JABATAN PENGAIRAN DAN SALIRAN JABATAN PENGAIRAN DAN SALIRAN MALAYSIA MALAYSIA
Kompedium 2020 m.s. 1
Perutusan Ketua Pengarah Assalamu"alaikum Warahmatullahi Wabarakatuh dan Salam Sejahtera Kompendium Data dan Maklumat Asas Jabatan Pengairan dan Saliran Malaysia (JPS) ini merupakan salah satu inisiatif penting Jabatan yang bertujuan untuk menyediakan maklumat-maklumat asas yang terkini berkenaan Jabatan. Penyediaan kompendium ini telah adalah salah satu usaha Jabatan dalam membangunkan pangkalan data Jabatan yang dapat memberi faedah kepada semua pengguna. Adalah diharapkan kompendium ini dapat dijadikan sebagai sumber rujukan pantas yang mudah dan berguna kepada semua warga JPS dari peringkat pengurusan hingga pelaksana dan juga bagi Kementerian, Jabatan dan Agensi lain yang memerlukan maklumat mengenai JPS. Saya mengambil kesempatan ini untuk mengucapkan setinggi-tinggi tahniah dan penghargaan kepada semua yang telah sama-sama berusaha dalam merealisasikan usaha Jabatan melalui penyediaan kompendium ini. Sekian, terima kasih. YBHG. DATO' Ir. HJ. NOR HISHAM BIN MOHD GHAZALI Ketua Pengarah Jabatan Pengairan dan Saliran Malaysia Kompedium 2020 m.s. 2
Isi Kandungan PENDAHULUAN Latar Belakang JPS Visi Misi Slogan Nilai Korporat JPS Piagam Pelanggan Sejarah dan Peristiwa JPS Peranan Bahagian Di Ibu Pejabat 4 5 5 5 5 6 7 9 SEKTOR BISNES Pengurusan Lembangan Sungai Pengurusan Zon Pantai Projek Khas Pengurusan Sumber Air dan Hidrologi Pengurusan Banjir
Terowong SMART Saliran Mesra Alam SEKTOR PAKAR CARTA ORGANISASI PELAN STRATEGIK JPS (2016-2020) 12 13 Rekabentuk Dan Empangan Humid Tropics Centre Kuala Lumpur Perkhidmatan Mekanikal dan Elektrikal Bangunan Dan Infrastruktur Ukur Bahan Dan Pengurusan Kontrak AKTA DAN PERUNDANGAN SEKTOR PENGURUSAN Akta dan Perundangan Garis Panduan 16 20 Khidmat Pengurusan Korporat Pengurusan Maklumat Pembangunan Modal Insan Audit Prestasi Pengurusan Fasiliti dan GIS Kompedium 2020 m.s. 3 22 55 69 86 111 121 130 141 151 166 174 180 192 203 208 226 241 268
Latar Belakang JPS Jabatan Pengairan dan Saliran yang dahulunya dikenali dengan nama Jabatan Parit dan Taliair (JPT), telah ditubuhkan pada tahun 1932 dan diberi tanggungjawab untuk menyediakan infrastruktur tanaman padi. Pada tahun 1971, banjir besar telah melanda Kuala Lumpur dan merosakkan banyak harta benda. Berikutan kejadian ini, tebatan banjir telah dijadikan tanggungjawab tambahan Jabatan daripada tahun 1972 dan seterusnya. Sejak tahun 1986, kejuruteraan pinggir laut juga telah menjadi fungsi tambahan bagi JPT. Dengan pertambahan skop dan fungsi, Jabatan secara rasminya bertukar nama dari JPT menjadi Jabatan Pengairan dan Saliran pada 15 Mac 1989. JPS juga telah berpindah Kementerian dari Kementerian Pertanian dan Industri Asas Tani ke Kementerian Sumber Asli dan Alam Sekitar pada 27 Mac 2004. Kini tugas-tugas utama JPS termasuklah pengurusan sumber air dan hidrologi, pengurusan lembangan sungai, pengurusan banjir, zon pantai dan saliran mesra alam. Kementerian Sumber Asli dan Alam Sekitar telah disusun semula menjadi Kementerian Air, Tanah dan Sumber Asli (KATS) pada 2 Julai 2018. Dan pada tahun 2020, KATS telah disusun semula menjadi Kementerian Alam Sekitar Dan Air (KASA). Kompedium 2020 m.s. 4
1.1 Visi Peneraju Perkhidmatan Kepakaran Kejuruteraan dan Pengurusan Sumber Air Negara. 1.2 Misi Menyediakan perkhidmatan kepakaran kejuruteraan dan pengurusan sumber air merangkumi pengurusan lembangan sungai, zon pantai serta pengurusan banjir dan kemarau secara bersepadu bagi meningkatkan kualiti hidup rakyat dengan memastikan sekuriti air dan kelestarian alam sekitar. 1.3 Slogan "Jayakan Perkhidmatan Sempurna" 1.4 Nilai Korporat JPS "Doing The Right Things, and Doing Things Right" dengan Kualiti Integriti Prihatin Kompedium 2020 m.s. 5
Piagam Pelanggan Kami akan menyediakan perkhidmatan professional dan berkualiti dalam perancangan, rekabentuk dan pelaksanaan program- program Pengurusan Sumber Air Dan Hidrologi, Pengurusan Banjir, Sungai, Pantai Dan Saliran Secara Pengurusan Lembangan Sungai Bersepadu (IRBM). Perkhidmatan kami akan berdasarkan amalan kejuruteraan terbaik dengan mengambilkira kelestarian alam sekitar, ekonomi dan sosial. Dalam melaksanakan tugas dan fungsi berikut, kami berikrar akan: 1) Memberi maklumbalas awal terhadap sebarang aduan dan pertanyaan awam menerusi Sistem Pengurusan Aduan Awam (SISPAA) berkenaan dengan masalah sumber air seperti banjir, sungai, pantai dan saliran dalam masa dua (2) hari bekerja dan maklumbalas kaedah penyelesaian dalam masa lima belas (15) hari bekerja. 2) Memberi ramalan dan hebahan amaran banjir monsun dalam masa 6 jam ke hadapan melalui laman sesawang PublicInfobanjir bagi sungai-sungai yang mempunyai model ramalan banjir. 3) Memberi ulasan teknikal terhadap permohonan lengkap EIA, pembangunan dan pemajuan tanah, penebus guna tanah untuk sektor perumahan, perindustrian, komersial dan pertanian dalam tempoh satu (1) bulan. 4) Membekal maklumat-maklumat kepada pelanggan dalam tempoh tujuh (7) hari bekerja; a) Data Hidrologi b) Peta Hazard/ Peta Banjir c) Data Lembangan Sungai d) Data GIS e) Data Zon Pantai 5) Memastikan ketersediaan capaian portal Jabatan adalah 95% Kompedium 2020 m.s. 6
1.5 Sejarah dan Peristiwa JPS Jadual 1.1: Kronologi Penubuhan & Peristiwa Penting JPS TAHUN PERISTIWA 1913 1920 Satu cawangan yang dinamakan Cawangan Taliair telah ditubuhkan di Jabatan Kerja Raya (JKR) Dirombak semula dan dinamakan Cawangan Hidraulik, JKR JKR disusun semula. Diberi kakitangan tambahan untuk melakukan kerja-kerja pemeliharaan sungai dan membantu projek bekalan air minuman dan pengairan. Perbincangan perlunya sebuah jabatan berasingan untuk menjayakan kerja- kerja pengairan dan saliran. Kerajaan membentuk Jawatankuasa Penanaman Padi. Jawatankuasa menyerahkan laporan tentang perlunya menubuhkan sebuah agensi yang bertanggungjawab dengan masalah pembangunan air daratan. Terbentuk satu jabatan baru yang dinamakan Jabatan Parit dan Tali Air (JPT). Tiga fungsi utama JPT adalah pengairan, saliran pertanian dan pemeliharaan sungai. JPT mengambil alih tugas memelihara sungai dan pencegahan banjir dari Cawangan Hidraulik, JKR. JPT beribu pejabat di Bangunan Sulaiman, KL. Berpindah ke Jalan Sultan Salahuddin. Banjir besar di KL dan merosakkan banyak harta benda. Pencegahan banjir dan hidrologi dimasukkan dalam bidang tugas utama JPT. Bahagian Hidrologi ditubuhkan. Cawangan Kejuruteraan Pantai ditubuhkan. Persidangan Sungai dan Pengurusan Sungai diadakan dan perbincangan berikutnya oleh Jawatankuasa Bertindak Khas dan Pengurusan maka Bahagian Kejuruteraan Sungai ditubuhkan (1990). 15 Mac, JPT bertukar nama menjadi Jabatan Pengairan dan Saliran. Bahagian Kejuruteraan Sungai ditubuhkan. JPS melancarkan logo baru. Pelancaran Kempen Cintailah Sungai Kita. Pelancaran Program 10-Tahun Pembersihan Sg. Klang. 1927 1930 1930 1931 1932 1932 1961 1971 1972 1986 1988 1989 1990 1992 1993 Kompedium 2020 m.s. 7
TAHUN PERISTIWA 2000 Bidang tugas utama JPS dirombak semula. Terdiri daripada 5 Bahagian (Saliran Bandar, Tebatan Banjir, Sungai dan Pantai & Hidrologi dan Sumber Air). Bahagian sokongan dibentuk. 2004 27 Mac, berpindah Kementerian dari Kementerian Pertanian dan Industri Asas Tani ke Kementerian Sumber Asli dan Alam Sekitar. 2005 2007 1 September, Penstrukturan semula Jabatan Pengairan dan Saliran diluluskan oleh Jabatan Perkhidmatan Awam (JPA). Sambutan 75 tahun JPS. 2009 1 Ogos, Penstrukturan semula Jabatan Pengairan dan Saliran untuk Fasa 1 yang melibatkan Pengurusan Tertinggi, Pengarah Bahagian dan Negeri diluluskan oleh Jabatan Perkhidmatan Awam (JPA). 2011 2016 2018 Visi dan Misi baru JPS dilancarkan. Pelan Strategik 2016-2020 dilancarkan termasuk Misi & Visi baru JPS. 2 Julai 2018, Kementerian Sumber Asli dan Alam Sekitar telah disusun semula menjadi Kementerian Air, Tanah dan Sumber Asli (KATS). Melalui penyusunan tersebut, fungsi Alam Sekitar dan fungsi Perubahan Iklim telah dipindahkan ke Kementerian Tenaga, Teknologi, Sains, Perubahan Iklim dan Alam Sekitar (MESTECC). Manakala fungsi Air dan Pembetungan daripada Kementerian Tenaga, Teknologi Hijau dan Air (KETTHA) pula dipindahkan ke KATS. 2020 Mac, berpindah Kementerian dari Kementerian Air, Tanah dan Sumber Asli (KATS) ke Kementerian Alam Sekitar dan Air (KASA). Kompedium 2020 m.s. 8
1.6 Peranan Bahagian Di Ibu Pejabat Jadual 1.2: Peranan setiap bahagian di dalam JPS (Sektor Bisnes) BAHAGIAN PENGURUSAN LEMBANGAN SUNGAI Menyediakan khidmat kepakaran dalam pengurusan sungai secara bersepadu termasuk penggubalan dasar dan perundangan serta memas tikan lembangan sungai diurus dengan sempurna untuk keperluan pemeliharaan kuantiti dan kualiti sumber air. BAHAGIAN PENGURUSAN ZON PANTAI Menyediakan khidmat kepakaran dalam pengurusan zon pantai termasuk melaksanakan rancangan hakisan persisiran pantai, kerja-kerja pembaikan kuala sungai serta menyediakan perkhidmatan teknikal ke arah pelaksanaan pengurusan zon persisiran pantai. BAHAGIAN PROJEK KHAS Menyediakan perkhidmatan pengurusan projek JPS yang kos kontraknya bernilai lebih dari RM 30 Juta atau yang pembinaannya melibatkan sempadan dua negeri bagi memastikan projek disiapkan serta memenuhi matlamat organisasi BAHAGIAN PENGURUSAN SUMBER AIR & HIDROLOGI Menyediakan khidmat kepakaran dalam pengurusan data dan maklumat hidrologi, memantau dan meramal banjir, menilai sumber air dan memantau kemarau, menjalankan penyelidikan, memberi nasihat teknikal rekabentuk dan amalan hidrologi untuk pembangunan negara yang mampan. BAHAGIAN PENGURUSAN BANJIR Menyediakan khidmat kepakaran dalam pengurusan tebatan banjir serta melaksanakan program tebatan banjir untuk melindungi nyawa dan harta benda. BAHAGIAN SALIRAN MESRA ALAM Menyediakan khidmat kepakaran dalam pengurusan air larian hujan yang cekap dan berkesan melalui pendekatan pencegahan bagi menangani masalah banjir dengan penggunaan Manual Saliran Mesra Alam (MSMA). Kompedium 2020 m.s. 9
Jadual 1.3: Peranan setiap bahagian di dalam JPS (Sektor Pakar) BAHAGIAN REKABENTUK DAN EMPANGAN Menyediakan khidmat kepakaran teknikal dalam kejuruteraan Struktur, Geoteknik, Hidraulik dan pengurusan keselamatan empangan serta teknologi bahan binaan dan produk terkini selaras dengan keperluan Jabatan. HUMID TROPICS CENTRE KL Menyelaraskan perlaksanaan projek dan kegiatan kerjasama dalam penyelidikan hidrologi dan sumber air. Mewujudkan jaringan (networking) antara lain- lain Jawatankuasa IHP Kebangsaan dan pusat-pusat peringkat serantau dan dunia dalam pertukaran maklumat saintifik dan teknikal. Mengendalikan kursus, latihan, seminar, bengkel dan mesyuarat untuk menjana pemindahan teknologi. Menerbitkan dan menyebarkan penerbitan-penerbitan berkaitan hidrologi dan sumber air. BAHAGIAN PERKHIDMATAN MEKANIKAL & ELEKTRIKAL Memberi khidmat kepakaran dalam skop mekanikal dan elektrikal yang berkaitan Penyeliaan Projek Pembangunan, Perkhidmatan Kepakaran Kejuruteraan Rekabentuk M&E dan Nasihat Teknikal, Perancangan Program Pembangunan Hidromekanikal dan Pengurusan Belanjawan, Pemantauan Kefungsian Infrastruktur Hidromekanikal, Pengurusan Tenaga dan Penguatkuasaan Keselamatan & Kesihatan Pekerjaan. BAHAGIAN BANGUNAN DAN INFRASTUKTUR Menyediakan khidmat kepakaran dalam rekabentuk dan pelaksanaan projek bangunan dan infrastruktur untuk Jabatan Pengairan Dan Saliran (JPS), Kementerian Alam Sekitar dan Air dan agensi di bawah Kementerian lain. BAHAGIAN UKUR BAHAN & PENGURUSAN KONTRAK Menyediakan khidmat kepakaran ukur bahan dalam pengurusan perolehan dan pentadbiran kontrak bagi pelaksanaan projek-projek pembangunan. Kompedium 2020 m.s. 10
Jadual 1.4: Peranan setiap bahagian di dalam JPS (Sektor Pengurusan) BAHAGIAN KHIDMAT PENGURUSAN Menyediakan perkhidmatan dalam pengurusan sumber manusia, pentadbiran am dan kewangan bagi Jabatan secara keseluruhannya. BAHAGIAN KORPORAT Menyediakan perkhidmatan dalam perancangan dan pelaksanaan dasar-dasar Jabatan dan Kerajaan, memantau prestasi program pembangunan, menyelaras maklumat berkaitan khidmat Jabatan, menyelaras aduan pelanggan-pelanggan dan mempertingkatkan imej Jabatan bagi memastikan perkhidmatan JPS memenuhi keperluan dan kepuasan hati pelanggan. BAHAGIAN PENGURUSAN MAKLUMAT Menyediakan khidmat kepakaran dalam pengurusan dan pelaksanaan ICT ke arah peningkatan kualiti perkhidmatan JPS. BAHAGIAN PEMBANGUNAN MODAL INSAN Membangunkan kompetensi warga kerja melalui latihan yang disokong oleh infrastruktur dan kemudahan yang terbaik, meningkatkan kompetensi melalui pendedahan kepada teknologi terkini dan amalan terbaik, memantapkan kompetensi melalui program kemajuan kerjaya yang berkesan, menilai kompetensi bagi membantu proses pengesahan, kenaikan pangkat dan pengiktirafan warga kerja serta melaksanakan program latihan antarabangsa bagi Negara membangun. BAHAGIAN AUDIT PRESTASI Memastikan pelaksanaan pengurusan projek yang cekap dan berkesan melalui pengauditan prestasi projek mengikut standard yang ditetapkan serta memperkasakan kecemerlangan organisasi melalui pelaksanaan sistem penyampaian yang menepati elemen-elemen kualiti, transformasi, pematuhan, inovasi dan pengurusan harta intelek. BAHAGIAN PENGURUSAN FASILITI DAN GIS Merancang, memantau, menyelaras dan melapor Aset Jabatan (Aset Alih/Aset Tak Alih/Stor Jabatan/Aplikasi MySPATA/Sistem Pengurusan Aset/Rumah Kerajaan/Tanah Kerajaan) serta melapor pembangunan Sistem GIS dan pangkalan data Geospatial Jabatan. Kompedium 2020 m.s. 11
Carta Organisasi Kompedium 2020 m.s. 12
Pelan Strategik JPS (2016-2020) Pelan Strategik JPS 2016-2020 ini adalah kesinambungan Pelan Strategik JPS 2010-2015 yang julung kali disediakan. Pelan strategik ini digubal meliputi aspek dalaman dan luaran berdasarkan penilaian semasa dan masa lalu serta pencapaian- pencapaian cemerlang dan cabaran-cabaran yang sedang dan akan dihadapi oleh Jabatan. Hasil daripada penilaian tersebut kemudiannya dibandingkan kepada tanda aras di peringkat kebangsaan dan antarabangsa dalam membangunkan teras-teras strategik yang ingin dicapai. Kompedium 2020 m.s. 13
Jadual 3.1: Teras Strategik di dalam Pelan Strategik JPS 2016-2020 TERAS STRATEGIK 1 Memperkasa Pengurusan Sumber Air Secara Bersepadu bagi Memastikan Sekuriti Air dan Kelestarian Alam Sekitar Strategi 1: Memperkukuh pengurusan dan pembangunan lembangan sungai Strategi 2: Memperkukuhkan pengurusan dan pembangunan zon pantai dan muara sungai. Strategi 3: Memperkukuhkan pengurusan dan keselamatan empangan. Strategi 4: Membangunkan sumber air alternatif. Strategi 5: Memperkasakan dasar dan perundangan. TERAS STRATEGIK 2 Memantapkan Keupayaan Teknikal dan Menjadi Rujukan Dalam Pengurusan dan Kejuruteraan Sumber Air Strategi 1: Mendaya upaya bakat dan kepakaran kejuruteraan. Strategi 2: Meningkatkan bilangan pegawai mendapat pentauliahan dari Badan Profesional dalam dan luar negara. Strategi 3: Membangun Subject Matter Expert (SME) dalam bidang kejuruteraan sumber air dan bidang-bidang lain berkaitan. TERAS STRATEGIK 3 Memperkasakan organisasi kearah peningkatan sistem penyampaian perkhidmatan yang cekap dan berkesan Strategi 1: Memperkasakan komunikasi dan sinergi organisasi. Strategi 2: Memperkasakan kolaborasi strategik domestik dan antarabangsa. Strategi 3: Mewujudkan persekitaran kerja yang kondusif. Strategi 4: Memperkasakan kecemerlanganorganisasi. Strategi 5: Meningkatkan keupayaan penggunaan teknologi maklumat dan keselamatan pengurusan maklumat. Strategi 6: Penerokaan teknologi terkini dan inovasi melalui penyelidikan dan pembangunan (R&D). Strategi 7: Membudayakan nilai-nilai murni di kalangan warga JPS. Kompedium 2020 m.s. 14
TERAS STRATEGIK 4 Memantapkan Pengurusan Maklumat Sumber Air Negara Bersepadu Strategi 1: Menambahbaik pengurusan data dan aset sumber air negara. Strategi 2: Mewujudkan sistem maklumat sumber air yang bersepadu. TERAS STRATEGIK 5 Memperkukuhkan pengurusan projek ke arah pembangunan infrastruktur yang berkesan demi kesejahteraan rakyat Strategi 1: Meningkatkan tahap kecekapan pegawai dalam pengurusan projek. Strategi 2: Pengurusan projek yang cekap dan berkesan. Kompedium 2020 m.s. 15
Akta dan Garis Panduan 4.1 Akta dan Perundangan Jadual 4.1: Akta Dan Perundangan Yang Berkaitan Akta dan Perundangan Parlimen
National Policies of Government of Malaysia Third National Agricultural Policy (1998-2010) Federal Constitutions Akta Fungsi-Fungsi Menteri 1969 P.U. (A) 184. - Perintah Menteri-Menteri Kerajaan Persekutuan (No.2) 2013 Tanah
National Land Code 1965 Land Conservation Act 1960 Pengurusan Banjir
Drainage Works Act 1954 (1988) Local Government Act (1976): (Peninsular) Earthworks by Laws Street, Drainage and Building Act 1974 (1994) Town and Country Planning Act 1976 Kompedium 2020 m.s. 16
Akta dan Perundangan Pengurusan Sungai
Water Act 1920 (Cap 146) (1989) Akta Fungsi-Fungsi Menteri 1969 P.U. (A) 184. - Perintah Menteri-Menteri Kerajaan Persekutuan (No.2) 2013 Environmental Quality Act 1974: (1985) Environmental Quality Regulations (Prescribed premises, Sewerage and Industrial Effluent): Crude Palm-oil (1977), Raw Natural Rubber (1978), Sewerage and Industrial Effluent (1979), etc. Environmental Quality Order 1987 (Environmental Impact Assessment - Prescribed Activities) National Forestry Act 1984 (Forestry Rules 1986) Mining Enactment 1936 (F.M.S. Cap 147) Fisheries Act 1963 (1985)/ Inland Fisheries Act Akta Kerajaan Tempatan 1976 (Akta 171) Akta Kerja Penyaliran 1954 (Akta 354) (Disemak-1989) Irrigation Areas Act 1953 (Akta 386) (Disemak-1989) Akta Jalan, Parit dan Bangunan 1974 (Akta 133) Drainage and Irrigation Ordinance 1956- Sabah Sarawak Rivers Ordinance 1993 Pengurusan Zon Pantai
Town and Country Planning Act 1976 Environmental Quality Act 1974: (1985) Environmental Quality Order 1987 (Environmental Impact Assessment - Prescribed Activities) Mining Enactment 1936 (F.M.S. Cap 147) Fisheries Act 1963 (1985)/ Inland Fisheries Act Kanun Tanah Negara Water Act 1920 (1989) Akta Pelantar Benua 1996 (1972) Akta Perhutanan Negara 1984 (1993) Akta Fi (Taman Laut Negara) Pin. 2003 Kompedium 2020 m.s. 17
Akta dan Perundangan Pengurusan Sumber Air dan Hidrologi
Drainage Works Act 1954 (1988) Water Act 1920 (Cap 146) (1989) Ordinan Pembayaran Data Hidrologi 1951 (1966) Saliran Pertanian
Third National Agricultural Policy (1998-2010) Irrigation Areas Act 1953 (1989) Drainage Works Act 1954 (1988) Water Act 1920 (Cap 146) (1989) Fisheries Act 1963 (1985)/ Inland Fisheries Act Mekanikal & Elektrikal
Akta Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan Act 514 Akta Kilang dan Jentera Akta Suruhanjaya Tenaga Akta Bekalan Elektrik 1990 Uniform Building By-Laws Act 133 Fasiliti & GIS
Kanun Tanah Negara 1965. Akta Pengambilan Balik Tanah 1960. Akta Kawasan dan Tempat Larangan 1959 - Akta 298. Akta Rahsia Rasmi 1972 Akta Tatacara Kewangan 1957 - Akta 61 Akta Perwakilan Kuasa 1956 - Akta 358 Akta Warisan Kebangsaan 2005 - Akta 645 Arahan Keselamatan. Dasar Pengurusan Aset Kerajaan. Kompedium 2020 m.s. 18
4.2 Garis Panduan Jadual 4.2: Garis Panduan JPS Garis Panduan Pengurusan Banjir
Guidelines and Procedures for the Assessment of Flood Damage in Malaysia Guidelines on Flood Prevention for Basement Car Parks Pengurusan Zon Pantai Pengurusan Sungai
Guidelines for Preparation of Coastal Engineering Hydraulic Study and Impact Evaluation Guidelines on Erosion Control for Development Projects in the Coastal Zones Pengwartaan Rizab Sungai -1991 Processing of Applications for Gas and Pipeline Crossings at Rivers, Drains and Canals-1993 Memproses Permohonan dan Menetapkan Syarat-syarat Pengambilan Pasir Sungai-1993 Konsep Pembangunan Berhadapan Sungai-1995 Penanaman Pokok-Pokok Yang Sesuai Di Tebing Sungai-1995 Kerja-kerja Pengindahan Kawasan Pinggir Sungai-1995 Memproses Permohonan dan Menetapkan Syarat-syarat bagi Jambatan dan Lintasan Surat Pekeliling JPS BIL.1/1996-Spesifikasi Kontrak Kerja-Kerja Tanah Sarawak Water Ordinance Chap 13/94 Enakmen Lembaga Urus Air Selangor 1999 Saliran Mesra Alam
Manual Saliran Mesra Alam (MSMA) Guideline for Erosion and Sediment Control in Malaysia (2010) Rainwater Harvesting Guidebook - Planning and Design Stream Crossings Guidelines - An Ecological Approach (2008) National Strategic Stormwater Management Plan On-Site Stormwater Detention Design Manual Guideline for Small Scale Development (2008) Garis Panduan Sistem Saliran Bio-Ekologikal (BioEcod) Di Malaysia (2004) Garis Panduan Rekabentuk Tangki Penyusupan Dan Storan Untuk Aplikasi di Malaysia (2003) Kompedium 2020 m.s. 19
Garis Panduan Pengurusan Maklumat
Garis panduan perkakasan ICT JPS; Garis Panduan Penyelenggaraan Notebook; Garis Panduan Dasar Keselamatan ICT JPS. Garis Panduan Pembangunan Aplikasi Sistem Maklumat Geografi (GIS) Polisi Peralatan ICT Polisi E-mel Korporat
Garis Panduan Dasar Perolehan dan Pinjaman Bahan-Bahan Perpustakaan JPS Malaysia Pematuhan Penyerahan Bahan-Bahan Terbitan Bahagian dan JPS Negeri Garis Panduan Penerbitan Pembangunan Modal Insan
Garis Panduan Dasar Menggalakkan Anggota JPS Malaysia Memperolehi Sijil/Ijazah/Ijazah Lanjutan Beriktiraf Garis Panduan Dasar Latihan JPS Audit Prestasi
Garis Panduan Dasar Kualiti JPS Rekabentuk dan Empangan
Garis Panduan Pengurusan Keselamatan Empangan di Malaysia (Malaysia Dam Safety Management Guidelines - MyDAMS) Kompedium 2020 m.s. 20
SEKTOR BISNES Pengurusan Lembangan Sungai Pengurusan Zon Pantai Projek Khas Pengurusan Sumber Air dan Hidrologi Pengurusan Banjir Kompedium 2020 m.s. 21
PENGURUSAN LEMBANGAN SUNGAI 5.1 Peranan Menyediakan khidmat kepakaran dalam pengurusan sungai secara bersepadu termasuk penggubalan dasar dan perundangan serta memastikan lembangan sungai diurus dengan sempurna untuk keperluan pemeliharaan kuantiti dan kualiti sumber air. 5.2 Lembangan Sungai 5.2.1 Definisi Sungai Mana-mana sungai, anak sungai, caruk atau lain-lain aliran air semulajadi dan apa-apa cawangan sungai, alur/delta atau lencongan buatan darinya. (Mengikut Kanun Tanah Negara 1965) 5.2.2 Definisi Lembangan sungai Kawasan dari mana semua air larian permukaan mengalir melalui jaringan anak-anak sungai, sungai-sungai utama dan kemungkinan tasik dan berakhir ke laut melalui satu kuala, muara atau delta. (Terjemahan dari EU Water frame work Directive 2000) Jadual 5.1: Jumlah Lembangan Sungai Di Malaysia Kawasan Semenanjung Malaysia Sabah Sarawak Jumlah Lembangan 1,235 1,468 283 Jumlah Lembangan Utama (>80km2) 74 75 40 Keseluruhan 2,986 189 Nota :* Lembangan adalah meliputi keseluruhan Malaysia tidak termasuk pulau-pulau selain Pulau Pinang dan Pulau Langkawi. ~ Sumber dari Kajian Persempadanan Lembangan Sungai Malaysia Fasa I oleh Bahagian Sungai (200) Kompedium 2020 m.s. 22
Jadual 5.2: Senarai Lembangan Sungai Utama di Malaysia Bil. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 NAMA LEMBANGAN SUNGAI Sg Perlis Sg Juru Sg Perai Sg Jawi Sg Kerian Sg Kedah Sg Merbok Sg Yan Kechil Sg Muda Sg Perak Sg Kurau Sg Manjung Sg Larut/Sg Jaha Sg Beruas Sg Sangga Besar / Sg Sepetang Sg Temerloh Sg Jarum Mas Sg Tiram Sg Bernam Sg Selangor Sg Tengi Sg Klang Sg Buloh Sg Langat LUAS (km2) 724.398 80.756 447.824 231.031 1,420.234 2,971.818 439.407 83.699 4,150.397 14,907.637 740.125 595.107 340.683 310.915 248.321 244.949 213.961 91.325 2,836.334 1,936.868 527.721 1,297.383 451.926 KATEGORI 2 1 2 2 2 1 1 1 2 1 1 1 1 1 1 1 1 1 2 1 1 2 2 2 NEGERI / NEGARA Perlis/Kedah Pulau Pinang Pulau Pinang/Kedah Pulau Pinang/Kedah Pulau Pinang/Kedah/Perak Kedah Kedah Kedah Kedah/Pulau Pinang Perak Perak Perak Perak Perak Perak Perak Perak Perak Perak/Selangor Selangor Selangor Selangor/WPersekutuan Selangor/WPersekutuan 2,347.883 Kompedium 2020 m.s. 23
Bil. NAMA LEMBANGAN SUNGAI LUAS (km2) KATEGORI NEGERI / NEGARA 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 Sg Sepang Sg Lukut Besar Sg Linggi Sg Melaka Sg Duyong Sg Baru Sg Kesang Sg Johor Sg Batu Pahat Sg Sedeli Besar Sg Benut Sg Lebam Sg Pontian Besar Sg Pulai Sg Skudai Sg Sarang Buaya Sg Sedeli Kechil Sg Mersing Sg Tebrau Pt Botak Sg Jemaluang Sg Sanglang Sg Santi Sg Ayer Baloi Sg Muar 101.933 173.384 1,297.668 614.575 131.032 86.549 658.263 2,285.636 2,048.786 1,424.613 614.557 365.457 362.047 345.512 293.329 291.829 1,424.613 273.458 256.972 150.206 140.558 119.690 117.360 81.655 6,137.801 2 1 2 2 1 1 2 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 2 Selangor/NSembilan N.Sembilan N.Sembilan/Melaka N.Sembilan/Melaka Melaka Melaka Melaka/Johor/N.Sembilan Johor Johor Johor Johor Johor Johor Johor Johor Johor Johor Johor Johor Johor Johor Johor Johor Johor Johor/Pahang/Melaka/NSembilan Kompedium 2020 m.s. 24
Bil. NAMA LEMBANGAN SUNGAI LUAS (km2) KATEGORI NEGERI / NEGARA 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 Sg Endau Sg Pahang Sg Rompin Sg Kuantan Sg Bebar Sg Mercung Sg Pontian Sg Penur Sg Baluk (Sg Air Putih) Sg Cerating Sg Terengganu Sg Kemaman Sg Dungun Sg. Besut Sg Setiu Sg Paka Sg Marang Sg Keluang Besar Sg Mercang Sg Kertih Sg Ibai Sg Kelantan Sg Kemasin Sg Semerak 4,739.060 28,682.247 3,939.230 1,684.353 1,117.404 628.259 319.723 146.430 97.819 88.541 4,595.996 2,190.887 1,828.113 953.222 876.189 832.229 411.889 287.720 259.449 248.903 124.273 12,981.185 347.659 500.498 2 2 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 2 Johor/Pahang Pahang/NSembilan Pahang Pahang Pahang Pahang Pahang Pahang Pahang Pahang Terengganu Terengganu Terengganu Terengganu Terengganu Terengganu Terengganu Terengganu Terengganu Terengganu Terengganu Kelantan Kelantan Kelantan/Terengganu Kelantan/Thailand 74 Sg Golok 1,011.125 3 Kompedium 2020 m.s. 25
Bil. NAMA LEMBANGAN SUNGAI LUAS (km2) KATEGORI NEGERI / NEGARA 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 Trusan Kinabatangan Sg Padas Sg Labuk Sg Segama Sg Sugut Sg Kalabakan Sg Kalumpang Sg Tuaran Sg Abai Sg Kretam Besar Sg Maruap Sg Tuingkayu Sg Papar Sg Tandek Sg Serudong Sg Paitan Sg Brantian Sg Mengalong Sg Silabukan Sg Bongon Sg Klias Sg Bongaya Sg Umas Umas Sg Kaindangan Sg Tiram 16,072.946 8,822.155 5,667.594 4,402.687 3,066.715 1,337.443 1,112.013 988.417 861.880 844.742 839.306 789.777 788.033 703.916 698.933 670.483 599.063 587.846 525.721 499.502 479.790 444.794 415.371 375.110 352.455 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Kompedium 2020 m.s. 26
Bil. NAMA LEMBANGAN SUNGAI LUAS (km2) KATEGORI NEGERI / NEGARA 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 Sg Bukau Sg Sinsilog Sg Membakut Sg Sengarong Sg Burong Sg Monyog Sg Samawang Sg Bandau Sg Ulu Tungku Sg Segaliud Sg Kanibongan Sg Keguraan Sg Sahabat Sg K. Klagan Sg Bongawan Sg Lakutan Sg Langkon Sg Mumiang Sg Kimanis Sg Gum-Gum Besar Sg Binsuluk Sg Telaga Sg Mamahat Sg Sapagaya Sg Merotai 349.720 305.164 292.244 278.130 275.985 274.260 260.474 253.210 250.393 248.943 227.776 226.119 225.119 208.456 206.807 204.385 202.936 198.307 190.425 163.739 160.881 155.776 152.157 127.985 149.599 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Kompedium 2020 m.s. 27
Bil. 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 NAMA LEMBANGAN SUNGAI Sg Jeragan Bistari Sg Tawau Sg Pegagau Sg Sepagaya Sg Sulaman Sg Kolapis Sg Sabahan Sg Tanjung Labian Sg Apas Sg Mengkabong Sg Milau Sg Tempasuk Sg Sekong Besar Sg Betotan Sg Suanlamba Besar Sg Inanam Sg Simandalan Sg Tatulit Sg Bode Besar Sg Pimpin Sg Sibunga Besar Sg Manalunan Sg Tegupi Sg Sibuku LUAS (km2) 148.085 142.194 141.542 127.985 127.595 121.255 120.946 116.801 116.042 114.660 114.384 110.154 108.147 107.994 100.858 95.899 93.495 90.644 89.861 85.729 81.887 81.374 81.347 799.452 KATEGORI 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 3 NEGERI / NEGARA Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah Sabah/Indonesia Sabah/Indonesia 149 Sg Sembakung 5,467.765 3 Kompedium 2020 m.s. 28
Bil. NAMA LEMBANGAN SUNGAI LUAS (km2) KATEGORI NEGERI / NEGARA 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 Batang Balingian Batang Baram Batang Kayan Batang Kemena Batang Kerian Batang Lawas Batang Lupar Batang Matu Batang Mukah Batang Oya Batang Rajang Batang Rambungan Batang Sadong Batang Salak Batang Samarahan Batang Saribas Batang Suai Batang Tatau Batang Terusan Sg Bayan Sg Bedengan Sg Maludam Sg Samunsam Sg Santubong Sg Sematan 2,227.473 22,109.002 1,063.384 5,765.556 1,479.110 996.752 5,942.874 355.564 2,030.599 2,078.887 50,531.597 132.407 3,526.607 97.795 903.093 1,905.662 1,443.186 4,848.209 2,443.086 91.165 111.598 164.009 176.087 114.505 216.640 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Sarawak Sarawak Sarawak Sarawak Sarawak Sarawak Sarawak Sarawak Sarawak Sarawak Sarawak Sarawak Sarawak Sarawak Sarawak Sarawak Sarawak Sarawak Sarawak Sarawak Sarawak Sarawak Sarawak Sarawak Sarawak Kompedium 2020 m.s. 29
Bil. NAMA LEMBANGAN SUNGAI LUAS (km2) KATEGORI NEGERI / NEGARA 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 Sg Siang-Siang Sg Sibu Laut Sg Sparan Sungai Likau Sg Limbang Sungai Miri Sg Niah Sg Nyalau Sg Sarawak Sg Sarupai Sadupai Sg Sebuyau Sg Sibuti Sg Similajau Sg Telong Sg Pandaruan 95.035 128.702 93.261 106.455 3,682.399 680.914 1,316.200 267.272 1,726.843 217.410 520.526 892.662 532.021 97.754 222.378 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 3 Sarawak Sarawak Sarawak Sarawak Sarawak Sarawak Sarawak Sarawak Sarawak Sarawak Sarawak Sarawak Sarawak Sarawak Sarawak/Brunei Nota : Sumber dari Kajian Persempadanan Lembangan Sungai Malaysia Fasa I oleh Bahagian Sungai (2009) Kategori: 1: Lembangan Sungai dalam 1 negeri (River Basin within the state) Kategori: 2: River Basin Shared With More Than 1 State Kategori 3 :River Basin Shared With Other Country Lembangan sungai utama : Lembangan yang berkeluasan melebihi 80 km persegi Kompedium 2020 m.s. 30
5.3 Rizab Sungai 5.3.1 Definisi Rizab Sungai Rizab sungai adalah merupakan suatu jalur tanah yang bersebelahan kedua-dua tebing sungai yang diwartakan di bawah seksyen 62 Kanun Tanah Negara. sungai Saluran utama sungai Kompedium 2020 m.s. 31
Jadual 5.3: Keperluan Kelebaran Rizab Sungai Kelebaran Sungai (m) Kelebaran Rizab Sungai Minimum Di Kedua-dua Belah Tebing Sungai (m) Melebihi 40 50 30 - 40 40 20 - 30 30 10 - 20 20 5 - 10 10 Kurang daripada 5 5 sumber: DID Manual 2009 5.4 Pengurusan Lembangan Sungai Bersepadu / Integrated River Basin Management (IRBM) IRBM merupakan "Proses penyelarasan pemuliharaan, pengurusan dan pembangunan air, tanah dan sumber-sumber berkaitan merangkumi pelbagai sektor tanpa mengira sempadan pentadbiran di dalam sesebuah lembangan sungai dengan tujuan untuk memaksimumkan manafaat ekonomi dan sosial yang diperolehi dari sumber air secara saksama disamping mengekalkan dan di mana perlu, memulihkan ekosistem air tawar." Sumber: Integrated Water Resources Management, Global Water Partnership Technical, Advisory Committee Background Papers, No. 4, 2000 Kompedium 2020 m.s. 32
5.4.1 Objektif IRBM Kompedium 2020 m.s. 33
5.4.2 Komponen-komponen IRBM IRBM mengandungi lapan (8) komponen iaitu: Jadual 5.4: Senarai Kajian IRBM Bil Tajuk Kajian Tahun Siap Kompedium 2020 m.s. 34
1 2 3 Master Plan Study on Flood Mitigation & River Management for Bernam River Basin Integrated River Basin Management - Water Quality Study of Sungai Selangor 4 Sungai Terengganu Integrated River Basin Management (IRBM) Study 5 Sungai Perlis Integrated River Basin Management (IRBM) Study 6 Sungai Perak Integrated River Basin Management (IRBM) Study 7 Sungai Melaka Integrated River Basin Management (IRBM) Study 8 Sungai Linggi Integrated River Basin Management (IRBM) Study 9 Sungai Kerian/Kurau Integrated River Basin Management (IRBM) Study 10 The Preparatory Survey for Integrated River Basin Management Incorporating Integrated Flood Management with Adaptation of Climate Change - Muar River Basin The Preparatory Survey for Integrated River Basin Management Incorporating Integrated Flood Management with Adaptation of Climate Change - Pahang River Basin Penyediaan Pelan Pengurusan Lembangan Sungai Bersepadu (IRBM) Sungai Kelantan, Kelantan Penyediaan Pelan Pengurusan Lembangan Sungai Bersepadu (IRBM) Sungai Kemaman, Terengganu Penyediaan Pelan Pengurusan Lembangan Sungai Bersepadu (IRBM) Sungai Kuantan, Pahang Penyediaan Pelan Pengurusan Lembangan Sungai Bersepadu (IRBM) Sungai Miri, Sarawak Penyediaan Pelan Pengurusan Lembangan Sungai Bersepadu (IRBM) Sungai Muda, Kedah/Pulau Pinang Klang River Basin Environmental Improvement and Flood Mitigation Project Kajian Pengurusan Bersepadu Lembangan Sungai Langat 11 12 13 14 15 16 17 18 Penyediaan Pelan Pengurusan Lembangan Sungai Bersepadu (IRBM) Sungai Skudai, Johor Penyediaan Pelan Pengurusan Lembangan Sungai Bersepadu (IRBM) Sungai Padas, Sabah 19 Penyediaan Pelan Pengurusan Lembangan Sungai Bersepadu (IRBM) Sungai Perai, Pulau Pinang/Kedah 20 21 Penyediaan Pelan Pengurusan Lembangan Sungai Bersepadu (IRBM) Sungai Tebrau, Johor 22 Penyediaan Pelan Pengurusan Lembangan Sungai Bersepadu (IRBM) Merbok, Kedah Kompedium 2020 m.s. 35 2003 2003 2005 2006 2010 2010 2010 2010 2010 2010 2011 2011 2018 2018 2018 2018 2018 2019 2019 2019 2019 2019
5.5 Program-Program Pengurusan Lembangan Sungai i) ii) iii) Kempen Cintailah Sungai Kita Program "Satu Negeri Satu Sungai" (1N1S) Living River Living River One State One River (2006-2015) Love Our River (1993-2003) Kompedium 2020 m.s. 36
