,Pgnffin..,K6ii6m.po.k 1. Jieun kelompok nu diwangun ku 4-5 urang anggota! 2. Saban kelompok neangan conto babasan jeung paribasa, di antarana sapuluh conto babasan 3. Pikeun sumberna, hidep bisa nanyakeun ka nu aya di imah atawa t6angan dina buku jeung 4. Tulis hasilna dina tabel di handapl 5. Tuluy, kumpulkeun ka guru hidep pikeun dipeunteun! intern6t! No. Babasan Hartina Paribasa Hartina jeung sapuluh conto paribasa, kab6h jeung hartina! 1 2. 3. 4. 5. 6 7. B. 9. 10. ffi#ililil*ffi;ilu;-; Dina t6ks bacaan di luhur, aya ungkara saperti gindi pikir belang bayah, panas barang, napsu anu matak kaduhung, badan anu katempuhan, jeung sajabana. Eta ungkara-ungkara t6h kaasup kana babasan jeung paribasa anu mangrupa bagian tina pakeman basa. Naon dnu dimaksud pakeman basa t6h? Pakeman baSa disebut o96 idiom. ldiom asalna tina basa Yunani nya6ta idios, anu ngandung harti has, mandiri, husus, jeung pribadi. Dina basa Sunda, pakeman basa nya6ta rakitan ungkara atawa susunan kecap anu geus matok atawa geus pakem sarta miboga harti anu husus. Disebut geus matok t6h sabab ungkarana teu meunang ditambahan atawa dikurangan, o96 teu meunang dilemeskeun basana sabab bakal ngarobah hartina. Dina omongan sapopoe, pakeman basa dipak6 pikeun ngantebkeun maksud anu nyarita atawa sakadar mamanis basa. Salian ti babasan jeung paribasa, nu kaasup kana pakeman basa t6h di antarana cacandran, uga, kapamalian, caturangga, jeung kila-kila. Geura urang pedar hiji-hUi. 1. Babasan Babasan nya6ta ungkara basa winangun kecap kant6tan atawa frasa anu susunanana geus matok sarta ngandung harti injeuman anu umumna ngagambarkeun kaayaan, kalakuan, jeung pasipatan jalma. Papasingan babasan di antarana: a. Anu dipak6 babandingan sasatoan.
Contona: . Beuteung anjingeun, hartina beuteung jalma anu leutik, dipapand6keun kana beuteung anjing. . Hulu peutieun, hartina leutik sirah, henteu sabanding jeung awakna, dipapand6keun kana peuti nya6ta kutu munding, anu huluna leutik. . Kokolot begog, hartina budak nu sok pipilueun kana urusan kolot atawa omonganna kawas kolot, dipapand6keun ka anak mony6t (begog = anak mony6t nu keur meujeuhna bangor).
iW---:1 hartina teu oanceq , I-]-< iwi anu:ilZT=iEi'[--=kAtbak , 2q, )arW //st;;2;;;' wian, a- j'. kana kuftt p(ema anu Kafleng senq hejo, dipapand6keun kana jukut carulang anu daunna h6jo ng6mploh sernu kon6ng. . Siga cai dina daun taleus, hartina teu panceg pamadeganana. c. Anu dipak6 babandingan jeung barang. Contona: . Gurat batu, hartina kukuh, teu babari ngarobah omongan anu geus diucapkeun, dipapand6keun kana gurat-gurat dina batu, sabalikna tina gurat cai. . Sari gunung, hartina dilarapkeun ka aw6w6 anu katingali geulis ti kajauhan tapi ari ti kadeukeutan mah teu sabaraha geulisna, dipapand6keun kana gunung anu kat6njo 6ndah ti kajauhan padahal rembet ku kakayon. . Kawas perah bedog rautaneun, hartina dilarapkeun ka jalma anu gor6ng patut pisan, dipapand6keun kana p6rah bedog anu can jadi. d. Anu dipake babandingan awak Contona: . Ged6 hulu,.hartina sombong atawa . Bengkok tikoro. hartina teu kabag6an kadaharan istim6wa lantaran b6akeun atawa telat datangna. . Panjang leungeun, hartina da6k cocokot, atawa jalma tukang ceceremed. . Bujur aseupan, hartina jalma nu teu da6k cicing diukna (pindah-pindah wa6). o Beurat birit, hartina jalma nu h6s6 . Hampang birit, hartina jalma nu . Amis daging, hartina jalma nu sok . Amis budi, hartina jalma nu som6ah. . Buntut kasiran, hartina kor6t. . Kolot sapeuting, haftina kolot euweuh adigung. dititah. daekan dititah. babari borokan. kanyaho. Basa Sunda SMP/idTs Kls. lX Smt. 2 2. uiPaYe,' . Kawas dong6ng si Bos6t6k, hartina gunta-ganti aturan tapi taya -- ): Starobahanana, c*7)aL)an<r6keun *aia dolgeng aiu (aKaft.1a oiBao6(6K, lakna anu loba aturan tapitaya kamajuan. f. Mangrupa kecap kant6tan anu muruuakanti Contona: . Awet raj6t, dilarapkeun ka nu laki rabi, lana tapi r6a pac6ngkadanna. . Pinter kabalinger, hartina ongkoh cenah pinter tapi beunang katipu ku baturatawa nyieun aturan anu teu bener. . Jelema cepet bener, dilarapkeun ka jalma anu jujur, bener, tara ltnyok bohong. ")' t!, ) Paribasa Paribasa nya6ta basa nu digambarkeun supaya leuwih t6tela kaharlina jeung b6da karasana. Lamun kad6nge saliwat asa pamohalan. Ciri-ciri paribasa: a. Paribasa sipatna'ngabandingkeun, ngupamakeun, jeung mapand6keun. b. Paribasa t6h omongan anu hartina lain harti sajalantrahna. c. Paribasa mangrupa kalimah anu teleb ' sarta anteb kana hat6 nu diajak nyarita. d. Paribasa henteu bisa dirobah, dikurangan, dileuwihan, sarta dilemeskeun kekecapanana, sabab geus mangrupa wangun basa anu geus matok (pakeman). Ditilik tina maksud anu dikandungna, paribasa t6h bisa dipasing-pasing jadi tilu golongan nya6ta: 1) Paribasa wawaran luang Eusina ng6br6hkeun pangalaman anu geus lumrah di masarakat, sarta mangrupa bahan babandingan pikeun laku lampah urang. Contona: . Uyah mah tara t66s ka luhur, hartina tab6at/sipat nu jadi anak tara jauh b6da jeung tab6at/sipat kolotna. . Uncaltara ridueun ku tanduk, hartina boga 6lmu pangaweruh mah moal h6s6 mamawa. . Wiwirang di kolongcatang nya ged6 nya panjang, hartina ngalaman hiji kajadian anu matak pika6raeun. lt