Bahan Sumber pikeun Jurnal Pasamoan Kagiatan jeung Kahirupan 2-8 JULI HARTA ROHANI TINA FIRMAN ALLAH LUKAS 6-7 "Sing B ' er ' ehan Waktu keur Ngukur" (Lukas 6:37, NW) "Ulah ngahakiman batur, supaya ' eh henteu dihakiman; ulah nyapa ka batur, su- maran ' paya maran e henteu disapa. Terus ngahampura, ' maran eh tangtu dihampura. catetan nwtsty-E pikeun Luk 6:37 ' eh og didedetkeun nepi ka padet, ' bakal ngukur maran eh mak dikeunakeun ka batur." catetan nwtsty-E pikeun Luk 6:38 ' e". Kecap pagaw jeung dioyagkeun. Batur ' eh ' e ukuran anu ku maran ' ean barang b Yunani nu digunakeun di dieu bisa ditarjamahkeun jadi ' ' "m e" sarta nunjukkeun tindakan nu teterusan dilaku- er keun. ' e: Atawa "terus m ' er ' er ' eh tangtu dihampura: Atawa Terus ngahampura, maran ' eh tangtu dileupaskeun". "Terus ngaleupaskeun, maran istilah Yunani nu ditarjamahkeun jadi Sacara harfiah, ' eh hartina "ngaleupaskeun; nyingkir- "ngahampura" t jalma nu dipanjara)". keun; ngab ' Maksud ayat ieu t eta, sanajan jalma nu salah sa- kuduna dihukum atawa mayar ganti rugi, urang kudu ngab lainna ngahakiman atawa nyapa man ' ebaskeun (misalna, ' eh nya ' ebaskeun sarta ngahampura, ' ehna. w08-IN 15/5 9-10 ˚13-14 ' e Kahad Terus Migaw ' ean ' 13 Injil Mateus ngutip omongan Y esus, "Ulah sok ngahu- kuman batur, supaya maraneh ge henteu dihukuman." ' esus ngomong, "Ulah (Mat. 7:1, SF) Dina Kitab Lukas, Y ' eh henteu dihakiman; ngahakiman batur, supaya maran ' e henteu di- ulah nyapa ka batur, supaya maran ' sapa. Terus ngahampura, maran eh tangtu dihampura." (Luk. 6:37, NW) Di abad kahiji, urang Parisi ngahakim- an batur sacara kejem pikeun ngajaga adat kabiasaan ' nu teu aya dina Alkitab. Jalma-jalma nu ngad ekeun ' esus eureun "ngahakiman batur". Sabalikna, ma- Y ' ehna "terus ngaleupaskeun" ku cara ngahampura ran ' ehat sarupa kasalahan batur. Rasul Paulus m ngeunaan pangampura, saperti nu dijelaskeun di luhur. ' eh og ' eng ' er ' e nas ' ek barang b ' e. Kantong dina jubah maran ' ' ' er eh e, maran ' eh ku jalma- ' ek mudal, jeung dioyagkeun. Batur ' eh (Lukas 6:38, NW) Kudu da tangtu dib jalma bakal diborolokeun ku takeran nepi ka r didedetkeun nepi ka padet, ' bakal ngukur maran eh mak dikeunakeun ka batur." catetan nwtsty-E pikeun Luk 6:38 ' er ' e ukuran anu ku maran ' eh: Sacara harfiah, kecap Kantong dina jubah maran ' eh", tapi di dieu katinga- Yunani ieu hartina "dada maran luhureun lina ngamaksudkeun lipetan logor nu aya di ' ean luar. Diborolokeun kana "kantong beubeur dina pak dina jubah" bisa jadi ngamaksudkeun kabiasaan saba- baraha tukang dagang pikeun minuhanana ku barang balanjaan nu geus dibayar. N ' eangan Permata Rohani (Lukas 6:12, 13) Ari Yesus terus angkat ka hiji pasir seja sembahyang. Sapeupeuting Anjeunna di eta pasir neneda ka Allah. 13 Sanggeus bray beurang, murid- murid-Na disalaur, tuluy dipilih dua welas urang. Eta anu dua welas ku Anjeunna disebut rasul, nya eta: w07-IN 1/8 6 ˚1 Kumaha Carana Boga Sosobatan Sajati jeung Allah? ' 14 Ku cara ngahampura, murid-murid Y esus ngajurung batur pikeun miluan ngahampura. "Sabab panghukum- an maraneh teh bakal malik ka diri maraneh sorangan, sakumaha anu geus dipake ngahukuman ku maraneh tea. Naon nu ku maraneh dipake ngukur ka diri ba- tur bakal digunakeun deui ka diri maraneh." (Mat. 7:2) Ngeunaan sikep urang ka batur, urang bakal ngala anu dipelak ku urang. - Gal. 6:7. ' Y esus osok ngagunakeun loba waktu pikeun ngadoa. (Yohanes 17:1-26) Misalna saacan milih 12 lalaki pikeun ' jadi rasulna, Y esus "angkat ka hiji pasir seja sembah- yang. Sapeupeuting Anjeunna di eta pasir neneda ka Allah". (Lukas 6:12) Sanajan teu wajib ngadoa sapeu- jalma-jalma nu hayang ngaraket ka Allah peuting, ' esus. Saacan nyieun putusan penting nyonto tuladan Y ' ehna nyadiakeun waktu pikeun dina kahirupan, maran ' ngadoa ka Allah, n eang bingbingan ti roh suci sangkan putusanana bisa nguatkeun sosobatanana jeung Allah. ' ek barang b ' e. Kantong dina jubah maran (Lukas 6:38, NW) Kudu da tangtu dib jalma bakal diborolokeun ku takeran nepi ka r ' er ' ' ' er eh e, maran ' eh ku jalma- ' ek mudal, (Lukas 7:35, NW) Tapi sanajan kitu, kawijaksanaan ' embong tina laku lampahna." jalma t ' eh kat mwbr18.07-SD 1