5.5.1 Pemulihan dan pemuliharaan sungai tercemar a) Pemuliharaan (conservation) sungai Tujuan program pemuliharaan adalah untuk mengekalkan fungsi asal sungai sebagai sumber air, saluran air dan enapan yang berkesan, mewujudkan suasana indah, nyaman dan menarik di kawasan riparian dan rizab sungai, serta suasana taman di tebing-tebing sungai. Program Pemuliharaan: Mengorek dasar sungai daripada kelodak dan mendapan, membaiki semula tebing yang terhakis, membenteng tebing sungai, pengaluran sungai, pembersihan sungai, pengindahan rizab, pendidikan kebersihan sungai, pemulihan kehidupan air, pembinaan struktur kawalan air, pembentung, lintasan dan lain-lain. b) Pemulihan (Rehabilitation) sungai Menitikberatkan pemulihan alam sekitar dan difokuskan kepada sungai-sungai yang sangat tercemar. Program Pemulihan: Pembersihan daripada sampah sarap, pembersihan daripada kelodak, menstabil tebing sungai, pengolahan kumbahan domestik/ternakan, pemulihan hidupan air, penempatan semula setinggan, pengindahan dan penyediaan kemudahan, pendidikan masyarakat, kawalan pencemaran air, pemulihan kawasan tadahan dan binaan- binaan. 5.5.2 Penyelenggaraan sungai Untuk menjamin saluran-saluran sungai sentiasa di dalam keadaan yang sempurna dan boleh menampung alirannya dengan berkesan. Pengorekan Sungai - Kitaran atau pusingan untuk mengorek sungai pada kebiasaannya di antara 2 hingga 5 tahun setiap pusingan bergantung kepada sungai yang terlibat. Bagi sungai-sungai yang sering menghadapi masalah banjir pembuangan enapan dijalankan setiap tahun untuk melindungi kawasan yang terlibat dari dilanda banjir. Kompedium 2020 m.s. 37
5.6 Kualiti Air Sungai 5.6.1 Terdapat 3 cara yang biasanya digunakan untuk memeriksa keadaan kualiti air sungai; a) Pengamatan Visual Ciri-ciri fizikal anak sungai boleh memberi petunjuk mengenai kesihatan sungai. Anak sungai yang sihat mempunyai penampilan riparian yang subur, air yang jernih dan banyak hidupan liar. Ciri-ciri fizikal kualiti air adalah kejernihan air, warna, bau, kegunaan umum tanah, asal usul sungai, tumbuh-tumbuhan riparian (alga, tanah lembap), hidupan akuatik (ikan, udang) dan parameter hidraulik sungai seperti kelebaran, kedalaman, aliran dan substrak, parit-parit, hakisan dan sampah sarap. b) Pemantauan Biologi Sungai dan Anak Sungai Pemantauan biologi sungai dan anak sungai boleh memberi pemahaman mendalam tentang kualiti air dan alam sekitar. Ia boleh menunjukkan perubahan penting dalam komuniti biologi yang disebabkan oleh aktiviti manusia. Pendekatan ini bergantung kepada kepelbagaian tinggi hidupan makroinvetebrata di dalam air sungai dan anak sungai yang boleh menentukan kesesuaian sesuatu badan air untuk menyokong hidupan akuatik. Serangga-serangga dan crustaceans yang tinggal di dalam badan air adalah penunjuk-penunjuk kualiti air kerana setiap organisma memerlukan syarat-syarat khusus untuk hidup. Makroinvertebrata adalah haiwan kecil yang tidak mempunyai tulang belakang (invertebrata tetapi cukup besar untuk dilihat dengan mata kasar (makro) dan haiwan makroinvertebrata tinggal di dasar anak sungai di bawah batu atau daun. Contohnya adalah larva serangga-serangga dan crustaceans yang dewasa. Kompedium 2020 m.s. 38
c) Pemantauan Kimia Ujian dan pemantauan kimia merupakan kaedah penguji yang paling tepat dan boleh dipercayai dan digunakan untuk menganalisa air minuman. Ia amat berguna untuk menentukan punca-punca pencemaran dan juga untuk menentukan bahan-bahan pencemaran tertentu. Sebagai contoh kepekatan nitrogen dan fosforus yang tinggi menunjukkan penggunaan baja daripada ladang berdekatan. Pemantauan Parameter (pH, coliform, turbidity, dissolved oxygen, phosphate, nitrate) Kualiti Air Guna Test Kit Kompedium 2020 m.s. 39
Jadual 5.5: Status Kualiti Air berdasarkan WQI STATUS BERSIH SEDERHANA TERCEMAR TERCEMAR Indeks Kualiti Air (WQI) 81-100 60-80 0-59 Jadual 5.6: Pengkelasan dan Kegunaan Air KELAS WQI KEGUNAAN I 92.7 - 100 Bekalan Air: Tidak memerlukan rawatan, Perikanan: Spesies akuatik yang sangat sensitif, II 76.5 - 92.7 Bekalan Air: Memerlukan rawatan konvensional Perikanan: Spesies akuatik yang sensitif, Rekreasi, III 51.9 - 76.5 Bekalan Air: Memerlukan rawatan air yang intensif, Perikanan: Spesies tertentu yang ada nilai ekonomi, Minuman haiwan ternakan, I V V Sumber: Jabatan Alam Sekitar 31.0 - 51.9 0.0 - 31.0 Pengairan Tiada Kompedium 2020 m.s. 40
Jadual 5.7: Pengkelasan Indek Kualiti Air (WQI) Classes Parameter I II III IV V Ammoniacal Nitrogen (mg/l) < 0.1 0.1 - 0.3 0.3 - 0.9 0.9 - 2.7 >2.7 Biochemical Oxygen Demand(mg/l) <1 1 - 3 3 - 6 6 - 12 >12 Chemical Oxygen Demand (mg/l) <10 10 - 25 25 - 50 50 - 100 >100 Dissolved Oksigen (mg/l) >7 5 - 7 3 - 5 1 - 3 <1 pH >7.0 6.0 - 7.0 5.0 - 6.0 <5.0 >5.0 Total Suspended Solids (mg/l) <25 25 - 50 50 - 150 150 - 300 >300 Water Quality Index (WQI) >92.7 76.5 - 92.7 51.9 - 76.5 31.0 - 51.9 <31.0 Kompedium 2020 m.s. 41
5.6.2 Status Kualiti Air Lembangan Sungai Yang Di Pantau Carta 5.1: Malaysia - Tren Kualiti Air Sungai, 2008-2017 Sumber: Laporan Kualiti Alam Sekeliling (Environmental Quality Report) 2017, Jabatan Alam Sekitar Kompedium 2020 m.s. 42
5.7 River of Life (RoL) 5.7.1 Peta Kawasan River of Life Dalam PBT LEGEND Sg. Klang Lain-lain Sg. MP Selayang MP Ampang Jaya DBKL Area: 560km2 Total River Tributaries Stretch: 110km Kompedium 2020 m.s. 43
5.7.2 Mengubah Sungai Klang & Gombak menjadi kawasan yang padat dan boleh didiami dengan nilai ekonomi yang tinggi Latar Belakang River of Life (RoL) Mentransformasikan Sungai Klang dan Sungai Gombak kepada ikon waterfront yang dinamik & berdaya huni dengan nilai ekonomi yang tinggi PEMBERSIHAN SUNGAI Meningkatkan tahap Kualiti Air Sungai menjelang Tahun 2020 Sepanjang 110km melibatkan 8 sungai Kos Projek: RM 3.36 Bilion PENGINDAHAN SUNGAI Merangsang aktiviti ekonomi di sepanjang sungai dan meningkatkan kualiti hidup penghuni di Greater KL/KV Melibatkan Sungai Gombak dan Sungai Klang sepanjang 10.7km di Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur PEMBANGUNAN TANAH Mendapatkan pulangan semula RM 4 Bilion kepada Kerajaan Melibatkan 108 Lot Tanah dibekukan (2012-2020) Agensi Utama - Jabatan Pengairan dan Saliran Kos Projek: RM 1 Bilion Agensi Utama: DBKL Kompedium 2020 m.s. 44
5.7.3: Penglibatan Agensi Lain Dalam RoL Key Initiative 1 Description Upgrading existing sewerage facilities is the most impactful and important initiative to reduce Klang river pollution Lead Agency JPP 2 Existing regional sewage treatment plants must be expanded to cater for future growth JPP 3 Wastewater treatment plants need to be installed at 5 wet markets to decrease rubbish and pollutants DBKL 4 Install additional gross pollutant traps will improve the river aesthetics and water quality JPS Sel / DBKL 5 Utilise retention ponds to remove pollutants1 from sewage and sullage JPS 6 Relocation of squatters will significantly reduce sewage, sullage, and rubbish in the Klang river MB Sel /MPAJ 7 Implement the Drainage and Stormwater Management Master Plan to upgrade drainage systems JPS 8 Systematic hydrological study and rehabilitation of the river are needed for flow control JPS 9 Promote, enforce, and manage river cleanliness and health - erosion from urban development JPS 10 Promote, enforce, and manage river cleanliness and health - restaurants, workshops, and other commercial outlets JKT 11 Promote, enforce, and manage river cleanliness and health - industries that generate wastewater/ effluent DOE 12 Promote, enforce, and manage river cleanliness - general rubbish disposal JPSPN 13 Interceptor System DBKL/JPS Kompedium 2020 m.s. 45
5.7.3 Komponen-komponen Struktur RoL Kompedium 2020 m.s. 46
5.7.4 : Komponen-komponen Bukan Struktur RoL Public Outreach Programme (POP) Objektif : Meningkatkan kesedaran golongan sasar mengenai Projek River Of Life Memupuk kerjasama dan rasa tanggungjawab untuk memelihara sungai kita Lokasi POP Fasa 1 - Hulu Klang Fasa 2 - Sungai Bunus Kuala Lumpur Peningkatan keberkesanan Peningkatan kesukaran untuk memulakan Kompedium 2020 m.s. 47
5.8 Undang-Undang Utama Berkaitan Pengurusan Lembangan Sungai Jadual 5.8: Senarai Undang-Undang Utama Berkaitan Pengurusan Lembangan Sungai A B C D E F No. Relevant Legislative Federal / State Function River Conservancy & Property Protection Water Quality Mgt River Corridor & Reserve River Water Use and Abstraction River Space Occupation Federal Constitution 1957 (Revised) 1963) Water Act 1920 Ministerial Function Act 1969 Environmental Quality Act 1974 National Forestry act 1984 Land Conservation Act 1960 Protection of wildlife Act 1972 National Parks Act 1980 Land Acquisition Act 1960 Fishery Act 1985 National Land Code, 1965 (Revised) Town & Country Planning Act 1976 Pig Rearing Control Enactments Suruhanjaya Perkhid.Air Neg. Act 2006 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Water Services Industry Act 2006 16 17 18 19 20 21 Irrigation Area Ordinanace 1953 Drainage Work Ordinance Mining Enactment Merchant Shipping Ordinance 1952 Road Traffic Act 1987 Federal Road Act 1959 √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ Kompedium 2020 m.s. 48 G Urban Drainage
A B C D E F No. Relevant Legislative Federal / State Function River Conservancy & Property Protection Water Quality Mgt River Corridor & Reserve River Water Use and Abstraction River Space Occupation 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 Railway Act 1991 Local Government Act 1976 Street Drainage and Building Act 1974 Earthwork Bylaw Mineral Development Act 1994 Electricity Supply Act 1990 Sabah Water Resources Enactment 1998 Sarawak River Ordinance Selangor Water Management Malacca River and Coastal Dev.Corp. Enact. Water Resources Enactment 2007 (Pahang) √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ Kompedium 2020 m.s. 49 G Urban Drainage √ √
Jadual 5.9: Senarai Jabatan Penguatkuasa Undang-Undang Utama Berkaitan Pengurusan Lembangan Sungai Relevant Legislation A Federal / State B Authority / Agencies C Remarks 1 Federal Constitution 1957 F 2 Water Act 1920 S State Authority - District office, DID provide technical advice N. Sembilan, Pahang, Perak Melaka, Penang & F. Territory 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Ministerial Function Act 1969 Environmental Quality Act 1974 National Forestry act 1984 Land Conservation Act 1960 Protection of wildlife Act 1972 National Parks Act 1980 Land Acquisition Act 1960 Fishery Act 1985 National Land Code, 1965 (Revised) Town & Country Planning Act 1976 F F S S F F S F S S Dept. of environment Dept. of Forestry State Authority - Land Administrator Dept. of wildlife & National Park Dept. of wildlife & National Park State Authority - Land Administrator Dept. of Fishery State Authority - Land Administrator, Land Office State Authority - Dept. of Town & Country Planning & Local Authority Dept. of Veterinary Services / Local Authorities Except Sarawak & Sabah Concurrent list Concurrent list Maritime & Estuary Concurrent list 13 14 Pig Rearing Control Enactments Suruhanjaya Perkhidmatan Air Negara Act 2006 S F Suruhanjaya Perkhidmatan Air Peninsular & FT 15 Wter Services Industry Act 2006 Irrigation Area Ordinanace 1953 16 17 Drainage Work Ordinance 18 Mining Enactment 19 Merchant Shipping Ordinance 1952 F C C S F Suruhanjaya Perkhidmatan Air - KTAT Statae Authority - DID State & District Statae Authority - DID State & District State Authority - Land & Mines Dept. Ministry of Transport - Marine Department Peninsular & FT Concurrent list Concurrent list Kompedium 2020 m.s. 50
Relevant Legislation 20 21 22 23 24 25 26 Mineral Development Act 1994 Road Traffic Act 1987 Federal Road Act 1959 Railway Act 1991 Local Government Act 1976 Street Drainage and Building Act 1974 Earthwork Bylaw 27 Electricity Supply Act 1990 28 29 30 31 32 Sabah Water Resources Enactment 1998 Sarawak River Ordinance Selangor Water Management Malacca River and Coastal Development Corport. Enact. 2005 Water Resources Enactment 2007 (Pahang) A Federal / State F F F S S S S F S S S S S B Authority / Agencies Ministry of Transport - Road Transport Dept. Ministry of Works - Dept. of Public Works Ministry of Transport - Dept. of Railway State Authority - Local Authority State Authority - Local Authority Local Authority State Authority - Land & Mines Dept. Director General of Electricity supply, Ministry of Energy, Water & Communication Sabah Water Resources Director (DID) Sarawak River Board Lembaga Urus Air Selangor Malacca River and Coastal Development Corport. Badan Kawal Selia Air (Pahang) C Remarks Peninsular Malaysia Peninsular Malaysia Whole Country Current Arrangement Single Authority Single Authority Coordination Body Single Authority Note: S = State F = Federal C = Concurrent 5.9 Projek Utama Pengurusan Lembangan Sungai Jadual 5.10: Senarai Projek Utama yang dilaksanakan dalam RMKe-10 Bil 1. 2. 3. Nama Projek Pembersihan Dan Pengindahan Sungai Melaka Parcel I Projek River of Life (RoL) Projek Kesban - Rancangan Menstabil Tebing Sg. Golok Kompedium 2020 m.s. 51
Jadual 5.11: Senarai Projek Utama yang dilaksanakan dalam RMKe-11 Bil Nama Projek 1. Projek Pembersihan dan pengindahan Sungai Melaka, Melaka Parcel 2 (Pakej 1) 2. Projek Pembersihan dan Pengindahan Sungai Muar, Bandar Di Raja Muar Johor (Parcel 1) 3. Projek Pembersihan dan Pengindahan Sungai Benut Kluang Johor (Pembinaan Struktur Saliran di Loji Q Fasa 1) 4. Projek Pemuliharaan Sungai untuk Mengurangkan Risiko Banjir (Semua Negeri) 5. Rancangan Pemuliharaan Koridor Sungai: i) ii) iii) Sungai Bruas, Perak iv) Sungai Aur, Klang, Selangor v) Sungai Cepuh, Terengganu vi) Sungai Batang Sadong di Bandar Gedong dan Serian, Sarawak vii) Sungai Batang Sadong di Bandar Simunjan, Sarawak viii) Sungai Batang Kayan, Sarawak ix) Sungai Batang Oya, Mukah Sarawak x) Sungai Batang Balingian, Sarawak xi) Sungai Di Rumah Naing, Nanga Muman- Teguyu Ulu Spak, Sarawak xii) Projek Pembinaan Waterfront di Tebing Sungai Papar, Sabah xiii) Pembinaan Retaining Wall Tebing Sungai Baram, Sarawak xiv) Sungai di Bahagian Betong, Sarawak xv) Projek Rancangan Perizaban Sungai Anggak, Sungai Miri, Sungai Papar, dan Sungai Belukut, di WP Labuan Sungai Pahang, Daerah Pekan Sungai Triang dan Sungai Semerting, Pahang Kompedium 2020 m.s. 52
Bil Nama Projek 6. Pengurusan Lembangan Sungai Bersepadu (IRBM) di Malaysia - Kajian Pelan IRBM:
Sungai Kemaman, Terengganu Sungai Kelantan, Kelantan Sungai Kuantan, Pahang Sungai Padas, Sabah Sungai Miri, Sarawak Sungai Muda, Kedah Sungai Skudai, Johor Sungai Perai, Pulau Pinang Sungai Tebrau, Johor Sungai Merbok, Kedah Sungai Batu Pahat, Johor Sungai Johor, Johor Sungai Mersing, Johor Sungai Sedeli Besar, Johor Sungai Pontian Besar, Johor Sungai Pulai, Johor Sungai Kesang, N. Sembilan Sungai Besut, Terengganu Sungai Marang, Terengganu Sungai Dungun, Terengganu Sungai Setiu, Terengganu Sungai Juru, Pulau Pinang Sungai Buloh, Selangor Sungai Golok, Kelantan Sg. Kelang Wilayah Persekutuan Kompedium 2020 m.s. 53
Bil Nama Projek 7. Pembangunan Lembangan Sungai Bersepadu (PLSB) Sungai Perak, Perak i) RTB Kampung Gajah: Kajian Pelan Induk Masterplan untuk Kampung Gajah ii) RTB Kampung Gajah: Pembinaan dan Pencegah Banjir Dan Kerja-Kerja Berkaitan dari Kampung Pasir Kubu ke Kampung Pasir Garam iii) RTB Kampung. Gajah: Pembinaan dan Pencegah Banjir Dan Kerja-Kerja Berkaitan dari Kampung Pulau 3 Kiri ke Kampung Kuala Parit iv) RTB Kg. Gajah: Menaiktaraf Ban Pencegah Banjir Sungai Lumut Serta Kerja-Kerja Berkaitan v) RTB Kg. Gajah: Menaiktaraf Parit P4, Mukim Kampung Gajah, Daerah Perak Tengah vi) RTB Lenggong Fasa 1, Daerah Hulu Perak - Ikram Premier Consulting Sdn Bhd vii) RTB Sungai Siput Chandan di Daerah Kuala Kangsar viii) Living River Sungai Perak - Bike Trail Fasa SP1 dari Victoria Bridge ke Chenderoh di Daerah Kuala Kangsar ix) Living River - Kampung Batak Rabit, Teluk Intan, Daerah Hilir Perak x) Menaiktaraf Sistem Saliran Mesra Alam di Daerah Kuala Kangsar, Perak Darul Ridzuan Kompedium 2020 m.s. 54
PENGURUSAN ZON PANTAI 6.1 Peranan Menyediakan khidmat kepakaran dalam pembangunan zon pantai termasuk penggubalan dasar dan perundangan serta melaksanakan program pengawalan hakisan pantai, pemuliharaan dan pengorekan muara sungai. Jadual 6.1: Maklumat Umum Bil. Perkara Butiran 1. Panjang pantai di Malaysia 8,840 km 2. Panjang pantai menghadapi masalah hakisan 1,347.6 km 3. Masalah Pemendapan muara 102 muara 6.2 Klasifikasi Hakisan Pantai Kategori I - Kritikal Pengunduran garis pantai yang cepat dengan kadar melebihi 4 meter/tahun umumnya di kawasan dengan penduduk yang agak padat bersama aktiviti komersial/industri yang mendapat perkhidmatan infrastruktur dan kemudahan awam. Kompedium 2020 m.s. 55
Kategori II - Ketara Pengunduran garis pantai dengan kadar lebih dari 1 meter/tahun tetapi kurang dari 4 meter/tahun umumnya di kawasan berpenduduk tidak padat dengan sedikit aktiviti pertanian yang mendapat perkhidmatan infrastruktur dan kemudahan awam yang kurang sempurna. Kategori III - Belum Serius Pengunduran garis pantai dengan kadar kurang dari 1 meter/tahun umumnya di kawasan tanpa penduduk dengan aktiviti pertanian yang minimum yang tidak mendapat perkhidmatan infrastruktur dan kemudahan awam. Kompedium 2020 m.s. 56
Jadual 6.2: Taburan Kawasan-Kawasan Hakisan Pantai di Malaysia Negeri Panjang (Km) Pantai Yang Mengalami Hakisan (Mengikut Kategori) Kategori 2 Kategori 1 Kategori 3 (Km) Bil. (Km) Bil. (Km) Bil. Jumlah Panjang/Bilangan Pantai Yang Mengalami Hakisan (Km) Bil. Perlis Kedah Pulau Pinang Perak Selangor Negeri Sembilan Melaka Johor Pahang Terengganu Kelantan Sarawak 26.4 639.8 215.6 397.5 492.1 65.0 120.5 813.6 378.4 443.1 179.5 1,234.1 0 1.9 4.7 0.3 4.8 5.5 0.2 0 1.5 12.3 2.0 18.6 0 4 7 1 2 6 1 0 2 8 2 7 0 13.6 5 33.6 18.6 4.1 1.7 38.1 16.9 15.4 2.5 144.8 0 28 13 21 16 9 6 30 14 20 2 78 0.1 11.3 6.6 61.2 51.2 0.2 1.8 26.6 43.4 21.0 15.3 329.1 2 90 31 105 156 2 3 42 58 115 43 566 0.1 26.8 16.3 95.1 74.6 9.8 3.7 64.7 61.8 48.7 19.8 492.5 2 122 51 127 174 17 10 72 74 143 47 651 Sabah Labuan 3,752.9 81.5 3.0 0.6 3 1 79.1 2.5 63 9 347.2 1.3 1120 11 429.3 4.4 1,186 21 JUMLAH 8,840.0 55.4 44 375.9 309 916.3 2,344 1,347.6 2,697 Sumber: National Coastal Erosion Study Malaysia (2015) Kompedium 2020 m.s. 57 (%) 0.4 4.2 7.6 23.9 15.2 15.1 3.1 8.0 16.3 11.0 11.0 39.9 11.4 5.4 15.2
6.3 Strategi Kawalan Hakisan Pantai dan Program Kawalan Hakisan Pantai Langkah jangka pendek Menjalankan kerja-kerja kejuruteraan seperti pembinaan struktur kawalan hakisan di kawasan yang kritikal untuk melindungi nyawa dan harta benda. Pemantauan berterusan dilaksanakan bagi kawasan yang tidak kritikal. Langkah jangka panjang Menjalankan kerja-kerja perancangan gunatanah, mengawal dan mengurus pembangunan di zon pantai dengan mengambilkira proses semulajadi pantai. Ia bagi mengelakkan risiko hakisan dan keperluan kerja-kerja perlindungan pantai di masa hadapan. Strategi jangka panjang ialah: a) b) Mematuhi Surat Pekeliling Am Bil.5 Tahun 1987 Jabatan Perdana Menteri: Peraturan Melulus dan/atau Melaksanakan Projek Pembangunan di Kawasan Pantai Negara perlu merujuk kepada JPS. Penyediaan Pelan Pengurusan Pesisiran Pantai Bersepadu (Integrated Shoreline Management Plans, ISMP) bagi semua negeri di Malaysia. Kompedium 2020 m.s. 58
6.4 Senarai Projek Kawalan Hakisan Pantai 6.3: Senarai Projek RMKe-10 Bil Projek Kos Projek (RM) 1 Projek Pemuliharaan Pantai Manis, Papar 7.6 Juta 2 Projek Penutupan Muara Parit A Dan Parit B Bagi Pengawalan Hakisan Di Bagan Sg. Belukang, Mukim Bagan Datoh, daerah Hilir Perak, Perak 6.5 Juta 3 Projek Mencegah Hakisan Pantai Sabak (Fasa 5), Kota Bharu, Kelantan 13 Juta 4 Kerja - Kerja Menaiktaraf Sistem Pencegahan Hakisan Pantai Dan Kerja-Kerja Berkaitan Di Pantai Tok Bali, Semerak, Pasir Putih, Kelantan 1 Juta 5 Projek Mencegah Hakisan Pantai Kawasan Pantai Skim Senggarang, Batu Pahat, Johor 4.1 Juta 6 Menaiktaraf Ban Daripada Bukit Putih, Kuala Perlis Ke Kuala Sanglang, Perlis 4 Juta 7 Projek Pemuliharaan Pantai Dan Pembaikan Kualiti Air Laut Di Batu Ferringhi, Pulau Pinang 10.8 Juta 8 Projek Mencegah Hakisan Pantai Di Pantai Tok Jembal, Kuala Terengganu (Fasa 2), Terengganu (Tawaran Semula) 70.5 Juta 9 Projek Mencegah Hakisan Pantai Di Tanjung Piai, Mukim Serkat, Pontian, Johor Pakej 2 39 Juta Kompedium 2020 m.s. 59
6.4: Senarai Projek RMKe-11 Bil Projek Kos Projek (RM) 1 Projek Mencegah Hakisan Pantai Tg. Piai, Mukim Serkat, Pontian, Johor 30 Juta 2 Pemuliharaan Pantai dan Pembaikkan Kualiti Air Laut di Batu Feringgi, Pulau Pinang 14 Juta 3 Projek Mencegah Hakisan Pantai Tok Jembal, Kuala Terengganu (Fasa 2), Terengganu 97.8 Juta 4 Projek Menaiktaraf Ban Panati Lagun Setiu, Gong Batu, Setiu, Terengganu 10 Juta 5 Projek Pengawalan Hakisan Pantai di Kampung Kuala Hilir Oya, Bahagian Mukah Sarawak 19.5 Juta 6 Projek Pengawalan Hakisan Pantai di Kampung Batu 1, Kuala Baram, Miri, Sarawak 25 Juta 7 Projek Pemuliharaan Hakisan Pantai Pelbagai Negeri 164 Juta 8 Projek Mengatasi Masalah Penomena Air Pasang Besar dan Hakisan Pelbagai Negeri 200 Juta 9 Projek Pengawalan Hakisan di Pantai Kuala Nerus, Terengganu 90 Juta 10 Projek Pengawalan Hakisan Pantai di Kg. Tg. Batu, Nenasi Pekan, Pahang 75 Juta 11 Projek Pengawalan Hakisan Pantai di Kg. Semarang, Pusa, Betong, Sarawak 6.5 Juta 12 Membaikpulih dan Meninggi Ban Pantai Sungai Belukang Mukim Rungkup, Daerah Bagan Datuk Perak 8 Juta 13 Pembinaan Struktur Pelindungan Hakisan di Kg. Muara Tebas, Kuching, Sarawak 25 Juta Kompedium 2020 m.s. 60
6.5 Pelan Pengurusan Pantai Bersepadu - (Integrated Shoreline Management Plan - ISMP) Merupakan satu tindakan jangka panjang bukan struktur bagi menangani masalah hakisan pantai. ISMP mempunyai persamaan prinsip dan ciri dengan Integrated Coastal Zone Management (ICZM). Bagaimanapun ISMP digubal supaya lebih spesifik dan mengambil kira faktor-faktor tempatan di pesisir pantai berkenaan dan merupakan pelan pengurusan komprehensif berkaitan pengurusan ke atas kawasan pantai. i. Komponen ISMP Mengenal pasti aset-aset di kawasan pantai seperti taman laut, kawasan perikanan, kawasan pendaratan penyu, tapak bersejarah, habitat pantai seperti paya bakau, mud flats dan terumbu karang. Mengenal pasti ciri-ciri pantai yang sedia ada seperti keadaan pantai, morfologi pantai, bathymetry, kecerunan dan sebagainya. Mengenalpasti proses pantai dengan menjalankan kajian numerical modeling. ii. Tujuan ISMP Membantu mengawal hakisan pantai secara lestari dan mengawal risiko banjir pantai, menambah nilai dan memperbaiki kualiti pantai-pantai pelancongan, memelihara persekitaran pantai, nilai sejarah dan arkeologi. Menyediakan asas dan strategi serta garis panduan sebagai perlindungan kepada pesisir pantai untuk memastikan pengurusan pantai yang lebih efektif, sistematik dan lestari bagi faedah generasi masa hadapan. iii. Output ISMP Mewujudkan inventori pantai yang meliputi aset-aset yang terdapat di kawasan pantai termasuklah kawasan hakisan serta tahap hakisan tersebut. Mencadangkan jenis serta bentuk struktur perlindungan ke atas pantai serta kawasan hakisan di mana ianya dirangka selaras serta sesuai dengan objektif yang dipersetujui. Menggariskan cadangan-cadangan kawasan sensitif yang perlu dipelihara seperti tempat pendaratan penyu. Mencadangkan bentuk pembangunan guna tanah yang sesuai dengan objektif yang ditetapkan. Kompedium 2020 m.s. 61
Menentukan anjakan pembangunan (setback) yang terperinci bagi keseluruhan kawasan pantai berdasarkan management unit yang dikaji. Menyediakan beberapa garis panduan lain yang lebih spesifik berhubung dengan pembangunan yang boleh dipertimbangkan seperti penambakan, pengorekan pasir dan sebagainya. iv. Had Kawasan Persisiran Pantai Dalam ISMP Had kawasan persisiran pantai yang terlibat dalam ISMP adalah 1km ke darat dari mean high water spring dan 3 batu nautika ke laut dari mean low water spring (Gambarajah 6.1). Bagaimanapun sekiranya di dapati kawasan pantai di luar daripada had tersebut di atas mampu menyumbang impak yang besar ke atas proses pantai jika pembangunan dilaksanakan maka had kawasan kajian ISMP akan meliputi kawasan yang berkenaan. Gambarajah 6.1: Had kawasan persisiran pantai yang terlibat dalam ISMP ≈1 km ≈3 batu nautika Darat G a r i s a n Laut P a n t a Kompedium 2020 m.s. 62
6.6 Kajian Pelan Pengurusan Pantai Bersepadu (ISMP) Jadual 6.5: Kajian ISMP BIL 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 KAJIAN ISMP Pahang Utara ISMP Pahang Selatan ISMP Negeri Sembilan ISMP Labuan ISMP Pulau Pinang ISMP Melaka ISMP Miri ISMP Sabah ISMP Johor Barat ISMP Perlis TAHUN SIAP 2002 2006 2008 2010 2010 2010 2010 2012 2012 2018 Jadual 6.6: Kajian ISMP RMKe-11 BIL 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 KAJIAN Negeri Sarawak (Kuching ke Betong) Negeri Sarawak (Sarikei ke Bintulu) Negeri Sarawak (Limbang) Negeri Terengganu Negeri Kedah Negeri Kelantan Negeri Perlis Negeri Perak Negeri Sabah (Tuaran ke Kudat) Negeri Johor (Pantai Timur) Dalam RMKe-11, peruntukan yang telah diluluskan untuk melaksanakan baki Kajian ISMP adalah berjumlah RM50 juta yang merangkumi 8 negeri. Kompedium 2020 m.s. 63
6.7 Pemuliharaan Muara Sungai Bertujuan mengatasi masalah pemendapan di muara, banjir pantai, saliran pantai dan kemudahan pelayaran untuk perikanan, pelancongan dan komersial. Pemecah Ombak Di Kuala Terengganu Pemecah Ombak Di Marang Projek Pemuliharaan Muara Sungai Pahang (Fasa 3) Pakej 2, Daerah Pekan Kompedium 2020 m.s. 64
6.7.1 Klasifikasi Pemendapan Muara Sungai i. Kategori I - Kritikal Kawasan muara yang sangat serius dari aspek fizikal, sosial dan ekonomi. ii. Kategori II - Ketara Kawasan muara yang serius dari aspek fizikal, sosial dan ekonomi. iii. Kategori III - Belum serius Keadaan muara sungai yang belum serius. Jadual 6.7: Klasifikasi Pemendapan Muara Sungai di Malaysia Kategori Bilangan Muara Kategori I: Kritikal 26 Kategori II: Ketara 40 Kategori III: Belum Serius 36 Jumlah Kawasan 102 Sumber: National Rivermouth Study, 1994 Kompedium 2020 m.s. 65
Jadual 6.8: Projek Pemecah Ombak Bil Projek Tahun Pelaksanaan Kos Projek (RM) 1 Projek pembinaan pemecah ombak Muara Sungai Pengkalan Datu 1988
2 Projek pembinaan pemecah ombak Muara Sungai Semerak/Sg. Gali 1993
3 Projek pembinaan pemecah ombak Muara Sungai Golok (di Sebelah Malaysia sahaja) 1996
4 Projek pembinaan pemecah ombak Muara Sungai Besut 1996
5 Projek pembinaan pemecah ombak Muara Sungai Marang 1998 29 Juta 6 Projek pembinaan pemecah ombak Muara Sungai Pahang 2005 - 2018 7 Pembinaan Benteng Pemecah Ombak dan Pengawalan Hakisan Pantai di Kuala Kemaman 2006 76.7 Juta 8 Projek pembinaan pemecah ombak Muara Sungai Kemasin 2007 37.1 Juta 9 Projek pembinaan pemecah ombak Muara Sungai Terengganu 2007 59.2 Juta 10 Projek Pemuliharaan Muara Sungai Besut, Terengganu 2007 87.1 Juta 11 Projek Pemuliharaan Muara Sungai Besut, Terengganu 2016 - sekarang 224.5 Juta Kompedium 2020 m.s. 66
Jadual 6.9: Senarai Projek Pengorekan Muara Sungai Bil Projek Tahun Pelaksanaan Kos Projek (RM) 1 2 3 4 5 Merekabentuk Dan Membina Benteng Pemecah Ombak Dan Kerja-kerja Mendalamkan Muara Sungai Terengganu. Mengorek muara Sg. Setiu Lama, Terengganu Mengorek muara Sg. Kerteh, Terengganu Mengorek muara Sg. Besut dan muara Sg. Merang, Terengganu Projek Pengorekan di Muara Sg. Bebar, Pahang 2002 2004 2004 2005 2005 42 Juta 0.66 Juta 4.43 Juta 6.9 Juta 6.5 juta 6 Merekabentuk Dan Membina Kerja-kerja Membaikpulih Muara Sungai Dan Pantai Sekitar Kuala Sungai Pahang, Pahang Darul Makmur (Fasa 1) 2008 23.7 Juta Kerja-kerja Mengorek Muara Sungai Selinsing, Sungai Betul dan Sungai Protan Serta Lain- lain Kerja Yang Berkaitan Di Daerah Kerian Projek Mengorek bagi Mendalamkan Muara Sg. Melaka Mengorek muara Sg. Langat, Selangor 7 8 9 10 Membuang Kelodak dan Mendalamkan Muara Sg. Tebrau & Sg. Plentong, Johor Bharu 11 12 13 14 Mengorek Muara Sg Kedah 15 Projek Mendalamkan Muara Sg. Batu Pahat, Johor Kerja-Kerja Mendalamkan Muara Sg. Dungun, Dungun, Terengganu Projek Mendalamkan Muara Sungai Setiu, Terengganu Projek Pengorekan Muara Sg. Bongon, Sabah 2007 2008 2009 2009 2009 2011 2012 2013 2014 1.86 Juta 1.8 Juta 36.9 Juta 48.2 Juta 22.9 Juta 6.8 Juta 3.4 Juta 4.2 Juta 2.5 Juta 16 Projek Pemuliharaan Muara Sungai Pengkalan Chepa di Kuala Pak Amat, Kota Bharu, Kelantan 2014 3.0 Juta Kompedium 2020 m.s. 67
Jadual 6.10: Senarai Projek Pemuliharaan Muara Sungai RMKe-10 dan RMKe-11 Bil Projek Negeri 1 Projek Merekabentuk Dan Mendalamkan Muara Sungai Kedah Serta Kerja-Kerja Berkaitan Di Kuala Kedah, Kedah Darul Aman Kedah 2 Projek Pemuliharaan Muara Sungai Pahang (Fasa 3) Daerah Pekan, Pahang Pahang 3 Projek Pemuliharaan Muara Sungai Besut, Trengganu Terengganu 4 Projek Pemuliharaan Muara Sungai Paka, Trengganu Terengganu 5 Projek Pemuliharaan Muara Sungai Kesang, Daerah Tangkak, Johor Johor 6 Penambakan Pemecah Ombak Di Pangkalan Seri Menanti Laut, Muar, Johor Johor 7 Projek Pemuliharaan Muara-Muara Sungai di Melaka Melaka 8 Projek Pemuliharaan Muara Sungai Kerang, Mukim Sungai Tinggi, Trong, Perak Perak 9 Projek Pemuliharaan Muara Sungai Merchang, Daerah Marang, Terengganu Terengganu 10 Projek Pemuliharaan Muara Sungai Setiu, Terengganu Terengganu 11 Projek Melebar dan Mendalamkan Muara Sungai Kg Kuala Baru Mangkok, Permaisuri, Setiu, Terengganu Terengganu Kompedium 2020 m.s. 68
PROJEK KHAS 7.1 Peranan Menyediakan perkhidmatan professional bagi memastikan semua projek mega disiapkan serta memenuhi matlamat organisasi untuk menjadi sebuah Pusat Kecemerlangan Pengurusan Projek. 7.2 Garis Panduan a) b) c) Surat Pekeliling JPS Bilangan 4 Tahun 2017 - Garis Panduan Penyediaan Work Breakdown Structure dan Jadual Surat Pekeliling JPS Bilangan 5/2018 (Pindaan 1) - Prosedur Operasi Standard Pengurusan Pembinaan Projek. Surat Pekeliling JPS Bilangan 11/2015 - Garis Panduan Anggaran Tempoh Pembinaan Projek. d) e) Pelaksanaan Projek untuk Kerja- Kerja JPS. DID Manual Vol 10 - Contract Administration. DID Manual Vol 11 - Construction Management. 7.3 Senarai Projek Dalam Pembinaan Dari Tahun 2016-2019 7.3.1 Projek Pembangunan Lembangan Sungai Bersepadu Sg. Kelantan Fasa 1, Kelantan Darul Naim (Reka Dan Bina) 7.3.1.1 Objektif: Menyediakan infrastruktur tebatan banjir dengan tahap perlindungan sehingga 50 tahun ARI. Menyediakan sistem saliran mesra alam berpandukan kepada Manual Saliran Mesra Alam (DID 2011) untuk kawasana seluas 810 hektar. Kompedium 2020 m.s. 69
Memulihkan hakisan tebing sungai, mengekalkan profil sungai semulajadi yang sedia ada, mengoptimumkan dataran banjir sebagai kawasan simpanan air untuk menampung aliran musim hujan, meningkatkan kualiti air sungai dan kesedaran orang awam terhadap pemeliharaan dan pemuliharaan sungai. Pembinaan Flood Levee di Ch 5025 Kg Gerong Kerja-kerja tambun tanah dan pemadatan di Kg. Gerong CH5300-CH5480 Pembinaan floodwall di Kg Laut CH8877- CH8853 Penanaman cerucuk di Kg. Laut Pembinaan Flood Levee di Kg. Sg. Tikat Pembinaan River Gate Sg. Tikat 7.3.2 Projek Pemuliharaan Muara Sg. Paka, Terengganu Kompedium 2020 m.s. 70
7.3.2.1 Skop Kerja: Breakwater Works T-Groyne (6 nos) River Groin Works Bank Protection Works Dredging Works Renourishment & Beach Nourishment Works Jetty & Ramp Revetment Works Road Works Kerja-kerja pemasangan geotextile panel BPR12 di Bank Protection Meratakan cerun pasir di CH170-CH150 Meratakan aras "Core Rock" dari CH200 ke CH180 di Kawasan kepala T-Groyne 3 Kerja-kerja memasang "Primary Rock" dari CH1200 ke CH1080 di "Bank Protection" primary rock" dari CH1080 ke CH1060 yang telah siap dipasang dibahagian Bank Protection Kompedium 2020 m.s. 71
7.3.3 Projek Menyiapkan Baki Kerja Pembersihan Dan Pengindahan Sg. Melaka, Melaka Parcel 2 - Pakej 1 7.3.3.1 Objektif: Meningkatkan kualiti dan mengawal kuantiti air Sungai Melaka Mengindahkan dan memelihara koridor sungai. Menjadikan Sungai Melaka sebagai salah satu produk pelancongan utama di Melaka. Menjadi laluan alternatif pengangkutan awam melalui sungai (Water Taxi). 7.3.3.2 Skop Kerja i. River Infrastructure
Pembinaan perlindungan tebing (river wall) dari Jambatan Hang Jebat ke Jambatan Tun Razak- 2.35 km. Pembinaan laluan pejalan kaki (river walk) dari Jambatan Hang Jebat ke Jambatan Tun Razak- 2.3 km. Pembinaan loji rawatan air berpusat berserta parit interceptor dari Jambatan Tun Razak hingga ke Jambatan Hang Jebat. Pembinaan perangkap sampah (GPT) / "trash screen" dan outlet structure. ii. Beautification Works
Pembinaan Pusat Informasi Sungai berserta dengan Stesen Utama "water taxi" di Kg. Pengkalan Rama Pantai. Pembinaan Stesen Utama di Jusco. Kerja lanskap dan pengindahan sepanjang 2.35km koridor sungai serta sistem pencahayaan. Kompedium 2020 m.s. 72
iii. External Works Membina dan menyempurnakan pembinaan Jalan dan Parit di Zon 1 dan 2. Membina dan menyempurnakan pembinaan Sistem Pembentungan. Membina dan menyempurnakan pembinaan Rainwater Harvesting di Zon 1. Membina dan menyempurnakan pembinaan Sistem Bekalan Air Di Zon 1 dan Zon 2. Mekanikal & Elektrikal Membina dan menyempurnakan pembinaan Jalan dan Parit di Zon 1 dan 2. Membina dan menyempurnakan pembinaan Sistem Pembentungan. Membina dan menyempurnakan pembinaan Rainwater Harvesting di Zon 1. Membina dan menyempurnakan pembinaan Sistem Bekalan Air Di Zon 1 dan Zon 2. Mekanikal & Elektrikal Pembinaan dua (2) unit Jambatan Pedestrian Memasang lampu awam disepanjang koridor sungai. Kerja memasang, servis dan baik pulih peralatan-peralatan mekanikal dan elektrikal di loji rawatan air berpusat. Melaksanakan kerja-kerja SCADA di loji rawatan air berpusat. Kerja-kerja mekanikal dan elektrikal serta lampu awam di pusat informasi sungai dan kawasan sekitarnya. Kemasan Siar Kaki Kemasan Bangunan Utama Kerja-kerja pemasangan pam dan Sistem pembentungan Kompedium 2020 m.s. 73
7.3.4 Projek Menaiktaraf Sistem Saliran Bagi Mengatasi Masalah Banjir Kilat Di Kawasan Bandaraya Melaka Bersejarah Fasa 2 (Pakej 2) 7.3.4.1 Skop Kerja i. Drainage Works
Kampung 6 dan Kampung 7 Smk Tun Tuah Ke Lorong Pandan Jalan Tamby Abdullah ke Laut ii. Structure Works
TNB Sub Station Control Room Pump sump Control Gate iii. Infrastructure Works Pemasangan Genset Aerial View Rumah Pam Sg. Duyong Pemasangan pagar Rumah Pam Kompedium 2020 m.s. 74
7.4 Senarai Projek Yang Telah Disiapkan Sepanjang 2016-2019 7.4.1 Projek Menaiktaraf Empangan Timah Tasoh ,Perlis (Fasa 2 ) Pakej 3 - Menaiktaraf Jalan Kangar-Padang Besar, Jalan Lencongan Barat Timah Tasoh dan Jalan Sahabat, Kg. Aman Serta Kerja-kerja Berkaitan. 7.4.1.1 Skop Kerja Pembinaan Extension Saddle Dam (266m) Pembinaan Jambatan di Sg. Pelarit dan Sg. Menaiktaraf Jalan Lencongan Barat - Timah Tasoh (1.9km) Jarum (2 Nos) Menaiktaraf Jalan Sahabat - Jalan Kg. Aman (2.0km) Jalan Sahabat Kg Aman Ch 1000 - 50A (Island) Jalan Sahabat Kg. Aman CH 400A - 100A Jalan Lencongan Barat CH 1600-2150 Jalan Lencongan Barat CH 250 - 1100 Jambatan Sg. Jarum Jambatan Sungai Pelarit Kompedium 2020 m.s. 75
