 50.5% RM 4,851 - Responden RM 10,959 0.384 Etos Bangsa Berdasarkan 7826 27.4% RM 4,850 dan Tahap ke bawah 0.388 Tadbir Urus dan Pembangunan 2074 7.2% Pendapatan Tiada Pendapatan
100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 14 Kesepaduan Sosial Rakyat Malaysia Rakyat Malaysia mempunyai Rasa Kekitaan yang tinggi sehingga 90%. Rakyat Malaysia memperlihatkan penyertaan yang tinggi dalam NGO atau badan komuniti dan politik (88.7%). Rakyat Malaysia bersetuju mereka diberi pengiktirafan oleh pihak kerajaan (81.6%). Rakyat Malaysia bersetuju tindakan legitimasi diambil serius oleh pihak kerajaan (79.7%). Rakyat Malaysia bersetuju bahawa peluang kesamaan telah meningkat dalam pelbagai aspek (83.6%). Rakyat Malaysia telah mendapat peluang keterangkuman (79.6%). Peratusan Persetujuan Berdasarkan Komponen Kesepaduan Sosial 2018 2022 Rasa Kekitaan Keterangkuman Penyertaan Pengiktirafan Legitimasi Kesamaan Komponen Kesepaduan Sosial 2018 2022 Rasa Kekitaan 90.1% 90.0% Keterangkuman 76.0% 79.6% Penyertaan 87.0% 88.7% Pengiktirafan 80.4% 81.6% Legitimasi 77.3% 79.7% Kesamaan 82.0% 83.6% Pencapaian Tahap Perpaduan Berdasarkan Jantina Tahap perpaduan responden lelaki adalah lebih tinggi berbanding responden perempuan. Hal ini berkemungkinan disebabkan sifat Lelaki semulajadi responden lelaki yang mempunyai pendedahan dan pergaulan terbuka dalam masyarakat berbanding responden perempuan yang terikat 0.655 dengan amalan tradisi. Pencapaian Tahap Perpaduan Berdasarkan Jenis Isi Rumah Tahap perpaduan diteliti dalam konteks keluarga berdasarkan tiga jenis isi rumah iaitu Ketua Isi Rumah, Pasangan dan Anak. Tahap perpaduan anak adalah lebih tinggi berbanding bapa dan ibu mereka Ketua Isi Rumah (iaitu Ketua Isi Rumah dan pasangan). Hal ini berkemungkinan disebabkan oleh proses pendidikan berterusan yang 0.636 diterima oleh anak secara formal dan tidak formal. Begitu juga dengan Ketua Isi Rumah yang mempunyai pergaulan Anak luas di luar rumah. 0.641 Pencapaian Tahap Perpaduan Berdasarkan Kategori Umur Responden berumur 15-20 tahun mempunyai tahap perpaduan paling tinggi berbanding tahap umur lain. Pencapaian ini adalah disebabkan 70 kedudukan mereka sebagai pelajar sama ada di sekolah menengah atau di institusi 60 pengajian tinggi. Tahap perpaduan kumpulan umur 51 hingga 64 semakin menurun berkemungkinan disebabkan 50 40 ) 6 8 6 . 0 ( ) 7 3 6 . 0 ( ) 1 4 6 . 0 ( ) 6 3 6 . 0 ( oleh pergaulan semakin terhad. Keadaan 30 ini berlaku berkait dengan tahap motivasi bekerja semakin menurun kerana 20 0 2 0 3 0 4 0 5 menghampiri usia persaraan atau baru bersara dari perkhidmatan. 10 5 1 1 2 1 3 1 4 Perempuan 0.614 Pasangan 0.619 ) 7 9 ) 6 8 ) 4 1 5 5 6 . . . 0 0 0 ( ( ( s a t 0 6 1 4 6 1 a e k 5 5 6 6 Tahun
15 Kesepaduan Sosial Rakyat Malaysia Pencapaian Tahap Perpaduan Berdasarkan Jantina Rakyat Malaysia mempunyai Rasa Rakyat Malaysia bersetuju mereka Tahap perpaduan responden lelaki adalah lebih tinggi berbanding responden perempuan. Hal ini berkemungkinan disebabkan sifat semulajadi responden lelaki yang mempunyai pendedahan dan pergaulan terbuka dalam masyarakat berbanding responden perempuan yang terikat dengan amalan tradisi. Kekitaan yang tinggi sehingga 90%. diberi pengiktirafan oleh pihak kerajaan (81.6%). Rakyat Malaysia memperlihatkan Lelaki Perempuan penyertaan yang tinggi dalam Rakyat Malaysia bersetuju tindakan NGO atau badan