catetan nwtsty-E pikeun Luk 7:35 laku lampahna: Luyu jeung Mat 11:19, kawijaksanaan ' ' embong tina "hasil-hasilna". Kawijaksanaan ata- eh kat t ' esus jadi wa laku lampah Yohanes Jurubaptis sarta Y ' ' ' bukti y eh esus t eh salah. Y ' e jeung ngomong kieu, 'Tingali hasil-hasil jeung sarua wa ' en tindakan nu bener, ku kituna maran ' eh salah.' tuduhan ' en tuduhan keur maran ' ehna t ' eh bakal nyaho y ' eta t 9-15 JULI HARTA ROHANI TINA FIRMAN ALLAH LUKAS 8-9 "P ' ek Tuturkeun Urang - Naon Wa ' e nu Dibutuhkeun?" (Lukas 9:57, 58) Di satengahing jalan aya jelema mi- hatur ka Yesus, "Abdi sumeja ngiring Bapa ka mana bae." 58 Saur Yesus, "Careuh baroga liang, manuk ba- roga sayang, ari Putra Manusa mah teu boga tempat keur ngedeng-ngedeng acan." it-2-IN 731 Sayang ' esus, "Pa Waktu saurang guru agama ngomong ka Y . abdi bade ngiring ka mana bae Pa Guru Guru, ' esus ngajawab, "Careuh baroga liang, manuk angkat," Y baroga sayang, ari Putra Manusa mah teu boga tem- pat keur ngedeng-ngedeng acan." (Mat 8:19, 20; Luk 9: ' en nu jadi muridna 57, 58) Di dieu, Y ' eta teu meunang boga pamikiran kawas jalma-jalma, nya ' ehna kudu hayang hirup senang jeung genah, tapi man ' ' ehuwa. Prinsip ieu kat sapinuhna ngandelkeun Y embong ' dina doa nu diajarkeun Y esus ka murid-muridna, "Mugi abdi dinten ieu dipaparin tedaeun nu picekapeun," sarta dina omonganana, "Maraneh oge saperti kitu, lamun teu iklas ngorbankeun sagala rupa, moal aya anu bisa jadi murid Kami." - Mat 6:11; Luk 14:33. . . ' esus n ' embongkeun y (Lukas 9:59, 60) Ari ka nu saurang deui kieu lahir-Na, "Tuturkeun kami." Tapi ngajawabna teh, "Nyuhunkeun permios heula bade ngaruang pun bapa." 60 Saur Yesus, "Keun nu maot mah sina nguburkeun nu maot- na sorangan, ari maneh kudu ngawartakeun Karajaan Allah anu bakal ngadeg di ieu dunya." catetan nwtsty-E pikeun Luk 9:59, 60 ngaruang pun bapa: Kekecapan ieu katingalina lain ' ' eta lalaki kakara dikantunkeun ngamaksudkeun y en ' enta idin pikeun nguburkeun bapa- ku bapana sarta m ' na heula. Sabab mun eta lalaki moal ' aya di ditu jeung ngomong ka Y esus. Di Timur Tengah kuno, lamun aya anggota kulawarga nu maot, biasana ' eh. Jadi, mayitna langsung dikubur dina po ' eta maksudna, ' e ' eta k ' en mwbr18.07-SD 2 ' eta lalaki bisa jadi keur gering atawa geus kolot, bapa ' eta lalaki cul lainna maot. Y ' e ninggalkeun bapana nu gering jeung butuh bantu- ba ' enna nu bisa ngurus an. Pasti aya anggota kulawarga s ' eta la- pangabutuh bapana. (Mar 7:9-13) Jadi maksud lain laki t ' e sanggeus ayeuna, sabab pun bapa hirup k pun bapa maot jeung dikubur, kakara abdi nutur- ' keun anjeun.' Tapi dina pandangan Y eta lalaki geus kaleungitan kasempetan alus pikeun ngutamakeun Karajaan Allah. - Luk 9:60, 62. ' esus og ' e pasti moal nitah ' ej ' eh kieu, 'Abdi bakal nuturkeun anjeun, tapi ' en ' eh. Engk ' esus, Keun nu maot mah sina nguburkeun nu maotna sorangan: Siga nu geus dijelaskeun dina catetan ' eta lalaki bisa jadi nwtsty-E pikeun Luk 9:59, bapana keur gering atawa geus kolot, tapi lainna maot. Ku ' ' ' kituna, e eh kieu, 'Keun ba esus maksudna t anu maot rohani mah sina dikuburkeun ku nu maot ro- ' ' eh sakuduna teu hanina deui.' Maksudna, eta lalaki t ' esus sabab katingali- nunda-nunda pikeun nuturkeun Y na aya anggota kulawargana nu bisa ngurus bapana ' nepi ka maot. Lamun nuturkeun Y eta lalaki mi- lih jalan nu brasna kana hirup langgeng sarta embung ngahiji jeung jalma-jalma nu maot sacara rohani dina ' embongkeun pandangan Allah. Tina jawabanana, Y ' y en pikeun tetep hirup sacara rohani, jalma kudu ngu- tamakeun Karajaan Allah sarta ngawartakeunana. jawaban Y ' esus, ' esus n (Lukas 9:61, 62) Aya deui saurang, mihatur kieu, "Abdi sumeja ngiring, Juragan! Mung bade pamitan heula ka kulawargi." 62 Saur Yesus ka manehna, "Lamun geus prak ngawuluku masih sumoreang mah teu pantes jadi warga Karajaan Allah." ' edia nwtsty-E m Ngawuluku Ngawuluku biasana dilakukeun dina usum gugur, sabab usum panas nu lumangsung sababaraha bulan nya- babkeun taneuh jadi garing jeung heuras. Tapi, dina ' usum gugur, taneuh geus leuwih lemb ek lantaran aya hujan. (Tingali Lamp. B15.) Sababaraha wuluku dijieun ' encos, bisa jadi tungtungna tina sapotong kai nu m logam, dipasangkeun dina balok, sarta ditarik ku hiji atawa sababaraha sato. Sanggeus taneuh diwuluku, ' binih dipelak. Dina Kitab-Kitab Ibrani, ngawuluku t eh sok dijadikeun misil sabab kagiatan ieu geus dikenal ku loba jalma. (Hak 14:18; Yes 2:4; Yer 4:3; Mika 4:3) ' Y esus sering ngagunakeun kagiatan tani dina misilna pikeun ngajarkeun hal-hal penting. Contona, anjeunna ngagunakeun kagiatan ngawuluku pikeun ngajarkeun ' e. (Luk 9:62) pentingna jadi murid nu sapinuh hat