7.4.2 Pembinaan Ban Perlindungan dan Sistem Perparitan Dalaman di Mukim Kg Tasoh Fasa 2 - Pakej 4 7.4.2.1 Skop Kerja Pembinaan "Main Bund" sepanjang 3.6 km Pembinaan "Saddle Bund" sepanjang 0.6 km Pembinaan plug sepanjang 0.25 km Kerja-kerja perparitan Menaiktaraf Jalan Kampung Membina dua (2) unit rumah pam Membina dua (2) "TNB Substation" Membina dua (2) kolam takungan Membina satu (1) unit jambatan MTB Kompedium 2020 m.s. 76
7.4.3 RTB Lembangan Sungai Kerian 7.4.3.1 Objektif perlaksanaan Projek Tebatan Banjir Lembangan Sungai Kerian adalah untuk:- Mengurangkan risiko banjir dengan menyediakan tahap perlindungan banjir mengunakan rekabentuk ARI 20 tahun (keluasan kawasan banjir dikurangkan dari 12,200 ha kepada 2,440 ha - pengurangan sebanyak 80%) di lembangan Sungai Kerian dan Sungai Kurau terutamanya di kawasan Parit Buntar, Bagan Serai, Alor Pongsu, Selama, Ijok, Bandar Baharu dan Nibong Tebal. Mengurangkan risiko banjir yang disebabkan oleh fenomena pasang surut air laut di muara Sungai Kerian dan Sungai Kurau 7.4.4 RTB Lembangan Sungai Kerian - Membina Ban Dari Sungai Serdang Ke Lebuhraya Plus Serta Kerja-Kerja Lain Yang Berkaitan Di Daerah Bandar Baharu, Kedah Darul Aman. 7.4.4.1 Skop Kerja Membina ban dan jalan ladang sepanjang 17.3 km. Membina Retreat Bund sepanjang 400 meter. Membina Lay-by setiap 2 km sebanyak 10 nos. Mendalamkan Sungai Cheelong sepanjang 3 km dan Sungai Serdang sepanjang 2 km. Membina Borrowpit baru di sepanjang ban yang dibina. Membina P.C Box Culvert 1800mm x 1800mm serta memasang HDPE Flap Gate sebanyak 6 nos. Menjalankan kerja-kerja Foundation dengan menggunakan Eco-Raft Piles Foundation System (ERP). Kerja-kerja Turfing
Kompedium 2020 m.s. 77
Pembinaan Ban CH 6500 Box Culvert CH 7650 Pembinaan ban CH 9000-13000 Pembinaan Ban di CH 13000 Kompedium 2020 m.s. 78
7.4.5 RTB Lembangan Sungai Kerian - Membina Ban Dari Sg. Tepus Ke Lebuhraya PLUS Serta Kerja-Kerja Lain Yang Berkaitan Di Daerah Bandar Baharu, Kedah 7.4.5.1 Skop Kerja: Menaik taraf ban yang sediada (9.3 km) Membina ban baru (3.4 km) Membina L-Shape Floodwall sepanjang 1.3 km (CH 7,000-CH 8,300) Membina canal (borrowpit) baru (11.7 km) Membersihkan canal (borrowpit) sediada (2.3 km) Mengorek Sg. Parit Nibong (2.6km) Mengorek Sg. Kechil Ulu (3 km) Membina jalan ladang dari sepanjang 11.7 km (CH 8,300-CH 20,000) Membina Struktur Outlet P.C Box Culvert 1800mm x 1800mm serta memasang HDPE Flap Gate sebanyak 13 lokasi (Twin - 9 lokasi dan Single 4 lokasi) Connection to LLM Reserve Membina Laybay (20 nos) Membina Earth Ramp sebanyak 34 nos Kerja-kerja turfing (hydroseeding) Kompedium 2020 m.s. 79
Pembinaan Ban di CH 8300 - CH11000 Permanent Steel Sheet Pile di CH16650 Well guard Flood Wall Control Outlet Structure (Twin) CH 10650 Flood Wall di CH 700-8300 Kompedium 2020 m.s. 80
7.4.6 RTB Lembangan Sungai Kerian - Kerja-Kerja Membina Ban Dan Struktur Di Tebing Kiri Sg. Kerian Dari Parit Buntar ke Muara Sg. Semang, Daerah Kerian, Perak Darul Ridzuan 7.4.6.1 Skop Kerja Pembinaan Tembok Dinding sepanjang 550 m dan Planter Box sepanjang 63m di Zon F. Pembinaan Sheet pile Flood wall CH 17530 - CH17730 (160m) Pembinaan Flood wall di CH 17670 - CH 18950 (940 m) Pembinaan Sheetpile Flood wall di CH 17830 - CH 17902 (72 m) Ban tanah (905 m) dan Flood wall (405 m) di Dennis Town dari CH18230 - CH 19540 (1310 m) Ban tanah (8223 m) dan Flood wall (47 m) dari CH19540 - CH 27810 (8270m) Pembinaan 11 pintu air Tembok Dinding Zon E Steel Sheet Pile Flood wall CH 17787- CH 17862 Drainage Outlet Structures CH19150 L- Shape Unit Flood wall Planter Box Zon F Ban Tanah CH 20000-CH 20500 Kompedium 2020 m.s. 81
7.4.7 RTB Lembangan Sungai Kerian - Membina Ban Dan Struktur Di Tebing Kanan Sungai Kerian Dari Ampang Jajar Ke Sungai Tepus, Daerah Bandar Baharu, Kedah. 7.4.7.1.1 Skop Kerja Pembinaan Ban dari Ch 15,400 hingga Ch 22,300 (6.9km) Keystone Dataran Bandar Baharu (210m) Kerja-kerja Lanskap di Dataran Bandar Floodwall sepanjang 256 meter. Drainage outlet structure (1 twin, 8 single) Ban Dataran Bandar Baharu (350m) Baharu Turfing (6.64 km) Access road (6.9 km) Ban Tanah Ch 16600-16800 Ban Tanah CH16600 - CH16800 Pintu Air dan Stop Log Ban Tanah 17600-17800 Pintu air dan Stop Log Taman permainan Dataran Bandar Baharu Key Stone Wall Dataran Bandar Baharu Outlet Structure Bagan Samak Outlet Structure Bagan Samak Kompedium 2020 m.s. 82
Plaza Dataran Bandar Baharu Gazebo Dataran Bandar Baharu 7.4.8 RTB Lembangan Sungai Kerian - Membina 3 Unit Rumah Pam Serta Kerja-Kerja Lain Yang Berkaitan Di Daerah Bandar Baharu, Kedah. 7.4.8.1 Skop Kerja
Pembinaan Rumah Pam Bandar Baharu Pembinaan Rumah Pam Bagan Samak Pembinaan Rumah Pam Parit Nibong Kerja-kerja Landskap Kerja-kerja Mekanikal dan Elektrikal di 3 buah rumah pam Kompedium 2020 m.s. 83
Lanskap di Rumah Pam Bandar Baharu Aerial View Rumah Pam Bagan Samak Rumah Pam Bagan Samak Rumah Pam Parit Nibong Aerial View Rumah Pam Bandar Baharu Aerial View Rumah Pam Parit Nibong 7.4.9 Rancangan Tebatan Banjir Gemas, Kerja-Kerja Menaiktaraf Sungai Gemas, Pembinaan Flood Levee, Kolam Takungan Dan Kerja-Kerja Berkaitan 7.4.9.1 Objektif pelaksanaan projek ini adalah: Mengurangkan risiko banjir dengan menyediakan tahap perlindungan banjir menggunakan rekabentuk 50ARI (keluasan kawasan banjir dari 520ha ke 104ha - pengurangan sebanyak 80%) di Bandar Gemas di Negeri Sembilan dan Gemas Bahru di Johor serta kawasan sekitarnya. Kompedium 2020 m.s. 84
7.4.9.2 Skop Kerja
Bayaran Perunding, Penyiasatan Tanah dan Kerja Ukur Pengambilan Balik Tanah Kerja-kerja Menaiktaraf, Mendalam dan Melebar Sungai Gemas Pembinaan Ban Banjir (Ban Tanah dan RC Wall), Perlindungan Tebing, dan Back Water Gate dan Sluice Gate. Pengalihan Utiliti Pond 5 Pond 6 Pond 4 Taman Sungai Gemas Pond Precast Flood Wall Genset Room Kompedium 2020 m.s. 85
PENGURUSAN SUMBER AIR DAN HIDROLOGI 7.1 Peranan Menyediakan khidmat kepakaran dalam pengurusan data dan maklumat hidrologi, memantau dan meramal banjir, menilai sumber air dan memantau kemarau, menjalankan penyelidikan, memberi nasihat teknikal rekabentuk dan amalan hidrologi untuk pembangunan negara yang mampan. 7.2 Pengurusan Sumber Air 7.2.1 Definisi Sumber Air Sumber-sumber air yang boleh diperolehi untuk kegunaan manusia dan alam sekitar yang merangkumi sungai, tasik, air bawah tanah, air laut dan sumber air yang lain. 7.2.2 Definisi Pengurusan Sumber Air Segala inisiatif yang merujuk kepada pengurusan dan kegunaan air terutamanya untuk mendatangkan faedah kepada manusia dan tindakan untuk memastikan perancangan, pembangunan dan pengurusan sumber air adalah lestari dan air mencukupi untuk semua. 7.2.3 Tanggungjawab JPS mengenai Sumber Air Peranan JPS dalam sumber air adalah selaras dengan "Akta Fungsi-Fungsi Menteri 1969" Perintah Menteri-Menteri Kerajaan Persekutuan 2013 P.U (A) 222 dalam perkara berikut: Perancangan dan pembangunan sistem ramalan dan amaran banjir serta penilaian dan pengurusan sumber air negara Pengurusan lembangan sungai Pengurusan air untuk tanaman dan keperluan pertanian Program tebatan banjir Pengurusan zon pantai Pengurusan air hujan di kawasan bandar Kompedium 2020 m.s. 86
Rajah 7.1: Sumber Air di Malaysia Urban Heat TOTAL DEMAND20.0 BCMUSABLE WATER STORAGE14 BCMNETREQUIRED6.0 BCM (RIVERS)SENARIO SUMBER AIR DI MALAYSIA TOTALRAINFALL971 BCMSURFACERUNOFF494 BCM = 51.0%GROUND WATER63 BCM = 6.5%EVAPORATION413 BCM = 42.5% MAIN CATCHMENTSTORAGECAPACITYDAMS(82 -79)= 7BCMWATERSERVICES RESERVOIRS6 BCMPOND& LAKE1 BCMUSABLE WATER STORAGE14 BCM Water Balance Island 6 Sumber: Review of the National Water Resources Study (2000-2050) Kompedium 2020 m.s. 87
Rajah 7.2: Sumber Air di Malaysia SENARIO SUMBER AIR DI MALAYSIA Sumber: Review of the National Water Resources Study (2000-2050) Kompedium 2020 m.s. 88
Jadual 7.1: Keperluan Sumber Air Negara Sehingga Tahun 2050 Permintaan (Termasuk Kehilangan) 2010 2020 2030 2040 Air Minuman Liter per hari (juta) 14,458 18,618 20,995 23,368 Pengairan Padi m3 / tahun (juta) 8,266 9,112 8,049 7,641 Selain Pengairan Padi m3 / tahun (juta) 1,117 1,123 1,113 1,150 Penternakan m3 / tahun (juta) 128.8 179.9 256.4 378.6 Perikanan m3 / tahun (juta) 1,287 1,593 1,923 2,390 Sumber: Review of the National Water Resources Study (2000-2050) Kompedium 2020 m.s. 89 2050 25,455 7,205 1,176 578.3 2,898
Jadual 7.2: Senarai Kajian Sumber Air Bil. Tajuk Kajian Tempoh Kajian (Tahun) 1 Kajian Indeks Kualiti Air Sungai di Semenanjung Malaysia 2008-2009 2 Kajian Integrated Water Resources Study for the Northern Region of Peninsular Malaysia 2008-2009 3 Preliminary Study on the National Groundwater Potential in Peninsular Malaysia 2008-2009 4 Study on the Impacts of Land Development Activities on Water Resources of Sg. Kelantan and the Development of Conservation Plan 2008-2010 5 BMP's in Awareness Raising and Capacity Building Towards the Effective Implementation of IWRM In Malaysia 2009-2012 6 Study of Impact of Climate Change on Design Floods and Its Application for the Damansara, Johor and Kelantan River Basin 2008-2009 7 Review of the National Water Resources Study (2000-2050) and Formulation of National Water Resources Policy. 2009-2010 8 An Overview Study on Water-Energy-Food Nexus in Malaysia. 2015 9 National Assessment Report on Water Related Hazards and Disasters. 2017 Kompedium 2020 m.s. 90
7.3 Hidrologi 7.3.1 Definisi Hidrologi Hidrologi ialah satu bidang sains tentang kewujudan, pusingan dan taburan, sifat kimia dan fizik air di dunia ini serta tindak balas dengan persekitarannya. 7.3.2 Aktiviti Hidrologi Jabatan Aktiviti hidrologi berkait rapat dengan data dan maklumat tentang kuantiti, kualiti dan variabiliti penting untuk pembangunan sumber air negara. Komponen asas kitaran hidrologi termasuk kerpasan, sejatan dan pemeluhan, air larian, air bumi, tasik dan waduk. Skop aktiviti hidrologi merangkumi mencerap, mengukur, merakam dan menyebar data hidrologi, menjalankan analisis untuk perancangan, pembangunan dan pengurusan sumber air dan menggunakan teori yang dibangunkan untuk menyelesaikan masalah. Kompedium 2020 m.s. 91
7.4 Rangkaian Stesen Hidrologi JPS Malaysia memiliki 1,458 buah stesen Rangkaian Hidrologi Nasional (RHN) di seluruh negara yang membekalkan data hidrologi kepada pihak swasta, agensi kerajaan dan universiti. Data-data hidrologi ini digunakan bagi tujuan penyelidikan, perancangan, rekabentuk, pembangunan dan pengurusan sumber air negara. Stesen Rangkaian Hidrologi Nasional (RHN) aktif ini terdiri daripada 977 stesen hujan, 150 stesen aras air, 118 stesen sukat luah,113 stesen enapan ampai, 75 stesen kualiti air dan 25 stesen sejatan. Kompedium 2020 m.s. 92
7.5 Sistem Amaran Banjir Sistem Amaran Banjir merupakan satu sistem untuk mengumpul data aras air sungai dan data curahan hujan untuk membolehkan amaran banjir dibuat apabila keadaan memerlukan. Bagi tujuan memantau secara semasa aras sungai dan curahan hujan, sistem telemetri digunakan. Di mana maklumat aras air sungai dan hujan akan disalurkan ke Bilik Gerakan di peringkat daerah, negeri dan pusat untuk gerakan banjir. Satelit akan digunakan untuk menghantar data secara semasa sekiranya sistem telemetri tidak boleh digunakan seperti di kawasan hutan di Kelantan. Bagi kawasan yang tidak dilengkapi dengan sistem telemetri, stesen tolok lurus sungai akan ditempatkan di lokasi strategik dan pembaca akan dilantik untuk membaca aras sungai secara berjadual dan menghantar maklumat ke Pejabat JPS Daerah atau Negeri melalui telefon atau radio VHF. Bagi kawasan yang kerap mengalami banjir, JPS telah menubuhkan sistem siren amaran banjir dan papan amaran banjir di mana penduduk terlibat boleh mengambil tindakan sendiri. Siren akan berbunyi secara automatik apabila aras air naik ke tahap kritikal dan penduduk akan tahu keadaan banjir yang sedang berlaku dan membolehkan penduduk mengambil tindakan sewajarnya. Manakala papan amaran banjir mempamerkan maklumat aras banjir pada masa akan datang yang ditetapkan berdasarkan kepada tahap aras air semasa di stesen aras air rujukan yang terletak di hulu sungai. Maklumat aras air di stesen rujukan akan diumumkan melalui radio atau pihak polis. Penduduk terlibat akan dapat membuat ramalan dan memutuskan dengan sendiri tindakan yang perlu diambil. Kompedium 2020 m.s. 93
Jadual 7.3 : Inventori Kemudahan Komunikasi dan Logistik JPS Sistem Amaran Banjir Kompedium 2020 m.s. 94
Jadual 7.4: Laporan Banjir Mengikut Negeri (2002-2018) Bilangan Kejadian Banjir yang dilaporkan Negeri 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 Perlis 0 0 0 3 3 0 0 3 1 4 0 1 17 8 3 Kedah 4 13 0 8 8 10 7 14 7 5 3 13 27 37 26 Pulau Pinang 6 13 11 5 5 12 7 18 0 5 6 19 19 20 51 Perak 15 2 27 44 44 36 10 20 7 17 14 11 38 41 21 Kelantan 5 7 9 10 10 10 12 15 1 14 1 7 6 6 9 Terengganu 0 3 5 3 3 2 6 8 3 16 0 8 7 4 11 Pahang 2 2 2 26 26 34 10 9 2 6 2 19 32 24 18 Selangor 22 26 30 57 57 10 34 13 26 18 34 23 45 102 70 Melaka 2 0 8 7 7 2 8 3 0 4 0 3 5 14 6 Negeri Sembilan 7 2 3 7 7 16 5 3 4 8 14 12 16 18 9 Johor 0 6 13 14 14 1 16 6 4 9 7 12 13 13 11 WP Kuala Lumpur 8 5 4 5 5 3 12 3 3 5 8 10 6 8 6 WP Putrajaya
0 1
WP Labuan
2 1 Sabah 5 6 4 14 14 0 15 6 9 6 0 1 10 3 1 Sarawak Jumlah 15 91 8 93 5 121 5 208 5 208 6 142 12 154 8 129 1 68 4 121 1 90 1 140 2 243 23 323 23 267 Kompedium 2020 m.s. 95 4 55 41 55 30 23 61 86 17 27 15 15 0 1 4 64 498 0 19 25 9 0 4 33 84 18 7 0 5 0 0 4 89 297
7.6 Sistem-Sistem Pemantauan Dan Ramalan Yang Dibangunkan Oleh Bahagian Pengurusan Sumber Air Dan Hidrologi Jadual 7.5: Sistem Pemantauan Dan Ramalan Bil Nama Sistem Penerangan Ringkas 1. ASEAN Working Group on Water Resource Management (AWGWRM) Sistem ini dibangunkan bagi perkongsian data hidrologi khususnya data kualiti air untuk negara ASEAN yang terlibat. Antara negara ASEAN yang terlibat adalah Malaysia, Myanmar, Loas, Thailand, Cambodia, Vietnam, Filipina, Indonesia, Singapura dan Brunei. Sistem ini bertujuan untuk memaksimumkan kekonsistenan Kebangsaan dalam pemantauan yang berkaitan kepada kualiti air dan pengurusan sungai. Sistem ini boleh didapati di laman web: 2. Sistem Pengurusan Rangkaian Hidrologi Nasional (SPRHN) Sistem ini mengandungi maklumat stesen-stesen hidrologi dalam Rangkaian Stesen Hidrologi Nasional. Ia sebagai One Stop Centre kepada pelanggan (terdiri dari agensi swasta dan kerajaan, para penyelidik, pelajar di institusi pengajian tinggi, kontraktor) yang menggunakan data hidrologi. Pelanggan boleh membuat permohonan data secara online melalui sistem ini. Maklumat lanjut berkenaan sistem ini boleh didapati di laman web: 3. Integrated Water Resources Management (IWRM) Laman Web ini merupakan suatu sistem pengurusan maklumat sumber air yang amat berguna kepada semua pihak yang berkepentingan bagi memastikan maklumat serta informasi berkaitan sumber air dapat diurus dengan berkesan serta dapat dirujuk dengan mudah dan cepat. Maklumat lanjut berkenaan sistem ini boleh didapati di laman web Kompedium 2020 m.s. 96
Bil Nama Sistem Penerangan Ringkas 4. Infobanjir Sistem Pemantauan Banjir yang mengandungi maklumat data hujan dan paras air pada masa nyata. Ia sebagai petunjuk kepada kemungkinan berlakunya banjir dan juga tanah runtuh. Maklumat lanjut berkenaan sistem ini boleh didapati di laman web : 5. Public InfoBanjir Ia merupakan satu laman web khusus untuk diakses orang awam dan mengandungi maklumat keadaan semasa aras air, hujan dan maklumat terkini banjir. Laman ini juga berpaut kepada Portal Banjir (portalbanjir.mkn.gov.my) dan mempunyai maklumat semasa bagi kawasan-kawasan banjir serta maklumat mangsa perpindahan. Ia juga berpaut pada e- bencana alam, JKR (bencanalam.jkr.gov.my) dan mempunyai maklumat semasa bagi jalan - jalan yang terlibat dalam kejadian banjir. Maklumat lanjut berkenaan sistem ini boleh didapati di laman web 6. Infokemarau Sistem Pemantauan Kemarau yang mengandungi maklumat mengenai status sumber air, amaran awal kemarau dan status kemarau di Semenanjung Malaysia. Maklumat lanjut berkenaan sistem ini boleh didapati di laman web : 7. Sistem Laporan dan Amaran Banjir (FWRS) Aplikasi laman web Flood Warning and Report System (FWRS) ialah satu mekanisme pelaporan kejadian banjir semasa dan penyediaan laporan banjir semasa daripada peringkat JPS Daerah secara terus kepada Bahagian Hidrologi dan Sumber Air secara "on- line". Maklumat laman web: lanjut berkenaan sistem ini boleh didapati di 8. Integrated Flood Analysis System (IFAS) Sistem ini adalah bertujuan untuk memantau, meramal dan memberi amaran awal mengenai kejadian banjir di kawasan Sg. Dungun kepada penduduk sekitar dan agensi daripada lebih berkaitan dan infobanjir. dengan cepat dan efektif. Input data adalah Kompedium 2020 m.s. 97
Bil 9. Nama Sistem Development of National Flood Forecasting and Warning System (NaFFWS) Penerangan Ringkas Sistem ini adalah bertujuan untuk memantau, meramal dan memberi amaran awal mengenai kejadian banjir di kawasan Sg. Padas, Sg. Sarawak, Sg. Muda, Sg. Kerian, Sg. Muar, Sg. Kedah/ Anak Bukit, Sg. Pahang, Sg. Terengganu dan Sg. Kelantan kepada penduduk sekitar dan agensi berkaitan dengan lebih cepat dan efektif. 7.7 Program Ramalan & Amaran Banjir Negara (PRAB) Program Ramalan dan Amaran Banjir Negara (PRAB) telah diwujudkan ekoran daripada kejadian banjir besar yang berlaku pada Disember 2014 yang telah melanda lapan negeri iaitu Kelantan, Terengganu, Pahang, Perak, Perlis, Johor, Sabah dan Sarawak. Kejadian banjir tersebut telah merekodkan seramai 25 kematian dengan jumlah perpindahan melebihi 500,000 orang dan kos kemusnahan melebihi RM 2.85 billion. Gambar kejadian banjir Disember 2014 di Negeri Kelantan, Terengganu dan Pahang Kompedium 2020 m.s. 98
Berdasarkan kajian Jabatan Pengairan dan Saliran Malaysia (JPS) National Register of River Basin (2003) mendapati 9% daripada keluasan negara merupakan kawasan yang mudah berlaku banjir dengan hampir 4.9 juta penduduk terjejas akibat banjir. Impaknya membawa kepada kerugian harta benda melebihi RM915 juta setahun dengan kerugian penyusutan ekonomi melebihi RM 2 billion setahun. Program PRAB akan dilaksanakan secara komprehensif di seluruh negara yang akan melibatkan pembangunan model ramalan banjir di 41 lembangan sungai utama. Program ini diharapkan akan dapat memberi kesan positif secara langsung kepada penduduk-penduduk yang terlibat banjir. 7.7.1 Objektif PRAB Program PRAB telah menetapkan 4 objektif utama yang perlu dicapai iaitu; 1) Membangunkan sistem yang berupaya meramal kejadian banjir monsun 7 hari lebih awal berdasarkan data ramalan cuaca dari Jabatan Meteorologi Malaysia. 2) Meningkatkan keupayaan sistem amaran dan hebahan banjir monsun dari 6 jam kepada 2 hari lebih awal kepada agensi berkepentingan dan penduduk yang terlibat dengan banjir. 3) Meningkatkan ketepatan amaran banjir monsun dengan mengurangkan perbezaan ramalan dan sebenar iaitu aras air lebih 1 meter kepada kurang 0.5 meter. 4) Membangunkan sistem yang berupaya meramal dan memberi amaran kejadian banjir kilat kepada orang awam dalam tempoh 1 hingga 3 jam lebih awal dengan berdasarkan data ramalan cuaca dari Jabatan Meteorologi Malaysia. Ramalan ini hanya memfokuskan kepada limpahan air sungai sahaja. Kompedium 2020 m.s. 99
7.7.2 Komponen Utama Bagi mencapai objektif program PRAB, terdapat empat (4) komponen utama yang akan dilaksanakan secara bersepadu dengan menggunakan teknologi terkini. Komponen- komponen tersebut adalah seperti berikut: 1) Membangunkan Sistem Pengesanan Data Hidrologi 2) Membangunkan Sistem Pangkalan Data dan Infrastruktur ICT 3) Membangunkan Sistem Ramalan dan Pemodelan Banjir 4) Meningkatkan Sistem Amaran dan Hebahan Komponen-komponen utama PRAB Kompedium 2020 m.s. 100
7.7.3 Pelaksanaan PRAB Program PRAB dilaksanakan dalam dua fasa iaitu PRAB Fasa 1 dan PRAB Fasa 2. Ianya akan dilaksanakan dalam tempoh 7 tahun (2015 hingga 2022) di mana bagi Projek PRAB Fasa 1 (PRAB F1) telah dilaksanakan di tiga (3) lembangan sungai utama iaitu Sg. Kelantan, Sg. Terengganu dan Sg. Pahang. Bagi Projek PRAB Fasa 2, ianya telah bermula pada tahun 2018 dan dijangka akan siap pada tahun 2022. PRAB Fasa 2 akan melibatkan pembangunan model ramalan banjir di 38 lembangan sungai seluruh negara termasuk Sabah dan Sarawak. Lokasi lembangan sungai terlibat dalam PRAB 7.7.4 Transformasi Ramalan Dan Amaran Banjir Kompedium 2020 m.s. 101
Program PRAB telah mensasarkan beberapa anjakan transformasi di dalam sistem ramalan dan amaran banjir sediada kepada yang lebih ke hadapan dan akan memberi impak yang besar kepada orang ramai. Terdapat empat elemen utama dalam transformasi ini iaitu: 1) Tempoh masa ramalan banjir 2) Tempoh masa amaran banjir 3) Penambahbaikan sistem pangkalan data ramalan banjir 4) Liputan capaian hebahan amaran banjir Sasaran transformasi di dalam PRAB Kompedium 2020 m.s. 102
7.7.5 Faedah Dan Manfaat Terdapat empat faedah utama yang akan diperolehi dengan terlaksananya program PRAB iaitu: 1) Memberi tempoh masa yang mencukupi untuk agensi dan penduduk bertindak awal menghadapi banjir 2) Mengurangkan kerugian harta benda awam dan kerajaan 3) Meningkatkan keyakinan penduduk terutamanya mangsa banjir terhadap sistem penyampaian kerajaan yang berkesan 4) Membolehkan agensi bertanggungjawab menyusun strategi logistik dan pemindahan penduduk dengan lebih cekap dan teratur Kompedium 2020 m.s. 103
7.8 Program National Water Balance System (NAWABS) Pengurusan sumber air yang cekap dan berkesan merupakan fokus utama untuk pengekalan dan kelestarian sumber air di negara ini. Pertambahan jumlah penduduk dianggarkan pada tahun 2050 akan mencecah 43 juta orang yang akan menyebabkan permintaan air yang bersih dan selamat meningkat. Ini termasuklah permintaan air domestik, sektor pertanian dan industri. Kajian dan Pembangunan National Water Balance Management System (NAWABS) iaitu salah satu Management Tools dalam Integrated Water Resources Management (IWRM) yang mana secara asasnya akan memberi maklumat / ramalan ketersediaan sumber air kehadapan dengan mengambil kira sumber air dan keperluan (demand) pada masa sekarang dan akan datang. Kompedium 2020 m.s. 104
7.8.1 Objektif NAWABS Kompedium 2020 m.s. 105
7.8.2 Komponen Projek NAWABS Kompedium 2020 m.s. 106
7.8.3 Perlaksanaan NAWABS Program NAWABS akan dilaksanakan dalam tiga fasa iaitu NAWABS Fasa 1 (RMK 11 RP1) terlibat dengan 7 lembangan sungai iaitu Lembangan Sungai Muda, Sungai Kedah, Sungai Melaka, Sungai Bernam, Sungai Kelantan, Sungai Klang dan Sungai Similajau. NAWABS Fasa 2 (RMK 11 RP3) terlibat dengan 12 lembangan sungai dan NAWABS Fasa 3 (RMK 12) terlibat dengan 31 lembangan sungai, jadual perlaksanaan program NAWABS adalah seperti gambarajah berikut Kompedium 2020 m.s. 107
Kompedium 2020 m.s. 108
7.8.4 Outcome Projek NAWABS diwujudkan supaya risikan, penaksiran, agihan dan keseimbangan sumber air negara dapat dilaksanakan dengan lebih berkesan dengan membekalkan maklumat ketersediaan sumber air serta ramalan 2 bulan dan amaran 14 hari ke hadapan. Kompedium 2020 m.s. 109
7.8.5 Faedah Projek 1) Pengurus Sumber Air cekap dan berkesan di lembangan-lembangan sungai yang terlibat dengan program NAWABS. 2) Memberi maklumat kepada NaDMA untuk tujuan hebahan. 3) Pengurangan kerugian kepada industri, tanaman dan haiwan ternakan 4) Persediaan awal kepada penduduk sekiranya berlaku catuan akibat kekurangan bekalan air domestik. 5) Pengurusan sumber air dapat dilaksanakan secara bersepadu, implimentasi kepada Rang Undang-Undang, Dasar Sumber Air Negara serta dapat mencapai Sustainable Development Goal berkaitan air bersih. Kompedium 2020 m.s. 110
PENGURUSAN BANJIR 8.1 Peranan Menyediakan khidmat kepakaran dalam pengurusan tebatan banjir serta melaksanakan program tebatan banjir untuk melindungi nyawa dan harta benda. Jadual 8.1: Maklumat Umum Bil. Perkara Butiran 1. Kedudukan Malaysia Zon Equatorial (hujan yang lebat) 2. Keluasan tanah Malaysia 330,803 km persegi 3. Kawasan banjir 33,298 km persegi (10.1% daripada luas tanah negara) 8.2 Kategori Banjir i) Banjir Monsun (Monsoonal Flood) Banjir yang disebabkan keamatan hujan yang tinggi dan berterusan (> 6 jam) pada musim monsoon timur laut/tengkujuh (Nov - Mac). ii) Banjir Kilat (Flash Flood) Banjir yang disebabkan keamatan hujan yang tinggi dan setempat (< 3 jam) mengakibatkan kenaikan dan penurunan air dalam masa yang singkat (<6 jam). iii) Banjir Air Pasang (Tidal Flood) Banjir yang disebabkan kenaikan air laut semasa air pasang dan melebihi aras air sungai. Kompedium 2020 m.s. 111
8.3 Punca Berlakunya Kejadian Banjir 8.3.1 Semula Jadi
Hujan yang lebat: Air pasang yang tinggi. Topografi 8.3.2 Aktiviti Manusia
Perubahan guna tanah dalam pembangunan Infrastruktur saliran tidak mencukupi Halangan pada sungai dan sistem saliran Pembuangan sampah sarap Pembangunan di kawasan dataran banjir Penyelenggaraan sungai dan sistem saliran tidak sempurna 8.4 Langkah- Langkah Mengurus Banjir 8.4.1 Langkah Struktur i) Pembinaan empangan tebatan banjir Contoh: Empangan Batu, Selangor ii) Pembinaan kolam takungan banjir Contoh: Kolam Takungan Batu Jinjang, KL iii) Pembinaan lencongan Contoh: Terowong SMART Kompedium 2020 m.s. 112
iv) Rumah pam Contoh: Rumah Pam Sungai Kemang, Johor v) Melebarkan dan mendalamkan sungai Contoh: Projek Tebatan Banjir Lembah Bertam vi) Pembinaan ban/benteng di tebing sungai Contoh: Projek Tebatan Banjir Lembah Bertam Terowong Smart Rumah Pam Sg. Kemang Melebar dan mendalamkan Sg. Bertam Pembinaan Ban/Benteng Bandar Pekan Kompedium 2020 m.s. 113
8.4.2 Langkah Bukan Struktur a) Kajian i) ii) Kajian Lembangan Sungai dan Tebatan Banjir Kajian Pelan Induk Saliran b) Peta Risiko Banjir Peta banjir yang menunjukkan luas banjir Peta risiko banjir yang menunjukkan luas dan kedalaman banjir bagi tempoh ulangan tertentu c) d) e) f) g) h) Pematuhan Kepada Undang-undang, Akta, dan Garis Panduan Kempen Kesedaran dan Program Pendidikan Ramalan dan Amaran Banjir Pengurusan Kawasan Tadahan Air Penempatan Semula Penduduk Pengkalisan Banjir (flood proofing) Kompedium 2020 m.s. 114
8.5 Projek Utama Jadual 8.2: Projek-projek Utama Yang Siap Dilaksanakan Dalam RMKe-10 Bil 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 Nama Projek RTB Sungai Menggatal, Sabah RTB Sungai Kuantan RTB Sungai Petagas, Sabah RTB Bandar Pekan RTB Sungai Kesang, Melaka RTB Bertam Kepala Batas RTB Sibu, Sarawak RTB Lembangan Sungai Muar RTB Sungai Tebrau Dan Sungai Plentong RTB Chukai RTB Sungai Pancuran Sabah RTB Pelbagai Negeri (Parlimen) RTB Sg. Kelantan RTB Sungai Linggi, Negeri Sembilan RTB Bandaraya Kuching Fasa 3 Tebatan Banjir Di Kawasan Perindustrian Bukit Kayu Hitam RTB Selangor: MSC RTB Sibu Fasa 2 RTB Lembangan Sungai Muar Fasa 2 RTB Kedah; Sungai Muda Kos Projek (RM) 15 juta 8 juta 10 juta 80 juta 5 juta 3 juta 138 juta 60 juta 7 juta 40 juta 8 juta 218 juta 178 juta 51 juta 30 juta 18 juta 100 juta 78 juta 210 juta 1.4 bilion Kompedium 2020 m.s. 115 Tahun Siap 2012 2012 2012 2012 2012 2012 2012 2013 2013 2013 2013 2013 2013 2014 2014 2014 2014 2015 2015 2015
Jadual 8.3: Projek-projek Utama Yang Siap Dilaksanakan Dalam RMKe-11 Bil Nama Projek Kos Projek (RM) 1 Projek Mengatasi Banjir Di Kuala Lumpur Pakej A (Smart) 338 juta 2 Rancangan Tebatan Banjir Sungai Besut Fasa 1 - Sg. Nail, Terengganu 15 juta 3 Rancangan Tebatan Banjir Sungai Simin Pakej 2, Daerah Seremban 39 juta 4 Rancangan Tebatan Banjir Sungai Linggi Fasa 3 63 juta 5 Rancangan Tebatan Banjir Tasek Gelugor 41 juta 6 Rancangan Tebatan Banjir (Rtb) Sungai Jimah, Mukim Jimah, Port Dickson, N. Sembilan 29 juta 7 Rancangan Tebatan Banjir Gemas 53 juta 8 Rancangan Tebatan Banjir Pelbagai (Negeri Sarawak) 169 juta 9 Rancangan Tebatan Banjir Kampung Sialang Dalam, Tangkak, Johor 3 juta 10 Rancangan Tebatan Banjir Sungai Kemang, Kota Tinggi 10 juta 11 Rancangan Tebatan Banjir Pelbagai (Negeri Sabah) 57 juta 12 Rancangan Tebatan Banjir Sungai Muar, Johor 62 juta 13 Rancangan Tebatan Banjir Bandar Changloon, Daerah Kubang Pasu 8.1 juta 14 Rancangan Tebatan Banjir Bandar Pekan Fasa Ii, Pekan Pahang 102.8 juta 15 16 Rancangan Tebatan Banjir Kg. Gajah - Dari Kg Pasir Kubu Ke Kg. Pasir Garam, Perak Rancangan Tebatan Banjir Kg. Gajah - Parit P4, Mukim Kg Gajah, Perak 12.1 juta 6.4 juta 17 Rancangan Tebatan Banjir Kg. Gajah - Dari Kg. Pulau Tiga Kiri Ke Kg. Kuala Parit, Perak 9.5 juta 18 Kerja-Kerja Tebatan Banjir Dari Kg. Terengganu Ke Tcg T10-J, Teluk Intan, Perak 51 juta 19 Rancangan Tebatan Banjir Bintulu, Lembangan Sg. Kemena, Sarawak 27.1 juta Kompedium 2020 m.s. 116 Tahun Siap 2016 2016 2016 2016 2017 2017 2017 2017 2018 2018 2018 2019 2019 2019 2019 2019 2019 2019 2019
8.6 Peta Hazard Banjir 8.6.1 Latar Belakang Lanjutan daripada Mesyuarat Majlis Sumber Air Negara yang bersidang pada 20 Ogos 2009 dan Mesyuarat Jemaah Menteri yang bersi dang pada 4 Disember 2009 telah mengarahkan Jabatan Pengairan dan Saliran Malaysia untuk menyediakan Peta Hazard Banjir bagi seluruh negara. 8.6.2 Pengenalan Peta Hazard Banjir merupakan satu peta yang telah dihasilkan menggunakan permodelan hidrodinamik yang menunjukkan keluasan dan kedalaman banjir berdasarkan kepada tempoh ulangan (ARI) tertentu. Dalam konteks JPS, peta ini juga merupakan sumber utama dalam menilai dan menterjemah risiko banjir dalam merangka dasar dan strategi pelaksanaan pembangunan dan pengurusan banjir termasuklah mengenalpasti lokasi potensi projek tebatan banjir; mengenalpasti lokasi dan kawasan banjir yang berlaku di seluruh negara; anggaran kesan dan penilaian kerosakan banjir; memberi kesedaran dan kesiapsiagaan penduduk bagi menghadapi risiko banjir dan dengan itu akan mengurangkan kerugian akibat banjir; dan penilaian pemilihan pusat pemindahan mangsa banjir. Sehingga kini, sebanyak 39 peta telah disiapkan. 8.6.3 Kegunaan Peta Hazard Banjir Pelbagai pihak telah menunjukkan minat yang tinggi untuk mendapatkan peta hazard banjir yang telah disediakan bagi pelbagai tujuan, sebagai contoh: a) Perancangan struktur-struktur tebatan banjir b) Analisa peta hazard banjir dengan mengintegrasikan maklumat Jabatan Perangkaan bagi memperolehi bilangan penduduk yang terlibat dengan banjir c) Jabatan Perancang Bandar dan Desa memerlukan peta hazard banjir bagi membantu perancangan penyediaan pelan pembangunan melalui Rancangan Struktur Negara d) Penyediaan Peta Pemindahan Banjir e) Penyediaan Peta Indeks Insurans Banjir f) Penyediaan Peta Risiko Banjir Kompedium 2020 m.s. 117
Jadual 8.4: Senarai Peta Hazard Banjir (RMKe-9 & RMKe-10) Bil. Peta Hazard Tahun Siap 1 Peta Hazard Banjir Kluang, Johor 2010 2 Peta Hazard Banjir Simpang Renggam, Johor 2010 3 Peta Hazard Banjir Batu Pahat, Johor 2010 4 Peta Hazard Banjir Muar, Johor 2010 5 Peta Hazard Banjir Mersing, Johor 2010 6 Peta Hazard Banjir Sungai Johor, Johor 2010 7 Peta Hazard Banjir Sungai Buloh, Selangor 2010 8 Peta Hazard Banjir Sungai Damansara, Selangor 2010 9 Peta Hazard Banjir Sungai Kuyoh, Selangor 2010 10 Peta Hazard Banjir Sungai Pinang, Pulau Pinang 2010 11 Peta Hazard Banjir Pasir Mas, Kelantan 2010 12 Peta Hazard Banjir Tanah Merah, Kelantan 2010 13 Peta Hazard Banjir Beaufort, Sabah 2011 14 Peta Hazard Banjir Tenom, Sabah 2011 15 Peta Hazard Banjir Sook, Sabah 2011 16 Peta Hazard Banjir Moyog, Sabah 2011 17 Peta Hazard Banjir Lembangan Sg Muda, Kedah 2011 18 Peta Hazard Banjir Lembangan Sg Melaka, Melaka 2012 19 Peta Hazard Banjir Lembangan Sg Kesang, Melaka 2012 Kompedium 2020 m.s. 118
Bil. Peta Hazard Tahun Siap 20 Peta Hazard Banjir Lembangan Sg Selangor, Selangor 2012 21 Peta Hazard Banjir Lembangan Sg Labu, Sepang, Selangor 2012 22 Peta Hazard Banjir Lembangan Sg Kerian, Perak 2012 23 Peta Hazard Banjir Lembangan Sg Kinta, Perak 2012 24 Peta Hazard Banjir Lembangan Sg Kedah, Kedah 2012 25 Peta Hazard Banjir Lembangan Sg Pendang, Kedah 2012 26 Peta Hazard Banjir Lembangan Sg Perlis & Sg Arau, Perlis 2012 27 Peta Hazard Banjir Lembangan Sg Linggi, Negeri Sembilan 2012 28 Peta Hazard Banjir Wilayah Pembangunan Iskandar - Skudai, Johor 2012 29 Peta Hazard Banjir Wilayah Pembangunan Iskandar - Sg Plentong, Johor 2012 30 Peta Hazard Banjir Wilayah Pembangunan Iskandar - Sg Melayu, Johor 2012 31 Peta Hazard Banjir Lembangan Sg Setiu, Terengganu 2012 32 Peta Hazard Banjir Lembangan Sg Pahang, Pahang 2013 33 Peta Hazard Banjir Lembangan Sg Linggi, Melaka 2014 34 Peta Hazard Banjir Lembangan Sg Langat, Selangor 2015 35 Peta Hazard Banjir Lembangan Sg Kuantan, Pahang 2015 36 Peta Hazard Banjir Lembangan Sg Kemaman, Terengganu 2015 Kompedium 2020 m.s. 119
Jadual 8.5: Senarai Peta Hazard Banjir RMKe-11 Bil. Peta Hazard Status 1 Peta Hazard Banjir Lembangan Sg Terengganu Siap - 2016 2 Peta Hazard Banjir Lembangan Sg Pahang Siap - 2017 3 Peta Hazard Banjir Lembangan Sg Kelantan Siap - 2017 4 Peta Hazard Banjir Lembangan Sungai Perak Siap - 2018 5 Peta Hazard Banjir Lembangan Sungai Bernam Siap - 2018 6 Peta Hazard Banjir Lembangan Sg Duyong Dalam Perlaksanaan 7 Peta Hazard Banjir Sg Klang Dalam Perlaksanaan 8 Peta Hazard Banjir Sg Merlimau Dalam Perlaksanaan 9 Peta Hazard Banjir Sg Kemasik Dalam Perlaksanaan 10 Peta Hazard Banjir Sg. Rompin Dalam Perlaksanaan 11 Peta Hazard Banjir Lembangan Sungai Kemaman Dalam Perlaksanaan 8.7 Terowong SMART Kompedium 2020 m.s. 120
SMART adalah singkatan kepada "Stormwater Management and Road Tunnel" bagi Projek Tebatan Banjir Kuala Lumpur - Pakej A Jadual 8.6 Maklumat Umum Bil. Perkara Butiran 1. Panjang Terowong Lencongan (dari Kg. Berembang, Ampang di sebelah hulu menuju ke arah selatan dan berakhir di kolam bekas lombong Taman Desa) 9.7 km 2. Panjang Lebuhraya dua Tingkat (dari Bulatan Kg. Pandan sehingga Sg. Besi Airfield di Lebuhraya KL-Seremban) 3 km 3. Kapasiti Kolam-Kolam Takungan & Terowong lencongan 3.0 juta m3 4. Garis Pusat Mesin "Slurry Sheild Boring" 13.26 m 5. Dua (2) buah mesin pengorek Tuah dan Gemilang 6. Pergerakan Mesin Tuah Ke arah Kolam Takungan Kg. Berembang 7. Pergerakan Mesin Gemilang Ke arah Kolam Takungan Taman Desa 8. Tempoh Perlaksanaan Projek 4 Tahun (1 Jan 2003-31 Dis 2006) 9. Lanjutan Masa Sehingga 30 Jun 2007 Kompedium 2020 m.s. 121