komuniti dan legitimasi diambil serius oleh pihak politik (88.7%). kerajaan (79.7%). Rakyat Malaysia bersetuju bahawa Rakyat Malaysia telah mendapat 0.655 0.614 peluang kesamaan telah peluang keterangkuman (79.6%). meningkat dalam pelbagai aspek (83.6%). Pencapaian Tahap Perpaduan Berdasarkan Jenis Isi Rumah Peratusan Persetujuan Berdasarkan Komponen Kesepaduan Sosial Tahap perpaduan diteliti dalam konteks keluarga berdasarkan tiga jenis isi rumah iaitu Ketua Isi Rumah, Pasangan dan Anak. Tahap perpaduan anak adalah lebih tinggi berbanding bapa dan ibu mereka (iaitu Ketua Isi Rumah dan pasangan). Hal ini berkemungkinan disebabkan oleh proses pendidikan berterusan yang diterima oleh anak secara formal dan tidak formal. Begitu juga dengan Ketua Isi Rumah yang mempunyai pergaulan luas di luar rumah. 2018 2022 100 90 Ketua Isi Rumah Pasangan 80 70 0.636 0.619 60 50 40 Anak 30 20 0.641 10 Rasa Kekitaan Keterangkuman Penyertaan Pengiktirafan Legitimasi Kesamaan Pencapaian Tahap Perpaduan Berdasarkan Kategori Umur Responden berumur 15-20 tahun mempunyai tahap perpaduan paling tinggi berbanding tahap umur lain. Pencapaian ini adalah disebabkan kedudukan mereka sebagai pelajar sama ada di sekolah menengah atau di institusi pengajian tinggi. Tahap perpaduan kumpulan umur 51 hingga 64 semakin menurun berkemungkinan disebabkan oleh pergaulan semakin terhad. Keadaan ini berlaku berkait dengan tahap motivasi bekerja semakin menurun kerana menghampiri usia persaraan atau baru bersara dari perkhidmatan. Komponen Kesepaduan Sosial 2018 2022 70 90.1% 90.0% Rasa Kekitaan 60 Keterangkuman 76.0% 79.6% ) ) ) 50 ) 7 3 6 0 ) 7 9 5 0 ) 1 4 6 0 ) 6 8 6 0 6 8 5 0 6 3 6 0 4 1 6 0 40 87.0% 88.7% Penyertaan . . . . . . . ( ( ( ( ( ( ( 30 s a t a e k 5 6 80.4% 81.6% Pengiktirafan 20 4 6 - 1 6 0 4 - 1 3 0 5 - 1 4 0 6 - 1 5 0 3 - 1 2 0 2 - 5 1 Legitimasi 77.3% 79.7% 10 82.0% 83.6% Kesamaan Tahun
16 Pencapaian Tahap Perpaduan Berdasarkan Etnik Sabah dan WP Labuan Semenanjung 0.637 0.593 0.602 0.793 0.728 0.599 Melayu Kadazan/ Dusun Bajau Murut Cina Lain-lain Melayu Cina India Lain-lain 0.627 0.677 0.622 0.702 Sarawak Melayu Iban Bidayuh Melanau Cina Lain-lain Etnik Cina dan lain-lain di Semenanjung Malaysia menunjukkan tahap perpaduan lebih tinggi daripada etnik lain. Hal ini berkemungkinan disebabkan oleh hubungan erat dalam kalangan etnik Cina dan etnik minoriti. Di Sabah, etnik Murut mempunyai tahap perpaduan tertinggi disebabkan bahasa dan tradisi hidup bersama yang kuat di rumah panjang. Di Sarawak, etnik Bidayuh, Iban dan Melanau menunjukkan tahap perpaduan tertinggi disebabkan mereka adalah etnik majoriti yang menjadi penentu kepada kehidupan seharian masyarakat sekitarnya. Pencapaian Tahap Perpaduan Berdasarkan Agama Responden lain-lain menunjukkan tahap perpaduan tertinggi berbanding etnik majoriti lain. Hal ini disebabkan oleh penganut agama minoriti mempunyai tahap keterikatan yang kuat antara mereka kerana berada dalam kumpulan yang kecil. 100 90 80 70 60 50 40 ) 4 2 6 0 . ( ) 4 8 6 0 . ( ) 2 2 6 0 . ( ) 2 0 6 0 . ( ) 9 8 7 0 . ( 30 20 10 m a l s I a h d d u B u d n H i n a i t s i r K n i a l - n i a L 0.538 0.689 0.836 0.662 0.613 0.782 ) 3 7 7 0 . ( n a k a t a y n e M k a d T i Pencapaian Tahap Perpaduan Berdasarkan Pendapatan Isi Rumah Responden tanpa pendapatan terdiri daripada golongan suri rumah dan pelajar yang masih menjadi tanggungan. 