Lamun patani disimpangkeun, tangtu ngawulukuna ' moal e, lamun saurang murid Kristus disimpangkeun atawa ninggalkeun tanggung jawabna, ' man ehna moal pantes jadi rahayat Karajaan Allah. w12-IN 15/4 15-16 ˚11-13 Sing Terus Sapinuh Hat lempeng. Kitu og ' e Ngawula ka Y ' esus, hayu urang 11 Pikeun leuwih ngarti ngeunaan misil Y bayangkeun sababaraha rincian. Saurang patani keur ' sibuk ngawuluku. Tapi bari ngawuluku, man ehna terus mikiran imahna lantaran di ditu aya kulawargana, ba- ' ' ekeun lagu, bisa eng baturanana, kadaharan, bisa ngad ' seuseurian, sarta teu kapanasan. Man ehna jadi hayang balik. Sanggeus ngawuluku sababaraha lila, kahayangna ' ehna "luak-lieuk ka tukang". Masih beuki kuat, jadi man ' ' eta patani eh taneuh nu can diwuluku, tapi loba k ' ' ' e teu b eanana g kalah ka disimpangkeun, pagaw es. ' Jadi, dununganana kuciwa sabab man ehna teu sapinuh hat ' ehuwa ' en ' er ' e ngajalankeun tugasna. jaman 12 Ayeuna hayu pikirkeun ngeunaan kaayaan di ' kiwari. Patani t eh ibarat urang Kristen nu katingalina alus tapi kaayaan rohanina kaancam. Contona, bayang- ' keun saurang sad ehna getol masamoan jeung ngawawar, tapi teterusan mikiran cara ' hirup dunya nu katingalina pikaresepeun. Di e, ' man eh. Sanggeus ngawula mangtaun-taun, kahayangna jadi sakitu kuatna ' ehna "luak-lieuk ka tukang". Sanajan loba nepi ka man ' ' ' k ehna eh nu kudu dilakukeun dina palayanan, man en henteu pageuh nyepeng "wawaran perkara hirup", rutin ' ' ehuwa nu "ka- rohanina g e jadi kacow. (Pil. 2:15, 16) Y ' gunganana eta pibuateun" jadi sedih lantaran man ehna teu pengkuh. - Luk 10:2. ' er ' ek nu getol dines. Man jero hat ' ehna hayang ngarasakeun ' eta kab ' emang, getol masamoan 13 Palajaranana jelas pisan. M ' ehuwa ku jeung ngawawar t ' e. (2Bab. 25:1, sapinuh hat ' e, urang teterusan mikacinta 2, 27) Lamun di ' perkara-perkara nu di "tukang", nya eta cara hirup dunya ieu, urang bisa teu kamanah deui ku Allah. (Luk. 17:32) Sangkan "pantes jadi warga Karajaan Allah", urang kudu ' engan jeung ngageng- bener-bener 'ngamusuhan kagor ' e'. (Luk. 9:62; Rum 12:9) Ku kituna, gem naon anu had ' sagala hal di dunya S etan, teu sual sakumaha mangpa- at atawa alus katingalina, ulah nepi ka ngahalangan ' e ngutamakeun kapentingan urang pikeun sapinuh hat Karajaan. - 2 Kor. 11:14; baca Pilipi 3:13, 14. ' eh alus. Tapi, ngawula Y ' eh teu cukup ngan kitu wa ' e t jero hat ' eangan Permata Rohani N (Lukas 8:3) Yohana, bojo Kusa pajabat karaton He- rodes; Susanna, jeung loba deui wanita-wanita sejen. mwbr18.07-SD 3 Ieu wanita-wanita geus ngabarantu ka Yesus jeung murid-murid-Na ku pangabogana masing-masing. catetan nwtsty-E pikeun Luk 8:3 ngabarantu ka Yesus jeung murid-murid-Na: Ata- ' wa "ngarojong (nyadiakeun keur) Y esus jeung murid-murid-Na". Kecap Yunani di·a·ko·neo bisa nga- ' eangan maksudkeun ngurus pangabutuh batur ku cara n ' ' kadaharan, masak, nyadiakeun dahar, jeung nu s enna. ej ' Kecap nu hartina sarua og e digunakeun di Luk 10:40 ' ('migaw e'), Luk 12:37; Luk 17:8, SF ('ngalaladenan'), jeung Ras 6:2, NW ("ngabagi-bagi dahareun"), tapi ' ' e bisa ngamaksudkeun sagala bantuan nu biasa eta og ' ' en aw dibikeun ka batur. Kecap ieu ngajelaskeun y e- ' aw eh ngarojong ' esus sarta murid-muridna pikeun ngajalankeun tugas ti Y ' ' e ieu ngamulyakeun Allah. Allah. Ku kituna, aw ew ' Allah ngahargaan maran e- ' an jeung sipat b ehna dina Alkitab pikeun dibaca ku loba jalma nepi ka ayeuna. (Sil 19:17; Ibr 6:10) ' e digunakeun di Mat 27:55 jeung Kecap Yunani ieu og ' ' Mar 15:41 pikeun ngajelaskeun aw e nu ngala- e-aw layanan. ' ew ' e nu disebutkeun di ayat 2 jeung 3 t ' ew ' e-aw ' ehna ku cara nyatet kahad ' er ' ehan maran ' ew ' ew (Lukas 9:49, 50) Yohanes mihatur, "Juragan, abdi-abdi kantos ningal jalmi anu ngusir setan nyambat tuang jenengan. Ku margi manehna sanes ti pihak urang, ku abdi-abdi diwagel." 50 "Ulah dilarang," waler Yesus ka Yo- hanes jeung ka nu sejen-sejen, "sabab sing saha anu teu ganggu ka maraneh eta teh batur, mihak ka maraneh." w08-IN 15/3 31 ˚2 Palajaran Penting tina Buku Lukas ' esus teu ngahalangan saurang ' eta lalaki teu nu- ' eta lalaki sabab ' eta can aya sidang Kristen. Ku kituna, sanajan teu ' embongkeun iman ka ' esus sarta bisa ngusir roh-roh jahat. - Mar. 9: 9:49, 50 - Ku naon Y lalaki ngusir roh-roh jahat padahal ' esus teu ngahalangan turkeun Y basa nuturkeun Y ngaran Y 38-40. ' esus? Y ' esus, ' eta lalaki bisa n 16-22 JULI HARTA ROHANI TINA FIRMAN ALLAH LUKAS 10-11 "Misil ngeunaan Urang Samaria nu Bageur" (Lukas 10:29-32) Tapi eta guru agama teh hayang ngabenerkeun maneh, tuluy nanya, "Saha batur kaula teh?" 30 Waler Yesus, "Sakali mangsa aya hiji jelema mu- dun ti Yerusalem ka Yeriho. Di tengah jalan ditarajang ku begal, dirangsadan jeung dirogahala nepi ka sate- ngah paeh, tuluy ditaringgalkeun. 31 Kabeneran aya hiji ' ew
