MODUL PINJEUMAN ONLINE EDISI SUNDA Devie Rahmawati; Giri Lumakto; Rizki Ameliah; Mila Viendyasari; Rangga Adi Negara; Aisyah Adinda; Syavia Bachna
2 Penulis: Devie Rahmawati; Giri Lumakto; Rizki Ameliah; Mila Viendyasari; Rangga Adi Negara; Aisyah Adinda; Syavia Bachna MODUL PINJEUMAN ONLINE EDISI SUNDA PENERBIT: Program Studi Hubungan Masyarakat Program Vokasi Universitas Indonesia
MODUL PINJEUMAN ONLINE EDISI SUNDA Dewan Pembina: Prof. Dr. drg. Indang Trihandini., M.Kes Prof. Dr. rer. Nat. Rosari Saleh Penulis: Devie Rahmawati; Giri Lumakto; Rizki Ameliah; Mila Viendyasari; Rangga Adi Negara; Aisyah Adinda; Syavia Bachna Editor: Rienzy Kholifatur Desain: Sandra PENERBIT: Program Studi Hubungan Masyarakat Program Vokasi Universitas Indonesia
KECAP PANGANTEUR Modul nu tema na pinjeuman online (pinjol) ieu asalna tina kakhawatiran seer na kaleuleuwihan négatip tina kasus pinjeuman online. Kasus-kasus anu lumangsung patali jeung kaleuwihan négatip tina pinjol henteu ngan lumangsung di Indonésia. Modul ieu nyadiakeun conto nyata kasus kaleuwihan hutang négatip di sababaraha nagara. Dampak sareng viral na kasus injeuman ilegal atanapi henteu kadaptar mangrupikeun momok anu pikasieuneun pikeun urang sadayana. Malah teu jarang pinjol nargétkeun jeung ngahérokeun jalma nu salah. Tangtu, modul ieu boga tujuan pikeun ngadidik jeung nyegah urang tina injeuman ilegal. Gancang na aksés internét sareng penetrasi ayeuna parantos ngagampangkeun urang henteu ngan ukur komunikasi sareng ngalakukeun bisnis. Teu bisa dipungkir, pinjol geus ngagampangkeun pangabutuh finansial urang sadaya. Modél injeuman konvensional sapertos KTA atanapi nganggo jaminan henteu deui janten sarat. Sarat injeuman ayeuna cukup basajan, ti KTP nepi ka alamat imah, nasabah bisa meunang injeuman. Tapi di balik kamudahan ieu, kaselip aya karugian administrasi, kauangan, sareng privasi. Pikeun masihan inpormasi lengkep ngeunaan naon injeuman, kumaha bédana tina modél pinjeuman konvensional sareng fungsina dina bagian kahiji modul ieu bakal dijelaskeun. Bagéan salajengna bakal ngajelaskeun kasus-kasus pinjol ilegal anu lumangsung di nagara sapertos Vietnam, Singapura, sareng Thailand. Kasus lokal di Semarang sareng Yogyakarta ogé mangrupikeun conto anu signifikan tina pinjeuman online ilegal. Dina bagian katilu, bakal dijelaskeun mode, alesan pikeun nginjeum, sareng dasar hukum pinjol. Bagian kaopat ngabahas tips nginjeum aman tinu injeuman online, jeung data injeuman nu didaptarkeun di OJK. Teras bagian salajengna bakal ngabahas seluk beluk pinjol, 4
manajemén résiko, sareng itungan pinjaman. Saméméh bagian ahir, bakal dibéré padoman pinjeuman online sah anu geus didaptarkeun ka OJK, Bappebti jeung Kominfo. Sareng dina tungtungna, urang bakal ngabahas sababaraha modél pinjaman kalayan pinjeuman ku pinjol asing sareng résiko pikeun pangguna. Ieu modul téh tangtu teu acan sampurna jeung masih kénéh ngabutuhkeun eupan balik anu ngawangun. Hal ieu kusabab téhnologi, rupa-rupa, mode, sareng kasus pinjol kalayan kaleuwihanana ogé terus-terusan mekar. Pinjol salaku kamekaran téhnologi ogé teu bisa dijauhan. Panginten urang henteu peryogi dukungan kauangan. Tapi jalma séjén bakal manggihan pinjol ogé mangpaat pikeun ngarojong bisnis maranéhanana. Ku kituna penting pikeun neruskeun ngautamakeun pangajaran patali pinjol di masarakat. Modul ieu mangrupa salah sahiji carana. Ieu modul diwujudkeun ku teu lian ti prakarsa, gawé bareng, jeung kaparigelan tim panulis modul. Tim panulis bakal salawasna muka kana kritik, saran, atanapi eupan balik anu ngawangun dina ieu modul. Mudah-mudahan ieu modul tiasa mangfaat kanggo masarakat, urang, sareng bangsa Indonesia. Hatur Nuhun Tim Panulis
PINJEUMAN ONLINE I. PANGANTEUR Dina jaman téhnologi ayeuna, kauangan ogé parantos janten berbasis téhnologi, khususna usaha bisnis online anu meryogikeun urang kedah gaduh e-wallet atanapi dompet elektronik dina waktos ayeuna. Kalayan ngembangkeun bisnis online, beuki loba jalma anu jadi impulsif nuju balanja online. Teu heran ayeuna yén bisnis online sareng pasar masihan urang kasempetan pikeun muka pinjeuman online. Pinjeuman online mangrupikeun fasilitas pinjeuman artos pikeun panyadia jasa kauangan anu beroperasi sacara online. Panyadia kiridit online biasana katelah disebat fintech. Pinjeuman instan online anu teu aman mangrupikeun solusi alternatif pikeun anu peryogi artos tanpa ngalamar langsung. Panyadia kiridit ieu mangrupikeun panyadia jasa kauangan anu beroperasi sacara online kalayan bantosan téhnologi inpormasi. Naha fintech aya? Hal ieu disababkeun ku parobahan gaya hirup anu lumangsung di masarakat Indonésia. Pergeseran ieu henteu katingali dina nginjeumkeun artos, tapi dina panggunaan internét sareng téhnologi inpormasi pikeun sadaya kabutuhan. Jalma-jalma henteu kedah angkat ka bank pikeun ngajukeun kiridit. Sadaya sarat sareng prosedur anu tadina kedah dicumponan henteu diperyogikeun deui. Ngalamar kiridit ngalebetkeun syaratna sacara online. Nyatana, kiridit dilakukeun ku telepon, dimana urang tiasa ngalakukeun transaksi kauangan sapertos pinjaman kiridit iraha waé, dimana waé ngan ukur ngaksés situs Fintech. Pinjeman online dibuka kalayan poténsi anu ageung pikeun paménta, tapi akibatna seueur pinjaman online anu henteu kadaptar (ilegal). Munculna injeuman online ilegal sipatna fatal pikeun pamaké na. Utamana, éta tiasa ngarugikeun finansial sareng langkung parah, data pribadi urang kasebar. Ku kituna, tujuan tina makalah ieu nyaéta pikeun ngabahas kasus pinjeman online di luar negeri sareng Indonésia, conto kasus tiasa
fenomenal anu ageung, dampak karugian anu dicandak, mode pinjeman online,kumaha sistem panawar pinjeman online tiasa ngaksés data korban sareng kaahlian hacker, pentingna data pribadi anu teu kenging disebarkeun, ogé tips pikeun ngahindarkeun pinjeman online. Pinjol ogé biasa disebut: Fintech Lending Peer-to-Peer Lending Pinjeman Online Layanan Pinjam Meminjam Uang Berbasis Teknologi (LPUMBTI) Dina pinjeman hutang, aya ogé bédana antara pinjeman online sareng pinjeman biasa. Pabéda kahiji, nya éta dina hal pamakéan dana. Jalma-jalma ngajukeun mayar kiridit gancang kusabab aya kabutuhan anu mendesak atanapi peryogi dana gancang pikeun mayar hutang. Di sisi anu sanés, nyéépkeun artos kanggo pinjeman tradisional langkung lami sareng pabéda kadua nyaéta biaya administrasi. Biaya manajemén kiridit online rendah. Malahan bank, fintech, atanapi lembaga kauangan nawiskeun biaya manajemén gratis. Beda sareng pinjeman tradisional sabab ngagunakeun jasa karyawan. Pabéda katilu, nyaeta jumlah nu diperlukeun. Sacara umum, jalma hoyong jumlah leutik sareng sedeng sabab gampang mayar. Pabéda kaopat, nyaéta jaminan yén injeuman anu aya ngan ukur nyayogikeun artos anu ageung sareng peryogi konversi kana padamelan pinuh waktos. Loba pinjeman duit online nu teu merlukeun jaminan pikeun meunangkeun dana. Pinjeman tradisional rata-rata butuh jaminan, tapi pabéda kalima nyaéta dokuméntasi. Pinjeman online ngan ukur peryogi sababaraha dokumén, sakapeung anjeun ngan ukur kedah nyeken ID anjeun sareng ngunggah kana internét. Pinjeman offline, di sisi anu sanés, condong langkung rumit sabab prospek kedah ngalampirkeun seueur dokumen. Pinjeman online dipingpin ku perusahaan fintech (finansial teknologi) anu mimiti muncul di Indonesia dina ahir taun 2014. Bank sareng 6
7 lembaga kauangan teras nawiskeun rupa-rupa produk kiridit anu gampang dianggo dina prosés anu gancang pikeun bank sareng lembaga keuangan kanggo nyetet jeungdicandak. Otoritas Jasa Keuangan (OJK). Dina waktos éta, dikaluarkeun "Peraturan No.77/POJK.01/2016 Kementerian Jasa Keuangan 2016 ngeunaan Jasa Pinjeman Berbasis Teknologi Informasi" anu tiasa ditingali di dieu. Aplikasi pinjeuman ojek online ogé ningkat ti taun ka taun. . Tapi di luar negeri tepatna di Amérika Serikat, situs wéb anu booming nyaéta Prosper mangrupikeun anu munggaran, sareng dina waktos éta situs lelang pinjaman P2P panggedéna di AS, kalayan langkung ti 480,000 anggota anu kadaptar. Kusabab ngadegna dina Maret 2006, nepi ka Désémber 2007, situs éta asalna leuwih ti 100 juta pinjeman pribadi. Prosper nempatkeun dirina salaku finansial online, sareng marketplace nawiskeun para nasabahna campuran lelang pinjeman P2P sapertos eBay nu ditambah kalayan lusinan forum diskusi lalu lintas nu tinggi. A. Kasus Pinjeuman Online di Indonésia sareng Dampak Karugian anu Ageung Anyar-anyar ieu pulisi mendakan fakta panganyarna ngeunaan kasus pinjeman online (Pinjol) ilégal di daérah Sleman, kota Istimewa Yogyakarta. Dumasar kana panilitian anu dilaksanakeun samentawis, bunga anu diterapkeun ku perusahaan pinjeman online henteu lebet akal. Hal ieu lantaran korban anu tadina ngan ukur ngahutang Rp 5 juta, ayeuna diwajibkeun atawa diwajibkeun mayar bunga nepi ka Rp 80 juta dina jangka waktu anu cukup pondok, nyaéta sabulan. Henteu ngan ukur bunga, tapi cara ngumpulkeunana tiasa disebatkeun ogé teu wajar, sabab ngagaduhan ancaman anu nyababkeun peminjam atanapi korban kaserang depresi parah. Sanggeus ditalungtik para kolektor memang meunang paréntah ti atasanna pikeun nyieun ancaman dina nagihna. Upami henteu, maka éta kolektor atanapi desk collection kaancam dipecat. Kapolisian parantos netepkeun dalapan tersangka dina kasus ieu, nyaéta RSS salaku diréktur utama parusahaan, GT salaku asistén manajer, AZ salaku HRD, RS salaku HRD, MZ salaku IT support, EA pimpinan tim desk collection, EM salaku
8 pimpinan tim desk collection, sarta AB salaku desk collection atawa debt collector online. Tina hal ieu, pulisi nyebatkeun yén maranéhna geus ngalanggar salapan pasal atawa pasal berlapis, dimimitian ku pasal ngeunaan UU Informasi jeung Transaksi Elektronik (ITE), UU Perlindungan Konsumen, Pencucian Uang (TPPU), pasal pamerasan,sareng pasal nusanésna. Hasilna, tersangka nyanghareupan 10 taun panjara. Marakna pinjeman online ilegal di Indonésia disangka meunang dukungan ti nagara deungeun. Inpormasi ieu katingali tina data Kementerian Komunikasi sareng Informatika anu katarima ku SWI. Disebutkeun yén pinjol ilegal geus boga server asalna ti luar nagari. Dina Juni kamari, 22% server ti Indonésia. Sedengkeun 40% asal usulna teu kanyahoan lantaran ngalaksanakeun kagiatan ngaliwatan média sosial jeung sésa-sésa ti luar nagari. Server ti luar kacatet asalna ti Singapura, India jeung Cina. Dugaan dana anu asalna ti luar negeri ogé diungkapkeun ku pulisi nalika ngajelaskeun panangkepan para palaku pinjeman ilegal. Diréktur Tindak Pidana Ékonomi Husus, Brigjen Helmy Santika, nétélakeun yén panalungtikan ayeuna keur dilaksanakeun sarta sajumlah asumsi keur dilakukeun kalawan tujuan pikeun ngalaksanakeun panalungtikan. Salah sahiji sangkaan, dana asalna ti luar nagari. Sanajan kitu, aya ogé dugaan yén éta asalna ti jero nagara, nyaéta Indonésia. B. Kasus Pinjeuman Online di Vietnam Kaayaan ayeuna di Vietnam dumasar kana hasil analisis data nunjukkeun yén ampir 90% responden parantos kalibat dina pinjeman atanapi pinjeman langsung tanpa parantara finansial sapertos bank. Urang sadaya ningali titik anu luar biasa yén langkung ti 70% henteu pernah diinjeum. Aya jalmi anu teu terang. Éta ogé narik perhatosan pikeun dicatet yén, nurutkeun analisis di luhur, hiji fitur penting lending P2P online nyaeta kabuka panyingkepan data pamilon dina sistem jeung panilaian, komentar ti paminjem atanapi nu masihan pinjeman. Ku kituna urang bisa mere kiridit ka jalma anu geus kungsi dipikawanoh berdasarkeun panilaian. Janten urang ningali yén kasempetan pikeun P2PO ageung kalayan kasenjangan pasar anu teu acan dieusi ku lembaga