0.690 0.620 Kumpulan berpendapatan rendah, sederhana dan tinggi menunjukkan tahap perpaduan semakin menurun berkemungkinan disebabkan oleh tekanan hidup akibat peningkatan kos Tiada Pendapatan RM4,850 dan ke bawah sara hidup. 0.619 0.629 RM4,851 - RM10,960 dan RM10,959 ke atas Pencapaian Tahap Perpaduan Berdasarkan Tahap Pendidikan Responden berpendidikan rendah menunjukkan tahap perpaduan lebih tinggi berbanding responden berpendidikan tinggi. Semakin tinggi tahap pendidikan, bermakna semakin luas keupayaan responden berfikir dan menilai proses kehidupan sekeliling mereka yang akhirnya menggugat tahap perpaduan dalam kalangan mereka. Sarjana/ Doktor Falsafah 0.619 Ijazah/ Sijil Profesional/ Setaraf 0.622 HSC/ STPM/ Sijil/ Diploma 0.620 MCE/ SPM/ Setaraf 0.684 LCE/ SRP/ PMR/ PT3/ Setaraf 0.789 UPSR/ Setaraf 0.773 0.1 0.2 0.3 0.4 0.5 0.6 0.7 0.8
17 Pencapaian Tahap Perpaduan Berdasarkan Pendapatan Isi Rumah Pencapaian Tahap Perpaduan Berdasarkan Etnik Sabah dan WP Labuan Responden tanpa pendapatan terdiri daripada golongan suri rumah dan pelajar yang masih menjadi tanggungan. Kumpulan berpendapatan rendah, sederhana dan tinggi menunjukkan tahap perpaduan semakin menurun berkemungkinan disebabkan oleh tekanan hidup akibat peningkatan kos sara hidup. Melayu 0.637 0.690 0.620 Kadazan/ Dusun 0.593 Bajau 0.602 Murut 0.793 Cina 0.728 Tiada Pendapatan RM4,850 dan ke bawah Semenanjung Lain-lain 0.599 Melayu 0.627 Cina 0.677 Sarawak India 0.622 Melayu 0.538 0.619 0.629 Lain-lain 0.702 Iban 0.689 Bidayuh 0.836 Melanau 0.662 RM4,851 - RM10,959 RM10,960 dan ke atas Cina 0.613 Lain-lain 0.782 Etnik Cina dan lain-lain di Semenanjung Malaysia menunjukkan tahap perpaduan lebih tinggi daripada etnik lain. Hal ini berkemungkinan disebabkan oleh hubungan erat Pencapaian Tahap Perpaduan Berdasarkan Tahap Pendidikan dalam kalangan etnik Cina dan etnik minoriti. Di Sabah, etnik Murut mempunyai tahap perpaduan tertinggi disebabkan bahasa dan tradisi hidup bersama yang kuat di rumah Responden berpendidikan rendah menunjukkan tahap perpaduan lebih tinggi berbanding responden berpendidikan tinggi. Semakin tinggi tahap pendidikan, bermakna semakin luas keupayaan responden berfikir dan menilai proses kehidupan sekeliling mereka yang akhirnya menggugat tahap perpaduan dalam kalangan mereka. panjang. Di Sarawak, etnik Bidayuh, Iban dan Melanau menunjukkan tahap perpaduan tertinggi disebabkan mereka adalah etnik majoriti yang menjadi penentu kepada kehidupan seharian masyarakat sekitarnya. Sarjana/ Doktor Falsafah 0.619 Ijazah/ Sijil Profesional/ Setaraf 0.622 Pencapaian Tahap Perpaduan Berdasarkan Agama HSC/ STPM/ Sijil/ Diploma 0.620 Responden lain-lain menunjukkan tahap 100 perpaduan tertinggi berbanding etnik MCE/ SPM/ Setaraf 0.684 90 majoriti lain. Hal ini disebabkan oleh 80 penganut agama minoriti mempunyai LCE/ SRP/ PMR/ PT3/ Setaraf 0.789 ) tahap keterikatan yang kuat antara 3 70 7 7 mereka kerana berada dalam kumpulan . 0 UPSR/ Setaraf 0.773 60 yang kecil. ( ) ) ) ) ) 4 2 n 4 2 9 50 0 8 0.1 0.2 0.3 0.4 0.5 0.6 0.7 0.8 a 2 2 8 k 6 6 6 6 7 a . . . . . 0 0 0 0 0 40 t a ( ( ( ( ( y n 30 e n a M n i a h a u 20 l m d k
i d
t n
a d
s n
a d
i u
i l
a 10
i r
s H
i B
K L
T I
