BAB III MÉTODE PANALUNGTIKAN Panalungtikan mangrupa léngkah-léngkah nu dipaké ku panalungtik pikeun nyangking informasi jeung ngalaksanakeun pengkajian kana data nu geus dikumpulkeun. Métodologi dina panalungtikan kabagi jadi tilu bagian, di antarana métode panalungtikan kuantitatif, kualitatif, jeung campuran (Fatria, 2021, kc. 30). Métode nu digunakeun dina ieu panalungtikan nyaéta metode kualitatif. Ieu métode mangrupa métode-métode pikeun maham makna nu nurutkeun sababaraha individu atawa kelompok dianggap asalna tina masalah sosial jeung kamanusaan (Cresswell, 2016, kc. 4). Métode kualitatif ngabutuhkeun pamahaman makna- makna kana objek nu ditalungtik, ku kituna salah sahiji léngkah pikeun maluruhna nyaéta ku panalungtikan déskriptif analitik. Panalungtikan déskriptif nyaéta panalungtikan anu dimaksudkeun pikeun maluruh kaayaan, hiji kondisi, atawa hal séjén (Arikunto, 2010, kc. 3). Métode déskriptif analitik dina ieu panalungtikan digunakeun pikeun ngadéskripsikeun struktural jeung ajén-ajén karakter atikan dina buku kumpulan carita pondok Kembang-Kembang nu Mangkak. 3.1 Désain Panalungtikan Désain panalungtikan mangrupa tahapan panalungtikan atawa prosedur dina rarancang panalungtikanna. Sakabéh prosés anu diperlukeun dina kagiatan panalungtikan ku cara ngumpulkeun data jeung nganalisis data. Dina ieu panalungtikan ngagunakeun métode déskriptif. Métode déskriptif miboga udagan pikeun anu aktual maké cara ngumpulkeun data, nyusun bagian-bagian, nganalisis jeung napsirkeun data (Gumilar, 2015, kc. 66). Panalungtikan anu digunakeun nyaéta panalungtikan kualitatif. Téhnik anu digunakeun dina ieu panalungtikan nyaéta analisis data nu miboga udagan pikeun néangan jeung nangtukeun struktur carita pondok (tema, fakta carita, sarana carita), jeung ajén-ajén karakter atikan dina kumpulan carita pondok Kembang-Kembang nu Mangkak. Siti Amellia Riyadi, 2021 AJÉN ATIKAN KARAKTER DINA KUMPULAN CARITA PONDOK KEMBANG-KEMBANG NU MANGKAK (ULIKAN STRUKTURAL) Universitas Pendidikan Indonesia | repository.upi.edu | perpustakaan.upi.edu 22
Nangtukeun Masalah Sumber Data Buku Kumpulan Carita Pondok Kembang- kembang Nu Mangkak Ngumpulkeun Data Talaah Pustaka Analisis Data - Ulikan Struktural Carita Pondok - Ulikan Ajén-Ajén karakter Instrumén Data - Kartu Data Nyieun Kacindekan Déskripsi Data Struktur Carita Pondok: tema, (galur, palaku/watek, jeung latar), jeung sarana carita (judul, puseur implengan, gaya basa, simbolis, jeung ironi). 18 ajen atikan karakter KEMENDIKNAS: religius, jujur, toleransi, disiplin, rasa ingin tahu, menghargai prestasi, bersahabat, komunikatif, semangat kebangsaan, cinta tanah air, cinta damai, gemar membaca, peduli lingkungan, peduli sosial, jeung tanggung jawab, kerja keras, kreatif, mandiri. Bagan 3.1 Desain Panalungtikan 3.2 Téhnik Ngumpulkeun data Sumber data dina panalungtikan mangrupa subjék data nu dicangking (Arikunto, 2013, kc. 172). Data dina ieu panalungtikan nyaéta kumpulan carita pondok Kembang-Kembang nu Mangkak. Siti Amellia Riyadi, 2021 AJÉN ATIKAN KARAKTER DINA KUMPULAN CARITA PONDOK KEMBANG-KEMBANG NU MANGKAK (ULIKAN STRUKTURAL) Universitas Pendidikan Indonesia | repository.upi.edu | perpustakaan.upi.edu 23