9 kauangan tradisional. Nalika ilubiung dina sistem P2PO. Mung, salaku hasil tina statistik anu dicandak, langkung ti 70% réspondén daék mayar pajak supados langkung aman dina pinjeman langsung sareng pinjeman. Khususna, ampir 90% responden milih ilubiung dina sistem P2PO anu tiasa dijelaskeun ku kaunggulan modél ieu dibandingkeun sareng bank-bank tradisional. Dina prakna, peraturan perbankan sarta prosedur anu kawilang kompléks, sarta kauangan konsumen. Parusahaan ngagunakeun prosedur nu langkung saderhana basajan kalawan suku bunga dipikaresep pisan tinggi mimitian ti 40%, 60% jeung operasi parusahaan ieu ogé ngajukeun loba patarosan ngeunaan manajemen. Kusabab kitu, 90% tina réspondén dina ulikan ieu ngaku pikeun ilubiung dina sistem lender P2PO nunjukkeun harepan sah ti pamakéna ngeunaan pilihan finansial nu leuwih luyu pikeun aranjeunna. Paménta pikeun sistem anu ngabantosan jalma anu peryogi pinjeman tiasa nyambungkeun jalma anu henteu nganggo dana sareng hoyong kéngingkeun bunga anu langkung luhur tibatan bank tradisional saleresna kanyataan di Vietnam. Paneliti didieu manggihan yén dua faktor, dimana "nyaho informasi tina paméré pinjeman, paminjem salaku ogé sajarah transaksi, evaluasi (misalna dicokot téh 4 béntang, 5 béntang)" geus leuwih ti 62,6% dipilih, sarta "Nalika injeuman dina platform sistem anyar suku bunga bakal leuwih luhur ti bank deposito?" "Kalayan 51% responden? Hasil ieu ogé konsisten sareng seueur panilitian di dunya, contona, prosés injeuman transparan sareng nyiptakeun rasa adil sareng pinjeman dina pinjeman online. Platform kasebut nyarios ngahasilkeun hasil anu langkung luhur pikeun investor (dibandingkeun sareng tabungan bank tradisional) sareng langkung mirah pikeun paminjem (Chaffee and Rapp 2012). Halangan pikeun injeuman online diantara halangan pikeun ditalungtik éta dua faktor anu penyidik dibayarkeun perhatosan husus ku para panyidik: "Teu aya asuransi kanggo paméré pinjeman" jeung "teu nyaho atawa teu nyaho hukum". Dua faktor ieu 10
saluyu sareng prediksi pangarang. Ieu mangrupikeun dua faktor anu paling béda ti deposit bank tradisional. Kahiji, jeung bank, nalika muka rekening / injeuman, nyaeta Naha deposit nu diasuransikeun nepi ka 50 juta. Nanging, nalika diinjeumkeun ka sistem pinjeman peer-to-peer online, jumlah injeuman henteu, atanapi langkung akurat, sarta henteu diasuransikeun. Ku kituna, resiko pamére pinjeman leuwih luhur lamun paminjem ngahaja atawa ingkar tina mayar injeuman. Katentuan-katentuan hukum anu lumangsung, memang, katangtuan hukum kalawan sarua jeung ékonomi dibagi sacara umum jeung sistem injeuman online mangrupakeun komponén tina sistem ékonomi berbagi, hususna, teu ngaimbangi perobihan nu gancang, ngembangkeun ékonomi modél ieu. Kanyataan ieu henteu ngan di Vietnam tapi ogé di loba nagara di dunya, kaasup di nagara maju. Urang bisa manggihan loba kasus nu lumaku pikeun model ékonomi anyar nu teu konsistén komo di hiji nagara, saperti Uber jeung Grab bisa beroperasi di Hanoi jeung Ho Chi Minh City, sedengkeun di Da Nang, aya kasus-kasus dimana supir Uber jeung Grab didenda ku inspeksi lalu lintas kalayan denda 2,5 juta VND, anu sami sareng panghasilan minimum Vietnam ampir sabulan. Kasempetan atawa résiko. Pami nyarios ngeunaan kasempetan sareng résiko mangrupikeun titik anu pikaresepeun dina ieu panalungtikan. Nalika ditaros naha pinjaman P2PO mangrupikeun kasempetan pikeun perbankan tradisional? 51% responden satuju kana hal di luhur, sedengkeun ngan 11,6% teu satuju. Dina panempoan sejen, 25,8% responden ngomong yén pinjeman P2PO bakal janten anceman ka model heubeul, bari sabalikna ampir dua kali lipat, 41,5% tina data di luhur, urang bisa ngagambar loba implikasi. Ieu jelas yén saprak munculna paradigma anyar, babagi ékonomi sacara umum sarta P2PO atanapi pinjeman husus sejenna, kompetisi geus ngaronjat sacara nyirorot di séktor-sektor. 11
Nu mana nu gaduh model anyar ieu? Upami bank tradisional tiasa gaduh A, ngahormati modél énggal ieu sareng ngahiji sareng parusahaan pinjeman P2PO, ngamangpaatkeun kakuatan duanana, dina waktos éta, hak-hak palanggan bakal langkung dirawat teras ngalayanan langkung lengkep. Paradigma anyar ieu kalawan kaunggulan téhnologi jeung inovasi, sanggeus digabungkeun jeung paradigma heubeul kalawan kakuatan kredibilitas, jaminan pamaréntah jeung paradigma anyar bakal mawa kauntungan sabab duanana aya dina sumanget unggul. Argumen ieu langkung relevan nalika, dina soal salajengna ulikan, 47% responden yakin yén pangalaman pasar perbankan tradisional bisa dilarapkeun ka pasar pinjeman P2PO dibandingkeun 15% anu teu satuju. Pasanggiri. Balik deui ka topik kompetisi, tina hasil survey, panulis manggihan yén widang ieu bakal jadi "medan perang utama" antara perbankan tradisional jeung model anyar dina widang injeuman konsumen kalawan 65,3% dipilih, sarta injeman teu nganggo jaminan kalawan 51% tina. réspondén (bénten sareng pinjeman konsumen dimana jinis pinjaman ieu henteu aman). Panaemuan ieu saluyu sareng sababaraha panilitian anu parantos dilakukeun anu mastikeun yén kiridit konsumen. Pasar mangrupikeun salah sahiji pasar kiridit panggedéna, kalolobaan anu sanés, kalayan pinjeman P2PO, saringan pinjeman utamina dumasar kana rence antara dua modél éta. Dina model tradisional, bankir umumna saé, jadi pangaweruh dipaké pikeun ngatur jeung nganilai resiko bisa ngunggulan paradigma anyar. Faktor-faktor ngadorong platform P2PO. Faktor kadua nyaéta: Paménta anu luhur pikeun pinjeman palanggan sareng kamampuan pikeun nyumponan paménta anu luhur dumasar kana téknologi, masing-masing 64,5% sareng 47,4%. Paménta tinggi pikeun konsumén? injeuman ngadorong paminjem pikeun milarian pembiayaan anu langkung mirah, kaayaan injeuman anu langkung nguntungkeun, sareng platform P2PO anu nyumponan sarat ieu. Sareng pikeun nyumponan kabutuhan ieu, "hubungan antara paminjem sareng paméré pinjeman ngan ukur tiasa dumasar kana téknologi anyar anu tiasa diwujudkeun sakumaha anu ditanggap ku platform P2PO. Hasil ieu ogé konsisten 12
sareng hasil studi data dina platform. di pasar AS (Funk, Bachmann et al. 2015), sarta hasil panalungtikan di pasar Cina nu nuju booming model P2PO (Feng jeung Qin 2016). Algoritma sareng prosés ogé tiasa disaluyukeun sacara fleksibel dumasar kana waktosna. Sajaba ti éta, pangarang satuju yén "Pangetahuan dipaké pikeun ngatur jeung nganilai risiko" salaku salah sahiji pambéda nu fundamental. Tata Kalola, ngobrol ngeunaantata kalola, survey ogé némbongkeun yén jumlah jalma anu yakin yén pamaréntah bakal ngarojong tur moal ngarojong sarua, nyaeta 28,8% jeung 27,4%, masing-masing. Sedengkeun sabagéan ageung, 44,1%, pamilon survéy henteu ngaidentifikasi sikep pamaréntah kana platform P2PO. ngagambarkeun paripolah pamaréntah anu teu jelas dina modél sareng platform anu ogé konsisten sareng anu parantos kajantenan dina kanyataan anu parantos kagambar dina rohangan masalah bahkan upami diidinan ku pamaréntah pusat, sareng pamaréntah daérah tetep ngalarang. Alesan mana nu nyumbang pikeun proporsi pangluhurna, 50,7%, Ku kitu na pamaréntah bakal ngarojong modél ieu dina cara anu bakal ngapromosikeun kompetisi, nguatkeun pasar injeuman sarta, hususna, pinjeman konsumen, kukituna nyadiakeun kauntungan tambahan pikeun pamilon. Kadua, 46,7%, nyatakeun yén pamaréntah ngadukung modél pertumbuhan, nyumbang kana mobilisasi modal idle dina populasi sareng ningkatkeun kapasitas injeuman masarakat, sahingga merangsang produksi sareng pangembangan bisnis. Pilihan ieu konsisten sareng ulasan sabab pinjaman Pasar dibanderol ku perantara Institusi Kauangan. Kitu ogé kahayang pikeun ilubiung dina modél ieu, 88,8% mangrupa motivasi pikeun pamaréntah, sabab platform ieu geus di inovasi dina model pinjeman tradisional jeung lembaga kauangan parantara, jadi perlu pikeun ngatur, ngajaga jeung ngapromosikeun eta (Bruton, Khavul dkk. 2015). Ieu 13
Salian ti éta, modél ieu merlukeun pangrojong pangwangunan pamaréntah, 42,6%, lantaran hal-hal anyar dina prosés pangwangunan, unggal modél ékonomi kudu ngaliwatan hiji mangsa ti tahap nonoman nepi ka dewasa. Sarta dina tahap awal, rojongan pamaréntah diperlukeun (Balyuk 2016). Kontras jeung di luhur, persentase réspondén ngomong yén pamaréntah moal ngarojong, pikeun alesan kahiji, dina 57,2%, nu mana bunga grup ti bank tradisional. Ieu mangrupikeun kanyataan umum sareng Vietnam sanés ngan ukur bunderan kauangan. Ieu patali jeung pulitik nu dijieun Up the Plutocrat, sakumaha mindeng kasus, tapi ogé drafter undang-undang kauangan di Vietnam, jadi ngajaga kapentingan sorangan, bank tradisional, pasti. Ku alatan éta, tinimbang nalungtik kawijakan anyar nyieun proposal pikeun minuhan kabutuhan pangwangunan, "maranéhna daék ngandelkeun kanyataan yén euweuh dasar hukum pikeun reureuh palaksanaan undang undang". Hasilna nepi ka 48% réspondén nyarios yén pamaréntah henteu ngadukung modél P2PO, kusabab dasar hukum anu henteu dikonfirmasi, anu pantes. Hasil survey ahirna nunjukkeun yén alat munggaran anu bakal dilaksanakeun ku pamaréntah, dina 56,6%, nyaéta ngawatesan wates kiridit. Ieu saluyu sareng realitas ékonomi, sabab modél naon waé anu dilaksanakeun butuh uji coba leutik sateuacan panyebaran massal sareng dina skala anu langkung ageung. Sarta ogé luyu jeung sipat P2PO mangrupa mikro nu teu aman (Lin, Prabhala et al. 2013). Alat pilihan salajengna, dina 47,7%, nyaéta naha pamaréntahan bakal ngeunaan pajak model P2PO. Instrumén pajak salawasna alat kuat tur sah pikeun ngatur aktivitas ékonomi. Ku alatan éta, nalika pamaréntah teu hayang ngamekarkeun, model P2PO pilihan nu sesuai. Hasil ieu ogé konsisten sareng panalungtikan di Amérika Serikat. (Chaffee jeung Rapp 2012). 14 Kontribusi Téoritis ulikan ieu geus nunjukkeun tilu titik anyar dina panalungtikan
