Literasi Pantun Sunda Tabe pun Neda Agung Cukup Lumur, Neda Jembar Pangaksami. Boh bilih sim kuring mipit henteu amit, ngala henteu menta, nyutat serat tanpa bebeja, wening galih anu diteda pamugi ngawidian sapaneja Ngahiyangna Pajajaran Pun ! Sapun ! Ka Pupunclak Agung Pamunjung Anu Agung Sang Rumuhun Hiyang Guru Agung Pangrumuhun Anu Nunggal di Kalanggengan Anu Langgeung dina Nunggalna Anu Ngabogaan Sakabeh Alam Anu Ngabogaan Sakabeh Jagat Paralun ! Sapun ! Ka sakur anu diluhur Ka Guru Hiyang Nunggal Ka Dewa nyangking Kawening Ka Dewa ngagem Wewenang Ka Dewa nunggal Kawasa Ka sakabeh Nu kumelip, nu arusik, nu ngawararuga Dina wujud sewing-sewangan Nu ngagelar, nu ngarumpay Nu narangtung, nu ngagantung Nu ngagulung, nu narangkub Nu nangkarak, ku ngarambat Ka sakabeh Nu kadeuleu teu karasa Nu kaambeu teu kadeuleu Teu kadeuleu tapi aya .... Ka sakabeh Nu ngaredag, nu lumampah Harirup jadi pangeusi Nyaricingna jagat ieu, alam ieu Paralun Sabab kaula eundeuk nyatur Nyatur pantun nu buhun Handeuleum tunda karuhun Hanjuangeun anu marapay .... !
Paralun Matak kaula Ku sabab Pajajaran dijieun carita Tapi disiloka Ku anu sarieun Dipajarkeun mumuja Dewa Jeung direka dirarobah Dijarijieun-jieun Ka nu gariruk .... ! Jeung ku sabab Kaula nyaho Engke jaga Baris datang deui jelema Loba menak loba pangkat Harayang diaraku deui Rawayan ti Pajajaran Paralun .... Paralun ! Jin Iblis Setan marakayangan Ipri Onom Dedemit Jeung jurig nyiliwuri ! Rampes nun ! Lalinggih ! Ulah arobah tina sila Ulah arusik tina calik ! Bandungan dina jajaran Jajaran darekan karuhun Sabab kaula Eundeuk jajararkeun carita Carita Ti baheula Pajajaran Ngajajarkeun jeujeur sajati Nu asalna Lain beunang ngareka-reka Tapi Digeularkeun ku karuhun Kana hate nu rancage Hate saha ? Hate Sunda Nu sundana dina dani Nu danina dina hirup Nu hirupna sagala samar Nu samarna ngalaman deui Ngalaman jaman cara baheula Boga Raja heunteu sulaya Paralun !
Bandungan ! Urang kocapkeun ! Kocapkeun ! Di nagara Pajajaran Lain Pajajaran nu kiwari ! Pajajaran geh anu baheula ! Nu jadi Raja ? Gagah sakti kaliwat saking Nya Dia Anu ngarana Prabu Siliwangi Ari anakna ? Lobana tilu kali salawe Da bongan Biangna geh Saratus punjul satengah ! Tunda ! Urang nyaritakeun hiji anak inyana Nu sakti ngala ka aki Nu gagah ngala ka bapa Ari ngarana ? Ki Hiyang Santang Aria Cakrabuana ! Euweuh pantar Euweuh tanding ! Nyarita inyana ka si Lengser "Uwa-uwa ! Ngaing teh ayeuna mah Cukup elmu jeung pangweruh ! Tapi hate ngaing heunteu betah jasa ! Sabab Geus lila euweuh teunggeulaneun Geus lila euweuh sepakeun Euweuh sanagara Euweuh musuh ngajak rusuh ! Kumaha lawan teh Ngan tinggal sia bae uwa ? Kumaha amun ngaing nyaba jauh Nyiar lawan di nagara deungeun ?" Ceuk si Lengser "Ulah aden ulah !" Ceuk ki Santang "Ku nahaeun diulah-ulah ?" Ceuk si Lengser "Sabab amun aden miang ka buana luar
Ka nagara nyabrang lautan Engke dimana aden mulang Pajajaran teh ngan kari ngaran !" Tapi dasar peuteukeuh Teu beunang diulah - ulah Nya miang inyana ka nagara sabrang lautan ! Tunda ! Urang lajeung ... Paralun Keun Ki Santang sina nyabrang ! Kocapkeun ayeuna di karaton ! Karaton mana ? Karaton Pajajaran Karaton Pajajaran geh nu baheula ! Nu kiwari geus euweuh urut-urutna acan ! Datang cenah hiji utusan Mawa surat tilu gembolan ! Ceuk Raja "Lengser !" Ceuk si Lengser "Ke heula !" Ceuk Raja "Kunahaeun make keheula ?" Ceuk si Lengser "Bisi tutung ! Pais bakatul Deuk nyuguhan semah !" Ceuk Raja "Heu'euh Beusi tutung ! Balikeun Laju dia ka dieu Pariksa ku dia eta utusan !" Ceuk si Lengser "Wah ! Teu mudu dipariksa deui Kula mah nenjo jelema Sarua jeung neuleu manggis ! Nyaho ti cupat Nyaho di eusi Irung kitu mah Geus tangtu moal nyalahan deui Dicicingna sagede lelejing Dimotahna bisa sagede honje Panjangna bisa sa asta leuwih !" Ceuk Raja "Lain jelema ! Suratna ku dia pariksa"
Laju si Lengser mariksa surat Lobana tilu gembolan ! Mariksa ... Mariksa ... Lilana Tilo poe tilu peuting ! Awahing ku tunduh Jeung loba teuing surat nu di pariksa Si Lengser jadi nundutan Nundutan bari ngelay ! Lay lay Laaaaaaaaay ! Lay keuna surat Lay keuna baju Lay keuna mata ucing Nu ngaringkuk dina tumpukan surat ! ! Ceuk Raja "Teuing ! Da kula mah Apan teu bisa maca !" Ceuk si Lengser "Kadieukeun ! Tah eta, Nu aya gambaran bentang eujeung bulan !" Norolong Raja maca surat Maca barian edeg Da ngarana geh Raja ! Buncelik ! Molotot ...... Mani sagede - gede kenong Da ngarana geh mata Raja ! Ceuk Raja "E eh, e eh !" Ngomongna bari tetenjrag Tetenjrag datang ka eundeur Brong breng brang Sora ti dapur Tetenong ragrag ti pago Da ngarana ge tetenjrag Raja ! Ceuk Raja "Lengser !" Ceuk si Lengser "Sumuhun dawuh !" Ngomongna barian nyembah Ngan nyembahna bari peureum ! Awahing ku tunduh ! Ceuk raja bari tetenjrag Brong bring brang Sora ti dapur
Bareok pago Rungkad hau.... Da ngarana geh tetenjrag Raja ! Ceuk Raja "Lengser ! Ieu surat dijempolan Ku Raja sebrang kulon ! Geuning Bet ngajak rusuh !" Ceuk si Lengser "Bebetkeun baeee ! Maenya Raja eleh ku surat !" Si Lengser ngomong bari nyembah Nyembah barian tikusruk Awahing ku tunduh "Deuleu !" Ceuk Raja bari tetenjrag Borobot dapurna runtuh ! Da ngarana geh tetenjrag Raja ! "Deuleu ! Ceuk dina surat Ngaing kudu di sundatan ! Mun teu nurut Pajajaran baris dipagang" Ceuk si Lengser "Ulah Gusti ! Ulah daek disundatan ! Beusi disapatkeun ! Kara ngajak perang mah Lawan baeeeeeee.....!" Si Lengser ngomongna bari nyembah Nyembah na bari ngaringkuk Awahing ku tunduh Ambek Raja kabina-bina Matana mani molotot Molotot bubucelikan Cara keuyeup ngadeuleu keukeuk ! Raja tetenjrag deui Nenjrag deui, nenjrag deui ! Mani eundeur sanagara Da ngarana geh tetenjrag Raja ieuh ! Pating dorokdok balandongan Pating bareok lawang saketeng ! Awahing ku tunduh ! "Lengser !" Ceuk Raja bari tetenjreg deui Borobot Bareok Dorokdok Hag siah,....... Beak tah ayeuna mah ka imah mitoha-mitohana ! Nya eundeuk dikumahakeun ? Da ngarana geh tetenjreg Raja !
Tunda ... Lajeung batur ! Lajeung Ceuk Raja "Lengser ! Ngaing teu mudu nurut ! Hayuh Takol bende ! Kumpulkeun sakabeh balad Urang layanan anu nantang !" Korejat Si Lengser ngorejat barian heuay Heuayna bari kuliat Kuliatna sabari peureum Awahing ku tunduh Korejat Torolong........ Si Lengser ngajol ti kolong bale Karep inyana deuk nabeh bende, Lumpatna sabari peureum...... Awahing ku tunduh ! Dar der dor tarang tidagor Barenjol sagede jengkol Baruk pager diteumbrag Baruk jamangna soek ! Tapi si Lengser lumpat terus Bongan parenta Raja Dimudukeun nabeuh bende Nya lumpat Lumpat ka saung bende Ngan lumpatna sabari peureum Awahing ku tunduh ! Nya karuhan Mimiti anu kadupak Nini-nini deuk ngisikan Laju Aki-aki deuk ka cai Mani kababayan ! Laju ngadupak deui Saung lisung pipir imah Bareok borobot gubrag ! Rubuh saung lisungna ! Heu ! Gubrag ! Si Lengser kaurugan saung ! Korejat ! Torolong Si Lengser lumpat deui Lumpatna nyunyuhun hateup Lain hiji hateup, dua hateup
Tapi hateup sasaungeun ! Si Lengser lumpat Lumpat lumpat ! Lumpatna sabari peureum Nya karuhan ngadupak deui ! Mimiti tukang ngurut Balik ngurut nu kalingsir Laju tukang endul Nyuhun tutut deuk ka pasar Laju tukang tampayan Datang Ngan kari hiji anu weuteuh buleudna ! Nyaeta Beuteung tukang tampayan ! Ngan dosol........! Si Lengser lumpat terus Lumpatna lumpat dines Nu ngajagang Ditarajang Nu ngajentul Disurudug Anu malang Tangtu di teunggar ! Da keur lumpat dines ! Lumpat dines mah sejen deui Heunteu cara lumpat biasa lumpatna oge mudu sabari Tanggah da ngarana ge lumpat dines Ari sabari peureum geh, teu matak nahaeun Sabari peureum geh meunang Asal gagah bari tanggah beee ! Jeung teu meunang luak-lieuk komo sumpang-simpang mah ! Mun aya nu ngahalangan ? Mun aya nu ngagolan ? Amun munding ? Ancur di tampiling Amun badak ? Bakal ucutan kabeh tulang-tulangna Amun jelema ? Tanggung ngan kari ngaran ! Kumaha amun imah ? Nya nyooooooompor ka kolongna ......! Tapi Sanajan lumpat na lumpat dines oge Ari sabari peureum mah Nya heunteu ka deuleu ku si Lengser Aya regang ngajagang tengah jalan
Laju ngait keuna samping si Lengser ! Reg ! Randeg ! Samping si Lengser ngait keuna regang ! Tapi lantaran keur lumpat dines Inyana heunteu meunang eureun Si Lengser lumpat dines Lumpat bari ngabedol samping Tapi samping Ngait pageuh kana regang Ari regang ? Ngait deui keuna rujuk ! Nya atuh kajadianana Bolonjon beee si Lengser lesot tina samping Cara kumang tinggaleun imah ! Inyana lumpat terus Lumpatna bobongkokan ! Sababna ? Kajeun teuing ti tukang mah, Asal ulah tembong nu ti hareup beee.......! Nya karuhan ! Ting ceukeukeuk nu nareuleu Ear budak ararempak Ting cikikik nini-nini Rame budak pada surak Nareuleu burut si Lengser Mani heran cara berenuk ! Si Lengser lumpat terus .... Eureun-eureun soteh Inyana narajang tangkal jambe Mani nileup ! Lain tangkal jambe nu nileup Tapi si Lengser ! Nileupna tilu tileupan ! Tapi heran bolor inyana mah peureum terus ! Nya atuh deuk dikumahakeun ari tunduh kenah mah ! Laju inyana rumpu-rumpa Nya aya anu karampa .... Karampa gugulantungan Pikir si Lengser Bende leutik ! Kajeun leutik geh Asal bende ..... ! Laju ditakol ! Aeh aeh ceuk inyana Bet bende ngaberele ?
Ari bray teh mata inyana dibeuntakeun Mani ngabuncelik Ceuk si Lengser bari gigisik Singaing singaing ! Lain bende Geuning kanjut badot ki lebe ! Bende mah euweuh Mending geh ku lisung ! Laju nitah ngumpulkeun lisung Saban lembur tujuh lisung Laju si Lengser nihtir Nihtir ! Nihtir ! Nihtir teu eureun-eureun Dua poe jeung sapeuting ! Eureun-eureun soteh Geus euweuhan tabeuheun Ancur lisung jadi suluh Ledis ka gaganden-gagandenna ! Laju inyana culak-cileuk Sugan mitoha inyana aya deukeut.... Teunggeuleum...........! Tidinya Si Lengser ngadeuheus ka Raja Leumpang na bari nyegegeng Bujurna songgeng ka kenca Cangkengna bengkok ka kenca Taktakna dengdek ka kenca Leungeuna kengkong ka kenca Jeung mata teleng ka kenca Urut nihtir beurang peuting Ceuk Raja "Kumaha Lengser ? Beres ?" Ceuk si Lengser "Beres ! Kitulah Lilana satengah bulan mah Di salikur lembur bakal mahal beas !" Ceuk Raja "Baruk mahal beas ?" Ceuk si Lengser "Sabab euweuh nu narutu Lisungna ledis kabeh dipake nihtir !" Ceuk Raja "Ngaing teu nguruskeun beas Nanya ogeh urusan perang !" Ceuk si Lengser
"Komo eta mah ! Leuwih ti beres ! Samemeh nihtir ogeh Balad geus taratonjolan Hayang paheula-heula perang !" Ceuk Raja "Hade ari kitu mah ! Urang papag nu deuk ngarugrug ! Tapi Teu hade Mun perang di jero dayeuh ! Sabab Montong teuing elehna Najan di unggulna ge Loba banda kari urutna ! Nya eta Kaluluh ti waktu tarung Hade urang nyabrang Perang di tegalan anu lega !" Tunda ... kocapkeun ! Balad Raja Sunda keur nyabrang ! kabeh nyabrang ka peuntas ciliwung anu wetan ka tegalan anu lega ! Nyabrang saurang nyabrang dua urang nyabrang saaleutan nyabrang aleut-aleutan ! Laju arunggah ka tegalan ngadagoan musuh nu eudeuk ngarugrug ! Kocapkeun musuh geus datang Der perang ! Perang, perang ! perang, batur, perang ! Raja Sunda, perang na rosa jasa Nu gagah dilawan gagah ! Nu sakti dilawan sakti Nu parinteur dilawan ku akal ! Karuhan anu barodo mah ! ku popolotot mani marodol Ku sentak mani jalengker ! Nu ngarugrug di awut awut Nu ngahurup di awut awut Kabeh di awut awut mani paburisat .... ! Kai Cakra Kai Jaya Kai Asep Kai Tubagus Kai Mahmud Wa Mahmud Wa Bakar Embah Anis Embah Anom Nu kasohor di Nagara sabrang kulon kabeh mundur dibuburak !
Nu ti kulon mabur ka kulon Nu ti kaler mabur ka kulon Nu ti wetan mabur ka kulon Nu ti kidul mabur ka kulon marabur acir-aciran digogogan ku anjing kicik! Tunda deui ! Keun sina acir-aciran ka kulonkeun ! Urang kocapkeun ayeuna di Nagara sabrang kulon ! Raja Banten ngeunah jasa angen Neuleu kabeh Papatih inyana geus marulang deui ! Ceuk Raja Banten : "He, patih - patih, kumaha beres ?" Ceuk Uwa bakar : "beres, beresna mah !" Ceuk Raja Banten : "disundatan ?" Ceuk Uwa bakar : "puguh baeeeee .... !" Ceuk Raja Banten : "saha ?" Ceuk Uwa bakar : "ya kula !" Ceuk Raja Banten : "dasar sia mah teu uyahan ti barang datang ngaing mah nanya geh Pajajaran ! di sundatan ku dia ?" Ceuk Ki Tubagus : "boro-boro deuk beunang disundatan ! kalah kah inyana deuk nyundatan deui kula kabehan ! komo si Lengser mah, nyundatan teh deuk make kakatua !" Ceuk Raja Banten : "Astagfirulloh al hadim ! amun kitu bener gagah bener sakti tah kapir teh ! amun kitu ngaing mudu menta bantu ka Raja Wetan jeung ka Raja Sultan di Cirebon ! Kai Cakra ! dia nu bisa ngapak mega, geura bawa ieu surat ka Raja Demak" Kocapkeun bae Kai Cakra anggeus miang Heunteu kacaturkeun di jalanna Ngan kacatur inyana geus balik deui di Banten ! Mawa surat surat ti Raja Demak surat ti Raja Sultan di Cirebon ngabejakeun pada eudeuk ngaririm balad ! Urang kocapkeun deui bae, balad-balad urang wetan mani ngarul di kokolot ku : Embah Pringpitu Seh mahmut Embah Rekso Seh Mustakim
Embah Joyo Jeung Mas Kromo alias Ngapdulirakman ! Tunda heula Keun sina ting alabrul ka Pajajaran ! Urang kocapkeun ayeuna Pajajaran ! Ngangkeng sora bende Bende batur bende ! Aya naeun aya naeun ? Aya naeun nyah ? Di handapeun gunung nu tujuh Si Lengser keur nagog sabari edeg ! Ret inyana ka kenca Ret ka katuhu Ret ka ruhur ...... Gurubug inyana lumpat Bari leungeun acung-acungan : "Ampuuunn Gusti ampun !" Ceuk Raja urang : "Kumaha Lengser ? Ku naha dia ampun - ampunan ?" Ceuk Si Lengser sabari tanggah : "Deuleu ! Deuleu ituh ! Matapoe di kalang lima !" Raja tanggah ! Patih Tanggah ! Juragan Demang tanggah Saeusi Karaton pada tanggah ! Ngan Pa Jaro heunteu tanggah Da inyana mah anggeus bongkok mani bengkung ! Nu sejenna mah pada taranggah Kabeh pada tanggah Sadayeuh pada tanggah ! Neuleukeun matapoe dikalang lima Mimiti kalang matapoe Laju kalang beureum Laju kalang bodas Laju kalang biru Laju kalang hejo Pang luarna Kalang bodas ! Ceuk Raja : "Lengser ! Tetela ! Eta teh kila-kila heunteu hade ! Urang mudu ngeli ! Tapi jigana moal aya waktu pieun bebenah ! Hayuh !
Bawaan banda ngaing ka dieu ! Urang sumputkeun ! Di jero leuwi Kipatahunan !" Laju Si Lengser bebenah ! Ngawadahan ! Ngawadahan sakur anu dibenahan Datang teu kaitung loba na wadah Loba keneh nu can kawadahan ! Beak pieun ngawadahanana ! Ti dinya Durugdug Si Lengser mudun Bari manggul bari nanggung Bari mikul bari nyuhun Bari ngelek bari ngegel Ngagusur sabari nyurung Nyenyered sabari lumpat ! Salumpat laju ngahenghap Kadia laju ngarenghap Da mawa sakalikeun Lobana salawe gardueun ! Awahing ku loba - lobana nu dibawa Si Lengser na mah heunteu ka deuleu Anu kadeuleu ugag igeug Nyurungkuy bari tutubruk Cara gunung nu keur pindah Ngan unggalan pa unggul unggul Tetenong jeung kaneron Nyusun keuna kepek jeung boboko Nyiru sosog jeung kempis Nyusun ruhur dina karung Awahing ku loba teuing nu mawa Si Lengser teu katembong jalan Nya lumpat teh Salumpat - lumpatna ! Nya karuhan ... . Loba karung keuna rujuk Loba wadah keuna regang Loba babawaan anu murag Patulayah sapanjang jalan ! Tah, eta sabab-sabab na Datang ka kiwari Paleubaheun leuwi sipatahunan Sok katarembong nu aneh-aneh !