imam leumpang nyorang jalan eta. Nenjo anu ngajo- prak teh tuluy ngejat ka sisi sejen, leumpangna terus kebat. 32 Lar deui saurang, urang Lewi ngaliwat ka dinya. Ret nenjoeun ka nu ngajoprak, tuluy ngejat ka sisi sejen, leumpangna terus kebat. ' edia nwtsty-E ' erusal m Jalan ti Y ' em ka Y ' ' ' eo pondok ieu t eh Jalan (1) nu dit embongkeun dina vid ' eru- katingalina mangrupa jalan nu ngahubungkeun Y ' eh sal ' ea. Panjangna leuwih ti ngaliwatan gurun keusik Yud ' 20 km sarta jalanna pungkal-p engkol. Dina jalan ieu, aya bagian nu nyukleuk jeung mudun sapanjang 1 km. ' B egal sering pisan megatan jalma-jalma di tempat sepi, jadi sakelompok tukang jaga ditempatkeun di ditu pikeun nyalindungan jalma nu liwat. Pas kaluar ti ja- ' ' eriho lan nu ngaliwatan gurun keusik Yud ea, aya kota Y ' Rum (2). Terus kira-kira 2 km ti dinya, aya kota Y eriho kuno (3). w02-IN 1/9 16-17 ˚14-15 "Yesus Nyariosna . . . ku Misil, Teu Kersaeun mun Lain ku Misil" ' eriho ' em jeung Y ' eriho di jaman baheula. Jalan ieu t 14 Kadua, hayu urang pikirkeun misil ngeunaan urang ' Samaria nu bageur. Mimitina Y esus ngomong, "Sakali mangsa aya hiji jelema mudun ti Yerusalem ka Yeriho. Di tengah jalan ditarajang ku begal, dirangsadan jeung dirogahala nepi ka satengah paeh, tuluy ditaringgal- ' keun." (Lukas 10:30) Perhatikeun y esus nyebutkeun jalan "ti Yerusalem ka Yeriho". Basa ngaje- ' laskeun misil ieu, anjeunna keur aya di Yud ea, teu jauh ti ' ' ekeunana katingalina apal erusal Y ' ' ' ' eh eta t kana en jalan eta jalan. Jalma-jalma geus apal y ' ' bahaya, komo deui keur nu indit sorangan. Jalan e eta g pungkal-p ' en nu kudu diperhatikeun nya ' en dina misilna, Y ' eng ' em. Jadi, nu ngad ' engkol, jadi para b ' egal bisa nyarumput. ' eta katerangan 15 Hal s ' esus ngeunaan jalan "mudun ti Yerusalem ka Yeriho". Y ' Dina misilna, nu mimiti liwat ka ditu t eh saurang imam, ' sanggeusna hiji urang L ewi, tapi duanana teu aya nu eureun pikeun nulungan. (Lukas 10:31, 32) Para imam ' ' t ewi eh ngalalayanan di bait di Y ' ehna. Lamun keur teu ngalalayanan mantuan maran ' ' eri- ewi mondok di Y di bait, ' ' em. Ku erusal ho sabab jauhna ngan 23 kilom ' ' ehna liwat ka kituna, pasti hiji waktu mah maran eta ja- ' ' en imam jeung urang e, disebutkeun y lan. Dina misil og ' ' L eh- eta hartina maran na indit ngajauhan bait. Jadi, teu aya alesan pikeun ' ehna embung nyampeurkeun jalma nu ngomong, 'Maran ' ej ' em, ari urang L ' erusal loba imam jeung urang L ' eter ti Y ' ewi t ' eh indit "ti Yerusalem", mwbr18.07-SD 4 ' eta lantaran katingalina geus maot, sabab mun sakarat ' nyabak mayit, maran jadi najis pikeun sa- ehna bakal babaraha waktu sarta teu bisa ngalalayanan di bait.' ' (Imamat 21:1; Bilangan 19:11, 16) Y eh ngaguna- keun hal nu geus dikenal ku loba jalma dina misilna. ' esus t (Lukas 10:33-35) Tapi aya hiji jelema urang Samaria ngaliwat ka dinya. Ari ret awas ka nu ngajoprak liwat saking watireunana. 34 Geuwat diburu, raheut-raheutna dikucuran ku minyak jeung anggur tuluy dibeberan; geus kitu ditumpakkeun kana sato tutumpakanana, di- losmen terus dipulasara. 35 Poe isukna bawa ka hiji eta urang Samaria teh mikeun duit dua uang perak ka nu boga losmen. 'Panguruskeun ieu nu gering,' pokna. 'Engke kuring nyimpang deui ka dieu. Sagala rupa anu ku anjeun dipake keur kaperluanana, tangtu ku kuring engke dibayar.'" catetan nwtsty-E pikeun Luk 10:33, 34 urang Samaria: Urang Yahudi osok ngarendahkeun sarta embung nyampur jeung urang Samaria. (Yoh 4:9) ' Malah, sababaraha urang Yahudi mak e istilah "urang Samaria" pikeun ngahina jeung ngarendahkeun batur. (Yoh 8:48) Dina Misnah, aya kekecapan saurang guru agama nu dikutip, "Ngadahar rotina urang Samaria ' eh kawas ngadahar daging babi." (Shebith 8:10) Loba t ' e moal percaya kana kasaksian urang urang Yahudi og ' Samaria jeung embung narima bantuanana. Y esus apal ' en urang Yahudi osok ngahina urang Samaria, ku kitu- y ' ' e palajaran penting ku misil na anjeunna m ieu, misil er ' nu dikenal sabag e misil ngeunaan urang Samaria nu bageur. raheut-raheutna dikucuran ku minyak jeung anggur tuluy dibeberan: Di ayat ieu, Lukas nu mangrupa sa- ' ' urang dokter nyatet misil Y ehna esus sacara rinci. Man ' ngajelaskeun kumaha raheutna eta lalaki diubaran ku cara nu umum. Baheula, minyak jeung anggur osok ' dipak e pikeun ngubaran raheut. Sakapeung, minyak digunakeun sangkan raheut teu jadi bareuh (banding- keun jeung Yes 1:6, NW), ari anggur boga kasiat nu ' ehan kuman sarta nyieun raheut teu alus sabab bisa ma ' beuki parna. Lukas og ekeun kumaha raheut- ' raheutna eta lalaki dibulen, atawa dibeungkeut, supaya raheutna henteu beuki parna. ' e ngaj ' entr losmen: Dina basa Yunani, kecap ieu hartina "tempat nu ' narima jeung nampung saha wa e". Jalma nu iinditan numpak sato bisa mondok di tempat ieu. Nu ngaja- ' ' e, sarta en sok nawarkeun pangabutuh sapopo ga losm ' ' ekeun ehna g lamun dibayar leuwih, man ngurus jalma nu ditinggalkeun di ditu. ' e bisa jadi da