Jadual 8.7: Maklumat Kontrak Pembinaan SMART Bil. Perkara Butiran 1. Wakil Kerajaan i) ii) Jabatan Pengairan dan Saliran, Malaysia Lembaga Lebuhraya Malaysia 2. Kontraktor Gabungan Bersama i) MMC ii) Gamuda Berhad 3. Jururunding Bersekutu i) ii) Mott Macdonald (UK) Sepakat Setia Perunding Sdn. Bhd. (SSP) 4. Jururunding Kerajaan Dr. Nik & Associates Sdn. Bhd. dengan kerjasama Snowy Mountain Engineering Corporations (SMEC- Australia) 5. Tempoh Konsesi Lebuhraya SMART 40 Tahun 6. Kos Keseluruhan Projek RM 1.933 Billion Kos Kerajaan: RM 1.312 Billion Kos Kontraktor: RM 0.621 Billion Kompedium 2020 m.s. 122
Gambarajah 8.1: Jajaran SMART STORMWATER MANAGEMENT AND ROAD TUNNEL (SMART) adalah salah satu komponen utama Projek Tebatan Banjir Kuala (Kuala Lumpur Flood Lumpur Mitigation Project - KLFM) yang merupakan penyelesaian jangka panjang masalah banjir besar bandaraya Kuala Lumpur. Objektif utama terowong SMART adalah laluan untuk air banjir sebagai yang dilencongkan dari mengalir ke bandaraya Kuala Lumpur. Lencongan ini bermula di pertemuan Sungai Klang dan Sungai Ampang di Kampung Berembang hingga ke Kolam Takungan di Taman Desa. tengah Kompedium 2020 m.s. 123
Gambarajah 8.2: (a) Keratan Rentas Terowong dan (b) Kemudahan Pengudaraan & Laluan Kecemasan Terowong SMART. (a) (b) Kompedium 2020 m.s. 124
Gambarajah 8.3: Komponenan Aliran Operasi Banjir SMART Alur Keluar di Sungai Kerayong Lencongan Empang Sasar Skrin Penghadang Sampah Kolam Takungan Desa Sistem Amaran Banjir Pusat Kawalan SMART Hantaran Sungai Klang Terowong Masukan Terowong Kolam Takungan Berembang Kompedium 2020 m.s. 125
8.7.1 Mod Operasi Terowong SMART Mod 1 • • Semasa cuaca baik atau hujan turun tidak lebat Terowong trafik dibuka untuk laluan trafik masuk dan keluar Pusat Bandaraya Kuala Lumpur Mod 2 •
Berlaku apabila hujan turun dan kadar alir di Stesen Hidrologi L4 yang terletak di pertemuan Sg. Klang dengan Sg. Ampang mencatatkan bacaan antara 70 m3/s hingga 150m3/s. Air banjir lebihan akan disalur masuk ke takungan Sistem SMART dan air hanya mengalir di bahagian bawah (lower drain) terowong. Aliran Sg. Klang ke Pusat Bandaraya Kuala Lumpur dikawal pada kadar 50m3/s. Terowong trafik masih dibuka untuk laluan trafik. Mode 2B
Berlaku apabila hujan turun dan bacaan aras air sungai Klang di Stesen Hidrologi Tun Perak mencapai paras 28.00m walaupun kadar alir di pertemuan Sungai Ampang dan Sungai Klang kurang dari 70m3/s. Mod 3 • •
Berlaku apabila hujan lebat turun dan Model Ramalan Banjir Sistem SMART meramalkan kadar alir di L4 melebihi 150m3/s. Aliran Sg. Klang ke Pusat Bandaraya Kuala Lumpur dikawal pada 10m3/s sahaja. Terowong bahagian laluan trafik akan dikosongkan daripada semua kenderaan. Sekiranya hujan lebat turun tidak lama atau atas sebab teknikal lain yang tertentu, air banjir tidak akan disalurkan ke dalam terowong bahagian laluan trafik. Terowong bahagian laluan trafik akan dibuka semula bagi laluan trafik selepas antara dua hingga lapan jam ditutup. Mod 4 •
Berlaku selepas antara satu hingga dua jam amaran Mod 3 dikeluarkan dan sekiranya hujan lebat masih berterusan. Terowong bahagian laluan trafik akan digunakan untuk laluan banjir dan akan dibuka semula selepas empat hari ditutup. Kompedium 2020 m.s. 126
Jadual 8.8: Ringkasan Event Mod 2, Mod 2B, Mod 3 dan Mod 4 dari Tahun 2007 hingga 2019 Gambarajah 8.4: Grafik Mod Trafik Terowong SMART Kompedium 2020 m.s. 127
Kompedium 2020 m.s. 128
Kawasan Rights of Way (ROW) dan Protection Zone (PZ) Rights of Way (ROW) adalah kawasan tanah dengan kelebaran tertentu (purata 20m) di sepanjang jajaran SMART bermula dari Berembang hingga Taman Desa yang mana terdapat struktur terowong SMART di bawahnya. Ia meliputi tanah milik Pentadbir Tanah Persekutuan (PTP), tanah simpanan Persekutuan, tanah tanah milik yang dibuat simpanan Negeri dan pengambilan balik tanah. ROW telah dipohon agar menjadi rizab jajaran SMART. Protection Zone (PZ) ialah kawasan tanah di bahagian kiri dan kanan ROW yang lebarnya adalah bersamaan dengan kedalaman dari permukaan tanah ke bahagian atas terowong (crown of tunnel) dan satu perdua daripada garis pusat terowong, meliputi tanah milik Pentadbir Tanah Persekutuan (PTP), tanah simpanan Persekutuan, tanah simpanan Negeri dan tanah milik. Tiada struktur terowong di bawahnya tetapi sebarang aktiviti dilakukan dalam kawasan ini mungkin akan memberi kesan kepada struktur terowong. PZ bukan merupakan rizab SMART tetapi kawasan yang dipantau bersama oleh Pusat Kawalan SMART dan SMART Motorway Control Centre - pemegang konsesi. kawasan Kompedium 2020 m.s. 129
SALIRAN MESRA ALAM 9.1 Peranan Menyediakan khidmat kepakaran dalam pengurusan air larian hujan yang cekap dan berkesan melalui pendekatan pencegahan bagi menangani masalah banjir dengan penggunaan Manual Saliran Mesra Alam (MSMA). 9.2 Manual Saliran Mesra Alam (MSMA) Manual Saliran Mesra Alam (MSMA) adalah merupakan satu manual/garis panduan untuk jurutera membuat perancangan infrastruktur saliran bandar melalui konsep kawalan kuantiti dan kualiti di peringkat punca (at source control). Kaedah ini diperkenalkan untuk mencegah bencana banjir kilat, banjir lumpur dan pencemaran sungai. Sistem saliran kaedah lama mengamalkan konsep: i) ii) iii) Satu fungsi-kuantiti Pengaliran cepat Bersifat setempat MSMA telah diluluskan oleh Jemaah Menteri pada Januari 2001 sebagai syarat kelulusan pelan pembangunan oleh semua agensi Kerajaan Persekutuan dan Negeri serta sektor swasta. MSMA Edisi ke-2 telah dilancarkan pada tahun 2012 dan mula digunapakai pada 1 Ogos 2012. 9.2.1 Konsep dan Komponen utama MSMA (i) Konsep Memberi penekanan kepada aspek kawalan kuantiti dan kualiti air larian di punca. Air larian hujan dari kawasan pembangunan dapat dikekalkan dari segi kuantiti dan kualiti. (ii) Komponen Kawalan kuantiti air untuk mengatasi masalah banjir Kawalan kualiti air untuk mengatasi pencemaran sungai, pemendakan kelodak dan banjir lumpur melalui Pelan Kawalan Hakisan dan Kelodak (ESCP). Kompedium 2020 m.s. 130
9.3 Kawalan Kuantiti Dalam sistem pengurusan air larian hujan, kuantiti aliran boleh dikawal berdasarkan kepada kriteria-kriteria berikut: Sistem pengurusan air larian hujan mesti direkabentuk supaya kadar aliran puncak selepas pembangunan (2yr, 10yr, 50yr dan 100yr ARI ) lebih rendah daripada kadar aliran puncak sebelum pembangunan. Sistem saliran di semua kawasan pembangunan baru perlu direkabentuk berdasarkan rekabentuk ARI seperti berikut:
Minimum ARI (tahun) Jenis Pembangunan Sistem Minor Sistem Major Kediaman Banglo dan rumah berkembar 5 50 Rumah teres/ pangsapuri 10 100 Pusat perdagangan dan perniagaan 10 100 Industri 10 100 Padang sukan, taman dan pertanian 2 20 Infrastruktur/ utiliti 5 100 Bangunan/ kompleks institusi 10 100 Kompedium 2020 m.s. 131
9.4 Kawalan Kualiti 9.4.1 Amalan Pengurusan Terbaik (Best Management Practices, BMPs) Amalan pengurusan terbaik (Best Management Practices, BMPs) bagi kawalan kualiti adalah termasuk infiltration, bioretention, swales, gross pollutant traps, water quality pond dan wetlands. 9.4.2 Pelan Kawalan Hakisan dan Kelodak (Erosion and Sediment Control Plan) Bertujuan untuk membendung hakisan dan enapan tanah di tapak pembinaan. ESCP disyaratkan kepada semua kerja-kerja pembangunan tanah yang melebihi 1 hektar dan perlu mendapatkan kelulusan Jurutera Profesional dengan sijil amalan (Professional Engineer with Practising Certificate, PEPC) sebelum kerja-kerja tanah dimulakan. 9.5 Kajian Pelan Induk Saliran Mesra Alam Pelan Induk Saliran Mesra Alam (PISMA) adalah satu kerangka tindakan yang mengunapakai konsep MSMA bagi pengurusan air larian hujan di dalam kawasan kajian. PISMA menyediakan cadangan penyelesaian jangka panjang secara komprehensif bagi mengatasi banjir kilat di kawasan kajian. PISMA dapat dijadikan dokumen panduan kepada Pihak Berkuasa Tempatan (PBT) dalam merancang pembangunan yang lebih sistematik. Objektif PISMA adalah seperti berikut: (i) (ii) (iii) Kuantiti air: Mengenal pasti langkah-langkah jangka panjang untuk mengurangkan risiko banjir Kualiti Air: Mengenal pasti langkah-langkah jangka panjang untuk mengurangkan impak pencemaran (non-point source) kepada sungai dan saliran Aset Inventori: Menyediakan Aset Inventori untuk saliran di dalam kawasan kajian Jadual 9.1: Senarai Kajian Pelan Induk Saliran Mesra Alam Kompedium 2020 m.s. 132
Bil Negeri Kajian 1 Perlis Kajian Pelan Induk Saliran Bandar Kangar, Arau dan Padang Besar, Perlis 2 Perak Kajian Pelan Induk Saliran Bandar Ipoh, Perak 3 Perak Kajian Pelan Induk Saliran Bandar Parit Buntar dan Bagan Serai, Perak 4 Perak Kajian Pelan Induk Saliran Bandar Seri Manjung, Setiawan dan Lumut, Perak. 5 Perak Kajian Pelan Induk Saliran Mesra Alam Bagan Datuk, Perak 6 Selangor Kajian Pelan Induk Saliran Bandar Klang, Selangor 7 Selangor Kajian Pelan Induk Saliran Bandar Sg. Buloh, Selangor 8 Selangor Kajian Pelan Induk Saliran Bandar Kajang, Selangor 9 KL/Selangor Kajian Pelan Induk Saliran Bandar Sg. Besi, Kuala Lumpur dan Seri Kembangan, Selangor 10 Johor Kajian Pelan Induk Saliran Bandar Pasir Gudang, Johor 11 Johor Kajian Pelan Induk Saliran Mesra Alam Tebrau dan Plentong, Johor 12 Pahang Kajian Pelan Induk Saliran Bandar Kuantan, Pahang 13 Pahang Kajian Pelan Induk Saliran Mesra Alam Bandar Cameron Highland, Pahang 14 Terengganu Kajian Pelan Induk Saliran Bandar Dungun, Terengganu Bil Negeri Kajian Kompedium 2020 m.s. 133 Tahun Siap 2010 2002 2009 2010 2019 2009 2009 2010 2010 2010 2019 2010 2018 2010 Tahun Siap
15 Terengganu Kajian Pelan Induk Saliran Mesra Alam Daerah Kuala Terengganu dan Kuala Nerus, Terengganu 16 Kelantan Kajian Pelan Induk Saliran Bandar Pasir Mas, Kelantan 17 Kelantan Kajian Pelan Induk Saliran Bandar Tanah Merah, Kelantan 18 Kelantan Kajian Pelan Induk Saliran Mesra Alam Bandar Kota Bharu, Kelantan 19 Sabah Kajian Pelan Induk Saliran Bandar Menggatal, Telipok dan Tuaran, Sabah 20 Sabah Kajian Pelan Induk Saliran Bandar Tawau, Sabah 21 Sarawak Kajian Pelan Induk Saliran Bandar Kuching dan Kota Samarahan, Sarawak 22 Sarawak Kajian Pelan Induk Saliran Bandar Miri, Sarawak 23 Sarawak Kajian Pelan Induk Saliran Mesra Alam Bandar Sarikei dan Bintangor, Sarawak Jadual 9.2: Senarai Projek Saliran Mesra Alam RMKe-10 Kompedium 2020 m.s. 134 2019 2010 2010 2019 2010 2010 2010 2010 2018
Bil Kajian / Projek Tarikh Siap 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Projek Saliran Bandar Batu Pahat Membina Dan Menyiapkan Saliran Utama Parit Lapis Pakej V Batu Pahat, Johor Darul Takzim Menaiktaraf Sistem Saliran Bandar Bagi Mengatasi Banjir Kilat Di Kawasan Bandaraya Melaka Bersejarah Fasa 2 (Pakej 1) Menaiktaraf Sistem Perparitan Dan Kerja-Kerja Yang Berkaitan Di Jalan Abdul Rahman, Bandar Maharani Bandar Diraja, Daerah Muar, Johor Darul Takzim Menaiktaraf Sistem Perparitan Dan Kerja-Kerja Yang Berkaitan Di Jalan Ibrahim, Bandar Maharani Bandar Diraja, Daerah Muar, Johor Darul Takzim Kerja-Kerja Menaiktaraf Kolam Takungan Dan Kerja-Kerja Lain Yang Berkaitan Di Ladang Ternakan Universiti Putra Malaysia, Daerah Hulu Langat, Selangor D. Ehsan Projek Saliran Bandar Batu Pahat Membina Dan Menyiapkan Saliran Utama Parit Lapis Pakej IV, Batu Pahat, Johor Darul Takzim Menaiktaraf Sistem Perparitan Dan Kerja-Kerja Yang Berkaitan Di Jalan Meriam Dan Jalan Hassan, Bandar Maharani, Daerah Muar, Johor Darul Takzim Projek Saliran Bandar Yong Peng, Membina Dan Menyiapkan Saliran Utama Parit 10, Taman Jelita Di Pekan Yong Peng, Batu Pahat, Johor Darul Takzim Menaiktaraf Sistem Saliran Parit Paya Lengkung Dan Kerja Berkaitan Di Merlimau, Daerah Jasin, Melaka Menaiktaraf Sistem Saliran Bandar Bagi Mengatasi Banjir Kilat Di Kawasan Bandaraya Melaka Bersejarah Fasa 1 Projek Saliran Bandar Batu Pahat: Membina Dan Menyiapkan Saliran Utama Pt Lapis Pakej 4: Pakej 5: Pakej 6: 21 Jun 2015 9 April 2015 12 Januari 2014 14 Jun 2014 14 Oktober 2014 30 Jun 2013 13 Jun 2012 1 Oktober 2012 7 Ogos 2012 31 Mei 2011 30 Jun 2013 21 Jun 2015 12 Mac 2016 Jadual 9.3: Senarai Projek Saliran Mesra Alam RMKe-11 Kompedium 2020 m.s. 135 Kos Projek (RM) 15 Juta 34.95 Juta 3.48 Juta 4.6 Juta 1.8 Juta 2.77 Juta 4.3 Juta 5.55 Juta 1.43 juta 29.56 juta 2.77 Juta 15 Juta 6.05 Juta
Bil Kajian / Projek Siling Kos Projek (RM) 1 Projek Saliran Mesra Alam Di Sebahagian Kawasan Parit Batu 7 (Anak Sungai Sibuga) Sandakan, Sabah 24.74 Juta 2 Pembangunan Infrastruktur Sistem Saliran Untuk Kompleks Bersepadu Petroleum Pengerang (PIPC) 725 Juta 3 Menaiktaraf Sistem Saliran Mesra Alam Daerah Batu Pahat, Johor 32.84 Juta 4 Pembinaan Sistem Saliran Mesra Alam Di Kawasan Operasi Pelabuhan Klang Dan Sekitarnya 64 Juta 5 Pelan Induk Saliran Mesra Alam Pelbagai Negeri 50.5 Juta 6 Kerja-Kerja Menaiktaraf Parit Othman, Tanjung Agas, Daerah Tangkak, Johor 11 Juta 7 Menaiktaraf Parit Di Kampung Paya Pupuk, Daerah Tangkak, Johor 2 Juta 8 Menaiktaraf Sistem Saliran Bandar Di Langkap, Sg Manik, Daerah Hilir Perak 5 Juta 9 Menaiktaraf Sistem Saliran Mesra Alam Kg. Rancha-Rancha, WP Labuan 4.5 Juta 10 Kerja-kerja Penyelengaraan Kolam Takungan Banjir 40 Juta Kompedium 2020 m.s. 136
Jadual 9.4: Senarai Projek Saliran Mesra Alam Yang Siap Dilaksanakan RMKe-11 Bil Kajian / Projek Tarikh Mula / Tarikh Siap 1 Menaiktaraf Sistem Saliran Dan Pembinaan Pipe Jacking Untuk Projek Saliran Bandar Kulai, Johor 26 Sept 2016 / 25 Mac 2017 2 Menaiktaraf Sistem Saliran Bagi Mengatasi Masalah Banjir Kilat di Kawasan Bandaraya Melaka Bersejarah Fasa 2 (Pakej I) 10 April 2013 / 15 Januari 2016 3 Kerja-Kerja Menaiktaraf Sistem Saliran Bagi Mengatasi Banjir Kilat Di Pelabuhan Klang, Selangor Darul Ehsan, Fasa 1 (Pakej 1). 24 Jun 2013 / 30 Jun 2018 4 Menaiktaraf Parit Di Kampung Paya Pupuk, Daerah Tangkak, Johor 8 November 2017 / 7 November 2018 5 Kerja Menaiktaraf Sistem Saliran Parit Hj. Osman (Pakej 1) Tanjung Agas, Daerah Tangkak, Johor Darul Ta'zim 10 Dis 2017 / 9 Mac 2019 6 Kerja-kerja Pembinaan Sistem saliran Mesra Alam di kawasan Sekitar Pelabuhan Klang, Selangor Darul Ehsan, Fasa 1 (Pakej 2) 15 November 2016 / 31 Mei 2019 Kompedium 2020 m.s. 137 Kos Projek (RM) 1.5 Juta 35 Juta 23 Juta 1.6 Juta 4 Juta 26 Juta
9.6 Kolam Takungan MSMA Kepesatan pembangunan fizikal, kawasan perbandaran dan penempatan semakin terdedah kepada ancaman banjir yang berpunca daripada peningkatan air larian permukaan. Justeru, kolam takungan banjir dibina berfungsi untuk menakung air bagi mengelakkan kejadian banjir di kawasan hilir. Selain itu, kolam takungan ini juga boleh digunakan untuk tujuan rawatan kualiti air, memberi nilai tambah dan tarikan kepada komuniti sebagai kawasan riadah. Sehingga kini, sejumlah 2248 buah kolam takungan banjir telah direkodkan di negara ini. Kolam-kolam ini dibina oleh Pihak Berkuasa Tempatan (PBT), JPS, agensi-agensi kerajaan yang berkaitan dan juga pihak pemaju yang mana sebahagian besarnya diserahkan kepada Pihak Berkuasa Tempatan untuk kerja-kerja penyenggaraan. 9.7 Pengumpulan Air Hujan (Rainwater Harvesting (RWH)) RWH adalah pengumpulan hujan daripada bumbung bangunan atau struktur lain yang dibina khas untuk tujuan tersebut. Antara faedah-faedah penuaian air hujan adalah: Memanfaatkan kegunaan sumber air ke arah pembangunan mampan terutama di kawasan bandar. Sistem ini boleh diaplikasikan untuk kegunaan domestik, industri, komersial dan pertanian.
Sumber air alternatif bagi kegunaan selain minuman seperti tandas dan kebakaran, pada masa yang sama dapat mengurangkan bil air terawat. Menambah baik pengurusan sungai dengan mengurangkan kadar alir ke sistem saliran dan seterusnya mengurangkan kadar hakisan. Kompedium 2020 m.s. 138
Jadual 9.5: Bilangan Kolam Takungan Banjir Dan Projek RWH Di Seluruh Malaysia Negeri Bil. Kolam Takungan Banjir Bil. Projek RWH Perlis 53 4 Kedah 242 2 Pulau Pinang 167 6 Perak 288 4 Selangor 397 7 Negeri Sembilan 211
Melaka 136
1 Johor
350 2
Pahang 45
7 Terengganu
51 7
Kelantan 29
2 Sabah
Sarawak 43 4 Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur 14 3 Wilayah Persekutuan Labuan 3 3 Wilayah Persekutuan Putrajaya 10
JUMLAH 2211 52 Kompedium 2020 m.s. 139
SEKTOR PAKAR Rekabentuk Dan Empangan Humid Tropics Centre Kuala Lumpur Perkhidmatan Mekanikal dan Elektrikal Bangunan Dan Infrastruktur Ukur Bahan Dan Pengurusan Kontrak Kompedium 2020 m.s. 140
REKABENTUK DAN EMPANGAN 10.1 Peranan Menyediakan khidmat kepakaran teknikal dalam kejuruteraan Struktur, Geoteknik, Hidraulik dan pengurusan keselamatan empangan serta teknologi bahan binaan dan produk terkini selaras dengan keperluan Jabatan. Jadual 10.1: Informasi Asas Empangan JPS EMPANGAN KOLAM TAKUNGAN Bil Nama Empangan (Tahun Siap Dibina) / Saiz (L=Besar, S=Kecil) Lokasi (Negeri) Jenis Tinggi (m) Panjang Puncak (m) Aras Puncak (m) Kawasan Tadahan (sq.km) Kapasiti (Mcm) Luahan Alur Limpah Maksimum (cumecs) Luas Permukaan (sq.km) Aras Biasa (NPL m) Kelas Bencana 1 Timah Tasoh (1992) / L Perlis Tanah 17.30(L) 3455(L) 32.0 191 40.0(L) 436 13.33 29.1 Tinggi 2 Padang Saga (1964) / S Kedah Tanah 8.3 61 23.01 12 0.2 195 0.05 21.18 Ketara 3 Bukit Kwong (1979) / L Kelantan Tanah 7.62 1524(L) 18.29 11 14.3(L) 42.5 4.04 16.76 Tinggi 4 Bukit Merah (1960) / L Perak Tanah 9.1 579.09(L) 11.28 480 74.98(L) 424.7 41.0 8.69 Tinggi 5 Gopeng (1961) / S Perak Tanah 8.54 85.34 70.71 10.6 0 78 NA NA Rendah 6a Repas Lama (1925) / S Pahang Tanah 13.4(L) 210 143.29 10 0 60 NA NA Rendah 6b Repas Baru (1963) / L Pahang Tanah 20.0(L) 40 128.96 11 0.4 85 0.05 126.22 Ketara 7 Batu (1987) / L Selangor Tanah 44.0(L) 550(L) 109.0 50 36.6(L) 228 2.50 102.7 Tinggi 8 Pontian (1985) / L Pahang Tanah 15.5(L) 350 7.5 170 40.0(L) 605 20.00 5.00 Ketara 9 Anak Endau (1985) / L Pahang Tanah 18.0(L) 700(L) 23.0 36 38.0(L) 250 7.20 19.00 Tinggi 10 Labong (1949) / L Johor Tanah 10.67 259 10.67 16 12.8(L) 84.5 6.05 8.03 Ketara 11 Bekok (1990) / L Johor Tanah 20.3(L) 3460(L) 23.00 326 32.0(L) 1152 12.00 13.30 Tinggi 12 Sembrong (1984) / L Johor Tanah 11.0(L) 1770(L) 15.0 130 18.0(L) 640 8.50 8.50 Tinggi 13 Macap (1982) / L Johor T 11.5(L) 550 19.81 77 30.6 306 9.09 15.85 Ketara 14 Perting (2003) / L Pahang Telap 21.5(L) 138.6 118.0 125 NA 28.3 1.05 NA Tinggi 15 Beris (2004) / L Kedah CFR 40.0(L) 155 88.0 116 122.4(L) 260 16.1 84.00 Tinggi PETUNJUK L - Empangan Besar / S - Empangan Kecil NPL - Aras Takungan Biasa Mcm - 1 x 106 m3 NA - Tiada NA - Tiada F - Tebatan Banjir W - Bekalan Air I - Pengairan Sr - Penahanan Kelodak CFR - Empangan Tambakan Batu dengan Permukaan Konkrit Kompedium 2020 m.s. 141 Fungsi I/W/F I/W/F I/W I/W Sr Sr Sr W/F I/W I/W I/W W/F W/F W/F Sr I/W/F
Jadual 10.2: Informasi Empangan bukan JPS Yang Dilapor Kepada Majlis Keselamatan Semasa Operasi Banjir EMPANGAN KOLAM TAKUNGAN . l i B n u h a T ( n a g n a p m E a m a N , r a s e B = L ( z i a S / ) a n b D p a S i i ) l i c e K = S ) i r e g e N s a k o L s i n e J m g g n T g n a n a P m k a c n u P k a c n u P s a r A ) m ( n a s a w a K n a h a d a T i t i s a p a K m c M ( r u A n a h a u L l h a p m L i m u m s k a M i ) s c e m u c ( s a u L n a a k u m r e P m k q s ( a s a B s a r A i ) m L P N ( a n a c n e B s a e K 1 Kenyir (1992)/L Terengganu Conventional Rockfill 155.0 800 155.0 2500 13500 7000 369.00 145.00 High 2 Pergau (1996)/L Kelantan Zonned Earthfill 75.0 750 642.0 154 62.5 2470 4.30 636.0 High 3 Sultan Abu Bakar SAB (1963)/L Pahang Concrete Buttress 40.0 152 1071.0 159 6.7 963 0.50 1070.00 High 4 Jor (1968)/L Perak Earthfill 45.0 209 497.0 275 308 1104 0.30 493.00 High 5 Mahang (1968)/L Perak Earthfill 20.0 229 73.0 359 0.4 50 0.10 72.00 High 6 Temenggor (1977)/L Perak Earthfill 127.0 537 257.0 3506 6050 2830 174.00 248.00 High 7 Bersia (1983)/L Perak Concrete Gravity 35.5 252 143.3 3550 57.7 5280 5.70 141.50 High 8 Kenering (1984)/L Perak Concrete Gravity with Dykes 45.5 540 113.7 5713 352 96.0 40.50 111.30 High 9 Chederoh (1930)/L Perak Hollow Ambursen Concrete 20.1 390 60.5 6688 95 14700 20.50 60.40 High 10 Durian Tunggal (1974)/L Melaka Earthfill 25.0 285 31.0 41.4 32.6 362 5.80 28.41 Significant Kompedium 2020 m.s. 142 s g n u F HP/F HP HP HP HP HP HP HP HP W k i l i m e P TNB TNB TNB TNB TNB TNB TNB TNB TNB SYARIKAT AIR MELAKA BERHAD
. l i B n u h a T ( n a g n a p m E a m a N , r a s e B = L ( z i a S / ) a n b D p a S i i ) l i c e K = S ) i r e g e N s a k o L s i n e J EMPANGAN m ( g n a g g n j n a P T m k a c n u P m k a c n u P s a r A n n a s a w a K a h a d a T t i s a p a K ) m c M ( KOLAM TAKUNGAN r u A n a h a u L l h a p m L i m u m s k a M i ) s c e m u c ( s a u L n a a k u m r e P m k q s ( a s a B s a r A i m L P N ( a n a c n e B s a e K 11 Asahan (1932)/S Melaka Earthfill 10 350 71.25 n/a 0.7 n/r 0.17 70.95 Low 12 Ayer Keroh (1980)/S Melaka Earthfill 7.0 120 22.2 1.69 0.3 n/r 0.09 20.73 Low 13 Bunded Storage (1991)/S Melaka Earth Perimeter Bund 10.0 2200 5.5 0.4 0.85 n/r 0.40 3.00 Significant 14 Jus (2003)/L Melaka Earthfill 30.0 1300 75.5 23 45 122 5.35 73.00 Low 15 Batang Ai Hydro- electric Station (1985)/L Sarawak Rockfill with Concrete Face 85.0 649 115.0 1200 2650 2613 90.00 112.00 High 16 Tenom (1984)/S Sabah Run-Of-River Type n/r n/r n/r 7815 4.7 690 n/r 173.90 Moderate/ Low 17 Klang Gates (1956)/L Selangor Concrete 35.89 138.7 97.87 77.16 32.02 400 270 95.22 High 18 Langat (1976)/L Selangor Earthfill 61.0 366 223.71 41.44 38.42 550 2500 220.95 High 19 Tasik Subang (1950)/S Selangor Earthfill 9.1 123 38.71 10.16 3.5 22 0.75 37.87 High 20 Semenyih (1982)/L Selangor Earthfill 49.0 800 115.00 56.7 61.4 20000 3.50 111.00 High 21 Sungai Tinggi (1995)/L Selangor Earthfill 57.5 280 53.00 40 122.5 1800 8 59.5 Significant Kompedium 2020 m.s. 143 s g n u F W Rc W W HP HP W W W W W RR k i l i m e P SYARIKAT AIR MELAKA BERHAD SYARIKAT AIR MELAKA BERHAD SYARIKAT AIR MELAKA BERHAD SYARIKAT AIR MELAKA BERHAD SESCO SESB JBA JBA JBA JBA JBA
EMPANGAN KOLAM TAKUNGAN . l i B n u h a T ( n a g n a p m E a m a N , r a s e B = L ( z i a S / ) a n b D p a S i i ) l i c e K = S ) i r e g e N s a k o L s n e J m g g n T g n a n a P j m ( k a c n u P m k a c n u P s a r A n a s a w a K n a h a d a T m k q s ( i t i s a p a K ) m c M ( r u A n a h a u L l h a p m L i m u m s k a M i ) s c e m u c ( s a u L n a a k u m r e P m k q s ( a s a B s a r A i ) m L P N ( a n a c n e B s a e K 22 Sungai Selangor (2001)/L Selangor Earth Core Rockfill 110 800 227.0 19.7 235 3000 6 220 High 23 Kelinchi (1998)/L N.Sembilan Earthfill 70 270 220 38.3 50 576 1.9 215 n/a 24 Sungai Beringin (1990)/S N.Sembilan Concrete 14.0 111 139.0 5.65 0.525 215 0.50 135.00 n/a 25 Sungai Terip (1987)/L N.Sembilan Earthfill 43.0 500 105.5 25.9 48 340 2.43 103.00 n/a 26 Hulu Muar (1992)/L N.Sembilan Earthfill 52 300 162 144 53 2150 4 154 n/a 27 Gemenceh (1999)/L N.Sembilan Earthfill 39.0 270 116.5 36.9 30.8 230 2.80 111.00 n/a 28 Babagon (1997)/S Sabah Rockfill 73 375 133.1 30 16.6 2136 0.75 122 High 29 Pinangsoo (1969)/S Sabah Earthfill 12.0 65 18.30 3.37 0.49 84 0.50 16.24 n/a 30 Sepagaya (1984)/L Sabah Rockfill 22.86 73.15 82.296 25.9 2.05 70 0.28 80 n/a 31 Timbangan (1984)/L Sabah Concrete 15.24 156 57.6 21.7 0.81 162 0.22 55.5 n/a 32 Sg Cheneh (2002)/L Pahang Zonned Earthfill 48.0 400.0 80.5 152 260 1223 16.20 74.00 n/a 33 Malut (1967)/L Kedah Earthfill 40.0 265.0 79.0 3.4 7.16 150 0.58 75.0 n/a 34 Bukit Kuda (1985)/S Labuan Earthfill 16.76 304.8 16.76 1.995 4.024 16.99 1.05 15.24 High 35 Kerupang (1985)/S Labuan Earthfill 11.6 91.4 16.76 0.486 0.216 14.16 0.053 12.20 Low 36 Sg Pagar (1985)/S Labuan Earthfill 18.29 103.6 20.42 0.77 0.344 24.07 0.094 15.24 Low Kompedium 2020 m.s. 144 s g n u F W RR W W W/I W/I W/F W W W W R/R W W W W k i l i m e P JBA JBA JBA JBA JBA JBA JBA JBA JBA JBA JBA JBA JBA JBA
EMPANGAN KOLAM TAKUNGAN . l i B p a S n u h a T ( i n a g n a p m E a m a N ) l i c e K = S , r a s e B = L ( z i a S / ) a n b D i i ) i r e g e N s a k o L s i n e J m g g n T g n a n a P m ( k a c n u P ) m ( k a c n u P s a r A n a s a w a K n a h a d a T m k q s ( m c M i t i s a p a K r u A n a h a u L l h a p m L i m u m s k a M i ) s c e m u c ( s a u L n a a k u m r e P m k q s ( a s a B s a r A i ) m L P N ( a n a c n e B s a e K 37 Air Hitam (1962)/L P.Pinang Earthfill 51.8 243.9 236.54 5.747 2.61 113 0.202 234.70 High 38 Mengkuang (1985)/L P.Pinang Earthfill 46.34 1005 45.34 3.9 23.6 430 1.74 43.3 Significant 39 Teluk Bahang (1999)/L P.Pinang Earthfill 53.5 685 53.5 9.84 19.24 760 0.95 48.00 Significant 40 Cherok To'Kun (1834)/S P.Pinang Earthfill 11.0 2 11.0 1.287 0.08 n/a 0.10 10.00 Significant 41 Berapit (1896)/S P.Pinang Earthfill 12.5 2 12.5 1.154 0.15 n/a 2.10 12.00 Low 42 Bukit Panchor (1931)/S P.Pinang Earthfill 7.3 10 7.3 6 0.27 n/a 0.50 5.80 Low 43 Congok (1960)/S Johor Earthfill 7.0 660 7.5 15.5 1 n/a 4.52 5.30 Significant 44 Juaseh (1992)/L Johor Earthfill 30.0 86.5 86.5 29.47 30 382 2.71 82.50 High 45 Lebam (1979)/L Johor Earthfill 9.0 400 16.00 19.39 13.6 212.2 3.95 14.00 High 46 Gunung Ledang (1959)/S Johor Concrete 10.5 79.4 n/a n/a 0.3 n/a n/a n/a n/a 47 Layang (Lower) (1985)/S Johor Earthfill 8.00 700 9.00 25 15 9 3.4 3.0 - 5.0 Low 48 Layang (Upper) (1985)/L Johor Earthfill 20.00 600 29.20 30.5 45 191 6.5 22-25 Significant 49 Air Kuning (1991)/L Perak Earthfill 18.0 520 44.0 16.13 1.8 7.7 0.018 42.50 High Kompedium 2020 m.s. 145 s g n u F W W W W W W W W W W W W W k i l i m e P PBAPP PBAPP PBAPP PBAPP PBAPP PBAPP SAJ HOLDING SDN BHD SAJ HOLDING SDN BHD SAJ HOLDING SDN BHD SWC ESB ESB LEMBAGA AIR PERAK
EMPANGAN KOLAM TAKUNGAN . l i B p a S n u h a T ( i n a g n a p m E a m a N ) l i c e K = S , r a s e B = L ( z i a S / ) a n b D i i ) i r e g e N s a k o L s n e J m g g n T m k a c n u P g n a n a P ) m ( k a c n u P s a r A n a s a w a K n a h a d a T m k q s ( m c M ( i t i s a p a K r u A n a h a u L l h a p m L i m u m s k a M i ) s c e m u c ( n a a k u m r e P s a u L m k q s ( a s a B s a r A i m L P N ( a n a c n e B s a e K 50 Sultan Azlan Shah/Sg Kinta (2006)/L Perak Concrete 90.0 797 250.0 145 29.55 2250 1.01 245.00 High 51 Sika (1963)/L Sarawak Homogeneous Clay Fill Dam with rockfill on the upstream slope 27.0 270 25.0 30 3.28 n/a 0.351 20.00 n/a 52 Assyakirin (2004)/L Sarawak Earthfill/ Weak Rockfill n/a 1000 (Including Saddle Dam) 35.0 27.9 n/a n/a n/a 30.00 n/a 53 Air Kuning (1934)/S Selangor Concrete 10.0 50 35.50 27.9 0.06 n/a 0.04 31.00 n/a 54 Sungai Baru (1934)/S Selangor Concrete 10.3 67 38.30 0.9 0.15 690 0.05 37.80 n/a 55 Muda (1966)/L Kedah Concrete Buttress with Cable Anchors 37 250.0 105.15 984 154 2000 15.5 ** High 56 Pedu (1966)/L Kedah Rockfill 61 220.0 100.13 171 1080 280 52.00
High 57 Ahning (1985)/L Kedah Rockfill 74.0 270 115.50 120 275 840 11.00 *** High *** ** * Aras takungan biasa berbeza bagi setiap tahun. Aras takungan tertinggi dan terendah Empangan Ahning ialah 114.0m dan 89.57m MSL masing-masing. Aras takungan biasa berbeza bagi setiap tahun. Aras takungan tertinggi dan terendah Empangan Muda ialah 103.29m dan 83.69m MSL masing-masing. Aras takungan biasa berbeza bagi setiap tahun. Aras takungan tertinggi dan terendah Empangan Pedu ialah 98.60m dan 75.60m MSL masing-masing. PETUNJUK TNB SAMB SESCO SESB PBAPP SAJ - - - - Tenaga Nasional Berhad Syarikat Air Melaka Malaysia Berhad Sarawak Electricity Sdn. Bhd. Sabah Electricity Sdn. Bhd. Perbadanan Bekalan Air Pulau Pinang Syarikat Air Johor Holdings Sdn. Bhd. ESB JKR LAP MOA MADA SWC - - - - Equiventures Sdn. Bhd. Jabatan Kerja Raya Lembaga Air Perak Kementerian Pertanian dan Industri Asas Tani Lembaga Kemajuan Pertanian Muda Southern Water Corporation Kompedium 2020 m.s. 146 s g n u F W W W W Rc I I W,I k i l i m e P LEMBAGA AIR PERAK JKR SARAWAK JKR SARAWAK MOA MOA MADA MADA MADA
Jadual 10.3: Senarai Projek - Projek Utama Bahagian Rekabentuk Dan Empangan Yang Siap Dilaksanakan Dalam RMKe-11 Bil Projek Kos Projek (RM) Pengurusan Keselamatan Struktur Empangan 1 Consultancy Services For The Development Of The National Dam Safety Guidelines And The National Dam Safety Management Act 1.28 Juta 2 Consultancy Services For The Formal Safety Inspections Of Bukit Kwong Dam, Chereh Dam and Upper Muar/Talang Dam 1.3 Juta Projek Bersepadu Meningkatkan Keselamatan Empangan-empangan JPS Malaysia 3 Kerja-Kerja Menaiktaraf Fasiliti Empangan - Kerja Membekal Dan Memasang Pagar Keselamatan Anti Climb & Anti Cut Di Kawasan Operasi Empangan Anak Endau (Tebing Kiri), Daerah Rompin, Pahang 652,000 Menaiktaraf Empangan Timah Tasoh Fasa 2 4 Menaiktaraf Jalan Kangar-Padang Besar, Jalan Lencongan Barat Timah Tasoh Dan Jalan Sahabat - Kg Aman Serta Kerja-Kerja Berkaitan Di Bawah Projek Menaiktaraf Empangan Timah Tasoh, Perlis, Fasa 2 - Pakej 3 35.44 Juta 5 Pembinaan Ban Pelindungan Dan Sistem Perparitan Dalaman Serta Kerja-Kerja Berkaitan Di Mukim Kg Tasoh Di Bawah Projek Menaiktaraf Empangan Timah Tasoh, Perlis, Fasa 2 - Pakej 4 (Tawaran Semula) 37.76 Juta Kompedium 2020 m.s. 147 Tahun Siap 2019 2018 2018 2017 2018
Jadual 10.4: Projek-projek Utama Rekabentuk Bil Projek Tahun Siap Rekabentuk A) Rekabentuk Dalaman Unit JPS 1 Projek Pembangunan Lembangan Sungai Bersepadu Sungai Kuantan, Pahang Darul Makmur Pakej 1: Projek Menaiktaraf Sg. Belat dan Membina Struktur Pencegah Banjir serta Kerja-kerja Berkaitan. 2017 2 Projek Pembangunan Lembangan Sungai Bersepadu Sungai Kuantan, Pahang Darul Makmur Pakej 1: Projek Menaiktaraf Sg. Belat dan Membina Struktur Pencegah Banjir serta Kerja-kerja Berkaitan. 2017 3 Projek Menaiktaraf Infrastruktur Mekanikal dan Elektrikal untuk Kawalan Banjir di Stesen Pam Parit A, Kg. Menteri Kuala Sepetang, Daerah Larut, Perak Darul Ridzuan. 2017 4 Rancangan Tebatan Banjir Kg. Gajah - Kerja Menaiktaraf Parit P4, Mukim Kg. Gajah, Daerah Perak Tengah, Perak Darul Ridzuan (Rumah Pam & Pump Sump) 2017 5 Cadangan Pemasangan Papan Iklan Billboard Program Cintai Sungai / Sumber Air (Single Panel & Dua Panel) (Melaka, Kedah dan WP Kuala Lumpur) 2017 6 Projek Menaiktaraf Parit di Kampung Paya Pupuk, Daerah Tangkak, Johor. 2017 7 Kerja-kerja Membina dan Menyiapkan 5 buah Rumah Pam Serta Kerja Berkaitan Bagi Kawalan Banjir, Daerah Bagan Datuk, Perak. 2017 8 Projek Pembinaan U-Shape Konkrit dari Sungai Batu Pahat ke Pekan Semerah - Kerja- kerja Menaiktaraf Sistem Saliran Mesra Alam Peserai dan Kerja-kerja Berkaitan Daerah Batu Pahat, Johor. 2017 9 Kerja-Kerja Membaikpulih Dan Memperkukuhkan Ban Sungai Semarang Serta Kerja-kerja Berkaitan Di Mukim Dengkil Sepang Selangor 2017 10 Kerja-kerja Membina Laluan Konkrit (Ramp) Untuk Kegunaan Bot Di Kolam Batu 2017 Kompedium 2020 m.s. 148
Bil Projek Tahun Siap Rekabentuk 11 Projek Membina Stor Peralatan ROL Di Pusat Operasi ROL PLSK 2017 12 Menaiktaraf Sistem Saliran Mesra Alam Sg. Suloh, Daerah Batu Pahat, Johor 2018 13 Rancangan Tebatan Banjir Sungai Jebong, Daerah Larut, Matang dan Selama, Perak Darul Ridzuan. 2018 14 Projek Menaiktaraf Sistem Saliran Pengairan Sg. Manik, Fasa 2, Daerah Hilir Perak, Perak. 2018 15 Projek Menaiktaraf Tebatan Banjir (RTB) Politeknik Kota Bharu, Daerah Kota Bharu, Kelantan 2018 B) Rekabentuk Dalaman Unit Agensi Luar/NADMA/IKRAM 16 Cadangan Pemulihan Sungai dan Cerun Berisiko Runtuh Di Cameron Highlands Pahang - Kerja- kerja Pembaikan Cerun Di Parkir Berhadapan Petronas Ringlet. 2017 17 Cadangan Pemulihan Sungai dan Cerun Berisiko Runtuh di Cameron Highlands, Pahang Darul Makmur - Kerja-Kerja Pembaikan Cerun Taman Mawar. 2018 C) Kerja-Kerja Forensik 18 Pengukuhan Integriti Dan Keselamatan Struktur Ampang Jajar, Headworks, Tidal Control Gate, Rumah Pam, Jambatan Dan Struktur Lain Berkaitan. 2017 19 RTB Teluk Intan - Kerja-kerja Tebatan Banjir Dari Kampung Terengganu Ke TCG T10-J Jalan Woo Saik Hong Teluk Intan Perak 2017 20 Pembinaan Lencongan Sungai Baru Dan Menaiktaraf Sungai Anak Bukit Serta Kerja-kerja Berkaitan Rancangan Tebatan Banjir Sungai Kedah/Anak Bukit Kedah 2017 Kompedium 2020 m.s. 149
Bil Projek Tahun Siap Rekabentuk 21 Membina 3 Buah Rumah Pam Serta Kerja-kerja Berkaitan di Daerah Bandar Bahru Kedah (Bagan Samak & Parit Nibong) 2017 22 Pengukuhan Integriti Dan Keselamatan Struktur Ampang Jajar, Headworks, Tidal Control Gate, Rumah Pam, Jambatan Dan Struktur Lain Berkaitan. 2018 23 Projek Tebatan Banjir dari Kampung Terengganu ke TCG T10-G, Jalan Woo Saik Hong, Teluk Intan, Perak (Zon A) 2018 24 Projek Tebatan Banjir dari Kampung Terengganu ke TCG T10-G, Jalan Woo Saik Hong, Teluk Intan, Perak (Zon B) 2018 25 Projek pengindahan dan pembersihan Sungai Melaka, Parcel 2 2018 Kompedium 2020 m.s. 150
HUMID TROPICS CENTRE KUALA LUMPUR (HTC KL) 11.1 Peranan Menyelaraskan perlaksanaan projek dan kegiatan kerjasama dalam penyelidikan hidrologi dan sumber air. Mewujudkan jaringan (networking) antara lain-lain Jawatankuasa IHP Kebangsaan dan pusat-pusat peringkat serantau dan dunia dalam pertukaran maklumat saintifik dan teknikal. Mengendalikan kursus, latihan, seminar, bengkel dan mesyuarat untuk menjana pemindahan teknologi. Menerbitkan dan menyebarkan penerbitan-penerbitan berkaitan hidrologi dan sumber air. 11.2 Latarbelakang HTC Kuala Lumpur (HTC KL) telah ditubuhkan melalui satu perjanjian persefahaman di antara Kerajaan Malaysia dan The United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO) yang telah ditandatangani pada 28 Oktober 1999 bagi menjalankan usahasama di antara negara di Asia Tenggara dan Pasifik dalam bidang hidrologi dan sumber air. Ianya beroperasi sebagai bahagian di Jabatan Pengairan dan Saliran (JPS) di bawah Kementerian Alam Sekitar dan Air seperti di Gambarajah 11.1 dan 11.2. Objektif penubuhan HTC KL adalah:
Untuk mempromosikan suasana yang kondusif untuk kolaborasi antara negara-negara di wilayah Asia Tenggara dan Pasifik melalui pertukaran teknologi dan maklumat, pendidikan dan sains.