Tembong soteh Ka anu kaberenehan ... ! Sakapeung ngarupa sintung Padahal eta teh Kujang Sakapeung ngarupa kalayak Padahal eta teh panitih daun Tina emas sapuluh real Sakapeung sok jiga oray Padahal konkorong rante Sakapeung jiga titinggi Padahal mah geulang koroncong Malah sakapeung mah Sok jiga samak Anu anyar sarta rubak Tah Anu kitu eta mah ulah dicarokot Sabab eta mah Lulut samak ! Ari anu pang lobana tembong Loba batu patulayah Tapi diantara Sok aya batu mustika Anu hade perbawana Pieun dagang pieun gawe Pieun tani jeung ngajampe ! Ngan bae Teu beunang dibawa sombong Agul -agul jeung umaing ! Saha anu mahiwal Engkena baris kalindihan Mun teu owah Sok ngajubleug Laju modar karasad ! Tunda deui ! Lajeung nu pondok saeuncan perang nu kaduwa ! ... Keun sina marulung mustika ! Ayeuna urang kocapkeun sisi leuwi ! Ceuk Raja : "Buru Lengser buru! Deuleu ituh kalang di langit !" Si Lengser laju tanggah ! Burulu ... Nyiru karung jeung boboko Nu disuhun patumpuk tumpuk
Burulu murag ti hulu Si Lengser : "Ituh ituh ! Itu kalang laleungitan ! Deuleu ! Mimitina luar nu bodas Laju kalang nu hejo Kari kalang anu beureum Bodas eujeung biru Deuleu ! Leungit nu biru na Kari beureum eujeung bodas ! Ambuing ! Leungit kalang bodas! Kari beureum ! Kalang beureum ! Buru Gusti buru ! Geus sumputkeun !" Laju Si Lengser eujeung Raja Nyahiar lebah anu singkur Nu buni moal kapanggih Ka sakur nu lain mudu manggihanana ! Laju Wur wuuur Wur di awur awur Sakabeh bawa Si Lengser ! Ngan Si Lengser nu nyaksian Ngan Si Lengser anu nyaho Palebah lebah mana ....... ! Laju ceuk Raja : "He Leuwi Lipatahunan ! Ieu kawula mihape ! Ampihan ! Engke Mun geus neupi ka mangsana Ku dia bikeun deui Ka nu jauh tapi deukeut Anu deukeut tapi jauh ! Dia bikeun ka inyana ! Iraha mangsa na ? Engke Mun majang jadina pare Mun beas dibeuli ku emas Mentas ngadeug deui balekambang Angeus Ki Pare nu sapasang Tetengger ti Lawang Gintung Dituar Raja panyelang ! Engke Ka dieu bakal datang hiji jelema
Nu ku ngaing dicirian Heunteu jeneng jadi Raja Sebut buta tapi neuleu ! Ari hirup ? Balangsak euweuh kaboga Dihina ku tatangga Heunteu boga loba batur Tapi Diajenan ku nu jarauh ! Tah ka inyana dia bikeun ! Sabab inyana Nu baris nuluykeun deui Raja - Raja Pajajaran ! Ayeuna ngaing mihape ! Sabab ieu kila - kila Geus nuduhkeun jalan lalakon Boa - boa Pajajaran bakal pindah alam ! ajeung batur ! bari nanggoan pindah alam !" Kocapkeun balad Banten nu ngarugrugna bari nanggoan balad ti wetan ! Balad Banten ting araleut ngaleutna barian surak ! Dipapag ku Si Lengser ! Dipapag ku balad Si Lengser ! Burubul musuh ti kaler dipapag ku balad Si Lengser ! Burubul musuh ti kidul eudeuk nyabrang ti Pinanggading Eta mah dipapag na ku Ki Raden Bagus Setra nu di bantu ku Rakean incu Si Lengser der perang perang, Batur, perang deui ! Perang na rosa jasa ! Kadeuleu ku Si Lengser aya nu ngaringkang jangkung kuru, kulit hideung kawahuan ku Si Lengser tina tapak luah dina jubah inyana ! Ceuk pikir Si Lengser : "tuh inyana si Langkawarah ! nu ti heula ngabedol kanjut ! Ti heula sia make sorban, ayeuna sia make kopeah beureum jiga petasan kari nyeuneut. Tapi ngaing moal pangling !" Der perang ! Si Lengser jeung nu jangkung kuru Perangna rosa jasa Saling cabok, saling takol Saling sered, saling gegel Saling kadek, saling nyekek Saling rawel nu dibunian !
Perang, perang ! Perang sakuriling bungking ! Ngan Raja urang masih keneh keur ngawurkeun ! Perang, batur, perang ! Si Lengser perang na rosa ! Datang ka wayah serengenge nyorot manceran ! Ceuk nu jangkung hideung : "Ke, eureun heula !" Ceuk Si Lengser : "Kunaha eureun heula ?" Ceuk nu jangkung hideung : "Ayeuna wayah lohor ! Ngaing mudu salat heula !" Ceuk Si Lengser : "Jor ! Laju nu jangkung hideung teh salat lohor" Ari Si Lengser ? Inyana mah mumuluk heula Mani beak tilu boboko ! Anggeus salat, anggeus mumuluk Der perang deui ! Ceuk nu jangkung hideung : "Wani ?" Ceuk Si Lengser : "Wani !" Der galungan deui Jiga munding digulung lutung ! Perang rada lilaan Datang ka wayah sarangenge dengkek ka kulon Ceuk nu jangkung hideung : "Ke, eureun heula !" Ceuk Si Lengser : "Ku naha eureun heula ?" Ceuk nu jangkung hideung :" Ayeuna wayah asar ! Ngaing mudu salat heula !" Ceuk Si Lengser : "Jor !" Nu jangkung hideung laju salat asar Ari Si Lengser ? Inyana mah ngagidig ka sisi susukan Ngawelu, mani tujuh tumpukan ! Anggeus nu salat, anggeus nu ngawelu Laju pahareup - hareup Pahogor-hogor cara kunyuk ! Ceuk nu jangkung hideung : "Wani ?" Ceuk Si Lengser : "Puguuuuuh !" Nya der perang deui !
Perang na leuwih rosa ! Saling banting, saling tampiling ! Saling gorogod punduk ku haneu ! Datang ka wayah sarengenge eundeuy surup ! Ceuk nu jangkung hideung : "Ke, eureun heula !" Ceuk Si Lengser : "Eureun deui ?" Ceuk nu jangkung hideung : "Heu'euh ! Ayeuna geus wayah magrib. Ngaing deuk salat heula !" Ceuk Si Lengser : "Los !" Ongkoh meujeuhna sanekala Beusi katonjok jurig ! Nu jangkung hideung laju salat Si Lengser laju sila tutug Sila tutug mencetan bitis ! Ari silana ? Gigireun anu keur salat ! Saha nu nyaho perang dijaman baheula ? Perang jaman baheula mah teu cara perang jaman kiwari ! Ceuk nu jangkung hideung : "Wani ?" Ceuk Si Lengser : "Keneh !" Nya der perang deui ! Ngan perangna heunteu lila Sabab matapoe anggeus surup Geus teu puguh deudeuleuan ! Ceuk nu jangkung hideung : "Ke eureun heula!" Ceuk Si Lengser : "Teu deuk ! Ma enya aya perang eureun-eureunan ? Pamali nyong Mantak panjang teuing lalakon !" Ceuk Si Lengser bari tulak cangkeng : "Sia, perang teh pieun Agama ? Dewek oge perang teu pieun Agama !" Ceuk nu jangkung hideung : "Mantakna geh !" Ceuk Si Lengser bari mandelik : "Tapi perang dewek Pieun Agama jeung Nagara ! Ceuk nu jangkung hideung : "Tapi perangna mudu eureun heula Urang tuluykeun isukan bae !" Ceuk Si Lengser bari tutunjuk : "Ku naha mudu isukan bae ?" Ceuk nu jangkung hideung : "Geus powek jasa ! Geus teu kadeuleu !" Ceuk Si Lengser : "Damaran ! Laju nyieun obor !"
Ari Si Lengser mah Oborna teh diselapan cabe rawit Lobana setengah kaneron ! Atuh barang geus disundut teh Nu jangkung hideung Bolor inyana mani peuriheun Jeung laju kabesekan terus ! Der perang deui Perangna mawa obor Saling sundut saling puput Saling sundut keuna kanjut ! Lajuna mah Nu hideung teh kawalahan Lain kawalahan perang na Tapi kawalahan ku gigisik Kabesekan jeung ngolol leho Jeung teu eureun-eureun sisiduen ! Barang keur kabesekan deui Laju inyana ditubruk ku Si Lengser Laju di tileupkeun Digulung ku jubah na inyana keneh Digubeud dijieun buntelan Dipangkekna nya ku tasbe ! Ceuk Si Lengser bari nyerengeh : "Hag, siah ! Laju buntelan dibalangkeun ! Tapi lantaran Si Lengser Geus meh beak tanaga Nya buntelan teh Murag na heunteu sabaraha jauh ! Muragna digunung Sinalang kiwari ! Ngagulutuk nyangsang di lebak ! Nya jadi sasakala engkena Di suku eta gunung Loba cawene Nu ku bapa arinyana Dilakiankeun ka semah marake jubah ! Si Lengser laju ngingkig Ngagidig ka sisi Sipatahunan ! Ngagidik sabari keupat
Keupatna keupat nu gagah Iket campay dina taktak Cara jawara meunang perkara ! Si Lengser ngagidig terus Ngagidig na gancang teuing ! Laju we inyana tikudewat keuna areuy ......... Gabut ! Gorolong bae inyana ka landeuhkeun, Ka lebahan Raja anu keur ngawur ! Tunda heula ! Pun Sapun ka Pamunjung di Mandala Agung, ka Mandala Pangungahan, ka sakabeh nu kadeuleu teu karasa, nu kaambeu teu kadeuleu ... Paralun ! Wilujeung weungi batur, di powek mongkleng di damaran ku bulan sapasi Urang lajeung lalakon Ngahyangna Pajajaran Pajajaran Seren Papak dina Pantun Bogor Lajeung ! Urang kocapkeun sisi leuwi Sipatahunan Raja urang keur ngawurkeun Awurkeunana saeutik deui Barang deuk ngawurkeun deui Kadeuleu ku inyana Sisi leuwi sabrang wetan Dina ruhur tangkal jati Aya nu keur ngintip .... Ceuk Raja : "Eeh aya manusa !" Gorobas Gubrag ! Gorolong jiga kadu murag asak Reg, Eureun hareupeun Raja Rorowesan jiga peusing ! Ceuk nu jiga peusing : "Lain Gusti ! Ieu mah Si Lengser, nun ! Mantas miceun buntelan !"
Ceuk Raja : "Ngaing geus nyaho dia lain manusa ! Dia teh Si Lengser Tapi itu tuh ! Di sabrang wetan aya nu ngintip Urang jieun lutung bae kituh ?" Ceuk Si Lengser : "Ulah Gusti ulah ! Sabab lutung mah aya kokodna ! Inyana tangtu geus neuleu Engke dimana urag geus euweuh Tangtu inyana uyup-ayap Ngemukan di ieu leuwi Keun kumaha kula bae Gusti mah geura ka tonggoh Tuh, musuh geus nanyakeun Gusti !" Laju Si Lengser nyokot popongkol howe Gedena sagede cangkeng banteng ! Laju dipalengpengkeun ! Keuna ka nu keur ngintip Palebah beungeut inyana pisan ! Beletak ! Gajabag ! Nu dipelengpeng salin rupa Inyana jadi kalong ! Tah eta sabab-sababna Matak neupi kiwari Kalong teh Jeding bungusna ! Ceuk Si Lengser : "Bongan sorangan Neuleukeun lain deuleun sia ! Tapi najan geus kadeuleu Sungut sia moal bisa nyarita Kokod sia moal bisa nyokot !" Ayeuna sia jadi kalong Tetep enggon sia dina tangkal ! Engke Di mangsa nu bakal kasorang Sia bisa jadi jelema deui Tapi engke ! Amun ieu Nagara jadi sampalan Sisi leuwi ngadeg lembur Wetaneun kandang kebo bule
Tah di eta lembur Sia bakal ngarunjakeun deui turunan Tapi tingkah laku inyana Heunteu beda tina kalong ! Malah engke deui Bakal aya turunan sia ! Nu ngarana oge Si kalong ! Laku lampah inyana Heunte beda tina kalong ! Ah eta sabab-sababna nepi ka kiwari di kebon gede hutan samida loba bae kalong ! Urang tunda deui ! Urang kocapkeun Raja urang ! Inyana unggah ka tonggoh Laju nyabrang Der perang ! Rosa jasa Leuwih rosa ti nu ti heula ! Raja urang perang ngaganda ! Inyana dihurup ku : Kai Cakra, Kai Jaya, Kai Asep, Kai Tubagus Jeung dua bengkong Uwa mahmud Uwa bakar ! Tapi Raja Sunda heunteu keder Beuki loba nu ngahurup Meni rosa perangna Raja urang ! Datang ka eta genep jawara kulon jeung wetan Perangna mani enggeh-enggehan ! Ting gulilap kolepat pedang Ting jeleger sora tampiling Ting jalegur sora paneunggelan ! Matak torek Ngadenge sora nu ngareuhak ! Tunda heula ! Keun sina perang bari ngareuhak ! Ayeuna urang kocapkeun Anu keur ngalanglang buana Saha ? Nya eta Sanghiyang Santang Aria Cakrabuana
Nu gagah jeung kasep tea ! Ti Pajajaran inyana ganti ngaran jadi Guriang Setra ! Mimitina nindakna ka Ujung Kulon Laju nyabrang lautan Unggah di sabrang kulon Di nu kiwari disebut tanah Lampung ! Laju Ki Santang nanya ka urang lampung : "Saha tah jagona di dieu ?" Ceuk urang lampung : "Di dieu mah teu boga jago ! Sabab jagona aya di sabrang Di Nagara Pajajaran !" Ceuk Ki Santang : "Nahaeun sababna ?" Ceuk urang lampung : "Urang dieu teh Baraya ka urang Pajajaran !" Ceuk Ki Santang : "Kumaha mimitina ?" Ceuk urang lampung : "Raja Pajajaran miistri ka urang dieu, Ka nyai Putri Gambir Sari !" Ceuk Ki Santang : "Mun bener baraya, Saha jagona di Pajajaran ?" Ceuk urang lampung : "Jago Pajajaran aya dua Nu kolot jeung nu ngora ! Nu kolot ngarana Embah Lengser !" Ceuk Ki Santang : "Anu ngora ?" Ceuk urang lampung : "Si Raden Si kasep Aria Pajajaran Disarebutna Ki Hiyang Santang !" Ki Santang ngenah jasa angeun Laju mere bako ka nu ditanya Laju nindak deui Nindak Nindak Mingkin lila beuki jauh ! Nya anjog ka hiji dayeuh gede Leuwi gede manan ciliwung ! Ceuk Ki Santang ka urang dinya : "Ngaran ieu Nagara ?" Ceuk nu ditanya : "Paliman !" Ceuk Ki Santang : "Kunaha ngarana kitu ?" Ceuk nu ditanya : "Sabab loba gajah !" Ceuk Ki Santang : "Pantes ! Sagala mani gede kieu Walunganana gede Tatangkalanana garede Dayeuhna ogeh gede
Ngan jelemana Heunteu garede Sarua bae gadena jeung kula ! Tapi Rajana sagede kumaha ?" Ceuk urang paliman : "Meujeuhna !" Ceuk Ki Santang : "Dimana imahna ?" Ceuk urang paliman : "Tuh, imah nu panggedena !" Laju Ki Santang nindak deui Carita asup inyana ka Karaton Kasampak aya jeulema gede Keur ucang angge dina bale ukir Balena bale gede dijieunna Tina caling gajah Diukiran rupa gajah Gigireun bale gede aneprok Nu gareulis garede Garede geh Gede bujurna ...... ! Ceuk Ki Santang : "Dia tuh Raja di dieu ?" Ceuk nu ucang angge : "Heu'euh !" Ceuk Ki Santang : "Saha ngaran dia ?" Ceuk Raja : "Prabu Liman Jaya Kencana ! Eta ngaran kula Nu kaceluk ka tanah sabrang ! Ngaran kaula di dieu mah sejen deui !" Ceuk Ki Santang : "Ngeunah nya jadi Raja ?" Prabu Liman Jaya Kencana, Lain Raja sambarang Raja Tapi Raja nu rancage Inyana ngartieun Ki Semah teh Eudeuk nyiar gara-gara ! Ceuk Raja Liman Kencana : "Dimana lebah ngeunahna ?" Ceuk Ki Santang : "Tuh, lebah bujur-bujur nu darempok Sela pingping nu parungkil !" Ceuk Raja nu rancage : "Parungkil mah Ki Semah, Tandana jagjag waringkas, Sabab tara tinggal ti jajamu Dararempok ? Eta mah aya sabab na
Sabab loba gawe bari cingongo Ngored bari cingongo Ngarejo bari cingongo Karihna bari cingongo Jeung deui kitu buktina Nu biasa gawe beurat Sabab di dieu mah Najan ngaran nyi putri Ngahuma teh mudu bisa Ninun hayu, nutu hayu Tara jerih ka gawe beurat ! Tapi Ki Semah Saha ngaran dia Jeung naeun nu seja ku dia ?" Ceuk Ki Santang : "Ngaran kula Guriang Setra. Datang ka dieu Nya eta Eundeuk nyiar pangabisa Eundeuk mulung pangaweruh Sabab di Nagara kaula Geus euweuh nu sarua eujeun kula Saha jagona di ieu Nagara ?" Ceuk Prabu Liman Kencana : "Di dieu mah euweuh jago !" Ceuk Ki Santang : "Tilok tah ? Tilok di dieu Nagara euweuh lalaki ?" Ceuk Prabu Liman Kencana : "Lalaki mah ngabadeg. Tapi lain pieun jadi jago !" Ceuk Ki Santang : "Pieun naeun atuh ?" Ceuk Prabu Liman Kencana : "Pieun ngabantu ngamakmurkeun Nagara !" Ceuk Ki Santang : "Lain pieun ngalawan musuh ? Kumaha mun aya nu nangtang perang ?" Ceuk Prabu Liman Kencana : "Perang mah tara datang saban mangsa ! Tapi makmur mah mudu saterusna Abeh Nagara salalawasna Gemah ripah sugih mukti." Urang lajeung batur ! Di ieu Nagara mah Mahmur teh lain ngan dilamun Tapi mahmur nu karasa
Sabab di dieu mah Adil teh lain omong anu kosong Tapi adil anu bukti ! Jeung adilna Lain adil ceuk Raja wungkul Tapi adil mun sapuk sakabeh somah ! Ku kituna Adil mahmur teh Di dieu mah Lain ngaran wungkul catur Lain ngan omong pangbebenjo Lain carita nu sulaya !" Ceuk Ki Santang : "Kumaha di dieu bisa kitu ? Kula hayang diajar Teruskeun ka anak incu !" Ceuk Prabu Liman Kencana : "Dengekeun ! Di ieu Nagara Pagawe teh garetol kabeh Carukup ku pangaweruh Taliti dina pamanggih Laloba ngalaman Jeung jalembar pangabisa ! Tapi pangabisa Nu nguntungkeun ka somahna ! Jaba ti getol samuduna Oge teu meunang adigung garede hulu ! Teu meunang punta-penta ka somah Teu meunang nyusah keun somah Teu meunang nyingsieunan somah Teu meunang menta balenan ti somah ! Teu meunang make maksa Sumawonna nyingsieunan ! Tapi parentah teh Dirupakeun jadi pangajak Nu kaharti asup akal Kapikir ku sakabeh somah ! Mun pagawe Bukti gawe heunteu bener Atawa ngan nyugihkeun dirina wungkul Harita keneh ogeh digantung bari disisit ! Kumaha pagawe di Nagara dia, Ki Semah ?"
Ceuk Ki Santang : "Di Nagara kula mah euweuh pagawe ! Kabeh teh juragan kabeh !" Ceuk Prabu Liman Jaya Kencana : "Karunya temen nu jadi somah ! Tapi dengekeun ! Di ieu Nagara Nu buburuh cukup upahna Di garawe bari narembang Sabab sebeuh saban hakan Nu tirani Laluasa tiranina Sabab hasil dibuatna Lain asal ijon ka Nagara ! Ku kituna Caba ti bere Ogeh murah hakaneun ! Nu daragang Teu diajar ku Nagara ! Tapi Nagara ngalobakeun pidagangeun Ku kituna Jaba ti bere Oge murah pidagangeun ! Ari pagawe Teu mudu sumpah saban pasar Meunang gawe bari tani Meunang gawe bari dagang Tapi tani anggeus gawe Tapi dagang anggeus gawe Ngan Amun tani amun dagang Teu meunang ngeunah sorangan Ku jalan Ngahalang-halang usaha somah ! Nu kaparcaya Ngajalankeun parentah Nagara Garawena minangka bapa Hartina Loba mere tara menta Merena ? Nya pangjeujeuh !
Mentana ? Tara menta pangabakti Pangjeujeuhna ? Lain ku omong anu kosong Lain janji nu sulaya Tapi Ku janji anu bukti Ku omong anu tembong Mun pagawe Rasa inyana ku kawasa Punta-penta nitah bakti Baktina ngan pieun inyana Jeung galak Ka sakur nu teu mere Ki Semah, Ki Semah Moal endeuk Nagara bisa Adil Makmur !" Ceuk Ki Santang : "Heueueueuh ! Kula tarima meunang Pajajaran ! Tapi bener-bener yeuh Di ieu Nagara euweuh jagona ?" Ceuk Prabu Lingga Kencana : "Ari jago mah loba ! Tapi lain jago dina gelut Jago soteh dina bener ! Amun Ki Semah Raja tarung Tuh ka ditu ! Tapi saeuncana mah Teu mudu dia ngajugjug jauh Sabab engke ogeh Bakal datang mangsa na Ka urang rabul jalema bule Tah eta pilawaneun dia !" Urang tunda deui Nanggoan datangna nu barule Urang caritakeun bae Ki Santang teh laju amitan Angkuhna deuk ngajugjug ka nu jauh Deuk neangan jelema bule Nya anjog ka sisi sagara ! Kadeuleu ku inyana
Laut motah ngadak-ngadak Lemah eundeur ruag-rieug Tinggeleger hawar-hawar ..... ! Ceuk Ki Santang : "Eeeh ! Naheun ieu gara-garana ? Jeung kunaheun ? Ngadak-ngadak hayang mulang ? Kadeule di awang-awang aya mega maju ngidul Belesat ! Ki Santang ngapung ka mega Karep inyana tumpak mega Tapi dina mega Aya mipit mudu amit Amun ngala kudu menta Amun numpang mudu nyarita !" Ceuk Ki Santang bari ambeuk : "Ulah sia loba bacot ! Dibebekkeun ieu mega ku dewek ! Ngeser ! Dewek moal numpang cara lentah Tapi ngilu bari maray ! Tah duitna opat kanjut ! Kop jeung kanjut-kanjutna ! Geuwat dewek anteurkeun ka Pajajaran !" Ceuk tukang mega sabari ised : "Ari mayar mah Sejen deui urusanana ! Saenyana ceuk aturan Heunteu meunang mawa tumpangan Sabab ieu teh mega dines ! Tapi ku duit mah Kula teh heunteu buyut ! Jiga-jigana Dilembur dia mah Dia teh jawara kedotan !" Ceuk Ki Santang : "Kumaha dia nyaho ?" Ceuk tukang mega : "Tina porongos ! Sarua jeung porongos tukang eta !" Ceuk Ki Santang : "Tukang naeun ?" Ceuk tukang mega : "Tukang mariksa mega ngaliwat !" Ceuk Ki Santang : "Kituh !"