ngeunaan rekan tertentu, pinjeman jeung pambiayaan sacara umum. Kahiji, di Vietnam umumna sarta Da Nang hususna. Potensi pinjeman rekan online ageung pisan kusabab kabutuhan sareng dukungan ti konsumen nalika aranjeunna gaduh pilihan langkung seueur tibatan jasa perbankan sareng kauangan tradisional. Kadua, P2PO mangrupikeun kasempetan sareng ancaman pikeun industri perbankan tradisional. Sanajan kitu, kasempatan tetep leuwih ti ngancam. Katilu, pamadegan responden dina rojongan otoritas pangaturan nunjukkeun yén aya ampir kamiripan dina proporsi responden anu yakin pamaréntah bakal ngarojong jeung wakil Versa urang, nyebutkeun yen régulator bakal ngawatesan model ékonomi babagi umum tur pinjeman P2PO husus. Ieu ngagambarkeun realitas Vietnam sarta mangrupakeun dasar mangpaat pikeun panalungtikan salajengna. C. Kasus Pinjaman Online di Singapura Jumlah kasus panipuan injeuman di Singapura naék pisan ka 1.700 antara Januari sareng Nopémber 2019, sahenteuna S$6,8 juta. Dina hiji parnyataan, Kemis, 1 Pebruari 2020, komunitas pulisi Singapura nyatakeun dina kasus pinjeuman anu ngalibatkeun parusahaan pinjeuman uang illegal. Di sisi séjén, modus panipuan anu dilaksanakeun biasana kusabab korban kagoda ku tawaran pinjeuman online ngalangkungan aplikasi Whatsapp anu nyayogikeun jasa pulsa atanapi nampi pesen téks SMS. Utusan éta malah ngaku karyawan hiji paméré pinjeuman nu berlisensi. Korban lajeng maréntahkeun pikeun mindahkeun jumlah nu tangtu duit salaku deposit saméméh kiridit dibayarkeun Tapi, teu aya kiridit nu dikaluarkeun saatos artos ditransfer. Korban ngahubungi paméré pinjeuman nu diduga curang sareng terang yén pesen éta sanés asli. Modus panipuan anu sanés, palaku, ngirimkeun dokumén PDF ka korban. Meureun ti 15 Departemen Kaadilan sarta Otoritas Moneter Singapura. Dokumén éta nyatakeun yén
korban kedah mayar pamayaran uang muka sareng 7% pajak barang sareng jasa sateuacan disatujuan. Dina sababaraha kasus, korban nampi dokumén PDF sanés anu nyatakeun yén palanggan nyuhunkeun kiridit. Nalika korban ieu nampik mayar, palaku ngaganggu aranjeunna ku ngaku yén tawaran éta disatujuan sareng aranjeunna kedah mayar biaya pikeun ngadamel tawaran. Pulisi Singapura atos nyarankeun ka masarakat supados henteu ningali iklan, henteu ngabales pesen, sareng henteu meungpeuk atanapi ngalaporkeun nomer telepon ngalangkungan WhatsApp atanapi aplikasi pihak katilu. Masarakat ogé dilarang nyayogikeun data pribadi. D. Kasus Pinjaman Online di Thailand Pulisi di nagara gajah bodas nyarios yén aranjeunna parantos nangkep salapan tersangka dina aplikasi pinjeuman ilegal di Bangkok sareng Chonburi dugi ka Kemis énjing, waktos satempat. Genep tina tersangka nyaéta urang Thailand, sedengkeun tilu sanésna diidentifikasi minangka Zhu, Zipping sareng Song. Aranjeunna dituduh kalibet dina layanan pinjeuman online ilegal anu nganggo aplikasi KAKA sareng KIKO pikeun ngabebanan bunga anu kaleuleuwihan. Komisaris Polda ECD Kolonel Padol Chandon nyarios yén tilu urang Cina éta tukang nyaéta kiriditur ilegal. Saatos éta, Chandon nyarios yén lima tersangka Thailand muka rekening bank anu dianggo pikeun nransfer artos, sareng genep mangrupikeun panagih hutang. Chandon nyarios yén saatos nginjeum artos nganggo aplikasi pinjeuman online, anjeunna ditéwak saatos nampi keluhan ti jalma-jalma anu kaganggu. Dina mangsa pamariksaan jeung panyitaan, pulisi nyita 5 laptop, 14 HP, 13 buku tabungan minangka barang bukti, jeung 37 rekening bank. Kolonel Pol Padol nyatakeun yén grup éta ngalaksanakeun transaksi kauangan sanilai 400 juta baht salami tilu bulan sareng nyobian mindahkeun dana gancang sareng nyumputkeun lokasina pikeun 16
nyegah tindakan hukum. Tina hal ieu, urang tiasa maca kumaha pikasieuneun dunya pinjol upami éta pinjol illegal. E. Kasus Pinjeuman Online Semarang Afifah Muflihati nyaéta awéwé umur 27 taun, guru di Kabupatén Semarang, ngahutang ratusan juta rupiah dina seueur pinjaman online. Kumaha éta bisa lumangsung? Mimitina Afifah nginjeum ukur Rp 3,7 juta, tapi jumlahna ngaronjat jadi Rp 26,3 juta. Organisasi pinjol ieu ngancam bakal nembongkeun identitas na lamun manehna teu langsung mayar hutang na. Afifah nyarios, dina 30 Maret 2021, anjeunna ningali iklan aplikasi pinjeuman online anu disebut My Money Tree dina telepon sélulérna. Anjeunna ngaku yén anjeunna nuju berjuang sacara finansial dina waktos éta sareng peryogi pisan artos pikeun milari nafkah. Tungtungna, Afifah nga-upload aplikasi sareng nuturkeun terms of credit. Sanggeus éta, éta duit langsung dialihkeun ka rekening Afifah saharga 3,7 juta rupiah. Malah, anjeunna bakal meunang Rp 5 juta. Anjeunna mimitina ngira bakal tiasa mayar éta dina tilu bulan, tapi jangka waktos kiriditna tujuh dinten. Saterusna, dina waktu lima poé, Afifah diancam lamun teu mayar hutangna, identitas lengkepna bakal dibongkar. Waktu éta, injeuman ti rekening bank teu dipaké pisan. Anjeunna panik, teras kapanikan mimiti datang sanajan data na geus dibagikeun. Panginjeum dipikanyaho gaduh aksés ka kontak telepon Afifah sarta ngirimkeun KTP
poto nu nyebutkeun yen hutang teu acan dibayar. Afifah ogé difitnah ngajual dirina pikeun mayar hutangna. Wah, kumaha kejamna tukang pinjeuman online ieu. Afifah nyatakeun teu aya tanda tangan éléktronik pikeun persetujuan dina waktos kiridit munggaran. Injeuman ménta Afifah ngan ngirimkeun KTP jeung poto beungeut. Sanggeus kajadian éta, kulawarga, babaturan, jeung batur-batur gawé kabéh ngadéngé béja yén Afifah teu bisa mayar hutangna. Kusabab sieun, ahirna Afifah balik nginjeum duit ngaliwatan injeuman sejen kalawan niat nutup aplikasi hutangna. Jaringan Pinjol terus leuwih ti 20 pinjol. Tina hasil pengeboran ngaliwatan pinjeuman, total hutang anu diinjeum Afifah ngahontal Rp. 206.350.000, Rp. 158 juta geus dibayar. Afifah ogé nginjeum Rp 20 juta ti BPR pikeun ngabiayaan sésa hutang anu bisa maksa manéhna ngajual imahna. Hutang pikeun aplikasi injeuman nu can beres ayeuna janten Rp 47 juta. Lantaran dianggap korban kaulinan Pinjol, manéhna nepikeun pangaduan ka Ditreskrimsus Polda Jateng, Kemis (6 Maret 2021). Pangacara Afifah nétélakeun yén Afifah henteu maké duit tina aplikasi UangKu. Lamun Afifah nyangka manehna masih boga hutang, Afifah bakal mayar eta salila sidang sarta milih cara hukum. Pangacara Afifah ogé nyebutkeun yén pangajuan pinjeuman éta ilegal jeung teu didaptarkeun ka Otoritas Jasa Keuangan (OJK). F. Pasualan Pinjeuaman Online Yogyakarta 17
18 Balik kana kasus Yogyakarta, Kombes Pol Jawa Barat. Biasana jalma anu ngan ukur nginjeum Rp 5 juta kalayan kiridit online ilegal (pinjol) tiasa nampi bunga anu seueur sanajan ngan ukur 1 sasih. Kapolisian manggihan sanggeus nalungtik kasus pinjol ilegal anu karek ditahan di Sleman, Yogyakarta, ngaliwatan laporan korban anu katarima ku Polda Jawa Barat. Cara panagihan anu dilakukeun ku debt collector pinuh ku ancaman nginjeum duit jeung bunga, nyieun korban depresi. Koléktor diancam ku paréntah ti atasan na. Upami teu kitu, aranjeunna ngancem mecat kolektor atanapi kolektor meja. Sabenerna pasar injeuman leutik pisan. Janten aya 2 juta rupiah, 5 juta rupiah, 10 juta rupiah. Tapi bunga anu dipiboga kacida hebatna, bungana diitung dina poé, kawas ngitung tanggal. Sajauh ieu, pulisi parantos netepkeun dalapan tersangka dina kasus éta. RSS nyaéta Kapala Perusahaan, GT nyaéta General Manager, AZ nyaéta HRD, RS nyaéta D, MZ nyaéta IT Support, EA nyaéta Desk Leader EM Leader, EA Bench Collection Team Leader sareng Bench Collection Team AB Bench Collection atanapi Online Debt Collection. Ku ayana kasempetan ieu, pulisi manggihan salapan pasal atawa pasal hiji-hiji, dimimitian ku pasal nu patali jeung UU Transaksi Informasi Elektronik (ITE), UU Perlindungan Konsumen, jeung UU Anti Pencucian Uang (TPPU). G. Modus Pinjeuman
19 Pinjeuman online ngagaduhan rupa-rupa modus, pinjeuman online ilegal dugi ayeuna masih seeur sareng ngajantenkeun masarakat resah . Pinjeuman online (pinjol) illegal ku cara ngadamel modus yén prosésna bakal langkung gancang tibatan pinjeuman online nusanés sareng ieu tangtosna ngajantenkeun jalma kagoda ku tawaran pinjeuman online éta . Pikeun henteu kajebak ku modus pinjeuman online ilegal, masarakat disarankeun pikeun mikawanoh bédana antara pinjeuman online anu illegal sareng pinjeuman online anu legal, sanés ngan ukur éta, masarakat ogé dipiharep salawasna sadar kana tawaran pinjeuman online. Dumasar kana informasi ti Otoritas Jasa Keuangan (OJK), aya sababaraha modus pinjeuman (pinjaman) ilegal, nyaéta: 1. Modus Ngalakukeun Panawaran via SMS / Whatsapp Modus pinjeuman online ilegal anu sering kapanggih atanapi didangu ku masarakat nyaéta nawiskeun pinjeuman ngalangkungan SMS/Whatsapp. Ku ngalakukeun ieu, para oknum pinjeuman online ilegal bakal nyieun hiji tawaran pikaresepeun via SMS/ Whatsapp ka nomer acak nu teu kenal. Panawaran anu ditawarkeun nyaéta anjeun tiasa ngalamar pinjeuman tanpa syarat sareng dijanjikeun yén dana bakal dicairkeun kalayan gampang sareng gancang. Masarakat kudu waspada jeung ati-ati, alatan kanyataan yén fintech paminjeum sah anu geus kadaptar tur geus boga idin ti OJK dilarang pisan nawiskeun injeuman atawa produk ngaliwatan fasilitas komunikasi tanpa idin ti pamaké nu dituju. 2. Modus Transfer Langsung ka Rekening Korban Oknum pinjeuman online (pinjol) ilégal ogé gaduh modus sanés, biasana aranjeunna langsung mindahkeun artos ka rekening korban sanaos korban henteu kantos nginjeum dana ngalangkungan pinjaman online ilegal anu nransfer artosna. Modus ieu ngagaduhan tujuan yén pinjeuman online tiasa ngahéngkeun 20
korban sareng ngumpulkeun denda upami parantos langkung ti masa jatuh tempo. 3. Modus Ngareplikasi Ngaran Pinjol Ilegal janten Sarupa sareng Fintech Lending Legal Pinjeuman online illegal pasti bakal masarkeun produkna ku ngagunakeun nami anu béda-béda tapi sami sareng pinjeuman online anu legal kalayan tujuan yén para nasabah langkung gampang percanten ka aranjeunna. Pinjeuman online illegal bakal niron sababaraha nami pinjeuman online ieu kalayan masihan rohangan, hiji hurup, hurup ageung/leutik pikeun nipu korban target anu parantos disiapkeun. Malah teu saeutik modus pinjeuman online ilegal anu wani ngagunakeun logo OJK dina iklanna. C. Sistem pikeun Ngaksés Data Korban sareng Kaahlian Hacker Maling Data Hacker mangrupikeun jalma anu ahli pisan dina Kaamanan Siber, Sistem Komputer sareng Jaringan. Kalayan kecap sanésna, aranjeunna Master of Computer World. Kalayan kaahlian sapertos kitu, hacker tiasa ngalakukeun seueur hal dina sababaraha komputer sareng jaringan. Janten, di dieu anu penting nyaéta jinis hacker. Kusabab aya seueur Jenis Peretas di dunya téknologi. Upami hacker milih cara hukum maka anjeunna ngagunakeun kaahlian na keur salawasna. Upami henteu, maka anjeunna tiasa ngahontal kagiatan jahat anu ilegal. Kagiatan hacker tiasa ngabahayakeun atanapi mangpaat. Lamun Hacker nyoba maok data pribadi, duit jeung sajabana, jenis ieu aktivitas hacker ilegal jeung kagiatan goréng. Sanajan kitu, lamun manéhna dipaké kaahlian ieu pikeun ngamankeun sistem naon waé ngalawan peretas sanés, janten kagiatan ieu sah sareng unggal organisasi penting peryogi jalma sapertos kitu dina jaringanna. Black Hat Hacker mangrupikeun jinis Hacker anu tiasa disebatkeun anu paling bahaya. Motivasi utama maranéhanana nyaéta ngagunakeun pangaweruh maranéhna pikeun menangkeun data pribadi anu aranjeunna pikir penting. Henteu ngan éta, maranéhna 21 ogé bisa maok duit ti rekening bank. Jenis hacker ieu tiasa nyababkeun virus, malware sareng program jahat anu sanés sareng program ieu, aranjeunna ngadeteksi kerentanan sistem. Saatos ngalebetkeun sistem, aranjeunna tiasa diajar data kauangan bisnis, pribadi