Untuk meningkatkan pengetahuan saintifik dan teknologi mengenai kitaran hidrologi, sehingga meningkatkan Keupayaan untuk mengurus dan mengembangkan sumber air dengan lebih menyeluruh. Fungsi HTC KL adalah seperti berikut: i. ii. Menyelaras pelaksanaan kerjasama dalam penyelidikan dan aktiviti-aktiviti hidrologi dan sumber air; Menjalinkan rangkaian maklumat dalam Jawatankuasa Kebangsaan IHP dan pusat-pusat yang serupa untuk pertukaran maklumat saintifik dan teknikal mengenai hasil penyelidikan; Menganjurkan kursus latihan, seminar, bengkel dan mesyuarat untuk pertukaran pengetahuan dan teknologi; dan iii. iv. Menghasilkan penerbitan berkaitan hidrologi dan sumber air dan media untuk edaran. Kompedium 2020 m.s. 151
Gambarajah 11.1: Jaringan (Networking) antara UNESCO's di Paris dan ahli negara UNESCO di Asia Tenggara dan Pasifik. Kompedium 2020 m.s. 152
Gambarajah 11.2: National Committees for Intergovernmental Hydrological Programme for South-East Asia and the Pacific (Rujukan: HTC, 2018) Kompedium 2020 m.s. 153
11.3 Tropika Lembap 11.3.1 Definisi Tropika Lembap Tropika Lembap boleh didefinisikan secara amnya sebagai rantau yang berada di antara Garisan Sartan (kira-kira 23°26' (23.5°) U) di Hemisfera Utara, dan Garisan Jadi (23°26' (23.5°) S) di Hemisfera Selatan. Kawasan ini menerima sekurang- kurangnya 1600mm jumlah hujan setahun. Dengan itu, jumlah luas kawasan adalah lebih kurang 29.4 juta km persegi atau 22% daripada keluasan daratan di permukaan bumi. Kawasan Tropika Lembap ditakrifkan sebagai kawasan yang bersuhu tinggi secara konsisten; kadang-kadang bermusim, hujan; dan kelembapan relatif yang tinggi (Lugo dan Brown, 1991). Jumlah hujan tahunan melebihi atau sama dengan potensi pengembalian kelembapan ke atmosfera melalui penyejatan. Jumlah hujan tahunan biasanya antara 1,500mm hingga 2,500mm, tetapi boleh juga mencecah 6,000mm. Secara umum, musim di kawasan Tropika Lembap ditentukan oleh variasi hujan, bukan suhu. Kebanyakan kawasan mengalami tidak lebih dari 4 bulan dengan jumlah hujan yang kurang dari 200mm setiap tahun. Kira-kira 56 buah negara, dengan jumlah penduduk 2 bilion, terletak sebahagian atau keseluruhannya di kawasan Tropika Lembap (Jadual 11.1 & Jadual 11.1a. Sebanyak.45% kawasan Tropika Lembap di dunia terdapat di Amerika (pada dasarnya Amerika Latin), 30% di Afrika, dan 25% di Asia. Sebahagian kecil kawasan Tropika Lembap boleh dijumpai di kawasan lain seperti Hawai dan bahagian pantai Timur Laut Australia (National Academy Press, 1993). Kompedium 2020 m.s. 154
Jadual 11.1: Maklumat Umum Tropika Bil Perkara Butiran 1. 2. 3. 4. Keluasan kawasan Tropika Lembap di permukaan bumi Peratus keluasan kawasan Tropika Lembap di permukaan bumi daripada keluasan daratan di permukaan bumi (Rujukan: UN) Anggaran jumlah penduduk dunia menjelang tahun 2030 (Rujukan: UN) Anggaran jumlah penduduk menetap dalam kawsan Tropika Lembap menjelang Tahun 2030 29.4 juta km persegi 40% 8.6 bilion 40-50% penduduk dunia (Rujukan: UN) Jadual 11.1a: Negara Terletak Sebahagian atau Keseluruhannya di dalam Tropika Lembap Wilayah Negara Asia Selatan Tengah (Middle South Asia) Asia Tenggara (Southeast Asia) Amerika Tengah (Middle America) Tropika Amerika Selatan (Tropical South America) Afrika Barat (West Africa) Afrika Tengah (Central Africa) Afrika Timur (Eastern Africa) JUMLAH 1-Bangladesh, 2-India, 3-Sri Lanka 4-Brunei, 5-Cambodia, 6-Indonesia, 7-Laos, 8-Malaysia, 9-Myanmar, 10-Papua New Guinea, 11-The Philippines, 12-Thailand, 13-Vietnam 14-Belize, 15-Costa Rica, 16-Dominican Republic, 17-El Salvador, 18-Guatemala, 19- Haiti, 20-Honduras, 21-Mexico, 22-Nicaragua, 23-Panama, 24-Puerto Rico (U.S.), 25- Trinidad and Tobago 26-Bolivia, 27-Brazil, 28-Colombia, 29-Ecuador, 30-French Guiana, 31-Guyana, 32-Peru, 33-Suriname, 34-Venezuela 35-Côte d'Ivoire, 36-Ghana, 37-Guinea, 38-Guinea-Bissau, 39-Liberia, 40-Nigeria, 41- Sierra Leone, 42-Togo 41-Cameroon, 44-Central African Republic, 45-Congo, 46-Equatorial Guinea, 47-Gabon, 48-São Tomé and Principe, 49-Zaire, 50-Burundi, 51-Kenya, 52-Madagascar, 53-Mauritius, 54-Mozambique, 55-Rwanda, 56-Tanzania, 57-Uganda 57 Kompedium 2020 m.s. 155
11.3.2 Isu Berkaitan Kawasan Tropika Lembap di Rantau Asia i) Penduduk yang paling ramai (lebih kurang 500 juta penduduk pada tahun 1996) dan terus meningkat terutama di kawasan bandar dan menyebabkan masalah berkaitan dengan air turut meningkat. ii) Berhadapan dengan cabaran air tawar yang serius, dari kekurangan air, kualiti air yang kurang baik, kekurangan kemudahan sanitasi, kepada bencana berkaitan air seperti banjir dan kemarau. iii) Ancaman kepada pembangunan mampan dan perlindungan persekitaran. Kompedium 2020 m.s. 156
11.4 Kajian Koloborasi HTC KL No./IHP Tema IHP/Nama Kajian IHP PHASE V HYDROLOGY AND WATER RESOURCESDEVELOPMENT ENVIRONMENT IN A VULUNERABL 1 Small Island Hydrological Study at Tioman Island IHP PHASE VI WATER INTERACTIONS: SYSTEMS AT RISK AND SOSIAL CHALLENGES 2 Development of Temporal Pattern of Urban Areas and PMP Derivation for Malaysia 3 Development of Runoff Characteristics to Validate Manual Saliran Mesra Alam 4 Development of Runoff Generation and Catchment Responses in Forested and Agricultural Sites 5 Detailed Hydrological Balance Study of Wetlands at Paya Indah IHP PHASE VII WATER DEPENDENCIES: SYSTEM UNDER STRESS AND SOCIETAL RESPONSES 6 Integrated and Multidisciplinary on Flood Hazard Assessment in Johor, Malaysia 7 MSMA Stormwater Management Eco-Hydrology Project at Humid Tropics Centre Kuala Lumpur 8 Erosion Risk Categorization Potential at Sg. Langat 9 Monitoring Rainwater Harvesting Effectiveness in Pulau Perhentian 10 Sewage Treatment Using Solar Still in Pulau Perhentian 11 Upscaling of MSMA Eco-Hydrology at Catchment Level (Sg. Langat) 12 Impact on Reservoir Sediment & Water Quality at Sembrong Dam & Study on Agricultural Non Point Source Pollution in River Kompedium 2020 m.s. 157 Tahun 1996-2001 1998-2000 2002-2007 2004-2006 2004-2007 2004-2007 2005-2008 2008-2013 2008-2010 1999-2012 2011-2013 2011-2013 2011-2013 2012-2013 2011-2015
No./IHP Tema IHP/Nama Kajian 13 Remediation of Pollution from Large Point Sources for Sg. Hiliran - MUWAREC IHP PHASE VIII WATER SECURITY: RESPONSES TO LOCAL, REGIONAL AND GLOBAL CHALLENGES 14 Application of a Stepped Solar Still for Drinking Water Desalination at Pulau Perhentian. 15 Pembangunan Penggunaan Semula Alum Sludge (by-product water treatment plant) 16 Decision Support system (DSS) for MSMA Integrated Stormwater Management Ecohydrology (MSMA ISME) at HTC KL and Upscaling MSMA ISME Langat River Basin 17 Artificial Bio-Macropore for Enhancing Soil Infiltrability for Urban catchment at HTCKL and Langat-HELP River Basin 18 Rural River Rejuvenation (R3) Project at Sungai Jenderam, Sepang 19 Debris Mud Flow Warning System 20 Research on Performance of Gross Pollutant Trap (GPT) Trapping Devices versus Life Cycle Cost and Gross Pollutant Management Strategies Knowledge Portal Case Study Putrajaya 21 Debris Mud Flow Warning System (Phase II) 22 Mobile Flood Wall Barrier (MFWB) 23 Urban Heat Islands (UHI) 24 Biodiversity Flow at Jenderam River, Tributary of Sg Langat (subject to budgetry) 25 Biodiversity Flow at Tasik Chini (Lake) 26 Kajian Pembangunan Prototaip Dinding/Tembok Penahan Banjir Mudah Alih 27 Study on Performance and Optimum Numbers of Gross Pollutant Traps (GPTs) Devices for River of Life (RoL) Project Kompedium 2020 m.s. 158 Tahun 2011-2015 2014-2021 2014-2016 2014-2016 2014-2015 2014-2015 2014-2015 2014-2015 2014-2015 2016-2017 2016-2017 2016-2017 2016-2017 2016-2017 2016-2021 2017-2017
No./IHP Tema IHP/Nama Kajian Tahun 28 Kerja-Kerja Pengubahsuaian Struktur Sediada dan Pembinaan Struktur Jeram di Sungai Jenderam Serta Kerja-Kerja Lain Berkaitan 2017-2018 11.5 Aplikasi Koloborasi Penyelidikan & Pembangunan 11.5.1 Water Sensitive Urban Drainage Design (WSUD) For Integrated Storm Water Management at Local Scale Projek Water Sensitive Urban Drainage Design (WSUD) dibawah projek MSMA Stormwater Management Eco- Hydrology Project at Humid Tropics Centre Kuala Lumpur merangkumi semua aspek dalam pengurusan kitaran air bandaran termasuk pengumpulan air dan pembaikan (treatment) air hujan dan air buangan untuk kegunaan harian selain untuk bekalan air minum. Ianya bertujuan untuk mengurangkan kesan dari impak pembangunan dan menggalakkan kitaran air secara semulajadi. Rekabentuk dan pembinaan telah siap dalam tahun 2009. HTC KL telah menyediakan Garis Panduan/Manual Rekabentuk untuk enam (6) komponen projek tersebut. i) Grey Water Reuse System Konsep Grey Water Reuse System masih sangat mentah di rantau ini kerana kesedaran orang ramai terhadap konsep Grey Water tidak tersebar luas. Grey Water ditakrifkan sebagai air kumbahan tanpa apa-apa input dari tandas, yang bermaksud sama dengan air kumbahan yang dihasilkan di tab mandi, pancuran mandian, basuh tangan dan mesin dobi di isi rumah, bangunan pejabat, sekolah, dan lain-lain. Grey Water yang dirawat boleh digunakan untuk banyak tujuan seperti sebagai air tandas, pengairan taman dan pengairan rekreasi. Biasanya sistem rawatan adalah bersifat mudah untuk tujuan pengairan landskap, seperti penapisan pasir/kerikil atau penyelesaian dan pengapungan dikendalikan untuk mencegah penyumbatan sistem pengedaran. Langkah pembasmian kuman telah ditambah untuk membuang bahan pencemar. Grey Water dikitar semula untuk memberi manfaat kepada manusia dan alam semulajadi, terutamanya di kawasan bandar seperti Kuala Lumpur di mana penyimpanan air menjadi trend utama. Kompedium 2020 m.s. 159
ii) A Wetland System Kemudahan rawatan komuniti dengan sistem paya cetek yang ditanam dengan tumbuh-tumbuhan baru yang direka untuk merawat larian air hujan. Istilah "tanah lembap" merangkumi pelbagai persekitaran basah, termasuk rawa- rawa, paya, padang rumput basah, dan tanah lembap pasang surut, dataran banjir dan riben (riparian) sepanjang saluran sungai. Tanah ladang yang dibina juga boleh mengurangkan kadar puncak dan juga mengurangkan kelajuan larian ke tahap tertentu. Disamping itu juga boleh memberi faedah estetika dan habitat hidupan liar yang banyak. Kawasan tanah lembap yang dibina menyediakan beberapa kelemahan pengaliran aliran ribut kecil. Sistem ini terdiri daripada badan-badan air cetek yang banyak tumbuh-tumbuhan yang digunakan untuk meningkatkan pemendapan, penapisan halus dan proses pengambilan biologi untuk menghilangkan pencemaran dari air hujan. Tahap air meningkat semasa peristiwa hujan dan saluran dikonfigurasi untuk melancarkan aliran perlahan. Tanah lembap yang dibina adalah sistem rawatan yang sesuai untuk air kumbahan perumahan, perbandaran, perindustrian dan air hujan. iii) Rainwater Harvesting System Komponen SME yang secara umumnya, terdiri daripada tiga elemen asas, sistem pengumpulan, sistem pengangkut dan sistem storan. Bagaimanapun, dengan kemunculan teknologi terkini, ianya adalah lebih ekonomi untuk merawat air hujan yang dikumpul untuk ditukar kepada air minuman berkualiti yang baik. Untuk kajian ini, sistem penuaian air hujan yang dicadangkan terdiri daripada sistem Reverse Osmosis (RO) di mana hanya air tulen yang lebih tinggi berbanding dengan air yang boleh dibekalkan boleh melalui sistem RO. Tidak ada masalah virus atau organik yang boleh melalui rawatan air hujan yang telah diproses. Sistem Penulenan Ultra Violet juga akan dipasang suapaya boleh digunakan untuk minuman (untuk diletakkan di dapur). iv) Green Roof System Diperkenalkan di Malaysia yang disertai dengan keperluan Kementerian Tenaga, Sains, Teknologi, Alam Sekitar & Perubahan Iklim (MESTECC) sebagai sebahagian daripada inisiatif teknologi hijau dalam industri pembinaan. Objektif utama adalah menggunakan rumput sebagai penebat, dan menjadi lapisan kalis air. Green Roof System yang disyorkan tidak hanya pandangan panorama dari pemandangan padang rumput hijau, tetapi juga membantu mengawal air larian hujan dan suhu kawasan tersebut. Kompedium 2020 m.s. 160
v) Bioretention System Konsep dalam mengawal pengurusan air ribut untuk persekitaran bandar Malaysia. Ia adalah langkah pengurusan terbaik air hujan dan berasaskan tumbuhan yang digunakan untuk menapis larian air. Konsep ini menggalakkan perubahan dalam infrastruktur air bandar dari sistem kejuruteraan keras dan longkang kepada sistem vegetasi. Pada amnya ia bertindak sebagai kemurungan apabila air hujan diarahkan, disimpan untuk tempoh masa yang singkat dan dirawat oleh fungsi fizikal, kimia dan biologi. Ianya adalah sistem vegetasi yang agak kecil dengan penuaian fungsi, penapis dan membersihkan air ribut melalui media penapis dan saluran bawah tanah sebelum menyimpan untuk menggunakan semula atau menunaikan air ribut ke dalam perairan yang diterima. vi) Permeable Pavement System Alternatif kepada permukaan asfalt dan konkrit. Permeable pavement membolehkan air hujan menyusup ke dalam tangki simpanan di bawah permukaan tanah yang akhirnya mengisi semula air disamping mengasingkan bahan pencemar. Lapisan tangki simpanan terdiri daripada batu hancur atau batu kerikil yang digunakan untuk menapis air sebelum ia menyusup ke tanah atau dilepaskan ke arah sistem saliran paip. Sistem penuaian air hujan terdiri daripada pra-rawatan dan rawatan. Ianya terdiri daripada lapisan batu kecil / pasir di bawah permukaan untuk melambatkan aliran air hujan bagi menapis air hujan tersebut. 11.5.2 Stepped Solar Still for Seawater Desalination Penggunaan tenaga solar dalam proses rawatan air adalah salah satu alternatif yang menjanjikan untuk menangani masalah air di seluruh dunia. Banyak kawasan di dunia menghadapi masalah yang teruk mengenai kekurangan air terutama di kawasan terpencil. Permintaan air dapat dipenuhi hanya jika air garam yang banyak dapat diubah menjadi air tawar melalui proses desalinasi. Permohonan solar masih menunjukkan potensi besar untuk menangani masalah air kerana ia menggunakan tenaga semulajadi bebas dari matahari untuk menghasilkan air bersih dengan penyucian air tercemar. 11.5.3 Debris Mud Flow Warning System Debris and Mud Flow (DMF) adalah aliran sedimen bercampur air yang mengalir pada gerakan laju dibawa oleh Kompedium 2020 m.s. 161
tarikan graviti disebabkan hujan lebat yang berterusan. Pembangunan di kawasan lereng bukit di kawasan tanah tinggi seperti Cameron Highlands dimana mengubah guna tanah asal menjadi terlalu telap air akibat resapan air ke dalam tanah berlaku lebih cepat tanpa disedari sekaligus menjadikan tanah menjadi begitu tepu air dan lembap. Keadaan lebih kritikal di lereng-lereng bukit seperti di Cameron Highlands yang mempunyai kecerunan yang tidak selamat. Kelikatan yang tidak seimbang pada tanah boleh menyebabkan tanah bergerak dan seterusnya menjadikan struktur tanah gagal dan runtuh. Kelajuan runtuhan banjir lumpur di kawasan bukit dianggarkan 10 - 30 km sejam atau lebih. Banjir lumpur terus mengalir ke bawah bukit dan ke dalam saliran sungai membawa sisa pasir, lumpur, batu dan bahan organik ke tanah landai. Lumpur berair, lumpur berbatu (seperti simen basah), yang cukup kuat untuk membawa batu, pokok dan kereta kemudiannya bergabung menjadi saliran banjir lumpur besar, di mana kuasa pemusnahnya sangat tinggi dan boleh mengakibatkan kehilangan dan kerosakkan bernilai jutaan ringgit serta meragut nyawa. Debris and Mudflow Warning System (DMFWS) boleh meramal aliran puing dan banjir lumpur secara atas talian dengan memberi amaran yang lebih awal dan mengarahkan pemindahan (jika perlu) untuk penduduk sekitar Cameron Highlands. Melalui amaran awal kesan bencana boleh dikurangkan selain membantu JPS dalam menangani isu-isu bencana berkaitan sediment related disasters secara efektif dan berkesan. 11.5.4 Mobile Flood Wall Barrier Dinding/tembok penahan banjir mudah alih Mobile Flood Wall Barrier (MFWB) merupakan salah satu kaedah struktur bukan tetap perlindungan banjir yang telah dipraktikan secara meluas dan sebagai tebatan banjir baris kedua (second-line flood defends) berjaya dipraktikkan di luar negara seperti di Cologne, German, USA dan Singapura. Ia merupakan dinding/tembok penahan banjir yang boleh dipasang dan disimpan mengikut keperluan. Di Malaysia, kaedah ini masih belum pernah dibangunkan kerana kebergantungan kita kepada struktur penahan banjir yang tetap. Jabatan ini yang diberi mandat sebagai agensi penasihat dan pelaksana pengurusan banjir untuk kerajaan perlu membuat lonjakan paradigma bagi memberikan alternatif yang lebih baik untuk kepentingan dan kebajikan awam dalam pengurusan banjir dengan penambahbaikan selaras dengan adanya perkembangan teknologi terkini. Melalui Program Knowledge Enhancement and Awareness Programme Towards Water Security pada Februari 2016, pembangunan produk MFWB telah dikenalpasti dan kajian penyelidikan dilaksanakan oleh pihak NAHRIM. Tempoh kajian penyelidikan ini bermula 2017 hingga 2020. Kompedium 2020 m.s. 162
11.6 Aktiviti HTC Kuala Lumpur (a) Peringkat Rangka Kerja Aktiviti Serantau Mesyuarat
HTC KL Governing Board Intergovernmental Hydrological Programme (IHP) Regional Steering Committee Meeting (setahun sekali) Inter Governmental Council IHP UNESCO (2 tahun sekali) Science Cooperation Meeting UNESCO Regional Strategic Coordination Meeting Malaysia UNESCO Cooporation Programme (MUCP) Synthesis Meeting Malaysia Exco Intergovernmental HydrologicalProgramme (dua kali setahun) (b) Kerjasama dan Kesinambungan Jaringan Antarabangsa
International Water Association (IWA) Joint Committee on Urban Drainage (JCUD)-IAHR/IWA Global Water Partnership Malaysia Water Partnership UNESCO Water Family and Chairs UNESCO Regional Office in Jakarta CapNEt HTCKL Website Humid Tropics Centre Kuala Lumpur Facebook Suruhanjaya Kebangsaan UNESCO Malaysia (SKUM) Kompedium 2020 m.s. 163
(b) Kerjasama dan Kesinambungan
Malaysia Intergovernmental Hydrological Programme (MIHP) Associates of HTC KL (IPTA/IPTS) Ecohydrology Malaysia Chapter, UKM UNINSPIRE Malaysia, UKM River Engineering and Urban Drainage Research Centre (REDAC), USM Institut Alam Sekitar dan Pembangunan (LESTARI), UKM Education on Sustainable Development and Regional Sejahtera ESD Network (RSEN), USM Ecohydrology Malaysia Chapter South-South Cooperation Catalogue of Hydrologic Analysis (CHA) Sustainable Water Management Improves Tomorrow"s Cities" Health (SWITCH) UNESCO Hydrology for the Environment, Life & Policy (HELP) Anjuran Kebangsaan
Pertandingan Anugerah Tesis Terbaik IPTA/IPTS sempena sambutan Hari Air Sedunia Pameran Hari Air Sedunia Knowledge Enhancement and Awareness Programme (KEA) (c) Penerbitan Proceedings
Proceedings on 1st National Conference on Non Point Sources Pollution Proceedings of Comparative Studies of Applying Ecohydrology and Integrated Water Resources Management for Upscaling Water Security in Asia and Africa Through UNESCO Category II Water Centre International Conference on Water Resources Management Kompedium 2020 m.s. 164
(b) Kerjasama dan Kesinambungan Bahan Ilmiah
Journal of Water Resources Management Water Management Curricula Customizing IWRM at The River Basin Level A Better World Collaborative Research Technical Reports Internal Review Report External Review Report 10-Year HTC KL Report (d) Antarabangsa Bengkel/Seminar/Webinar tajaan Malaysia Fund In Trust (MFIT), UNESCO Jakarta Office Bengkel/Seminar/Webinar tajaan menerusi UNESCO Jakarta Office Bengkel tajaan Malaysia-Japan International Institutes of Technology (MJIIT) International Association for Hydro-Environment Engineering and Research (IAHR) International Conference on Dam Safety Management and Engineering (ICDSME) Kebangsaan GreenRE Manager's Course MyWP Short Courses National Conference on Stormwater Management and Erosion & Sediment Control Malaysian Stormwater Organisation (MSO) Short Courses Kompedium 2020 m.s. 165
PERKHIDMATAN MEKANIKAL DAN ELEKTRIKAL 12.1 Peranan Bahagian Memberi khidmat kepakaran dalam skop mekanikal dan elektrikal yang berkaitan Penyeliaan Projek Pembangunan, Perkhidmatan Kepakaran Kejuruteraan Rekabentuk M&E dan Nasihat Teknikal, Perancangan Program Pembangunan Hidromekanikal dan Pengurusan Belanjawan, Pemantauan Kefungsian Infrastruktur Hidromekanikal, Pengurusan Tenaga dan Penguatkuasaan Keselamatan & Kesihatan Pekerjaan. 12.2 Data Infrastruktur Hidromekanikal JPS Malaysia Jadual 12.1: Bilangan Pintu Air Negeri Perlis Kedah Pulau Pinang Perak Selangor W.P. Kuala Lumpur Negeri Sembilan Melaka Johor Pahang Terengganu Kelantan Sabah Sarawak W.P. Labuan Bilangan 58 68 186 264 383 9 39 22 180 43 40 61 190 41 5 1,589 Jadual 12.2: Bilangan Rumah Pam Bilangan 3 54 36 12 7 2 3 7 5 15 28 48 32 3 1 256 Negeri Perlis Kedah Pulau Pinang Perak Selangor W.P. Kuala Lumpur Negeri Sembilan Melaka Johor Pahang Terengganu Kelantan Sabah Sarawak W.P. Labuan JUMLAH JUMLAH Kompedium 2020 m.s. 166
Jadual 12.3: Senarai Pintu Air Pasang Surut dengan kawalan Sistem SCADA Negeri Bilangan Nama Pintu Air Perlis Kedah Pulau Pinang 0 9 12 Jeragan Padang Salim Pengkalan Bujang Sungai Meriam Simpor Tambang Lama Simpor Tambang Baru Segantang Garam Alor Malai Gate Bakong Yan Tok Keramat Sg Air Hitam Sungai Acheh Sungai Tambun C Sungai Pertama Sungai Abdul Sungai Pinang Sg Burong Up Sg Burong Down Sungai Burong Junjung Mati Simpang Ampat Kompedium 2020 m.s. 167
Negeri Perak Bilangan 29 Nama Pintu Air Ampang Jajar Sungai Chenaam Sungai Burung Sungai Punggor Kota Lama Kiri Pasir Panjang Kota Setia Kayan A Sungai Mangkok Sungai Tiang Pekan Sungai Dulang Bagan Lipas Luar Sungai Kota Sungai Megat Aris Parit 30 Parit Tok Him Sungai Baru Sungai Labu Bawah Sungai Betul Bawah Dato" Kamaruddin Sungai Tiram A Parit Nibong Sungai Kabong Kompedium 2020 m.s. 168
Negeri Bilangan Nama Pintu Air Sungai Sirih Bagan Lipas Dalam Parit 21 Parit Dayang Sungai Sumun Sungai Nibong Pasang Api Selangor W.P. Kuala Lumpur Negeri Sembilan 4 0 8 Raja Uda Sungai Jarum Sungai Ingat Sungai Si Jangkang Batu 8 - Sungai Lukut Sungai Raya Sungai Menyala Sungai Chuah A Sungai Chuah B Tanjung Agas Kampung Paya Sungai Rambai Kompedium 2020 m.s. 169
Negeri Bilangan Nama Pintu Air Melaka 14 Parit Klebang Parit Cina Parit Kanan Parit Kiri Sungai Punggor Sungai Umbai Sungai Sebatu Sungai Merlimau Sungai Duyong Krubong Kuala Linggi Kuala Kesang Sidam Seman Batu Hampar Pahang 0
Terengganu 1 Balai Besar Kelantan 4 Kelaboran Pengkalan Nangka Selehong Sungai Keladi Kompedium 2020 m.s. 170
Negeri Bilangan Nama Pintu Air Johor 33 Pintu Air 5 Kesang Pantai Layang Parit Jawa Parit Kedondong Parit Rabu Gate F Sarang Buaya Barrage Sarang Buaya Parit Kuda Parit Besar Parit Separap Sungai Kajang Parit Johar Parit Soga Parit Bintang Bakau Condong Sungai Ayam Kuala Senggarang Parit Hylam Sungai Renggit Sungai Tampok 1 Kompedium 2020 m.s. 171
Negeri Bilangan Nama Pintu Air Sungai Tampok 2 Kuala ID 1 Sungai Benut Sanglang Kanan Sanglang Kiri Sungai Terus Parit Baru Sungai Durian Sungai Chokoh Sungai Belukang Lengan Baju Sg. Paya Dato` Sungai Pinggan Kompedium 2020 m.s. 172
Negeri Bilangan Nama Pintu Air Sabah Sarawak 10 7 Sg. Marabau Sg. Bira Biraan Sg. Kawang Kawang Tambulian Likas Lagoon Sg. Bongawan Apin Apin Membakut Marabahai 1 Mengkabung Sg Siol Kanan Ketup Moyon Ulu East Serpan Ulu Asajaya Ulu Sampon Gerunggan Moyon Ulu Ujung Pasir Water Front W.P. Labuan 5 JUMLAH 136 Kompedium 2020 m.s. 173
BANGUNAN DAN INFRASTRUKTUR 13.1 Peranan Menyediakan khidmat kepakaran dalam rekabentuk dan pelaksanaan projek bangunan dan infrastruktur untuk Jabatan Pengairan Dan Saliran (JPS), Kementerian Air, Tanah Dan Sumber Asli (KATS) dan agensi di bawah kementerian lain. Jadual 13.1: Senarai Projek-projek Bahagian Bangunan Dan Infrastruktur (Rekebentuk Dalaman) BIL AGENSI/ NAMA PROJEK KOS PROJEK (RM) TAHUN SIAP KERJA REKABENTUK JABATAN PENGAIRAN DAN SALIRAN MALAYSIA (IBU PEJABAT) 1 Kerja-kerja menaiktaraf sistem mekanikal dan elektrikal di Blok A, Blok B, Blok C, Blok D, dan Blok E 250,000.00 2019 2 Membina Dan Menyiapkan Stesen Hidrologi Di Bawah Program Ramalan Dan Amaran Banjir (PRABN) Fasa II 400 Juta 2019 3 Dewan Latihan JPS Mekanikal Negeri Sembilan 270,000.00 2019 4 Menaiktaraf Pejabat PRABN 400,000.00 2019 Kompedium 2020 m.s. 174
BIL AGENSI/ NAMA PROJEK KOS PROJEK (RM) TAHUN SIAP KERJA REKABENTUK JABATAN PERHILITAN 5 6 Pusat Menyelamat Hidupan Liar Kebangsaan (NWRC) Fasa III, Sungkai, Perak Kerja - Kerja Pembinaan Fasiliti dan Husbandari untuk PHKL Sungkai, Jabatan PERHILITAN Negeri Perak 13 Juta 300,000.00 2014 2017 7 Kerja - Kerja Menaiktaraf Fasiliti Makmal Forensik Hidupan Liar Kebangsaan Dan Bilik Eksibit, Ibu Pejabat Jabatan PERHILITAN 210,000.00 2016 JABATAN ALAM SEKITAR (JAS) 8 Projek Perintis Pengolahan Efluen Dalam Pengurusan Buangan Ternakan (Demostration Project) Bagi Penyeragaman Sistem 480,000.00 2018 INSTITUT UKUR DAN TANAH NEGARA (INSTUN) 9 Cadangan Membina dan Menyiapkan Sebuah Makmal Kalibrasi GPR, INSTUN, Tg Malim Perak 1.5 Juta 2017 JABATAN MINERAL DAN GEOSAINS (JMG) 10 Pembinaan Bangunan Baru Makmal Teknologi Berasaskan Silika Jabatan Mineral dan Geosains Malaysia 10 Juta 2019 Kompedium 2020 m.s. 175
BIL AGENSI/ NAMA PROJEK KOS PROJEK (RM) TAHUN SIAP KERJA REKABENTUK INSTITUT PENYELIDIKAN PERHUTANAN MALAYSIA (FRIM) 11 Kerja Menaiktaraf Bangunan Pusat Teknologi Herba (HTC) mengikut Spesifikasi Amalan Pengilangan Yang Baik (GMP) Untuk Institut Penyelidikan Perhutanan Malaysia (FRIM) Kepong, Selangor 1 Juta 2018 12 Projek Pembinaan Kampus FRIM Menerusi Pembangunan Komponen "Heart of Heritage" Di Institut Penyelidikan Hutan Malaysia (FRIM), Kepong Selangor - Fasa 1 1.6 Juta 2019 13 Projek Pembinaan Kampus Frim Menerusi Pembangunan Komponen "Heart of Heritage" Di Institut Penyelidikan Hutan Malaysia (FRIM), Kepong Selangor - Fasa 11 900,000.00 2019 14 Cadangan Membina Dan Menyiapkan Struktur Menara Tinjau, Jambatan Dan Boardwalk FRP Serta Kerja-Kerja Berkaitan Di Atas Sebahagian Kawasan Kompartmen Hutan Simpan Hulu Bertam, Tanah Rata, Cameron Highlands Pahang Darul Makmur 1.8 Juta 2019 15 Pertumbuhan Hijau Berteraskan Pemuliharaan Flora Paling Unik Dunia (Rafflesia) Bagi Memperkasakan Industri Eko-Pelancongan Wilayah Ekonomi Koridor Utara (NCER), Grik Kedah (PPIR) 900,000.00 2019 Kompedium 2020 m.s. 176
BIL AGENSI/ NAMA PROJEK KOS PROJEK (RM) TAHUN SIAP KERJA REKABENTUK KEMENTERIAN PERTANIAN & INDUSTRI ASAS TANI (MOA) 16 Pembangunan Hatcheri dan Sangkar Ikan Marin Untuk Latihan Amali Pelatih Sijil Kemahiran Malaysia (SKM) Bidang Akuakultur Marin Kolej Perikanan Sultan Nazrin Muizzuddin Shah (KPSN) Lumut, Perak 1 Juta Jangka siap - 2020 KEMENTERIAN PERUSAHAAN PERLADANGAN DAN KOMODITI 17 Pembinaan Jalan Ladang Pekebun Kecil bagi Negeri Johor, Kedah, Kelantan, Pahang, Perak, Terengganu, Sabah dan Sarawak 4.9 Juta 2019 Kompedium 2020 m.s. 177
Jadual 13.2 : Senarai Projek-projek Bahagian Bangunan Dan Infrastruktur (Juruperunding) BIL AGENSI/ NAMA PROJEK KOS PROJEK (RM) TAHUN SIAP KERJA REKABENTUK JABATAN PERHILITAN 1 Pembangunan Pusat Konservasi Harimau Kebangsaan (PKHK), Lanchang 21.88 Juta 2015 2 3 Pembangunan Kemudahan Pelancongan dan Aktiviti Rekreasi di Taman Negara Pahang, Sungai Relau Pusat Menyelamat Hidupan Liar Kebangsaan (NWRC) Fasa III, Sungkai, Perak 14 Juta 13 Juta 2016 2014 4 Pembangunan Santuari Gajah Johor (JES) 9.5 Juta 2016 5 Naiktaraf Pusat Konservasi Gajah Kebangsaan Kuala Gandah 5.2 Juta 2015 JABATAN TAMAN LAUT MALAYSIA (JTLM) 6 Pembangunan Pejabat Negeri & Pangkalan JTLM di Kg. Keluncor, Kubang Rotan, Kedah 7 Juta 2017 KEMENTERIAN AIR, TANAH DAN SUMBER ASLI (PROJEK ZOO) 7 Projek Sistem Bekalan Air di Zoo Negara 6.2 Juta 2015 8 Projek Menaiktaraf dan Program Enrichment Ekshibit Reptilia untuk Mematuhi Peraturan Serta Kerja Berkaitan di Zoo Negara 6.6 Juta 2015 Kompedium 2020 m.s. 178
BIL AGENSI/ NAMA PROJEK KOS PROJEK (RM) TAHUN SIAP KERJA REKABENTUK JABATAN ALAM SEKITAR (JAS) 9 Penubuhan Pusat Kecemerlangan Pengurusan Bahan Berbahaya dan Industri Hijau di Tabuh Naning, Alor Gajah, Melaka 1.95 Juta 2016 JABATAN PERHUTANAN SEMENANJUNG MALAYSIA (JPSM) 10 Pembangunan Infrastruktur Lintasan Hidupan Liar Pintu Projek Pengurusan dan Pembangunan CFS Mersing 28 Juta 2019 INSTITUT PENYELIDIKAN PERHUTANAN MALAYSIA (FRIM) 11 Cadangan Membina Dan Menyiapkan Kompleks Pusat Pelawat Dan Struktur Tempat Letak Kereta Bertingkat Serta Kerja-kerja Berkaitan Di atas Sebahagian Lot Kawasan Hutan Lipur Parit Falls, Tanah Rata, Cameron Highlands, Pahang Darul Makmur 10 Juta 2019 KEMENTERIAN PERTANIAN & INDUSTRI ASAS TANI (MOA) 12 Pembangunan Hatcheri dan Sangkar Ikan Marin Untuk Latihan Amali Pelatih Sijil Kemahiran Malaysia (SKM) Bidang Akuakultur Marin Kolej Perikanan Sultan Nazrin Muizzuddin Shah (KPSN) Lumut, Perak 1 Juta Jangka siap - 2020 KEMENTERIAN PELANCONGAN (MOTAC) 13 Projek Pembangunan Ecotourisma Kuala Tahan, Jerantut Pahang Di Taman Negara Pahang 4 Juta 2019 Kompedium 2020 m.s. 179
UKUR BAHAN DAN PENGURUSAN KONTRAK 14.1 Peranan Menyediakan khidmat nasihat kepakaran ukur bahan dan melaksanakan audit teknik terhadap dokumen berkaitan dalam pengurusan perolehan dan pentadbiran kontrak bagi pelaksanaan projek-projek pembangunan. 14.2 Kaedah Perolehan Carta 14.1 (A): Perolehan Kerja Bangunan/Awam/Mekanikal Nilai Kerja Tidak melebihi RM20,000.00 Melebihi RM20,000.00 hingga RM200,000.00 Melebihi RM200,000.00 hingga RM500,000.00 Melebihi RM500,000.00 Lantikan Terus kontraktor tempatan/ daerah Gred G1 (berdaftar CIDB, SPKK, STB) Sebutharga dipelawa sekurang- kurangnya (5) kontraktor tempatan/daerah Gred G1 (berdaftar CIDB, mempunyai SPKK) Sebutharga dipelawa sekurang- kurangnya (5) kontraktor tempatan/negeri Gred G2 (berdaftar CIDB, mempunyai SPKK) Tender Kontraktor tempatan yang berdaftar CIDB Gred G3-G7 Sumber: PPP/PK 2.1 bertarikh 20/07/2020 **CIDB = Lembaga Pembangunan Industri Pembinaan Malaysia **SPKK = Sijil Perolehan Kerja Kerajaan **STB = Sijil Taraf Bumiputera Kompedium 2020 m.s. 180
Carta 14.1(B) : Perolehan Kerja Elektrik NILAI KERJA Tidak melebihi RM20,000.00 Sehingga RM200,000.00 Sehingga 500,000.00 Sehingga 1,000,000.00 Melebihi 200,000, hingga 3,000,000 Melebihi 200,000 hingga 5,000,000 Melebihi 200,000 hingga 10,000,000.00 Melebihi 200,000 dan keatas Lantikan Terus Sebutharga Sebutharga Tender Tender Tender Tender Tender kontraktor tempatan/ daerah Gred G1 (berdaftar CIDB, SPKK, STB) dipelawa sekurang- kurangnya (5) kontraktor tempatan/daerah Gred G1 (berdaftar CIDB, mempunyai SPKK) dipelawa sekurang- kurangnya (5) kontraktor tempatan/daerah Gred G1 & Kontraktor tempatan/negeri G2(berdaftar CIDB, mempunyai SPKK) Kontraktor tempatan berdaftar CIDB Gred G1-G3 (maksud kontraktor tempatan untuk Gred G1 dan G2 rujuk P.K 2.1) Kontraktor tempatan berdaftar CIDB Gred G2-G4 (maksud kontraktor tempatan untuk G2 rujuk P.K 2.1) Kontraktor tempatan berdaftar CIDB Gred G2-G5 (maksud kontraktor tempatan untuk Gred G2 rujuk P.K 2.1) Kontraktor tempatan berdaftar CIDB Gred G2-G6 (maksud kontraktor tempatan untuk Gred G2 rujuk P.K 2.1) Kontraktor tempatan berdaftar CIDB Gred G2-G7 (maksud kontraktor tempatan untuk Gred G2 rujuk P.K 2.1) Sumber: PPP/PK/1.1 bertarikh 23/07/2020, Kompedium 2020 m.s. 181
Carta 14.1(B): Perolehan Kerja Mekanikal berdasarkan Jadual 1 PPP/PK 2.1 Nota: Bagi perolehan kerja mekanikal seperti di jadual 1 sebutharga/tender hendaklah dipelawa dari gred asal (berdasarkan anggaran nilai kerja mekanikal oleh Jabatan) sehingga gred G7. Sumber: PPP/PK 2.1 bertarikh 20/07/202 Kompedium 2020 m.s. 182
Carta 14.2: Perolehan Bekalan / Perkhidmatan Nilai Bekalan / Perkhidmatan Sehingga RM20,000.00 setahun atau sesuatu kontrak Melebihi RM20,000.00 hingga RM50,000.00 setahun atau sesuatu kontrak Melebihi RM50,000.00 hingga RM100,000.00 Melebihi RM100,000.00 hingga RM500,000.00 Melebihi RM500,000.00 Secara Pembelian Terus dari mana- mana pembekal sama ada yang berdaftar atau tidak berdaftar dengan MOF dan sama ada bertaraf Bumiputera / Bukan Bumiputera Kajian Pasaran hendaklah dibuat dengan mendapatkan sekurang-kurangnya (3) tawaran harga daripada pembekal tempatan Sebutharga hendaklah dipelawa sekurang- kurangnya (3) pembuat/ pembekal tempatan yang berdaftar dengan MOF sama ada bertaraf Bumiputera atau Bukan Bumiputera Sebutharga hendaklah dipelawa sekurang- kurangnya (5) pembuat/ pembekal tempatan yang berdaftar dengan MOF bertaraf Bumiputera Sebutharga hendaklah dipelawa sekurang- kurangnya (5) pembuat/ pembekal tempatan yang berdaftar dengan MOF sama ada bertaraf Bumiputera atau Bukan Bumiputera (keutamaan kepada syarikat Bumiputera) Tender Terbuka Tempatan Sumber: PPP/PK 2.1 bertarikh 20/07/2020 **MOF = Kementerian Kewangan Kompedium 2020 m.s. 183