Ceuk tukang mega : "Heu'euh ! Tukang mega mah Loba nu sarawan ! Sabab tukang mariksa mega Morongos sok satang ka tembong gugusi Mun can dibere pieun meuli sisig ! Tapi ari dia mah Ngilu numpang teh Make mayar ! Tanda jawara kedotan ! Heunteu cara tukang mariksa mega Arinyana mah Ngilu ongkoh Menta duit ongkoh sakalieun teu menta duit Ari turun Tara nuhun-nuhun acan ! Dasar kunyuk didangdanan Kacida ieu aingna Abong-abong keur kawasa !" Ceuk Ki Santang : "Heu'euh ! Tapi edas bapa Loba jasa barayan teh !" "Seug, sing jongjon diukna ! Ulah tukang teuing, mega na geus butut Jeung jamakna Amun gujlang gijleng Puguh langit ayeuna mah legok-legok Jeung jamakna Heunteu bisa nyanghunjar Sabab ieu teh mega dines Paranti neang ma beurang Ari di kahiyangan Aya bidadari deuk ngajuru ! Jeung nyekelanana Ulah pageuh teuing Beusi ucutan tihang megana ! Jeung ulah sabari egeg Beusi tiporos
Megana geus butut ! Tunda heula Lajeung dina peuting nu didamaran ku samar bulan Urang longok Raja urang Nu dihurup ku musuh genepan ! Perang na rosa jasa Eta genep papatih Ku Raja urang laju ditubruk Laju di awut-awut Di luluh di gulung-gulung Di rampid jadi ngahiji Mani pating polonjon tina jubah inyana Ting arenyut Jiga tetep lesot tina wadahna ! Ting arenyut sabuligir Jiga eungkuk pilegaeun Balad Banten Waktu neuleu kabeh papatihna Deuk di podaran ku Raja Sunda Heunteu taregaeun Laju Reog wae ngaleut Cara sireum sirarange Ngagurumut Raja urang ! Atuh mani haliwu Raja urang ! Nya harita opat patih Banten bisa budi Nya eta bengkong nu duaan Arinyana mah heunteu kaburu ! Sabab kaburu modar mantare ! Lain paraeh ku Raja urang Tapi Modarna Ditareunggelan urang Banten ! Sabab ku haliwu-haliwuna ngagurumut Urang Banten teh Teuteunggeulna Sateunggeul-tenggeulna bae ! Datang ka loba balad Banten Kararojor Cigenden ku baturna keneh !
Urang caturkeun patih Banten anu opat Arinyana bisa budi Laju ngorejat bari ngarewel jubah ! Tapi Lantaran ngorejatna bari haliwu Nya atuh ngarawel teh Sarewel-rewelna bae Heunteu arengeuh pahili jubah ! Ku haliwu-haliwuna Kai Cakra hanteu engeuh pahili jubah Kai Jaya hanteu engeuh pahili jubah Kai Asep hanteu engeuh pahili jubah Kai Tubagus hanteu engeuh pahili jubah Malah Kai Tubagus mah Jaba tipahili teh Inyana hanteu eungeuh Make jubah teh tibalik Nu pieun cokor Dipake di ruhur Ari cokorna Diasupkeun dina beuheung jubah ! Atuh leumpangna Mani ciga nini-nini hudang ngajuru ! Ninggang di Kai Cakra anu begang Nu karawel teh jubah godombrong Pakeun baturna nu jangkung gede Atuh barang dipake teh Ka luhur leuwih sasiku Ka handap leuwih sadeupa ! Ceuk pikir inyana : Bener sakti si Raja Sunda ! Ieu jubah mani kieu Ka ruhur teu kadeuleu langit Ka handap teu kadeuleu napak ! Nya gudubrak bae inyana labuh Tikudewat Nincak jubah panjang teuing !
Ceuk pikir inyana : Panjang teuing ! Ngaing beubeurkeun ! Laju jubah panjang teh Dibeubeurkeun Digulungkeun luhureun cangkeng Atuh tembong buraholna ! Der perang deui ! Perang rosa Perang rosa jasa Terus perang leuwih ti rosa jasa ! Raja urang Najan gagah najan sakti Tapi Ari diruhun digurumut mah Nya haliwu oge ! Nya kapaksa inyana mundur Kadeseh ka beulah kaler Datang ka palebahan birit leuwi ! Tah di dinya Inyana katubruk ku nu ngahurup Tapi Raja urang Laju motah rosa jasa ! Nya lajuna mah Gujubaaarrr ! Raja urang ragrag ka leuwi Gujubar Kai Asep kabawa ragrag Inyana ngarawel jubah Kai Jaya Kai Jaya ngarawel jubah Kai Cakra Kai Cakra ngarawel jubah Kai Tubagus Tapi Lantaran jubah Kai Tubagus mah Dibeubeurkeun Nya nu ngarawel teh Buraholna ! Nya gujubaaarrr ! Jawara Banten jeung Cirebon nu opat Kabedol kabawa ragrag Laju perang di dasar leuwi Balad Banten eureun perangna ! Balad Pajajaran areureun perangna ! Lalajo nu keur perang di dasar leuwi ! Nya jadina mah Euweuh nu perang di daratan
Kabeh jarajang teges Nareuleu nu galungan di dasar leuwi ! Kabeh pasedek-sedek ! Datang Euweuh nu areungeuh Balad Pajajaran Nyarelap di balad Banten Balad Banten Nyarelap di balad Pajajaran Eungeuh-eungeuh soteh Aya nu hitut ! Ceuk balad Pajajaran : Hitut Banten yeuh ! Sejen deui peledakna ! Ari inyana ngalieuk teh Baruk geuning lain batur sakamandoran Tapi musuh Urang Banten ! Nya der perang deui ! Perang di daratan Perang di dasar leuwi Ting gulutuk sora batu Ting sareak sora koral Ting kiricik sora keusik ! Burial ! Burial ! Cai kiruh ti dasar leuwi Umpalna neunggaran gawir ! Ngagulugur gawir nu urug Ngaguruh tangkal nu rubuh Tangkal jati garaged Sisi leuwi sabrang wetan Rungkad ambles kabawa palid ! Ari palidna ? Nyarangsang di birit leuwi Tah di dinya Engkena teh bakal ngadeg hiji lembur Nu ngaranna di kiwari Bantarjati Urang tunda deui Sina jadi lembur bantar jati ! Urang kocapkeun Ki Santang deui !
Kadeuleu ti awang-awang Palebah leuwi sipatahunan Loba jasa jelema keur saling genden ! Ceuk pikir Ki Santang : Boa-boa Jeung kadeuleuna Jiga lain somah ngaing kabeh ! Gajleng ! Ki Santang luncat tina mega Megana mani semplak sabeulah ! Sesemplakan mega nu beulah Murag ! Ragagna malang Nyampai dina lamping Sakaleren gunung gede Engkena Dihandapeun ngadeug hiji lembur Nu kiwari disebutna Mega mendung ! Lajukeun urang Ki Santang ! Jrut inyana turun Jlig inyana nepi Jung inyana nantung Kadeuleu aya numpukan Ngagunuk cara picung buruk ! Ceuk Ki Santang bari tulak cangkeng : "Nahaeun yeuh ?" Ceuk nu nagunuk : "Nu areleh perang !" Ceuk Ki Santang : "Urang mana ?" Ceuk nu ngagunuk : "Pajajaran !" Ceuk Ki Santang : "Eleh ku saha ?" Ceuk nu ngagunuk : "Ku urang Banten !" Ceuk Ki Santang : "Kunaha make areleh ?" Ceuk nu ngagunuk : "Licik sih ! Kaci ngegel ceuli Nyolok mata jeung nyingkabkeun samping !" Ceuk Ki Santang : "Lain licik ! Eta tah aturan perang anyar ! Tapi kumaha sabab perang ?" Ceuk nu ngagunuk : "Ngabelaan Raja !" Ceuk Ki Santang : "Di mana Raja ?" Ceuk Nu ngagunuk : "Tuh di dasar leuwi !
Keur dihurup ku opat urang !" Ki Santang teu loba deui catur Laju inyana tuturubun Ngajubar ! Lep ! Inyana teuleum ! Tapi sabab caina kiruh Teu kadeuleu Mana Bapa mana musuh ! Ceuk Ki Santang : "Eeh ! Mun neunggeul bari teu neuleu Bisa salah anu keuna ! Leuwih hade Ieu leuwi hade ngaing bedahkeun ! Nya der dibedahkeun Ka hilir ciliwung guntur ! Ka girang ciliwung surut !" Kocapkeun anu garelut ! Heunteu areungeuh Sipatahunan mingkin saat ! Barang beak cai kiruhna Ka deuleu ku Ki Santang Raja eundeuk diporeatkeun ! Teu antaparah ! Saebrur Raja direbut Lung dikadaratkeun ! Anu karebut musuhna Karuhan bae ambek jasa ! Kadeuleu ku arinyana Aya musuh anyar ! Laju pating surungkuy Ting garebay Ngarajol bari raranggeum Eundeuk nyekek beuheung Ki Santang ! Ki Santang ngeunah seuri ! Laju leuwi dikubek deui Kiruhna kiruh jasa Datang kaeuweuh nu bisa kadeuleu ! Ki Santang mah Inyana laju ngadapang Malang dina pamontengan ! Inyana ditubruk ku opat patih Banten
Tapi Ki Santang Ngejat bari ngagakgak ! Pamuntangan laju bedah Nyot buburialan ! Atuh kaceot Opat patih urang Banten ! Hulu inyana ngadalagor batu Mani remuk ka batu-batuna Awak inyana naleungar cadas Mani rarungkad gawir-gawirna ! Nya mooooooooooodar ! Laju paralid Laju engkena nyarangsang ! Anu saurang Dilebaheun kiwari tanah jelebut Anu saurang deui Dibilangan kiwari tanah bojong gede Saurang deui Di bilangan kiwari tanah citayem Saurang deui Di bilangan kiwari tanah sawangan ! Tapi saha nu nyarangsangna ? Saurang geh Datang ka iraha ogeh Moal aya nu nyaho ! Lantaran waktu paralidna Marake jubah nu pahili Pahili ka pangkat-pangkatna ! Ngan bae Engkena kabejakeun Ceunah mah jaradi karamat ! Tunda deui Keun sina jaradi karamat ! Lajeung Ayeuna Urang teang Si Lengser Si Lengser karuhan sakabeh tukang pantun ! Barang balad Banten eureun perangna Barang balad Pajajaran nunda perangna
Embah anis jeung embah anom Eudeuk areureun nunda perangna Ngan Si Lengser anu hanteu ! Ceuk Si Lengser : "Eundeuk ka marana dia ?" Ceuk Embah Anis : "Deuk neuleu nu dipodaran di dasar leuwi !" Ceuk Embah Anom : "Deuk neuleu nu dibeset di dasar leuwi !" Ceuk Si Lengser : "Moal kadeuleu ! Caina geh kiruh ! Mending geh, Urang lajukeun perang urang ! Kapalang Tinggal sajurus deui ! Tapi Embah Anis deuk nojok terus Embah Anom ogeh deuk nojok terus Laju ku Si Lengser Embah Anis dijenggut jambrongna Embah Anom dijebak jabrikna ! Karuhan Mani pating caweuweuw ! Tapina Hanteu ngaralawan Sabab harayang lalajo nu perang di dasar leuwi ! Torolong bae duaan lalumpatan Lalumpat bari darongko Lalumpat bari susulumputan ! Lantaran hayang jarongjon lalajona Jeung ulah kapanggih ku Si Lengser Nya lalajo teh Dibirit leuwi sabrang kulon ! Caringgoooo bae ! Dina sisi gawir handapeun kopo Tunda deui ! Keun sina caringogo ! Kocapkeun Raja Sunda jeung Ki Santang ! Geus haranjat deui ! Laju ngabuburak balad Banten Mani ting alacir paburisat Jiga rorongo dikebutkeun ! Ceuk Raja ka Ki Santang : "Hadena Aden kaburu datang !"
Ceuk Ki Santang : "Mun teu kaburu ?" Ceuk Raja : "Mantak teuin lalakon panjang Tah Ari geus paralid mah Moal bisa calutak deui ! Tapi sing aringet ! Najan arinyana Geus eleh dua kali Rajana mah Panasaran keneh ! Tangtu inyana teh Hayang keneh nyilakakeun urang Nyilakakeunana Moal ku jalan kasar Tapi ngakalan Ku jalan halus ! Bejaan kabeh sanak, kabeh kadang Sing ati-ati ayeuna keneh Pipir imah saimahna Beulah kenca nu di tukang Di hareup beulah katuhu Marelak Tangkal sente Pikeun tumbal keuna baraja ! Laju marelak deui Tangkal cau emas Pieun tamba keuna wisaya Sabab kahareupna Musuh teh ngalawana Ku jalan guna wisaya Ku teluh eujeung mudu Ku warejit utah getih Nyieun edan jadi sasar Gering nangtung ngaganggayong ! Tapi teu mudu sieun ! Mun aya nu keuna kitu Sambat bae ngaran bapa Celuk bae ngaran dia Laju mandian ku cai
Ti leuwi sipatahunan Jeung inuman Ku cai Ti pancuran tujuh ! Ari jampena ? Sina diajar bae ti Si Lengser ! Tunda deui ! Sina diajar jampe teluh ka Si Lengser Kocapkeun deui Si Lengser di tegalan ! Inyana dagdag-digdig sorangan bae Tulak cangkeng bari tetenjrag Hahaok bari popolotot Ngareuhak bari kekerot Nantang musuh nu tingaleun kalang ! Kadeuleu ku inyana Gawir urug, leuwi bedah Balad musuh loba nu paling ! Ngeunah jasa angen Si Lengser Gadag-gidig inyana ka tengah tegalan Leungeun anu kenca Tulak cangkeng nyerengkebeng Nu katuhu Dikeupatkeun ngagandejang Cara deumang eundeuk nganjang Endeuk mogor ka anak mandor ! Ret inyana ka kaler Leuweung jati urug saparo Mani ngemplong deudeuleuan Kadeuleu aya deui ngaraleut Nu areureun di birit leuwi Birit leuwi sabrang kulon ! Nu ngaraleut teh Laju ngaromong jeung sesana balad Banten ! Tah lebah dinya Engkena tah ngadeug hiji lembur Nu kiwari disebutna Pabaton ! Sabab urut ngumpul jeung badami !
Si Lengser laju nabeuh bende ! Atuh Barang bende ditabeuh deui teh Mani beeeeejat burarakan ! Ari ceuli bende ? Mani ngacleng Ragragna di leubahan nu kiwari jadi lembur Nu ngarana Ceuli beunde ! Kadenge ku Raja urang Laju dihaokan Ceuk Raja : "Nahaeun Lengser ?" Ceuk Si Lengser : "Musuh datang deui !" Ceuk Raja : "Sabaraha ?" Ceuk Si Lengser : "Nyaho teuin ! Teu kabilang Ngan ayeuna mah marake jendol !" Der perang ! Perang deui ! Perang Perang Perang batur, perang ! Leuwih rosa ti perang nu ti heula ! Perang jeung musuh nu anyar datang Perang jeung nu marake jendol Perang deui jeung sesana balad Banten ! Perang, perang ! Urang Pajajaran Dihurup hiji musuh salikur Sabab urang Banten Dibantu ku balad ti wetan ! Lantaran balad musuh nu ti wetan Tambah deui tambah deui Nya kawalahan ogeh Raja urang Nya kawalahan ogeh Ki Santang Nya kawalahan ogeh Si Lengser ! Burubul musuh ti kidul Surudug Si Lengser ka kidul ! Burubul musuh ti kulon Surudug Si Lengser nangkis di kaler ! Burubul musuh ti wetan Surudug Si Lengser ngamuk di wetan ! Urang Pajajaran perangna rosa jasa ! Sakabeh ngilu perang
Aki-aki ngilu perang Nini-nini ngilu perang Karuhan nu ngarora mah Nu lelengeh ngilu perang Nu barujang Ngalawanana galak jasa Sabab ku beubeureuh Mun ku musuh Nu sapotong dikeureut sapotong kimpoi teh Endeuk moal dijadikeun ! Perang nu cawene ? Leuwih giras ti cangehgar Sabab arinyana heunteu sudi Mudu leungit anu nyempil Dicarokel make obeng ! Perang, batur, perang ! Mangkin lila beuki rosa Mangkin tambah balad musuh Beuki kawalahan Pajajaran ........... ! Ceuk Raja ka Si Lengser : "Mun kieu terus-terusan Matak boa mudu mundur !" Ceuk Si Lengser : "Encan wayah ! Leuwih hade Urang ganti aturan perangna ! Urang make aturan anyar Nya eta Akeul dulang kayu samida ! Hartina Kayu seungit pieun ngukus ! Tegesna Amun jaya aya di urang Tangtu musuh bakal musna Tapi Amun apes papasten urang Paeh geh moal jaradi jurig Sabab sukma urang Diparenahkeun di kahiyangan ! Lantaran paehna urang Gara-gara Satuhu ka Sang Rumuhun Bela-pati ka Nagara !"
Ceuk Raja : "Kumaha ngaturna ?" Ceuk Si Lengser : "Geura tuturkeun !" Laju Si Lengser ka tengah tegalan Burudul musuh ti kidul Suruntul Si Lengser ka kaler ! Burudul musuh ti kulon Suruntul Si Lengser ka kidul ! Burudul musuh ti kaler Suruntul Si Lengser ka wetan ! Cindeukna mah Perang cara Si Lengser teh Datang ka lebur jagat tetempuran ogeh Moal deuk aya nu bisa niru ! Sadupak-dupakna matak cilaka Satubruk-tubrukna matak ripuh Satejeh-tejehna matak bengek Satincak-tincakna matak bohak Sarawel-rawelna matak soek Nya karuhan Musuh mani paburisat ! Kumaha amun Burubul musuh ti wetan ? Suruntul Si Lengser ka tengah tegalan ! Amun musuh anggeus parek Si Lengser laju nonggeng Bari nonggeng nyingsatkeun samping ! Ku maha ari musuh ? Arinyana laju bae kasima ! Sabab pikir arinyana Eta kanjut inyana geus sagede kiiiitu ... ! Tada teuing meureun gaganden inyana mah ... ! Nya laju sakabeh anu nareuleu Si Lengser nonggeng Pada kalenger ! Cindekna perang cara Si Lengser mah Datang ka iraha ogeh Moal endeuk aya nu niru ! Teu kabilang anu modar
Teu kabilang anu rarusak .... ! Nu teu katibuk teu kadupak Teu katejeh teu kasiku Ripuhna mah sarua baeeeee ... ! Malahan arinyana mah Paraeh teh leuwih cilaka ! Nya eta Molotot bari sambutut Bari leungeun marencet irung ! Sabab Si Lengser Perang teh inyana mah mamawa sigung ... ! Tunda heula ! Keun Si Lengser sina nurutan sigung ! Kapalang urang lajeung batur ! Urang mah, urang tempo Raja urang ! Nu keur perang dibantu ku Ki Santang ! Perang nyana rosa jasa ! Datang ka tegalan sakitu legana Jadi heurin ku nu keur perang ....... ! Ting dorongkok tampal nu reuntas Ting bareok dapuran awi ... ! Tegal lega Ngalegaan ... ! Beuki lega beuki lega ....... ! Engkena di tegalan tadi perang, ngadeug lembur Nu kiwari disebut Tegal lega ! Ceuk tadi ogeh Urang Pajajaran kawalahan ! Sabab najan gagah najan sakti ! Ari musuh Tambah deui tambah deui mah Lila-lia nya kawalahan jasa ! Raja urang kasedekeun ka beh kidul Ki Santang kasedeken ka beh kidul Ari Si Lengser ? Inyana mah terus bae saradag sarudug susurudug ..... ! Barang nyurudug deui teh Kalangsu teuing .... !
Engeuh-eungeuh Inyana tikucubar di Cai Sadani Pucunghul inyana timbul Alagag-euleugeg bari kabesekan Laju Gurawil keuna gawir Jiga peusing unggah ka pasir ! Hanteu kanyahoan ... Kedewek ! Cokor Si Lengser sadua-dua Ti lebak aya nu newak ! Heu ! Si Lengser aya nu ngabeubeutkeun ! Mani nambru jiga mandilaka dalu ! Ceuk nu ngabeubeutkeun sabari nyareungir : "Heheh ! Kapiheulaan nyah !" Ceuk Si Lengser : "Heueueueu ... Euh !" Laju inyana endeuk ngalawan Ngalawan bari muranteng Bari muranteng keuna cangkuwang ! Tapi ti lebak Cokor Si Lengser duanana Dibaredol sataker tanaga ! Laju Si Lengser tetejeh , Satejeh kadia tejeh ! Katilu tejeh mah Gubrag bae Si Lengser ngajolopong ! Laju disesered Digusur ka lebak deui ! Reg randeg Sabab Si Lengser muntang keuna cangkuwang deui ! Cangkuwang geh cangkuwang baheula lain cangkuwang jaman kiwari ! Laju pabedol-bedol .... ! Musuh ngabedol Si Lengser ! Si Lengser ngabedol cangkengna ! Bedol Bedol ! Bedol pabedol-bedol !
Ari nu ripuhna mah Nya Si Lengser baeeee ! Pikir inyana : Saha manusaaaaa nu ngabedol ? Ari ret teh Kadeuleu ku inyana dua urang ting carengir ! Ceuk Si Lengser : "Geuning si ganggarangan ! Si Anom jeung si Anis !" Ceuk Embah Anom jeung Embah Anis : "Heheh ! Beunang siah ayeuna mah !" Si Lengser motah deui ! Inyana motah jasa Tetejeh sabari muranteng Bari muranteng sabari nyerengid ! Ceuk Embah Anom : "Bedul nis ! Urang sundatan !" Ceuk Embah Anis : "Bedul nom ! Urang sundatan !" Ceuk Si Lengser : "Moal teurak ! Geus liat teuing !" Laju pa bedol-bedol deui .... ! Bedas nu ngabedol Pageuh nu dibedol ... Tapi lajuna mah Cangkuwang laju rungkad pegat akarna ! Harita ti patuha Ditonggoheun Balekambang Ku balad urang nu keur jaga Kadeuleu Si Lengser keur rorowesan ! Laju di tarulungan ! Durudud Si Lengser digarusur ditarulungan ! Dereded ! Si Lengser disesered Disered musuh ka lebak deui Disesered ka sisi cai ! Durudud ! Si Lengser ku batur-batur Digusur ka tonggoh deui Dibawa unggah ka lebah Patuha ! Tapi Dereded Si Lengser ku musuh-musuh Disesered ka lebak deui !