18 Pencapaian Tahap Perpaduan Individu, Keluarga dan Komuniti Tahap perpaduan peringkat keluarga adalah lebih tinggi berbanding peringkat individu dan komuniti. Ini bermakna keluarga memainkan peranan penting sebagai agen memupuk dan meneguhkan perpaduan dalam kalangan ahli keluarga. Ketua keluarga adalah individu yang paling tinggi mencapai tahap perpaduan berbanding pasangan dan anak mereka. Kesemua ini adalah disebabkan pendedahan dan pergaulan luas dalam masyarakat. 100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 Individu ) 8 8 8 0 . ) 5 0 9 0 . ( ( u d i v i d n I a g r a u l e K ) 3 0 8 0 . ( i t i n u m o K ) 4 7 8 0 . ( u d i v i d n I Keluarga ) 8 9 8 0 . ) 9 8 7 0 . ( ( a g r a u l e K i t i n u m o K ) 6 7 8 0 . ( u d i v i d n I Komuniti ) 9 9 8 0 . ) 8 1 8 0 . ( ( a g r a u l e K i t i n u m o K Ketua isi Rumah Pasangan Anak Perbandingan Jurang Inter-Generasi dan Intra-Generasi Dalam Hubungan Sosial Rentas Etnik Bagi Kategori Keluarga Perbandingan intragenerasi di antara pasangan suami dan isteri didapati berbeza tahap perpaduan. Suami didapati lebih tinggi tahap perpaduan berbanding isteri. Hal ini adalah berkait rapat dengan pendedahan antara individu tersebut di luar rumah. Suami Beza 0.007 Isteri Pada peringkat komuniti, ibu dan anak didapati berbeza tahap perpaduan bagi konsep intergenerasi. Ibu lebih tinggi tahap perpaduan berbanding anak kerana pergaulan luas dalam komuniti berbanding anak. Intra-Generasi Kedua-dua perbezaan yang dinyatakan di atas adalah signifikan walaupun nilai perbezaan adalah kecil. Ibu Beza 0.016 Anak Inter-Generasi Pencapaian Tahap Perpaduan Berdasarkan Kesan Langsung dan Kesan Tidak Langsung Kategori Defisit Sosial Defisit Sosial adalah perkara-perkara yang perlu diuruskan supaya tidak menggugat pencapaian tahap perpaduan dalam kalangan rakyat Malaysia. Dalam IPNas 2022, hanya empat daripada sepuluh kategori Defisit Sosial iaitu Pendidikan, Agama, Jurang Generasi dan Bahasa didapati menggugat pencapaian tahap perpaduan rakyat secara tidak langsung melalui empat faktor kajian ini iaitu Tahap Keetnikan, Hubungan Sosial Rentas Etnik, Etos Bangsa dan Tadbir Urus dan Pembangunan. Kesimpulannya, kerajaan telah berjaya menguruskan pelbagai defisit sosial dalam negara ini sehingga dapat menggerakkan pencapaian tahap perpaduan ke tahap yang lebih baik. Defisit Sosial Pendidikan Tahap Keetnikan Agama Jurang Generasi Hubungan Sosial Rentas Etnik Bahasa Kesepaduan Kelas Sosial Sosial Gender Etos Bangsa Media Ruang Bandar-Desa Tadbir Urus dan Pembangunan Politik Federalisme Etnisiti
19 Pencapaian Tahap Perpaduan Berdasarkan Kesan Langsung dan Kesan Tidak Langsung Kategori Defisit Sosial Pencapaian Tahap Perpaduan Individu, Keluarga dan Komuniti Tahap perpaduan peringkat Individu Keluarga Komuniti keluarga adalah lebih tinggi 100 Defisit Sosial adalah perkara-perkara yang perlu diuruskan supaya tidak menggugat pencapaian tahap perpaduan dalam kalangan rakyat Malaysia. berbanding peringkat individu 90 dan komuniti. Ini bermakna keluarga memainkan peranan 80 Dalam IPNas 2022, hanya empat daripada sepuluh kategori Defisit Sosial iaitu Pendidikan, Agama, Jurang Generasi dan Bahasa didapati menggugat pencapaian tahap perpaduan rakyat secara tidak langsung melalui empat faktor kajian ini iaitu Tahap Keetnikan, Hubungan Sosial Rentas Etnik, Etos Bangsa dan Tadbir Urus dan Pembangunan. penting sebagai agen 70 memupuk dan meneguhkan ) ) ) ) ) ) ) ) ) 8 8 9 3 5 4 6 9 8 60 perpaduan dalam kalangan 0 0 8 9 9 8 7 7 1 8 8 8 8 8 8 8 9 7 ahli keluarga. Ketua keluarga . . . . . . . . . 