Judul Buku : Kembang-Kembang Nu Mangkak Editor : Agus Suherman jeung Dingding Haerudin Pamedal : Departemenn Pendidikan Bahasa Derah Fakultas Pendidikan Bahasa dan Sastra Universitas Pendidikan Indonesia Taun Medal : Citakan ka-1 Oktober, 2016 Kandelna : 111 kaca 3.3 Téhnik Ngolah Data Dina ngolah data panalungtikan ngagunakeun Téhnik déskriptif analitik, ku cara ngagunakeun téhnik talaah pustaka, jeung studi dokumentasi (Isnendes, 2010a, kc. 102). Ieu téhnik udaganna pikeun néangan jeung nangtukeun struktur struktur carita pondok (tema, fakta carita, sarana carita), jeung ajén-ajén karakter atikan dina buku Kembang-Kembang nu Mangkak (kumpulan carita pondok) karya para alumni Departemén Pendidikan Bahasa Sunda. Dina ieu panalungtikan ogé anu dianalisis nyaéta ajén-ajén karakter atikan nu nyangkaruk di jerona. 3.4 Data jeung Sumber Data 3.4.1 Data Data nyaéta sagala rupa nu nyadiakeun ayana struktural carita pondok nu ngawengku tema, (galur, palaku/watek, jeung latar), jeung sarana carita (judul, peuseur sawangan, gaya basa, simbolis, jeung ironi). Salian ti pedaran struktural, panalungtik ogé maluruh ulikan ajén-ajén atikan karakter nu nyangkaruk dina hiji karya. Nurutkeun Sugiyono (2019, kc. 126) data nyaéta wilayah generalisasi objék anu miboga kualitas jeung karakteristik nu tangtu. Ilaharna, ditetepkeun ku panalungtik nu satuluyna dipaluruh sarta dijieun kacindekan. Dumasar tina éta wangenan, anu dijadikeun data dina ieu panalungtikan nyaéta struktural jeung ajén- Siti Amellia Riyadi, 2021 AJÉN ATIKAN KARAKTER DINA KUMPULAN CARITA PONDOK KEMBANG-KEMBANG NU MANGKAK (ULIKAN STRUKTURAL) Universitas Pendidikan Indonesia | repository.upi.edu | perpustakaan.upi.edu 24
ajén karakter atikan dina buku kumpulan carita pondok Kembang-Kembang nu Mangkak. 3.4.2 Sumber Data Panalungtikan Nurutkeun Sugiyono (2019, kc. 127) sumber data nyaéta bagian tina jumlah anu dipiboga ku populasina sorangan. Sumber data dina ieu panalungtikan nyaéta sagala rupa réferénsi boh buku, jurnal, anu aya patalina jeung panalungtikan. Sumber data anu utama nyaéta buku Kembang-Kembang nu Mangkak (Kumpulan Carita Pondok) karya para alumni Departemén Pendidikan Bahasa Sunda. Sampel data anu digunakeun dina ieu panalungtikan nyaéta probability sampling. Probability sampling anu dipaké panalungtik nyaéta milih sampel sacara acak (simple random sampling). Anu jadi sampel dina ieu panalungtikan nyaéta panalungtikan nyaéta sababaraha judul carita pondok dina buku kumpulan carita pondok Kembang-Kembang nu Mangkak. anu diwincik dumasar kana téma caritana. Dina ieu kumpulan carita pondok téh mibanda sababaraha téma anu ngawengku dina ieu buku di antarana, sosobatan, sosial, ekonomi, asmara, leungitna moral kahirupan, realita kahirupan, horor. 3.5 Instrumén Panalungtikan Instrumén mangrupa alat atawa fasilitas anu digunakeun ku panalungtik pikeun ngumpulkeun data, ngolah, jeung ngainterprétasi sagala informasi anu ditarima. Instrumén anu digunakeun dina ieu panalungtikan nyaéta. Siti Amellia Riyadi, 2021 AJÉN ATIKAN KARAKTER DINA KUMPULAN CARITA PONDOK KEMBANG-KEMBANG NU MANGKAK (ULIKAN STRUKTURAL) Universitas Pendidikan Indonesia | repository.upi.edu | perpustakaan.upi.edu 25
