BAB I BUBUKA 1.1 Kasang Tukang Panalungtikan Basa Sunda mangrupa basa indung pikeun urang Sunda. Dipakéna basa Sunda teu kawatesanan ku nu aya di Jawa Barat hungkul, tapi ogé lumaku pikeun urang Sunda anu aya di saluareun Jawa Barat. Dina harti séjén, basa Sunda dipaké ku balaréa. Ku sabab teu kawatesanan, rupa-rupa golongan masarakat, boh anu aya di pilemburan boh anu di kota, bisa nyarita maké basa Sunda. Éta hal luyu jeung nu ditétélakeun ku Sudaryat (2013, kc. 5) yén basa Sunda dipakéna ku balaréa, ti rupa-rupa golongan masarakat, boh di kota boh di pilemburan, dina nyaritakeun rupa-rupa jejer dina kahirupanna. Naon nu jadi jejer nu dicaritakeunna, ku saha nyaritana, di mana tempatna, iraha waktuna, patali jeung adat kabiasaan atawa henteu, éta sawatara hal mangaruhan dina milih basa naon anu dipaké. Makéna basa ogé bisa aya dina rupa-rupa média, di antarana waé iklan, boh dina wangun lisan boh dina wangun tulis. Iklan minangka salasihiji wujud tina basa tinulis ngagunakeun basa nu nyoko kana ragam basa lisan. Basa lisan ilaharna basa anu teu baku, kitu ogé dina iklan. Sanajan pikeun conto iklan layanan masarakat dina basa Sunda jarang ayana, tapi di daérah Bandung bisa kapanggih di Jl. Dr. Ir. Soekarno, Braga di daérah walungan Cikapundung aya papan iklan nu nyebutkeun "Nyaah yuk. Tong Nyampah." jeung conto séjénna aya di Taman Lansia di Jl. Cilaki nu eusina "Sungai Kotor Ripuh Lain Bodor". Kaayaan basana tina conto nu aya, kawilang babari dipikaharti sanajan basa nu dipaké lain basa nu luyu jeung kaédah basa nu bener sabab aya gabungan tina basa Indonésia jeung basa Sunda. Ditilik tina adegan kalimahna, dumasar fungsi dina komunikasi, kalimah dina iklan layanan masarakat ilaharna mangrupa kalimah panitah (imperatif), sabab tujuan tina iklan layanan masarakatna sorangan nyaéta pikeun numuwuhkeun kasadaran nu maca tuluy bisa ngalarapkan informasi dina éta iklan. Najan kitu, aya ogé iklan dina wangun kalimah wawaran. Sakumaha nu ditétélakeun ku Sudaryat (2013, kc. 270) yén kalimah paréntah Ayu Widiyani Sigid, 2018 ADEGAN KALIMAH DINA TÉKS IKLAN LAYANAN MASARAKAT KARA NGAN SISWA KELAS VII C MTS AL- INAYAH BANDUNG Universitas Pendidikan Indonesia | repository.upi.edu | perpustakaan.upi.edu
2 miharep ayana réspon atawa jawaban anu mangrupa tindakan atawa kagiatan nonlingual, jawaban anu henteu mangrupa basa atawa omongan. Kiwari, kamekaran téknologi mangaruhan kana jembarna iklan. Ayana iklan teu ngan ukur dina wangun visual saperti dina papan iklan (billboard) di jalanan atawa dina témbok wangunan gedong jeung koran, tapi ku ayana téknologi nu beuki maju di jaman kiwari, iklan loba kapanggih boh dina wangun audio boh audio visual saperti di radio, télévisi (TV), jeung média sosial. Kitu ogé hal na jeung iklan layanan masarakat, teu ngan ukur aya dina papan iklan di jalan, tapi sok aya ogé di télévisi. Ku sabab iklan layanan masarakat sipatna sosial anu tujuanna miharep parobahan sikep masarakat sangkan leuwih hadé, éta hal mangaruhan kana waktu iraha medalna. Medalna iklan layanan masarakat tuluy tumuluy luyu jeung pasualan sosial nu keur nyampak di masarakat. Sakumaha nu ditétélakeun