(Lukas 10:36, 37) Yesus nutup pilahir-Na kieu, "Cik, ti eta tilu jelema, anu mana anu lampahna nyirikeun jadi batur jelema anu dibegal teh?" 37 "Anu nulunganana," tembal eta guru agama. "Tah, anjeun oge kudu kitu. Lampahkeun kitu ku anjeun," waler Yesus. w98-IN 1/7 31 ˚2 Saurang Samaria Kabukti Jadi Sasama nu Bageur ' ' en jalma nu bener-bener Misil Y embongkeun y ' ' eh teu ngan saukur taat kana par sol entah Allah, tapi ' og e nyonto sipat-sipat Mantenna. (Epesus 5:1) Misal- ' en Allah teu beurat sabeulah. na, Alkitab ngajelaskeun y (Rasul 10:34) Naha urang nyonto sikep Allah ieu? Misil ' Y ean, jalma ti bangsana, buda- urang teu meunang ningali ' entahkeun yana, atawa agamana. Urang Kristen dipar pikeun "migawe kahadean ka sing saha bae", teu ngan ka jalma nu sarua kelas sosialna, kaomna, bangsana, atawa agamana. - Galata 6:10. ' esus n ' esus n ' embongkeun y ' en pikeun migaw ' e kahad ' eangan Permata Rohani N (Lukas 10:18) Saur Yesus, "Katenjo ku Kami Iblis teh ragrag ti sawarga kawas kilat. catetan nwtsty-E pikeun Luk 10:18 Iblis teh ragrag ti sawarga kawas Katenjo ku Kami ' esus jelas-jelas keur ngomongkeun mangsa kaha- kilat: Y ' reup, anjeunna ningali S etan diusir ti sawarga. Wahyu 12:7-9 ngajelaskeun ngeunaan perang di sawarga sarta ' etan jeung baladna diusir waktu ngajelaskeun y ' ' Karajaan M eh 70 murid eta t ieu, nu ngan manusa teu sampurna, bisa ngusir roh-roh ' e kawasa ku Allah. Jadi ku ngomong jahat lantaran dib ' etan jeung balad- kitu, Y ' na pasti eh dina perang di mangsa kahareup. - Luk 10:17. w08-IN 15/3 31 ˚11 Palajaran Penting tina Buku Lukas ' en S ' esias diadegkeun. Basa ' er ' esus hayang nandeskeun y ' en S ' el ' 10:18 - Naon maksud Y esus waktu ngomong ka 70 mu- ridna, "Katenjo ku Kami Iblis teh ragrag ti sawarga ' ' etan geus di- esus teu nyebutkeun y kawas kilat"? Y ' usir ti sawarga. S etan diusirna teu lila sanggeus Kristus dilantik jadi Raja di sawarga dina taun 1914. (Wahyu 12: ' esus hal nu tacan kajadian disebutkeunana 1-10) Ku Y ' ' t ek eh siga nu geus kajadian. Ku cara kitu, anjeunna r nandeskeun y ' en S ' eta t ' en ' eh pasti laksana. (Lukas 11:5-9) Saur-Na deui ka murid-murid, "Upama- keun: saurang ti maraneh indit ka imah sobatna tengah 'Maap, kuring rek nginjeum peuting ngomong kieu, roti tilu bonjor. 6 Aya kawawuhan anu keur iinditan, mwbr18.07-SD 5 bieu nyimpang heula ka imah. Kuring teu boga keur nyuguhan!' 7 Upamakeun deui jawaban sobatna kieu, 'Ngahesekeun! Geus tutulak jeung geus ngedeng jeung barudak, wegah hudangna, wegah mereanana!' 8 Cik kumaha jadina? Ceuk Kami, sanajan upama manehna embungeun hudang, embungeun nedunan najan ma- neh teh sobatna, tapi ku lantaran maneh keukeuh jeung teu era-era, lila-lila mah sakumaha wegaheunana ge tangtu hudang nedunan sapamenta maneh. 9 Mana ceuk Kami: Kudu daek menta, tangtu bakal dibere; kudu daek barangsiar, tangtu bakal beubeunangan; kudu daek ngetrokan tangtu bakal dipangmukakeun panto. catetan nwtsty-E pikeun Luk 11:5-9 kuring rek nginjeum roti tilu bonjor: Siga nu disebut- ' ' eh dianggap eakeun tamu t keun dina misil penting pisan dina budaya Timur Tengah. Di ayat ieu, tamuna datang tengah peuting dina waktu nu teu kasangka-sangka, bisa jadi lantaran aya loba ha- jalan. Tapi sanajan geus tengah peuting, langan di nu boga imah ngarasa wajib ngajamu tamuna. Malah, ' man ehna ngarasa meunang ngaganggu tatanggana demi nginjeum dahareun. ieu, ngabag Ngahesekeun: Tatangga nu dicaritakeun dina misil nolak ngabantu, tapi di biasana ngan boga hiji kamar ged dang, kulawargana nu s barudakna nu geus sar ieu ' ehna embung, ' lantaran tadina man Imah-imah ehna geus sar ' eh, pangpangna imah jalma nu miskin, ' ' ehna hu- e. Mun man ' e bakal kaganggu, kaasup lainna lantaran man ' e. ' eta t jaman ' ej ' e. ' en g keukeuh: Sacara harfiah, kecap Yunani nu digunakeun di ayat ieu bisa ditarjamahkeun jadi "teu sopan" atawa ' ' era". Tapi dina kont "euweuh ka eta nanda- ' ' jeung ngadesek teterusan. eta jalma wani keun y en ' ' era atawa isin pikeun tete- Lalaki dina misil Y esus teu ' ' rusan m en enta hal nu dibutuhkeunana. Y ' e kudu teterusan ngadoa siga kitu. murid-muridna og - Luk 11:9, 10. ' eks ieu, hal ' esus ngajar y 23-29 JULI HARTA ROHANI TINA FIRMAN ALLAH LUKAS 12-13 "Maraneh Leuwih Hargaan ti batan Manuk Piit" (Lukas 12:6) Manuk piit lima dijualna teh ngan laku kana duit pangleutikna dua gebleg. Tapi sanajan kitu ge ku Allah moal aya anu dilalikeun. catetan nwtsty-E pikeun Luk 12:6 piit: Kecap Yunani strou·thion t keun manuk leutik mana wa ' eh bisa ngaharti- ' e, tapi seringna mah