Durudud deui ! Dereded deui ! Ka tonggoh deui ka lebak deui Datang ka gawir lebah dinya Beuki legok beuki lega ... ! Ceuk Si Lengser : "Terus batur terus ! Itung-itung ngangarji jagat ! Terus ! Abeh kurap dina taktak Abeh hapur dina bujur Kabeh beak ka akar-akarna !" Ceuk balad urang di patuha : "Rambati .... rata haaayu !" Laju Durudud Si Lengser digusur ka ruhur ! Ceuk embah Anom jeung embah Anis : "Upih jambe murag ngabete ! Bereleeeeee !" Dereded Si Lengser ku Embah Anom jeung Embah Anis Diserered deui ditatarik deui ka sisi cai ! Barang anggeus ku batur-batur Didurudud ka luhur deui Kumusuh deuk disered ka leubak deui Ceuk Si Lengser ka urang Patuha : "Esotkeun batur leupaskeun !" Atuh barang dereded teh Embah Anom jeung Embah Anis Nararik teh Badis meset jeujeur pegat useupna ! Mani tinggulitik jujuralitan Ting garolong ka lebakeun Paheula-heula jeung Si Lengser ! Lantaran Si Lengser mah Awak inyana lintuh cara kebo buleud keur reuneuh Atuh Si Lengser mah Ngagorolong teh Cara berenuk murag di lamping ! Karuhan Inyana datang pangheulana ka sisi cai ! Kapalang urang lajeung batur ! Ceuk Si Lengser ka nu ragag pandeuri : "Warani ?" Ceuk Embah Anom jeung Embah Anis : "Ke heula ! Ulah wara di tanya ! Lalieur keneh
Jeung can eling bener !" Puguh ceuk ti heula ogeh, perang baheula mah Hanteu cara perang di jaman kiwari ! Si Lengser teu tatanya deui ! Embah Anis jeung Embah Anom laju dirawu Dialungkeun ! Ari Embah Anis ? Inyana ragrag di bilangan kiwari tanah serepong ! Ari Embah Anom ? Ragrag di bilangan kiwari tanah kuripan Sakalereun gunung bubut .... ! Bejana mah Engke teh jaradi karamat ! Ngan digaranti ngaran Lantaran areraeun eleh perang ! Jeung lantaran ngaran Anis jeung Anom mah Cara ngaran Jaya jeung Tubagus Eta mah ngaran arinyana di keur budak ! Apan ari geus jaradi pangkat mah Ngaran arinyana sarejen deui .... ! Ari gawir urut Si Lengser diseret jeung digusur Kiwari teh aya keneh ! Lebah dinya disarebut dereded .... ! Anggeus ngabalangkeun musuh nu dua Si Lengser laju ngulon ngaler Karep inyana deuk ngadeuleu beusi aya eukeur ripuh Beusi aya balad keur kawalahan .... ! Di lebah urut Si Lengser lengak-longok tempa-tempo Engkena ngadeug lembur anu kiwari ngarana lolongok ! Barang Si Lengser keur telag-telog Cara bango ngadodoho bangkong Inyana kadeuleu musuh ! Laju diaruber, dikarepung diarudag-udag ! Si Lengser nyumput ! Inyana teuleum dina rawa nu loba bolangan ! Engkena Di urut Si Lengser nyumput Ngadeug lembur nu dingarana rawa balong ! Ti enggon inyana nyumput Kadeuleu ku Si Lengser Musuh ngaleut keur naranjak Ngabondong ka tonggoheun
Laju ngarumpul di leubahan anu rata Engkena Dilebahan dinya ngadeug lembur Nu kiwari disarebutna bondongan ! Sabab di lebah dinya pisan ngarumpulna musuh nu eundeuk ngarugrug bari naranggoan parentah mudu taram ! Anggeus mahi batur-batur arinyana Musuh laju ngarugrug .... ! Urang Banten beuki galak leuwih bengis Sabab tambah loba nu ngabantu arinyana ! Urang wetan leuwih loba Tambah wani tambah galak Sabab tambah loba batur arinyana ! Urang Pajajaran geh Tambah ...... ! Ngan tambahna Tambah beak ! Sabab hiji ngaganda salikur Salikur ngalawan musuh aya ratusan ... ! Nya karuhan Urang Pajajaran geus kalingkung ! Musuh tingtarekel keuna kuta .... ! Der perang dijeroeun kuta Di belahan kiwari aya lembur jero kuta ! Kuta beak imah beak Beak saung jeung kandang-kandangna Beak dirakrak jeung dihuru Diduruk musuh nu lain tanding dina lobana ! Ceuk urang Pajajaran : "Lengser, Bapa, Aki ! Kumaha ...... ?" Ceuk Si Lengser : "Mundur, batur mundur ! Urang mundur ngetan ngidul !" Laju urang Pajajaran mararundur Nyabrang Nyararabrang leuwi Ki Patahunan Ka sabrangeun gintung nu tujuh ! Nya amprok jeung Raja urang Di tegalan tungtung kidul
Tonggoheun cai leutik ! Ceuk Raja ka Si Lengser : "Ripuh mun kieu mah ! Boa-boa urang mudu taluk ? Karunya ka somah ! Teu deuk narima batur ka siksa !" Ceuk Si Lengser : "Pajajaran mah Gusti Cadu keuna taluk Sabab buyut ti karuhun !" Lebaheun Si Lengser nyebutkeun buyut Engke teh disarebutna cikabuyutan ! Ceuk Raja : "Dayeuh geus direbut musuh !" Ceuk Si Lengser : "Najan dayeuh geus karebut Raja mah teu meunang taluk ! Pajajaran teh lega keneh ! Lega keneh enggon perang ! Terus Gusti terus ! Najan perang sabari mundur Urang mundur teh lain eleh Urang Pajajaran laju mundur .... !" Lain mundur kasedek ku Urang Banten jeung Wetan ! Tapi mundur lantaran hanteu nanding dina loba ! Tah eta gara-garana datang ka engke Urang Sunda Ti harita datang ka kiwari Kadeseh deui kadeseh deui Ka sakur anu daratang Ngaradon hirup di Tanah Sunda Jeung daratangna Nu ti Kulon jeung ti Wetan ! Da bongan urang Sunda keneh jeung Sunda keneh Marantuan anu daratang Sina nyampalan di urutna Pajajaran Tengah ! Sabab-sababna marantuwan jeung ngararantep Sina deungeun-deungeun nyarampalan ? Lantaran pada sarieun Urang Pajajaran Tengah jaraya deui !
Lantaran Pada saririk ka urang Pajajaran Tengah Anu dina wayah nu bakal datang Baris ngaluluguan Bangsa Sunda ! Ngajajarkeun Anu bener ti nu saralah .... ! Jeung lantaran anu saririkna Sarieun kaboker sagala salah sagala teu bener ! Urang caturkeun deui lalakonna Urang Pajajaran Tengah terus kadesek Urang Pajajaran Bogor memang kadesek ! Lain kadesek ku sabab eleh Tapi eleh dina papasten .... ! Jeung eleh Eleh soteh Kadunyaan Kapangkatan Kakawasaan Salila Genep jaman katujuh jalan .... ! Tah salila eta Urang Bogor Pajajaran Baris dijarieun kekesed dina balumbang ..... ! Urang kocapkeun deui nu keur marundur ! Marundur sabari perang Sabari perang mundur ka girang ! Nya anjog ka suku gunung Ka legok anu nyangkewok .... ! Didinya laju rareureuh Bari naranggoan kejo asak diseupan ! Tapi henteu kaburu asak Sabab musuh kaburu nyusul ! Plok ! Aseupan ditamplokeun Kejona dibawa laju ! Blok ! Seengna dibahekeun Caina ngocor ka kobak ! Tah di lebah dinya Engkena ngadeug lembur anu datang ka kiwari disebutna ciseupan !
Datang ti kiwari cai dina eta kobakan Caina teh haneut bae ! Jeung kitu sabab-sabab datang ka kiwari Di lebah dinya sok loba cawene Ari ngejo sok tara asak ! Lain teu asak teu bisa ngarerejo ! Tepi teu arasakna Lantaran ngarejo teh Sok ditaringgalkeun ocon jeung beubeureuh ! Urang susul nu keur marundur ! Marundur marundur terus ......... ! Nya anjlog ka hiji jurang Nu gawir-gawirna jero jasa Jero leuweung kawung wungkul ..... ! Laju nyarieun cukang Tina wakung nu karolot jasa Tina bengkel paranjang tangkal Jeung nyarieun cukang Tina tatangkalan anu galeuhan ...... ! Engkena di lebah dinya ngadeug anu datang ka kiwari Disebutna cukang galeuh ! Laju ngararukan ..... ! Nyararukang gagancangan Ambeh teu kasusul musuh Laju nyararusup ka hiji leuweung Sisi cai lebah nu singkur Seja arinyana eudeuk reureuh Eudeuk nyareluk para karuhun Bari nyararambat ka para Dewa Sing hate keu-eung dipangnegerkeun Sing diwanikeun hate nu sieun Jeung ditangtayunan jero galungan .... ! Abeh Amun paeh di pangperangan Jaga bisa ngilu deui Hutang uyah mayar uyah Hutang jiwa mayar jiwa ....... ! Sabab dina marundur Lain urang Bogor Pajajaran kadesek perang
Tapi perang teh Apanan sabab manadeh Hanteu purun dipaksa deungeun Hanteu sudi ganti sembaheun Hanteu sudi tukeur pangdeuleu Hanteu sudi ganti karuhun Jeung hanteu sudi nurutan adat Bawa deungeun ti tanah sabrang ! Jeung lain manandeh ka gantina jaman Tapi manandeh Ka jaman mudu nurut bae jadi badega ! Cai leutik lebahan manandehna urang Bogor Pajajaran Engkena disarebutna cimanandeh di dinya engkena Ngadeug lembur anu sangaran ! Laju robah jadi cimanande Kiwari jadi cimande ! Lain tina mande mapandean Tapi tina mande nu manandeh ... ! Tunda nu manandeh ! Sina naranggoan datang wayah mayar hutang ! Wilujeung weungi batur ! Bisi aya nu kaperluan keur di mana, kaula deuk ngawaris "Rajah Pamunah" Pieun merenahkeun kabeh dedemit alias jurig ! Ajang nu daek baeeee numbung mah kajeun. Kunyit bodas hanet jahe Panglay ngaran panglajuan Ngalajukeun jeung munahkeun Sagala gawe ti beda pikir ! Pikir kula di manusa Pikir dia di dedemit Teu ku sia deuk kapikir Teu ku sia dipikir heula Kadupak da bongan sia Katajong da bongan sia Kadiukan da bongan sia Kababuk da bongan sia Katenggor da bongan sia Kaciduhan da bongan sia Kakiihan da bongan sia
Apan sia mah teu kadeuleu ku mata manusa ! Tapi sia anu neuleu Kunaha heunteu ised Kunaha teu ngabejaan Ulah sia eudeuk licik Ulah sia deuk anjukan Hayuh esotkeun ! Nyingkah Beusi dibura di mata sia Kuciduh reuhak Pajajaran ! Reuhakeun ciduhkeun !!! Musnah sia ! Lajeung Kocapkeun Matapoe surup ka kulon ! Nu nyarusup nyareungeut amar .... Samaruk arinyana di anu singkur jero leuweung ! Hanteu nyarahoeun Kadeuleu ku musuh ti kajauhan Laju disarusul Ger perang deui ! Paperangan marawa obor ! Pajajaran ngaganda terus Nya karuhan Mudu mundur terus deui Lain mundur hanteu nanding hanteu tanding Tapi hante tanding dina bilangan Pes ! Pas pis pes pus .... ! Pos ! Sakabeh obor Pajajaran dipareuman Powekna mani mongkleng jasa Mundur sabari ngileus Ngileus kajero powek ! Ari musuh ? Lantaran powek sagala powek Nya kakadek jeung teuteunggeul teh Hanteu barisa bari deudeuleu heula ! Karuhan Loba balad musuh anu marodar
Dikadek batur arinyana keneh Loba balad musuh patinggarojod gegerungan Ditareunggeulan batur-batur arinyana keneh ! Urang Pajajaran mundur terus .... ! Mundur, mundur, mundur Mararundur di anu powek .... ! Tengah jalan Papapag jeung awewe limaan Ngarelek samak nyaruhun anggel ! Ceuk awewe limaan : "Ka marana jeung peuting-peuting ?" Ceuk Si Lengser : "Ka marana jeung peuting-peuting ?" Ceuk awewe limaan : "Eudeuk ngendong ! Deuk ngendongan nu hudang ngajuru !" Ceuk Si Lengser : "Kula geh daek diajak ngendong Ngan embung jeung anu hudang ngajuru !" Ceuk awewe limaan : "Kula geh moal ngajak ngendong Da kabehan boga salaki !" Ceuk Si Lengser : "Kula geh moal eudeuk ngendong atuh Ngan kaula eudek nanya, Ka mana nyai jalan buni nu teu herit ?" Ceuk awewe limaan : "Tuturkeun bae kaula ! Tapi ulah parek teuin beusi adek !" Ceuk Si Lengser : "Moal atuh ! Ngan bisi kapohoan Bubuhan nu keur pararowek Aya di anu pararowek Halangan bae tah ku anggel .... !" Di urut lebahan papag jeung eta awewe limaan Engkena ngadeg lembur anu disarebut Panca wati Ku awewe anu lima Urang Pajajaran Bogor dianteur Dianteurkeun ka gunung jauh ti musuh ! Bray beurang ! Laju ngareureuh Ceuk Raja ka awewe anu limaan : "Geus ! Datang ka die bae ! Naeun hayang piburuheun dia nganteur ?" Ceuk awewe salimana : "Gusti !
Kaula kabehan Hanteu hayang di buruhan ! Kaula mah Seja ngabakti !" Ceuk Raja : "Hade ! Tapi turun-runday rawayan dia kabehan Sakur anu narurut ka kolot arinyana Baris jembar salila hirup ! Seug Geus marulang !" Di urut eta awewe lima pamitan eudeuk marulang Engke the ngadeug lembur anu baris mawa ngaran parbakti ! Ti dinya Urang Pajajaran terus maju ngidul rada ngulon ! Sup ka leuweung Jol ti leuweung ! Asup leuweung, ka luar leuweung ! Unggah gunung, turun gunung ! Arasup deui ka jero leuweung Ka ruar leuweung ! Hante eureun-eureun Gunung, leuweung, gunung Leuweung, leuweung Leuweung deui leuweung deui Leuleuweungan di ruhur gunung ! Tunda ! Lajeung batur ti nu geus surup Teu kacatur di jalanna Ngan dicaritakeun Si Lengser leumpang di heula ! Sabab inyana Mudu nyacar nyieun jalan pileumpangen ! Si Lengser nyacar Nyacar, nyacar .... ! Panjang jalan nu dicacar Panjang pijalaneun nu mudu dicacar Leuwih panjang manan carita Amun kabeh dicaritakeun Mantak panjang teuing picaritaeun Mantak bray kaboro beurang .... ! Pamali ! Beusi kapiteuheulaan mantare Ku nini nini kiih di pipir
Urang kocapkeun bae Turun gunung, ka ruar leuweung Asup leuweung, unggah gunung ..... ! Laju datang ka hiji leuweung deui Nyao teuing di lebah maaaaana ! Leuweung gerotan ! Cep tiis Jep jempling Geu-euman Mantak keu-eung Mantak sieun ....... ! Ngan Si Lengser nu teu sieun Ngan Si Lengser nu teu keu-eung ! Nyuruncul inyana asup Laju nyacar Inyana nyacar ku dua leungeun ! Mani but bet Sabab nyacar teh kenca katuhu Sabeulah deui gobang ! Mani but bet Leungen inyana badis kolecer Bari suku tetenjrag bae Tetenjrag ajret-ajretan ! Da ngarana geh Nyacar jalan jero leuweung Loba langgir jeung bajongbong Sireum beureum tingkarayap Ngaregelan keuna kanjut ! Nyacar Si Lengser gancang jasa Da nyacar teh Lain sa nyacar-nyacarna Tapi nyacar make parancah ! Ceuk Si Lengser : "Arasup batur ! Arasup !" Urang Pajajaran laju arasup Keuna galur ngabulumbung Jiga gonggo nu golowong Beunang ngacar diparangjahan ! Sup ararasup Beuki jero beuki jero Tapi hanteu beuki ngeunah karasana ! Sabab beuki jero beuki tiis Beuki keueung beuki sieun !
Beuki jero beuki powek Beuki powek remeng -remeng Jeung caang teh samar samar ! Laju bae Keueung teh beuki tambah Bulu punduk pating purinding ! Beuki tambah bae sieunna Beuki pasesedek anu leumpang Pada pada areumbung pandeuri Nu pandeuri harayang di hareup Nu di hareup harayang ti heula Nu diais areumbung digilir Nu digarendong arembung di tukang ! Da sarieun aya nu nyewol Sieun aya nu nyungkur keuna bujur Sarieun aya nu narik sabari nyiwit Ka nu nyempil di sela pimping ! Nya lajuna mah Sawareh mah Laleumpang teh sabari mundur Ngarah kadeuleu Mun ti tukang aya nu eundeuk jail ! Kabeh pada keueung Sakabeh pada sarieun ! Keueung na ? Ku lantaran rarasaan bet jati beda ! Sarieunna ? Da bongan batur-batur pada sieun Jadi be kabawa sieun ! Ngan Si Lengser bae anu ludeung Inyana mah hanteu sieun hanteu keueung Ceuk Si Lengser : "Ari sieun ari keueung Amun leumpang teh ulah nukang ! Mudu sabari nyangigir, batur ! Nyangigir !" Laju kabehan leumpang nyangigir Cara kapiting malipid gawir t sisi basisir ! Ngan Raja Ngan Ki Santang Parabu Anom
Jeung Si Lengser Nu laleumpang biasa bae ! Da laludeung ! Beuki laju beuki powek Beuki jero beuki powek Ngan tiluwan anu tadi Arinyana mah hanteu parowek ! Sabab arinyana mah Laleumpang teh Jaradi panjang jalan nu baris kasorang Jaradi panuduh jalan sapanjang jaman ! Jaman Sunda leungiteun jalan ! Beuki laju beuki keueung Beuki bae sarieunna Lajuna mah Reg bae pada ngarandeg Sejen ti anu tiluwan mah Urang Pajajaran sakabehna Pada ngarandeg Hanteu warani lalaju deui Ngan tiluwan anu warani bae Raja urang, Aria Santang jeung Si Lengser ! Si Lengser mah Lain wani lantaran ludeng Tapi ludeung sabab teu haliwu Jadi boro-boro engeuh lebah nu keueung ! Pacet geus sagede kohkol geh Nangkol di punduk inyana Si Lengser mah hanteu eungeuh ! Inyana tonggoy bae nyacar Nyacar, nyacar .... Mani haliwu bari pakeupis Datang ka hanteu eungeuh Nyacar teh Dituturkeun Raden Santang Parabu Anom Jeung Nyi Putri ewe inyana Jeung ku balad loba salapan Jeung ewe arinyana loba salapan ! Naruturkeun sabari wani Bubuhan nuturkeun dua jago
Hanteu ludeung hanteu ludeung ogeh Sok kabawa ludeung ! Ngan Raja nu ngilu ngarandeg ! Lain ngarandeg lantaran hanteu wani hanteu ludeung Tapi ngarandeg teh Raja urang mah Ngabaturan nu teu laludeung Ngaburihan anu kareder Sabab Raja urang mah Raja nu puguh nyaah ka somah ! Tunda nu ngarandeg Sina di burihan Raja Sunda anu adil ! Lajeung Urang mah, urang tuturkeun Si Lengser nyacar bae ! Najan nyacar make parangjah Ari geu datang ka wayah Mudu tepung ka kabeh mudu mah Najan Lengser Pajajaran ogeh Nya kapaksa Nyacar teh mudu ngarandeg Lain ngarandeg lantaran keueung Lain ngarandeg sabab teu ludeung Tapi lantaran ngadak ngadak Gobang jeung parang teh Ujug ujug rarompang jeung potong gagang Ceuk Si Lengser bari heran : "Eeh naeun jeung nu hanteu teurak ?' Laju diilikan ! Seeebut cadas da lain cadas Seeebut batu da lain batu Seeebut tunggul da lain kaaaayu ! Sebut buleud da puguh lencop ka handap Sebut gepeng da puguh ngunggul cara pais bakatul ! Jeung di tengahna Aya legok pameulahan ! Jeung ari diinget inget Baruk badis surabaha didempetkeun ! Ceuk Si Lengser : "Naeun ieu teh batur ?" Tapi nu diajak ngomong Naroyod terus ! Jiga hanteu ngadarengeeun ! Laju ceuk Si Lengser : "Sugan tarooooooorek ?" Tapi nu diajak ngomong Naroyod terus Narabas leuweung acan dicacar
Cara badak naratas atas .... ! Narayod bae bari ngabuyut Bari wani eujeung ludeung Da ngarana geh Nuturkeun anu laludeung Raden Santang eujeung Nyi Putri ! Si Lengser jadi himeng Inyana deuk nyacar deui Ku gobang rompang teu make gagang Ku parang rompang teu make gagang Car sakali car kadua kali Car car car ka genep kali car Parang teh ngan kari ngaran ! Laju eundeuk nyacar make gobang nu geus rompang ! Tapi gobang nu rompang Potong dua bari mecleng ! Ragragna ? Ragagna di Tanah Jampang Nu sapotong pondok Ragragna di hiji gunung leutik Nu sapotong deui Ragragna di hiji gunung leuwih ruhur ! Eta dua gunung engkena disarebut sewang sewang gunung rompang ! Ceuk Si Lengser dicowongkeun : "Batur ! Batur ! Batuuuuur !" Tapi nu naroyod terus Naroyod terus ! Ceuk Si Lengser : "Ja bener taroooooorek !" Ngomong sakitu bedasna hanteu kadenge mah Nya heueuh bener tarorek ! Memang jaradi tarorek ! Lain torek sabab torek ngadak-ngadak ! Tapi torek geh hanteu kadenge Sabab Urang Pajajaran nyarasab Arasup ka jero leuweung nu katelah Leuweung ci torek ! Ari leuweung ci torek ? Lain leuweung sabongdrong leuweung ! Tapi leuweung anu mones Amun jero leuweung ci torek Jelema ngomong ka jelema deui Najan ngomong hahaokan Najan ngomong ditamplokeun
Keuna ceuli nu parendeng Moal eundeuk kadenge sora Ku ceuli di hoakan ! Da ngarana geh Di leuweung ci torek ! Amun aya nu nuwar kayu Di gecok nyeblog bedog inyana Jeung dorokdok gubrag tangkalna Moal nu nuwar eundeuk ngadenge Gecokna sora ti bedog Gurubugna sora nu rungkad ! Da ngarana geh Di leuweung ci torek ! Leuweung ci torek anu baheula ! Nyaooooo di leuweung ci torek nu kiwari mah Urang caturkeun deui Si Lengser Inyana luak lieuk Laju gegerowan : "Batur hwueueueuew batur ! Baruk bet jadi keueung batur ?" Ceuk Si Lengser bari gegerowan : Ulah keueung heuheuh ! Ceuk Si Lengser keneh bae : Ari keueueueung huhuh ! Ceuk Si Lengser keneh bae bali culak cilek : Camahan ! Camahan atuh ! Laju satiung ku daun bolang Laju Si Lengser ngudar cangcut inyana Gurinjal padonghol Lol ngagayot Badis sayang tawon rerab keuneung ! Bari nyamahan beunget Si Lengser ngarawel daun bolang Laju ditiungkeun Kakara inyana engeuh ! Ceuk Si Lengser : "Hohhoh hehheh ! Ihiiih baruk ieu mah Geuning leuweung ci toreeeeek ! " Laju kadeuleu ku inyana Rupa rupa deudeuleuan anu tadi hante kadeuleu Ting arayun ting gayabag Ting garayang ting gayabag Ting kodongkang ting kojengkang Ting jarebe ting baregeg Jeung patinjalawak empot empotan ! Kadeuleu Anu manyong anu menyeng
Anu bentelu tapi pacer Anu mononod cara terong .... Beuki gede beuki panjang Cuculagetan cara hileud jeungkal ! Kadeuleu Anu ceper namarok meber Anu muncul nyuat di handap Anu kandel bari pengkeur Anu kandel tap beye Anu peyot mani hepe ..... ! Kadeuleu Nu jambulan ngan diruhur Nu buukan jiga jabringan Nu buukan tapi parondok Nu buukan tapi carang ..... Jeung nu garundul euweuh buukan ! Kadeuleu Nu jangkorang nyaruncung hulu Nu bareke garepeng hulu ..... Tapi anu panglobana mah Anu badis bae supa pare ka tungtungna ..... Kabeh kabeh Ting palotot ting arelel Arenyet nyarampeurkeun ..... ! Ceuk Si Lengser : "Heuheuy eta siiiiiiiiia ! Dedemit jurig eujeung siluman Jurig jarian eujeung kelong .... ! Dewek nyaho di ngaran sia ! Ngeser ! Awas siah ! Amun heureuy pangangguran Amun jail hiri dengki Sia ku dewek Dibekok .... ! Ci torek jeung leuweungna Leuweungna jeung eusina Sakabeh jeung sia ...... Pajajaran anu boga ! Hayuh ! Ngeser ....... !" Laju Si Lengser ngareuhak Bari ngareuhak sabari hitut Mani paburiyak saeusi leuweung Nyarusup pajauh jauh Nyarumput pabuni-buni !