26 3.5.1 Instrumén Ngumpulkeun Data 1) Kartu Data Ngumpulkeun Tabél 3.1 Struktur (Téma) No Téma Cutatan Carita Kode Data C/KU/KC 1. Miskomunikasi antara babaturan nu nyaritakeun masalah bobogohna, jeung ngarasa méré saran nu salah lantaran teu apal nu carita sabenerna. "Bareng muka folder recovery-na, eusi MMC téh lain ngan poto nikahan si Tétéh hungkul, tapi aya data pribadi si Roni: poto si Roni jeung kabogohna. Masa Alloh, kuring téga ningali poto-potona. Teuing aya sabaraha puluh, atawa boa aya leuwih kana saratus poto mah. Potona kabéh di kosan si Roni. Astagfirulloh" teu nyangka, teu 01/KU1/4 "Wi, hampura, kuring teu apal masalah manéh téh nepi ka kiruna. Hampura kuring geus nitah anjeun mertahankeun hubungan jeung si Roni". 01/KU1/5 Katerangan: C KU KC : Judul Carita : Kode Urutan Data : Kaca Tabél 3.2 Struktur (Galur) No Galur 1. Campuran Cutatan Carita "H+1 kuring hudang, bérés ti cai langsung solat. Bérés solat langsung ka dapur. Ninyuh Kopi" Kode Data (C/KU/KC) (01/KU2/2) " Sakali waktu mah panggihna gé lain rék nanaon, harita téh kuring nyumponan paménta Dewi. Manéhna hayang curhat. Curhat ngeunaan masalah antara manéhna jeung Roni" (01/KU2/4) Siti Amellia Riyadi, 2021 AJÉN ATIKAN KARAKTER DINA KUMPULAN CARITA PONDOK KEMBANG-KEMBANG NU MANGKAK (ULIKAN STRUKTURAL) Universitas Pendidikan Indonesia | repository.upi.edu | perpustakaan.upi.edu
27 Katerangan: C KU KC : Judul Carita : Kode Urutan Data : Kaca Tabél 3.3 Struktur (Palaku) No Ngaran Palaku Tingkat Pentingna Palaku Fungsi Penampulan Palaku Dumasar Jenis 1. Kuring 2. Dewi 3. Roni 4. Ibu 5. Tétéh 6. Mamah Omi 7. Uwa 8. Pa Isak 9. Bu RT 10. Pa Naib 11. Nini Utama √ tambahan antagonis √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ protagonis √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ buleud √ datar √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ Tabél 3.4 Struktur (Watek) No 1. 2. 3. 4. 5. Ngaran Palaku Kuring Dewi Roni Ibu Tétéh Watek daékan pasrahan bageur sopan sederhana Kode Data (KU/KC) KU3/1 KU3/5 KU3/1 KU3/1 KU3/1 Cutatan Carita "Sedengkeun dipercaya moto." "Hmmm. Lebar nya... pami aya masalah nu beurat pisan mah kumaha di? Dewi nanya deui" "Ti sababaraha balad nu nu dihubungi, Roni pangheulana siap méré nginjeum." "Nu kabandungan mah si Ibu keur Badami jeung Pa Naib." "Saminggu deui si Tétéh nikah. Rencana mah acara téh moal pernikahan kuring tukang jadi Kaca 1 5 1 1 1 Siti Amellia Riyadi, 2021 AJÉN ATIKAN KARAKTER DINA KUMPULAN CARITA PONDOK KEMBANG-KEMBANG NU MANGKAK (ULIKAN STRUKTURAL) Universitas Pendidikan Indonesia | repository.upi.edu | perpustakaan.upi.edu
28 No Ngaran Palaku Watek Kode Data (KU/KC) Cutatan Carita Kaca 6. Mamah Omi bageur KU3/1 méwah-méwah, cukup ku akad nikah, résépsi." "Mamah Omi tukang rias ti salian téa, ngarias si Tetéh téh ngabonusan ku ngondisikeun adatna acara sagala." 1 7. 8. 9. 10. 11. Uwa Pa Isak Bu RT Pa Naib Nini bageur kolot bageur bageur bageur KU3/1 KU3/1 KU3/1 KU3/1 KU3/2 "Nu masakna ogé rék ku si Uwa jeung dulur-dulur wungkul." "Bubuka, ceramah, jeung maca qur'an dipercayakeun ka Pa Isak, Ustad di Lembur kuring." "MC dipercayakeun ka Bu RT." "Nu kabandungan mah si Ibu keur Badami jeung Pa Naib." "Nini nu sibuk ngabagi parasmanan nu nyésa." 