ngamaksudkeun manuk piit, manuk nu pangmurahna nu dijual sabag ' e dahareun. (Lukas 12:7) Malah buuk sirah maraneh ge ku Manten- na geus dietang. Jadi ulah salempang; maraneh leuwih hargaan ti batan manuk piit!" catetan nwtsty-E pikeun Luk 12:7 Malah buuk sirah maraneh ge ku Mantenna geus di- ' eh jumlahna 100.000 etang: Rata-rata buuk manusa t lambar. Kanyaho Y leutik sa- ' ' en Mantenna bener-bener eh ngabuktikeun y perti kieu t merhatikeun umat-Na hiji-hiji. ' ehuwa ngeunaan hal-hal (Lukas 12:7) Malah buuk sirah maraneh ge ku Manten- na geus dietang. Jadi ulah salempang; maraneh leuwih hargaan ti batan manuk piit!" cl-IN 241 ˚4-5 Moal Aya anu Bisa "Megatkeun Asihna Allah ka Urang" ' 4 Kahiji, Alkitab ngajelaskeun y en dina pandangan Allah, ' esus ngomong, unggal umat-Na t "Piit hargana saduit dua, tapi sanajan kitu moal aya nu ragrag kana taneuh lamun taya pangersa Rama mara- neh. Buuk sirah maraneh ge ku Mantenna geus diitung. Ku sabab kitu ulah sieun-sieun! Harkat maraneh leuwih punjul ti batan piit!" (Mateus 10:29-31) Perhatikeun ' naon harti kekecapan Y esus ieu keur jalma-jalma di abad kahiji nu ngad ' eran, jang naon jalma meuli manuk 5 Bisa jadi urang h ' eh manuk nu pangmu- piit. Di jaman Y ' ' ec eh rahna nu dijual sabag ' esus, ku g jalma bisa meunangkeun lima manuk dua duit r piit, lainna opat. Jadi, nu hiji mah haratis, dianggap teu aya hargana. Keur jalma-jalma mah bisa jadi manuk piit ' eta teu aya hargana, tapi kumaha pandangan Nu Nyip- ' e] anu ta? Ceuk Y dilalikeun." (Lukas 12:6, 7) Ayeuna urang ngarti naon ' e dihargaan ku maksud Y ' ' Allah, komo deui manusa! Y ehu- en Y wa apal kana sagala hal ngeunaan diri urang. Malah, Mantenna nyaho sabaraha loba jumlah buuk urang! ' eh penting. Contona, Y ' ekeunana. ' eng ' esus, manuk piit t ' e dahareun. Ngan ku saduit r ' e, jalma bisa meuli dua manuk piit. Tapi ceuk Y ' eh, ' ec ' esus, "Ku Allah moal aya [nu haratis g ' esus. Mun unggal manuk piit g ' esus g ' e ngomong y N ' eangan Permata Rohani (Lukas 13:24) "Maraneh kudu sateka-teka asup liwat panto anu kacida sempitna; sabab anu harayangeun asup mah loba, tapi henteu barisaeun. catetan nwtsty-E pikeun Luk 13:24 ' esus ngomong sateka-teka: Atawa "terus bajoang". Y ' en pikeun asup liwat panto nu kacida sempitna, y mwbr18.07-SD 6 saurang jalma kudu upaya sakuat-kuatna. Sababaraha ' sumber nyebutkeun y eka- ' eka bisa ditarjamahkeun jadi "Upaya sakuat tanaga; t ' ean Yunani a·go·nizo- Upaya b mai aya patalina jeung kecap barang Yunani a·gon, nu biasana ngamaksudkeun lomba olahraga. Di Ibr 12:1, kecap a·gon digunakeun pikeun ngagambarkeun "pang- balapan" urang Kristen demi meunangkeun kahirupan. ' Kecap ieu og e digunakeun pikeun ngagambarkeun 'per- juangan' (Pil 1:30; Kol 2:1) atawa "tarung" (1Tim 6:12, SF; 2Tim 4:7). Kecap a·go·nizo·mai di Luk 13:24 bisa di- ' e jadi "milu balap" (1Kor 9:25), "digawe tarjamahkeun og banting tulang" (Kol 1:29), jeung "tarung" (1Tim 6:12, SF). Jadi, lantaran istilah ieu aya patalina jeung lomba ' olahraga, sababaraha nganggap y en upaya nu keur di- ' ' eh sarua jeung upaya nu kudu esus t tandeskeun ku Y ' ' dilakukeun ku atl et pasti et nu milu lomba. Saurang atl ' ' bakal b eh kakuatanana demi eb meunangkeun hadiah. ' en dina ayat ieu, kecap sat ' eakan". Kecap pagaw ' eb ' eakan ngagunakeun kab (Lukas 13:33) Tapi poe ieu, isukan jeung pageto, Kami rek neruskeun ieu perjalanan, sabab teu hade nabi mah dipaehan di mana-mana lamun lain di Yerusalem. catetan nwtsty-E pikeun Luk 13:33 teu hade: Atawa "teu kabayang (teu asup akal)". Teu ' aya nubuat Alkitab nu ngajelaskeun langsung y en ' ' ' erusal esias bakal maot di Y M em. Ku kituna, bisa jadi ' eh dumasar kana Dan 9:24-26. kekecapan di ayat ieu t ' ehan saurang nabi, hu- Jadi lamun urang Yahudi r ' ' susna M em. Tujuh esias, ' edrin atawa Mahkamah Agama puluh hiji anggota Sanh ' ' em. Jadi, jalma nu dianggap t eh ngumpulna di Y ' esus nabi palsu og ' ' e kur- g e bisa jadi ' ban jeung meuncit domba Paska di Y em. Teu lila, ' esus ieu ngawujud. Anjeunna dibawa ka kekecapan Y ' ' ' em jeung dihukum di ditu. Anjeun- erusal edrin di Y Sanh ' na maot sabag e "domba Paska" di luareun gerbang kota ' em. - 1Kor 5:7. Y ' ek ma ' erusal ' eta bakal kajadian di Y ' erusal ' e tangtu bakal dipariksa di ditu. Y inget y ' en jalma-jalma biasana m ' er ' erusal ' erusal 30 JULI-5 AGUSTUS HARTA ROHANI TINA FIRMAN ALLAH LUKAS 14-16 "Misil ngeunaan Anak nu Leungit" jelema (Lukas 15:11-16) Pilahir Yesus deui, "Aya hiji boga anak lalaki dua. 12 Anu bungsu nyarita ka ba- pana, 'Bapa, harta bagian abdi teh bade disuhunkeun ayeuna bae.' Bapana ngagugu, tuluy kakayaanana di- bagikeun ka anak-anakna. 13 Heuleut sawatara poe nu bungsu ngajualan warisan bagianana, duitna dibawa