Ti dinya Laju Si Lengser nyampeurkeun Raja Ceuk Si Lengser ; "Katalimbang Gusti ! Mulang deui ! Ieu leuweung loba eusina Loba jurig jeung dedemit !" Laju urang Pajajaran nu ngarandeg tea Marulang deui Marundur deui marapay galur .... ! Urang tunda heula Keun sina marundur deui marapay galur ! Lajeung batur di powek mongkleng ! Urang susul ayeuna Raden Santang Parabu Anom Aria Cakrabuana ! Keur Si Lengser nyinglarkeun saeusi leuweung ci torek Raden Santang mah noyod terus ..... Bubuhan anu ludeung ! Ki Santang noyod terus ! Dituturkeun ku nu ngarilu Bubuhan ari nuturkeun Jawara mah Hanteu ludeung oge Sok jadi rada ludeung ! Digerowah ku Si Lengser ! Da puguh di leuweung ci torek Atuh hanteu kadarengeeun ! Raden Santang Parabu Anom Noyod terus ... Dituturkeun ku nu ngarilu ..... ! Leumpang arinyana ? Nutur nutur galur maung Mapay mapay lacak badak .... ! Nya laju anjlog ka hiji lebah anu lega ! Eukeur lega diriung gunung Jeung pasir pasir di beulah hilir ! Di inyana deuk ngababakan ! Tapi aya sora euweuh rupa Nu nyarita ka inyana : "Acan wayah ! Kapalang ! Lalakon tinggal sababak ! Siyar heula ku dia
Di nu singkur tapi subur ! Tah di dinya Dia meunang ngababakan Ngarawaykeun turunan dia ! Tapi Di lemah nu ngeplak bodas Ngan dia sakuren dia nu meunang cicing ! Nu sejen mah Mudu misah ! Sina arimah-imah hanteu jauh Di tegalan karungruman Ku rurungkunan wungkul baduyut ! Di dinya Dia sakabehan Garanti ngaran ! Laju dia kabehan pada alok Hanteu nyaho Pajajaran ! Sababna ? Sabab Pajajaran Mudu heula salin ngaran Malih wawangi nu kasili .... ! Engke Di jaman kembang tarate Diparake nukeuran beyas Baris aya kembang jadi buwah Dina tangkal gede Nu buahna teu usuman ! Tapi saban usum buwah buwah ngabeungbeureuman Di tangkal eta Mudu bae aya buwah Diweureueun ka nu jaraya Tapi Ngabeuntakeun anu lalolong Jeung ngahejarkeun sakur nu nineung ! Salila lemah lebah cawene Can digarap ku nu barogana Bawa ku dia ngaran Batara Ibarat cikal dina bancul ! Engke Di jaman anu mudu keneh kasorang Aya wayah Rawayan dia mudu nepungan hiji baraya Nu ngalalakon bari dilalakonkeun Tah inyana Nu nyekel tulak ka Pajajaran Tapi euweuh saurang anu areungeuh !
Sabab Najan nyembar pangabisa Najan unggul di pangaweruh Euweuh inyana nu ngajenan ! Sabab imah inyana Dihateupan ku haneuleum Ditihangan ku hanjuang Dipantoan Batu satantung Ayana di birit leuwi Ki Patahunan anu baheula ! Samemeh datang wayah eta Rawayan dia baris Moal suwung-suwung ku cocoba Baris saban-saban kadatangan semah ! Aku ! Da ngarana geh semah ! Tapi sing waspada ! Sabab arinyana Harayang nyaho Saha rawayan dia, saha Pajajaran ! Jeung arinyana Aya nu baris mamaksa Rawayan dia garanti cara sineumbah ! Inget ! Rawayan dia ulah wara sina muka rahsiah Mun can tepung jeung nu nyekel tulak .... ! Laju Raden Santang jeung nu ngarilu Narindak deui Nyariar lebah nu bodas lemahna ! Tunda ! Keun sina ngababakan Sesaeun urang engke jaga ..... ! Urang teang deui nu ka raruar ti jero leuweung ! Urang Pajajaran eujeung Raja jeung Si Lengser Ka ruar deui ti jero leuweung Laju narindak datang ka hiji gunung Laju ararunggah .... Beuki ruhur beuki ripuh Jeung ngadak ngadak Datang sasalad .... Anu arunggah jadi barongkok Nu marudun jadi saronggeng ... Kolot budak nyareri cangkeng !
Ceuk Raja : "Euweuh nu mawa jajamu ?" Ceuk Urang Pajajaran sakabehan Sakabehan dibarengkeun : "Euweueueueueuh .... !" Ceuk Raja : "Mana Si Lengser ?" Ceuk sakabeh urang Pajajaran dibarengkeun : "Euweueueueueuueh .... !" Si Lengser memang euweuh Lain euweuh sabab paeh nyeri cangkeng Tapi euweuh hante kadeuleu kadeuleu ! Inyana asup ka leuweung Hanteu lila kurunyung deui Dina hulu nyuhun buntelan Nu dijieun tina iket inyana ! Dina tonggong ngagandong buntelan Bunteulan tina jemang inyana Leungeun kenca nyangkeh buntelan Bari leungeun inyana anu katuhu Ngabunian buntelan sagede nangka meujeuh angeuneun Jeung di ruhurna Aya jambulan .... ! Mantakna dibunian ku leungeun Sabab samping inyana Ceuk tadi geh Apanan dipake buntelan ..... ! Gubrag ! Tilu buntelan digubragkeun Apan anu jambulan Eta mah Buru buru diselapkeun Dikempit tukangeun pingping ! Eusina buntelan anu tilu Ku Si Lengser diborolokeun ! Ari eusina ? Dangdaunan jeung akar akaran ! Ceuk Si Lengser bari diuk lain nagog lain Da jiga eukeur diuk dina jojodog tanggung : "Tah ubarna ! Ki beuling eujeung ki centang Memeniran jeung kumis ucing Campurkeun jeung akar pungpurutan ! Godog, godog ! Caina mudu satihang Nginumna disakalikeun ! Pieun saurangan ! Pieun duaaneun ?
Caina dua tihang Nginumna disakalikeun Tah eta tumbal nyeuri cangkeng ! Tah ieu gandapura ! Tumbal keneh nyeuri cangkeng ! Daunna jeung akarna Dirijeus make cikur Laju balurkeun dina cangkeng ! Tah ieu jawer kotok ! Tumbal awewe ararateul Dina lebah dedengkakan ! Jawer kotol leob heula Laju gileus gileus sina leumpeuh ! Laju Gosok-gosokeun lebah nu ateul Dirurukeun lebah nu ateul .... ! Amun ateulna renjen bae Wewelkeun ....... ! Ieu akar Akar pangpurutan kembang paul Tumbal pieun aki-aki Anu resep keneh Eundeuk-eundeukan bari nangkuban ! Godog, godog ! Cara tumbal nyeuri cangkeng ka hiji Ieu kembang ? Kembang pungpurutan anu paul ! Rinjeus ! Laju dipake ngurut Sapanjang gagang datang keuna beuheungna ! Tanggung heuras cara tiwu bodas ! Ieu akar Akar pungpurutan kembang bodas ! Tumbal pieun si nini Abeh dipisono ku si aki ! Godog ! Campurkeun heula pangglay sateukteuk Eujeung pepel parareungkeur Cara anu munding cawene kenah ! Ari ieu pucuk baluntas ? Tumbal pieun ngubaran Bau awak bau kelek Bau di lebah sakur buluwan Bau kesang mani hangru ! Ngubarkeunnana ? Lalab ....... !
Anu kieu ? Jajamu ngan kari jeduh ! Dijeduhna tina Buwah kalengkeng Akar careme Siki areuy tuwa lauk ! Paranti nyuguhan semah Amun hayang dibui ....... ! Ari anu kieu ngarana koneng bodas ! Parud ! Laju balurkeun Ka awak budak anu keur tampek ! Inumanana ? Gogogan akar eurih eujeung seureuh Dicampur daun saga Sakalian ubar batukna ! Mun nu kieu ? Ngarana teh regeg salak Tumbal mitoha anu bawel ..... ! Rojokeun be keuna palangkakanana .... ! Tunda deui batur bisi kaisukan ! Bari nanggowan godogan asak, eujeung ngadedengekeun Aya ragrag salak dirojokkeun ..... ! Lajeung ! Gunung urut Si Lengser nyiyar tumbal kiwari aya keneh ! Nyaeta anu kiwari dingarana gunung tumbal ! Nararincak ngidul wetan Ngidul ngetan rada ngaler ..... Arunggah deui ka hiji gunung Si Lengser unggah pangheulana Seja inyana deuk neuleu ka mana jalan Piwalujaeun bari teu herit Sorangeun jaga Bangsa Sunda Salila jaman Sunda pahili deule Hanteu ragam sababaturan Laju ku bangsa deungeun Kasili deui kasili bae ..... ! Ti mumunggang bahe ngetan Kadeuleu ku inyana Kuwung-kuwung ngundak tujuh Jeung ngembatna nyela bumi Jiga unggah tina sagara Jeung nutugna nimus halimun
Keuna logak karimbunan Dina lamping hiji gunung Hanteu jauh ti tegalan anu engke jaga Boga ngaran tegal rarangan Jeung baris dicirian Ku caringin tujuh rampag jarangkung Di selang salapan Ki Hara Ngajajarna papageran ...... ! Urang Pajajaran mani areuweh Neuleu kuwung kuwung ngundak tujuh ! Kabeh pada lalajo Pada neuleu mani ngabengbreng Ngabengbreng ti ruhur gunung ! Gunung urut urang Pajajaran neuleukeun kuwung- kuwung Kiwari aya keneh Ngarana geh gunung bengbreng ! Meujeuh kabeh pada euweuh Ka Raja nyampeurkeun Nyi Putri pangais bungsu Pangais bungsu ti nu katujuh Saha ngaran inyana ? Kabejakeunana mah Nyi Putri Gandrung Arum ! Ceuk Nyi Putri : "Rama Gustiiiii ..... ! Kaula deuk menta widi Hayang ngababakan di lebah itu Lebah kuwung-kuwung nutug tujuh ! Seja kaula eundeuk tapa ! Kaula menta pibatureun Tujuh pantaran kaula !" Ceuk Raja : "Nyai ! Ngaing moal ngahalang halang ! Seug ! Geura pilih pibatureun !" Nyi Putri laju milih ! Milih milih .... Tujuh kali inyana milih Tujuh kali milih deui Nya dipilih : Tujuh cawene nyampeurkeun mata Sabab galeulis nyeples Nyi Putri Pangawakan nyeples Nyi Putri Sagala gala nyeples Nyi Putri Nyeples Nyi Putri ka sora-sora ! Ngan aya
Nu dihaja sina beda ! Nya eta Dina karang nu leutik jasa ! Sewang sewang baroga tanda Karang leutik ciga bentang Nu ngagenclang najan beurang Eujeung caangna nu caang .... ! Karang tanda Nyai Putri Dina tengah tengah tarang ! Ari tanda karang nu tujuhan Sewang sewang aya lebahna Aya nu dina pipi kenca deukeut gado Aya nu dina punduk beulah katuhu Aya nu dina susu nyeungseung beulah kenca Aya nu dina tukang Dina birit demplon beulah katuhu Aya nu dina beuteung deukeut ka eta Aya nu dina pingping deukeut ka eta Malah anu saurang deui mah Ditengah tengah nya eta tea .... ! ( Heu euh eta eta inyana tea ..... ! ) Anggeus milih Nyi Putri nindak Ceuk Raja : "Lengser Eta lebak urang ngaranan Lebak Cawene ! Salila Nyi Putri encan purun Babakan inyana kasaba semah Salila kitu Eta babakan di lemah eta Moal deuk bisa kasorang jelema anu nyiyar ! Tapi engke Eta lebak di eta lemah Bakal kasaba teu dihaja Ku aki-aki ngora keneh Jeung ku budak angon nu janggotan ! Tah eta duaan Nu ngan baris nyararaho Dina rupa eujeung lebah Dina ngaran Lebak Cawene ! Eta aki-aki ngora pangabisa Engke inyana bakal nujah Tapi ka budak angon Anu unggul pangaweruh
Inyana bakal katulah ...... ! Engke gara-gara aya kutu unggah gunung Eta aki-aki baris kadongdong Inyana baris jadi gara-gara Anu ngagara garakeun Sunda Paseya jeung urang Sunda keneh ! Bangsa Sunda maseyan Bangsa Sunda deui ! Budak angon anu bela Inyana bakal jadi puraga Sabab inyana sanggup jadi puraga Dina bela melaan Pajajaran .............. ! Lebak Cawene di Lemah Cawene Laju euweuh nu nyaraho deui Sabab budak angon Mawa rasiah inyana ka jero kubur ! Tapi dina tutunggul inyana Baris ngelak bae gagak Nitah ngorehkeun deui karehaneun Dina kalangkang Paku Jajar Ki Pahare .... ! Sabab dina kalakay Hanjuang Siyang Ku budak angon kungsi kabaca Wayah bentang baris nuduhkeun Pijodoeun Nyi Putri Gandrum Arum ..... ! Urang Tunda nu ngababakan ! Keun nu geulis sina jongjon tararapa Bari ngadarenge-dengekeun wayah gagak Anu baris ngelak di kuburan ...... ! Lajeung batur ! Urang mah, urang lajukeun nuturkeun Si Lengser Anu anggeus turun laju unggah deui Turun gunung unggah gunung Asup leuweung ka ruar leuweung ... Laju arunggah deui Keuna gunung di beulah wetan Beulah wetan nyecep tiis Mani tiis najan tangari Urang Pajajaran ararunggah Runghap-runghap bari tiris Tapi aus teu eureun eureun .... Laju saban reureuh Nginum deui nginum deui Datang ka beuteung arinyana barungkiyang !
Lajuna mah Sakabeh teu eureun-eureun Pada harayang kiih bae .... ! Laju karariih Karariih sabari nagog Karariih sabari nangtung Karariih sabari leumpang Karariih teu kaburu nyingsat-nyingsat acan ... Nya karuhan Ngariihan samping di jero samping .... ! Ceuk urang Pajajaran : "Lengser ! Bapa ! Aki !" Ceuk Si Lengser : "Kariih mah kariih beeee .... ! Montong teuin sabari nagog Sabari leumpang geh bisa ! Ngan mudu leumpang sabari ngagegang Eujeung birit teu kakiihan .... !" Gunung urut urang Pajajaran karariih bae, kiwari aya keneh Ngarana geh gunung beser ! Ceuk Raja : "Lengser ! Ulah turun gunung unggah gunung bae atuh ! Ngaing bisa bengkok dina cokor Bisa bengking dina tuur Eujeung bengkok tina bobokong ! Yeuh, ngaing nyeri cangkeng reureundahan ! Nyiar atuh jalan anu rata .... !" Ceuk Si Lengser : "Gusti ! Di ieu jagat mah euweuh nu rata ! Aya geh rata-rata Rata-rata pada sarakah ! Ti gunung beser Urang Pajajaran nararindak rada ngidul ! Nya anjlog ka sisi walungan Lebahan wahangannana memang lega Jeung ngocorna kenceng jasa Ceuk Raja : "Kumaha ... ?" Ceuk Si Lengser : "Kieu .... ! Laju gawir sabrang wetan anu kidul Diratik ku Si Lengser Abeh wahangan teu lega teuing Sina mahi heureut pieun nyabrang ! Laju nyarabrang Tapi saban nyabrang
Laju bae pada katarik cai Anu nyedot cara cai di pamontengan Sabab wahangannana jadi heureut ... ! Nu nyarabrang katarik cai Tapi euweuh saurang oge anu palid Sabab sakur aya nu eudeuk ngaleyong-ngagaleyong Ku batur-batur geuwat ditarik ! Ceuk Si Lengser : "Amun kieu bae mah Saban-saban katarik bae cai Moal eudeuk urang bisa datang ka sabrang !" Laju inyana ngagulutukkeun batu gede Nu gede na gede jasa Sok di tengah tengah wahangan ! Ceuk Si Lengser : "Luncat batur luncat" ! Nyabrang teh bari laluncatan ! Nya kabehan pada laluncat Cara lutung laluncatan .... ! Anggeus kabeh pada nyabrang Si Lengser eudeuk mulangkeun batu ka urutna Laju mapatkeun ajian ! Tapi hanteu engeuh Tadi teh eukeur nangtung di sabrang kulon anu kaler ! Ari ayeuna Inyana aya di gawir sabrang wetan anu kidul ! Atuh najan ajiannana bener Wayah mapatkeunnana bener Tapi Ari nyanghareupna hanteu bener mah Atuh kajadiannana teh Hanteu bener ! Lain batu unggah deui ka urut Dina gawir sabrang kulon Tapi batu Batu nyuruntul ngudag Si Lengser Dina gawir nu beulah wetan .... ! Ku ajian salah nyanghareup Lain gawir wahangan nu beulah wetan anu mundur Ari Si Lengser ? Lantaran nepak dina ajian Inyana mah hanteu kabawa mundur dina gawir Tapi Gujubar bae Ragrag ti gawir nu eukeur mundur ! Batu gede Nu nyuruntul di cai nu ngocor kenceng
Geus parek jasa ka Si Lengser "Reg !" Ceuk Si Lengser Batu teh laju ngarandeg ! Laju ceuk Si Lengser : "Ayeuna kieu ! Cicing sia didinya Pieun teteger ka anak incu Jadi panuduh ka nu narineung Nu narineung ka Pajajaran ! Isukan barehing pageto Lebah dieu bakal jadi siru hiyang Enggon sia nanggowan wayah Boga ngaran batu nunggul ! Engke Dina jaman Uga Uga Ngawaruga Sia mudu timbul deui ! Sabab anggeus wayah Bakal muka Panti ka gedong Rame masar di palabuhan ! " Tunda ! Urang tangowan mukana panto Pieun nempo ka palabuhan Anu rame ku pasaran .... ! Tapi, Amun urang Sunda deuk sagala Nunda deui nunda bae Sagala-gala Deuk ditanggowan bae Mantak Bangsa Sunda Cara batu paluncatan ... Beuki ngalelep beuki ngalelep Ditarincak ku sakur anu laluncat .... ! Bangsa Sunda mudu timbul deui ! Tapi lalakon urang Sunda panjang keneh ! Amun kabeh ditunda-tunda deui Iraha atuh piangeuseunnaaaaaaaaa ? Ayeuna mah Anu panjang urang teukteuh Anu pondok urang congoan Anu heureut urang tileupkeun .... ! Beusi kaboro beurang ! Pamali ! Mantak kapuheulaan mantare Ku nini-nini nundutan keneh Anu kiih kasalahan .... !