1 1 1 1 2 Katerangan: KU KC : Kode Urutan Data : Kaca Tabél 3.5 Struktur (Latar) No 1. 2. 3. 4. Latar Lapang badminton RT Masjid Al-Mubarok Jam dalapan peuting Sore Kode Data (C/KU/KC) (01/LT/KU4/1) (01/LT/ KU4/1) (01/LT/ KU4/2) (01/LW/ KU4/4) . Cutatan Carita "Tempatna badminton RT." "Akad nikah Lumangsung di masjid Al-Mubarok." "Nepi ka jam dalapan peuting aya kénéh tamu nu datang, nu teu bisa datang ti beurang." "Di, lamun Dewi gaduh pikiran kanggo putus ti Roni kumaha? Ceuk Dewi dina hiji sore di taman nu sepi" di llapang 5. Taman (01/LT/ KU4/4) Siti Amellia Riyadi, 2021 AJÉN ATIKAN KARAKTER DINA KUMPULAN CARITA PONDOK KEMBANG-KEMBANG NU MANGKAK (ULIKAN STRUKTURAL) Universitas Pendidikan Indonesia | repository.upi.edu | perpustakaan.upi.edu
No Latar Kode Data (C/KU/KC) . Cutatan Carita "Di, lamun Dewi gaduh pikiran kanggo putus ti Roni kumaha? Ceuk Dewi dina hiji sore di taman nu sepi" Katerangan: C L (LT/LW/LS) : Latar (Latar Tempat/Latar Waktu/Latar Sosial) KU KC : Judul Carita : Kode Urutan Data : Kaca Tabél 3.6 Struktur (Judul) No Judul Kode Data (C/KU/KC) Cutatan Carita 1. Récovery (01/KU5/KC4) "Lila-lila mah nngarecovery téh bérés. Bareng muka folder recovery-na, eusi MMC téh lain ngan poto nikahan si Tétéh hungkul, tapi aya sababaraha puluh, atawa boa aya leuwih kana saratus poto mah. Potona kabéh di kosan si Roni." Katerangan: C KU KC : Judul Carita : Kode Urutan Data : Kaca Tabél 3.7 Struktur (Puseur Implengan) No Puseur Implengan Kode Data (C/KU/KC) Cutatan Carita 1. Jalma utama kahiji palaku (R/KU6/KC3) "Aduh untung teu kana laptop siah! Ceuk kuring, kana kopi bahé." Katerangan: C KU KC : Judul Carita : Kode Urutan Data : Kaca Siti Amellia Riyadi, 2021 AJÉN ATIKAN KARAKTER DINA KUMPULAN CARITA PONDOK KEMBANG-KEMBANG NU MANGKAK (ULIKAN STRUKTURAL) Universitas Pendidikan Indonesia | repository.upi.edu | perpustakaan.upi.edu 29
30 Tabél 3.8 Data Carita Pondok No Judul Carita Pondok Editor Pangarang Kode Carita Pondok 1. Recovery 2. Lalakon Hujan 3. Kembang- Kembang Mangkak 4. Ngaliwet nu 5. Hirup, Cikopi, jeung Udud 6. Cimata Panungtungan 7. Subali 8. Kutan Kitu 9. Pamustungan Agus jeung Haerudin Agus jeung Haerudin Agus jeung Haerudin Agus jeung Haerudin Agus jeung Haerudin Agus jeung Haerudin Agus jeung Haerudin Agus jeung Haerudin Agus jeung Haerudin Agus jeung Haerudin Suherman Dingding Suherman Dingding Suherman Dingding Suherman Dingding Suherman Dingding Suherman Dingding Suherman Dingding Suherman Dingding Suherman Dingding Andi Lesmana Gita Arif Abdilah Fitria Lestari Puji Iman Nurdin Ipung Mimif Miftahul Huda Prayoga Adiwisastra Tatang Zaelani Yogi Yogaswara Y 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10. Insomnia Suherman Dingding Yosef Ibrahim M. 10 Tabél 3.9 Kartu Analisis Data Atikan Karakter dina Kumpulan Carita Pondok Kembang-Kembang nu Mangkak No Ajén Atikan (1) (2) Paragraf ka- (3) Judul Carita Pondok (4) Cutatan Carita (5) Sipat Ajén Atikan (-) (7) (+) (6) Siti Amellia Riyadi, 2021 AJÉN ATIKAN KARAKTER DINA KUMPULAN CARITA PONDOK KEMBANG-KEMBANG NU MANGKAK (ULIKAN STRUKTURAL) Universitas Pendidikan Indonesia | repository.upi.edu | perpustakaan.upi.edu