indit ka nagri anu jauh, dipake roroyalan sakarep-karep. 14 Sanggeus duitna beak, eta nagri katarajang bahla kalaparan; hirupna si bungsu geus muluntu. 15 Tuluy manehna buburuh ka hiji jalma urang dinya, dititah ka tegal ngajaga bagong. 16 Manehna kacida lapareuna- na nepi ka kabita hayang ngeusian beuteung ku parab bagong, tapi teu aya anu mere dahareun naon-naon. catetan nwtsty-E pikeun Luk 15:11-16 Aya hiji jelema boga anak lalaki dua: Aya sababaraha hal alus nu bisa ditingali dina misil ngeunaan anak nu ' eh sa- royal (sering disebut "anak nu leungit"). ' ' esus nu pangpanjangna. Di dieu, Y lah sahiji misil Y esus ' ngajelaskeun hubungan nu istim ewa dina kulawarga. ' Dina misilna nu s esus osok nyieun babanding- an tina barang-barang, saperti rupa-rupa taneuh jeung ' bibit. Y e osok nyieun babandingan tina hu- bungan antara dunungan jeung bujang-bujangna. (Mat 13:18-30; 25:14-30; Luk 19:12-27) Tapi dina misil ieu, ' esus nandeskeun hubungan nu raket antara bapa Y ' jeung anak-anakna. Bisa jadi, jalma-jalma nu ngad e- keun kisah ieu teu boga bapa nu sakitu bageurna. Misil ieu ngajelaskeun sakumaha jerona kanyaah jeung welas asih Bapa di sawarga ka anak-anakna di bumi, boh ka jalma-jalma nu satia boh ka jalma-jalma nu pernah ning- galkeun Mantenna. Ieu t ' en, Y ' ej ' esus og ' eng Anu bungsu: Numutkeun Hukum Musa, putra cikal boga hak pikeun narima dua bagian tina warisan. (Pam 21:17) ' eh putra ci- Jadi lamun nu jadi lanceuk dina misil ieu t ' ' kal, eh ngan satengah eta hartina warisan nu bungsu t ti warisan lanceukna. dipake roroyalan: Sacara harfiah, kecap Yunani nu di- ' pak e di dieu hartina "ngubrak-ngabrik (ka sagala arah)". (Luk 1:51; Ras 5:37) Dina Mat 25:24, 26, kecap ieu di- tarjamahkeun jadi "tebar". Jadi, kecap ieu digunakeun pikeun ngamaksudkeun tindakan nu ngahambur-hambur atawa m ' eakkeun sacara gagabah. sakarep-karep: Atawa "hirup teu guna (gagabah, be- jad)". Dina Tit 1:6; 1Pet 4:4, digunakeun kecap Yunani ' eh sarua jeung istilah ieu. Lantaran istilah nu hartina m ' Yunani ieu og e boga harti hirup royal atawa ngahambur- hambur, sababaraha tarjamahan Alkitab ngagunakeun istilah "hirup boros". ' eh sato nu najis ' ewa jeung nganggap pa- ngajaga bagong: Lantaran bagong t dina Hukum, urang Yahudi ng gaw ' eh hina. - Ima 11:7, 8. ' eh mangrupa buah atawa ka- ' erang jeung teuas, kelirna ' ean ieu t parab bagong: cang polong nu kulitna h Ieu t mwbr18.07-SD 7 ieu disebut ke·rati- coklat-wungu. Dina basa Yunani, ' eh "tanduk leutik". Ieu luyu on, sacara harfiah hartina t ' e, ieu jeung rupana nu bengkung siga tanduk. Kiwari og osok dijadikeun parab kuda, sapi, jeung babi. Kaayaan ' anak bungsu dina misil ieu t eh sakitu nalangsana nepi ka man ' ehna da ' ek ngadahar parab bagong. (Lukas 15:17-24) Kakara manehna eling, hatena nga- lengis, 'Di bapa mah dahareun kuli-kuli ge datang ka leuwih, ari aing di dieu nepi ka meh paeh kalapar- an! 18 Mending oge balik ka bapa, rek wakca: Bapa, abdi rumaos dosa ka Allah sareng ka Bapa. 19 Paran- tos teu pantes diangken deui putra, jadikeun kuli bae abdi mah.' 20 Sanggeus mikir kitu bral indit rek ba- lik ka bapana. Jauh-jauh keneh bapana geus nenjoeun, hatena ngahelas liwat saking tuluy muru, gabrug nga- jeung ngagalentoran. 21 'Bapa,' ceuk anakna, rangkul 'abdi rumaos dosa ka Allah sareng ka Bapa. Parantos teu pantes diangken deui putra.' 22 Tapi bapana anggur nyalukan bujang-bujangna. 'Geuwat!' carekna. 'Bawa ka dieu pakean anu pangalusna, pakekeun ka ieu anak kami. Pakekeun ali kana ramona, tarumpahan sukuna. 23 Peuncit sapi anu panglintuhna, urang pesta suka- suka! 24 Sabab ieu anak kami anu geus paeh ayeuna hirup deui, leungit kapanggih deui.' Ti dinya tuluy bae pesta. catetan nwtsty-E pikeun Luk 15:17-24 dosa . . . ka Bapa: Atawa "dosa . . . dina pandangan Bapa". Kecap Yunani e·nopi·on sacara harfiah ngahar- ' tikeun "di hareupeun; dina pandangan". Kecap ieu og e ' digunakeun di 1Sam 20:1 dina tarjamahan S eptuaginta. Di ayat ieu, Daud nanya ka Yonatan, 'Gaduh dosa naon ka tuang rama?' ' ' enta bapana ek balik ka imah, si bungsu teu m kuli: Pas r ' narima man e kuli. Henteu siga palayan imah, saurang kuli mah lain bagian tina ru- ' ' ehna ngan saukur jalma nu digaw mah tangga. Man e ' ' eh. - Mat 20:1, 2, 8. en sapo ' ehna sabag ' e anak, tapi sabag ' e sarta dibayar dina po ' e ' eta k ngagalentoran: Atawa "nyiuman ku kanyaah". Asalna tina kecap Yunani phi·leo, nu osok ditarjamahkeun jadi "nyium" (Mat 26:48; Mar 14:44; Luk 22:47), tapi leuwih sering ngamaksudkeun "mikaasih". (Yoh 5:20; 11:3, SF; ' eah waktu ngaba- 16:27) Ku cara nu nyaah jeung som ' ' g en embongkeun y man ' eakeun anakna, bapa dina misil ieu n ' ehna da ' ek narima anakna deui nu tobat. diangken deui putra: Sababaraha naskah nambahan kalimah, "Jadikeun kuli bae abdi mah". Ceuk sababa- ' eta ditambahkeun sangkan luyu raha sarjana, kalimah ' eta teu aya dina jeung ayat Luk 15:19. Tapi kalimah