Jadual 14.3: Pengkelasan CIDB bagi Kontraktor Kerja (Bangunan/ Awam/ Mekanikal) Gred G1 Had Nilai Perolehan Kerja RM200,000 dan ke bawah G2 Melebihi RM200,000 hingga RM500,000 G3 Melebihi RM500,000 hingga RM1,000,000 G4 Melebihi RM1,000,000 hingga RM3,000,000 G5 Melebihi RM3,000,000 hingga RM5,000,000 G6 Melebihi RM5,000,000 hingga RM10,000,000 G7 Melebihi RM10,000,000 Sumber: 1PP/PK 2.1 bertarikh 31/12/2018 Jadual 14.4: Pengkelasan CIDB bagi Kontraktor Kerja Elektrikal Gred G1 Had Nilai Perolehan Kerja Sehingga RM200,000 G2 Sehingga RM500,000 G3 Sehingga RM1,000,000 G4 Melebihi RM200,000 hingga RM3,000,000 G5 Melebihi RM200,000 hingga RM5,000,000 G6 Melebihi RM200,000 hingga RM10,000,000 G7 Melebihi RM200,000 dan ke atas Sumber: 1PP/PK 2.1 bertarikh 31/12/2018 Kompedium 2020 m.s. 184
Jadual 14.5: Pengkelasan Kaedah Perolehan Perkhidmatan Perunding dan Had Nilai Kaedah Perolehan Had Nilai Lantikan Terus Berserta Kos Siling 1. Kos Projek Pembangunan Fizikal sehingga RM50 juta 2. Kos Kajian sehingga RM500,000 3. Kos Kerja Ukur sehingga RM500,000 Tender Terbuka 1. Kos Projek Pembangunan Fizikal melebihi RM50 juta 2. Kos Kajian melebihi RM500 ribu 3. Kos Kerja Ukur melebihi RM500 ribu Tender Terbuka Pra Kelayakan 1. Kos Projek Pembangunan Fizikal melebihi RM50 juta 2. Kos Kajian melebihi RM500 ribu 3. Kos Kerja Ukur melebihi RM500 ribu Sumber: PPP/PK 3.1 bertarikh 31/01/2019 Kompedium 2020 m.s. 185
Jadual 14.6: Pemberian Kuasa Di Bawah Seksyen 2 Akta Kontrak Kerajaan 1949 (Akta 120) oleh Menteri Alam Sekitar dan Air bertarikh 10 Mac 2020 untuk menandatangani kontrak bagi pihak Kerajaan Malaysia Bil. Jawatan Nilai Kontrak i. Ketua Setiausaha Kementerian Alam Sekitar dan Air RM100 juta ii. iii. iv. v. Timbalan - Timbalan Ketua Setiausaha Kementerian Alam Sekitar dan Air Setiausaha Bahagian (Kanan) Kementerian Alam Sekitar dan Air Setiausaha - Setiausaha Bahagian Kementerian Alam Sekitar dan Air Ketua - Ketua Jabatan / Agensi di peringkat Ibu Pejabat RM25 juta RM25 juta RM20 juta RM15 juta vi. Timbalan Ketua - Ketua Jabatan / Agensi di peringkat Ibu Pejabat RM10 juta vii. Pengarah - Pengarah Bahagian / Seksyen dalam Jabatan / Agensi di Peringkat Ibu Pejabat RM1 juta viii. Ketua - Ketua Jabatan / Agensi di peringkat Negeri RM1 juta ix. Ketua Jurutera / Jurutera Projek Bahagian dalam Jabatan di peringkat Negeri (Gred J54) RM1 juta x Timbalan Ketua - Ketua Jabatan / Agensi di peringkat Negeri RM500 ribu xi. KPSU Kewangan / KPSU Pembangunan / KPSU Pentadbiran Kementerian Alam Sekitar dan Air RM500 ribu Kompedium 2020 m.s. 186
Jadual 14.7: Penentuan Pegawai Penguasa / Pengarah Projek dan Pegawai Yang Diberi Kuasa Untuk Bertindak Bagi Pihak Kerajaan. [Syarat-syarat Kontrak PWD Form 203/203A (Rev. 1/2010) dan PWD Form DB (Rev. 1/2010)] Nilai Kontrak Kerja Bil. 1 2 3 Jawatan Pegawai Yang Diberi Kuasa Ketua Pengarah Timbalan Ketua Pengarah Pengarah BSAH Pegawai Penguasa Konvensional / Pengarah Projek Reka dan Bina Nilai Wakil P.P. Utama Melebihi RM500 juta Sehingga RM500 juta Sehingga RM300 juta Pengarah Negeri/ Pengarah BPK/ BPME Pengarah Negeri/ Pengarah BPK/ BPME Pengarah Negeri/ Timbalan Pengarah BSAH+ Hak mengambil tindakan di bawah Klausa 51, 52, 53, 58 dan 66 (Konvensional) Tiada had
Hak mengambil tindakan di bawah Klausa 60, 61, 62, 67 dan 68 (Reka dan Bina) Tiada had
4 Pengarah BPK/ Pengarah Negeri (JUSA) Sehingga RM300 juta Timbalan Pengarah Negeri/ Ketua Penolong Pengarah Kanan (Negeri)/ Ketua Penolong Pengarah (Negeri)/ Jurutera Tempatan (BPK)/ Jurutera Projek/ Jurutera Daerah
Kompedium 2020 m.s. 187
Nilai Kontrak Kerja Bil. 5. Jawatan Pegawai Yang Diberi Kuasa Pengarah BPME Pegawai Penguasa Konvensional / Pengarah Projek Reka dan Bina Nilai Wakil P.P. Utama Sehingga RM300 juta Timbalan Pengarah Negeri/ Ketua Penolong Pengarah Kanan (Negeri)/ Ketua Penolong Pengarah (Negeri)/ Jurutera Tempatan (BPK)/ Jurutera Projek/ Jurutera Daerah Hak mengambil tindakan di bawah Klausa 51, 52, 53, 58 dan 66 (Konvensional) - Hak mengambil tindakan di bawah Klausa 60, 61, 62, 67 dan 68 (Reka dan Bina) - 4. Pengarah BBI/ Pengarah Negeri (Selain JUSA) Sehingga RM100 juta Jurutera Projek/ Jurutera Daerah
5. Jurutera Projek (UPP) (Gred J52) Sehingga RM100 juta Timbalan Jurutera Projek (J48)
Kompedium 2020 m.s. 188
Nota: 1. 2. 3. 4. 5. 6. Gred jawatan P.P hendaklah lebih tinggi daripada Wakil P.P. Utama Sebarang pengecualian dari jadual di atas hendaklah mendapat Kelulusan KP JPS + Hanya untuk projek-projek BSAH di Ibu Pejabat sahaja **Bagi negeri/bahagian yang mempunyai Jurutera Mekanikal, Wakil P.P. Pakar hendaklah dilantik Jurutera Mekanikal yang gred tertinggi di negeri /bahagian tersebut. Manakala bagi negeri/bahagian yang tidak mempunyai Jurutera Mekanikal, Wakil P.P. Pakar hendaklah dilantik kepada Pengarah BPME *Bagi pejabat UPP yang tidak mempunyai Jurutera Mekanikal, Wakil P.P. Pakar hendaklah dilantik Jurutera Mekanikal di BPK #Bagi projek-projek M&E yang terdapat kerja-kerja struktur dan projek tersebut di bawah Pegawai Penguasa/Wakil P.P. Utama Jurutera Mekanikal, perlantikan Wakil P.P. Pakar (Awam & Struktur) hendaklah berdasarkan jadual ini. Adalah menjadi budi bicara Pengurusan Atasan (Ketua Pengarah/ Timbalan Ketua Pengarah JPS Malaysia) untuk melantik mana-mana Pegawai sebagai P.P./Wakil P.P. dalam keadaan berikut:- (i) (ii) Bagi projek lembangan sungai yang sempadan lebih dari satu negeri hendaklah mempunyai P.P. yang sama. Bagi projek yang dipanggil melalui beberapa pakej tetapi di bawah butiran peruntukan yang sama dengan syarat pakej-pakej dipanggil dalam tempoh masa kurang dari 6 bulan di antara satu sama lain. (iii) Pengarah Bahagian dan Negeri yang mempunyai gred yang sama. Catatan : Syarat-syarat PWD 203/203A (Rev. 1/2010) : Klausa 51 - Events and Consequences of Default by The Contractor Klausa 52 - Termination on National Interest Klausa 53 - Termination on Corruption, Unlawful or Illegal Activities Klausa 58 - Effect of Force Majeure Klausa 66 - Arbitration Syarat-syarat PWD DB (Rev. 1/2010) : Klausa 60 - Events and Consequences of Default by The Contractor Klausa 61 - Termination on Corruption, Unlawful or Illegal Activities Klausa 62 - Termination on National Interest Klausa 67 - Force Majeure Klausa 68 - Arbitration Sumber: SP JPS Bil. 7/2019 bertarikh 16/10/2019 Kompedium 2020 m.s. 189
Jadual 14.8: Pegawai-Pegawai Yang Diberi Kuasa (PYDK) Menandatangani Perakuan-Perakuan Yang Dikeluarkan Di Bawah Kontrak Berdasarkan Syarat-syarat Kontrak JKR 203/203A dan Reka dan Bina Bil. Perakuan Pegawai Yang Berkuasa Menandatangani 1. Arahan Perubahan Kerja (APK) P.P. 2. Perakuan Pelarasan Harga Kontrak (PHK) P.P. 3. Perakuan Kelambatan dan Lanjutan Masa P.P. 4. Perakuan Siap Kerja P.P. atau Wakil P.P. Kerja Utama 5. Perakuan Pendudukan Separa P.P. atau Wakil P.P. Kerja Utama 6. Perakuan Kerja Tidak Siap P.P. 7. Perakuan Siap Memperbaiki Kecacatan P.P. atau Wakil P.P. Kerja Utama 8. Perakuan Bayaran Interim P.P. atau Wakil P.P. Kerja Utama 9. 10. Perakuan Akaun dan Bayaran Muktamad Perakuan Muktamad Kontrak Yang Ditamatkan Pengambilan Kerja Kontraktor P.P. P.P. Sumber: SP JPS Bil. 7/2019 bertarikh 16/10/2019 Kompedium 2020 m.s. 190
SEKTOR PENGURUSAN Khidmat Pengurusan Korporat Pengurusan Maklumat Pembangunan Modal Insan Audit Prestasi Pengurusan Fasiliti dan GIS Kompedium 2020 m.s. 191
KHIDMAT PENGURUSAN 15.1 Peranan Menyediakan perkhidmatan dalam pengurusan sumber manusia, pentadbiran am dan kewangan bagi Jabatan secara keseluruhannya. 15.2 Seksyen Pengurusan Sumber Manusia 15.2.1 Ringkasan Bilangan Perjawatan Jabatan Pengairan dan Saliran BIL JAWATAN IBU PEJABAT NEGERI (* Note 1) KADER JUMLAH PERJAWATAN PERJAWATAN PERJAWATAN 1 2 PENGURUSAN TERTINGGI PENGURUSAN PROFESIONAL 15 442 6 167 2 103 23 712 3 PELAKSANA 845 0 170 1015 JUMLAH 1302 173 275 1750 Nota 1: Perjawatan negeri hanya mempunyai perjawatan Pengurusan Tertinggi dan P&P sahaja. Kompedium 2020 m.s. 192
15.2.2 Rancangan Kerja Tahunan Bahagian Khidmat Pengurusan UNIT FUNGSI UTAMA PERJAWATAN 1. Menyemak dan mengemaskini Senarai Perjawatan JPS (Pengisian/Kekosongan mengikut Waran terkini) - Setiap bulan 2. Menyemak dan mengemaskini Senarai Perjawatan Kader (Pengisian/Kekosongan mengikut Waran terkini) - Setiap bulan 3. Urusetia Mesyuarat Perkhidmatan JPS, Pejabat Tanpa Waran (PTW), Mesyuarat Penyelarasan Perjawatan di antara MoA dan JPS serta Mesyuarat Penyelarasan Perjawatan JKR/KKR dan JPS 4. Pengstrukturan semula Organisasi dan penempatan semula perjawatan iaitu menguruskan pinda dan pindah butiran - Permohonan pinda/pindah butiran dan trade off ke JPA 5. Urusan naziran perjawatan JPS Bahagian, Negeri dan Projek - Permohonan pinda/pindah butiran dan trade off ke JPA 6. Menyemak Carta Organisasi JPS dan Bahagian - Pengemaskinian Carta Organisasi 7. Profiling Perjawatan bidang Mekanikal dan Elektrik - Mengikut Keperluan PENEMPATAN 1. Pengisian Perjawatan i. Permohonan pengisian perjawatan melalui Sistem ePengisian SPA ii. Permohonan secara manual melalui Kementerian Sumber Asli dan Alam Sekitar 2. Lantikan Baharu i. Urusan lapor diri pegawai lantikan baharu ii. Laporan kepada SPA iii. Kemaskini maklumat dalam sistem ePengisian Kompedium 2020 m.s. 193
UNIT FUNGSI UTAMA 3. Penempatan i. Penempatan pegawai lantikan baharu di ibu pejabat ii. Penempatan pegawai dari agensi lain mengikut keperluan jabatan 4. Pertukaran & Penempatan Semula i. Berdasarkan tempoh perkhidmatan dan dasar pusingan kerja ii. Berdasarkan kepentingan jabatan iii. Berdasarkan permohonan melalui SISWA 5. Pertukaran Pelantikan i. Memproses permohonan tukar lantik ke perkhidmatan awam persekutuan / negeri / badan berkanun ii. Kemaskini rekod 6. Peminjaman & Pertukaran Sementara i. Memproses permohonan pelantikan secara peminjaman & pertukaran sementara ii. Urusan penempatan & seliaan rekod 7. Profil & Cadangan Pengarah Negeri i. Menyediakan biodata calon-calon Pengarah Negeri ii. Surat permohonan kepada Setiausaha Kerajaan Negeri 8. Lantikan Pegawai Kontrak i. Urusan dokumentasi pelantikan pegawai Contract of Service ii. Permohonan lanjutan kontrak melalui Kementerian Sumber Asli dan Alam Sekitar Kompedium 2020 m.s. 194
UNIT FUNGSI UTAMA 9. Cuti Belajar Bergaji Penuh (CBBP) i. Penempatan pegawai CBBP ke jawatan kumpulan ii. Menyelia rekod dan tempoh CBBP 10. Penempatan Silang / Cross Fertilization i. Memproses permohonan penempatan silang berdasarkan cadangan jabatan / permohonan pegawai ii. Antara agensi awam dengan agensi awam / agensi awam dengan agensi swasta 11. Panel Temuduga SPA i. Mencalonkan nama Wakil Jabatan / Pengerusi kepada SPA bagi urusan temuduga jawatan JPS ii. Surat lantikan sebagai Pengerusi / Wakil Jabatan 12. Rekod Latihan BKP i. menyediakan laporan bulanan kehadiran latihan warga BKP ii. memastikan warga BKP mematuhi bilangan hari wajib kursus yang ditetapkan PERKHIDMATAN 1. Pengesahan Pelantikan i. menentukan pegawai itu menerima atau tidak tawaran pelantikan jawatan; ii. menentukan pegawai itu telah memenuhi syarat lantikan yg ditetapkan dlm surat tawaran; iii. menentukan tarikh pelantikan pegawai itu dalam perkhidmatan awam; dan Kompedium 2020 m.s. 195
UNIT FUNGSI UTAMA iv. menentukan tarikh pengesahan dlm perkhidmatan, pelanjutan tempoh percubaan, pemberian taraf berpencen, pergerakan gaji tahunan & kekananan. 2. Pengesahan Dalam Perkhidmatan i. menentukan pegawai itu telah menjalani tempoh percubaan dengan jayanya; ii. menentukan pegawai mempunyai prestasi kerja dan tata kelakuan yang memuaskan; dan iii. membolehkan pegawai itu mendapat faedah perkhidmatan seperti: a. b. c. d. e. kemudahan pinjaman kerajaan; cuti belajar; kenaikan pangkat; pencen terbitan; dan kemudahan lain dari semasa ke semasa. 3. Pelanjutan Tempoh Percubaan Untuk Memastikan Pegawai Memenuhi Syarat Perkhidmatan Yg Ditetapkan Dlm Skim Perkhidmatan - Memenuhi Tempoh Percubaan, Lulus Peperiksaan Perkhidmatan Dan/ Atau Hadir Dengan Jaya Ptm (& Kursus Asas) Serta Mendapat Sokongan Perakuan Ketua Jabatan 4. Pemberian Taraf Berpencen Proses Memberi Taraf Berpencen Kepada Pegawai Yang Telah Disahkan Dalam Perkhidmatan & Telah Berkhidmat Genap Tempoh Selama Tidak Kurang Dari 3 Tahun Perkhidmatan Yang Boleh Dimasuk Kira Serta Mendapat Perakuan Daripada Ketua Jabatan Kompedium 2020 m.s. 196
UNIT FUNGSI UTAMA 5. Penentuan Gaji Permulaan 6. Proses Permohonan Elaun, Kemudahan dan Kebenaran Keluar Negara 7. Proses Permohonan Cuti Tanpa Gaji, Separuh Gaji, Cuti Barah, dan lain-lain 8. Pembiayaan Perumahan, Kenderaan, Komputer dan Tablet 9. Penamatan Perkhidmatan Persaraan Pilihan /Persaraan Paksa HRMIS Pelaksanaan Aplikasi Utama Sumber Manusia Jabatan Iaitu Hrmis 2.0 Dan Siswa 2.0 1. Menyelaras dan memantau pelaksanaan HRMIS peringkat agensi 2. Sebagai Point of Reference kepada pengguna agensi dalam pelaksanaan HRMIS 3. Bertindak sebagai Meja Bantuan "Helpdesk" HRMIS 4. Menyelaras dan menguruskan latihan aplikasi HRMIS kepada pengguna 5. Menyelaraskan penyediaan infrastruktur yang diperlukan bagi pelaksanaan HRMIS 6. Menyediakan laporan status pelaksanaan HRMIS di peringkat agensi 7. Bertindak sebagai Meja Bantuan "Helpdesk" SISWA di JPS 8. Pemantauan Pengemaskinian Maklumat SISWA 9. Penyediaan Laporan Data SISWA 10. Menyelaras Perjumpaan bersama PIC SISWA (Bahagian/ Negeri/ Projek/ Kompedium 2020 m.s. 197
UNIT FUNGSI UTAMA IADA) SISWA - Rujukan Utama Jabatan SISWA merupakan sumber rujukan utama dan pertama bagi :- Mesyuarat Panel Pembangunan Sumber Manusia (PPSM) Mesyuarat Jawatankuasa Pelan Penggantian (JKPP) Mesyuarat Perkhidmatan Digunakan untuk memperolehi Gambar Rasmi bagi tujuan:- Urusan Pertukaran, Naik Pangkat, Anugerah, APC dan lain-lain Penyediaan Kad Jabatan Skop Pemantauan SISWA 1. Pemantauan Pencapaian / Pengemaskinian SISWA akan dilaporkan di Mesyuarat Jawatankuasa Pemandu ICT (JPICT) yang diadakan setiap 3 bulan sekali. 2. Pemantauan Pencapaian / Pengemaskinian SISWA ini melibatkan :- KATEGORI BILANGAN 24 14 17 13 BAHAGIAN NEGERI PROJEK IADA Kompedium 2020 m.s. 198
UNIT FUNGSI UTAMA PENGURUSAN KOMPETENSI 1. Urusan Pemangkuan/ Kenaikan Pangkat/ TBBK 13 Tahun 2. Pencalonan penganugerahan Darjah Kebesaran, Bintang dan Pingat 3. Anugerah Perkhidmatan Cemerlang (APC) dan Pingat Perkhidmatan Cemerlang (PPC) 4. Anugerah Ketua Pengarah (AKP) Jabatan 5. Menyelaras dan memantau urusan perisytiharan harta bagi semua pegawai dan kakitangan Jabatan 6. Menyelaras dan memantau urusan Tapisan Keselamatan 7. Menyelaras dan memantau Tapisan Keutuhan SPRM 8. Menyelaras dan memantau urusan Laporan Penilaian Prestasi (LNPT) dan penetapan Pegawai Penilai di dalam Sistem HRMIS 1. Menguruskan urusan kelulusan pergerakan gaji bagi pegawai di bawah bidangkuasa PPSM Jabatan 2. Urusetia Jawatankuasa Kerja (JKK) Search Committee Jabatan dan urusan Pelan Penggantian Jabatan 3. Urusetia Panel Pembangunan Sumber Manusia (PPSM) Jabatan bagi hal berkaitan pergerakan gaji 4. Jawatankuasa Penyelaras AKRAB 5. Menguruskan permohonan pekerjaan luar 6. Mengemaskini data kekananan Kumpulan Pengurusan dan Professional/ Kumpulan Pelaksana Kompedium 2020 m.s. 199
15.3 Seksyen Kewangan UNIT FUNGSI UTAMA AKAUN DAN BAYARAN 1. Pengurusan Akaun 1.1 Pengurusan /Pelaporan Kewangan 1.2 Pengurusan Dokumen Kewangan dan Perakaunan - 1.3 Pengurusan Pertanyaan Audit 1.4 Pengurusan Permohonan Pinjaman Kenderaan dan Komputer 1.5 Penyelenggaraan Pengguna Sistem Ibu Pejabat 1.6 Pengurusan Akaun Deposit/Amanah/WPKK Jabatan 1.7 Pelaporan Pemprosesan Bil/Hasil/Deposit Jabatan 2. Pengurusan Bayaran 2.1 Pengurusan Gaji/Emolumen Kakitangan 2.2 Pengurusan semua jenis bayaran kepada pembekal/ kakitangan kerajaan 2.3 Pengurusan ABB (Akaun Belum Bayar) 2.4 Kutipan Hasil/Bukan Hasil 2.5 Pengurusan Akaun Belum Terima (ABT) 2.6 Proses Pengebilan (Billing Process) 2.7 Menyelenggara Akaun Subsidiari 2.8 Pengurusan AP58 Kompedium 2020 m.s. 200
UNIT FUNGSI UTAMA BAJET 1. Penyediaan Bajet Tahunan 2. Pengagihan Peruntukan tambahan/ pindah peruntukan 3. Memantau Prestasi Perbelanjaan 4. Penilaian OBB 5. Pengurusan maklumat kos dan output 6. Penurunan Kuasa Berkaitan Kewangan 7. Pengurusan Mesyuarat JPK 8. Pengurusan Jawatankuasa Pakej/SPKLN PEROLEHAN 1. Memproses permohonan perolehan bekalan/ perkhidmatan secara Pesanan Tempatan bagi Ibu Pejabat JPS Malaysia 2. Pengesahan Perolehan bagi Pusat Kos 3. Memantau/mengurus penggunaan sistem ePerolehan (eP) termasuk eBidding bagi perolehan bekalan dan perkhidmatan di semua PTJ JPS Malaysia 4. Memantau/mengurus pelaksanaan GPIS di Ibu Pejabat dan PTJ JPS Malaysia 5. Urusetia Perolehan Sebut Harga/ Tender bagi Bahagian Khidmat Pengurusan 6. Urusetia Mesyuarat Pasukan Pelaksana ePerolehan JPS Malaysia 7. Memantau/mengurus proses bayaran bagi kontrak-kontrak BKP/Jabatan Kompedium 2020 m.s. 201
UNIT FUNGSI UTAMA PENYELENGGARAAN DAN PENTADBIRAN 1. Penyelenggaraan 1.1 Pengurusan Penyelenggaraan Bangunan dan Kemudahan di Kompleks Ibu Pejabat 1.2 Pengurusan Kereta Rasmi Jawatan dan Kereta Jabatan dibawah syarikat konsesi (SPANCO) 1.3 Pengurusan kawalan keselamatan 1.4 Penyediaan tender/kontrak/sebutharga 2. Pentadbiran 2.1 Pengurusan surat-menyurat keluar/masuk 2.2 Pengurusan Kenderaan Jabatan/Jawatan 2.3 Pengurusan Tempahan Bilik Mesyuarat Gunasama 2.4 Urusetia MBJ 2.5 Urusetia ERT/ERP Jabatan ASET DAN STOR 1. Pengurusan TnG Kenderaan Jabatan/Jawatan 2. Pengurusan Aset dan Stor BKP 3. Pengurusan Inspektorat/Keselamatan Kompedium 2020 m.s. 202
KORPORAT 16.1 Peranan Menyediakan perkhidmatan dalam perancangan dan pelaksanaan dasar-dasar jabatan dan kerajaan, memantau prestasi program pembangunan, menyelaras maklumat berkaitan khidmat jabatan, menyelaras aduan pelanggan-pelanggan dan mempertingkatkan imej jabatan bagi memastikan perkhidmatan JPS memenuhi keperluan dan kepuasan hati pelanggan. 16.2 Sistem Pengurusan Aduan Awam (SISPAA) SISPAA atau Sistem Pengurusan Aduan Awam telah mula digunapakai oleh JPS secara rasminya bermula dari 1 Januari 2017 dengan penamatan JPS Careline pada 15 Disember 2016. Ini adalah antara usaha Jabatan dalan meningkatkan penyampaian perkhidmatan awam bagi menguruskan aduan awam dengan lebih cekap dan berkesan. Respons terhadap sebarang aduan awam menerusi laman web berkenaan dengan masalah sumber air seperti banjir, sungai, pantai dan saliran dalam masa dua (2) hari bekerja dan maklumbalas kaedah penyelesaian dalam masa lima belas (15) hari bekerja. 16.3 Perpustakaan JPS Malaysia Perpustakaan JPS berfungsi sebagai;
Pusat penyerahan bahan
bahan terbitan jabatan;
Tempat penyimpanan semua bahan-bahan terbitan jabatan secara teratur dan didokumenkan berdasarkan standard pengkatalogan dan pengkelasan antarabangsa;
Sumber rujukan dan penyelidikan kepakaran kejuruteraan dan pengurusan sumber air merangkumi Pengurusan Lembangan Sungai, Pengurusan Zon Pantai, Pengurusan Sumber Air dan Hidrologi, Pengurusan Banjir dan Saliran Mesra Alam; Kompedium 2020 m.s. 203
Pusat pemeliharaan dan pemuliharaan bahan-bahan terbitan jabatan; dan
Pusat pengumpulan dan penyimpanan ilmu pengetahuan dan warisan ilmu intelek yang dihasilkan dan diterbitkan oleh jabatan. Perpustakaan JPS juga memberikan perkhidmatan rujukan dan pinjaman yang berkaitan dengan pengurusan sumber air, lembangan sungai, banjir, saliran dan zon pantai kepada kakitangan JPS, orang awam, konsultan dan institusi pengajian tinggi awam dan swasta. Jadual 16.2: Bilangan Bahan Rujukan Di Perpustakaan JPS Malaysia. No Item Bilangan 1. 2. 3. 4. 5. Buku/Monograf (buku-buku teknikal, pengurusan, pengkomputeran, pentadbiran am, motivasi, moral dan etika, akta dan dan lain-lain) Laporan Kajian dan Laporan Tahunan Majalah Pelbagai Judul Bahan Tidak Bercetak (Kaset Video dan Kaset Audio) Bahan Digital (VCD, DVD dan CD-ROM) 30,851 naskhah 479 unit 16.4 Dasar Yang Telah Diluluskan Objektif Dasar Sumber Air Negara (DSAN): Menetapkan hala tuju dan strategi bagi tindakan-tindakan bersama untuk memastikan jaminan dan kelestarian sumber air melalui mekanisme bersepadu dan kolaboratif melibatkan semua pihak berkepentingan di semua peringkat; Menyediakan cara dan langkah yang saling melengkapi hala tuju dasar-dasar sedia ada berkenaan sumber air bagi memastikan penggunaan lestari dan saksama, serta melindungi integriti alam sekitar, ekosistem dan warisan semulajadi; Menyediakan platform untuk memperkasa risikan dan maklumat sumber air serta keseragaman amalan, dengan memperkemaskan piawaian, pengukuran, kaedah dan pendekatan; Kompedium 2020 m.s. 204 344 t
Menetapkan cara dan langkah untuk diterima pakai untuk pelan pemuliharaan sumber air di pelbagai skala agar ia saling melengkapi dan mengukuhkan pelan pembangunan tanah, sumber, fizikal dan pelan pembangunan lain yang berkaitan; dan Membina keupayaan semua pihak berkepentingan untuk membolehkan penglibatan dan kolaborasi yang berkesan dalam tadbir urus sumber air di pelbagai skala dan peringkat dengan tumpuan kepada pembangunan sumber manusia, sains, teknologi dan amalan termasuk memberi galakan bagi pelaburan dalam penyelidikan, pembangunan dan inovasi. Kompedium 2020 m.s. 205
Kompedium 2020 m.s. 206
16.5 Penerbitan Jabatan 16.5.1 Kompedium Menyediakan maklumat asas JPS yang terkini berkenaan jabatan. Penerbitan ini juga merupakan satu usaha ke arah pembangunan Sistem Pangkalan Data Jabatan Pengairan & Saliran Malaysia untuk memudahkan pengguna dalam mendapatkan maklumat-maklumat terkini berkaitan Jabatan Pengairan & Saliran Malaysia untuk memudahkan pengguna dalam mendapatkan maklumat- maklumat terkini berkaitan JPS. 16.5.2 Buletin Diterbitkan setiap bulan dengan memaparkan segala aktiviti, peristiwa dan pencapaian yang berlangsung sepanjang bulan. 16.5.3 DID Manual Manual ini JPS dibangunkan dengan sumbangan daripada hampir 200 profesional daripada Kerajaan dan juga sektor swasta yang sangat berpengalaman dan pakar dalam bidang masing-masing. Panduan ini sebagai sumber maklumat dan rujukan yang berkaitan dengan amalan terbaik bagi JPS jurutera dan kakitangan. Manual ini akan membolehkan jurutera dan kakitangan mempunyai lonjakan- permulaan dalam menjalankan tugas mereka. Ini adalah salah satu inisiatif yang dijalankan oleh JPS untuk memperbaiki sistem penyampaian dan untuk mencapai misi Jabatan dalam menyediakan perkhidmatan yang cekap dan berkesan. Manual ini juga akan menjadi rujukan yang berguna untuk bukan JPS Jurutera profesional bukan kejuruteraan, Kontraktor, Perunding, Pemaju dan pelajar yang terlibat dan berminat dalam pembangunan dan pengurusan yang berkaitan dengan air. Hanya kerana ia adalah sebelum, ini JPS Manual adalah, dengan cara yang, rekod sejarah pengetahuan dan pembangunan kejuruteraan dalam aplikasi kejuruteraan sumber air dan air di Malaysia. 16.5.4 Laporan Tahunan Memaparkan segala aktiviti, pencapaian dan kejayaan yang telah dicapai oleh JPS sepanjang tahun. Maklumat- maklumat yang didokumentasikan ini boleh dijadikan sebagai penanda aras kepada pencapaian jabatan untuk setiap tahun. Kompedium 2020 m.s. 207
PENGURUSAN MAKLUMAT 17.1 Peranan Menyediakan khidmat kepakaran dalam pengurusan dan pelaksanaan ICT ke arah peningkatan kualiti perkhidmatan JPS. 17.2 Garis Panduan/Peraturan Pelan Strategik Teknologi Maklumat JPS (2016-2020); Kajian Semula Pelan Strategik Teknologi Maklumat (2018-2020); Dasar Keselamatan Teknologi Maklumat dan Komunikasi (DKICT) JPS; Pelan Induk Sistem Maklumat Geografi (GIS) Bersepadu JPS 2014-2018; Spesifikasi dan Rekabentuk Data Geospatial Bagi GDC-JPS; Prosedur Pembangunan Pangkalan Data Geospatial Bagi GDC-JPS; Garis Panduan Pembangunan dan Pelaksanaan Sistem Aplikasi JPS; Kajian Perekayasaan Pengurusan Maklumat Sumber Air Bersepadu 17.3 Maklumat Sistem Aplikasi Maklumat-maklumat sistem aplikasi yang digunakan di JPS seperti di jadual 17.1. Kompedium 2020 m.s. 208
Jadual 17.1: Maklumat Sistem Aplikasi Bil Nama Sistem Keterangan Penyelaras / Custodian 1. Human Resource Management Information System (HRMIS) Sistem ini merupakan satu sistem bagi pengurusan maklumat sumber manusia sektor awam. Ianya membolehkan perancangan tenaga kerja dan penentuan saiz perkhidmatan awam; mengautomasikan proses operasi; bersepadu dan dikemas kini untuk tujuan perancangan yang berkesan dan memudahkan komunikasi. Bahagian Khidmat Pengurusan 2. e-Perolehan Sistem ini mempunyai fungsi menguruskan perolehan secara elektronik dengan menukarkan proses perolehan tradisional (secara manual) kepada perolehan elektronik menerusi Internet. Ianya mula digunakan mulai tahun 2004 di JPS Ibu Pejabat dan JPS Negeri. Modul yang digunakan adalah perolehan melalui Kontrak Pusat dan Pembelian Terus. Bahagian Khidmat Pengurusan 3. Sistem Maklumat Warga (SISWA v2.0) Sistem ini berupaya menyimpan maklumat peribadi, akademik, professional, perkhidmatan, pengalaman, minat dan penilaian diri warga JPS dan membolehkan permohonan pertukaran pegawai dan kakitangan dilaksanakan. Ianya telah mula digunakan pada tahun 2012 oleh semua warga JPS. Bahagian Khidmat Pengurusan Kompedium 2020 m.s. 209
Bil Nama Sistem Keterangan Penyelaras / Custodian 4. Sistem Pemantauan Projek II (SPPII) Sistem ini digunakan bagi pengurusan dan pemantauan status kemajuan projek-projek pembangunan di bawah Rancangan Malaysia. Ianya mula digunakan pada tahun 2007 oleh JPS Ibu pejabat dan JPS negeri. fizikal dan kewangan bagi Bahagian Korporat 5. Virtua System (eLibrary) Sistem ini merupakan sistem pengurusan perpustakaan yang meliputi fungsi peminjaman buku, pendaftaran, katalog dan lain- lain yang berkaitan dengan pengurusan perpustakaan. Ianyan mula digunakan pada tahun 2000. Bahagian Korporat 6. Knowledge Management System Sistem ini merupakan sistem pengurusan pengetahuan yang meliputi Laporan, Seminar, Kajian, Senarai Semak, Garis Panduan, Projek Brief dan TOR. Ianya mula digunakan pada tahun 2007 dan boleh dicapai bagi warga JPS melalui InfoPortal. Bahagian Korporat 7. Sistem Pengurusan Aduan Awam (SISPAA) ini memudahkan orang awam membuat aduan Sistem berkenaan masalah-masalah yang berkaitan dengan perkhidmatan JPS secara atas talian. Sistem ini dapat dicapai melalui Portal JPS. Mula dibangunkan pada tahun 2017 sedang diperluaskan ke bahagian-bahagian dan JPS Negeri secara berperingkat. Bahagian Korporat Kompedium 2020 m.s. 210
Bil Nama Sistem Keterangan Penyelaras / Custodian 8. Laporan Kemajuan Kewangan (LKK) Online Sistem ini dibangunkan bagi memudahkan pemantauan perbelanjaan peruntukan pembangunan Jabatan. Ianya mula dibangunkan pada tahun 2011 dan digunakan oleh semua JPS Bahagian, negeri dan projek. Menggunakan perisian Business Intelligent Warehouse (BIW) Bahagian Korporat 9. Portal Rasmi JPS Malaysia Ianya merupakan portal rasmi bagi Jabatan Pengairan dan Saliran Malaysia yang mengandungi maklumat-maklumat asas dan perkhidmatan-perkhidmatan yang disediakan oleh JPS. Ianya telah dibangunkan pada 2006. Bahagian Korporat 10. InfoPortal Ianya merupakan yang menyokong pelaksanaan Knowledge Management di JPS. Dibangunkan bagi memberi kemudahan perkongsian sumber maklumat bagi semua warga JPS secara khususnya dan bertindak sebagai pusat data setempat bagi warga JPS. Dibangunkan pada 2006 dan digunakan oleh keseluruhan JPS termasuk Pejabat Projek. portal intranet Bahagian Korporat Kompedium 2020 m.s. 211
Bil Nama Sistem Keterangan Penyelaras / Custodian 11. Business Intelligence Warehouse (BIW) Sistem ini digunakan untuk pemantauan perbelanjaan kewangan di bahagian dan negeri. Bahagian Korporat 12. Business Intelligence Warehouse (BIW)-Modul Perunding. Sistem ini digunakan untuk memantau prestasi kontrak perunding. Bahagian Ukur Bahan Dan Pengurusan Kontrak 13. Sistem Maklumat Kontrak (SMATRAK) Sistem rekod-rekod berkaitan projek disimpan dan pelaksanaan projek dapat dipantau seperti status penyediaan dokumen kontrak, prestasi, akaun dan tuntutan kontrak. SMATRAK juga menyimpan maklumat dan profil kontraktor yang terlibat di JPS. Ianya mula digunakan pada tahun 2002. ini membenarkan Bahagian Ukur Bahan dan Pengurusan Kontrak Kompedium 2020 m.s. 212
Bil Nama Sistem Keterangan Penyelaras / Custodian 14. Tender Unit & Advertisement System Sistem ini digunakan bagi mewar-warkan iklan tender-tender yang dikeluarkan oleh JPS dan menyenaraikan harga tawaran kontraktor bagi tender-tender yang ditutup. Ianya mula digunakan pada tahun 2005 oleh Unit Tender, Bahagian Ukur Bahan & Pengurusan Kontrak. Bahagian Ukur Bahan dan Pengurusan Kontrak 15. Sistem Pengawasan Tender (AWAS) Sistem ini membolehkan penjanaan laporan tender bagi tender yang akan diputuskan di Lembaga Perolehan NRE dan pemantauan penyediaan Surat Setuju Terima di peringkat Ibu Pejabat sama ada perolehan melalui rundingan terus atau tender. Ianya mula digunakan pada tahun 2002 oleh urusetia mesyuarat teknikal Bahagian Ukur Bahan dan Pengurusan Kontrak. Bahagian Ukur Bahan dan Pengurusan Kontrak 16. Sistem Maklumat Perunding (SMAP) Sistem ini menyimpan maklumat perunding, profil syarikat, maklumat projek-projek JPS yang melantik perunding dan menghasilkan surat keputusan pelantikan perunding. Telah beroperasi mulai tahun 2002 dan diguna secara atas talian Bahagian Ukur Bahan dan Pengurusan Kontrak 17. Sistem Pengurusan Aset (SPA) Sistem ini menguruskan harta modal dan inventori meliputi penerimaan, pendaftaran, penyelenggaraan, kawalan, penggunaan, kehilangan, hapus kira dan juga meja bantuan selaras dengan Pekeliling Perbendaharaan Bilangan 5 tahun 2007 mengenai Tatacara Pengurusan Aset Alih Kerajaan. Ianya mula dibangunkan pada tahun 2000 dan digunakan di JPS Ibu pejabat dan JPS Negeri. Bahagian Pengurusan Fasiliti dan GIS Kompedium 2020 m.s. 213
Bil Nama Sistem Keterangan Penyelaras / Custodian 18. Sistem MySpata Sistem ini digunakan bagi menyimpan maklumat aset tak alih JPS seperti bangunan, saliran, pantai dan aset tak alih yang lain. Digunakan oleh JPS Ibu pejabat dan negeri. Bahagian Pengurusan Fasiliti dan GIS 19. Sistem Permohonan Data Sistem permohonan untuk menggunakan data geospatial. Bahagian Pengurusan Fasiliti dan GIS 20. Sistem Pengurusan Data Geospatial SPDG merupakan satu sistem untuk memproses dan mengemaskini data-data geospatial. Sistem ini perlu dimuat turun dari dan diinstall di komputer pengguna. Bahagian Pengurusan Fasiliti dan GIS 21. e-PLAN Sistem ini merupakan sistem pengurusan dokumen pelan dalam bentuk elektronik. Ianya mula beroperasi pada Oktober 2002 dan digunakan oleh bahagian-bahagian dan JPS Negeri. Bahagian Rekabentuk dan Empangan Kompedium 2020 m.s. 214
Bil Nama Sistem Keterangan Penyelaras / Custodian 22. Portal GIS Portal ini menyediakan perkhidmatan memaparkan maklumat GIS berdasarkan bahagian-bahagian yang terdapat di JPS.Selain itu, portal GIS ini juga berfungsi untuk hosting pelbagai jenis applikasi (webmap, webapp, storymap, dashboard dan sebagainya) yang dihasilkan oleh bahagian yang berkaitan dengan bantuan BPFG. PortalGIS ini juga berfungsi untuk menyediakan servis GIS yang terdapat di JPS.Portal in juga berfungsi sebagai medium perkongsian Data Geospatial. Bahagian Pengurusan Fasiliti dan GIS 23. Sistem Pemantauan Keselamatan Empangan (DASS) Sistem ini menyimpan data-data berkaitan empangan dan memaparkan laporan-laporan yang diperlukan bagi tujuan pemantauan keselamatan empangan. Dibangunkan pada Disember 2013. Bahagian Rekabentuk dan Empangan 24. Web Integrity and Safety for Structure (WISS) Sistem ini merupakan pangkalan data berkenaan ntegrity dan keselamatan struktur-struktur dibawah seliaan JPS. Bahagian Rekabentuk dan Empangan Kompedium 2020 m.s. 215