Baruk inyana meureun conggang Ari horeng Keuna sungut aki-aki Nu keur kerek bari nyalangap ... ! Urang tuturkeun deui bae Si Lengser Anu leumpang deui panghareupna ! Sabab inyana mudu terus bae nyacar Nyaangan djalan nu masih keneh mudu disorang Ku urang Pajajaran jaman harita Ku urang Pajajaran jaman kiwari Ku sakabeh urang Pajajaran Nu tingsalindung di ngaran Sunda ! Leumpang Si Lengser maju ngidul Rada ngidul rada ngetan .... Nya engkena teh Anjog ka palabuhan anu lega Apluk aplukan lega jasa Ngan heureutan Manan tegal Si Awat awat Di lebahan anu upluk uplak Jeung legana satungtung deuleu Loba gunung eujeung pasir Loba leuweung jeung tegalan Saling saling seselangan .... ! Ceuk urang Pajajaran : "Lengser ! Aki ! Bapa ! Urang teh lebah mana ? Asa rarasaan cara di urang ?" Ceuk Si Lengser : "Karuhan ! Taneuhna leuweungna jeung gunungna Jeung sakabeh anu kadeuleu Emang geh urang nu boga !" Ceuk urang Pajajaran : "Ku naha atuh sejen rarasaan ?" Ceuk Si Lengser : "Sabab ieu taneuh Ieu teh taneuh warisan ! Urut baheula Sang Hiyang Ciung Wanara Jeung Sang Hariang Bangah Saling awaskeun ti kajauhan Memeh galungan di sirah Ci Kangsa ! Tah eta teh sabab-sababna Ieu taneuh disebutna taneuh Jampang ! Laju nanarindak deui Aya anjog engke teh ka hiji curug ! Reg kabeh pada ngarandeg Lain ngarandeg deuk rareureuh
Tapi lantaran Raja urang Ngadak-ngadak ambek rosa .... ! Ceuk Raja bari ambek jeung popolotot Popolotot molototan Ka sakur nu kadeuleu ku mata Raja : "Pieun nahaeun ngaing jadi Raja Ari hanteu boga Nagara mah ? Ngarah naeun ngaing leuleuweungan Leuwih hade Perang deui ..... !" Ceuk Si Lengser : "Kapiran ! Anggur pikir sing lantip ! Naeun pibatieunana Amun perang ninggang di eleh deui ? Sabab perang Gusti Lain perang lantaran wani Tapi lantaran kajurung napsu Dipadaya ku amarah ... !" Ceuk Raja : "Ngaing deuk mulang deui Mapag musuh nu nyarusul .... ! Sabab Amun Nagara teu direbut deui Moal deuk ku ngaing kabogaan deui !" Ceuk Si Lengser : "Ulaaaaah Gusti ulah ! Balad urang kari sakieu ! Tapi musuh Balad arinyana tambah loba Sabab arinyana mah Lain bae perang make gobang Tapi bari ngawur-ngawur duwit ejeung jangji Ngabengbat somah anu elodan .... ! Kiwari musuh teh Tiiiiiiiiiilok jaya musuh teh Moal deuk buntu saumur-umur ?" Ceuk Raja : "Eudeuk jaya eudeuk apes Ku maha ngaing beeee ...... ! Tapi Nagara mudu direbut deui !" Ceuk Si Lengser : "Heu euh ngarti ngartiii .... ! Tapi dengekeun
Meyong teh gagah najan galak Tapi najan gagah najan galak Tara maung deuk ngahaja Campurkeun pibaheulaeun nu inyana nyaho ! Tiiiilok eudeuk maung asup keuna gorogol Amun inyana nyaho keur ditaheunan ... ? Yeuh dengeukeun ! Najan dia nu jadi Raja Tapi hanteu muuuuuudu Balad urang anu ngan kari sakieu Sina pararaeh Dina melaan anu lain belaaneun deui ! Gusti dengekeun ! Memang dia nu jadi Raja Memang dia sagala wenang ! Tapi eta kawenangan Aya wates aya wayah ! Lain di wayah eukeur kiiiiieu Mudu dia sakarep karep Sapedah dia nu sagala wenang ! Balad urang teh kari sakitu Tuh deuleu .... ! Kari sakitu ! Ulah dia nurutan peusing Bener sireum sahunjur lobana mangjuta juta Ku peusing sahiji Memang bisa ledis ! Tapi sing inget ! Kumaha awakna peusing Kumaha awakna sireum ? Sakumaha gedena peusing Sakumaha leutikna sireum ? Eujeung ulah poho Anu Nunggal Maha Agung Geus ngamudukeun Moal peusing hiji Eudeuk paeh ku sireum loba sajuta ! Gusti ! Nagara Pajajaran Tengah teh Ngaran Nagara urang di jaman baheula ! Ari legana mah Sakitu keneh sakitu keneh Ti darat datang jauh ka tengah sagara ! Tah eta kabeh teh Boga dia keneh dia baeeeeee ... ! Urang nyabrang ! Urang ngadegkeun deui dayeuh di nusa larang ! Pieun nanggowan wayah
Asak samangka beulaheun lima .... ! Tunda ! Paralun Raja ! Lajeung batur ! Raja beuki ambek bae ! Lain ambek ka Si Lengser Lain ambek lantaran dipapatahan ! Tapi ambek beuki ambek Sabab nyeri tambah nyeri Mudu eleh sabab dihurup .... ! Amun musuh ngan sanagara mah Lain musuh anu dibantuwan tilu nagara Eleh geh Teu panasaaaaaaaran ... ! Parabu Agung Siliwangi Raja Sunda Inyana mundur kadesek .... ! Mudu eleh ? Eleeeeh .... ? Lain Parabu Agungna anu eleh Lain Raja Sunda anu eleh ! Tapi memang Bangsa Sunda anu mudu eleh Kadesek di Jaman harita Kadesek di Jaman kiwari Malah eleh Di jaman nu eukeur datang Kadesek kaelehkeun Salilana opat jaman Nu kabelna Opat kali jangkep 100 taun ..... ! Raja Pajajaran ambek jasa Keur ambek bari tetenjrag .... Datang taneuh salega jampang Mani eundeur cara keur lini ! Loba lebah anu urug Lain urug taneuh ti ruhur Tapi arurug patinggerebro Blangblong cararopong di jero taneuh Cara sumur di handapeun kulit taneuh pangluhurna ! Tah kitu sabab sababna datang ka kiwari Di tanah jampang loba lahan ngadak-ngadak Cararopong euweuh nu ngali Jariga sumur euweuh dasarna ! Ceuk Raja : "Mun Nagara geus karebut musuh Tapi ngaing teu ojah bae Lengser Pajajaran baris musna sagala galana ! Malahan engke di jaga Bakal dipararungkir urang dihurup ! Bari dipajarkeun Ceunah lain arinyana mararaksa
Lain arinyana Nitah ganti sinembah bari gobang di abar-abar ! Tapi Pajajaran musna teh Lantaran ngalawan Sembaheun anyar bawa arinyana ! Lengser ! Saha anu jaga deuk jadi saksi ? Pieun mere nyaho saheueuhna Lain Pajajaran nu nangtang perang Lain mungpang boro bedegong Lain hanteu purun ganti Sinembaheun Lain ngalawan Sembaheun anyar ! Tapi sabenerna saheeuhna Pajajaran teh Manadeh keuna dipaksa ! Lain sembaheun anyar nu teu di aku Tapi Pajajaran teu sudi ganti Sembaheun ! Ari bari mudu jadi badega Ngagung-ngagung nu ku urang mawa eta Sembaheun ! Lengser ! Amun ngaing mudu ngawaro sia Teu beda aing teh siki Dipelak jero pirunan hurung ! Tilok eundeuk bisa jadi pepetetan !" Ceuk Lengser : "Gustiiiii ... ! Lalakon urang geus digalurkeun Ditetepkeun ku Nu nyieun lalakon Lalakon jagat Pajajaran Lalakon alam Sunda Papantunan ! Urang Gusti anu ngalalakonna ! Lain urang Anu nyieun lalakon mah ! Anu nyieunna mah Tuh itu Nu di ditu ...... Nu Kawasa Sagala Wenang Nu Ngusikkeun Nu Malikeun Nu Nguripan Ngahirupkeun .... ! Mun ceuk Inyana mudu kieu Ceuk Inyana mudu kitu Saaaaha nu eudeuk bisa mungpang Jaya atawa apes .... ? Hanteu biiiiisa siki jero pirunan hurung Di buritna jadi pepetetan ?
Gusti ! ( Curuk Si Lengser bari nunjuk ka ruhur ) Hanteu mudu bahan pieweuheun Ari gawe Inyana eundeuk dikitukeun mah ! Geura ! Kabeh cai ! Nameh jaradi walungan gede Bijil heula tina liang Di pagunungan anu jauh ti muharana ! Muharana Ngocorkeun keuna sagara ! Tetela cai anu ti gunung sakitu jauh Geuning bisa datang ka sagara jauh Bisa tepung eujeung laut ! Tapi laut ? sagara ? Tiiiiilok eundeuk bisa nganjang Ka sirah cai walungan anu di gunung sakitu jauh ? Tapi amun anggeus datang keuna wayah Diusikeun ku Anu Nyieun lalakon Ngan saseblok Gusti Najan di daratan anu anggang Ruhur gunung anu jauh Saseblok Gusti ngan saseblok Ku sagara bisa kalimpas ..... ! Ceuk Raja bari neuleukeun curug : Heu euh ! Tapi nahaeun atuh gunana Di Nusa Larang naded dayeuh Tapi Nagara nga saribak ampok ampok ? Ari anu lelegana direbut musuh .... ! Amun Nagara lelegana jeung dayeuhna Geus karebut musuh Nagara-Nagarana bakal leungit digaranti ! Leungit ngaran Nagara Oge leungit ngaran ngaing ... ! Ngaing deuk mulang deui Sorangan ! Ka sia Lengser Ngaing mihape Amun ngaing ninggang di apes Mudu jadi babatang di tegalan pangperangan Jaga ku sia sing ngaran Pajajaran Ulah bisa datang ka laas diusap jaman Ulah bisa lebur ngawun-ngawun Ulah beunang ku angin dibawa leungit ! Ceuk Si Lengser : Urusan ngaran Pajajaran mah Ulah salempang ! Loba tukang mantun ieuh !
Tapi amun eudeuk perang sorangan bae Ulaaaah ...... Sabab kapiran ! Geura .... Tegaskeun atuh ! Tina dengdekna matapowe Tina baranangna bentang janari Tina handuru maung ngagaur parek ka isul Tina manuk dudut sora nyalatok Apanan geuning sakitu angeus tetela Urang teh eukeur malang dina apes Mun ngalawan musuh meujeuh keur jaya ! Leungitan ngaran mah Ulah salempang, sabab Ngaran hade teh pamere batur Ngaran goreng mah rekaan musuh ! Ari ngaran Gusti mah Apanan SILIWANGI .... ! Lain wawangi anu kasilih ! Tapi Sili dina harti basa urang Basa urang Pajajaran ! Harti Sili di basa urang Nya eta Langgeng ! Ari Wangi Mudu dihartikeun ku basa urang Ulah dihartikeun ku sejen basa Najan saruwa dina Sundana .... ! Sabab Wangi basa Pajajaran Hartina teh Kasucian anu Sajati ! Ulah salempang ! Ngaran Gusti moal leungit ! Sabab Najan dilebur ku nu harasud Moal ngaran Gusti baris leungit Moal musna ku supata Moal leungit ku panglarang ! Lantaran saban jaman Wangi deui Wangi deui Tina Pakujajar beukah kembang Eujeung baris tetep bae langgeng Diaweuhkeun ku celuk Pantun .... ! Tunda ! Lajeung ah ! Salila urang Sunda Barisa keneh nyaratu kejo
Memang ngaran Gusti bakal diparopohokeun ! Tapi engke baris datang jaman Urang Sunda Harayang disarebut Bangsa Sunda Jeung harayang diaraku rawayan Pajajaran Gara-gara keuna panggung sasemaya Budak angon ngalungkeun sayang tawon Sabab inyana geus sebel jasa Neuleu monyet-monyet rarajaan Bari ngekekesek somah anu mudu Manjakan bari nyuguhan .... ! Tah ku eta budak angon anu eta Loba urang Sunda jadi panasaran Laju ngarukcruk ngiku ngorehan Pada pada harayang nyaho Saaaaaha saenyana Anu ku Pantun disebut sebut Parabu Siliwangi ! Kiwari musuh meujeuh keur jaya Lain lawaneun di wayah kieu ! Mending oge ngelehan heula ! Lain ngelehan urang ka musuh Tapi Ngelehan ge urang ka waktu ..... ! Lain wayah Kiwari urang ngabales ! Apan engke di jaman anu bakal kasorang Bakal nangtung jelema jangkung Tutunjuk di alun alun .... ! Tah eta Etaaaa anu engke baris mangnalukkeun musuh ! Ayeuna mah Hayu urang nyabrang Urang ngadegkeun dayeuh deui Dayeuh anyar di Nusa Larang !" Ceuk Raja : "Ari kitu mah, atuh hade ! Ngaing nurut ka dia Lengser ! Urang nindak ka panyabrangan ... !" Curug anu tadi, engke teh disarebutna Curug pamerangan Sabab di dinya Si Lengser merangan napsu Raja Ngan bae, kiwari aya sababaraha curug anu dipajarkeun Curug Pamerangan, datang ka euweuh anu nyaho deui Bener anu mana anu saenyana curug pamerangan anu saestu ! Ti curug anu tadi Urang Pajajaran nararindak mapay ka hilir ....
Datang ka palebahan tungturunan Anu kaurugan unggul-unggulan Ku wungkul talapok awi .... ! Engke jaga di palebahab dinya aya lembur leutik anu boga ngaran Salumpit ! Di lebah dinya Kabehan nyararabrang laju unggah ka sabrang wetan .... Datang deui ka lebahan anu datar Ceuk Raja : "Lengser jiga na mah di dieu oge hade !" Ceuk Si Lengser : "Jigana mah hanteu hade Amun Gusti di dieu ngadegkeun dayeuh ! Tah eta geuning ciri cirina Tanah di dieu teh labuhan bulan ! Mantak ge Gusti Ari jadi Raja teh Ulah sok tetenjrag kamalinaan ! Tah kieu jadina Di sagala ieu taneuh jampang Jadi be ngali sumur teh Hanteu meunang sakali-kali karep bae Sabab di handap di jero taneuh Loba lebah anu karancang ... Kapeung-kapeung di jerona Taneuh teh copong Cara sumur nu nyao teuing saha nu ngalina Tapi jerona Jiga parat tembus jagat .... ! Jeung deui amun di dieu ngadeug dayeuh Engkena teh narik kolot Tapi amun di jieun babakan Engkena teh baris jadi lembur gede Anu subur pieun nu suhud Baris jembar pieun nu sabar Jeung pibetaheun pieun nu harade pangadegan ! Datang kiwari eta babakan aya keneh disebutna oge Pangadegan Tapi anu kiwari disebut babakan jeung anu disebut Pangadegan lain lembur-lembur anu baheula dicicingan Urang Pajajaran sabab babakan pangadegan anu baheula Mah ayana teh parek ka situ hiyang Anu harita ngababakan Ngan aya tilu kuren Urang Pajajaran anu sejen na mah Laju deui nuturkeun Raja ka panyabrangan Narindak ngetan ngidul ngetan deui terus ka kidul
Anjog ka tegalan lega jasa Anu jadi sampalan banteng jeung manjangan Harita mah Tegal teh buleud Lobana batu teuas hideung jeung harerang ... Bari nanggowan batur-batur nu pandeuri Raja ngarereb di tegalan buleud barengan batu hideungna ! Si Lengser jeung para kokolot Para sambilan jeung para jaro Haliwu nyieun parahu Ngarakit rakitkeun bitung pigetekeun ... Genep beurang genep peuting Parahu parahu kari ngadayung Getek-getek kari ngabaseh jeung kari nulak ... Laju datang peuting anu ka tujuh Kabehan pada sadiya Sadiya timbel pagede-gede Sadiya leumeung pagede-gede Sadiya lodong pagede-gede ... Sabab beurangna kabehan eudeuk nyarabrang Ngaranna oge anu deuk nyarabrang ka Nusa Larang Anggang jasa ti daratan Jauh jasa ti panyebrangan ... Karuhan mudu mani bebekelan Lauk mah Kari nambay bae di sagara Tapi ari nginum mah Da ngan penyu eujeung lauk Nu sok ngumun cai sagara mah ! Mantakna urang Pajajaran marekeul cai pieun inumeun Cai pancuran paloba-loba Dina lodong pagede gede .... ! Tunda Lajeung ! Bray beurang Kabehan narindak ka basisir .... ! Tapi barang anggeus parek Laut teh ngadak-ngadak caah Bari motah pikeu eungeun .... Ombak ombakna luncat ka darat Raruhurna salaput haur ..... ! Ceuk Raja : "Ku naha kieh ?" Ceuk Lengser : "Memang kieu ! Mantak kieu Sabab kitu Sabab anggeus meureun mudu kieu Lalakon urang teh Ngan datang ka lebah dieu !"
Laju Raja teh ceurik Si Lengser oge laju ceurik Balad balad ngarilu ceurik Kolot budak pada ceurik Pada ceurik careurik sedih .... ! Sabab geuning heueuh Najan malik najan usik Moal malik moal usik Lamun malik na teu diusikkeun ! Kasaaaaaha .... ? Ku Raja sakabeh Raja Ku Guru sakabeh Guru Nu ngaraton teu make waton Nu imah inyana caang ngagenclang Nya inyana Nu ngabogaan sakabeh jagad Jeung ngabogaan sakabeh alam ! Ceuk Raja : "Lengser ! Ngaing pasrah .... ! Kumpulkeun sakabeh balad sakabeh somah Jeung sakabeh anu ngalilu .... !" Laju Si Lengser nabeh bende Cewewew .... Cewewew Wiiiiiiiw ........... ! Bende Si Lengser teu daekeun harus Tapi Cewewew sember ..... Ngawiwiwna ngawiwiw sedih .... Kumpul, batur ! Kumpul ! Raja eudeuk nyarita .... ! Urang Pajajaran laju kumpul Kararumpul sabari ceurik ....... Rabul anu daratang pandeuri Laju kararumpul sabari ceurik ..... Tapi hanteu nyararaho Naeun sabab make ceurik ..... ! Eta kitu Sapedah neuleu batur-batur pada ceurik Ku nahaeun atuh ceurik ? Nyaaaaaaaaooo ...... Asal katembong cerik beeee .... ! Kabeh pada ceurik Tapi pada ceurik beda-beda Aya anu ceurik balilihan Aya anu ceurik elih-elihan
Aya anu ceurik inghak-inghakan Aya anu ceurik gagaukan .... Aya anu ceurik kokosodan Aya anu ceurik bari gogoleran Aya anu ceurik bari lolongseran Aya anu ceurik bari ajol-ajolan Aya anu ceurik bari kokorondangan Aya anu ceurik bari lulumpatan .... ! Anu sabari nonggengan bae oge ...... Aya ! Anu sabari sungsat-singset geh aya Anu sabari sururunday geh aya Anu sabari pahareu-hareup .... Oge aya Anu sabari patukang tukang .... Oge aya Anu sabari ngumpul sabatur .... Oge aya Malah Ceurik ngan sorangan bae oge ..... Aya ! Cindeukna mah Ceurik beeeee ...... Ceurik pabisa-bisa jeung Ceurik pabedas bedas ...... ! Malah aya anu ceurik dilalagukeun Ngadingdiut cara aul Ngahihih cara hingkik Ngahuhuh cara haruhuh Jeung aya anu Cara dudut bari nyalatok Cara helang nantang hujan Cara begu diusum wayang .... ! Nu careurik di bagi tilu bubuhan Anu careurik cimataan Anu careurik teu cimataan Jeung anu ceurik Mata teh dibalur ku ciduh Abeh jiga cimataan .... ! Tapi anu aneh ? Ku naha nya euweuh aya any ceurik bari heheyotan ..... ? Cindekna mah Meunang careurik sakabisa sewang-sewangan Sabab jaman harita mah Euweuh aturan ti Nagara Anu ngamudukeun ceurik teh Mudu sakaresep pangagung bae ! Ceuk saurang anu anyar datang : Kunaeun sih dis ceurik ? Ceuk anu di tanya : Atuh ku suuuuuuuungut .... ! Laju eta duaan teh careurik sabari sareuri .... ! Tunda batur geus deuk beres ! Lajeung batur !
Tah ieu nu disebut Wangsit Siliwangi nu saestu na Wangsit Siliwangi nu lengkap Urang kocapkeun deui Raja Ceuk Inyana : "Batur batur, dulur dulur ! Kabeh sanak jeung sakabeh kadang ! Darengekeun ! Seja ngaing teh eudeuk nyabrang Mawa dia kabehan ka Nusa Larang Deuk ngadeukkeun deui dayeuh tengah sagara ! Tapi eta laut Ngadak ngadak caah motah kabina bina ! Lengser ! Naeun eta teh kila kilana ? Boa boa Urang teh dicaram nyabrang Mudu marulang deui meureun Pieun nantang musuh makalangan deui ! Kitu tah Lengser ?" Ceuk Si Lengser : "Gusti ! Geuning heueuh Ayeuna mah tetela jasa ! Itu geuning natrat dina urat ombak Dituliskeun dina buih Lalakon urang teh Ngan datang kalebah dieu ! Urang kabeh dicaram Hanteu meunang nyabrang ka Nusa Larang ! Lain nyabrang urang anu dilarang Tapi urang cicing di Nusa Larang ! Sabab Tah dengekeun tah ! Ceuk gaur ombak neumbragan karang Ceuk guruh angin di tengah laut Baruk engke jaga Eta Nusa teh Bakal dibogaan deungeun Jadi pieun nu perang !" Ceuk Raja : "Lengser kumaha atuh ?" Ceuk Si Lengser : "Teu kumaaaaaaaaaha .... Geus kieu meren muduna ! Saaaaha anu bisa mumpang papasten ? Sabab papasten teh Nya eta wates Wates jaya wates apes Wates hirup di alam hirup Wates paeh di alam paeh
Wates paeh di alam hirup Wates hirup di alam paeh !" Ceuk Raja : "Aduh Lengseeeeer .... !" Ceuk kabehan urang Pajajaran, sakabeh dibarengkeun : "Aduuuuhh ...... Huhuh .... !" Gauk ! Kabehan pada ceurik Sakarep sewang sakarep sewang Sakabisa inyana sakabisa sewang sewangan ... ! Da puguh jaman harita mah Euweuh aturan ti Nagara Anu mudukeun kumaha muduna ceurik ! Tapi sanajan aturan kitu Euweuh aturan ti Nagara Aya ceurik Anu hanteu meunang diantep bae ! Nya eta Kahiji ceurik sabari maledogan kenteng tatangga ! Kaduwa ceurik menta dibalikan deui ku popotongan ! Laju ceuk Raja ka sakabeh anu ceurik : "Lalakon urang Ngan datang ka powe ieu ! Najan dia kabehan ka ngaing pada satiya Tapi ngaing teu meunang mawa dia kabehan Kabawa bawa ngilu hirup jadi balangsak Ngarilu rudin bari lalapar ! Dia ayeuna mudu marilih Anu hade pieun dia sewang -sewang hirup kahareupna Abeh bisa deui harirup bari Jebar senang sugih mukti Abeh bisa deui Ngadeugkeun deui Pajajaran Anu hudang ku panasaran Tapi napak deui uga ... ! Lain Pajajaran cara kiwari Tapi Pajajaran Tengah anu anyar Nu ngadegna Digeuingkeun ku obahna jaman ... ! Ayeuna dia mudu marilih Ngaing nu nitah ! Sabab pieun ngaing Hanteu pantes jadi Raja Ari somah sakabeh Rapar bae jeung balangsak
Sagala hese sagala euweuh ... ! Darengekeun ! Pilih ! Ngaing moal ngahalang sabab ngaing anu nitah milih ! Anu eudeuk ngilu bae ka ngaing Geura misah ka beulah Kidul .... ! Anu hayang mulang deui Ka dayeuh panineungan Geura misah ka beulah Kaler .... ! Ayeuna darengekeun Sakur anu seja eudeuk kumawula ka nu keur jaya Geura misah ka beulah Wetan .... ! Ngaing hanteu nyaram ! Anu moal ngilu ka saha ka saha Geura misah ka beulah Kulon .... ! Laju pada marisah Marisah sabari ceurik .... ! Malah aya anu ceurik Sabari atoh .... ! Tapi panglobana mah Anu ceurik sabari sedih nu enya-enya ! Da enya sedih Sedih di hate tembus di sukma Sabab kapeurih sesedih arinyana Ngan nyeuri nyeunyeuri sukma Tapi raga Teu walakaya hayang bebela Melaan Raja jeung Nagara ! Melaan Pajajaran jeung Bangsana Nu runtag ku Ganti jamana .... ! Pabaliyutna mararisah Nu marisah ka beulah kaler Nu marisah ka beulah kulon Nu marisah ka beulah kidul Heung nu marisah ka beulah wetan ... ! Anu pangkedikna Anu marisah ka beulah kaler ! Anu panglobana Anu marisah ka beulah kidul ! Anu pangaratohna ? Anu marisah ka beulah wetan ! Aratohna ? Sabab dijaman anu ngaliwat Basa arinyana jaradi pangkat Ku Raja hanteu kapake Ku somah teu dipikaresep !