ayat ieu, leuwih heubeul, nu diaku sacara resmi. lantaran teu didukung ku naskah-naskah nu ' ean nu dimaksud t ' eh ' ean biasa, tapi nu pangalusna, ' ekeun ka ' eh ' en bapana nyaah jeung narima anak- ' e anak ' e ' embong- ' e pakean . . . ali . . . tarumpah: Pak lain ngan saukur pak bisa jadi jubah nu loba bord tamu nu dihormat. Masangkeun ali atawa cingcin t n na. Martabat, kahormatan, jeung statusna sabag g cingcin jeung sendal. Jadi, bapana jelas-jelas n keun y anggota kulawarga. ' elna pikeun dipak ' embongkeun y ' e dipulihkeun deui. Biasana, palayan mah tara mak ' en anakna bener-bener geus ditarima deui sabag (Lukas 15:25-32) Ari nu cikal harita keur di tegal. Dina waktu keur balik, sanggeus deukeut ka imah, ngade- nge sora tatabeuhan jeung nenjo anu keur ngarigel. 26 Tuluy nyalukan bujang saurang, nanyakeun, 'Aya naon di imah?' 27 Ceuk bujang, 'Tuang rayi sumping, ku tuang rama dipangmeuncitkeun sapi anu panglintuhna, reh putrana sumping deui kalayan teu kirang sawios- wios.' 28 Si cikal ambek terus pundung embungeun ka imah. Ku bapana diteang terus dicombo, diolo sina ba- lik. 29 Tapi tembalna ka bapana, 'Abdi baranggawe di Bapa parantos mangtaun-taun sapertos kuli bae, pa- rentah Bapa teu aya anu dipungpang. Parantos kenging naon ti Bapa? Teu dipaparin embe-embe acan pikeun abdi sukan-sukan sareng babaturan. 30 Ari eta, put- ra Bapa anu nembe sumping tas ngawur-ngawur harta banda Bapa ka awewe balangor, ku Bapa mani dipang- meuncitkeun sapi anu panglintuhna!' 31 Walon bapana, 'Anaking! Ujang mah kapan salawasna oge jeung Bapa bae. Jeung deui banda Bapa nya banda hidep keneh. 32 Pantes lamun urang ayeuna sukan-sukan suka bu- ngah, sabab adi ujang anu sasatna geus paeh ayeuna hirup deui, leungit datang deui.'" N ' eangan Permata Rohani (Lukas 14:26) "Saha bae oge moal aya anu bisa jadi murid Kami, kajaba lamun leuwih beurat ka Kami ti batan ka bapana jeung ka indungna, ka pamajikanana jeung ka anak-anakna, ka dulurna nu lalaki nu awewe, jeung ka dirina sorangan oge. catetan nwtsty-E pikeun Luk 14:26 leuwih beurat: Sacara harfiah hartina "henteu ijid". Ieu Dina Alkitab, kecap "ijid" boga sababaraha harti. ' bisa ngahartikeun sikep ngamusuhan lantaran ng ewa ' jeung hayang nyilakakeun batur. Ieu og e bisa ngamak- sudkeun parasaan teu resep atawa ijid nu kacida ka batur atawa hiji hal nepi ka embung boga urusan deui ' e bisa jeung batur atawa hal ' eta. Salian ti ' eta, ieu og mwbr18.07-SD 8 ngamaksudkeun parasaan teu pati cinta. Contona, wak- ' ea "teu tu Yakub ngomong y ' el dipikacinta", maksudna t ' ea (Kaj 29:31; Pam 21:15, NW), istilah ieu ti batan ka L ' ' og enna. Ku ej ' kituna, Y en murid-muridna kudu ngamusuhan atawa ijid ka kulawarga jeung dirina sorangan. Lamun maksudna kitu, ieu bakal papaling- pang jeung prinsip Alkitab. (Bandingkeun jeung Mar 12: 29-31; Epe 5:28, 29, 33) Dina ayat ieu, kecap "leuwih beurat" bisa ditarjamahkeun jadi "leuwih cinta". ' en Rahel dipikacinta tapi L ' eh Yakub leuwih cinta ka Rah ' e digunakeun dina catetan Yahudi kuno s ' esus teu ngamaksudkeun y (Lukas 16:10-13) Jelema anu satia dina urusan-urusan leutik, bakal satia dina urusan-urusan gede; jelema anu teu jujur dina urusan-urusan leutik, moal jujur dina urusan-urusan gede. 11 Jadi, lamun maraneh geus teu jujur ngurus harta banda sipat lahir, kumaha rek bisa dipercaya ngurus harta sajati anu sipatna rohani? 12 La- mun maraneh teu jujur kana barang batur, barang milik maraneh sorangan oge saha anu rek daekeun nyeren- keun ka maraneh? 13 Moal aya jelema anu bisa ngawula ka dua dunungan, sabab ka nu saurang bakal geuleuh, ka nu saurang deui bakal nyaah; ka nu saurang bakal satia ka nu saurang deui bakal nyabodokeun. Moal bisa maraneh ngawula ka Allah ongkoh, ngawula kana duit ongkoh." w17.07 4-5 ˚7-8 N ' eangan Harta nu Sajati ' esus nyieun 7 Baca Lukas 16:10-13. Pagaw ' pibaturan keur mangpaat dirina sorangan. Tapi, Y esus hayang murid-muridna nyieun pibatureun jeung nu di sawarga keur kapentingan Karajaan. Anjeunna ngajar- ' en cara urang ngagunakeun harta banda sipat keun y lahir bisa nunjukkeun naha urang satia atawa henteu ka Allah. Kumaha carana? ' e dina carita Y ' ' 8 Hiji cara nunjukkeun kasatiaan ka Allah nya e er sumbangan keur kagiatan pangwawaran sadunya nu ' esus. (Mat. 24:14) Hiji bu- geus dinubuatkeun ku Y ' ' dak aw eh dina e di ' ' ' ehna malah teu meuli cocooan. c el engc ' ' ehna nyumbang- engc Sanggeus c ' eh eusina pikeun kagiatan pangwawaran. Hiji keun sakab ' ' ' sad ehna nyum- ek di India boga kebon kalapa. Man er bangkeun loba kalapa keur kantor panarjamahan basa ' eh Malayalam. Man leuwih mangpaat ti batan nyumbangkeun duit lantaran ' ' ehna nunjukkeun eta kantor osok meulian kalapa. Man ' ' ' ek di Yunani og "kapinteran akalna". Sad e ru- er ' tin nyumbangkeun minyak jetun, k eju, jeung kadaharan ' ej s ' eta m ' ec ' ew ' enganana. Man India ngumpulkeun duit r ' el ' enganana pinuh, man ' ehna ngarasa nyumbangkeun kalapa t ' ek-sad ' er ' enna keur kulawarga B ' etel.