ku Pujiyanto (2013, kc. 9) yén sangkan iklan layanan masarakat ditarima ku masarakat, kudu aya konsép jeung pangaweruh nu jembar ngeunaan data audiéns jeung jejer pasualan nu keur nyampak di masarakat, sarta élmu nu aya patalina jeung kamanusaan (antropologi, sosiologi, psikologi), ilmu komunikasi, kamampuh pikeun nyieun desainna jeung pangaweruh basa (vérbal jeung visual). Di lingkungan sakola, ayana mata pelajaran basa Sunda bisa jadi tarékah pikeun siswa sangkan mikawanoh jeung maké basa Sunda minangka basa daérah nu kudu tuluy dilarapkeun. Ragam basa anu dipaké di lingkungan sakola ilaharna basa baku. Éta hal luyu jeung nu disebutkeun ku Sudaryat, spk (2013, kc. 7) yén basa Sunda baku téh kudu nyoko kana sababaraha hal, anu salah sahijina nyaéta basa Sunda ragam tulis saperti anu dipaké dina bahasan, élmu pangaweruh, jeung buku pangajaran. Patali jeung pangajaran basa Sunda, iklan layanan masarakat kaasup kana salah sahiji matéri di kelas VII MTs. Ayana pangajaran ngeunaan iklan layanan masarakat miboga tujuan sangkan siswa bisa ngalarapkeun basa Sunda dina wangun tinulis. Sabab, iklan mangrupa média pikeun ngawanohkeun hiji produk atawa jasa. Tujuan poko tina iklan nyaéta sangkan nu ningali kairut pikeun maca. Nu jadi pangirut tina iklan salian ti desain nu ngawengku gambar jeung warna, nyaéta tina kalimahna minangka unsur poko tina iklan. Kalimah dina iklan ilaharna parondok, hususna kalimah nu dipaké dina iklan layanan masarakat Ayu Widiyani Sigid, 2018 ADEGAN KALIMAH DINA TÉKS IKLAN LAYANAN MASARAKAT KARA NGAN SISWA KELAS VII C MTS AL- INAYAH BANDUNG Universitas Pendidikan Indonesia | repository.upi.edu | perpustakaan.upi.edu
3 langsung nyoko kana tujuan nu rék ditepikeun. Éta hal bisa ngalatih siswa sangkan mekarkeun kandaga kecap dina basa Sunda boh dina wangun lisan boh wangun tinulis. Geus aya sababaraha panalungtikan ngeunaan adegan kalimah, tapi nu ngaguar ngeunaan adegan kalimah dina téks iklan layanan masarakat teu acan aya. Anapon panalungtikan saméméhna nu ngagarap ngeunaan adegan kalimah nyaéta skripsi nu judulna Adegan Kalimah Basa Sunda dina Twitter ku Agustina Chandra Juwita (2014). Nu jadi pangbéda jeung ieu panalungtikan nyaéta objék panalungtikanna. Dina skripsi Juwita (2014) objék panalungtikanna nyaéta kalimah-kalimah dina status nu dikirimkeun ku pamaké média sosial twitter. Ari objék dina ieu panalungtikan nyaéta kalimah-kalimah dina téks iklan layanan masarakat karangan siswa kelas VII MTs. Sajaba ti éta, kalimah-kalimah dina téks iklan layanan masarakat miboga ciri has nyaéta leuwih museur kana ragam basa lisan sarta struktur kalimahna parondok. Ku kituna, panalungtikan ngeunaan Adegan Kalimah dina Téks Iklan Layanan Masarakat Karangan Siswa Kelas VII C MTs Al Inayah Bandung Taun Ajaran 2017/2018 perlu dilaksanakeun. 1.2 Rumusan Masalah Dumasar kana kasang tukang anu geus dipedar di luhur, masalah dina ieu panalungtikan dirumuskeun saperti ieu di handap. 1) Kumaha wangun kalimah dina téks iklan layanan masarakat karangan siswa kelas VII C MTs Al Inayah Taun Ajaran 2017/2018? 2) Kumaha fungsi kalimah dina téks iklan layanan masarakat karangan siswa kelas VII C MTs Al Inayah Taun Ajaran 2017/2018? 