Bil Nama Sistem Keterangan Penyelaras / Custodian 25. Online Training Application System (OTAS) Sistem ini menguruskan permohonan kursus di JPS. Sistem ini dapat memaparkan senarai kursus berjadual, nota kursus dan Bahagian Pembangunan Modal Insan 26. Sistem Kompetensi Sistem Kompetensi ini digunakan oleh Jurutera gred 41 ke atas bagi mengukur tahap kompetensi Jurutera di JPS. Bahagian Pembangunan Modal Insan 27. Sistem e-Peperiksaan Sistem jurutera untuk memohon peperiksaan jabatan bagi tujuan pengesahan dalam perkhidmatan. ini digunakan oleh penolong Bahagian Pembangunan Modal Insan 28. Sistem Peristiwa Banjir Sistem ini menyimpan dan menyenaraikan maklumat peristiwa banjir dari tahun 2007 sehingga sekarang. Ianya mula digunakan pada tahun 2007 oleh Bahagian Pengurusan Banjir. Bahagian Pengurusan Banjir Kompedium 2020 m.s. 216
Bil 29. 30. 31. 32. Nama Sistem Sistem Pemantauan Kualiti Sistem Penarafan Bintang MyMesyuarat DID1GeoInfo Keterangan Sistem ini membolehkan pemantauan ke atas pelaksanaan pengauditan ISO di semua pejabat yang mempunyai persijilan ISO. Di dalam sistem ini terdapat maklumat bagi setiap pejabat yang mempunyai persijilan dan jadual pelaksanaan audit serta laporan audit. Digunakan di Bahagian Audit Prestasi tetapi masih belum diperluaskan ke bahagian lain. Sistem ini merupakan sistem bagi pengurusan penilaian penarafan bintang dengan menyediakan kemudahan kepada auditor dan auditee mengemaskini maklumat berkaitan pengauditan. Ianya mula dibangunkan pada tahun 2011 dan telah digunakan secara aktif untuk pengauditan Penarafan Indeks Akauntabiliti. Sistem ini dibangunkan bagi memudahkan pengurusan mesyuarat. Jemputan, penyediaan minit mesyuarat dan maklum balas dapat dihasilkan melalui sistem ini. Mula digunakan pada Oktober 2013 dan digunakan di JPS Ibu Pejabat dan Negeri. Sistem ini adalah GIS berasaskan web yang dibangunkan bagi memudahkan perkongsian dan pengumpulan, penyebaran data spatial di kalangan semua peringkat JPS seperti Kunci Air, Rumah Pam, Barrage, Struktur Pengairan Terusan, Sungai, Empangan Lokasi, Lokasi Projek, dan lain- lain di seluruh negara. Mula dibangunkan pada Jun 2009 dan telah tingkatkan serta diperluaskan bermula 2013. Penyelaras / Custodian Bahagian Audit Prestasi Bahagian Audit Prestasi / Bahagian Khidmat Pengurusan Bahagian Pengurusan Maklumat Bahagian Pengurusan Maklumat Kompedium 2020 m.s. 217
Bil Nama Sistem Keterangan Penyelaras / Custodian 33. Sistem Pengurusan Data Geospatial (SPDG) Sistem ini berfungsi bagi memudahkan pengurusan dan pemprosesan data geospatial jabatan dan memastikan data yang dibekalkan kepada kepada pihak berkaitan intergriti, diperingkat pusat atau negeri mempunyai kebolehpercayaan dan capaian yang tinggi. Mula dibangunkan pada tahun 2016. Bahagian Pengurusan Maklumat 34. GIS MUDA GIS MUDA adalah geoportal bagi Lembangan Sungai Muda, Kedah berteraskan prinsip (IRBM) untuk pengurusan tanah dan air yang memaparkan peta, laporan, jadual, graf dan maklumat lembangan Sungai Muda yang berkaitan. Mula digunakan pada 2012 dan terbuka kepada awam berdasar keperluan. Pejabat Lembangan Sungai Muda 35. Aplikasi Mobile MyJPS Aplikasi mobile myJPS dibangunkan dengan maklumat: Kompendium umum - maklumat asas Jabatan; Maklumat Hidrologi; Operasi SMART dan maklumat berkaitan; dan Hebahan dan keputusan tender JPS. Bahagian Pengurusan Maklumat Ianya telah dilancarkan pada 2 Disember 2014 dan boleh dimuat turun melalui Play Store (android) dan Apps Store (iOS). Kompedium 2020 m.s. 218
Bil Nama Sistem Keterangan Penyelaras / Custodian 36. Sistem Bank Data Sistem Bank Data merupakan sistem yang mampu mengeksploitasi pengetahuan dengan sewajarnya dan secara berstruktur bagi menggalakkan amalan dan pembudayaan pengetahuan di kalangan kakitangan JPS. Sistem Bank Data ini juga dimanfaatkan bukan sahaja untuk juga orang awam melalui kakitangan dalaman malah pembangunan digital kejuruteraan air terkini yang boleh dicapai oleh pembekal. inventori bagi produk-produk Bahagian Pengurusan Maklumat 37. 38. GIS Kerian jps@komuniti GIS KERIAN adalah geoportal bagi Lembangan Sungai Kerian berteraskan prinsip (IRBM) untuk pengurusan tanah dan air yang memaparkan peta, laporan, jadual, graf dan maklumat lembangan Sungai Muda yang berkaitan. Mula digunakan pada 2012 dan terbuka kepada awam berdasar keperluan. jps@komuniti adalah geoportal bagi isu-isu berkenaan 7 jps@komuniti dibangunkan bidang utama di JPS. ini online. Sistem menggunakan memperkasakan Jurutera Daerah dalam pengurusan sumber air di peringkat sub lembangan sungai. Ia terbahagi kepada dua laporan iaitu Laporan DEEP dan Laporan Profil Daerah. Laporan DEEP (Dashboard) melaporkan status, lokasi, kos serta cadangan isu di dalam daerah manakala Laporan Profil Daerah (Story Map) memaparkan maklumat asas daerah. Mula digunakan pada 2019 dan tidak dibuka kepada awam dan hanya dipaparkan bagi pegawai JPS sahaja. sistem ArcGIS RTB Sg. Kerian Bahagian Pengurusan Lembangan Sungai Kompedium 2020 m.s. 219
Bil Nama Sistem Keterangan Penyelaras / Custodian 39. INFOMECH INFOMECH merupakan sistem yang berfungsi sebagai satu platform berpusat bagi semua stesen hidromekanikal SCADA yang dikawal secara automatik. Stesen hidromekanikal ini terdiri daripada rumah pam, pintu kawalan air dan lain-lain. Sistem ini akan memberikan maklumat secara nyata (real time) dan data sejarah (historical data) stesen hidromekanikal secara bersepadu kepada pengguna. Sejak tahun 2013, Bahagian Perkhidmatan Mekanikal dan Elektrikal secara konsisten telah menaiktaraf stesen hidromekanikalnya dari operasi manual ke operasi automatik SCADA. Sejak itu lebih daripada 100 buah Pintu Kawalan Air dan lebih 10 Rumah Pam di seluruh negara telah dinaiktaraf menjadi fungsi automatik SCADA. Bahagian Perkhidmatan Mekanikal & Elektrikal 40. CMMS (Computerized Maintenance Management System) CMMS merupakan sistem yang berfungsi sebagai satu pengkalan data sumber maklumat pemeriksaan, pemantauan dan penyelenggaraan yang ini dapat memberikan cara yang cepat dan mudah untuk melapor, merekod stesen hidromekanikal secara bersistematik. Ia telah digunakan sejak tahun 2013 sehingga kini. lengkap. Sistem dan merancang penyelenggaraan Bahagian Perkhidmatan Mekanikal & Elektrikal Kompedium 2020 m.s. 220
Bil Nama Sistem Keterangan Penyelaras / Custodian 41. Debris and Mudflow Warning System (DMFWS) This webpage is generated from the study of the development of debris and mudflow prediction and warning system (DMFWS) based on existing in Cameron Highlands following the guidelines and methodology provided during the Hydrology Component Workshop. The main objectives of the DMFWS is to provide advance warning to the public and relevant agencies for disaster relief on the possibility of occurrence of an impending landslide or mudflow in high-risk and sensitive areas, like cut shapes of highway and recreation areas. The DMFWS is able to alert the appropriate agencies for disaster relief. rainfall data Humid Tropics Centre (HTC) 42. Integrated Water Resources Management (IWRM) Sistem repository kepada maklumat-maklumat sumber air hasil daripada kajian-kajian dan projek-projek yang dilaksanakan didalam negara Bahagian Sumber Air Dan Hidrologi Kompedium 2020 m.s. 221
Bil Nama Sistem Keterangan Penyelaras / Custodian 43. Sistem Pengurusan Rangkaian Hidrologi Nasional Kami menyediakan perkhidmatan pembekalan data hidrologi terdiri dari data hujan, aras air, enapan ampai sungai, sejatan dan air. kualiti Terdapat lebih dari 1,700 stesen hidrologi seluruh Malaysia yang pengurusan datanya mendapat pengiktirafan persijilan ISO 2001:2008. Data hidrologi dibekalkan kepada MS pelajar, penyelidik, Jabatan Kerajaan, syarikat swasta, perunding, dan kontraktor Bahagian Sumber Air Dan Hidrologi 44. New Public Info Banjir Sistem ini berfungsi dengan menghimpunkan maklumat hujan dan aras air secara real-time daripada hampir 200 stesen hidrologi di seluruh negara. Data hidrologi daripada setiap stesen cerapan di hantar ke Pangkalan Data Telemetri di setiap negeri dan seterusnya dihantar ke Infobanjir. Pada peringkat permulaan, sistem infobanjir beroperasi secara dalaman iaitu maklumat hujan dan aras air akan dipantau oleh pegawai-pegawai JPS sahaja. Infobanjir Pusat Ramalan Dan Amaran Banjir Negara 45. mySMS/myMMS Sistem ini berfungsi sebagai hebahan operasi terowong SMART, memantau serta menyalurkan aduan awam terhadap JPS. Bkor / Pusat Kawalan SMART Kompedium 2020 m.s. 222
17.4 Kemudahan E-mel MAMPU menetapkan penggunaan e-mel 1GovUC bagi pegawai seperti di jadual 17.2: Jadual 17.2: Kemudahan E-mel Kumpulan Pengguna Kuota Simpanan Fail Kepilan VIP Gred 54 ke atas 4 GB Sehingga 10MB PENGGUNA BIASA Gred 53 ke bawah 2 GB Sehingga 10MB Kompedium 2020 m.s. 223
MyGov*Net Rangkaian MyGov*Net adalah merupakan jaringan kemudahan rangkaian yang disediakan dan dikawalselia oleh pihak MAMPU. JPS Malaysia adalah merupakan salah satu Agensi/Badan Kerajaan yang menggunapakai kemudahan ini. Berikut adalah Bahagian/Pejabat Projek/Institut Latihan/Unit di bawah JPS Malaysia yang menggunakan kemudahan rangkaian MyGov*Net: 1) 2) Pusat Kawalan SMART, Kuala Lumpur; 3) Pejabat Lembangan Sungai Klang (beserta Bahagian Perkhidmatan Mekanikal dan Elektrikal Kuala Lumpur), Selangor; 4) Bahagian Perkhidmatan Mekanikal dan Elektrikal Ipoh dan Institut Pembangunan Modal Insan Zon Utara, Perak; 5) JPS Ampang (Bahagian Pengurusan Sumber Air dan Hidrologi, Bahagian Pembangunan Modal Insan dan Institut Pembangunan Modal Insan Zon Tengah); JPS Labuan; Ibu Pejabat JPS Malaysia dan JPS Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur; 6) 7) UPPP Pahang; 8) UPPP Terengganu; 9) UPPP Kelantan; 10) Institut Pembangunan Modal Insan Zon Timur, Kota Bharu, Kelantan; 11) Bahagian Pusat Serantau & Tropika Lembab (HTC), Kuala Lumpur; 12) Rancangan Tebatan Banjir Sungai Muda, Kedah; 13) Pejabat Jurutera Projek Rancangan Pengairan Muda, Kedah; dan 14) Pejabat Pegawai Penguasa dan Pusat Kawalan SCADA, Perlis 15) Stesen L5 DRS, Kuala Lumpur; 16) Stesen L10 Taman Desa, Kuala Lumpur; 17) Stesen Hidrologi Jalan Tun Perak, Kuala Lumpur; 18) Motorway Control Center (MCC) Jalan Davis, Kuala Lumpur; Kompedium 2020 m.s. 224
Gambarajah 17.1: Rangkaian JPS*Net Pejabat Pegawai Penguasa & Pusat Kawalan Scada Perlis UPPP Pahang UPPP Kelantan JPS WP Labuan UPPP Terengganu Stesen L5 Stesen L10 Stesen Jalan Tun Perak 2 Mbps BPME Ipoh dan IPMI Zon Utara SMART PLSK LAN 1 GOV*Net LAN LAN LAN 1 GOV*Net - JPS 45 Mbps 10 Mbps 30 Mbps JPS Ampang (BPSAH, BPMI, IPMI Tengah, Auditorium) 6 Mbps HTC KL IPMI Zon Timur PLSM RTB Sungai Muda MCC Jalan Davis Ibu Pejabat JPS & JPSWPKL LAN Kompedium 2020 m.s. 225
PEMBANGUNAN MODAL INSAN 18.1 Peranan Membangunkan kompetensi warga kerja melalui latihan yang disokong oleh infrastruktur dan kemudahan yang terbaik, meningkatkan kompetensi melalui pendedahan kepada teknologi terkini dan amalan terbaik, memantapkan kompetensi melalui program kemajuan kerjaya yang berkesan, menilai kompetensi bagi membantu proses pengesahan, kenaikan pangkat dan pengiktirafan warga kerja serta melaksanakan program latihan antarabangsa bagi Negara membangun. BPMI mempunyai TIGA (3) institut latihan iaitu: i) ii) iii) Institut Pembangunan Modal Insan Zon Tengah (IPMI Zon Tengah) Institut Pembangunan Modal Insan Zon Utara (IPMI Zon Utara) Institut Pembangunan Modal Insan Zon Timur (IPMI Zon Timur Kompedium 2020 m.s. 226
18.1 Kemudahan dan Prasarana Pusat-Pusat Latihan Jadual 18.1: Kemudahan dan Prasarana Pusat-Pusat Latihan Bil Perkara IPMI Zon Tengah IPMI Zon Utara IPMI Zon Timur 1. Dewan Kuliah 1 2 2 2. Bilik Kuliah / Makmal komputer 3
1 3.
Auditorium 1
4. Bilik Mesyuarat 3 1 2 5. Bilik Asrama 60 20 45 6. Dewan Makan 1 2 1 7. Perpustakaan 0 0 1 8. Surau 1 1 1 9. Sukan & Rekreasi 1G/ 1BS/ 2B/ 3F/ 2T/ 1BJ/ 1BT/ 2ST 1B/ 1F/ 1T/ 1BJ 1G/ 4B/ 1BT/ 1T 10. Pengangkutan 1BL/ 2BS/2 4WD / 1V 1BL/ 1V/ 1Pr/ 2 4WD/ 1 CRV 1BL/ 2BS/ 1Pr/ 2 4WD/ 1PU Petunjuk: Sukan & Rekreasi G: Gimnasium BS: Padang Bola Sepak B: Gelanggang Badminton F: Gelanggang Futsal T: Gelanggang Tenis BJ: Gelanggang Bola Jaring BT: Gelanggang Bola Tampar ST: Gelanggang Sepak Takraw A: Auditorium Petunjuk: Pengangkutan BL: Bas Panjang (40 muatan) BS: Bas Pendek (18 hingga 25 muatan) Pr: Preve CRV: Honda CR-V 4WD: Pacuan 4 roda V: Van W: Wira/ Waja C: Coaster PU: Pick-up P: Pajero 186 Kompedium 2020 m.s. 227
Gambar Kemudahan dan Prasarana Pusat-Pusat Latihan Kuarters (IPMI Timur) Asrama (IPMI Timur) Asrama VIP (IPMI Utara) Landskap (IPMI Utara) Auditorium (IPMI Tengah) Asrama (IPMI Tengah) Gelanggang Futsal (IPMI Tengah) Dewan Kuliah (IPMI Tengah) Surau (IPMI Tengah) Kompedium 2020 m.s. 228
Perpustakaan (IPMI Timur)
Bilik komputer (IPMI Timur)
Dewan Kuliah (IPMI Timur)
Dewan Kuliah (IPMI Utara)
Bilik Asrama (IPMI Utara)
Dewan Makan (IPMI Utara)
Kompedium 2020 m.s. 229
18.2 Perlaksanaan kursus a) Perlaksanaan Kursus Berjadual Kursus Berjadual yang disusun oleh BPMI bermatlamat untuk memantapkan kompetensi warga kerja Jabatan ke tahap cemerlang yang merangkumi aspek-aspek Teknikal (Technical), Teknikal Generik (Technical Generic), Fungsian (Functional), Keperibadian (Behavioral), Generik (Generic), Teknologi Komunikasi dan Maklumat (Information & Communication Technology) dan Bahasa (Language) yang diperlukan oleh warga kerja untuk melaksanakan tugasan harian dengan berkesan dan cekap. Graf dan Jadual di bawah menunjukkan jumlah kursus yang dijalankan bagi tahun 2011-2019: Graf 18.1: Bilangan Kursus Berjadual Tahun (2011-2019) IPMI Zon Timur IPMI Zon Tengah IPMI Zon Utara Kompedium 2020 m.s. 230
Jadual 18.2: Bilangan Kursus Berjadual Mengikut Tahun Tahun IPMI Zon Tengah IPMI Zon Utara IPMI Zon Timur Jumlah 2011 18 15 18 51 2012 24 25 18 67 2013 25 24 20 69 2014 26 20 25 71 2015 25 17 24 66 2016 15 15 16 46 2017 10 10 10 30 2018 10 10 10 30 2019 12 12 12 36 Kompedium 2020 m.s. 231
b) Kursus Luar Jadual BPMI juga turut melaksanakan Kursus Luar Jadual dalam usaha untuk meningkatkan kompetensi serta pengetahuan pegawai seiring dengan matlamat Jabatan. Graf dan Jadual di bawah menunjukkan jumlah kursus yang dijalankan bagi tahun 2012-2019: Graf 18.2: Kursus Luar Jadual (2012-2019) Kompedium 2020 m.s. 232
c) Kursus Antarabangsa BPMI melalui IPMI Zon Tengah juga melaksanakan Kursus Antarabangsa di bawah Program Malaysian Technical Cooperation Programme (MTCP) dengan peruntukan kursus ditaja oleh Bahagian Kerjasama dan Pembangunan Antarabangsa, Kementerian Luar Negeri (KLN). Jadual 18.3: Senarai Kursus Antarabangsa Tahun Tajuk Kursus Bil Peserta Negara Peserta 2013 5th Flood Mitigation and Stormwater Management 2013 12 Indonesia, Filipina, Vietnam, Laos, Thailand 4 - 15 November 2013 2015 6th Flood Mitigation and Stormwater Management 2015 17 - 28 Ogos 2015 18 Turki, Sudan, Filipina, Mauritius, Sri Lanka, Kemboja, Samoa, Fiji, Thailand, Indonesia, Malaysia 2017 7th Flood Mitigation and Stormwater Management 2017 12 - 27 Ogos 2017 14 Azerbaijan, Bahrain, Fiji, Georgia, Jamaica, Lao, PDR, Maldives, Nepal, Papua New Guinea, Filipina, Timor Leste, Zimbabwe, Arab Saudi, Malaysia Kompedium 2020 m.s. 233
d) Pembelajaran Sepanjang Hayat Pembelajaran Sepanjang Hayat merupakan program yang dilaksanakan untuk memberi pengetahuan mengenai ilmu semasa dan juga teknikal untuk pegawai di Jabatan. Berikut merupakan senarai program yang dilaksanakan bagi tahun 2016-2019. Jadual 18.4: Bilangan Pembelajaran Sepanjang Hayat (PSH) Bagi Tahun 2016-2019. Bil Tahun Bilangan PSH 1. 2016 7 2. 2017 9 3. 2018 10 4. 2019 10 Kompedium 2020 m.s. 234
18.3 Penilaian Kompetensi Bagi tujuan peningkatan kompetensi pegawai JPS, beberapa program telah dilaksanakan oleh BPMI untuk menilai kompetensi pegawai JPS. Antaranya adalah dengan melaksanakan Peperiksaan Perkhidmatan Subjek bagi Penolong Jurutera JA29 dan juga Program Transformasi Minda yang diwajibkan untuk semua pegawai lantikan baru dan bertujuan untuk pengesahan jawatan. Jadual 18.5: Peperiksaan Perkhidmatan Subjek Jabatan bagi Penolong Jurutera JA29 BIL TAHUN TARIKH JUMLAH CALON 1. 2015 24 Mac 2015 79 2. 2016 24 Mei 2016 23 3. 2017 25 April 2017 42 4. 2018 16 Mei 2018 109 5. 2019 2 Mei 2019 85 Jadual 18.6: Program Transformasi Minda (PTM) BIL TAHUN TARIKH TEMPAT 1. 2016 14 - 18 November 2016 JPS Ampang 2. 2017 23 - 27 Oktober 2017 JPS Ampang 3. 2018 2 - 6 April 2018 JPS Ampang 4. 2019 22- 26 April 2019 JPS Ampang Kompedium 2020 m.s. 235
18.4 Kemajuan Kerjaya dan Pembangunan Kepakaran Bagi tujuan kemajuan kerjaya dan meningkatkan kepakaran, JPS melalui BPMI menggalakkan pegawai-pegawai mengikuti pengajian lanjutan peringkat Sarjana dan Doktor Falsafah (PhD) berdasarkan bidang pengkhususan. Selain itu, untuk mengiktiraf pegawai-pegawai yang memiliki kepakaran yang tinggi dan selaras dengan Pekeliling Perkhidmatan Bilangan 7 Tahun 2016: Kemajuan Kerjaya Laluan Pakar Bidang Khusus (Subject Matter Expert - SME) Bagi Pegawai Perkhidmatan Awam Persekutuan, JPS telah memperkenalkan program Jurutera Laluan Pakar Bidang Khusus (Subject Matter Expert). a) Pengajian Lanjutan Ijazah Sarjana dan Ijazah Kedoktoran Berikut merupakan jadual dan graf menunjukkan bilangan pegawai yang memiliki Ijazah Sarjana dan Ijazah Kedoktoran. Kompedium 2020 m.s. 236
Jadual 18.7: Bilangan Pegawai Yang Memiliki Ijazah Sarjana Dan Ijazah Kedoktoran Bil Bidang Sub Bidang Status Bilangan Pegawai Sehingga 31 Dis 2019 Ph.D MSc 1 Pengurusan Banjir Flood Risk Management 1 4 Risiko Bencana
2 Jumlah 1 6 2 Pengurusan Sumber Air Dan Hidrologi Hydrology Water Engineering 5 1 10 21 Water Resources Development
21 Flood and Drought Forecasting
Water Resources Policies and Legislation
Jumlah 6 52 3 Pengurusan Lembangan River Engineering 1 6 Environmental Engineering
14 Water Quality
Sediment Transport
Jumlah 1 20 Kompedium 2020 m.s. 237
Bil Bidang Sub Bidang Status Bilangan Pegawai Sehingga 31 Dis 2019 Ph.D MSc 4 5 6 7 Pengairan dan Saliran Pertanian Kejuruteraan Pantai/ Samudera Struktur dan Geoteknik Kejuruteraan Mekanikal dan Elektrikal Agricultural Engineering Irrigation Engineering Jumlah Coastal Zone Management Cosatal and Maritime Engineering Ocean Engineering Jumlah Construction and Structural Engineering Dam Engineering Geotechnical Engineering Highway and Transportation Engineering Hydraulic Structures Jumlah Hydro-Mechanical Mechatronic Occupational Safety and Health Metallurgy System and Instrumentation 1 - 1 - - - 0 - - - - - 0 - - - - - 1 1 - 4 1 5 16 1 7 4 - 28 4 1 4 - - 9 Jumlah 0 Kompedium 2020 m.s. 238
Bil Bidang Sub Bidang Status Bilangan Pegawai Sehingga 31 Dis 2019 Ph.D MSc 8 Geoinformatic Information Technology
5 Database Programming and Development
Geographtical Information System Management (GIS) Jumlah
0 3 8 9 Pengurusan Projek/ Pembinaan Construction Management Technology Management 1
Project Management 1 7 Jumlah 2 17 10 Sains Pengurusan Sains Pengurusan
2 Jumlah
0 2
11 Lain
lain Land Drainage
Stormwater Management 1 1 Jumlah 1 1 Jumlah Keseluruhan 12 149 Kompedium 2020 m.s. 239
b) Pakar Bidang Khusus Jabatan (Subject Matter Expert) Program ini diperkenalkan selaras dengan Pekeliling Perkhidmatan Bilangan 7 Tahun 2016: Kemajuan Kerjaya Laluan Pakar Bidang Khusus (Subject Matter Expert - SME) Bagi Pegawai Perkhidmatan Awam Persekutuan. Sehingga 2019, JPS mempunyai dua (2) orang jurutera yang telah diiktiraf oleh Jabatan Perkhidmatan Awam (JPA) sebagai Pakar Bidang Khusus serta tujuh (7) orang jurutera yang telah dilantik sebagai Pakar Rujuk selaras dengan Surat Pekeliling JPS Bilangan 3 Tahun 2017, Perkara (19). Dengan adanya program ini, ianya akan mengurangkan kebergantungan kepada pihak luar/ perunding dalam melaksanakan program dan projek Jabatan. Senarai jurutera yang telah dilantik adalah seperti yang tertera di bawah. Pakar Bidang Khusus (JPA) i) ii) Ir. Arman Bin Mokhtar Ir. Dr. Asnor Muizan bin Dato" Ishak : Bidang Coastal Engineering : Bidang Water Resources & Hydrology Pakar Rujuk Jabatan i) Dato" Ir. Hj. Abdullah Bin Isnin ii) Dato" Ir. Hj. Nor Hisham Bin Ghazali iii) Dato" Ir. Dr. Hj. Md. Nasir Bin Md. Noh iv) Dato" Ir. Dr. Hj. Ahmad Anuar Bin Othman v) Ir. Hj. Ahmad Bin Darus vi) Dato" Ir. Hj. Jamil Bin Shaari Ir. Hjh. Anita Binti Ainan vii) : Bidang Urban Stormwater Management : Bidang Coastal : Bidang River Engineering : Bidang Project Management : Bidang River Engineering : Bidang Irrigation : Bidang Stormwater Management Kompedium 2020 m.s. 240
AUDIT PRESTASI 19.1 Peranan Memastikan pelaksanaan pengurusan projek yang cekap dan berkesan melalui pengauditan prestasi projek mengikut standard yang ditetapkan serta memperkasakan kecemerlangan organisasi melalui pelaksanaan sistem penyampaian yang menepati elemen-elemen kualiti, transformasi, pematuhan, inovasi dan pengurusan harta intelek. Pengauditan merupakan suatu kaedah untuk menilai semula sistem dan proses sedia ada agar apa jua kelemahan yang timbul dapat diperbaiki dan diatasi. Selain itu, pengauditan bertujuan untuk memastikan sistem penyampaian perkhidmatan awam yang cemerlang dapat dicapai dan tadbir urus yang terbaik di kalangan Perkhidmatan Awam dapat dilaksanakan. Tadbir urus yang terbaik perlu memberi penumpuan terhadap dua (2) aspek seperti berikut: a) Prestasi, di mana pengurusan pencapaian adalah kritikal untuk menyampaikan perkhidmatan secara cekap dan berkesan seperti yang diharapkan oleh stakeholders di samping memastikan value for money dan pengurangan pembaziran sumber/dana; dan b) Pematuhan, di mana setiap Agensi mematuhi undang-undang, peraturan, piawaian yang diguna pakai dan harapan masyarakat terhadap amalan kejujuran, akauntabiliti dan integriti serta kewajipan perkongsian maklumat secara telus. Pengauditan perlu dilaksanakan secara profesional dan bebas berpandukan kepada prinsip value for money. Prinsip value for money yang berteraskan elemen 3E iaitu ekonomi, efektif dan efisien sentiasa ditekankan disamping outcome dan impak positif bagi setiap peruntukan yang dibelanjakan. Kompedium 2020 m.s. 241
Pengauditan yang dijalankan adalah seperti berikut: Bil Jenis Pengauditan Bilangan Aktiviti 2016 2017 2018 1 Audit Projek KPI YB Menteri 2 1 0 2 Audit Pematuhan 0 1 0 3 Audit Penampilan 2 0 1 4 Audit Prestasi Projek 3 3 11 5 Audit ICT 1 1 1 6 Susulan Audit 0 1 0 7 Audit Forensik 3 0 0 Jumlah 11 7 13 Kompedium 2020 m.s. 242 2019 0 2 2 6 0 0 0 10
Berikut adalah senarai projek-projek yang diaudit bagi tahun 2016 hingga 2019 :- Bil. Tajuk Jenis Pengauditan Tarikh Tahun 2016 1. RTB Sungai Bunus W.P Kuala Lumpur Membina dan Menyiapkan Online Storage Sg. Air Panas serta Kerja-Kerja Berkaitan W.P. K.L Prestasi 1 - 3 Mac 2016 2. Pengauditan Prestasi Projek Mencegah Hakisan Pantai di Pantai Tok Jembal, Kuala Terengganu (Fasa 2) Terengganu (Tawaran Semula) Prestasi 14 - 16 Mac 2016 3. Kegagalan Struktur Pump Sump Bagan Samak dan Struktur L-Shape Retaining Wall di Rumah Pam Parit Nibong Forensik 18 Mac 2016 4. Projek Menaiktaraf Sungai Tanjung Pauh (Ch12600-Ch25100), Menaiktaraf Terusan Utara MADA (Ch0A-Ch7400A) dan Menaiktaraf Sg. Anak Bukit (Ch1750-Ch4600) serta Kerja-Kerja Berkaitan, RTB Sg. Kedah/Anak Bukit, Kedah Prestasi 26 April 2016 5. 6. Projek Cadangan Membina dan Menyiapkan Collapsible Weir di Bawah Kerja-Kerja Pengindahan Sungai Bagi Projek River Of Life (Rol)-Pakej 1 (D4) Projek RTB Lembangan Sg. Kerian - Kerja-Kerja Membina 3 Buah Rumah Pam serta Kerja-Kerja Lain Yang Berkaitan di Daerah Bandar Baharu, Kedah Darul Aman - JPS/IP/PB/17/2013 Forensik Forensik 17 Jun 2016
7. 8. Pengauditan Perisian Modelling Infoworks dan Floodworks Kerja-kerja Menaiktaraf Sistem Saliran bagi Mengatasi Masalah Banjir Kilat di Pelabuhan Klang, Selangor Darul Ehsan (JPS/IP/BSMA/02/2013) ICT Penampilan
Kompedium 2020 m.s. 243
Bil. 9. Tajuk Perolehan Supply, Install, Testing And Commissioning Of The Instrumentation Monitoring System For The Stormwater Management Insfrastructure of The Upper Sg. Ramal Catchment At Ladang Ternakan Kolam Takungan UPM, Daerah Hulu Langat Jenis Pengauditan Penampilan Tarikh
10. 11. Projek Rancangan Tebatan Banjir Bandar Pekan Fasa II - Pembinaan Levee Sungai Pahang Projek Rancangan Tebatan Banjir Sungai Darau, Kpg Pulutan (Ch 0.0m - Ch. 1760m, Negeri Sabah Projek KPI Projek KPI
Tahun 2017 12. Projek Menaiktaraf Sungai Tanjung Pauh (Ch12600 - Ch25100), Menaiktaraf Terusan Utama dan Terusan Utara Mada (Ch0A - Ch7400A) dan Menaiktaraf Sungai Anak Bukit (Ch1750 - Ch4600) Serta Kerja-Kerja Berkaitan, Rancangan Tebatan Banjir Sungai Kedah/ Anak Bukit, Kedah Susulan Audit 26 - 27 Februari 2017 13. Projek Rancangan Tebatan Banjir Bandar Pekan Fasa II - Pembinaan Levee Sungai Pahang Prestasi 21 - 23 Mac 2017 14. Projek Rancangan Tebatan Banjir Bandar Pekan, Pekan Pahang Fasa II Kerja-Kerja Menaiktaraf Ban Selatan, Parit Utama, Sungai Air Hitam, Pembinaan Penyambung Ketapang, Struktur Kawalan Sungai Mat Dulang, Parit Kuliah, Sungai Air Tawar dan Kerja-Kerja Berkaitan Prestasi 16 - 18 Mei 2017 15. Projek Cadangan Membina dan Menyiapkan Sebuah Tidal Gate dan Pumping Station serta Kerja-Kerja Berkaitan di Sg. Kemang, Kota Tinggi, Johor Projek KPI 27 - 28 Ogos 2017 Kompedium 2020 m.s. 244
Bil. 16. Tajuk Projek Pemulihan Muara Sungai Pahang (Fasa 3) Pakej 2, Daerah Pekan, Pahang - Merekabentuk dan Membina Kerja-Kerja Membaikpulih Muara Sungai Sekitar Kuala Sungai Pahang, Pahang Darul Makmur Fasa 4 Secara Rundingan Terus Jenis Pengauditan Prestasi Tarikh 26 - 28 September 2017 17. Perolehan Peralatan ICT Bagi Menyokong Pembangunan Modal Insan dan Persediaan Pembangunan Sistem Pengurusan Maklumat Sumber Air ICT 8, 9 dan 14 November 2017 18. Manual Prosedur Kerja (MPK) Dan Fail Meja (FM) Ibu Pejabat, JPS Malaysia Pematuhan 14 - 16 November 2017 Tahun 2018 19. Projek Menaiktaraf Institut Alam Sekitar Malaysia (EIMAS) Sebagai Pusat Kecemerlangan Latihan Pengurusan Alam Sekitar Prestasi 10-12 Januari 2018 20. Projek Pintasan Banjir, Pintu Kawalan Pasang Surut dan Kerja-Kerja Berkaitan Bagi Rancangan Tebatan Banjir Lembangan Sg. Kesang Prestasi 27 Februari - 1 Mac 2018 21. Projek Menyiapkan Baki Kerja Projek Pembersihan dan Pengindahan Sg. Melaka, Melaka Parcel 2-Pakej 1 Prestasi 26 - 30 Mac 2018 22. Projek Saliran Mesra Alam di Sebahagian Kawasan Parit Batu 7 (Anak Sungai Sibuga) Sandakan Sabah Prestasi 17 - 20 April 2018 23. Pembinaan Lencongan Banjir dari Ch 3050 ke Ch. 4800 Termasuk Terowong dan Kerja-Kerja Berkaitan, Lencongan Banjir Barat Timah Tasoh, Perlis. (Pakej 3a) Prestasi 24 -26 April 2018 Kompedium 2020 m.s. 245
Bil. 24. Tajuk Perkhidmatan Kawalan Keselamatan Di RWTP dan Kolam Takungan Bagi Rol Sungai Kerayong, Kuala Lumpur Jenis Pengauditan Prestasi Tarikh 5 - 6 Jun 2018 25. Projek Pembangunan Pusat Penyelamat Hidupan Liar (NWRC) Fasa III di Sungkai, Daerah Batang Padang, Perak Darul Ridzuan untuk Jabatan Perlindungan Hidupan Liar dan Taman Negara (Perhilitan) Prestasi 3 - 5 Julai 2018 26. Supply, Delivery, Testing & Commisioning Of Acoustic Type Hydraulic Power Pack, Submersible Pump And All Related Accessories To Bahagian Perkhidmatan Mekanikal Dan Elektrikal, JPS Malaysia Prestasi 24 - 25 Julai 2018 27. Projek Pembinaan Stesen Hidrologi, Telemetri, Siren dan Rangkaian Komunikasi serta Kerja-Kerja Berkaitan di Lembangan Sungai Pahang ICT 15 - 30 Ogos 2018 28. Membekal, Menghantar, Memasang, Membangun, Menguji, Mentauliah dan Menjayajalan Sistem Pengurusan Maklumat Ramalan dan Amaran Banjir Negara (SPMRABN) Fasa 1 ICT 5 - 6 September 2018 29. Kerja Ukur Kejuruteraan dan Penyediaan Pelan Pengambilan Tanah bagi Projek Pembangunan Lembangan Sungai Bersepadu Sungai Kemaman, Kemaman, Terengganu ICT 15 - 16 November 2018 30. Projek Mencegah Banjir Di Kawasan Utama Hospital Raja Perempuan Zainab II (HRPZ II) Kota Bharu 15 - 16 November 2018 Perunding 2 - 4 Oktober 2018 31. Pengauditan Penggunaan Buku Harian Tapak Bina (BHTB), Pengurusan Program Kerja Dan Pengurusan Kenderaan Dan Peralatan Projek Secara Jawatankuasa Perolehan Melalui Kontrak (JKPMK) bagi Projek-Projek Persekutuan di Bawah Pelaksanaan JPS Negeri Selangor Penampilan 15 - 16 November 2018 Kompedium 2020 m.s. 246
Bil. Tajuk Jenis Pengauditan Tarikh Tahun 2019 32. Pengauditan Rancangan Tebatan Banjir Lembangan Sungai Muar, Johor: Pembinaan Pintasan Tanjung Olak di Sungai Muar Dan Kerja-Kerja Berkaitan (Tawaran Semula) Prestasi 24 - 27 September 2019 33. 34. Audit Penampilan ICT (Software) Projek Menaiktaraf Dan Program Enrichment Ekshibit Reptilia untuk Mematuhi Peraturan serta Kerja-Kerja Berkaitan di Zoo Negara, Hulu Kelang, Daerah Gombak, Selangor Darul Ehsan Penampilan Prestasi 13, 18 dan 19 November 2019 19 hingga 21 Februari 2019 dan 1 & 4 Mac 2019 35. Pengauditan Kajian Pelan Pengurusan Lembangan Sungai Bersepadu (IRBM) Sungai Kuantan, Pahang Prestasi 1, 4 dan 5 November 2019 36. Projek Pembangunan Lembangan Sungai Bersepadu Sungai Linggi Fasa 4, Negeri Sembilan - Kerja Melebar dan Mendalamkan Sungai Dan Kerja-Kerja Berkaitan Dari Ch. 35,000 hingga Ch. 45,000 (Tawaran Semula) Prestasi 3 hingga 6 September 2019 37. Projek Rancangan Tebatan Banjir Sungai Bunus Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur - Membina dan Menyiapkan Kolam Takungan Banjir Serta Kerja- Kerja Berkaitan di Pulapol Kuala Lumpur Prestasi 19 hingga 21 Mac 2019 38. 39. Pengauditan Tatacara Perolehan Kerja Secara Sebut Harga bagi Semua Daerah di Jabatan Pengairan Dan Saliran Negeri Kedah Pengauditan Tatacara Perolehan Kerja Secara Sebut Harga bagi Semua Jajahan di Jabatan Pengairan Dan Saliran Negeri Kelantan Pematuhan Pematuhan 5 dan 6 Mac 2019 3 hingga 5 September 2019 40. Pengauditan Kajian Pelan Pengurusan Pantai Bersepadu (ISMP) Negeri Perlis Prestasi 26 Jun 2019 Kompedium 2020 m.s. 247
Bil. 41. Tajuk Penampilan Audit Kenderaan Projek Melalui Jawatankuasa Perolehan Melalui Kontrak (JKPMK) Jenis Pengauditan Penampilan Tarikh 23 hingga 25 April 2019 Selain daripada melaksanakan pengauditan secara dalaman diperingkat Jabatan, Bahagian Audit Prestasi juga bertanggungjawab terhadap aktiviti pengauditan susulan yang dijalankan oleh Kementerian Alam Sekitar dan Air (KASA) dan Jabatan Audit Negara (JAN). Aktiviti yang terlibat dalam pelaksanaan susulan audit adalah seperti berikut :- BIL AKTIVITI SUSULAN AUDIT BIL AKTIVITI 1. Menyelaras maklumbalas Dashboard JAN Mengikut keperluan 2. Laporan Dashboard JAN dalam JT JPS 4 kali setahun 3. Membantu Bahagian terlibat menyediakan Maklumbalas Audit oleh JAN / KASA dll. Dari semasa ke semasa 4. Menyelaras Maklumbalas Audit untuk Mesyuarat JKA KASA 4 kali setahun Kompedium 2020 m.s. 248
19.2 Inovasi Bahagian Audit Prestasi bertanggungjawab dalam menguruskan pelaksanaan pembudayaan inovasi dan kreativiti melalui pendekatan terancang dan bersistematik berpandukan kepada Pelan Tindakan Inovasi (PTI) JPS. Pelan Tindakan Inovasi (PTI) JPS yang digunapakai bagi tahun 2019 - 2020 adalah seperti berikut: (i) Spesifik Bahagian PTI SPESIFIK UNTUK JPS BAHAGIAN Inisiatif Perkara KPI NA Penilaian BT OT 2 Kekerapan mesyuarat 0 7 9 1 Komitmen Pengurusan Atasan 2 Bilangan pelaksanaan aktiviti 0 8 9 2 Pusat Sumber Inovasi 3 sumbangan / tahun 0 8 13 3 Penandaarasan ATAU Perekayasaan 1 bidang utama / tahun 0 8 11 4 Pengurusan Idea 2 idea diluluskan 0 8 13 5 Perkongsian & Penyebaran Maklumat 1 Liputan dan Kumpulan Sasar 0 8 12 1 kumpulan setiap Bahagian wajib menyertai Pertandingan KIK peringkat JPS pada tahun 2019 6 Kumpulan Inovatif & Kreatif (KIK) 1 kumpulan setiap Bahagian wajib menyertai pertandingan KIK di luar JPS pada tahun 2020 0 8 13 JUMLAH 0 55 0 Kompedium 2020 m.s. 249 ET 11 11 16 14 16 16 16 55
(ii) Spesifik Negeri PTI SPESIFIK UNTUK JPS NEGERI Inisiatif Perkara KPI NA BT Penilaian OT 1 Komitmen Pengurusan Atasan 2 Kekerapan mesyuarat 2 Bilangan pelaksanaan aktiviti 0 0 6 6 7 7 2 Pusat Sumber Inovasi 3 sumbangan / tahun 0 7 11 3 Penandaarasan ATAU Perekayasaan 1 bidang utama / tahun 0 6 9 4 Pengurusan Idea 2 idea diluluskan 0 7 11 5 Perkongsian & Penyebaran Maklumat 1 Liputan dan Kumpulan Sasar 0 7 11 6 7 Kumpulan Inovatif & Kreatif (KIK) Hari Inovasi Negeri 1 kumpulan setiap Negeri wajib menyertai Pertandingan KIK peringkat JPS pada tahun 2020 1 kumpulan setiap Negeri wajib menyertai Pertandingan KIK di luar JPS pada tahun 2019 3 Pengisian Hari Inovasi Negeri JUMLAH 0 0 0 8 8 55 12 12 80 Skala Pemarkahan PTI Bahagian / Negeri Keseluruhan: Keterangan Sangat Di Bawah Sasaran Di Bawah Sasaran Menepati Sasaran Sangat Melepasi Sasaran Skala Markah 0% - 49% 50% - 79% 80% - 89% 90% - 100% Penarafan Bintang 0 Bintang 3 Bintang 4 Bintang 5 Bintang Kompedium 2020 m.s. 250 ET 9 9 13 12 14 13 15 15 100