atanapi kauangan pribadi anu penting. Maranéhna sanggup manjangkeun seueur jaringan pribadi sareng komputer. Éta ogé sanggup ngancurkeun sistem naon waé sareng ngamanipulasi paripolah sistem computer. G. Pentingna Data Pribadi Di hiji sisi, pinjeuman online ngagampangkeun jalma pikeun balanja, tapi di sisi sanésna, pinjeuman online saleresna nyababkeun karugian sabab data pribadi konsumen tiasa disebarkeun. Ku alatan éta, panyalindungan data pribadi konsumen diperyogikeun pisan. Kalayan émut ieu, penting pikeun marios perlindungan hukum data pribadi anu aya hubunganana sareng nginjeum sareng nginjeumkeun dina jasa aplikasi online, ogé sanksi pikeun ngalanggar data pribadi. Untungna, nagara geus méré panangtayungan konsumen sakumaha anu diatur dina Undang-Undang Nomer 8 Taun 1999 ngeunaan Peraturan Perlindungan Konsumen jeung Pelayanan Keuangan Nomor 1/POJK.07/2013 ngeunaan Perlindungan Konsumen di Bidang Jasa Keuangan, ogé Peraturan Menteri No. 20 Taun 2016 ngeunaan Perlindungan Data Pribadi dina Transaksi Elektronik. Tapi, Peraturan Menteri No. 20 Taun 2016 dianggap teu nyukupan dina méré panyalindungan data pribadi. Biasana, Pinjeuman Online nawiskeun syarat anu gampang pikeun pencairan dana nu gancang. Sarat anu diperyogikeun kalebet Kartu Identitas, SIM, NPWP, Kartu Kulawarga, Rekening Bank, bahkan nomer telepon pribadi. Numutkeun Dirjen Aplikasi dan Informasi (Aptika) Kementerian Komunikasi dan Informatika, Semuel Abrijani Pangerapan, aya 5 alesan pikeun ngajaga pentingna data pribadi, diantarana intimidasi online anu aya hubunganana sareng gender, nyegah panyalahgunaan data pribadi ku 22 pihak anu henteu tanggung jawab, ngahindarkeun poténsi fitnah, hak pikeun ngontrol data pribadi. Dicutat ku numutkeun Samuel, data pribadi ngawengku hak asasi manusa jeung privasi sakumaha disebutkeun dina Pasal 12
Deklarasi Universal Kamanusaan 1948. Kadua, data pribadi mangrupa asset atawa komoditi nu boga nilai luhur dina jaman big data jeung ékonomi digital. Ngobrol ngeunaan panyalindungan data pribadi geus husus diatur dina Undang-Undang Nomor 8 Taun 1999 ngeunaan Perlindungan Konsumen (UUPK). Perlindungan konsumen sakumaha diatur dina UU No. 8 Taun 1999 ngeunaan Perlindungan Konsumen, prinsipna, nya éta sakabéh usaha pikeun mastikeun kapastian hukum pikeun méré panyalindungan ka konsumén. Dina pinjaman online, konsumen mangrupikeun panampi injeuman, sedengkeun anu masihan pinjaman dianggap salaku palaku usaha, tapi dina hubungan antara panyadia jasa sareng anu masihan pinjaman, konsumen nyaéta anu masihan pinjaman. Ku éta, aya 2 (dua) pihak anu disebut konsumen, nya éta nu narima injeuman jeung nu mere injeuman (gumantung kana hubungan antara pihak). H. Tips pikeun Ngahindarkeun sareng Ngungkulan Pinjeuman Online Pikeun ngahindar jeung ngungkulan pinjeuman online, aya sababaraha hal anu kudu diupayakeun, saperti perluna sinergi gawé bareng antara Kemenkominfo, OJK, jeung kapulisian dina ngawasan palayanan pinjeuman online Pébruari 2019). Ayeuna, OJK, ngaliwatan satgas na, geus ngalakukeun léngkah pikeun nyegah layanan pinjeuman online ilegal. Hal ieu dilakukeun ku ngumumkeun daptar jasa pinjeuman online ilegal ka masarakat tuluy ngajukeun panyabutan blokir ngaliwatan Kominfo pikeun megat aksés kauanganna, tuluy nepikeun laporan ka pulisi 17 Pebruari 2019). Saterusna, pentingna ngaronjatkeun literasi digital masarakat. Kusabab dampak negatif tina jasa pinjeuman online ilegal anu paling ageung pikeun masarakat, kedah aya literasi di masarakat ngeunaan pinjeuman digital/berbasis téknologi. Masarakat kedah terang kana katangtuan, dampak, sareng perlindungan hukum tina transaksi pinjeuman online ieu. Masarakat kedah pinter sareng waspada sateuacan ngalakukeun transaksi pinjeuman online, khususna dina jasa pinjeuman online ilegal. 23
Mangka butuhna peraturan anu aya hubunganana sareng perlindungan pikeun konsumén jasa pinjeuman online anu ilegal. Dumasar kana PJOK No. 77/POJK.01/2016 ngeunaan Jasa Pinjeuman jeung Pinjeuman Berbasis Téknologi Informasi jeung POJK No. 13/POJK.02/2018 ngeunaan Inovasi Keuangan Digital di Bidang Jasa Keuangan, OJK ngan bisa nimbulkeun sanksi pikeun pausahaan jasa pinjeuman online anu resmi kadaptar ka OJK (legal). Tapi, OJK teu bisa méré sanksi lian ti nutup pausahaan pikeun pausahaan jasa pinjeuman online ilegal. Teras nu terakhir, perlu evaluasi mekanisme perizinan atawa pendaptaran parusahaan jasa pinjeuman online di OJK. Kitu deui aturan ngeunaan sanksi, dumasar kana PJOK No. 77/ POJK.01/2016 ngeunaan Jasa Pinjaman jeung Pinjaman Berbasis Téknologi Informasi jeung POJK No. 13/POJK.02/2018 ngeunaan Inovasi Keuangan Digital di Bidang Jasa Keuangan, OJK ogé ngan ukur berwenang pikeun ngawas parusahaan jasa pinjeuman online anu geus kadaptar ka OJK. Ayana parusahaan jasa injeuman online ilegal bisa timbul alatan hese mékanisme perizinan di OJK. Ieu kudu jadi tinimbangan pikeun OJK keur meunteun mékanisme perizinan atawa pendaptaran pikeun parusahaan jasa pinjeuman online. Tina sagala tips jeung usaha di luhur, tétéla yén peran OJK jeung pamaréntah dina ngungkulan jasa pinjeuman online ilegal téh kacida pentingna. Tapi, OJK jeung pamaréntah meryogikeun pangrojong Déwan Perwakilan Rakyat (DPR) RI ngeunaan perluna aturan husus pikeun ngungkulan jasa pinjeuman online ilegal. Dina hal ieu, DPR RI hususna Komite XI bisa ngalaksanakeun fungsi législatif jeung pangawasan pikeun ngariksa ayana peraturan husus pikeun merangan palayanan pinjeuman online ilegal. I. 4 Alesan Jalmi Milih Nginjeum di Pinjol 1. Sabab hayang beunghar ku cara instan Sadayana hoyong ngahontal status anu stabil dina kauangan. Tapi pikeun 24
meunangkeunana, tangtu aya gawé keras nu kudu dijalanan. Hanjakalna, aya sababaraha urang anu milih jalan anu gampang pikeun kéngingkeun artos hoyong janten beunghar tapi ku cara anu salah. 2. Keur kalilit hutang Pas kalilit hutang, khususna kalayan denda sareng bunga anu luhur, pasti anjeunna bakal mikir pondok. Pinjeuman online ieu tiasa masihan iming-iming genah anu tiasa ngajerat calon korban. Sumawona, mun debt collector geus datang jeung neror, pasti butuh duit keur nutupan hutang éta. Kanyataanna, hutang saméméhna ogé tina pinjeuman online. Jadi sabenerna, maranéhna nginjeum deui di pinjol séjén, ngan ngali liang pikeun nutupan liang. Antukna, kaayaan bakal parah. 3. Peryogi dana gancang Aya kali nalika anjeun peryogi duit dina jumlah sakian sacara gancang. Biasana ieu kajadian ka nu boga hutang, keur dirawat di rumah sakit, atawa ngeunaan sakola barudak maranéhanana. Tungtungna, aranjeunna mutuskeun pikeun nginjeum artos ka pinjol kusabab éta gampang sareng gancang. Sababaraha nganggap yén jumlah injeuman cukup leutik sahingga henteu masalah upami anjeun ngan ukur nginjeum dina pinjeuman online. Nyatana, anjeun kedah naliti parusahaan pinjeuman online anu anjeun pilih. Lantaran dina mangsa ieu, loba pisan parrusahaan-pausahaan injeuman curang anu kacida ngarugikeun masarakat. 4. Boga sajarah standar Alesan anu sanés naha aya anu resep pinjaman online nyaéta kusabab aranjeunna gaduh sajarah standar. Janten, pinjeumanna bakal gampang ditolak di bank. Riwayat ieu bakal kacatet ku OJK sarta para rentenir tiasa terang nalika ngaksés 25 data pribadi calon paminjeum. Upami parusahaan pinjeuman anu anjeun pilih dipercaya, maka anjeun ogé moal gampang kéngingkeun pinjaman kusabab aya catetan kauangan anu goréng. Tapi lamun pinjol ilegal, éta teu jadi masalah sabab teu paduli ngeunaan riwayat saacanna. Aranjeunna ngan fokus kana nyadiakeun bunga injeuman anu kacida gedéna ku kituna ngabeuratkeun pikeun paminjeum.
J. Hukum injeuman online Aya seueur pelanggaran hukum anu dilakukeun ku pamilik pinjeuman online ka konsuménna. Contona, pencairan tanpa idin pamohon, ancaman pikeun nyebarkeun data pribadi, teror jeung intimidasi, tagihan ku kecap kasar, jeung pelecehan seksual. "Pinjeuman online anu nyebarkeun data pribadi tiasa dikenakeun Pasal 32 junto (jo) Pasal 48 UU No. 11 Taun 2008 pakait sareng UU No. 19 Taun 2016 ngeunaan Informasi sareng Transaksi Elektronik. Pami masihan anceman maka tiasa dijerat ku Pasal 368 KUHP jeung Pasal 29 jo Pasal 45B UU ITE. Sareng pami ngalakukeun kakerasan fisik jeung panyandakkan barang tiasa dijerat ku KUHP Pasal 170, Pasal 351, Pasal 368 ayat 1 jeung Pasal 335 ayat 1sanggeus putusan Mahkamah Konstitusi". Kaunggulan tina fasilitas pinjaman online Pinjeuman online gaduh kaunggulan tibatan pinjeuman konvensional, nyaéta, pinjeuman online ngagaduhan prosés anu langkung pondok tibatan pinjeuman sanés. Sacara umum, aplikasi injeuman kauangan konvensional, anu dilakukeun sacara offline, peryogi waktos persetujuan anu teu pondok bahkan tiasa nyandak sababaraha dinten. Dimimitian tina prosés aplikasi injeuman ku ngalebetkeun dokumén anu diperyogikeun sapertos KTP, tagihan listrik, buku nikah sareng jaminan. Survey langsung ka imah atawa lingkungan pikeun mastikeun katepatan data. Pinjaman online henteu ngabutuhkeun survey fisik. Saratna basajan, contona, cukup scan atanapi poto KTP sareng ngeusian formulir aplikasi pinjeuman online, teu kedah saribet pinjeuman offline. Survei dilaksanakeun sacara online ku cara ngeusian angkét. teu aya nyanghareupan dina pinjaman online. Sanggeus éta injeuman bakal langsung cair dina waktu kurang ti hiji poé. Jumlah nominal duit bakal langsung ka rekening pribadi. Salaku tambahan, pinjeuman online umumna henteu ngabutuhkeun jaminan, ku kituna masarakat tiasa ngalamar pinjeuman online ngalangkungan aplikasi tanpa jaminan. K. Kakurangan fasilitas pinjeuman online 1. Pinjeuman online nominal terbatas. 26
Pinjeuman online gaduh nominal anu terbatas, umumna ngan sakitar 10 juta rupiah kahandap. Kusabab pinjeuman online ngan ditujukeun pikeun jalma anu pangabutuhna rusuh sareng nominalna leutik. 2. Mangsa injeuman pondok. Pinjeuman online ngagaduhan periode pinjeuman anu pondok, hartosna upami urang nginjeum online kedah gancang dipulangkeun sabab bungana henteu seueur. 3. Bungana rada luhur batan bunga pinjaman bank. Bunga biasana diitung unggal dinten sareng pembayaran bunga mangrupikeun sajumlah dinten pinjeuman. Asosiasi pinjeuman online (AFPI) netepkeun suku bunga maksimal nyaéta 0.8% per dinten atanapi 24% sabulan (asumsi 30 dinten). 4. Aya waragad lianna. teu kaasup kawajiban bunga, nu ngajadikeun total biaya injeuman online rada mahal.