3) Kumaha adegan kalimah dina téks iklan layanan masarakat karangan siswa kelas VII C MTs Al Inayah Taun Ajaran 2017/2018? 1.3 Tujuan Panalungtikan 1.3.1 Tujuan Umum Dumasar kana masalah nu geus dirumuskeun, sacara umum ieu panalungtikan miboga tujuan pikeun mikaweruh jeung ngadéskripsikeun adegan kalimah dina Ayu Widiyani Sigid, 2018 ADEGAN KALIMAH DINA TÉKS IKLAN LAYANAN MASARAKAT KARA NGAN SISWA KELAS VII C MTS AL- INAYAH BANDUNG Universitas Pendidikan Indonesia | repository.upi.edu | perpustakaan.upi.edu
4 téks iklan layanan masarakat karangan siswa kelas VII C MTs Al Inayah Bandung. 1.3.2 Tujuan Husus Ieu panalungtikan miboga tujuan husus pikeun ngadéskripsikeun tilu hal, nyaéta: 1) Wangun kalimah dina téks iklan layanan masarakat karangan siswa kelas VII C MTs Al Inayah Bandung Taun Ajaran 2017/2018; 2) Fungsi kalimah dina téks iklan layanan masarakat karangan siswa kelas VII C MTs Al Inayah Bandung Taun Ajaran 2017/2018; jeung 3) Adegan kalimah dina téks iklan layanan masarakat karangan siswa kelas VII C MTs Al Inayah Bandung Taun Ajaran 2017/2018. 1.4 Mangpaat Panalungtikan 1.4.1 Mangpaat Tioritis Ieu panalungtikan dipiharep bisa dipaké pikeun mekarkeun élmu pangaweruh ngeunaan élmu sintaksis hususna dina adegan kalimah jurnalistik. 1.4.2 Mangpaat Praktis Aya sababaraha mangpaat praktis tina ieu panalungtikan, di antarana waé: 1) Pikeun guru, hasil panalungtikan bisa dipaké pikeun méré informasi ngeunaan lumngsungna prosés diajar; 2) Pikeun siswa, hasil panalungtikan bisa dipaké pikeun ngaronjatkeun pangaweruh ngeunaan adegan kalimah basa Sunda; jeung 3) Pikeun masarakat umum, hasil panalungtikan bisa dipaké pikeun numuwuhkeun karep masarakat dina maké basa Sunda anu luyu jeung kaédah basa anu bener. 1.5 Raraga Tulisan Ieu tulisan dipidangkeun dina lima bab. Bab I Bubuka, eusina medar kasang tukang tina ieu panalungtikan anu patali jeung adegan kalimah basa Sunda, Ayu Widiyani Sigid, 2018 ADEGAN KALIMAH DINA TÉKS IKLAN LAYANAN MASARAKAT KARA NGAN SISWA KELAS VII C MTS AL- INAYAH BANDUNG Universitas Pendidikan Indonesia | repository.upi.edu | perpustakaan.upi.edu
5 rumusan malasah, tujuan panalungtikan, mangpaat panalungtikan jeung raraga tulisan. Bab II Ulikan Tiori, eusina tiori-tiori anu aya patalina jeung adegan kalimah, anu ngawengku wangenan kalimah, unsur-unsur kalimah, papasingan kalimah, fungsi kalimah jeung iklan layanan masarakat. Bab III Métode Panalungtikan, dina ieu bab dipedar ngeunaan data jeung sumber data, desain panalungtikan, téhnik panalungtikan anu ngawengku téhnik ngumpulkeun data jeung téhnik ngolah data jeung instrument panalungtikan. Bab IV Hasil Panalungtikan jeung Pedaran, dina ieu bab dipedar hasil panalungtikan jeung pedaran ngeunaan analisis kalimah dina tina téks iklan layanan masarakat. Pamungkas nyaéta bab V Kacindekan jeung Saran, dina ieu bab dipedar kacindekan tina hasil panalungtikan jeung saran ti panyusun. Ayu Widiyani Sigid, 2018 ADEGAN KALIMAH DINA TÉKS IKLAN LAYANAN MASARAKAT KARA NGAN SISWA KELAS VII C MTS AL- INAYAH BANDUNG Universitas Pendidikan Indonesia | repository.upi.edu | perpustakaan.upi.edu