19.2.1 Anugerah Dan Inovasi Jadual 19.1: Anugerah Dan Inovasi Yang Dimenangi Oleh JPS Tahun 1985 Anugerah The IEM Outstanding Engineering Achievement Award for the Muda Irrigation Project 1993 Anugerah Piagam Pelanggan Terbaik (Kategori Kementerian Jabatan Persekutuan) 1993 Anugerah Inovasi Perkhidmatan Awam: Sistem Penilaian Tawaran Tender, JPS Johor 1993 Anugerah Inovasi Perkhidmatan Awam: Alat Perakam Sukatan Hujan Jenis Solid State, Bahagian Hidrologi Ibu Pejabat JPS Malaysia 1996 Jabatan Kerajaan pertama memperoleh persijilan ISO 9002 dari SIRIM - Unit Peralatan, BHSA 1996 Anugerah Inovasi Perkhidmatan Awam: Float Indicator Untuk Mengukur Paras, JPS Terengganu 1996 Anugerah Inovasi Perkhidmatan Awam: Membaiki Keruntuhan Tebing Sungai Dengan Menggunakan Tayar Terbuang, JPS Daerah Larut / Matang, Perak 1997 Anugerah Inovasi Perkhidmatan Awam: Struktur Kawalan Automatik menggunakan Tiub Getah, JPS Daerah Larut / Matang, Perak 1999 Anugerah Inovasi Perkhidmatan Awam: Alat Cetak Plan, JPS Tumpat 1999 Antara lima Jabatan Kerajaan yang pertama memperoleh persijilan ISO 9002 dari MAMPU - BPME JPS Selangor. 1999 Memasuki Peringkat Akhir Anugerah Kualiti Perdana Menteri 1999 Berjaya memasuki Peringkat Akhir Anugerah Kualiti Ketua Setiausaha Perbendaharaan 2000 Anugerah Kualiti Ketua Pengarah Perkhidmatan Awam (AKKPPA) Kompedium 2020 m.s. 251
Tahun Anugerah 2001 Anugerah Inovasi Perkhidmatan Awam: E-Gate, JPS Selangor 2001 Antara Jabatan Kerajaan pertama memperoleh persijilan ISO 9001:2000 dari SIRIM - BPME Ipoh. 2001 Jabatan Kerajaan pertama memperoleh persijilan EMS ISO 14001:2004 dari SIRIM - JPS Seberang Perai Utara 2001 Jabatan Kerajaan pertama memperoleh persijilan OHSAS 18001:1999 dari SIRIM - JPS Wilayah Persekutuan, KL 2002 Anugerah Kualiti Ketua Pengarah Perkhidmatan Awam (AKKPPA) 2002 Anugerah Inovasi Perkhidmatan Awam: Laman web Maklumat Banjir JPS (Infobanjir), Bahagian Hidrologi 2002 Anugerah Institusi Jurutera Malaysia kepada Ketua Pengarah JPS Malaysia 2003 Anugerah Inovasi Perkhidmatan Awam: Struktur Pelindung Hakisan Tebing Sungai (Geoprotect), JPS Pulau Pinang 2003 Pingat Perak Pertandingan Inovasi Dan Rekacipta Anugerah Kementerian Sains, Teknologi Dan Alam Sekitar: Struktur Pelindung Hakisan Tebing Sungai (Geoprotect), JPS Pulau Pinang 2003 Anugerah Pensijilan Sistem Pengurusan kualiti Antarabangsa MS ISO 9001:2000 2003 Anugerah "The Hassib J. Sabbagh" Untuk Kecemerlangan Pembinaan Kejuruteraan Dari The World Federation of Engineering Organizations Bagi Projek Small Dam and Irrigation Facilities 2004 Johan KMK peringkat Kem. Sumber Asli & Alam Sekitar dengan tajuk" Peningkatan Kemasukan Pasir ke Dalam Taliair tersier" - JPS Hilir Perak. 2004 Anugerah Pingat Emas dengan Kepujian Juri di "32nd International Exhibition of Inventions New Techniques and Products di Geneva, dengan tajuk Inovasi "Struktur Perlindungan Hakisan Tebing Sungai (Geoprotect KSN 1/200) 2005 Memenangi Anugerah Inovasi Perkhidmatan Awam (AIPA) 2005: "Perangkap Sampah Terapung Modular" - JPS Pulau Pinang 2006 Anugerah Pingat Gangsa di pertandingan Inovasi dan Rekacipta Antarabangsa Geneva, Switzerland bagi" Perangkap Sampah Terapung Modular" - JPS Pulau Pinang. Kompedium 2020 m.s. 252
Tahun 2006 Anugerah Memenangi Anugerah Inovasi Perkhidmatan Awam (AIPA) 20116: Struktur Pengawalan Hakisan Pantai, Labuan Block. 2006 Johan Kategori Perkhidmatan Awam Bagi Pameran Inovasi Sempena Showcase Inovasi Dan Anugerah Inovasi Perdana Menteri 2006: Struktur Pengawalan Hakisan Pantai, Labuan Block. 2007 Anugerah Pingat Perak di "Malaysia Technology Expo 2007": Struktur Pengawalan Hakisan Pantai, Labuan Block. 2007 2008 Anugerah Pingat Perak di pertandingan Inovasi dan Rekacipta Antarabangsa Geneva, Switzerland bagi"Coast Secure Blocks" - Bahagian Pantai, JPS Ibu Pejabat. Anugerah Pingat Perak di "36th International Exhibition of Inventions, New Techniques and Products" di Geneva, dengan tajuk Inovasi "UltraGal Guard Rail" - JPS Pulau Pinang 2008 Anugerah Pingat Perak di "36th International Exhibition of Inventions, New Techniques and Products" di Geneva, dengan tajuk Inovasi "Integrated Floatable Bridge" - JPS Pulau Pinang 2008 Projek SMART telah memenangi "The British Construction Industry International Award 2008". 2008 Johan Pertandingan Pameran Terbaik Terbaik di Majlis Hari Kualiti NRE 2008 Tempat Ke-3 Pertandingan Laman Web Terbaik antara agensi-agensi di bawah NRE di majlis Hari Kualiti NRE 2008 Memenangi Anugerah Inovasi Negara (AIN) 2008: Geoprotect KSN 1/200 bagi Kategori Inovasi Produk 2008 Memenangi Anugerah Inovasi Perkhidmatan Awam (AIPA) 2008: Kotak Penghalang Pasir - JPS Hlir Perak 2009 Naib Johan Anugerah Rekaan Dan Hiasan Pameran Terbaik sempena Hari Inovasi NRE 2009 Naib Johan Anugerah Penjimatan Tenaga Terbaik antara agensi-agensi di bawah NRE sempena Hari Inovasi NRE 2009 Tempat ke-3 Anugerah Kompendium Terbaik sempena Hari Inovasi NRE Kompedium 2020 m.s. 253
Tahun Peringkat Anugerah 2010 Kebangsaan Johan Anugerah Penjimatan Tenaga di Pertandingan Inovasi dan Rekacipta Anugerah Kementerian Sains, Teknologi dan Alam Sekitar 2011 Antarabangsa Anugerah Pingat Emas di "International Exposition for Innovation and New Project (IENA)" di Nuremberg, Germany dengan tajuk Product Intriguard (Penanda Rizab Sungai Pintar) 2011 Kebangsaan Anugerah Emas dan Anugerah Khas "Japan Intellectual Property Associate" di Ekspo Teknologi Malaysia: "Product Intriguard" (Penanda Rizab Sungai Pintar) 2012 Kebangsaan Anugerah Pingat Emas bagi Projek Inovasi "Green Drainage System" -BPLSZP dan JPS Terengganu 2012 Kementerian Juara Keseluruhan Hari Inovasi Kementerian NRE 2013 Antrabangsa Anugerah Pingat Emas di Geneva Invention dan Innovation -"ERP System" 2013 Kebangsaan Anugerah Pingat Emas dan Anugerah Khas Juri dalam Ekpo Teknologi Malaysia -"ERP System" 2013 Kementerian Juara Keseluruhan Hari Inovasi Kementerian NRE 2014 Kebangsaan Finalis Anugerah Inovasi Perdana Menteri (AIPM) dengan tajuk projek "Transformasi Sungai Melaka: Suntikan Nafas Baharu Ikon Melaka Bandar Bersejarah 2014 Antarabangsa Semi-Finalis Commonwealth Association for Public Administration and Management (CAPAM) 2014 International Innovations Awards Programme dengan tajuk projek Public InfoBanjir 2015 Kementerian Johan Kumpulan Inovatif dan Kreatif (KIK) Hari inovasi Kementerian NRE 2016 Kementerian Johan Cabaran Inovasi Hari inovasi Kementerian NRE (Kumpulan Jugra- Smart Trash Screen) 2016 Kementerian Anugerah Pingat Emas - Smart Trash Screen 2016 Kementerian Naib Johan - Remote Control Mobile Pump (RCMP) 2017 Kementerian Naib Johan bagi Kategori Poster 1NRE Kompedium 2020 m.s. 254
Tahun 2017 Peringkat Kementerian Naib Johan bagi Kategori Filem Pendek 1NRE Anugerah 2017 Kementerian Tempat Ketiga Pertandingan Inovasi NRE - Eco Waste Bin 2017 2017 2017 2018 2018 2018 Kementerian Kementerian Kementerian Kementerian Kementerian Kementerian Laporan Penilaian Outcome Ketiga Terbaik NRE - Rancangan Tebatan Banjir Kedah: Sungai Muda Laporan Penilaian Outcome Keempat Terbaik NRE - Projek Mencegah Hakisan Pantai Sabak (Fasa 5), Kota Bharu, Kelantan Laporan Penilaian Outcome Kelima Terbaik NRE - Rancangan Tebatan Banjir Khas: Segamat, Johor Laporan Penilaian Outcome Pertama Terbaik KATS - Rancangan Tebatan Banjir Khas Sungai Kurau Laporan Penilaian Outcome Kedua Terbaik KATS - Projek Mencegah Hakisan Pantai Di Tanjung Piai, Mukim Serkat, Pontian Johor Laporan Penilaian Outcome Keempat Terbaik KATS - Projek Penutupan Muara Parit A Dan Parit B Bagi Pengawalan Hakisan Di Bagan Sg. Belukang, Mukim Bagan Datoh, Daerah Hilir Perak, Perak 2019 2019 Kebangsaan Kebangsaan Anugerah Pingat Emas - Public Service Innovation Awards 2019 - National Flood Forecasting and Warning System of Malaysia (NAFFWS) Anugerah Pingat Perak - Public Service Innovation Awards 2019 - SPORAC 2019 2019 Kebangsaan Kebangsaan Anugerah Pingat Gangsa - Public Service Innovation Awards 2019 - Mobile Flood Wall Barrier (NADI) Anugerah Pingat Gangsa - Public Service Innovation Awards 2019 - Eco Waste Bin Kompedium 2020 m.s. 255
19.3 Key Performance Indicator (KPI) / Petunjuk Prestasi Utama KPI diwujudkan bagi mengukur prestasi setiap perkhidmatan yang disampaikan kepada pelanggan dan mengukur tahap kepuasan hati pelanggan terhadap perkhidmatan yang diterima. Bagi setiap KPI yang telah diwujudkan, sasaran prestasi perlu ditetapkan bagi membolehkan KPI berkenaan diukur. Sasaran prestasi hendaklah spesifik, boleh diukur serta boleh dicapai dalam tempoh tertentu dan perlu mengambil kira beban kerja dan keupayaan proses yang meliputi cara bekerja, keperluan sumber manusia, kewangan, peralatan, infrastruktur dan persekitaran sedia ada semasa menetapkan sasaran prestasi. Pada tahun 2019, sebanyak empat (4) petunjuk prestasi utama (KPI) YB Menteri KATS dan pemarkahan telah dikenal pasti. Berikut merupakan petunjuk prestasi utama YB Menteri KATS: BIL INDIKATOR SASARAN 2019 PENCAPAIAN 2019 1 Bilangan pelan induk bagi memperkukuhkan pengurusan dan pembangunan di lembangan sungai melalui pelaksanaan Pelan Pengurusan Lembangan Sungai Bersepadu (IRBM) 5 Pelan 5 Pelan 2 Pengurangan jumlah bilangan penduduk terjejas akibat banjir 100,000 111,118 3 Bilangan program pengurusan sumber air yang cekap melalui Pembangunan Water Balance Bagi Pengurusan Sumber Air Negara (Fasa 1) - National Water Balance Management System (NAWABS) 2 Program i. NAWABS Sg. Muda: 94% ii. NAWABS Sg. Kedah: 84% 4 Membangunkan Sistem Ramalan Dan Amaran Banjir (PRAB) Di Lembangan Sungai Kelantan, Sungai Terengganu Dan Sungai Pahang 1 Sistem PRAB 98% Kompedium 2020 m.s. 256
Berikut merupakan petunjuk prestasi utama (KPI) Ketua Pengarah JPS tahun 2019 dan pencapaiannya bagi enam (6) petunjuk prestasi tersebut: BIL PETUNJUK PRESTASI UTAMA SASARAN 2019 PENCAPAIAN 2019 1 Membangunkan Sistem Ramalan Dan Amaran Banjir Di Lembangan Sungai Kelantan, Sungai Terengganu Dan Sungai Pahang. 100% Kemajuan pelaksanaan perunding (3 C&S - 1 ICT) 98% 2 Pembangunan Water Balance bagi Pengurusan Sumber Air Negara (Fasa 1) - National Water Balance Management System (NAWABS) bagi Lembangan Sungai Muda 100% Kemajuan pelaksanaan perunding (1 Laporan Akhir) 89% i. NAWABS Sg. Muda: 94% ii. NAWABS Sg. Kedah: 84% 3 Pengurangan jumlah bilangan penduduk terjejas akibat banjir 100% 100,000 orang (10 projek) 100% (111,118 orang) 4 Melindungi pantai daripada masalah hakisan dengan menyiapkan struktur lapis lindung/penambakan pantai. 100% 4,400m panjang lapis lindung /penambakan pantai (4 projek) 100% (4,400 m lapis lindung /penambakan pantai) 5 Penghasilan Pelan Induk Saliran Mesra Alam (PISMA) 100% 3 Laporan Akhir 100% (3 Laporan Akhir) 6 Penyediaan Pelan Pengurusan Lembangan Sungai Bersepadu (IRBM) 100% Laporan Akhir Pelan Induk (10 lembangan) 100% (Laporan Akhir Pelan Induk - 10 lembangan) Kompedium 2020 m.s. 257
19.4 Penilaian Outcome Kajian formal mengenai keberkesanan program/projek pembangunan terhadap golongan sasar melalui proses pengumpulan dan analisis data secara empirikal dan sistematik yang bertujuan untuk mendapatkan gambaran sebenar sama ada program/projek itu mencapai objektif yang telah ditetapkan atau pun sebaliknya. Ia digunakan sebagai alat untuk mengukur kesan program/projek pembangunan yang telah siap dan digunakan kepada golongan sasar daripada aspek sosial, ekonomi, politik dan alam sekitar. Ia juga perlu dilakukan secara bebas dan adil tanpa memihak kepada mana-mana kumpulan yang berkepentingan. Senarai projek/program yang telah dibentangkan melalui Laporan Penilaian Outcome Bagi 2013 hingga 2019 diperingkat JPS, Kementerian dan ICU, JPM:- Jadual 19.3: Statistik Pembentangan Laporan Penilaian Outcome Bagi 2013 Hingga Ogos 2017 Peringkat JPS, Kementerian dan ICU BIL NAMA PROJEK/PROGRAM TARIKH PEMBENTANGAN (Peringkat JPS/Kementerian/ICU) 1 Integrated Atmospheric and Radar-Satellite Model-Based Rainfall and Flood Forecasting for Main River Basins 10.04.2013 2 Rancangan Tebatan Banjir Sungai Tebrau Dan Sungai Plentong 10.04.2013 3 Naik Taraf Bangunan Humid Tropic Centre, Jalan Ledang, Kuala Lumpur 09.07.2013 4 Peralatan Hidromekanikal Sumber Air 09.07.2013 5 6 Rancangan Tebatan Banjir Bertam Kepala Batas Peningkatan/ Perluasan/ Pembangunan Aplikasi, Kemajuan Inovasi JPS Infrastruktur Teknologi ICT Dan 21.10.2013 21.10.2013 Kompedium 2020 m.s. 258
BIL NAMA PROJEK/PROGRAM TARIKH PEMBENTANGAN (Peringkat JPS/Kementerian/ICU) 7 Rancangan Tebatan Banjir Setiawangsa 21.10.2013 8 Mencegah Hakisan Pantai Sabak (Fasa 4), Kota Bharu 21.10.2013 9 Rancangan Tebatan Banjir Ayer Hitam 30.04.2014 10 Projek Tebatan Banjir Jangka Panjang Negeri Johor - Membuang Kelodak Dan Mendalamkan Sg. Simpang Kanan, Daerah Batu Pahat 30.04.2014 11 Rancangan Tebatan Banjir Bukit Katil 30.04.2014 12 Rancangan Tebatan Banjir Tanjong Malim 30.04.2014 13 RTB Kota Bharu 30.04.2014 14 Pengurusan Sumber Air Negara 20.08.2014 15 Membina Sistem Tebatan Banjir di Taman Jelita 20.08.2014 Kompedium 2020 m.s. 259
Jadual 19.3: Statistik Pembentangan Laporan Penilaian Outcome Bagi 2013 Hingga Ogos 2017 Peringkat JPS, Kementerian dan ICU BIL NAMA PROJEK/PROGRAM TARIKH PEMBENTANGAN (Peringkat JPS/Kementerian/ICU) 1 Integrated Atmospheric and Radar-Satellite Model-Based Rainfall and Flood Forecasting for Main River Basins 10.04.2013 2 Rancangan Tebatan Banjir Sungai Tebrau Dan Sungai Plentong 10.04.2013 3 Naik Taraf Bangunan Humid Tropic Centre, Jalan Ledang, Kuala Lumpur 09.07.2013 4 Peralatan Hidromekanikal Sumber Air 09.07.2013 5 6 7 Rancangan Tebatan Banjir Bertam Kepala Batas Peningkatan/ Perluasan/ Pembangunan Aplikasi, Kemajuan Inovasi JPS Rancangan Tebatan Banjir Setiawangsa Infrastruktur Teknologi ICT Dan 21.10.2013 21.10.2013 21.10.2013 8 Mencegah Hakisan Pantai Sabak (Fasa 4), Kota Bharu 21.10.2013 9 Rancangan Tebatan Banjir Ayer Hitam 30.04.2014 10 Projek Tebatan Banjir Jangka Panjang Negeri Johor - Membuang Kelodak Dan Mendalamkan Sg. Simpang Kanan, Daerah Batu Pahat 30.04.2014 11 Rancangan Tebatan Banjir Bukit Katil 30.04.2014 12 Rancangan Tebatan Banjir Tanjong Malim 30.04.2014 13 RTB Kota Bharu 30.04.2014 14 Pengurusan Sumber Air Negara 20.08.2014 15 Membina Sistem Tebatan Banjir di Taman Jelita 20.08.2014 Kompedium 2020 m.s. 260
BIL 16 NAMA PROJEK / PROGRAM Rancangan Tebatan Banjir Sungai Kuantan TARIKH PEMBENTANGAN Peringkat JPS (Peringkat kementerian / ICU, JPM) 20.08.2014 17 Rancangan Tebatan Banjir Pasir Salak 20.08.2014 18 Rancangan Tebatan Banjir Putrajaya 20.08.2014 19 Mencegah Hakisan Pantai (Kawasan Bukan Pertanian) 19-21.05.2013 20 Mencegah Hakisan Pantai Di Pantai Tok Jembal, Kuala Terengganu 19-21.05.2013 21 Pembangunan Lembangan Sungai Pahang 19-21.05.2013 22 23 Projek Tebatan Banjir Jangka Panjang Negeri Johor - Membuang Kelodak Dan Mendalamkan Sg. Tangkak, Daerah Muar Projek Tebatan Banjir Jangka Panjang Negeri Johor - Membuang Kelodak Dan Mendalamkan Sg. Benut, Daerah Pontian 19-21.05.2013 19-21.05.2013 24 Projek Tebatan Banjir Jangka Panjang Negeri Johor - Membuang Kelodak Dan Mendalamkan Sg. Simpang Kiri, Daerah Batu Pahat 19-21.05.2013 25 RTB Jajahan Pasir Mas 19-21.05.2013 26 RTB Port Dickson 19-21.05.2013 27 RTB Daerah Seremban 19-21.05.2013 28 Rancangan Tebatan Banjir Sungai Isap, Kuantan, Pahang 19-21.05.2013 29 Pembersihan Dan Rawatan Air Sungai Galing, Pahang 19-21.05.2013 30 Rancangan Mencegah Banjir, Sungai Ulu Klias 19-21.05.2013 31 Penyediaan Pelan Pengurusan Persisiran Pantai Bersepadu Dan R&D Air 08-10.12.2013 Kompedium 2020 m.s. 261
BIL 32 33 34 35 NAMA PROJEK / PROGRAM Pembersihan dan Rawatan Air Sungai Kinta, Perak Rancangan Tebatan Banjir Chukai, Terengganu Pemuliharaan Serta Pengindahan Kolam Takungan Banjir Sungai Damansara, Selangor. Pembersihan dan Rawatan Air Sungai Melaka, Melaka TARIKH PEMBENTANGAN Peringkat JPS (Peringkat kementerian / ICU, JPM) 28.04.2015 28.04.2015 (12-13.08.2015) 28.04.2015 28.04.2015 (12-13.08.2015) 28.04.2015 36 Rancangan Tebatan Banjir Sungai Patagas, Sabah 37 Pembersihan dan Rawatan Air Sungai Pengkalan Chepa, Kelantan 07.09.2015 38 Pemuliharaan Muara Sungai Perai (Fasa 3), Pulau Pinang 07.09.2015 39 Pembersihan dan Rawatan Air Sungai Hiliran, Terengganu 07.09.2015 40 Rancangan Tebatan Banjir Lembangan Sungai Muar, Johor 07.09.2015 41 42 43 44 Pembersihan dan Pengindahan Sungai Kesang, Melaka. Rancangan Tebatan Banjir Sungai Linggi, Negeri Sembilan Rancangan Tebatan Banjir Sg. Layar Fasa I, Betong, Sarawak Rancangan Tebatan Banjir Bandar Pekan, Pahang 07.09.2015 04.06.2015 (12-13.08.2015) 04.06.2015 (12-13.08.2015) 04.06.2015 (12-13.08.2015) 45 46 Pembinaan Projek Sistem Saliran Mesra Alam Bagi Mengatasi Banjir kilat, Kajang, Selangor. Tebatan Banjir Di Kawasan Perindustrian Bukit Kayu Hitam 30.03.2016 30.03.2016 Kompedium 2020 m.s. 262
BIL 47 NAMA PROJEK / PROGRAM Projek Mencegah Hakisan Pantai Di Tanjung Piai, Mukim Serkat, Pontian, Johor TARIKH PEMBENTANGAN Peringkat JPS (Peringkat kementerian / ICU, JPM) 30.03.2016 48 Pemuliharaan Muara Sungai Perai (Fasa 3) 30.03.2016 49 Mendalamkan Muara Sungai Dungun 30.03.2016 (02.09.2016) 50 Projek Pembersihan dan Pengindahan Sungai Muar Bandar DiRaja, Muar, Johor (Parcel 1) 05.09.2016 51 Membaikpulih Struktur Kawalan Hakisan Pantai Di Tanjung Sauh, Daerah Sabak Bernam. 05.09.2016 52 Integrated Atmospheric And Radar Satelite Model Based Rainfall And Flood Forcasting 05.09.2016 53 Menaiktaraf Sistem Saliran Di Bandaraya Melaka 08.03.2017 54 Pembersihan dan Rawatan Air Sungai Pinang 08.03.2017 55 Masalah Banjir Di Sungai Keroncho Jitra 08.03.2017 56 Projek Pemuliharaan Pantai Manis, Papar, Sabah 08.03.2017 57 58 59 Projek Mengatasi Banjir Kilat Serta Menaiktaraf Sistem Perparitan Bandar Maharani (Fasa III), Muar, Johor Pembangunan Rangkaian Bersepadu Sistem Kawalan dan Isyarat Bahaya Banjir Pelbagai Negeri Rancangan Tebatan Banjir Sibu, Sarawak Fasa 1 08.03.2017 08.03.2017 08.03.2017 60 Rancangan Menstabil Tebing Sg. Golok, (KESBAN) Fasa II, Kelantan 08.03.2017 61 Menaiktaraf Ban daripada Bukit Putih, Kuala Perlis ke Kuala Sanglang, Perlis 22.08.2017 62 Kerja Menaiktaraf Sistem Saliran Banjir Sg.Cenang, Langkawi 22.08.2017 Kompedium 2020 m.s. 263
BIL 63 NAMA PROJEK / PROGRAM Pembersihan Dan Rawatan Air Sg. Miri TARIKH PEMBENTANGAN Peringkat JPS (Peringkat kementerian / ICU, JPM) 22.08.2017 64 Menaiktaraf Sistem Peralatan Hidromekanikal Stesen Pintu Air 22.08.2017 65 66 67 68 69 70 71 72 Menaiktaraf Rangkaian Stesen Hidrologi Nasional Manual (Hujan,Aras Air Dan Sukat Luah) Kepada Automatik Untuk Kepastian Data Hidrologi Berkualiti Di Seluruh Negara Projek Pengawalan Hakisan Pantai Di Kampung Santubong, Klinik Kesihatan Santubong (Sambungan Ke Kampung Terengganu), Pantai Puteri, Santubong, Bahagian Kuching, Sarawak Projek Membekal, Menghantar, Memasang, Membangun, Menguji, Mentauliah Dan Menjayajalan Pembangunan Sistem Pengurusan Data Geospatial Bagi Program Ramalan Dan Amaran Banjir Negara Fasa 1 Menaiktaraf Sistem Saliran Di Pekan Sg.Dua Dan Kerja Berkaitan Di Daerah Seberang Perai Utara, Pulau Pinang Projek Pembersihan dan Pengindahan Sg Muar Bandar Diraja, Muar Johor (Parcel 1) Projek Saliran Bandar Batu Pahat Membina Dan Menyiapkan Saliran Utama Parit Lapis Pakej V Batu Pahat, Johor Kerja-kerja Menaiktaraf Rumah Pam Kampong Bharu Kuala Lumpur Serta Kerja-kerja Lain Yang Berkaitan Cadangan Pembinaan Pusat Konservasi Dan Pameran Giant Panda Serta Kerja-kerja Berkaitan Di Zoo Negara Menjalankan Kerja Menaiktaraf Isipadu Dan Lain-lain Kerja Berkaitan Di Empangan Labong, Mersing, Johor 04.09.2018 04.09.2018 04.09.2018 04.09.2018 04.09.2018 04.09.2018 04.09.2018 04.09.2018 73 04.09.2018 74 Rancangan Tebatan Banjir Khas Sungai Kurau 22.11.2018 Kompedium 2020 m.s. 264
BIL 75 76 77 NAMA PROJEK / PROGRAM Projek Mencegah Hakisan Pantai Di Tanjung Piai, Mukim Serkat, Pontian Johor Projek Penutupan Muara Parit A Dan Parit B Bagi Pengawalan Hakisan Di Bagan Sg. Belukang, Mukim Bagan Datoh, Daerah Hilir Perak, Perak Rancangan Menstabil Tebing Sg. Golok (KESBAN) Fasa II, Kelantan TARIKH PEMBENTANGAN Peringkat JPS (Peringkat kementerian / ICU, JPM) 22.11.2018 22.11.2018 02.10.2019 78 Pemuliharaaan Pantai Dan Pembaikan Kualiti Air Laut Di Batu Ferringhi, Pulau Pinang 02.10.2019 79 Rancangan Tebatan Banjir Tasek Gelugor. 02.10.2019 80 Rancangan Tebatan Banjir Sungai Linggi, Negeri Sembilan Darul Khusus (Fasa 3) 15.10.2019 81 Kerja Mencegah Hakisan Pantai Di Kampung Sk. Badengan Mukah Sarawak 15.10.2019 82 Projek Saliran Mesra Alam di Kulim Hi-Tech Industrial Park 15.10.2019 83 Rancangan Memulihkan Koridor Sungai (RMKS) Di Lembangan Sungai Bruas Daerah Manjung, Perak 15.10.2019 Kompedium 2020 m.s. 265
19.5 Pengurusan Kualiti (ISO) Di bawah Jabatan Pengairan dan Saliran terdapat 36 persijilan (QMS, EMS dan OHSMS) yang dimiliki oleh Bahagian dan Negeri. Pecahan persijilan adalah seperti berikut: Sehingga Disember 2019, 18 persijilan masih lagi dalam tempoh sah laku dan baki 18 persijilan telah tamat tempoh. Pecahan persijilan yang telah tamat tempoh adalah seperti berikut:- PERSIJILAN <1 TAHUN >2 TAHUN > 3 TAHUN JUMLAH AKAN TAMAT 2020 ISO 9001:2008 0 2 3 5 2 ISO 14001:2004 0 3 6 9 1 ISO 18001:2007 0 0 4 4 2 JUMLAH 0 5 13 18 5 Kompedium 2020 m.s. 266
Sebanyak 21 aktiviti pengauditan telah dilaksanakan pada tahun 2019 bagi tujuan persijilan QMS, EMS dan juga OHSAS yang terdiri daripada Audit Dalaman, Audit Kawal Selia dan Audit Penilaian Semula. Ringkasan bagi aktiviti tersebut adalah seperti di bawah:- PERSIJILAN QMS (9001:2015) EMS (14001:2015) OHSAS (18001:2007) BADAN PERSIJILAN SIRIM JPS SIRIM JPS SIRIM JPS JUMLAH JUMLAH PENGAUDITAN 8 7 4 - - 2 21 Pada tahun 2019, Bahagian Audit Prestasi telah mengadakan kursus Juruaudit Dalaman ISO QMS 9001:2015 bagi meneruskan kesinambungan pelaksanaan Sistem Pegurusan Kualiti di JPS. Maklumat kursus adalah seperti berikut: BIL KURSUS TARIKH TEMPAT 3 KURSUS JURUAUDIT DALAMAN ISO QMS 9001:2015 25 - 26 Jun 2019 Bilik Anggerik, Aras 2 IPMI Zon Tengah Kompedium 2020 m.s. 267
FASILITI DAN GIS 20.1 Peranan Merancang, memantau, menyelaras dan melapor aset Jabatan (Aset Alih/ Aset Tak Alih/ Stor Jabatan/ Aplikasi MySPATA/ Sistem Pengurusan Aset/ Rumah Kerajaan/ Tanah Kerajaan) serta melapor pembangunan sistem GIS dan pengkalan data Geospatial Jabatan. 20.2 Pengurusan Aset Alih dan Aset Tak Alih Jabatan 20.2.1 Pengurusan Aset Tak Alih Jabatan (Bangunan) Kompedium 2020 m.s. 268
ArcGIS online merupakan sebuah sistem pengumpulan data aset tak alih milikan JPS yang terdapat diseluruh negara. Data-data yang diperolehi merangkumi jenis aset, kategori aset, fungsi aset dan lain-lain yang dipaparkan melalui pemetaan. Oleh itu setiap aset dapat diketahui keberadaannya dan jumlah keseluruhannya. Data di atas menunjukkan jumlah kuarters milikan persekutuan JPS di seluruh negara. Bahagian Pengurusan Fasiliti Dan GIS bertanggungjawab mengurus rumah kerajaan termasuk mendaftar, merekod dan mengemaskini inventori rumah kerajaan milik Jabatan Pengairan & Saliran Malaysia. Kompedium 2020 m.s. 269
20.2.2 Pengurusan Aset Tak Alih Jabatan (Tanah) Mesyuarat Penyelarasan Perizaban Dan Pemberimilikan Tanah JPS diadakan sebanyak 2 kali setahun. Tujuan mesyuarat adalah bagi memantau dan menyelaras perizaban dan pemberimilikan tanah JPS serta bagi menyelesaikan isu-isu yang berkaitan dengan tanah di bawah kegunaan JPS. Kompedium 2020 m.s. 270
Kompedium 2020 m.s. 271
Jadual 20.1 : Inventori Tanah Pesuruhjaya Tanah Persekutuan Di Bawah Seliaan JPS Bil NAMA ASET Daerah Negeri Catatan/ Mukim No Hakmilik No. lot Keluasan (ha) Pegawai Pengawal 1 Tapak Tanah Pusat Infogaleri Tengku Anis Tumpat Kelantan Tabar GRN40666 LOT179 0.824 PTP 2 3 Tapak Institut Pengurusan Air Negara, Kota Bharu, Kelantan Tapak Institut Pengurusan Air Negara, Kota Bharu, Kelantan Panji / Kota Bharu Jajahan Kota Bharu Kelantan Kelantan Telok Telok HSD11035 PT1127 PT3459 10.351 1.358 PTP PTP 4 Tapak Institut IPMI ZON Utara dan BPME Ipoh Kinta Perak Hulu Kinta PN151508 LOT40367 35.473 PTP 5 Pusat Bertauliah MLVK JPS Kinta Perak Bandar Ipoh (S) PN154337 LOT5692 S 0.538 PTP 6 Tapak Bangunan dan fasiliti kompleks JPS Ampang Kuala Lumpur Kuala Lumpur Ampang GRN50052 LOT11565 4.998 PTP 7 8 Tapak Cadangan Kuartes JPSWPKL Tapak Pejabat JPS Daerah Sepang Kuala Lumpur Sepang Kuala Lumpur Selangor Bandar K. Lumpur Bandar Baru Salak Tinggi HSD116986 HSD32457 PT20 Seksyen 95A PT46414 0.443 0.809 PTP PTP 9 Tapak Cadangan Tapak Kompleks Pejabat JPS WPKL K. Lumpur WP K.Lumpur K. Lumpur HSD117098 PT 8701 0.874 PTP Kompedium 2020 m.s. 272 Agensi Penyelenggaraan JPS JPS JPS JPS JPS JPS JPS JPS JPS
Bil NAMA ASET Daerah Negeri Catatan/ Mukim No Hakmilik No. lot Keluasan (ha) Pegawai Pengawal 10 Tapak Pusat Kawalan Smart (Bulatan Kg Pandan) Jalan Davis K. Lumpur WP K.Lumpur K. Lumpur HSD120069 PT 137 0.857 PTP 11 Tapak IBU Pejabat Baru JPS, Jalan Cochrane Kuala Lumpur WP. Kuala Lumpur WP. Kuala Lumpur HSD120497 PT 493 SEKSYEN 90 3.975 PTP 12 Tapak Bengkel Jentera/ Workshop Johor Barat BPME JPS Batu Pahat Johor Mukim Simpang Kanan, Batu Pahat HSD18003 PTD 13439 4.070 PTP 13 Permohonan Pemberimilkan Tanah Kerajaan Untuk Kolam Rrim Di Projek Tapak Rtb Sungai Damansara Pakej 1, Seluas 101.663 Ekar, Di Mukim Sungai Buloh Dan Bandar Petaling Jaya, Daerah Petaling, Selangor (Selepas Pengambilan) Petalin g Selangor Mukim Sungai Buluh HSD317712 PT50833 41.140 PTP 14 Permohonan Tanah Tapak PKSAN, Kalumpang, Hulu Selangor, selangor Hulu selang or Selangor Kalumpang 0.004 Ekar PTP Kompedium 2020 m.s. 273 Agensi Penyelenggaraan JPS JPS JPS JPS JPS
20.2.3 Pengurusan Aset Alih (Jabatan) Jadual 20.2 : Ringkasan Laporan Tahunan Harta Modal Dan Aset Alih Bernilai Rendah HARTA MODAL ASET ALIH BERNILAI RENDAH JUMLAH KESELURUHAN ASET ALIH BIL BAHAGIAN/ UNIT KUANTITI JUMLAH NILAI PEROLEHAN ASAL (RM) JUMLAH NILAI SEMASA (RM) KUANTITI JUMLAH NILAI PEROLEHAN ASAL (RM) JUMLAH NILAI SEMASA (RM) KUANTITI JUMLAH NILAI PEROLEHAN ASAL (RM) JUMLAH NILAI SEMASA (RM) 1 IBU PEJABAT JPS 1684 30,706,660.88 30,706,660.88 6562 2,428,674.81 2,428,674.81 8246 33,135,335.69 33,135,335.69 2 BPME 538 101,248,295.50 101,248,295.50 1287 338,408.00 338,408.00 1825 101,586,703.50 101,586,703.50 3 IPMI TENGAH 208 1,635,001.92 1,635,001.92 2946 790,095.60 790,095.60 10071 134,722,039.19 134,722,039.19 4 IPMI TIMUR 62 1,155,723.75 1,155,723.75 1038 301,110.00 301,110.00 1100 1,456,833.75 1,456,833.75 5 IPMI UTARA 101 1,061,537.79 1,061,537.79 851 269,995.00 269,995.00 952 1,331,532.79 1,331,532.79 6 JPSWPKL 181 931,374.50 931,374.50 1098 397,685.00 397,685.00 2052 2,788,366.54 2,788,366.54 7 JPSWP LABUAN 58 344,251.50 344,251.50 172 68,669.00 68,669.00 230 412,920.50 412,920.50 8 JPSWP PUTRAJAYA 19 63,550.00 63,550.00 72 25,412.00 25,412.00 91 88,962.00 88,962.00 9 PLSM, SG.MUDA 76 776,395.60 776,395.60 320 92,880.00 92,880.00 321 501,882.50 501,882.50 10 RPM, ALOR SETAR 62 391,541.23 391,541.23 22 4,983.50 4,983.50 84 396,524.73 396,524.73 Kompedium 2020 m.s. 274
HARTA MODAL ASET ALIH BERNILAI RENDAH JUMLAH KESELURUHAN ASET ALIH BIL BAHAGIAN/ UNIT KUANTITI JUMLAH NILAI PEROLEHAN ASAL (RM) JUMLAH NILAI SEMASA (RM) KUANTITI JUMLAH NILAI PEROLEHAN ASAL (RM) JUMLAH NILAI SEMASA (RM) KUANTITI JUMLAH NILAI PEROLEHAN ASAL (RM) JUMLAH NILAI SEMASA (RM) 11 UPPP KELANTAN 45 327,004.00 327,004.00 213 94,420.90 94,420.90 258 421,424.90 421,424.90 12 UPPP TERENGGANU 9 138,888.80 138,888.80 13 13,489.00 13,489.00 342 817,949.63 817,949.63 13 UPPP PAHANG 9 137,393.80 137,393.80 0 0.00 0.00 9 137393.8 137393.8 14 UPPP JOHOR 19 178,375 178,375 20 10,569.00 10,569.00 39 188,944.00 188,944.00 JUMLAH KESELURUHAN 3,071 139,095,994.27 139,095,994.27 14,614 4,836,391.81 4,836,391.81 17,685 143,932,286.00 143,932,286.00 Kompedium 2020 m.s. 275
Jadual 20.3 : Laporan Pemeriksaan Aset Alih BIL BAHAGIAN / UNIT JUMLAH KUANTITI ASET KESELURUHAN DIPERIKSA TIDAK DIPERIKSA PERATUSAN ASET DIPERIKSA (%) A JUMLAH KUANTITI ASET B C D 1 IBU PEJABAT JPS 6388 6,388 TIADA 100 6388 2 BPME 373 373 TIADA 100 373 3 IPMI TENGAH 2996 2996 TIADA 100 2996 4 IPMI TIMUR 1080 1080 TIADA 100 1080 5 IPMI UTARA 922 922 TIADA 100 922 6 JPSWPKL 498 498 TIADA 100 498 7 JPSWP LABUAN 52 52 TIADA 100 52 8 JPSWP PUTRAJAYA 91 91 TIADA 100 91 9 PLSM, SG. MUDA 58 58 TIADA 100 58 10 RPM, ALOR SETAR 84 84 TIADA 100 84 11 UPPP KELANTAN 256 256 TIADA 100 256 12 UPPP TERENGGANU 24 24 TIADA 100 24 13 UPPP PAHANG 9 9 TIADA 100 9 14 UPPP JOHOR 38 38 TIADA 100 38 JUMLAH KESELURUHAN 12869 12869 TIADA 100 12869 PETUNJUK : Status Aset Alih Semasa Pemeriksaan A : Sedang digunakan, B : Tidak digunakan, C : Rosak, D : Sedang diselenggara, E : Pinjaman, F : Hilang Kompedium 2020 m.s. 276 E F
20.3 Pengurusan Sistem Maklumat Geografi (GIS) 20.3.1 Sistem Pengurusan Data Geospatial (SPDG) Sistem Pengurusan Data Geospatial (SPDG) merupakan desktop aplikasi bagi memudahkan kerja-kerja di Jabatan Pengairan dan Saliran (JPS). Pengguna sistem perlu log masuk menggunakan sistem menggunakan User ID iaitu nombor Kad Pengenalan dan Password daripada kata laluan SISWA. Sistem ini merangkumi Modul Aplikasi berikut: a) Modul Data Format Conversion Membuat format conversion data-data dari sumber AutoCAD secara automatik iaitu AutoCAD to shape file/geodatabase atau sebaliknya. b) Modul Inspection and Data Topology Rectification Menyunting dan mengesahkan (validate) data supaya data yang dihasilkan adalah bersih dan betul. Ini melibatkan struktur data spatial yang dibina dan dipastikan bebas dari kesalahan-kesalahan seperti overshoot, spikes, overlap, undershoot dan lain-lain seperti percantuman layer, Line, Point, Polygon (joining & cleaning), tapisan geometry, topology serta merging & editing data spatial c) Modul Coordinate Inspection and Transformation Memproses pertukaran sistem koordinat bagi peta atau data geospatial supaya dalam sistem koordinat yang sama yang diguna pakai di Malaysia (mengikut terkini daripada JUPEM - menggunakan GDM2000 projected) d) Modul Data Inventory Membuat pengasingan data setiap kategori data dari pelbagai lembar serta menyediakan proses carian berdasarkan kepada maklumat metadata dan juga maklumat spatial data. Kompedium 2020 m.s. 277
e) Modul Data Review with Data Dictionary Melaksanakan kerja-kerja semakan & proses penyaringan (filtering) data spatial yang diperolehi oleh pihak JPS daripada pelbagai sumber. f) Modul Metadata Review With The Input Data Menyemak metadata - mengenalpasti dan menyemak maklumat metadata yang sedia ada dan mewujudkan metadata yang baru sekiranya data spatial tersebut masih belum mempunyai metadata serta memapar metadata Sistem Pengurusan Data Geospatial (SPDG) Home Page (SPDG) Kompedium 2020 m.s. 278
20.3.2 Sistem Permohonan Data (SPD) Sistem Permohonan Data (SPD) ini dibangunkan secara percuma oleh KBSE Sdn Bhd yang mana tujuan utamanya adalah sebagai pintu kepada permohonan data di Jabatan Pengairan Dan Saliran Malaysia (JPS). Ia memudahkan pengguna termasuk pihak agensi luar untuk membuat permohonan data melalui web. Tambahan lagi, SPD ini memudahkan pengurusan rekod permohonan dan pengeluaran data yang akan diuruskan oleh Bahagian Pengurusan Fasiliti Dan GIS. SPD ini adalah aplikasi di atas talian yang dapat mengurangkan masa memproses permohonan data oleh pengguna. Pengguna akan log masuk sistem menggunakan emel dan kata laluan yang sudah didaftarkan didalam Sistem Permohonan Data (SPD). Sistem Permohonan Data, SPD (Login Page) Sistem Permohonan Data, SPD (Home Page) Kompedium 2020 m.s. 279
20.3.3 Senarai Data Geospatial JPS Malaysia Berikut merupakan senarai data yang terdapat di Bahagian Pengurusan Fasiliti Dan GIS: 1) Flood Hazard Maps 14) Lembangan Sungai (Semenanjung, Sabah & Sarawak) 2) Flood Maps 15) Sub Lembangan Sungai (Semenanjung, Sabah & Sarawak) 3) Flood Prone Area 16) River 4) Dam 17) Main River 5) Reservoir 18) Coastline 6) Kolam Takungan JPS 19) Shoreline 7) Pond 20) Beach 8) Wetland 21) Coastline Protection Structure 9) Drain 22) Hydrological Station 10) Drainage 23) Rainfall Station 11) Water Control Structure 24) Water Quality 12) Riverbank Protection 25) Data Kerja-kerja ukur 13) Culvert Kompedium 2020 m.s. 280