L. Sababaraha Pinjeuman Online Resmi No NAMA WEBSITE FINTECH 1. Danamas p2p.danamas.co. id 2. Investree d 3. Indodana indodana.id 4. Toko Modal .co.i d 5. Modalku .co.i d 6. Maucash maucash.id 7. Finmas id 8. Akseleran co.id 9. FinPlus id STATUS Kadaptar jeung Kalisensi Kadaptar jeung Kalisensi Kadaptar jeung Kalisensi Kadaptar jeung Kalisensi Kadaptar jeung Kalisensi Kadaptar jeung Kalisensi Kadaptar jeung Kalisensi Kadaptar jeung Kalisensi Kadaptar jeung Kalisensi
10. PinjamDuit id Kadaptar jeung Kalisensi 27 M. Tips Aman pikeun Milih Pinjaman Online Dipercaya 1. Mertimbangkeun Kamampuhan Mayar Para pawacana kauangan masihan saran, yén wates aman pikeun pangmayaran hutang nyaéta 30 persén tina total panghasilan Anjeun. 28 2. Henteu pikeun Hal Konsumtif Sateuacan ngadamel pinjeuman online, anjeun kedah mikir heula naon tujuanana. Naha kusabab kabutuhan atanapi ngan ukur hoyong minuhan gaya hungkul. Lamun dipaké pikeun hal produktif bisa nyadiakeun kauntungan gede, mangka anjeun bisa mertimbangkeun nyieun injeuman. 3. Mariksa Legalitas Pinjol di OJK Anu kudu ditilik saméméh ngalamar injeuman nyaéta legalitas parusahaan panyalenggara, pikeun mastikeun naha parusahaan geus didaptarkeun ka OJK. Saupama pausahaan geus kadaptar sarta geus boga idin ti OJK, hartina pausahaan panyelenggara geus tunduk jeung beroperasi luyu jeung katangtuan nu berlaku. N. Tips pikeun jalma anu geus injeuman on gajian ilegal Geura bayarkeun Laporkeun ka SWI via email waspadainvestasi@ojk.go.id pikeun ngalakukeun meungpeuk, béwara, sareng laporan ka kapulisian Upami anjeun gaduh kamampuan terbatas pikeun mayar, ajukeun restrukturisasi dina
bentuk ngirangan bunga, kapanjangan jangka waktos, atanapi ngaleungitkeun denda; Lamun éta tos jatuh tempo jeung teu bisa mayar, teras eureun nyobian pikeun manggihan pinjeuman anyar pikeun mayar hutang heubeul. O. Data OJK hasil pinjeuman online 2022 Otoritas Jasa Keuangan (OJK) ngalaporkeun yén jumlah panyaluran pinjeuman fintech p2p lending ngahontal Rp23,07 triliun per Maret 2022 atanapi sateuacan Ramadhan. Niléy ieu tumuwuh sakitar 40,67% dibandingkeun bulan saméméhna anu gedéna Rp16,40 triliun. Ti Januari nepi ka Juni 2021 Kominfo nanganan 447 fintech ilegal Dina ngan kirang ti genep bulan, urang geus nanganan 447 kasus fintech ilegal, ieu nembongkeun sakumaha seeur na oknum-oknum éta. Kacatet pananganan ngeunaan file sharing aya 191, disusul ku aplikasi 105, 76 média sosial, jeung 75 situs web. Data OJK hasil pinjeuman online taun 2022 29
Panyaluran pinjeuman fintech lending dina Maret 2022 bahkan ningkat sakitar 96,17% dibandingkeun période anu sami taun saméméhna. Dina Maret 2021, panyaluran fintech lending kacatet Rp 11,76 triliun. Pinjeuman Fintech lending disalurkeun ka 17,02 juta badan paminjeum (borrower) dina Maret 2022. Jumlah paminjeum naék 33,38% dibandingkeun bulan sateuacana. Mayoritas atawa 13,50 juta paminjeum asalna ti wewengkon Jawa. Pinjeuman sajumlah Rp8,60 triliun atawa 37,28% dibikeun ka sektor produktif. Tina jumlah éta, Rp3,48 triliun diinjeumkeun ka séktor perdagangan borongan jeung eceran. P. Aplikasi pinjeuman online munggaran di Amérika Serikat Dicutat tina Jurnal nu dijieun ku Michal Herzenstein, jeung nusanesna. Taun 2006, situs web pangbooming na nyaéta Prosper éta kahiji, lajeng situs lelang pinjeuman P2P pangbadagna di AS, kalawan leuwih 480.000 anggota didaptarkeun. Kusabab ngadegna dina Maret 2006, nepi ka Désémber 2007, situs asalna leuwih ti 100 juta pinjeuman pribadi. Prosper nempatkeun dirina salaku pamodal online, sareng pasar nawiskeun para nasabahna campuran lelang pinjeuman P2P sapertos eBay sareng lusinan forum diskusi lalu lintas tinggi. Dina panglawungan online ieu, paminjeum biasana ilubiung sateuacan, salami, sareng saatos ngirimkeun pamundut injeuman pikeun nyayogikeun inpormasi anu langkung lengkep ihwal dirina, sareng ngajawab patarosan. Paméré pinjeuman ilubiung dina panglawungan pikeun ngabahas strategi injeumanna, mertimbangkeun kualitas lélang pinjeuman individu, sareng pikeun sosialisasi sareng nusanésna. Pinjeuman Online sareng Pinjeuman Angsuran di Luar Negeri, Saha anu ngagunakeunana? Jeung naha? Dina jurnal anu ditulis ku Stephen Nunez, Kelsey Schaberg, sareng nusanésna. 30
Kempelan data skala ageung anu luar biasa, nyertakeun ciri paminjeum sareng hasil injeuman dina skala nasional (New York). Ciri-ciri ieu, diantarana: 1. Saha nu nginjeum? Seueur jalma anu kadaptar dina data administrasi gaduh panghasilan rendah, langkung ti 20 persen. Teras kéngingkeun kauntungan bersih langkung ti 40,000 sataun nalika aranjeunna ngajukeun pinjeuman (anu ditarjamahkeun kana panghasilan kotor nu jumlahna ampir 53.000 per taun). Nya kitu, bari lolobana individu dina administrasi data nyéwakeun imah maranéhanana, 31 ngeunaan sapertilu paminjeum mangrupakeun pamilik imahna. Sareng, distribusi pendidikan pangguna pinjeuman subprime online anu ditaliti langkung luhur rata-rata AS: langkung ti 40 persén réspondén survey ngagaduhan gelar kuliah opat taun atanapi langkung luhur. 2. Naon éta parilaku pinjeuman nu has? Seueur paminjeum online nyandak pinjeuman bayareun anu teu konvensional. Default nyaéta anu umum. Nalika injeuman bayareun mangrupikeun jinis produk anu paling umum dina kempelan data, seueur instrumen kauangan dina sistem kajelasan sigana gaduh struktur anu henteu konvensional. Seueur "pinjeuman gajian" Sigana pinjeuman cicilan online mangrupikeun suku bunga anu luhur. Ngan 18 persén paminjeum nyandak sahenteuna hiji injeuman dina taun 2013 atawa 2014 anu boga ciri tina injeuman bayareun tradisional (injeuman tunggal kayaning injeuman anu jatuh tempo dina hiji bulan saatos pancairan). Ngeunaan 42 persén paminjeum némbongkeun dina sakabéh pangmayaran injeuman maranéhanana, sarta ampir tilu parapat ti paminjeum mayar kirang ti jumlah nu dijadwalkeun sahenteuna sakali (nunjukkeun tingkat luhur aktivitas rollover). Ampir satengahna paminjeum parantos gagal injeuman, sanaos langkung ti dua per tilu mungkas mayar sahenteuna hiji pinjeuman pinuh. Kalolobaan réspondén survéy geus nyokot kaluar dua nepi ka tilu injeuman bayareun dina sataun katukang, rollover sarta ngabogaan leuwih ti hiji gajian injeuman dina hiji waktu anu kajadian
umum. rollover taun katukang oge umum. Sakitar saparapat responden ngalaporkeun ngagulirkeun injeuman genep kali atanapi langkung dina taun sateuacana. Hasil ieu konsisten sareng papanggihan tina data administrasi sareng seueur panilitian anu sanés, anu nunjukkeun yén pinjeuman gajian sering digulung deui. Rollover langkung dipikaresep upami réspondén ngalaporkeun gaduh biaya darurat atanapi kaséépeun duit dina akhir bulan, diantara faktor prediksi anu sanés. Utamana, 71 persén réspondén ngalaporkeun saatos gaduh langkung ti hiji pinjeuman gajian kabuka sakaligus sahenteuna sakali dina kahirupanna. Q. Naha urang asing jarang ngagunakeun pinjeuman online 1. Server injeuman online pangseeurna dijieun ku asing. 2. Langkung percanten Kartu Kredit tibatan Pinjeuman Online. R. Prediksi Résiko Pamayaran Muka sareng Gagal Bayar dina Pinjaman Konsumén Tanpa Cicilan dina Pinjeuman Online di Luar Negeri. Di luar negeri, saeutik pisan jalma anu ngagunakeun pinjeuman online. Sakumaha anu disebatkeun dina slide sateuacana, sareng dumasar kana panilitian, pangladén pinjeuman online paling seeur didamel ku urang asing. Sajaba ti éta, urang asing ogé ngaduga resiko. Resiko anu diprediksi kalebet; 1. Kalolobaan injeuman prabayar nu gagal dibayar ditinggal ti nu pinjeuman online. 2. Pamayaran di muka sareung standarna kapanggih boga pola béda. 3. Modél régrési logistik multinomial digunakeun pikeun ngadugadua kajadian éta. 4. Duanana pamayaran di muka atawa standarna bisa diprediksi akurat ku rupa-rupa variabel. 5. Validasi out-of-sampel disadiakeun pikeun data injeuman konsumen nu teu aman. S. Hal-hal anu Kedah Dilakukeun Upami Anjeun Parantos Kabetot dina Pinjol Satgas Waspada Investasi nu nyarankeun paminjeum pikeun nyandak lima léngkah ieu: 32
1. Saénggalna bayar 2. Laporkeun ka Satgas Waspada Investasi sareng Kapulisian 33 3. Upami Anjeun gaduh kawatesan kamampuhan pikeun mayar, ajukeun pikeun strukturisasi ulang dina bentuk ngurangan bunga, parpanjanganjangka waktos, panghapusan denda, jeung Lamun geus alatan jeung teu bisa mayar, mangka eureun nyoba manggihan injeuman anyar pikeun mayar hutang heubeul. 4. Lamun geus narima tagihan teu beretika (teror, nyingsieunan, pelecehan), mangka: Blokir sakabeh nomer kontak nu ngirim teror. Béjakeun ka sadaya kontak dina telepon sélulér anjeun yén upami nampi pesen ngeunaan pinjeuman online ilegal, supados teu malire. Geura lapor ka pulisi. Lampirkeun laporan Pulisi ka kontak panagih anu masih muncul. Tong hilap, upami tos kagok kajerat dina pinjol, laporan atanapi keluhan ngeunaan kasus pinjol illegal tiasa dilakukeun ngalangkungan situs wéb sareng info@cyber.polri.go.id atanapi Kontak OJK 157 ( WA 081157157157), email konsumen@ojk.go.id atanapi waspadainvestasi@ojk.go.id. T. Pinjeuman online luar negeri Upami anjeun parantos kajebak kiridit online illegal sareng ayeuna seueur pinjeuman illegal anjeun di luar negeri, anjeun kedah ati-ati. Henteu aya kiridit luar negeri anu aman, janten disarankeun nginjeum dana anu kadaptar ka OJK (Otoritas Jasa Keuangan) Indonésia sacara online. Duit Tunai Duit tunai mangrupikeun aplikasi anu tiasa dianggo salaku fasilitas kiridit online kalayan prosés aplikasi anu lumayan sareng gancang, ngalarapkeun téknologi database modéren sareng salaku fasilitas kiridit aplikasi anu dicandak tina convenience account ieu. Prodak Kiridit Duit Cash Online
Jumlah Tunai: Rp 500.000 - Rp 20.000.000 Jangka waktu injeuman: 91-365 poé Bunga rendah (maksimum): 24% per taun. Simulasi kiridit. Jumlah kiridit nyaéta 1.000.000, bungana 14%, sareng pembayaran sateuacan periode pinjeuman 91 dinten nyaéta 1.034.904 (Itungan rinci: 1.000.000 * 14% / 365 * 91 + 1.000.000) Kumaha ngadaptar atanapi ngirimkeun Saatos ngalebetkeun sadaya inpormasi KTP sareng KK Elektrik panganyarna, ngalebetkeun inpormasi rekening bank anjeun, sareng milih jumlah injeuman, jumlah injeuman bakal ditransfer ka rekening bank anjeun dina 5 menit saatos nyetél. Syarat Aplikasi Pinjeuman Abdi warga nagara Indonesia sareng yuswa 18 taun gaduh E-KTP. ka luhur. Naha hutang online tiasa nganggo akun batur? Aya sababaraha aplikasi injeuman, sapertos apk Akulaku, dimana anjeun tiasa nganggo akun jalma sanés salaku syarat pendaptaran, tapi umumna parusahaan fintech meryogikeun akun pribadi salaku média pikeun transaksi kauangan, ti mimiti ngaluarkeun dana dugi ka mayar cicilan. JULO PT. JULO FINANCIAL TECHNOLOGY nyaéta panyadia jasa kauangan resmi anu kalibet dina bidang pinjeuman online anu kadaptar ka OJK kalayan nomer pendaptaran S-589/NB.213/2018 luyu jeung undang-undang Otoritas Jasa Keuangan Republik Indonesia No. 77./POJK.01/2016. JULO ogé parantos resmi nampi lisénsi lengkep dina status lisénsi ngalangkungan nomer pendaptaran KEP-16/D.05/2020. Fitur utama aplikasi JULO Jumlah injeuman JULO nyaéta Rp 500.000 - 8.000.000 dina awal periode pamayaran 61 dugi ka 180 dinten (6 bulan) Tingkat bunga 4% - 7% per bulan (~April 48% - 84%). Kaunggulan JULO dibandingkeun aplikasi séjén JULO ngagaduhan lisénsi resmi ti OJK sareng mangrupikeun salah sahiji panyadia 34 35