Ari gawe di urut musuh mah Sugan beeeeee .... ? Da musuh geh musuh Raja Musuh somah Pajajaran anu sapikiran eujeung Raja ! Apan ari arinyana mah Jaradi musuh teh Ngan sakur pipilueun ! Sugan beee ari kumawula ka urut musuh mah Boga deui pangkat anu leuwih ruhur Leuwih kawasa leuwih seneng Leuwih babari niyar kabeunghar .... ! Loba anu aratoh ngabadega ka urut musuh ? Hanteu loba, kedik ! Tapi mahi pieun engke jaga Nyunyusah Bangsa Sunda Jaradi gara-gara Sina Sunda pagirang girang tampiyan ... ! Kumaha Si Lengser ? Inyana hanteu misah tapi ngajentul tengah tegalan ! Ceuk Raja : "Lengser ! Ka mana dia eudeuk misah ?" Ceuk Si Lengser : "Kaula mah euweuh piliheun ... !" Ceuk Raja : "Anu anggeus mararisah Sewang sewang ngaradegkeun tilu kolot ! Laju marilih kolot Saban rombongan tilu kolot !" Tunda batur Hampura Raja ! Lajeung ! Laju ceuk Raja, ka tilu kolot nu beulah wetan : "Dia heula ka dieu ! Sing parek ! Darengekeun ! Masing nyaraho : Kajayaan milu jeung dia ! Rawayan jeung dia Engkena bakal marentah Jaradi pangkat di tanah Sunda ! Arinyana baris kamalinaan ! Di buritna baris keuna babales ! Jig ! geura narindak ! " Nu di tegalan di beulah wetan laju narindak Narindak ka beulah wetan Dina seja rek kamawula Tapi karep Eudeuk marentah Deuk marentah pada Sunda ! Tapi paroho Baris dibales ku urang Sunda !
Ceuk Raja ka tilu kokolot ti beulah kulon : "Papay ku dia lacak Ki Santang ! Sabab engke jaya Rawayan dia mudu jaradi panggeuing Ka batur-batur urut salembur Ka dulur- dulur anu baheula Nyorang saayunan eujeung dia Jeung ka sakabeh Bangsa Sunda rancage hate .... ! Engke jaga amun tengah peuting ti gunung halimun Ku arinyana kadenge sora nu tutulungan Ku arinyana Kadennge sora nu tutulungan Tah eta tanda nu teu sulaya Gunung Sunda baris dicengkal deui ! Tapi gunung kuta Sapaliheun jeung gunung kutu Ku jelema ngaku-ngaku urang Sunda Anu kamalinaan dina keur sasar Mamaksa sina ... Uga Ngawaruga samemeh wayah ..... ! Ulah rawayan dia beunang disambat ! Tapi memang arinyana baris kapadaya heula ! Lantaran leungiteun haneuleum .... ! Hanteu aringet deui : Wayah saenyana lebak cawene Jadi enggon pindah pangawinan Dibalabarkeun heula ku Di wayah janari gede Rame sora tutulungan ti gunung lampung Laju ti gunung halimun Kadenge sora gogoongan ..... ! Darengekeun ! Amun engke ti ki hara papak datang beja Budak angon geus sisingkil Rawayan dia geus mudu sasaji pieun nindak ! Ulah sina salangke ! Sabab talaga bakal baredah Lantaran monyet-monyet embung parindah ... ! Jig geura narindak ! Anu sasadiya ti tegalan beulah kulon laju narindak Narindak maju ka kulon ........ ! Darengekeun ! Masing nyaraho Ku dia Moal kasampak dayeuh amun diseja Rawayan dia Lobana bakal hirup jaradi somah ! Amun aya anu jeneng jadi pangkat Bakal ruhur pangkat inyana
Tapiiiiii hante boga kakawasaan ! Arinyana bakal diaradukeun Diaradukeun ku urang wetan Sina maseyaan urang wetan Sina maseyaan urang kulon Dipaseyaan ku urang kaler Dipaseyaan Sunda ti kaler Dipaseyaan Sunda ti wetan .... ! Lawan .... ! Sina ngaralawan ! Sabab Pajajaran Tengah Baris mudu ngajajar deui di tengah tengah Sakabeh teureuh dayeuh rawayan dia Moal aya anu beunghar lantaran bener Moal aya anu jembar lantaran hade Najan leuwih loba pangabisa Najan unggul pangaweruh Hanteu arinyana diajenan ku Sunda sejen ! Sabab anu ngahaharuwan Pada sirik lantaran bodo Sariyeun kaelehkeun dina pangaruh ! Keun bae ! Engke oge datang wayah Rawayan dia baris jaradi lulugu Ngaharudangkeun Bangsa Sunda Anu harees bae kaheesan Bari diyuk kangeunahan Sakabeh rawayan dia Ku kaula bakal dihalang ! Tapi ngan anu harade dilampah Jeung harade dina sinembah ! Sinembah arinyana mah Deuk kumaha deuk saha ogeh Ari sinembah nyumerep sukma mah Moal jadi bahan kaula milih asih ! Sabab ceuk sakabeh anu sinembah Sinembah anu kumaha ogeh Anu ku arinyana disembah dipunjung punjung Teh apanan Anu ngan sahiji .... ! Anu dina basa urang disebut Anu Nunggal ! Nya eta Anu ngan sahiji dina wujud Anu nunggal dina wujud ..... Tapi Dibedakeun ku sebutan Dina basa nu beda beda ... ! Kaula bakal datang ngalanglang Pieun nulungan nu barutuh Pieun mantuwan anu sarusah
Tapi ngan sakur anu Sunda di Pajajaran Bari Pajajaran anu Sunda Jeung nyarunda dina sukma .... ! Di waktu kaula datang ngalanglang Kaula datang hanteu kadeuleu ! Amun kaula nyarita Sakur anu ngaku-ngaku kadatangan kaula Jeung majarkeun Inyana neuleu kaula Atawa ngadenge kaula nyarita Masing di nyaraho Jelema kitu teh jelema sasar maju ka edan ! Bisa oge inyana teh kadatangan Tapi ku sukma anu ngaku-ngaku ceunah kaula ! Masing dia nyaraho Jelema kitu teh Kasandingan nu nyiriwuri ! Kaula datang Teu ngarupa teu nyawara Tapi mere ciri Ku wawangi ..... ! Kitu oge ngan ka arinyana Anu geus rancage dina hate Eujeung weruh dina semu anu saestu Bari ngarti Dina wangi nu sajati Eujeung pikir surti lantip Dina lampah anu hade ....... ! Tunda ! Urang lajeung batur anggeus lila tunda ! regepkeun ! mimiti ti powe ieu powe katujuh bulan katujuh dina tahun ka 57 kaula jadi Raja di Pajajaran mimiti ti powe ieu Pajajaran pindah jagat pindah alam pindah ka jagat papantunan pieun langgeng hirup jero alam panineungan .... ! Pajajaran leungit ti jagat kajayaan leungit dayeuhna leungit ngaran Nagarana leungit ka basa basana ....... ! leungit basana mawa leungit ka bangsa bangsana ... ! Pajajaran undur tina panggung Ka Agungan nalasan alas panghiyaman tapi dina nindak pindah jaman Pajajaran moal ninggalkeun lacak sejen ti ngaran pieun nu mapay ... ! sabab bukti-bukti nu kari oge bakal dipararungkir dimarusnakeun ... ! tapi engke jaga bakal aya nu nyariar nyaroba-nyoba sugan kaguwar harayang nimu anu geus leungit nya hanteu loba anu kapanggih jeung ti loba anu kapanggih loba jasa anu teu kaharti ! sabab dihartieun ku arinyana anu teu ngarti
tapi harayang disarebut loba pangarti ! tapi arinyana mah teu dipercaya sabab ku nu arieu ngaing pinter tapi barodo carita arinyana anu bener dipajarkeun mangmenangkeun Pajajaran ! loba anu nyararoba harayang muka rahasiahna Pajajaran tapi moal eudeuk kabaruka sabab tulakna pageuh dikeukeuweuk Budak Angon anu imah inyana di birit leuwi dipantowan batu satangtung kasiyeuman ku haneuleum kakalangkangan ku hanjuang ! sabab acan wayah pieun ngalalakonkeun Pajajaran ngamuk ngarakrak panggung ! beuki loba anu maruruh tambah loba anu katimu tapi sabagiyan sabagiayan anu beuki bae hanteu kaharti da salalah nyabung-nyabungkeun ! acak acakan m=ngajamkeunnana ! jeung dina maruruh harayang marapay bari diharuwapan ! mapay lacak Pajajaran mah mudu bari rubak amparan ! jeung mudu araredan heula ngarilu edan-edanan dina jaman sagala edan da ngan ti nu keur eeedan ! tembong netrat ka hanteu bener teh ! anu dina nyarukcuk bari nyaksrak hanteu pipilueu eedanan ngan arinyana anu diluluguwan Budak Angon sabab ngan inyana anu weruh di semuna bari nyaho di jogona da inyana mah lain ngangon kebo disampalan lain ngangon badak di alas tangtu tapi kalakay nu babalatak hanteu dirawat di patilasan-patilasan teu puguh ngaran ! loba anu katimu ku arinyana tapi loba anu ku arinyana disumputkeun heula sabab acan wayah mudu dicaritakeun najan geus raraop mararenta dilalakonkeun ... ! sabab budak angon mah nyaho dina mangsa anu baris datang baris ti jelema-jelema caropot kedok rahasiah mararuka sorangan da ngan inyana anu nyaho
lalakon na bari tenget ka sakur nu di jaman edan araredan pada pada keur ngalalakon dina panggung sarwa sulaya ! tah eta budak angon nu eta anu engke jaga baris murwa lalakon anu saestu na bari ngajajarkeun deui Pajajaran tengah Tengah jaman Bangsa Sunda ngalaleungitkeun Jiwa Sunda ! tapi mudu ngalaman heula loba lalakon anggeus nyorang undur jaman datang jaman saban jaman mawa lalakon kebelna saban jaman anu datang piligantian saruwa jeung wayahna giliran daratang sukma anu mudu nyukma ngusumah eujeung nitis eujeung wayahan Raga Dipindah Sukma darengekeun ! nu kiwari ngamarusuhan urang jaradina Raja teh ngan baris datang ka wayah tanah bugeul sisi ci banten dijieun kandang kebo dongkol ! tah mimitian ti lebah dinya sakabeh Nagara nu araya baris jadi sampalan-sampalan kebo anu barule nu diangon ku jelema jangkung nu tutunjuk di alun alun ! ti harita sakabeh Raja dibeleng ditaliyan ku kembang cengkeh dibeungkeut ku buah pedes ... ! aya Raja raja anu katalian ku jangji sorangan aya Raja raja anu kabalenggu sabab katipu aya Raja raja anu katalikung sabab ngilu-ngilu ulubiung ! geus kitu laju kebo bule nyekeul bubuntut bangsa urang narik wuluku ngan hanteu karasa marudu narik sabab murah jamang seubeuh hakan geus kitu incu-incu kebo bule anu hararideung bari peta eujeung rupa teu beda kunyuk-kunyuk di gunung nyungcung rasa arinyana leuwih munding ti kebo bule laju ngaragolan bangsa urang narumpakan wuluku dina pasangan ! bangsa urang laju lilir bari eungeuh jaradi badega dijiyeun kebo tapi hanteu kaburu marudah sabab ti kaler eujeung ti kulon datang mantera monyet-monyet pararengkeh ngabuburak kebo bule ti sampalan ! bangsa urang ngeunah seuri tapi seuri urang Sunda teu kaburu anggeus
sabab alun-alun pada suwung sampalan diranjah monyet warung-warung diranjah monyet sawah-sawah diranjah monyet huma-huma diacak acak monyet cawene-cawene rareuneuh ku monyet ... ! sagala gala diawut awut ku monyet ! jelema siyeun ku monyet sarariyeun ku jelema nu jiga monyet sarariyeun ku jelema nu momonyeteun sarariyeun ku jelema nu momonyetan sarariyeun ku jelema nariru niru monyet tapi masih bae hanteu kedik anu maruja engkena jaradi monyet ! laju panarat dicekel ku monyet bari diyuk tina cacadan wulukuna mah ditarik mudu ku urang ku urang keneh bae ! tah di jaman eta bangsa urang saeutik hakaneun jeung pakeueun loba jelema paeh kalati loba lalaki paeh teu bukti loba cawene dijijieun pangrepeh lain hanteu warani tapi acan wayah pieun nyekek monyet-monyet sanagara ngarep-ngarep pelak jagong geura saumur ngarep-ngarep bari hanteu arareungeuh jaman teh geus ganti lalakon sabab hawar-hawar ditungtung sagara kaler pang kalerna ngagulugur ngaguruh harus ... ! Garuda megarkeun endok di kandang monyet genjlong saamparan jagat ari di urang ? rame ku nu ngarora eukeur marangpring prang pring sabuluh buluh gading dina perang maju ka suda .... ! monyet monyet ngararumpul pating rumpuyuk Tunda batur ! Lajeung Laju ngamuk bangsa urang Tapi ngararamuk teu make aturan Loba anu pararaeh teu boga dosa Puguh musuh dijieun batur Puguh batur disebut musuh Ngadak ngadak loba nu jaradi pangkat Tapi mararentah cara nu edan Nu baringung beuki baringung
Nu teu bingung jadi bingung Budak satepak jaradi bapa Nu ngaramuk beuki loba beuki rosa Mani saheng sanagara Sabab anu ngaramuk Hanteu beda tawon dipalengpeng sayang Sakur anu hanteu sapikiran sapangadegan Najan teu biluk ka musuh oge Laju bae disebut musuh Datang ka tambah loba Anu diparaehan teu puguh dosa Sabuwana dijijieun jagal Sabab nu sabangsa eujeung urang Laju perang Ngalawan 12 bangsa ti 5 nagara Tapi kaburu disapih Ku nu daratang ti tanah sabrang Laju di urang ngadeg Raja Jelema namah jelema biasa Ngan disarebut Hanteu puguh indung hanteu puguh bapa Tapi saenyana mah Memang titisan ! Titisan sukma Raja jaman baheula Tapi ngindung Ka Putri Dewata bangsa kadewan Da puguh titisan Raja-Raja anyar Hese apes ku rogahala Ti harita Ganti deui jaman Ganti jaman ganti lalakon Iraha mimitina ganti jaman Ti mimiti ngadeg Raja Iraha mimitina ganti lalakon Hanteu kebel Anggeus tembong bulan ti beurang Di susul kaliwatan Ku bentang gede caang ngagenclang Di urut Nagara Pajajaran Girang Ngadeg deui Karajaan Tapi nu jadi Raja Lain teureuh Pajajaran
eta Di urang laju deui aya Raja Tapi Raja para Buta Diponggawaan ku buta Buta nu jadi Raja Lain bae buta duruwiksa Tapi buta oge teu bisa neuleu Buhaya eujeung monyet Ucing garong eujeung ajag Ngarowotan somah bari disangsara disusah-susah Karesep eta Raja Diagung-agung diugung ugung Ngadegkeun panto Teu bisa molongo Ngadegkeun lawang Teu bisa muka Miyara heulang dina caringin Nyinyieunan pancuran ditengah jalan Da Rajana .... Raja panyelang Da ngaran geh jadi Raja Karesep sakahayang Inyana Hanteu meunang dicaram hanteu meunang dihulag ! Sakalina aya anu wani ngageuingkeun Anu diporog ku ponggawa buta Lain sato sato nu ngarowotan somah Tapi jelemana Anu ngageuingkeun ngelingan Raja Da puguh buta buta jaradi ponggawa Beuki hareup beuki hareup Raja buta beuki ngabeka ! Jangji inyana mah kieu Tapi titah inyana mah kitu Nitah kitu Tapi jangji inyana mah hanteu dibuktikeun Raja jangji eudeuk ngagungkeun Agama Anu jadi gara-gara urang kiwari aya di dieu Tapi lajuna mah Sakabeh urang Selem Ku inyana dimudukeun saban saban Nyenyembah deui berhala Di gantung di taweuran
Raja jangji eudeuk nyieun somah Pada jembar eujeung raharja Tapi nitah ngagarap sawah Di salah wayah ! Bubutut salah nu ngatur Panarat pabeulit dina cacadan Da atuh anu ku Raja dititah ngawaluku Lain jelema prah tarani ... . ! Laju namah Kembang tarate paeh sawareh Kembang kapas teu jadi nareuleu Buwah pare loba anu nareuleu Hanteu bisa asup dina haseupan Da anu ngarebonna Tukang barohong ! Anu taranina Ngan wungkul jangji ! Anu daragang Ngan ngaranjap nu balanja Anu jaradi pagawe Loba lunta mawan aja Jeung ari garawe Ngahaja dilila lila Ngarah somah nu disususah Rurubaha mere loba ... ! Anu jaradi ponggawa Bararenghar tina ba... Sararenang tina ruruba Dararagang Tapi bari nyieun susah usaha somah Modal dagang arinyana ? Nya pangkat jeung kakawasaan Nu ku arinyana diparake nyaringsieunan Datang ka anu geus sarieun memeh disaringsieunan Mere kauntungan nginjeumkeun modal Tapi modal Anu moal bisa ditagih deui Kumaha arinyana dagang ? Daragang bari monggawa Datang ka pagawean Meh sakabeh hancaeun gatrah Lain ku sabab daragang Tapi memang teu barisa gawe ! Lain hanteu bisa gawe
Ku sabab barodo Tapi lantaran pararinteur teuing Ngan pararinteur kabalingeur Ti dinya Salega buwana Jadi hakaneun beuki marahal Jadi somah beuki baringung ! Tunda heula ! Sampuraaaasun, Batur urang susul nu kaliwat jauh Harita Jaman laju ganti deui Asup keuna jaman sato ! Jelema dikawasaan sato Jelema hayang paloba-loba sato Jelema beuki loba nu cara sato Di jaman eta Nya datang budak janggotan Sajamang ku jamang hideung Sasamping ku samping hideung Nyoren kaneron tapi teu hideung Inyana ngageuingkeun anu keur sasar Ngelingan nu kamalinaan Mere nyaho ka nu paroho Tapi euweuh nu ngawaraaaaaaaaro ... ! Boro boro deuk ngawaro Budak janggotan oge Ku arinyana ditarewak Diasupkeun ka pangberokan ! Arinyana hanteu areungeuh Haseup ti pirunan ngebulna beureum Ditariyupan Ku monyet monyet anu bareureum ! Laju anu kamalinaan arembung ngawaro Ngacak-ngacak heula saban pasar Laju ngawut-ngawut dapur batur Manyar arinyana neyangan musuh .... ! Padahal Arinyana nyiar-nyiar pirusuheun ! Sabab arambeuk dipajarkeun teu barisa ngatur nagara ! padahal arinyana nyaraho Monyet arinyana nu harejo Monyet arinyana nu garading
Saban monyet nu arinyana Beuki kamalinaan mararabok kakawasaan ! Padahal arinyana pada nyaho Eta teh puguh ge monyet Hayoooooh dibarere kakawasaan ! Ku naha ngarantep sina monyet-monyet kamalinaan ? Sabab Raja arinyana anu nyontowan Senang teh Mudu keur hirup ! Beunghar teh Menngpeung keur pangkat ! Ngarah kapangkatan gede kakawasaan Mudu monyet-monyet dijieun balad Bari mere monyet monyet kakawasaan .... ! Saha, sahaaaaaaa anu wani mumpang Ka pangkat meujeuh kawasa Ka kawasa meujeuh keur jaya Ka nu keur jaya meujeuh keur beunghar ? Atuh eudeuk kumaaaaaaaaha ? Da inyana Raja geh Raja panyeeeeeelang ! Najan pagawe jeung ponggawa inyana anu saralah oge Najan pagawe jeung ponggawa inyana nyuyusah somah oge Ku inyana diingkeun bae ! Da puguh Raja dipindah sukma .... ! Kajayaan buta buta jaradi ponggawa jeung pagawe Kakawasaan monyet-monyet anu marabok Lilana ngan duwa kali ganti Raja panyelang Katilu ngadeg Tapi mahi lila pieun somah kacida sangsara Datang ka somah ngarep-ngarep Sing caringin reuntas di alun alun ! Sing buta-buta jaradi wadal Wadal polah keneh arinyana Saban ganti Raja panyelang Baris aya caringin reuntas Tapi reuntas na hanteu saruwa ! Iraha bari mimiti aya caringin reuntas ? Engke amun geus tembong budak angon Datang ngabejaan anggeus laguna ngarakrak Panggung enggon kacolah anu kaeedanan jaradi edan Geus datang keuna dawuh
Mudu dirubuhkeun jeung didudutan ... ! Budak angon hanteu diwaro ! Tapi laju loba nu rebut Mimiti ti jero dapur Ti dapur laju salembur Ti salembur laju jadi sanagara .... ! Tapi panggung reyod mah Hanteu diburak .... ! Nu barodo jaradi gelo Ngaharapkeun anak ciung ! Budak buncireung Nyumputkeun monyet beureum dina caringin Caringin na laju reuntas ... ! Tapi ... panggung reyod mah Hanteu dirakrak .... ! Nu barodo garelo deui Diarojok-ojok monyet hideung Nu ditipu ku monyet beureum Arinyana harayang sina bulan jeung bentang bae Anu beurang peuting nyaangan jagat ieu ... ! Arinyana mararaksa Manuk ciung ulah disebut ciung Ti dinya Loba deui anu raribut Mimiti ti dapur deui Ti dapur dapur jadi salembur Ti salembur jadi deui sanagara ! Anu karanceuh laju garelut Diarojok-ojok deui monyet beureum Nu nyararu jadi monyet harideung bulu Harideung letah harideung deuleu Tapi beureum hate jeung beureum seja Seja ngabeureumkeun sa jagat ieu ... ! Nu kataripu laju garelut Ngagelutan sakur anu hanteu saruwa dina sinembah Ngagelutan batur-batur nu geus areungeuh keuna ditipu ! Dimana mana beuki loba nu deuk garelut Ngan anu areling .... Pada caricing Arinyana mah ngalalajowan ! Tapi ..... kabeurangan ... !