0 0 0 0 0 0 0 0 0 50 ( ( ( ( ( ( ( ( ( adalah individu yang paling 40 tinggi mencapai tahap Kesimpulannya, kerajaan telah berjaya menguruskan pelbagai defisit sosial dalam negara ini sehingga dapat menggerakkan pencapaian tahap perpaduan ke tahap yang lebih baik. perpaduan berbanding 30 i i i a a a t t t u u u i i i pasangan dan anak mereka. g g g n n n d d d r r r u u u 20 a a a i i i Kesemua ini adalah v v v m m m u u u i i i d d d l l l disebabkan pendedahan dan o o o e e e 10 n n n K K K K K K Defisit Sosial I I I pergaulan luas dalam masyarakat. Ketua isi Rumah Pasangan Anak Pendidikan Tahap Keetnikan Agama Perbandingan Jurang Inter-Generasi dan Intra-Generasi Dalam Jurang Generasi Hubungan Sosial Rentas Etnik Hubungan Sosial Rentas Etnik Bagi Kategori Keluarga Bahasa Kesepaduan Sosial Kelas Sosial Perbandingan intragenerasi di antara Etos Bangsa Beza Gender pasangan suami dan isteri didapati 0.007 Suami Isteri berbeza tahap perpaduan. Suami Media didapati lebih tinggi tahap perpaduan Tadbir Urus dan Pembangunan Ruang Bandar-Desa berbanding isteri. Hal ini adalah berkait Politik Federalisme rapat dengan pendedahan antara individu tersebut di luar rumah. Etnisiti Pada peringkat komuniti, ibu dan anak didapati berbeza tahap perpaduan bagi konsep intergenerasi. Ibu lebih tinggi tahap perpaduan berbanding anak Intra-Generasi kerana pergaulan luas dalam komuniti berbanding anak. Beza Kedua-dua perbezaan yang dinyatakan 0.016 Ibu Anak di atas adalah signifikan walaupun nilai perbezaan adalah kecil. Inter-Generasi
20 RUMUSAN Kesimpulan Keseluruhan IPNas 2022 meneruskan langkah memahami perpaduan khususnya membezakan kefahaman awal dengan kefahaman terkini yang dibina berasaskan Konsep Tiga Serangkai Shamsul (KTSS) dan pendekatan Sociological Imagination. Pengisian dan penilaian kesepaduan sosial dizahirkan dengan kajian empirikal yang diperoleh dari naratif akar umbi. IPNas 2022 membolehkan usaha merealisasikan DPN, Rangka Tindakan (Blueprint) Perpaduan Negara 2021-2030 dan Pelan Tindakan Perpaduan Negara 2021-2030 berjalan sederap dan mantap. Keampuhan usaha pembinaan negara dan bangsa dipandu dan dilaksana hasil daripada maklumat yang terhimpun dalam IPNas 2022. Usaha ini amat bermanfaat untuk merangka dengan lebih jelas dan meluas supaya kesepaduan nasional yang dibina terus kukuh dan teguh. Sumbangan IPNas 2022 telah memperincikan kerangka pergerakan, ikhtiar dan strategi yang lebih mesra komuniti serta diterima dengan lebih baik oleh rakyat. IPNas 2022 mempamerkan peri pentingnya keluarga sebagai pendokong kesepaduan negara sesuai dengan cita-cita Keluarga Malaysia. Sebagai penanda aras, kajian IPNas menjadi pelengkap matlamat Dasar Perpaduan Negara, Rangka Tindakan (Blueprint) Perpaduan Negara 2021-2030 dan Pelan Tindakan Perpaduan Negara 2021-2030 yang merujuk hasil dapatan empirikalnya bagi mengatur strategi, aktiviti dan intervensi sesuai dengan keperluan semasa oleh agensi peneraju dan pelaksana. Penutup Tanggungjawab mencipta dan mengekalkan semangat muhibah menerusi pelbagai program yang telah dirancang oleh kerajaan. Ini menjadikan kajian indeks IPNas relevan dan kontemporari bagi menilai sejauh mana perancangan ke arah perpaduan berupaya meningkatkan tahap kesepaduan masyarakat Malaysia yang semakin kompleks dan rencam.
KEMENTERIAN PERPADUAN NEGARA INDEKS PERPADUAN NASIONAL UKM PAKARUNDING