pinjeuman anu paling dipercaya. Suku bunga rendah diterapkeun pikeun genah paminjeum. Pinjeuman tiasa dilunasan dina waktos 24 jam sadinten. Bisa diciil nepi ka 6 bulan. TUNAIKU Aya cashback pikeun giveaway bulanan sareng pangmayaran cicilan. Situs web JuloTunaiku. Salah sahiji aplikasi pinjeuman anu pangsaéna kalayan jangka waktos anu ringan anu tiasa mayar dugi ka Rp. Angsuran $20 juta dugi ka 20 bulan, ngan sayogi di TUNAIKU. Diluncurkeun taun 2014, Tunaiku mangrupikeun platform pinjeuman online pikeun PT. Bank Amar Indonésia kadaptar sarta diawaskeun ku Otoritas Jasa Keuangan (OJK). Bank Amar sorangan nyaéta bank Surabaya anu geus aya di Indonésia ti taun 1991. Lantaran Tunaiku geus ngalaksanakeun téknologi finansial (fintech) panganyarna pikeun aplikasi hutang online, prosés pangajuan pinjeuman tanpa jaminan di dieu téh gancang jeung gampang. . Fungsi pinjeuman tunai online Pamayaran Hutang Gancang: 2-20 juta Tenor: Minimal 6 bulan, Maksimum 20 sasih Pinjeuman bunga rendah: 3% - 4% Tingkat Taunan Maksimum (APR): 36% - 48% Biaya Manajemén Pinjeuman Tunai: Rp 540 rebu Simulasi Itungan Injeuman Conto itungan kiridit gancang: Lamun leungit hutang 10 juta rupia, cicilan bulanan anjeun bakal jadi Rp. 1.167.960 - Rp. 1.276.210, total pangmayaran hutang Rp. 14.795.177 - Rp. 16.575.654. Rupiah Gancang 36 Upami anjeun hoyong ngajukeun pinjeuman tanpa jaminan tanpa slip gaji, cara anu paling gampang nyaéta ngajukeun pinjeuman Rupiah anu gancang, aman sareng aman
tanpa syarat sareng syarat anu rumit. Produk Pinjeuman Online Rupiah Gancang Jumlah Tunai: Rp 400.000 - Rp 5.000.000 Jangka waktu injeuman: 91- 365 poé Bunga rendah (maksimum): 24% per taun Salaku platform layanan P2P, PT. KUFI tiasa ngecas waragad anu béda-béda gumantung kana prodak kiridit anu anjeun pilih, sareng biaya di handap ieu dianggo pikeun évaluasi ranking kiridit, manajemén akun sareng panggunaan pihak katilu. Rupiah Fast Menjamin Aplikasi injeuman ieu bakal nanganan sagala rupa pangaweruh sareng privasi sadaya paminjeum, sabab aplikasi injeuman ieu sacara resmi disertipikasi ISO kalayan idin ti OJK. Q. Loba injeuman ilegal server mancanagara Seuseueurna server pinjeuman online ilegal di Indonésia dipikanyaho ayana di luar negeri. Hindarkeun kagiatan ilegal ieu ku ngahususkeun rohangan perjalanan anjeun. Tujuan anu jelas nyaéta pikeun mastikeun yén bisnis pinjeuman ilegal teu aya deui rohangan pikeun mindahkeun. Panyampurnaan dilakukeun pikeun ngagampangkeun komunikasi ka masarakat bari ngirangan rohangan pinjeuman ilegal anu aya. Ngabantosan masarakat Indonésia pikeun terang langkung seueur ngeunaan pangaweruh kauanganna. Anjeunna ogé ngaimbau ka parusahaan parusahaan Indonésia pikeun henteu gawé bareng sareng paminjeum ilegal. SWI geus mutuskeun pikeun komunikasi sareng bank jeung panyadia ladenan pamayaran nu mangpaat teu kerjasami sareng pinjeuman ilegal. Ieu kusabab paméré injeuman ilegal di Indonésia mindahkeun dana ngaliwatan sistem pamayaran badan hukum. 37 Panyidik nyebutkeun pulisi jeung OJK mimiti nyokot tindakan agrésif, utamana ngalawan injeuman ilegal, utamana dina kapamimpinan Présidén Jokowi. Tongam ngaku loba halangan pikeun ngaréngsékeun paminjeum ilegal. Ku alatan éta, peran
masarakat pikeun ngalaporkeun pinjeuman ilegal téh pangjurung pisan. "Masalah urang ayeuna nyaéta seueur jalma anu henteu nelepon pulisi kusabab kalakuan terorisme ieu," saurna. Anjeunna yakin pulisi bakal tiasa ngabéréskeun pasualan pinjeuman illegal ieu. Sabab, salian ku ayana téhnologi deteksi nu canggih, bukti jeung saksi publik mantuan ngagugat organisasi injeuman terlarang. "Alat nginjeumkeun (dimana anjeun nginjeum artos) canggih pisan ku kit una pulisi pasti tiasa mendakanana. Sabab lamun aya peran ti masarakat, sagala aduan bakal jelas. Saur anjeunna, "Kuring boga saksi, jadi kuring bakal wani ngalakukeun tindakan. hukuman pidana,"saurna. Bulan kamari, pulisi nyekel 40 parusahaan pinjeuman online ilegal. R. Bédana Sistem Pinjaman Online di Indonésia jeung di Mancanagara Sistem Manajemén Pinjeuman Online mangrupikeun aplikasi wéb anu saderhana sareng ramah pangguna, dikembangkeun dina PHP MySQL, nganggo HTML, CSS, JavaScript, Modal, Ajax sareng Bootstrap. Sistim ieu ngandung admin pikeun ngatur éntri data, admin tiasa nambihan staf pikeun ngawas aplikasi, mupus apdet, pariksa bunga pinjeuan, sareng pariksa jinis pinjeuman. Sistem Pinjeuman Online Indonésia 1. Sistim ieu dirancang pikeun gampang ngajaga data nasabah injeuman husus. 2. Konsumén tiasa ngajukeun pinjeuman tanpa nganjang ka bank. 3. Konsumén tiasa ngajukeun pinjeuman rekening sacara online. Konsumén kedah ngeusian saratna dina aplikasi injeuman. 38 4. Sistim ieu dijieun pikeun nyimpen rékaman nasabah anu geus nyokot injeuman ti bank. 5. Sistim ieu ngamungkinkeun para nasabah sangkan pangmayaran online. 6. Administrator mangrupikeun pangguna utama aplikasi wéb ieu sareng anjeunna tiasa nambihan rinci karyawan, jinis pinjaman, biaya denda, jsb. Rupa-rupa jinis Laporan tiasa ditingali.
Sistem Pinjeuman Online Luar Negeri 1. Sistem Manajemén Pinjeuman Online, nasabah tiasa ngajukeun pinjeuman sacara online. 2. Nasabah kedah ngalamar pinjeuman sacara online. 3. Staf atawa admin boga wewenang pikeun nyatujuan atawa nolak aplikasi injeuman. Konsumén tiasa ningali detil akun Pinjaman, Suku Bunga, rinci jadwal pamayaran, jsb. 4. Konsumén tiasa mayar pinjeuman sacara online. 5. Saatos mayar, sistem ngahasilkeun resi kalawan jumlah total nu dibayarkeun jeung jumlah saldo. 6. Sistim nu Etang waragad pamrosesan jeung waragad mayar telat sacara otomatis. 7. Administrator tiasa ningali detil pamayaran, detil akun injeuman, detil pamayarannu katunda, akun nu dieureunkeun, jsb. S. Server Pinjol aya di luar negeri, sareng panalungtikan kasusna kedah ngalibetkeun parusahaan multinasional. Pasar pikeun server pangembangan aplikasi pinjeuman online nyaéta di luar negeri. Satgas Waspada Investasi OJK narékahan pikeun nutup kiridit online ilegal. Ayeuna, 22% server pinjeuman online aya di Indonesia, 34% aya di luar negeri, sareng 44% henteu terang asal-usulna. Sésana 44% henteu terang dimana serverna. Meureun sabab ngagunakeun média sosial. Ti dinya, tanda anjeun kudu meuntas. Aya batur anu ngagunakeun urang Indonésia pikeun operasi kiridit online ilegal. Numutkeun kana tuduhan sareng panyalidikanSatgas Waspada Investasi, motif pinjeuman online ilegal nyaéta pikeun nipu kanggo kauntungan anu ageung. Pinjeuman online sanés waé ti Indonésia, tapi urang asing, masalah pinjaman online ilegal henteu tiasa dianggap enteng. Hal ieu disababkeun ku karugian anu ditanggung ku kiridit henteu ageung, sareng tétéla ancaman kiridit anu beredar di Indonésia ayeuna sanés waé ti Indonésia, tapi ogé ti luar negeri. Hayu urang tingali inpormasi langkung seueur di handap. Naon waé anu ilegal nyaéta goréng sareng disarankeun pikeun ngahindari, ogé naséhat online anu ilegal. Masalah kiridit jaringan ilegal ogé masalah anyar anu geus dibasmi ku loba pihak. Hanjakal, aranjeunna mindeng teu salah, sanajan tétéla yén pulsa online beredar di Indonesia lain ngan datangna ti Indonésia, tapi ogé ti 39
luar nagri, kayaning Cina atawa malah India. Numutkeun data anu dikaluarkeun ku Investment Alert Working Group (SWI), ngan sakitar 22% tina server kiridit online ilegal anu beredar di Indonésia asalna ti Indonésia. Samentara éta, 40% di antarana asalna tina server anu henteu dipikanyaho asal-usulna, sabab dilakukeun ngaliwatan média sosial anu hese dilacak sareng asalna ti luar Indonesia. Dinten Jumaah (25 Juni 2021), Pupuhu SWI Tongam L Tobing nyarios kieu dina acara CNBC Indonesia Profits, "Tina data anu kami kumpulkeun tina server kami di Indonesia, 22%. "40% henteu terang dimana, sabab dilakukeun dina média sosial. média. Sésana di luar negeri di Singapura, India, Cina, jsb. Kasus pinjeuman online di luar negeri sareng di Indonesia Kasus Pinjeuman Online Luar Negeri Bos sareng server pinjeuman ilegal ieu aya di luar negeri. Tétéla loba rentenir ilegal nempatkeun server maranéhanana di luar negeri, di Indonesia ogé euweuh pangontrol. Pangusaha atanapi pangontrol anu nganggo nomer sélulér di luar negeri teu tiasa dilacak. Pikeun injeuman Rp Cepet, dua juragan warga Cina nu inisialna XW jeung GK sarta palakuna can katéwak. Henteu écés naha dua tokoh utama éta aya di 40 Koréa Kidul atanapi di luar negeri. Tapi, sakurang-kurangna palaku ieu teu bisa asup deui ka Indonésia lamun geus aya di luar nagri, paminjeum ilegal jeung juragan Billy biasana ngan dipaké pikeun ngarekrut staf di Indonésia. Ku alatan éta, pinjeuman ilegal gaduh modus operasi di luar negeri. Jelas, pikeun nyingkahan panegak hukum ngalawan aranjeunna. Sadaya kajahatan kedah diadili supados henteu katangkep, Naha aya cara pikeun meungpeuk mode bos sareng server luar negeri? Salah sahiji cara nyaéta pikeun nangkep palaku, tapi upami aya hubunganana sareng kawijakan nagara, éta tiasa béda. Sanggeus nungkulan kasus injeuman ilegal, pamaréntah ngarasa perlu ngahubungan jalma mancanagara. Léngkah Bareskrim pikeun merangan pinjeuman ilegal téh kacida diajén ku DPR. Anggota Komite Kasabelas, Wihadi Wiyanto, nétélakeun, Bareskrim kudu gawé bareng jeung Otoritas Jasa Keuangan (OJK) pikeun ngaréngsékeun pinjeuman ilegal. Wihadi saleresna ngagaduhan kelompok kerja pikeun ngawas kabiasaan kauangan ilegal di masarakat. Tapi, kapasitas satgas ieu henteu acan
ngahontal tindakan hukum sareng teu acan dimanfaatkeun sapinuhna. Janten Wihadi hoyong ngaluncurkeun Bareskrim sareng ngajatuhkeun sanksi anu langkung ketat ka anu masihan pinjeuman. Kasus Pinjeuman Online di Indonésia Hanjakalna, para panghutang kiridit online anu tadina ngan ukur nginjeum Rp 1 juta, ayeuna jadi hutang nominal anu teu wajar alatan bunga jeung denda. Mimitina YI ngajukeun kiridit online ngaliwatan aplikasi pinjeuman anakna. Dina tanggal 7, wates kiridit per tenor nyaéta 1 juta rupiah, tapi total limit 10 juta rupiah. 680 juta won. Alesanna nyaéta dipotong biaya administrasi saageung 320.000. Tenor kalawan YI atawa saluhureuna salami saminggu bakal meunang Rp per poé. Denda saageung 70.000 ditumpukeun. Dina raraga mayar hutangna supados teu terus tumuwuh dina platform paméré pinjeuman na, anjeunna tungtungna 41 mutuskeun pikeun ngajukeun proposal anak dina platform sejen. Ogé online. Hasilna, YI 4 nginjeum aplikasi anu wates pamakean Rp 4 juta, tapi ayeuna pokokna geus dua kali lipat jadi Rp 30 juta. Khususna, ancaman teroris anu ngancam tina platform pinjeuman online anu dianggo ngajantenkeun anjeunna depresi. Hanjakalna, paminjeum ngancam bakal ngabagi data pribadi YI upami anjeunna henteu langsung mayar. T. Jinis sareng sumber pinjeuman online luar negeri sareng Indonésia • Jinis pinjeuman online luar negeri Garis hiji bangsa butuh duit pikeun muterkeun roda pamaréntahan jeung pangwangunan ékonomi. Salah sahiji waragad asalna tina panarimaan pajak, jsb. Tapi, panghasilan nasional henteu cekap pikeun ngalaksanakeun pamaréntahan sareng pangwangunan ékonomi. Ku alatan éta, pamaréntah boga hak pikeun ménta kiridit asing. Dina hal ieu, Tips Hukum ngajelaskeun bentuk, jinis sareng sumber kiridit asing. Dumasar kana Peraturan Pamaréntah Nomer 10 Taun 2011 ngeunaan Tata Cara Pengadaan Pinjeuman Luar Negeri jeung Tata Cara Panarimaan Subsidi, Hibah Pamaréntah nyaéta sakabéh