3.5.2 Instrumén Ngolah Data Kartu Data Analisis Kode Data: 01/KU1/2, 01/KU1/4 Téma: Miskomunikasi antara babaturan nu nyaritakeun masalah bobogohna, ngarasa méré saran nu salah lantaran teu apal carita nu sabenerna. Analisis: "Bareng muka folder recovery-na, eusi MMC téh lain ngan poto nikahan si Tétéh hungkul, tapi aya data pribadi si Roni: poto si Roni jeung kabogohna. Masa Alloh, kuring teu nyangka, teu téga ningali poto-potona. Teuing aya sabaraha puluh, atawa boa aya leuwih kana saratus poto mah. Potona kabéh di kosan si Roni. Astagfirulloh" "Wi, hampura, kuring teu apal masalah manéh téh nepi ka kiruna. Hampura kuring geus nitah anjeun mertahankeun hubungan jeung si Roni". Gambar 3.1 Kartu Data Téma Kode Data: 01/KU2/2, 01/KU2/4 Jenis Galur: Campuran Analisis: "H+1 kuring hudang, bérés ti cai langsung solat. Bérés solat langsung ka dapur. Ninyuh Kopi" " Sakali waktu mah panggihna gé lain rék nanaon, harita téh kuring nyumponan paménta Dewi. Manéhna hayang curhat. Curhat ngeunaan masalah antara manéhna jeung Roni." Gambar 3.2 Kartu Data Galur Kode data: 01/KU3/KC1 Ngaran Palaku: Kuring Watek Palaku: Daékan Gambar 3.3 Kartu Data Palaku Carita Kode data: 01/LT/KU4/KC1 Jenis Latar: Latar tempat (Lapang badminton) Analisis: "Tempatna di lapang badminton RT." Gambar 3.4 Kartu Data Latar Siti Amellia Riyadi, 2021 AJÉN ATIKAN KARAKTER DINA KUMPULAN CARITA PONDOK KEMBANG-KEMBANG NU MANGKAK (ULIKAN STRUKTURAL) Universitas Pendidikan Indonesia | repository.upi.edu | perpustakaan.upi.edu 31 jeung
Kode Data: 01/KU5/KC4 Judul: Recovery Analisis: "Lila-lila mah nngarecovery téh bérés. Bareng muka folder recovery- na, eusi MMC téh lain ngan poto nikahan si Tétéh hungkul, tapi aya sababaraha puluh, atawa boa aya leuwih kana saratus poto mah. Potona kabéh di kosan si Roni." Gambar 3.5 Kartu Data Judul Kode Data: 01/KU6/KC3 Puseur Implengan: Jalma kahiji palaku utama Analisis: "Aduh untung teu kana laptop siah! Ceuk kuring, kana kopi bahé." Gambar 3.6 Kartu Data Puseur Implengan 3.6 Prosedur/Alur Panalungtikan Ieu panalungtikan dimimitian ku ngaidéntifikasi masalah saperti nangtukeun kasang tukang, rumusan masalah, sarta métode panalungtikan anu dijadikeun bahan dina ieu panalungtikan. Sanggeus meunangkeun sababaraha masalah, tuluy ngumpulkeun data. Dina ieu panalungtikan téhnik anu dipaké nyaéta téhnik talaah pustaka. Sanggeus data ka kumpul tuluy dianalisis maké ulikan struktural carita pondok nu ngawengku téma, fakta carita, jeung sarana carita. Ulikan séjénna panalungtik maluruh ogé ajén-ajén karakter atikan. Salian ti pedaran struktural, panalungtik ogé maluruh ulikan ajén-ajén karakter atikan nu nyangkaruk dina hiji karya. Sabada meunangkeun hasil panalungtikan jeung pedaran nu ngawengku struktural jeung ajén-ajén karakter atikan, satuluyna panalungtik bisa nyieun kacindekan. Tangtu kacindekanna diluyukeun kana rumusan masalah, udagan, jeung judul dina ieu panalungtikan. Siti Amellia Riyadi, 2021 AJÉN ATIKAN KARAKTER DINA KUMPULAN CARITA PONDOK KEMBANG-KEMBANG NU MANGKAK (ULIKAN STRUKTURAL) Universitas Pendidikan Indonesia | repository.upi.edu | perpustakaan.upi.edu 32