Naeun sabab mantak garelut ? Marebutkeun warisan samemeh wayah Nu haraweuk hayang panglobana Nu teu daek harayang loba Nu mudu kawaris Mararenta bagian arinyana .... ! Tapi warisan mah Euweuh saurang anu kabagean Sabab geus direbut Ku urang sabrang nyekel gadean ! Caringin anu keur eunyeuh Reuntasna kabawa caah ... ! Monyet hideung Karebut ka sabrang deui Tapi monyet-monyet anu beureum Antep intip di pipir leuit Ari monyet-monyet anu harejo Arembung turun ti ruhur panggung Panggung rubuh ! Dirubuhkeun talaga bedah Anu bedah ku lini deui ! Kuya bodas, anjing bodas, buhaya bodas Mararodar disered guntur ... ! Ngan beas bodas Laleungitna lain kabawa caah Tapi diacak-acak deui ku monyet beureum Diacak-acak deui monyet-monyet anu harejo Diacak-acak deui monyet monyet anu garading Jeung ku begu-begu nu sarupa jelema ... ! Urang wetan anu geus hareudang Ku urang kulon nu keur hudang Hariwang keuna wayah Urang Sunda baris hudang ! Kujang Sunda titinggal kaula Sina ditarepa deui di sabrang wetan ! Laju ... sunda pagirang girang deui tampiyan ! Di mana mana raribut deui Mararebutkeun leuit anu kararosong Mararebutkeun jojodog pada caropong ! Rebut !
Beuki rebut beuki rusuh ... ! Buta-buta laju nyarusup Sakabeh rupa monyet pada haliwu Sabab sariyeun ditareumpuhkeun beulahna samangka ! Da memang heueuh Lapurna nagara teh Gara-gara arinyana Keukeuh harayang bae pangkawasana Geus hanteu barerek oge Keukeuh bae mudu turut ngatur nagara Urang sunda diaradukeun deui Da sundana sunda goblog Teu arareungeuh diaradukeun ! Laju maseyaan sakur anu ditaruduhkeun Maseyaan deungeun maseyaan batur .. ! Sunda maseyaan sunda keneh ! Ngan sunda nu areling Hanteu paraseya hanteu pagirang-girang tampiyan ! Tapi kabarerang .... ! sabab sunda burung paseya jeung sunda edan sunda edan maseyaan sunda nu teu burung hanteu edan ... ! salegana nagara cara keur kahuruwan loba seuneu loba cai tah di dinya mah kara nyarariyar budak angon seja arinyana deuk marenta tumbal tapi budak angon anggeus euweuh geus euweuh dibirit leuwi geus euweuh panto batu satangtung tapi haneuleum nu dijieun hateup hanjuang nu dijieun tihang euweuh anu areungeuh jadi pipihan handapeun Pakujajar Ki Pahare ! anu kasampak ku anu ngariyat ngan kari gagak nu keur ngelak dina tutunggul ngabejaan tapi euweuh saurang anu ngararti ! padahal gagak teh ngabejaan "samangka geus asak di Tegalan Pangperangan !" Tah eta pitumbaleun pieun pamunah ... ! Darengekeun ! Perang di tegalan
Geus moal aya anu bisa ngahalang haling ! Sabab geus karep para lulugu wetan ... ! Tapi bisa dikiyasan abeh ulah datang deui ka sunda beak kaluluh ! Sabab Pajajaran mudu ngadeg deui Mandiri deui jadi Nagara Anu nengah dina jajaran Saamparan eujeung satahap Jeung Nagara nagara anu sahate ! Tunda ! Lajeung batur ! Lengser ... ! Ceuk Si Lengser jauh ti tengah-tengah tegal : "Nun.... !" Ceuk Raja Anu harita jadi keneh Raja Tapi ngan Raja dina sebutan Sabab Nagara inyana mah geus dibogaan deungeun Kiyasna, Lengser ! kumaha tah kiyasna ? Si Lengser laju ngomong Tapi ku Raja hanteu kadenge ! Ceuk Raja tanpa Nagara Teu kadenge ! Ngomong be dia teh torek ! Lain torek dina ceuli Tapi torek dina pikir ! Pikir atuh ! Keur jadi keneh Raja Memang kaula anu mudu datang ka Raja ! Tapi lantaran dia ayeuna Geus encag ti jadi Raja Nya atuh Anu ngora anu mudu nyampeurkeun ka anu kolot ! Heueuh bener ! ceuk Raja bari nyampeurkeun Raja nyampeurkeun Si Lengser Si Lengser nyampeurkeun Raja ! Laju arinyana nyarampeurkeun kokolot Nu tilu jadi lulugu Ngaluluguwan Pajajaran nu eudeuk ka kaler ! Laju Si Lengser harewos Ulah ngugung ngugung monyet hideung ! Ulah siyeun ku monyet beureum ! Ulah ngelehan bae ka urang wetan !
Ulah mundur ku urang kulon ! Tapi kalebetkeun umbul umbul Pajajaran Anu bodas sabari hideung Disulaman Kujang lalayanah jeung pakujajar ! Ceuk Raja Tah kitu ! Tengerkeun jaman ganti deui Nya eta jaman anu baris muka lawang Pieun mapag powe Nu mawa jaya tina sangsara ! Wayah datang Raja panyelang anu kaduwa Ditandaan heula ku bitu gunung gede Laju disusul ku tujuh gunung pada garede ! Wayah bakal dilelemahna tegal pangperangan Amun parek ka urut punduk leuwi Ki Pata Hunan Geus malang cukang nu nyela bumi ! Girangeun ereng di katu lampah Nu nyabrang geus mudu dina eretan ! Jig ! geura narindak ! Tapi ulah ngaliyeuk ka tukang Ngan sing awas neule ka hareup Sing telek neuleu ka kenca Sing teges neule ka Beulah katuhu Di tukang mah Batur-batur ti Pajajaran anu ngaranteur ! Laju nindak anu narindak eudeuk ka kaler Ka dayeuh paninengan samar kasampak Tapi tetep ngadeg Jero harigu saban Sunda Pajajaran ! Ceuk Raja ka anu sakabeh anu marisah ka Beulah kidul Batur batur ! dulur dulur ! Sakabeh anak sakabeh incu Buyut, cangah, boa eujeung wareng !
Jeung sakabeh Sunda Pajajaran anu sajati ! Mimiti powe ieu Pajajaran ganti jaman Ganti alam teruseun hirup ! Lain urang ngaganti alam ngaganti jaman Tapi uuuurang Diganti alam ku ganti jaman Mimiti powe ieu Pajajaran pindah Ti jaman wasa carita Ka jaman jadi carita Ti alam hirup samemeh paeh Ka alam paeh samemeh hirup Sabab hirup terus terus Jero angeun Bangsa Sunda Anu Pajajaran di ngaran Sunda ! Lalakon Urang lajukeun ! Sabab engke jaga Ka batur batur jeung dulur dulur Nu tadi nindak ka kaler Baris aya nu hiri dengki Dina seja Nyilih deui Bangsa Sunda Nyaram nyaram urang Sunda nararineung ka Pajajaran Sabab nu saririk hiri dengki Arinyana siyeun kasili wawangi Amun Sunda ngadeg deui Pajajaran Arinyana arembong ngarti Bong percaya ka budak angon Nu nyarita Pajajaran teh Lain ngajajarkeun tangkal nu jiga paku Tapi ngajajarkeun Anu salah ti anu bener Jeung ngajajarkeun Kabener bebenerna bener ! Arembong arinyana ngarti Sabab piker arinyana Pajajaran teh Ngahudang-hudang panasaran Nyeunyeuit deui kanyeuri Nya kanyeuri Anu baris ngahudangkeun sukma Sunda ! Pajar arinyana Harti Sunda teh Suhun semet dada Tegesna mah badega ! Laju saban usuk Bangsa Sunda
Ku arinyana diteuheulkeun ditareundeutkeun Bangsa Sunda Mudu nurut bae diparentah digarawekeun Ku majarkeun Sampurna na Nagara tunggal ngaran Mudu dibantu ku Bangsa Sunda ! Padahal Hehese jeung tarahalna Eta kabeh bagian Sunda Ngeungeunahna mah Nya bagian bae arinyana ! Bangsa Sunda diaradukeun Tapi dasar Sunda babari dipadaya Dasar Sunda ngeunah dipuji Nya araratoh saban saban disina paseya Neunggeulan deungeun ngagelutan batur Aratohna ? Sabab disaban kalang Sunda deui anu unggul Sunda deui anu meunang Sunda deui jadi jawara Bari Sunda bae nu jaradi wadal Tapi anu ruhur bae pangkat Beuki gede bae dina kawasa Lain Sunda anu jawara Lain Sunda anu bebela Engke dina usum rame papanggungan Jeung anu mamaranggung kamalinaan Liwat budak angong jeung budak anu janggotan Ngelingan ka urang Sunda Bangsa Sunda teh lain Badega Tapi dasar Sunda loba teuing nu barodo Nya hanteu ngawaaaaaaro ! Ti dinya hanteu kedik anu pabisa-bisa Sewang-sewang nyieun harti tina Sunda Tapi harti anu saestu Teu kaharti ku para aji Teu katorah ku para pujangga Sabab najan oge pararinter Arinyana hanteu nyaho nyaho acan Nu kumaha rupa handeuleum Jeung kumaha hanjuang siang Da nyarucruk teh Pada kalangsu
Tapi nyarariyar teh Aranggang keneh Nu areling barisa ngarti Ngan barudak Sunda nu keur baringung Nareyangan indung anu ditundung Marapag bapa pasingsal jalan Saha nu jadi indung ? Nya aweuhan tina ngaran N garan Pajajaran samar ! Mantakna ditundung ? Sabab teu bae ngarti Ku naha Sunda dijieun tere ? Saha anu nundung ? Raja buta ponggawa buta Eujeung Sunda pada baruta ! Saha nu jadi bapa ? Nya jaman nu baris datang Ngahudangkeun sukma Sunda Ku naha pasingsal jalan ? Sabab arinyana hanteu nyaraho Budak angon keur ngalalakon Dimana ? Di kalereun lawang gintung Sakalereun lawang saketeng Naeun sabab hanteu nyaraho ? Lantaran harudang samemeh wayah Di garieungkeun kuya bodas Dipadaya ku kuya bodas Balukarna ? Kanyeuri nu tambah nyeuri Kanineung nu beuki teleb Nya karuhaaaan Bangsa Sunda eudeuk ngamuk ! Tah eta sabab sabab urang mudu manjangkeun lalakon Amun Sunda ngamuk ulah motah di salah wayah! Sabab amun Sunda ngamuk sabari motah Duwa raksasa jaradi bobotoh Balukarna ? Rusuh gede saamparan jagat ! Eta rusuh gede Memang baris mudu kajadian Tapi hanteu digara garakeun ku urang sunda !
Tapi digara-garakeun Monyet beureum jeung monyet hideung Anu jaradi gara gara gerna perang sanekala ! Keun bae eta mah lain urusan urang Engke oge ari geus rakacak mah Monyet monyet hideung teh baris nyaraho Arinyana teh tinggaleun jaman ! Jeung sakabeh Sunda pahilih hilih Laju arareungeuh Diparakeyan kedok teu neule jeblog Da kedok na Dijieunan monyet anu harideung Hideung hate hideung piker Datang ka jaman nu geus bodas oge Dimudukeun hideung bae hideung terus ! Tunda ! Lajeung batur ! Darengekeun ! Mimiti ti powe ieu Urang kabehan parindah alam Tapi aya bae Di jagat ieu keneh ieu keneh ! Urang ngahiyang Teu kadeuleu ku mata jelema Pieun engke Di wayah di tatar kaler Jagat genjlong ku garuda megarkeun endog Marulang deui ka alam cara baheula ... ! Urang daratang deui bari kadeuleu Tapi ngan kadareuleu ku anu areungeuh ! Sabab datang urang ngawaruga Dina bangsa nu lain selam ! Urang galling gisik jeung sakabeh jelema Tapi ngan anu kawaris nu engke baris areungeuh ! Salila urang ngahiyang Dia kabehan meunang Nembongan Dia kabehan meunang Nyawara Tapi aya paryaduan Hanteu meunang katembong ku sambarang jelema Hanteu meunang nembongan ka sambarang jelema
Hanteu meunang nyawara ka sambarang jelema Cindeukna hanteu meunang ka sambarang jelema Hanteu meunang di sambarang wayah Kawidi nembongan kawidi nyawara Ngan di wayah mun kapaksa Dina waktu anu kajurung ku parelu Bari hade nu mudu jadi balukar Ka nu nembongan jeung ka anu ditembongan Ka nu nyawara ka anu dibawa nyarita Anu ngarampag Tangtu bakal kabendon Lain ku kaula !!!! Tapi Ku palolah arinyana ! Denge ! Nu katembong teu ngahaja Bakal apes salila Ti powek ka powek deui atawa Ti caang ka wayah deui caang Aya pamunahna Geuwat dia ngarupakeun maung Nu leumpangna Ngelesed sabari tungkul Anu nembongan ngahaja tembong Teu kawidian hanteu parelu Bakal apes salila Opat puluh kali waktu nu tadi Euweuh pamunahna ... ! Nu mantuwan jelema jahat Nu mantuwan jelema jail Tangtu baris keuna bebendon Sabab Pajajaran mah Hanteu ngajar mudu jahat Hanteu widi keuna jail ! Sabendon anu karitu Leungiteun jalan di waktu mulang ! Laju jaradi meyong Nu baris marodar ku pakarang Euweuh pamunah na Nu tutulung di hade gawe Mantuwan lain liliyuran Diwidi laluwasa galling gisik di duwa alam Alam jelema biasa jeung alam Pajajaran !
Jelema ti ruar kalangan urang Mun nyieun salah ka urang kabina bina Mun hiri dengki ka urang Atawa nganyieun ngahihina Pajajaran Tewak ku dia Laju puwat keuna kareta Pajajaran Nu meneran euduek ngaliwat ... ! Mun kareta na ditarik kuda opat harideung Eta pitandaeun Nu salah teh Mudu dihukum ! Mun nu narikna Kuda opat barodas Eta pitandaeun Nu salah teu bisa dihampura Mun geus inyana tobat Jangji mowal deui deui Ka urang nyieun kateungeunaheun Pulangkeun inyana ka alam inyaman deui Tapi sina neuleu heula pieun bukti Nagara Pajajaran di sejen alam Alam Pajajaran anu ngahiyang ! Lilana urang ngahiyang Opat jaman kalmia datang Nu kebelna Jangkep opat kali 100 taun ! Piliganti saban jaman Ti urang mudu aya anu nyilok Hirup babarengan jeung jelema Mawa rupa, rupa jelema Tapi anu mahiwal tinu biasa Gawe inyana Nengetkeun nu ti musuh Jadi deui jelema Dina seja Ngahaharuwan Pajajaran Nyaritakeun uga beunang arinyana nyieun sorangan Ulah dipodaran ! Keun sina karojor kasiku ku eta uga Ayeuna dia kabehan Tuturkeun kaula Kumaha kula beeeeee ! Urang papag jaman nu bakal datang Jaman ngadeug deui Pajajaran
Anu jembar hamparana Anu subur tatanenna Anu bera dagangeunana Anu ragem jeung papada nu hade hate Urang nindak .... Pareum ..... ! Laju Raja ngudarkeun beubeur Beubeur cinde, cinde wulung ..... Dikebutkeun ! Leus ! ngileus ............ Ngahiyang Tunda ! Lajeung batur di buritna Ngahiyangna Pajajaran Sakabeh nu satiya ka Raja Teu katembong ku panenjo Pada leungit tina pandeuleu Ngan Si Lengser hanteu ngaleungit Hanteu leungit hanteu euweuh Ngajentul keur nangkeup tuur Jiga tunggul sempur eukeur ngabatu Ceuk sora Raja nu kadeuleu ngan ku Si Lengser "Lengser ... kumaha dia ?" Ceuk Si Lengser nu kadeuleu ku sakabeh nu nareuleu "Hanteu kumaaaaha ! Kaula mah Masih panjang keneh lalakoneun Sabab melang ka nu marulang Nu ka kaler nu ka kulon Sabab engke Sunda wetan teu ngeunah angeun Amun sunda urang di urut dayeuh Engke unggul di pangaweruh Eujeung leuwih di pangarti Bari jembar dipangabisa Najan dina hirup Sagala serba dangdarat Ku sunda wetan Arinyana baris tampiyan digiringan Dikuruhan dipendet sunggapan ! Kaula teh hirup geus kebel jasa Encan nyorang ngarasanan ngeunah seuri Tapi salawasna
Ku deungeun-deungeun Ngarareunah bae disengseurikeun Tapi engke hayang kaula nu ngeunah seuri Hayang resep heula ngeunah seuri Amun engke jaga Sunda wetan ngarerel letah Dicekekan Pajajaran mupulan wadal Da bongan sunda wetan Jeung papada sunda pagirang girang tampiyan Tapi Ngarah kapake dijijieun kokolot Ngaletakan ngisangan deungeun Ngajak Pajajaran urang ngagelutan musuh Tapi bari sina Pajajaran urang nu katempuhan Dituduh ku Sunda wetan Kaula melang ka Pajajaran urang Nu kiwari mulang ka kaler Nu engke jaga terus di kaler Dirawaykeun ku seler seler ! Kaula melang ka arinyana Eudeuk ngalanglangan arinyana Eudeuk nganjang ka budak angon Bari nyiolok tukang mantun Bari sugan-sugan bae kasampak Jelema surti nu lantip piker Jeung hade di hateu hade di lampah Jeung rancage ngarti paeh !" Ceuk sora Raja nu teu kadeuleu : "Hade ari kitu mah Tapi kaula Ulah ku dia deuk dijauhkeun ! Ceuk Si Lengser : "Heu euh deuh !" Si Lengser laju nindak mimiti ka kulon heula Ti kulon laju ka kaler Laju namah laju teuing ka manaaa Tapi najan euweuh nu areungeuh Si Lengser tetep aya Ngalanglangan ngalanglangan ....
Ngalanglangan bari nganjang Bari nyilok-nyilok tukang mantun Inyana mantun Ngalalakonkeun nu geus kalakon Nyaritakeun nu baris datang Eujeung engke tantu kasorang Ku saha ? Ku sakabeh bangsa urang Anu kajongjonan jadi badega Tapi pantun Si Lengser Lengser Pantun Bogor Pakulonan Baris dihaharuwan Ku sunda teu ngeunah angeun Lantaran Catur Si Lengser Puguh kitu baheula na Beja Si Lengser : "Memang enya di engkena Kabeh bukti jadi saksi Begu galuh mumungkus hulu Kuya bodas unggah darmaga Kulit munding ... jamang laken !" Si Lengser ngalalana Make tanda ti babaheulana Eujeung ciri nu tara ganti Si Lengser sasamping beureum Samping beureum semu paul Tapi paul belel jasa Jamang Si Lengser ? Jamang nyangsang dina taktak anu kenca Sebut bodas ka ku lecek Sebut hideung da boleas ! Gigig inyana ? Leumpang noyod rada bongkok ! Tara tinggal ti kaneron Disalendang dikatukangkeun ! Sakapeung osok saiket Sakapeung satiung iket Anu semu jeung batik na Tara bisa disebut tangtu
Tapi aya ciri nu moal pahili Si Lengser saiket rawing Si Lengser sabaju rambeng ... ! Rupa inyana ? Bisa ngora tapi jore Bisa kolot tapi kasep Bisa kapeung-kapeung kadeuleuna Jiga arca atah tatah Jiga kohkol encan anggeus Cag tunda ! Urang tunda di hanjuwang siyang Urang teundeun di handeuleum siyeum Ampiheun ... Pajueun ka hareup Sampeureun anak incu Teangeun engke jaga Tanyaeun nu teu nyaraho ....... ! Di palebahan urut ngumpul jeung misahna urang Pajajaran, engke jaga ngadeg lembur mawa ngaran Tegal Buleud ! Di jaman nu baris datang didinya baris ngadeg Pagedongan Nu hauna sajangkung kuwung-kuwung Jeung seuneuna Ngagedag-gedag beurang jeung peuting Keun sina ngagedag gedag ! Pikeun dibeurang ngahanjuwang garapan Pikeun di peuting jadi tetenger Ka sakur nu keur marapag Wayah Pajajaran ngadeg deui .... ! Lain Pajajaran nu baheula Lain Pajajaran nu kiwari anggeus leungit, lain Pajajaran nu diarep arep ku kahayang .... ! Tapi Pajajaran anu anyar ! Anu napak dina uga Dina jajaran anu satahap ..... Sajajar jeung anu satampiyan dina saleuwi Nya eta Pajajaran nu salin ngaran Ngajajar manjang ka wetan
Ngalonjor jolok ka kulon Dirajaan ku nu sabar Diratuwan ku nu adil .... ! Saha nu baris ngarajaan ? Sana anu baris adil jadi ratu ? Engke oge dia nyaraho ..... ! Ti mana datangna engke arinyana ? Ti sabrang lautan Dina mulang Anggeus ditudung ..... !