panarimaan nagara anu sifatna kontrak jeung teu bisa dialihkeun dina wangun usaha resmi. Reimbursement lumangsung domestik atawa mancanagara. Peran pamaréntah nyaéta ngalaksanakeun kiridit luar negeri anu asalna ti luar negeri sareng swasta. Pinjeuman luar negeri digunakeun pikeun ngabiayaan defisit APBN, pembiayaan prioritas kementerian atawa lembaga, manajemen portofolio hutang, pinjeuman pamaréntah daérah, pinjeuman BUMN jeung pinjeuman pamaréntah daérah, pinjeuman BUMN atawa korporasi internasional. Jinis sareng sumber kiridit asing kalebet: Jinis: 1. Pinjeuman Tunai jeung 2. Kagiatan kiridit. Sumber: 1. Kreditur multilateral nyaéta lembaga kauangan internasional anu diwangun ku sababaraha nagara anu nyayogikeun kiridit ka pamaréntah. 2. Kreditur bilateral nyaéta pamaréntah atawa badan asing anu ditunjuk ku pamaréntah asing, atawa lembaga atas nama pamaréntah asing anu méré kiridit ka pamaréntah. 3. Kreditor swasta asing anu diwangun ku lembaga kauangan asing, lembaga kauangan nagara, jeung lembaga kauangan asing anu ngalaksanakeun kagiatan usaha di luar wilayah Indonesia nyadiakeun pinjeuman anyar ka wilayah Indonesia anu nyadiakeun kiridit ka investor. 4. Badan panjaminan kiridit ékspor nyaéta lembaga anu ditunjuk ku nagara deungeun pikeun méré jaminan, asuransi, kiridit langsung, subsidi bunga, jeung dukungan kauangan pikeun ngaronjatkeun ékspor nagara anu bersangkutan, atawa sabagéan gedé dana pikeun meuli barang. jsb. Nyadiakeun jasa di nagarana, cicing jeung ngalakonan usaha di luar wilayah Indonesia. 42
Jinis pinjaman online di Indonésia Aya seueur jinis kiridit online di Indonesia anu disayogikeun ku Fintech, kalebet pinjeuman tanpa jaminan, pinjeuman multiguna, sareng pinjeuman parusahaan. 1. Kiridit Tanpa Jaminan Online (KTA) Salah sahiji jinis kiridit online anu pang populerna di Indonésia nyaéta KTA. Ampir sadaya parusahaan pinjeuman P2P nawiskeun jinis kiridit ieu. Tanpa jaminan sareng BI Checking anu panjang, debitur tiasa nampi kiridit rata-rata dugi ka Rp 8 juta dina jangka waktu 3,6 dugi ka 12 bulan. Tarif KTA online pikeun parusahaan fintech lumayan luhur, 0,5%-3% 43 per dinten, kalayan denda pami telat rata-rata dugi ka Rp 150.000 per sasih. Prosés pangajuan kiridit teu ngajamin nanaon jeung bebas digunakeun pikeun tujuan nanaon, salami teu ngalawan atawa ngalawan hukum. Daya tarik pangbadagna KTA online nyaéta prosés panemuan ngan ukur sababaraha menit atanapi jam. Kalewihan Kakurangan KTA Online: Kalewihan: pamayaran gancang, tiasa dianggo pikeun tujuan naon waé, henteu aya jaminan, henteu aya kartu kiridit Kakirangan: jangka pondok sareng wates leutik, suku bunga luhur, biaya manajemén luhur. 2. Kiridit serbaguna Ieu mangrupikeun jinis kiridit online Indonésia pikeun usaha leutik sareng sedeng (UKM). Sabab, jumlah kiriditna lumayan gedé, nepi ka milyaran rupiah. Sapertos KTA online, kiridit serbaguna ieu tiasa diterapkeun tanpa jaminan. Tapi, jangka waktos injeuman biasana pondok, dugi ka 12 bulan. Samentara éta, suku bunga leuwih luhur batan KTA online nu bisa ngahontal 3% per sasih atawa 12% per taun tanpa pangropéa jeung asuransi sasihan. Naha suku bunga anu ditagihkeun kana pinjeuman multiguna online ieu luhur pisan? Sumber dana maranéhanana masih asalna ti warga, jadi wajar lamun maranéhna hayang untung tina sagala kiridit maranéhanana.
Kalewihan Kakurangan Pulsa Serbaguna : ▪ Kalewihan: wates kiridit tinggi, tiasa dianggo pikeun tujuan naon waé, pamekaran gancang sareng aman, teu aya kartu kiridit ▪ Kakirangan: kiridit jangka pondok, cicilan sareng tingkat bunga. T. Sababaraha Pinjeuman Online Luar Negeri: 1. Kiridit Utama Prime Credit nawarkeun rupa-rupa layanan kiridit kaasup kartu kiridit, kiridit pribadi, kiridit pamilik imah, sarta jasa konsolidasi kiridit sareng hutang. Konsumén tiasa ngajukeun kiridit pribadi. PrimeCredit sacara online tanpa nyayogikeun dokumén sapertos bukti panghasilan sareng alamat. Pinjeuman Pinjeuman Pribadi nganikmati biaya pananganan sareng administrasi gratis dugi ka 60 sasih. Salaku tambahan, Prime Credit nyayogikeun Kartu Kredit Oranmore sareng Kartu Oren More Platinum supados para nasabah tiasa nampi sababaraha hadiah sareng kauntungan khusus. Parusahaan ieu ngagunakeun logo Parusahaan Paduli Kasajehteraan Sosial Departemen Hong Kong ti 2010 nepi ka 2015 sarta anugerahan "Panghargaan Institusi Kauangan Hong Kong Taun Ieu" di Asian Banking and Financial Retail Banking Awards 2015. 2. Sanders Sanders One Stop Solution (PT. Satustop Finansial Solusi) diadegkeun dina taun 2017 sareng komitmen pikeun janten parusahaan anu salawasna adaptasi kana parobahan kauangan sareng téhnologi pikeun nyayogikeun solusi kauangan lengkep. Kalayan dedikasi sacara lestari ti tim kami sareng komitmen sadaya pamangku kapentingan, kami ngabantosan usaha leutik sareng sedeng di Indonésia mekar sareng nyayogikeun jasa anu pikaresepeun pikeun para paméré pinjeuman. Ngaliwatan sadaya usaha ieu, urang bakal terus nyadiakeun panyadia solusi kauangan pikeun tumuwuhna ékonomi Indonésia sarta masarakatna. 44
3. Indosaku 45 Indosaku mangrupikeun aplikasi kiridit bisnis online nu teu aya jaminan kanggo ngabantosan jalma-jalma anu peryogi pinjeuman artos online tanpa jaminan pikeun nyambung ka tukang ngainjeumkeun atanapi anu masihan pinjeuman ngaliwatan prosés anu aman sareng kajamin. Aplikasi kiridit Indosaku atanapi PT Sens Teknologi Indonesia parantos kadaptar ka Otoritas Jasa Keuangan (OJK) kaping 20 Désémber 2019 jeung sertipikatna S 731/NB/213/2019. Indosaku ogé ngagaduhan sertifikasi ISO 27001, janten sadayana anu dilakukeun ku PT ieu legal sareng gampang dilakukeun. 4. Tanah Aman 2U SecureLend2U mangrupikeun parusahaan kauangan profésional anu dilisensikeun khusus dina aplikasi kauangan mikro sareng program kiridit instan. Pakét pamayaran kami sapenuhna saluyu sareng ékonomi umum. Naha éta kawinan, perbaikan bumi, ngagaleuh anu dipikacinta atanapi dunya, anjeun tiasa ngaku kiridit langsung ti SecureLend2U iraha waé. Syarat sareng métode pamayaran anu fleksibel ngamungkinkeun anjeun pikeun ngajalani hirup anu dipikahoyong tanpa hariwang atanapi kuciwa. Naon waé kabutuhan anjeun, SecureLend2U nanganan sadayana sacara serius. 5. Percayai IQ TrustIQ disayogikeun ku PT Trust Teknologi Finansial, panyadia ladénan kiridit berbasis téhnologi informasi anu kadaptar di Otoritas Jasa Keuangan (OJK), sareng dilisensikeun dina Peraturan KEP-30/D.05 No. jeung Tanggal/27 Séptémber 2021 2018. Kritéria partisipasi modal awal dumasar jenis klaster usaha atawa peer-to-peer lending, nyaéta sumber awal, sumber pandanaan, pamodalan lamun investor téh investor anu kacida gedéna. Fintech ieu dipikanyaho nyayogikeun pinjeuman serbaguna ka karyawan individu. PT Trust Téhnologi Finansial mangrupa bagian ti Rural Banking Group (BPR),
ANS Grup anu boga leuwih ti 50 cabang jeung 9 BPR anu boga pangalaman 20 taun nyadiakeun kiridit ka Usacil Wadan Meneng (UMKMate). U. Cara menangkeun pinjeuman modal luar negeri di Bank Asing Salian ti nyieun pinjeuman online pikeun gaya hirup, ayeuna urang asing ogé bisa ngagunakeun pinjeuman online pikeun modal usaha, tapi kudu tetep ati-ati dina milih jasa pinjeuman online. Seueur jalma nganggap bisnis salaku séktor investasi anu nguntungkeun pisan dibandingkeun sareng investasi sanés. Nanging, tangtosna anjeun peryogi modal pikeun ngembangkeun parusahaan anjeun. Upami anjeun milarian sumber dana asing, salah sahiji cara na nyaéta ngajukeun pinjeuman modal asing. Salian narima dana ti investor asing atawa ilubiung dina kompetisi bisnis. Ngajukeun pinjeuman modal asing di bank asing mangrupikeun salah sahiji cara pikeun ngamankeun dana énggal. Hutang mangrupikeun salah sahiji cara anu paling pas pikeun ngabiayaan usaha anu anjeun jalankeun. Sababaraha parusahaan milarian pinjeuman pikeun nyegerkeun kaayaan bisnis anjeunna ayeuna. Anu anjeun kedah ngartos nyaéta hutang tiasa gaduh tingkat suku bunga anu luhur. Ku alatan éta, para pangusaha kudu ati-ati supados teu bangkrut sabab kalilit hutang. Lamun suku bunga terus naek, parusahaan bakal sesah mayar hutangna. Ku alatan éta, anjeun kudu mertimbangkeun sacara mateng tur taliti nalika ngalakukeun injeuman atawa hutang. Upami anjeun mutuskeun nyandak pinjeuman modal, kami bakal ngadistribusikaeun artos ka bank asing numutkeun kabutuhan bisnis anjeun. Ieu kumaha carana ngadamel pinjeuman modal usaha sacara online: 1. Ngagunakeun sertipikat salaku jaminan Nginjeum duit ka bank asing sarua jeung nginjeum duit ka bank domestik, boh bank biasa atawa bank syariah. Jaminan kedah disayogikeun. Ayana jaminan penting sabab nyadiakeun rasa stabilitas jeung kanyamanan pikeun duanana pihak. Nalika anjeun nganggo hutang salaku jaminan, anjeun tiasa nyarios yén éta kasaimbangan. Ku alatan éta, éta jadi sarana pamayaran nalika bank debitur urang teu bisa mayar jaminan. Pikeun nginjeum artos 46
ti bank asing, anjeun kedah gaduh hak legal pikeun lahan éta. 2. Usaha IMB Bank asing ngan ukur nyayogikeun pinjeuman pikeun usaha. Tangtosna, upami diinjeum pikeun tujuan sanés bisnis, éta henteu tiasa ditransfer. Ku alatan éta, anjeun kudu ngalampirkeun dokuméntasi idin wangunan pikeun situs anjeun. Ku ngalebetkeun ieu, anjeun tiasa nginjeum artos ti bank asing. 3. Kalengkepan dokumén sertipikat pandaptaran usaha Nalika ngajukeun pinjeuman ka bank asing, anjeun henteu ngan ukur peryogi ijin ngawangun. Mung, rupa-rupa parabot lianna ogé kudu kapenuhi. Kami ngolah dokumén umum anu aya hubunganana sareng sertipikat pandaptaran bisnis. Ayana éta ijin ngabuktikeun yén usaha anu dilaksanakeun téh usaha anu sah sarta geus disahkeun ku badan hukum. 4. Poto lokasi bisnis Dokumén lengkep salajengna anu anjeun kedah siapkeun nyaéta poto bisnis anjeun. Poto tempat ieu mangrupikeun salah sahiji dokumén palengkeup. Di dieu kami nyayogikeun inpormasi nyata ngeunaan bisnis anjeun. Anjeun mungkin tiasa atanapi henteu menuhan syarat kanggo bantosan kauangan. Lampirkeun poto aslina sangkan pihak séjén bisa mutuskeun naon salajengna. Naha bisnis anjeun tiasa kéngingkeun pinjeuman? 5. Gambar prodak bisnis Anjeun Henteu ngan ukur usaha anu kedah ngalampirkeun dokumén anu 48 diperyogikeun. Nanging, prodak anu anjeun jual sareng pasarkeun ogé kedah 47
didaptarkeun dina wangun barang jeung jasa. Poto barang atawa jasa anu dihasilkeun ku palaku bisnis kudu dilampirkeun dinu mangrupa kandaran nu dipaké pikeun operasional mimitian ti produksi nepi ka distribusi jeung pangiriman. Nalika anjeun damel atanapi sukarelawan, anjeun peryogi poto. 6. Daptar Palanggan Prioritas dina daptar palanggan nyaéta para nasabah ageung kalayan kontribusi anu luhur pikeun usaha. Ieu boga tujuan pikeun mastikeun yén prospek bisnis kahareup. Ayana klien tur prospek caang bakal masihan kayakinan jeung kanyamanan paméré pinjeuman. 7. Teu aya daptar hideung pikeun masalah kiridit Pariksa kiridit buruk atanapi tempat pinjeuman ageing lianna. Ku kituna, urang ogé ngarekam hasil operasi urang jeung bank-bank di Indonésia. Kinerja anjeun bakal nangtukeun kalayakan anjeun pikeun menangkeun injeuman ti bank asing. Kalayan rekam jejak anu saé, pihak asing henteu ragu nawiskeun pinjeuman. Sanajan kitu, ulah ngaharepkeun meunang injeuman ti bank asing lamun geus pernah di-blacklist ku bank- bank Indonésia. 8. Survey jeung Wawancara Saatos ngalengkepan sadaya sarat, sesi wawancara sareng survey bakal diteruskeun. Tujuanana pikeun ngalengkepan data sareng mariksa data anu disayogikeun ku anu ngahutang. Wawancara diperlukeun pikeun ngarti maksud jeung motif nu ngahutang. Samentara éta, survey dimaksudkeun pikeun ngidinan paméré pinjeuman keur nyurvey imah jeung lingkungan paminjeum sacara lamgsung. 9. Pasatujuan kiridit 49
Upami sadayana tiasa dilaksanakeun sareng saratna kacumponan, maka pasutujuan atanapi kontrak didamel. Anjeun parantos tiasa nampi pinjeuman modal asing. Palaksanaan kontrak ieu dilaksanakeun dipayuneun notaris anu jadi saksi antara dua pihak yén kagiatan hutang-pihutang geus dilaksanakeun. V. Perjangjian pinjeuman luar negeri anu dijieun ku pamaréntah Indonésia Perjangjian injeuman salaku perjangjian internasional dina widang hukum internasional publik. Pamarentah Indonésia geus nyieun jangji ngeunaan pinjeuman luar nagri anu mangrupa perjangjian internasional. ▪ Para Pihak dinu Kontrak Upami pihak-pihak dina Perjangjian Pinjeuman ieu nyaéta Pamaréntah Indonésia sareng pamaréntah asing, organisasi internasional atanapi badan hukum internasional anu sanés, Perjangjian Pinjeuman ieu diatur ku salah sahiji perjangjian internasional dina harti éta. Perlu diinget yén organisasi internasional nyaéta organisasi internasional antarpamaréntah sapertos PBB sareng ASEAN. Lembaga kauangan non-pamaréntahan asing atanapi korporasi multinasional henteu kalebet dina definisi ieu. Pilihan Hukum Nurutkeun buku Damos Dumoli Agusman International Covenant Law: A Study of Indonesia Theory and Practice (kc. 26), dina kontrak kiridit anu berlaku antara para pihak ogé aya kontrak kredit antara pihak-pihak, tapi 50 nalika Nagara jadi pihak, kontrak henteu. Damos masihan conto sarat sareng kaayaan umum pikeun pinjeuman IBRD di 2005 supados dina perjangjian sapertos kitu para pihak sadar saimbang dipayuneun hukum internasional dina hal hukum internasional anu ngatur kontrak antara pihak pihak. Lamun dua syarat utama di luhur kacumponan, perjangjian injeuman jadi hiji perjangjian internasional dina ranah hukum internasional publik, sarta dina kontrak ieu
pamaréntah nuturkeun katangtuan hukum HI. X. Kontrak injeuman salaku kontrak internasional dina widang hukum perdata internasional ▪ Panandatangan Lamun Pamaréntah RI boga perjangjian injeuman jeung pihak anu teu tunduk kana hukum internasional, saperti pangusaha asing, parusahaan multinasional, jeung sajabana, mangka perjangjian injeuman jeung konstelasi ieu kaasup kana ranah internasional saperti kieu: Hukum internasional. ▪ Pilihan Hukum Kontrak jeung pamaréntah Indonésia, nu teu diatur ku hukum internasional, umumna nujul kana hukum domestik hiji nagara tartangtu. Anjeun tiasa milih hukum nasional Indonésia, hukum nagara tempat kontrak dijieun, atawa hukum nagara dimana asset nu jaminan kontrak bisa dilaksanakeun. Upami kontrak ngandung pilihan klausa hukum anu ngarujuk kana undang undang nagara khusus, kontrak éta henteu kacakup dinu Patunjuk sabab ngajamin yén éta kalebet dina wilayah hokum internasional perdata. Dina kamekaranana katelah Doktrin Internasionalisasi. Martin Dixon, dina bukuna ngeunaan hukum internasional (kaca 270-271), nyatakeun yén prinsip ieu dimaksudkeun pikeun ngajaga langkung seueur warga sipil dina 51 jabatan anu henteu diatur sacara ketat ku hak dasar pamaréntahan nasional. Luyu sareng prinsip ieu, kontrak anu disimpulkeun ku pihak swasta sareng Nagara ditangtayungan ku hukum internasional umum. Martin Dixon ngajukeun tilu mékanisme di mana kontrak sareng konstelasi publik swasta tiasa nganikmati standar hukum internasional umum.
1. Dijieun rujukan kana sistem hukum lian ti hukum nagara. Contona, ku ngalebetkeun klausul sakumaha anu dikandung dina kontrak antara Texaco jeung Pamaréntah Libya nu nujul kana "prinsip hukum Libya umum kana prinsip Hukum Internasional...... jeung luyu jeung prinsip umum hukum" 2. Kontrak disadiakeun pikeun sengketa nu direngsekeun ku arbitrase internasional. Contona, ngaliwatan mekanisme ICSID (International Center for Settlement of Investment Dispute) pikeun sengketa kontrak investasi. 3. Kontrak éta aya dina kelas 'perjangjian pangwangunan internasional' anu ngalibatkeun bantuan jangka panjang ka hiji nagara sareng kagiatan ékonomi penting. Nyaéta, kamungkinan ogé yén kontrak sareng konstelasi publik-privat diatur ku hukum internasional umum. Sanajan sacara konvensional kasepakatan ieu masih henteu tunduk kana UU PI kusabab konstelasi pihak-pihak anu ngadamel perjangjian henteu ngamungkinkeun pikeun diatur ku UU PI. Mung, fenomena ieu nembongkeun hukum progresif dina widang Perjangjian Internasional. Perjangjian injeuman material Ditilik tina eusina, perjangjian injeuman dasarna kaasup kana ranah hukum perdata internasional. Mung, Damos negeskeun yén sirkulasi henteu tiasa dianggo deui salaku rujukan sabab panggunaan undang-undang anu ngatur perjangjian pinjeuman parantos robih nalika pambangunan. Malah nalika UU PI diberlakukan, Perjangjian Pinjeuman 52 mangrupikeun salah sahiji perjangjian internasional anu diatur dina UU PI. Salasahiji balukar tina dibéré status "perjangjian internasional" dina UU PI nyaéta ayana badan ratifikasi dina wangun "ratifikasi" jeung "sertipikat kakuasaan pinuh" dina ngabentuk perjangjian internasional. Mémang, di kalangan hukum Indonésia, aya kasepakatan lila antara akademisi jeung praktisi ngeunaan status perjangjian injeuman. Anu kami tampilkeun di dieu nyaéta jawaban pangbasajanna anu anjeun tiasa ngahontal kalayan gampang. Y. Résiko pinjeuman online di luar negeri sareng di Indonésia Kumaha ngaminimalkeun résiko pinjeuman online
Z. Disarankeun pikeun ngaleutikan résiko ieu supados anjeun teu kudu nyanghareupan résiko kiridit online nu ngancam. Aya sababaraha léngkah anu anjeun tiasa laksanakeun pikeun ngahindarkeun résiko anu ageung. ▪ Anggo salaku Fintech pinjeuman P2P atanapi anggota AFPI Kadaptar di OJK mibanda lisénsi resmi atanapi pinjeuman terpadu sareng AFPI ngaminimalkeun résiko pinjeuman online nalika nganggo fintech peer-to-peer lending nu kadaptar di OJK. Ieu kusabab sadaya paméré pinjeuman légal pastikeun maranéhna taat aturan nu aya ku kituna teu ngabebankeun bunga kaleuleuwihan nu nu ngabebanan debitur kalawan tagihan nu ngabengkak. ▪ Pariksa pamakéan Pinjol Éta ogé penting pikeun nengetan kinerja fintech peer-to-peer lending anu bakal anjeun anggo. Anjeun tiasa mariksa éta ngaliwatan ulasan palanggan anu parantos nganggo pinjeuman online. Beuki loba jalma nyebutkeun yén fintech téh alus, beuki valid argument éta. Nanging, upami anjeun ningali 53 fintech ngalakukeun panipuan, sapertos nganggo suku bunga anu henteu diatur, anjeun kedah nimbang-nimbang deui kanggo nganggo pinjeuman. Urang ngalakukeun panalungtikan anu langkung saé tibatan ayeuna. ▪ Kontak layanan palanggan Cara anu pangsaéna pikeun ngaleutikan résiko kiridit online anjeun nyaéta ngahubungi palayanan palanggan pikeun inpormasi anu langkung lengkep ihwal mékanisme kiridit online, wates kiridit, syarat, bunga, sareng denda. Ayana layanan palanggan anu sah ogé mangrupikeun salah sahiji bédana antara fintech secure P2P lending sareng fintech iiegal. ▪ Hindarkeun ngagunakeun sababaraha aplikasi
Ku nerapkeun prinsip hole-and-closing, debitur mindeng wareg jeung genah ku kamudahan sareng kacepatan kiridit online. Ku alatan éta, loba jalma teu make loba aplikasi injeuman pikeun meunangkeun wates kiridit tinggi. Anu sering kajadian nyaéta anu ngahutang henteu ngajamin validitas aplikasi pinjeuman P2P. Upami pangabutuh anjeun gancang sareng gampang, anjeun bakal teu aya masalah pikeun ngagunakeunana. Nyatana, bahaya pisan pikeun kapayunna. REFERENSI 54
55 Santoso, Setyo, P. dan Newswire. (2021, Oktober). Kasus pinjol ilegal di Sleman, utang Rp 5 juta, bayar bunganya Rp 80 juta sebulan. Kementerian Komunikasi dan Informatika Republik Indonesia. (2019, Juli). 5 alasan mengapa data pribadi perlu dilindungi. Budiyanti, Eka. (2019, Februari). Upaya mengatasi layanan pinjaman online ilegal. Jakarta: Pusat Penelitian Badan Keahlian DPR RI. Info Singkat -- 4-II-P3DI-Februari 2019-219.pdf (dpr.go.id) Priliasari, Erna. (2019). Pentingnya perlindungan data pribadi dalam transaksi pinjaman online. View of PENTINGNYA PERLINDUNGAN DATA PRIBADI DALAM TRANSAKSI PINJAMAN ONLINE (bphn.go.id) Undang-Undang Nomor 8 Tahun 1999 tentang Perlindungan Konsumen. Undang- Undang Nomor 11 Tahun 2008 tentang Informasi dan Transaksi Elektronik. Peraturan Bank Indonesia Nomor 19/12/PBI/2017 tentang Penyelenggaraan
Teknologi Finansial. Peraturan Otoritas Jasa Keuangan Nomor 77/ POJK.01/2016 tentang Layanan Pinjam Meminjam Uang Berbasis Teknologi Informasi. Peraturan Menteri Komunikasi dan Informasi Nomor 20 Tahun 2016 Tentang Perlindungan Data Pribadi Dalam Sistem Elektronik . Uyen, Tran, Dinh., Ha, Hoang. (2017). The sharing economy and collaborative finance: The case of P2P leanding in Vietnam. Vietnam: Duy Tan University. collaborative-fi.pdf tangani-447-fintech-ilegal/ 56
loan
management
system/
bos
server
pinjol
ilegal
negeri/
011498316/server
pinjol
luar negeri
investigasi
kasu
libatkan
lintas
negara 57
modus
pinjaman
ilegal
tips hindari
jeratan
pinjol
abal
pinjaman
online/
jenis
pinjaman
luar negeri/
pinjaman
kamu ketahui
bank
bekasi/
pinjaman
negeri/
negeri/
/
agreement
perjanjian internasional
lt4e8becd8db564
pinjaman
online/
ringkus
sembilan
pelaku pinjaman
ilegal
tersangka
china
semarang
terjerat utang
aplikasi
pinjol
pinjam
rp
juta?amp=1&page=2 58
pinjol
ilegal
yogyakarta
pinjam
rp5
bunganya
rp80
juta.html 59
60 61